MHP Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, YENİ Parti'nin isim tartışmalarına ilişkin sosyal medya hesabından değerlendirmede bulundu.

Feti Yıldız, 24 Temmuz 2026'da Özgür Özel ve CHP'den ayrılan 90 milletvekilinin "YENİ Parti" adıyla bir siyasi parti kurduklarını, "Yenilik Partisi" adıyla daha önce kurulan parti temsilcisinin YENİ Parti ismine itiraz etmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın YENİ Parti'ye, "Parti adını değiştirin" uyarısında bulunduğunu belirtti.

Yıldız, şunları kaydetti:

Daha önce bu yönde benzer bir kararın bulunduğu gerçeğini ve YENİ Parti kurucularının açıklamalarını bir tarafa bırakıp özetle şu hususları bir kez daha hatırlayalım. Bugün için, Yargıtay Başsavcılığı'nda kaydı bulunan siyasi parti sayısı 189, Yüksek Seçim Kurulu'nun 2026/159 sayılı kararına göre de seçime katılma şartlarını taşıyan siyasi parti sayısı 41 adettir.

14 Mayıs 2023 tarihinde yapılan son milletvekili genel seçiminde, seçime iştirak eden bu partilerin aldıkları oylar YSK sitesinden görülmekte olup, tabela partisi olarak nitelendirilen ve ülkenin toplumsal hayatına hiçbir katkısı olmayan bu partilerin listede oy oranlarının en fazla binde iki olduğu üzerinde tartışma yapılamayacak bir hakikattir.

"Siyasi parti kurmak şirket kurmaktan kolay"

Yıldız, son milletvekili genel seçimine katılan 24 siyasi partiden 14’ünün, binde bir ile binde iki arasında oy aldığını, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kayıtlarına bakıldığında bazı partilerin ülke genelinde 100-200 üyesinin dahi olmadığının görüleceğini aktardı.

Siyasi parti kurmanın şirket kurmaktan kolay olduğunu defalarca dile getirdiklerini belirten Feti Yıldız, "Yeni bir siyasi partiler kanununa ihtiyaç bulunduğu izahtan varestedir. Mesela bir örnek olarak, en az 41 il nüfusu ve bunların 1/3 ilçelerinde il-ilçe yönetim kurulu üye sayısı, il nüfus sayısı veya seçmen sayısının 0/001 üyesini (bu oran alt ve üst sınırı tartışılabilir) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na tasdik ettirip, İçişleri Bakanlığı'na teslim etmeyen siyasi partiler kuruluşunu tamamlamamış sayılmalıdır" önerisinde bulundu. 

 

ANKA

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, siyasi parti kurulmasına ilişkin yeni düzenleme yapılması gerektiğini belirtti

<p>Fotoğraf: X</p>

MHP’li Feti Yıldız'dan, yeni kurulacak siyasi partilere "üye sayısı şartı" önerisi

Akaryakıt fiyatlarındaki artış devam ederken motorine 15 Eylül itibarıyla yaklaşık 6,5 lira zam yapıldı. Yeni zamla birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası'nda 95,60 liraya, Ankara'da 96,75 liraya, İzmir'de ise 97,02 liraya yükseldi.

15 Eylül'deki fiyatlara göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 80,26 lira, motorinin litresi 95,60 lira, LPG'nin litresi ise 34,99 lira oldu. Ankara'da benzin 81,25, motorin 96,75 liradan; İzmir'de ise benzin 81,52, motorin 97,02 liradan satılıyor.

Akaryakıt fiyatlarındaki değişim son bir aylık dönemde de belirgin şekilde hissedildi. 15 Ağustos'ta İstanbul Avrupa Yakası'nda 71,39 lira olan benzinin litre fiyatı, bir ayda 8,87 lira artarak yaklaşık yüzde 12,4 yükseldi. Aynı dönemde motorinin litre fiyatı 79,61 liradan 95,60 liraya çıkarak 15,99 lira arttı. Böylece motorindeki aylık artış yaklaşık yüzde 20,1 oldu.

Motorine 22 Ağustos'ta 2,92 lira zam gelmişti. 1 Eylül'de ÖTV'deki 3 liralık artışın KDV ile birlikte pompa fiyatlarına yansıması 3,60 lira olarak gerçekleşti. Motorine son olarak 15 Eylül'de yaklaşık 6,5 liralık zam yapıldı.

Benzinde ise son fiyat artışlarından biri 12 Eylül'de gerçekleşti ve litre fiyatına yaklaşık 3,20 lira zam yansıdı.

Sektör kaynakları, ANKA’ya yaptıkları açıklamada, illerin rafineriye uzaklığının motorin ve benzinin litre fiyatlarını doğrudan etkilediğini belirterek, “Rafineriye uzaklık ve ulaşım maliyetleri doğal olarak akaryakıt satış fiyatlarını, bazı illerde kuruş düzeyinde artırıyor” dedi.

Sektör kaynakları, küresel piyasalarda motorinin ve benzinin ton fiyatının yükselmeye devam ettiğini kaydederek, “Bu tabii, yeni zamları tetikleyebilir. 100 lira ve ötesi de görülebilir” diye konuştu.

 

Independent Türkçe, ANKA

Motorine gelen yaklaşık 6,5 liralık zamla İstanbul’da litre fiyatı 95,60 liraya yükseldi. Son bir ayda benzinin litresi 8,87 lira, motorinin litresi ise 15,99 lira arttı

<p>Fotoğraf: AA</p>

Akaryakıtta fiyat artışı devam ediyor: Motorin 100 liraya dayandı

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) denetçisi, yayımladığı raporda, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ABD'de mühimmat açığına ve tedarik zincirlerinde "darboğaza" neden olduğunu kaydetti.

NBC News'un haberine göre, Pentagon denetçisi tarafından, "Destansı Öfke Operasyonu (Operation Epic Fury)" adıyla anılan İran savaşına ilişkin rapor yayımlandı.

Raporda, bu kısıtlamaların hafifletilmesi amacıyla tedarik süreçlerinin kolaylaştırılması ve kritik malzemelerin stoklanması için çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Savaşın maliyeti 33,4 milyar dolar

Temmuz itibarıyla savaşın maliyetinin 33,4 milyar dolar olduğunun değerlendirildiği raporda, bu rakamın, harcanan mühimmat için 22,3 milyar dolar, ekipman kayıpları için 3,7 milyar dolar ve diğer harcamalar için 7,4 milyar doları kapsadığı, ancak altyapı onarımı masraflarının dahil edilmediği vurgulandı.

Raporda ayrıca Dışişleri Bakanlığının, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) olmak üzere dört ülkede 208 milyon dolardan fazla zarara uğradığına dikkat çekildi.

Bu tutarın 184 milyon dolarını, "diplomatik tesislerde" meydana gelen hasarın oluşturduğu belirtilen raporda, 25 milyon dolarını ise inşaat projelerindeki gecikmelerin oluşturduğu aktarıldı.

Çok sayıda hava aracı hasar aldı veya imha edildi

Rapordaki bulgular arasında, İran'ın, Bahreyn'de bulunan ABD Donanmasına ait ana lojistik üssünü İHA ve balistik füzelerle hedef aldığına dair ilk resmi teyitlerden biri de yer aldı.

Otuzun üstünde büyük insansız hava aracının (İHA) imha edildiği kaydedilen raporda, dört F-15E, bir F-35A, bir A-10 Warthog savaş uçaklarının "büyük hasar aldığı" ya da imhaya uğradığı belirtildi.

Raporda ayrıca, on iki KC-135 tipi yakıt ikmal uçağı ile dokuz hava aracının imha edildiği bilgisi paylaşıldı.

 

Independent Türkçe, AA

Raporda, temmuz itibarıyla savaşın maliyetinin 33,4 milyar dolar olduğu değerlendirildi

<p>Fotoğraf: AA</p>

Pentagon raporuna göre ABD, İran savaşı nedeniyle mühimmat sıkıntısı yaşadı

Şerbil Berakat, uluslararası ilişkiler, küresel siyaset ve Ortadoğu jeopolitiği üzerine analizler kaleme alan bir yazar ve analisttir. Özellikle Çin'in dış politikası, Ortadoğu'daki güç dengeleri, Körfez ülkelerinin stratejileri ve bölgesel çatışmaların küresel ekonomiye etkileri üzerine odaklanmaktadır.

Makaleleri ve analizleri Independent Türkçe ve Arap coğrafyasının prestijli yayın organlarından Şarku'l Avsat gibi platformlarda düzenli olarak yayımlanan yazar, son olarak Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Mısırlı mevkidaşı Abdulfettah Sisi ile 2 Eylül 2026 tarihli görüşmesine ilişkin değerlendirmesini Londra merkezli Al Majalla dergisinin 7 Eylül 2026 tarihli nüshasında paylaşmıştır. Özetleyerek aktaracağız.

Ortadoğu, Körfez ve Afrika ülkelerini etkileyen Kahire buluşması

"Şi'nin Kahire ziyareti, Mısır-Çin ilişkilerinin çok ötesinde geçen gelişmelere işaret etmektedir. Nitekim Mısır Başkanı A. Sisi, Çinli misafirini havaalanından uğurladıktan hemen sonra Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ı aradı. Sisi ile M. Bin Selman'ın teması zamanlama ve muhteva bakımından özel bir önem arz etmektedir. Her iki lider, bölgenin güvenliği ve Suudi-Mısır arasındaki koordinasyon üzerinde durdular.

Başkent Kahire'de ziyaret sırasında bölgesel güvenliğe dair görüşler 'Ortadoğu'da yeni bir ortak ve daimi güvenlik inşasının dört öneri temelinde' formüle edilmesini öngörmektedir. Bu dört temel öneri, Çin Devlet Başkanı tarafından şöyle dile getiriliyordu:

1- Dışarıdan hiçbir müdahale olmadan bölge devletlerinin sorumluluğunda bir güvenlik inşası olmalı.
2- Merkezinde Filistin Meselesi olması kaydıyla bölgesel krizler kapsamlı şekilde çözülebilmeli.
3- Güvenliğin kalkınma faaliyetiyle irtibatlandırılıp müşterek ekonomik çıkarlar çerçevesinde inşası sağlanmalı. Güvenlik meselesi deniz yolları ve boğazların himayesiyle birlikte ele alınmalı.
4- İlgili uluslararası yasaların belirlediği şekilde ve Birleşmiş Milletler teşkilatını güçlendirecek biçimde seyrüseferler güvenceye alınmalı.

Şi Cinping'in Kahire'den ayrılmasının ardından Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, ülkesinin Körfez bölgesinin güvenliği hususunda oynadığı role değinerek şöyle dedi:

'Bölgenin güvenliği hakkında Çin, uzun erimli bir barış ve istikrarı temin edecek çözüm önerisinin sahibidir!'
 

 

4 yeni gelişme göstergesi

Çin'in bölgedeki güvenlik ve siyaset alanındaki düzenlemelere etkisi giderek daha fazla belirgin hale gelmekte ve bu da bölgesel ölçekte harekete geçmek için uygun bir ortam-iklim yaratmaktadır. Yeni değişim ve dönüşümün dört önemli göstergesi bulunmaktadır:

1- Çin, gelişmiş J-16 ağır savaş uçaklarını ilk kez Mısır'a konuşlandırdı. Mısır ordusunun elindeki Fransız yapımı Rafale savaş uçaklarıyla birlikte ağustos ortası ile eylül başı arasında Akdeniz'de gerçekleşen "Medeniyet Kartalları 2026" ortak tatbikatı icra edildi. Ortak tatbikatın birincisi Nisan-Mayıs 2025'te düzenlenmişti. Bu ikincisinde ise işbirliği ve tatbikat ölçeği daha da genişledi. İlaveten Huawei şirketinin yapay zekâ merkezlerinden birinin Mısır'da kurulması kararlaştırıldı.

Teorik açıdan olsa bile Çin, Amerikan etkisinin Ortadoğu bölgesindeki en büyük kozu sayılan gelişmiş teknolojik ve silahlara alternatif şeyler üretmektedir. Çin, bilhassa yapay zekâ ve Entegre Devre (diğer adıyla tümdevre) konusunda çok ileri adımlar atmaktadır. Başka deyişle "Tümleşik Devre" şu demektir: Elektronik devre elemanlarının genellikle silisyum gibi yarı iletken maddeler üzerine tasarlanarak tek bir çip üzerinde birleştirildiği elektronik bir yapı birimi.

2- Şanghay İşbirliği Örgütü'nün (ŞİÖ) Kırgızistan'daki son toplantısında Çin lideri Şi ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasındaki geçici ve biraz da soğuk temas gözden kaçmadı. Çünkü Çin, gerek Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımının engellenmesi hem de Suudi Arabistan ile İran arasındaki ihtilaf nedeniyle İran'a daha mesafeli durmaktadır. Bu da Çin'in sadece İran'ın maslahatını değil, bölgedeki bütün ülkelerin menfaatini gözeterek Tahran yönetiminin Körfez ülkelerine yönelik saldırılarına karşı çıkması demektir.

Bu durum Çin'in çatışan taraflardan birinin yanında yer aldığı anlamına gelmiyor; tersine, hakkı ve hakikati savunma adına ABD'nin İran'a yönelik ambargosuna ve yaptırımlarına da karşı çıkabiliyor. Özetle, Tahran yönetiminin yapıp ettiklerinin Pekin'in çıkarlarına zarar vermesini önlemek için İran ile ilişkilerini disiplin altına alıyor.

3- Cumhurbaşkanı R. T. Erdoğan, Çin'in başını çektiği ŞİÖ'ye tam üye olacağını açıkladı. Bu da ŞİÖ'nün Ortadoğu bölgesinde daha fazla genişlemesiyle birlikte Çin'in nüfuzunun daha etkili olması anlamına geliyor.

4- Şi'nin Kahire ziyaretinin ardından Katar Dışişleri Bakanı'nın Pekin'i ziyaret etmesinden sonra bu ülke de Çin'e doğru bir adım ileri atmaya başladı. Körfez ülkeleri de ABD ile ittifaklarının önemini kavramakla birlikte bunun yeterli olmadığının idrakine vardılar. Bütün bu gelişmeler bölge ülkelerinin Çin'in bölge ölçeğinde önerdiği güvenlik ve işbirliği anlaşmasına daha sıcak baktıklarını göstermektedir.
 

Mısır'da Şi'nin zafer günü

 

ABD, Şi'nin Kahire'deki dört önerisi hakkında yorum yapmamış olsa bile Mekke İttifakı'nı memnuniyetle karşıladı ama bu hoşnutluk sadece Trump'ın sözüyle sınırlı kaldı. Öte yandan her ne kadar Mısır, Mekke İttifakı'na şimdilik katılmadıysa da bu ittifakın özü, hedefi ve çerçevesi konusunda kendisiyle istişare halindeydiler. Haliyle Mısır da bu bölgesel güvenliğe dışarıdan katkıda bulunacaktır.
 

Şi Cinping ve Donald Trump, ikili buluşmada kozlarını paylaşacak. 30 Ekim 2025

 

Çin'in güvenlik paketi Mekke İttifakı'nın çok ötesinde bir rol ve işleve sahip olacağından, Mısır Çin ile Amerika arasındaki alana sıkışmadan ve rakip güçlere fırsat vermeden daha geniş bir zeminde siyaset yapabilecektir. Bütün bunlara rağmen bölge ülkeleri Amerikan Güvenlik Şemsiyesi altından çıkmadan esas olarak Çin'in alternatif projelerine iltifat edeceklerdir. Çünkü ABD'nin güvenlik planı artık işlevsel olmaktan çıkmıştır.

Bölge güvenliği açısından giderek güvenilirliğini yitirdiği bir devirde, Çin çok daha güvenli bir ortak yahut müttefik olarak dikkati çekmektedir. O halde Çin'in önü giderek açılmakta; bölgesel rolü için farklı bir örnek oluşturmaktadır. Üstelik Kahire ziyareti Çin lideri Şi Cinping'in ABD Başkanı D. Trump ile görüşmesinde de güçlü bir koz olarak kullanılacaktır.

Bu girişten sonra asıl soruya gelebiliriz: Çin liderinin Mısır ziyaretinin amacı sadece Ortadoğu, Körfez ve Afrika gibi bölgelerle mi ilgilidir yoksa daha kapsamlı bir küresel stratejinin bir parçası mıdır?
 

 

Dönüm noktası Bişkek zirvesi

Konuyu anlayabilmek için Çin'in başını çekip önayak olduğu Şanghay İşbirliği Örgütü'nün 31 Ağustos-1 Eylül arasında Kırgızistan'ın başkenti Bişkek Zirvesi sürecinde konuşulanlara dönelim.

Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, Şinhua Haber Ajansı'na (31 Ağustos 2026) şunları söyledi:

Çin Kırgızistan'ın en önemli stratejik ortaklarından biridir. Ticaret, ekonomi, yatırım, ulaştırma, lojistik, enerji ve tarım gibi alanlardaki işbirliği istikrarlı şekilde ilerlemektedir. An itibarıyla devam eden bir dizi ortak proje sadece iki ülke için değil, bölgenin tamamı için uzun vadede öneme sahiptir. Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolunun inşası, stratejik öneme sahip önemli bir projedir.

Bölgesel bağlantı imkânlarını önemli ölçüde iyileştirecek olan proje, ayrıca Kırgızistan'ın transit ulaşım potansiyelini artıracak ve ticaret ile yatırımın gelişmesi için yeni fırsatlar yaratacaktır. Geleceğe yönelik olarak da iki ülke arasında dijital ekonomi, yüksek teknoloji, yeşil kalkınma, yapay zekâ, e-ticaret ve inovasyon gibi alanlarda işbirliğinin genişletilmesine yönelik önemli bir potansiyel bulunmaktadır.
 

 

Aynı münasebetle konuşan Devlet Başkanı Şi Cinping, "Çin ile Kırgızistan arasındaki işbirliğinin iki ülke ilişkilerini altın bir döneme taşıdığını" söyledi.
 

 

Şi, pazartesi günü Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen ŞİÖ Zirvesi kapsamında Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile bir araya gelerek aşağıdaki açıklamayı yaptı:

İki tarafa da ikili işbirliğini ilerletmek üzere birlikte çalışma çağrısında bulunuyorum. Kırgızistan-Özbekistan demiryolunun yüksek kaliteli inşasının ilerletilmesi, yapay zekâ ve çölleşmeyle mücadele gibi alanlarda işbirliğinin genişletilmesi ve karşılıklı fayda ile kazan-kazan sonuçlarının gözetilmesi gerekmektedir.

Yerel düzeydeki etkileşimlerin ivmesi sürdürülmeli, iki ülkede karşılıklı olarak kültür merkezlerinin kurulmasına hız verilmeli, eğitim ve yoksulluğun azaltılması gibi alanlarda işbirliğinin genişletilmesi ve iki halk arasında karşılıklı anlayışın teşvik edilmesi yönünde çaba gösterilmelidir.

İki tarafın kolluk kuvvetleri ve güvenlik alanındaki işbirliği mekanizmalarından etkin şekilde yararlanması, terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılıktan oluşan 'üç kötücül güç' ile mücadelede birlikte çalışması ve güvenlik bariyerini güçlendirmesi elzemdir.
 

 

Özbekistan Başkanı Mirziyoyev ise şunları söyledi:

Karşılıklı siyasi güveni derinleştirmek, ticaret ve yatırımı genişletmek, tarım, ulaştırma, enerji, madenler, bilim ve teknoloji gibi alanlarda işbirliğini güçlendirmek, halklar arası etkileşimleri teşvik etmek, terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılıktan oluşan 'üç kötücül güç' ile ortaklaşa mücadele etmek ve ikili ilişkileri bir üst seviyeye taşımak üzere Çin ile çalışmaya hazırız.

Erdoğan: Çok kutuplu uluslararası sisteme katkı önerileri

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek şehrinde düzenlenen, Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet Başkanları Zirvesi'nde yaptığı konuşmada şunları söyledi:

Bugünkü buluşmamızda çok kutuplu uluslararası sisteme katkıları ele alacak olmamızı kıymetli buluyorum. ŞİÖ teşkilatının sadece barış ve istikrarın temininde değil, halklarımızın refahı için çok önemli olan kesintisiz ve güvenli ulaştırma koridorlarının tesisiyle enerji arzı güvenliği gibi alanlarda da rol oynayabileceğini düşünüyoruz.

Ülkemizin Teşkilat coğrafyasının Batı pazarlarına erişimi noktasında bilhassa enerji koridorlarının çeşitlendirilmesi ve jeopolitik risklerin yönetilmesinde kritik rolünün altını çizmek istiyorum. Hazar Geçişli Orta Koridor Girişimi'ni, Kuşak ve Yol Girişimi ile de uyumlu hale getirilmesini istiyor, bu bağlamda Teşkilat bünyesindeki işbirliğine büyük önem veriyoruz.

Yükselen bir yıldız olarak gördüğümüz Şanghay İşbirliği Teşkilatıyla her alanda işbirliğimizi ilerletmenin gayreti içinde olacağız.

Ankara yönetimi ve bilhassa Türk istihbaratı genelde iki arada bir derede veya bir o kapıda bir bu kapıda politikasını "aracılık" diplomasisi olarak övüp faydaları üzerinde durmaktadır. Buna karşılık ikili politika, dengelere oynama siyaseti genelde Türkiye'deki muhalif bazı kesimlerce eleştirilmektedir. Bir örneğini gazeteci Yusuf Karadaş'ın yazısında görebiliyoruz, bir kısmını paylaşalım:

Erdoğan'la 11 yıl boyunca iktidarı paylaşan Gülencilerin 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi, Erdoğan iktidarının ABD ve Batılı emperyalistlerle ilişkilerinde gerilimlerin arttığı bir dönemde ve muhtemelen bu gerilimleri de dayanak haline getirmeyi amaçlayarak gerçekleştirilmişti. Bu darbe girişimi, ABD-AB ve NATO ile ilişkilerdeki gerilimleri arttırmakla kalmadı; ABD'nin YPG/SDG ile işbirliği yaptığı Suriye sahasından başlayarak Erdoğan iktidarının Rusya ve ŞİÖ ekseniyle işbirliği arayışlarını da beraberinde getirdi.

Erdoğan iktidarının Rusya ile ilişkileri ABD ve Batılı emperyalistlere karşı kendine manevra alanı yaratmak ve pazarlık kozu haline getirmek için kullanmaya çalışması Türkiye'nin ekonomik olarak AB'li emperyalistlere ve ABD'ye, askeri olarak da NATO ve ABD'ye bağımlılığını ortadan kaldırmıyor ve bu manevra arayışının da sınırlarını belirliyordu.

([Evrensel, "ŞİÖ zirvesi, Erdoğan-Putin görüşmesi ve S-400'ler meselesi", 2 Eylül 2026)
 

Bölgesel dengelerin şekilleneceği ziyaretler ve hamleler

Kırgızistan'ın başkenti Bişkek, Çin'in en baskın ekonomik güç olarak öne çıktığı ve Pekin'in Orta Asya ile olan çıkar ve bağ ağının her geçen gün genişlediği bir örgütün liderlerini ağırlamaya hazırlanıyor. Bölgesel dengelerin yeniden şekillendiği bu süreçte Bişkek sokaklarında, başkentin söz konusu dönüşüme ne denli entegre olduğunu gözlemlemek mümkün hale geliyor.

Bişkek Zirvesi, Çin açısından oldukça dikkat çekici bir zamanlamaya denk geliyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Bişkek ziyareti, Pyongyang'ın ardından aylardır yurtdışına gerçekleştirdiği ikinci ziyaret olma özelliğini taşıyor. Söz konusu ziyaret, Şi'nin ABD Başkanı Donald Trump'a yapacağı iade-i ziyaret öncesinde gerçekleşecek.

Hindistan basını, Çin Devlet Başkanı'nın eylül ayı ortalarında Yeni Delhi'de düzenlenmesi planlanan BRICS Zirvesi'ne katılabileceğini belirtiyor. Eğer bu ziyaret gerçekleşirse, Çin ve Hindistan sınırındaki Galvan Vadisi'nde 2020 yılında yaşanan ve her iki taraftan onlarca askerin ölümüne ve yaralanmasına yol açan çatışmalardan sonra Şi Cinping'in Hindistan'a yapacağı ilk ziyaret olacak.
 

 

Çin yönetiminin söz konusu zirveyi, ABD tarafı ile yürüteceği görüşmelere ilave diplomatik kozlarla girmek ve çok kutuplu geniş Avrasya coğrafyasında kilit rol oynama kapasitesini sergilemek adına önemli bir fırsat olarak değerlendirmesi bekleniyor.

ŞİÖ, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Çin ve Rusya'nın Asya coğrafyasında dengeleri yeniden tesis etme arayışında olduğu bir dönemde kuruldu. Örgütün en belirgin niteliklerinden biri olarak "anlaşmazlıkları çözmeye çalışmak yerine onları yönetmek" özelliğinin şekillenmesine katkı sağladı.

Körfez perspektifinden bakıldığında ŞİÖ tecrübesi, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın tarafları arasında, bölge ülkelerinin anlaşmazlıklarını yönetmelerine ve daha istikrarlı düzenlemeler çerçevesinde etkileşim kurmalarına imkân tanıyacak bölgesel bir mekanizmaya duyulan ihtiyacın daha yüksek sesle dillendirildiği bu dönemde ayrı bir önem kazanıyor.

Bu çerçevede ŞİÖ içindeki denge, ancak onun seyrine yön veren bir dizi etkili güç ve taraf üzerinden anlaşılabilir.

(Independent Türkçe, "ŞİÖ içindeki denge"), 14 Ağustos 2026)
 

 

ŞİÖ üyelerinin özgün görevleri

Bu yüzden örgüt, kendi gündemini dayatabilecek tek bir gücün varlığı üzerine değil, karmaşık bir bölgesel ortamı yönetme ihtiyacıyla bir araya gelen, farklı çıkar ve ağırlıklara sahip güçler arasındaki uzlaşı üzerine inşa edildi. Bunların başında örgüt bünyesindeki en büyük ekonomik ağırlığı temsil eden, ticaret, finans, yatırım ve altyapı kanallarıyla en geniş nüfuz araçlarına sahip olan Çin geliyor. Çin'in hesaplarında Orta Asya; ülkenin batıya açılan kara uzantısı, Kuşak ve Yol Girişimi'ne bağlı ulaşım ve enerji ağlarının ana koridoru olması sebebiyle özel bir önem taşıyor.

Çin varlığı yalnızca yatırım hacmiyle sınırlı kalmayıp, bölge ülkeleriyle gelişen ticari bağlar, karayolu bağlantıları ve enerji projeleriyle her geçen gün daha da güçleniyor. Rusya ise farklı bir ağırlıkla öne çıkıyor. Moskova, ekonomik gücünün gerilemesine rağmen Orta Asya'daki derin güvenlik, siyaset ve kültür mirasını korumayı sürdürüyor.

Örgütün kurumsal çerçevesinin dışında ise Türkiye faktörü öne çıkıyor. Bu faktör, Türkiye'nin başta Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan olmak üzere bölgedeki birçok ülkeyle paylaştığı dilsel, kültürel ve tarihi bağlara ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) gibi kurumlar aracılığıyla son yıllarda pekiştirilen ilişkilere dayanıyor. Bu boyut, tam anlamıyla örgüt içi kurumsal bir ağırlık teşkil etmese de örgütün hareket ettiği coğrafyadaki önemli bir jeo-kültürel ve ekonomik dinamiği temsil ediyor.

Bölgesel çerçevede yer alan ülkelerin İran'a yönelik yaklaşımlarında uzlaşması şart olarak görülmüyor, aksine, farklı çıkarların bu yapı içinde yeterince temsil edilmesi, herhangi bir tarafın bu mekanizmayı tek bir eksenin aracına dönüştürmesini engellemek adına önem taşıyor.

(Kaynak: Independent Türkçe, 14 Ağustos 2026)
 

 

ABD ile kavga sürecinde kendi rotasını çizmeye çalışan bir kıta

Profesör Shirley Yu, London School of Economics'de kıdemli araştırmacı ve "Çin-Afrika Girişimi" direktörü. Aynı zamanda IE Business School'da profesör ve Pakistan Ulusal Savunma Üniversitesi'nde yabancı öğretim üyesi olarak görev yapan bir akademisyendir. 6 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan ŞİÖ Zirvesi hakkındaki değerlendirmesinde ilginç tespitler yapıyor; birlikte okuyalım:

Avrasya'da hâlâ devam eden iki savaşın gölgesinde bu zirve, Washington'dan izin beklemeden kendi rotasını çizen bir kıta görüntüsü sunmaya hazırlanıyor gibi görünüyor. Şanghay İşbirliği Örgütü'nün bu yılki zirvesi, Pekin'in uzun süredir peşinden koştuğu üç jeopolitik hedefi öne çıkarıyor. Bunlar:

1- Bişkek Deklarasyonu,
2- Batılı finans sistemlerinden uzakta yerel para birimleriyle takas ve mutabakatların genişletilmesi,
3- Yıllardır askıda kalan örgüte bağlı bir kalkınma bankası projesine yeni kurumsal ivme kazandırılması.

ŞİÖ Kalkınma Bankası bu hedeflerin başında geliyor. Kırgızistan, bu bankanın kurulmasını 2026 yılındaki örgüt başkanlığının önceliklerinden biri haline getirirken, Çin fikrini ilk kez 2010 yılında ortaya atmış; Şi ise projeyi küresel jeopolitik dönüşümlere ayak uydurmak için stratejik bir adım olarak nitelendirerek 2025'teki Tianjin Zirvesi'nde yeniden canlandırmıştı.

Çin, yerel para birimleriyle ödemelerin genişletilmesini ve İran ile Türkiye'ye uzanan kıtasal koridorun sağlamlaştırılmasını teşvik ederken, ABD yaptırımları Rusya, İran ve Orta Asya ülkelerinin seçeneklerini daralttığı için bu durum pratikte Pekin'in projesinin lehine çalışmaya başladı.

Pekin'in Washington'a gönderdiği mesaj açık: Yaptırımlar İran'ı tecrit etmeyi başaramadı; aksine, onu Avrasya coğrafyasına daha derinlemesine entegre olmaya itti. Aynı zamanda Çin, Küresel Güney ülkelerine, Amerikan baskısı altındaki hükümetlerin hâlâ güvenilebilecek pratik alternatiflere sahip olduğu yönünde bir mesaj iletiyor.

Üç kıtanın Akdeniz'deki çapa noktası olarak Mısır

Şi'nin, on yıldır Mısır'a yaptığı ilk ziyaret; Kahire'nin şiddetli mali baskılarla karşı karşıya olduğu, Kızıldeniz savaşının nakliye ve ticaret rotalarını yeniden çizdiği, ayrıca Mısır'ın dolar cinsinden borçların yüksek maliyeti ve enerji kaynaklarına duyulan ihtiyaç bağlamıyla mücadele ettiği bir dönemde gerçekleşiyor.

Ziyaret, Pekin'in Washington'un boy ölçüşmekte zorlanacağı bir paket sunduğu zamanda gerçekleşiyor: Uzun vadeli sanayi yatırımları, teknoloji transferi, Avrasya sisteminin Akdeniz'deki çapa noktasını oluşturuyor.

Çin, son yıllarda Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi'ne akın eden yaklaşık 11,6 milyar dolarlık yatırımların neredeyse yarısını hâlihazırda karşıladı. Mısır, Çin tarafından yönetilen sınır ötesi bankalar arası ödeme sistemi CIPS'e entegre edilirken, Kahire Çin piyasalarında yuan cinsinden borç toplamak için Panda Tahvilleri ihraç etti.

Mısır, Çin'in Avrasya projesindeki altyapı ve ticaret halkasını tamamlıyor. Şian'dan Orta Asya üzerinden İran ve Türkiye'ye uzanan kıtasal koridorun Avrupa ve Afrika pazarlarına açılan batı ucunda bir noktaya ihtiyacı var. Mısır, Süveyş Kanalı üzerindeki konumuyla tam olarak bu noktayı sağlıyor." ([Independent Türkçe, "Üç kıtanın Akdeniz'deki çapa noktası olarak Mısır"](https://www.indyturk.com/node/782121/?utm_source=chatgpt.com), 6 Eylül 2026)

Mısır ziyareti rastlantı değil, planlı bir jeopolitik karşı hamle

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 1-2 Eylül'de Mısır'ı ziyaret ederek 20'den fazla işbirliği anlaşması imzaladı ve dört maddelik bir Ortadoğu güvenlik mimarisi önerdi.

Mısır bugün yalnızca önemli bir Arap devleti değil, Afrika, Akdeniz, Kızıldeniz ve Ortadoğu'nun kesiştiği, Süveyş Kanalı'nı kontrol eden ve Filistin meselesinde önemli diplomatik ağırlığa sahip bir aktördür. Bu nedenle Kahire, Çin açısından hem ikili ortak hem de daha geniş Arap ve Afrika dünyasına ulaşmada stratejik bir kaldıraç noktasıdır.

Şi de ziyareti sırasında iki ülkeyi gelişmekte olan ülkeler arasındaki dayanışmanın ve işbirliğinin örneği olarak tanımlamıştır.

Kapsamlı stratejik ortaklık

Çin lideri Şi Cinping'in Kahire'ye dönüşü, Mısır-Çin ilişkilerinin altyapı ve ticaretin ötesinde teknoloji, savunma ve bölgesel etkili stratejik ortaklığa genişlediği bir döneme rastlıyor.

Pekin, "kapsamlı stratejik ortaklık" olarak tanımladığı ilişkilerini yeni alanlara taşımaya çalışıyor. Şi'nin son ziyaretinden bu yana, Pekin'in bazı mega projeleri Mısır'ın çehresinin bir parçası haline geldi.

Mısır, Çin yatırımı ve teknolojisini çekmek istiyor; ancak aynı zamanda daha fazla Çinli şirketin Mısır'da üretim yapmasını ve Mısır mallarının Çin pazarına daha geniş erişim elde etmesini hedefliyor.

2024-2028 dönemini kapsayan beş yıllık program, elektrikli araçlar, elektronik, güneş panelleri, kimyasallar ve modern tarım teknolojilerinde yerel üretim ve teknoloji transferi öngörüyor; yapay zekâ da öncelikler arasında yer alıyor.

Bu arada iki ülkenin askeri müşterekleri ve uygulamaları daha belirgin hale geldi. Washington, Çin'le yapılan tatbikatlara kamuoyu önünde yorum getirmedi. Pentagon ise daha önce, Ortadoğu ve Afrika genelinde ABD'nin ortaklarıyla Çin'in askeri angajmanı konusunda endişelerini dile getirmişti.

Tatbikatlar, Mısır'ın savunma ortaklıklarını çeşitlendirme politikasının bir parçası. Kahire, BRICS, Yeni Kalkınma Bankası ve Şanghay İşbirliği Örgütü'ndeki rolünü artırırken, aynı zamanda Batı'nın ekonomik ve güvenlik desteğine dayanmayı sürdürüyor; bu da bilinçli bir denge siyasetine işaret ediyor.

Ziyaret öncesinde Şi, Mısır'ı Arap dünyası ile Afrika arasında önemli bir halka olarak tanımladı ve Mısır üzerinden Çin-Arap ve Çin-Afrika işbirliğinin derinleştirilmesi çağrısında bulundu.

Çin'in Ortadoğu politikasındaki değişim

Ziyaretin ekonomik boyutuna bakıldığında Çin'in geleneksel Ortadoğu politikasının hâlâ en gerçekçi unsurunun 'önce ekonomi' yaklaşımı olduğunu göstermektedir.

Mısır'la ilişkilerde de bu çizgi devam etmektedir. Ancak bugün ekonomik işbirliği klasik Kuşak ve Yol altyapı projelerinin ötesine geçerek veri merkezleri, yarı iletkenler, kritik mineraller, dijital ekonomi, elektrikli araçlar, yeşil enerji ve yüksek teknoloji alanlarına doğru genişlemektedir.

Çin ekonomisindeki yapısal yavaşlama, iç talep ve gayrimenkul sektöründeki sorunlarla birleşirken, Ortadoğu'daki savaş küresel enerji piyasalarının Çin ekonomisi üzerindeki baskısını artırmıştır. ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ardından Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar Çin'in deniz yoluyla ham petrol ithalatını ciddi biçimde etkilemiş, ağustos ayında deniz yoluyla yapılan ithalat savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 40 altında kalmıştır.

Küresel düzeyde en büyük petrol ithalatçısı olan Çin açısından bu tablo, Ortadoğu istikrarının artık yalnızca diplomasi, kriz yönetimi ve arabuluculuk gibi araçlar ile idare edilen konuları değil, doğrudan ekonomi ve enerji güvenliği gibi öncelikli çıkar alanlarına sirayet eden kapsamlı bir dönüşümü ifade etmektedir.

Tam da bu nedenle Şi'nin Kahire'de açıkladığı dört maddelik Ortadoğu güvenlik mimarisi önerisi ziyaretin en önemli siyasi çıktısıdır. Şi, bölge halklarının "kendi işlerinin efendisi" olması, dış müdahalelerin azaltılması, güvenliğin bütüncül biçimde ele alınması, kalkınmanın güvenliğin temeline yerleştirilmesi ve uluslararası koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Bu söylem, Çin'in Ortadoğu'daki geleneksel yaklaşımının yeni koşullara uyarlanmış halidir. Pekin, ABD'nin yerine geçerek yeni bir askeri hegemon olmak istememekte, aksine bölgesel ülkelerin daha fazla stratejik özerklik kazandığı ve Çin'in ekonomik, diplomatik ve siyasi ağırlığıyla etkileyebildiği bir düzen arzulamaktadır.

Bu yönüyle Şi'nin önerisi, son dönemde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan Mekke Savunma İttifakı gibi bölgesel sahiplenme arayışlarıyla da dolaylı paralellik taşımaktadır.

Çin, bu tür mekanizmaların doğrudan parçası değildir ancak güvenliğin yalnızca dış güçlerin garantilerine bırakılmaması gerektiği fikri Pekin'in yeni söylemiyle örtüşmektedir. Bununla birlikte Çin'in temel şartı, bu tür oluşumların İran karşıtı veya yeni bloklaşmalar üreten yapılara dönüşmemesidir.

Ziyaretin daha sembolik fakat ihmal edilmemesi gereken bir başka boyutu ise medeniyet söylemidir… Mısır, bu söylem açısından Çin için ideal bir ortaktır. Mısır, batılı olmayan köklü bir medeniyet, güçlü bir devlet geleneği ve Küresel Güney'de önemli bir siyasi merkezdir."

(Anadolu Ajansı, "Şi'nin Kahire ziyareti: Ekonomik zorunluluk,
stratejik özerklik ve yeni güvenlik arayışı"),
AA, Dr. Kadir Temiz, ORSAM)

Sözün özü şudur:

• Avrasya rotasını çizerken artık ABD'nin iznini beklemiyor (Al Majalla dergisi İngilizce baskısı, 3 Eylül 2026).
• Pekin, Orta Asya'daki ekonomik şartları giderek daha fazla belirliyor ve Moskova'nın bu yeni gerçeğe uyum sağlamasını bekliyor.
• Aynı zamanda Çin, Küresel Güney ülkelerine, Amerikan baskısı altındaki hükümetlerin hâlâ güvenilebilecek pratik alternatiflere sahip olduğu yönünde bir mesaj iletiyor.
• Çin, ortaklarıyla birlikte küresel yeni bir jeopolitiğin oluşumunu hedefliyor. Dost ya da düşman, herkesin bunun farkında olarak hesap yapmasında yarar var.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Faik Bulut Independent Türkçe için yazdı

<p>Şi ile Sisi baş başa: Çin, Akdeniz ve Afrika'da Mısır kanalıyla büyük bir nüfuz alanı yaratacak / Fotoğraf: AP</p>

Bölgesel güvenlikte bir ortak: Ortadoğu için yeni bir Çin önerisi

Çin mevcut hegemon sisteme ayar veriyor, alternatif bir dünya için hamle yapıyor

Bilim insanları, Venüs'ün kendi uydusunu yok ettiği için yörüngesinde dönen bir cisim olmadığını öne sürdü. 

Kütlesi, boyutu ve karasal yapısıyla gezegenimize benzeyen Venüs, Dünya'nın ikizi diye anılıyor. Diğer taraftan Venüs'ün yüksek sıcaklıklar ve yoğun yüzey basıncı gibi özellikleri iki gökcisminin arasındaki temel farklar arasında. 

Venüs'te dikkat çeken bir diğer farklılık ise uydusunun olmaması. Hatta Güneş Sistemi'ndeki gezegenler arasında sadece Merkür ve Venüs uydudan mahrum.

Bilim insanları, Dünya'nın "ikizinin" ya bir zamanlar bir uyduya sahip olduğunu ve bu uydunun devasa bir cismin çarpması sonucu yok olduğunu ya da Venüs'ün hiçbir zaman uydu oluşturacak bir çarpışma yaşamadığını düşünüyordu.

Örneğin Dünya'ya Mars büyüklüğünde bir cismin çarpması sonucu Ay'ın meydana geldiği kabul ediliyor.

Ancak iki gezegenin benzerliğini düşününce, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce oluşan Güneş Sistemi'nin ilk dönemlerinde Venüs'ün böyle bir çarpışma yaşamaması muhtemel görünmüyor. Hatta Güneş'e daha yakın olan Venüs'ün daha çok darbe almış olması gerektiği düşünülüyor.

Kaliforniya Üniversitesi Riverside kampüsünden astrofizikçi Stephen R. Kane, "Tıpkı Dünya gibi Venüs de şüphesiz büyük çarpışmalara maruz kaldı ve kendi gökyüzümüzde gördüğümüze benzer bir uydu oluşturmak için belki de daha çok fırsatı vardı" diyor.

Kane liderliğindeki araştırmacılar, bu gizemi çözmek için Venüs'ün uydusunun yaşayabileceği senaryoları test ettikleri bir simülasyon geliştirdi.

Bilim insanları gökcisimlerinin kütleçekim kuvveti aracılığıyla nasıl etkileşime girdiğini gösteren bir bilgisayar modeli yazdı. Ardından modelin, bilinen bir sistemi doğru temsil ettiğinden emin olmak için Dünya ve Ay'ın etkileşimini öğrettiler. 

Ekip bu sayede gezegenin dönüş hızının kilit rol oynadığını tespit etti.

Dünya, Venüs'e kıyasla kendi etrafında 200 kattan daha hızlı dönüyor. Mavi gezegen kendi ekseni etrafındaki bir dönüşünü yaklaşık 24 saatte tamamlarken, Venüs'ün kendi eksenindeki bir dönüşü 243 Dünya günü sürüyor.

Dünya'nın hızlı dönüşünden kaynaklanan enerji transferi, Ay'ın giderek uzaklaşmasına yol açıyor. Apollo 11 astronotlarının 1969'da uydunun yüzeyine bıraktığı aynalar sayesinde, Ay'ın yılda 4 santimetre hızla Dünya'dan uzaklaştığı biliniyor.

Araştırmacıların simülasyonlarına göre Venüs'ün başlangıçtaki dönüş hızı bugünkünden hızlı olsa bile, yeterince düşük olduğu senaryolarda, bir zamanlar oluşmuş olabilecek uydu uzaklaşmak yerine zamanla gezegene yaklaşarak parçalanabilirdi.

Bulguları hakemli dergi The ​Astrophysical Journal'da dün (14 Eylül) yayımlanan çalışmaya göre Venüs'ün ilk 1 milyar yılında uydusunu yok etmiş olabileceği düşünülüyor.

Kane, "Venüs'ün eğer bir uydusu olsaydı (ki muhtemelen bir noktada vardı) onu elinde tutamazdı" diyerek ekliyor:

Bu uydu nispeten kısa bir zaman diliminde gezegene çarpıp parçalanırdı.

Araştırmacılar bu teoriyi güçlendirmek için Venüs'ün dönüş hızının ve uydusunun kütlesinin ne kadar olabileceğine dair çok çeşitli olasılıkları test etti. Simülasyonların çoğunda sonuç değişmedi ve uydu Venüs'e çarptı.

Bilim insanları büyük bir uydunun da paçayı kurtaramayacağını hatta sonunun daha hızlı geleceğini söylüyor.

Kane, "İşin ilginç yanı, ağır bir uydunun daha hızlı yok olması. Çünkü kütlesi büyük bir uydu, Venüs'ün dönüşünü çok daha yavaşlatarak kendi yok oluşunu hızlandırır" diye açıklıyor.

Venüs'ün gerçekten bir uydusu olup olmadığını kesin bir şekilde bilmek pek mümkün değil. Araştırmacılar, böyle bir çarpışmanın kalıntılarını gezegende bulmanın kolay olmadığını söylüyor.

Ancak uydu yok olurken gezegenin yüzeyinde veya atmosferinde kimyasal izler bıraktıysa, NASA'nın yaklaşan DAVINCI görevi gibi gözlemlerin bu izleri yakalayabileceğini belirtiyorlar.

Independent Türkçe, Reuters, Space.com, EurekAlert, The ​Astrophysical Journal

Derleyen: Büşra Ağaç

Dünya'nın "ikizinin" neden uydusu olmadığı uzun zamandır merak konusu

<p>Venüs'ün&nbsp;kalın atmosferinin yarattığı sera etkisi, gezegenin yüzey sıcaklığının&nbsp;471 dereceye kadar yükselmesine neden oluyor (NASA/JPL-Caltech)</p>

Bilim insanları Venüs'ün yüzeyinin altında bir şeylerin hareket ettiğini söylüyor

Venüs, kötü ikiz mi yoksa kayıp kardeş mi?

Plüton, en büyük uydusunu "öpüp yakalamış"

Venüs kendi uydusunu mu yuttu?

Ben o gün…

12 Eylül 1980 Cuma günü evde yalnızdım. Millî Kütüphaneye gitmek üzere evimizin bulunduğu Ankara Bülbülderesi Caddesi'ne indiğimde bütün cadde boyunca belirli aralıklarla eli tetikte askerlerin sıralandığını gördüm. "Acaba gene ne oldu?" dedim kendi kendime. Çünkü devrimci ve ülkücü çatışmalarının sınırında oturuyorduk. Üst tarafımız Seyranbağları devrimcilerin, alt tarafı ise Ülkücülerin egemenliği altındaydı. Aslında bu bölünme Türkiye’deki durumun bir benzeri idi. Acaba askerler, bu bölgedeki çatışmayı önlemek için mi dizilmişlerdi? İçlerinden biri bana "Sokağa çıkma yasağı var. İhtilal oldu" dedi. Buna da şaşırmadım. Çünkü darbe aylardır "Ben geliyorum!" diyordu. Türkiye zaten sıkıyönetim altındaydı. Solcu örgütler, sıkıyönetimden rahatsızdılar. Oysa her gün evlatlarından birkaçını terör eylemlerinde kaybeden halk sıkıyönetimi zorunlu görüyordu. Nereden mi biliyorum? 1979’da Fatsa’ya gittiğimde çeşitli mekânlarda rast geldiklerime sordum ve büyük çoğunluğun ülkedeki bu gerici kargaşanın sona ermesi için sıkıyönetimi zorunlu gördüğünü saptadım. Hem de Devrimci Yol’un hâkim olduğu Fatsa’da!

Solun bölünmesine koşut olarak Öğretmen hareketi de paramparçaydı ve TÖB-DER kapalıydı. İçinde bulunduğum Yurtsever Öğretmenler Grubu, darbeden 9 ay önce, 1 Ocak 1980’de Öğretmen Dünyası’nı yayın hayatına sokmuştuk. Çıkış bildirgemizin en önemli maddeleri bu kargaşanın durması, okullarda demokrasi idi. Bu nedenle halk kitleleri gibi 12 Eylül darbesini olumlu karşıladık. Bunu Konsey’e çektiğimiz bir telgrafla bildirerek bir an önce demokrasiye geçilmesi dileğimizi de ekledik.

"Yat, kalk, sürün!"

Darbeciler (ki başlarında bulunan Kenan Evren bu göreve Ecevit tarafından getirilmişti) kısa zamanda beklentileri boşa çıkardı. Anayasayı feshetti. Siyasi partileri kapattı. On binlerce kişiyi tutuklattı. Binlerce dava açtı. Astı, kesti… Yolunu bulan solcular yurt dışına çıktı. Ülkenin bütün demokratik birikimi heba edildi. Kitleler korkutuldu, sindirildi.

Yeni hükümetin antidemokratik uygulamalarına muhalefet ettiğimiz için faşizmin kadrajına girmemiz uzun sürmedi. Millî Eğitim Bakanı Tuğgeneral Hasan Sağlam, bir mülakat için gittiğimiz odasından dergi yöneticilerini adeta kovdu. Kardeşimle ikimiz 1402 sayılı yasa ile öğretmenlikten çıkarıldık, Öğretmen Dünyası dergisi okullarda yasaklandı! 1973-1975’te Fatsa Ortaokulu öğretmeniyken 4 öğretmen 1986’da tutuklanıp yargılandık. Neyse ki hâkim davayı zaman aşımı gerekçesiyle düşürdü.

Bu bahsi burada uzatmayacağım. Zira kitaplarımda anlattım. Öğretmen Dünyası Kitabı’nda da anlatacağım. Zaten o dönemi yaşamış olanların anlatacak pek çok 12 Eylül öyküsü var.

12 Eylül ve Lenin

"Bu da nereden çıktı!" demeyin. Zira Lenin 1924’te öldü, 12 Eylül’ün tarihi ise 1980. Arada 56 yıl var. Gene de aralarında şöyle bir ilişki var:

1960’lı yılların ikinci yarısında Türkiye devrimci bir durum yaşadı. Fakat bir halk devrimine önderlik edecek bir önder çıkamadı. Bu boşluğu 1971’de asker şefleri doldurarak halka demokrasi vaat eden bir darbe yaptılar ve çok geçmeden iktidarı sivil kadrolara teslim etmek zorunda kaldılar. 1980’e doğru ülke yukarıda değindiğimiz bir karmaşanın içine düştüğünde bunu bir halk devrimine dönüştürecek önder ve kadrolardan yoksundu.

Lenin, Birinci Dünya Savaşı’nda yorgun düşen Rusya’da savaştan bezmiş kitleleri örgütledi ve devrime hazırladı. 1917 Nisanı'nda partisinin bir kısım üyeleri "Şimdi devrim yapalım, durum devrime elverişli" diyorlardı. Lenin ise özetle (mealen söylüyorum): "Sakın ha! Devrimin zamanı gelmedi, devrim yapmaya kalkarsak güçlerimizi ve şansımızı kaybederiz!" dedi ve yazdı. Ancak 1917’nin Ekim ayına gelindiğinde "İşte şimdi devrimin zamanıdır" dedi. Sovyetlerde Ekim Devrimi dediğimiz dünyayı sarsan o büyük deprem oldu. (Nisan Tezleri ve Ekim Devrimi)

İşin bu yanı üzerinde hiç duran oldu mu bilmiyorum. Devrimin öyle beş on yılda bir yapılmayacağını, her ülkenin tarihi, sosyal, politik koşullarının farklı olduğunu elbette biliyorum. Getirdikleri sosyal düzen farklı olmakla birlikte devrimin zamanını doğru belirlemede Lenin ile Atatürk benzerlik gösterirler. Türkiye ne 1960’larda ne de 1970’lerde bir Lenin çıkaramadı!

"Bizim oğlanlar başardı!"

12 Eylül darbesi yapıldığında Türkiye’deki Amerikan yetkililerinin, hükümetlerine "Bizim oğlanlar başardı" diye mesaj gönderdiği çok söylenmiştir. Bunun mantıklı bir yanı vardır çünkü Türkiye bir NATO ülkesi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin sıkı bir müttefiki olmakla birlikte emperyalist Batı ile "sosyalist" Sovyetler Birliği’nin çıkarlarının çatıştığı bir bölgede bulunuyordu. Türkiye sağı Amerika’yı, solu ise Sovyetler Birliği’ni tutuyordu. Türkiye solunun bir kısmı Sovyet-Çin çatışmasından mülhem olarak Sovyetler Birliği’nin revizyonist, hegemonyacı, sosyal emperyalist ve sosyal şoven" bir ülke olduğunu ileri sürse de Türk solunun büyük kısmı, Amerika gibi, bunu savunan örgütlere de düşmandı. Bu sol başa geçmeyi başarsaydı, Türkiye NATO’dan çıkacak, muhtemelen Varşova Paktı’na girecekti. Türkiye’nin siyasi ve ekonomik çehresi tamamen değişecek, ülkede muhtemelen Varşova Paktı ülkelerinde olduğu gibi "Komünist" damgalı, sosyalist rejimi çürütmüş bir parti iktidarda bulunacaktı. Türkiye o sistem içinde ancak 9-10 yıl kalabilirdi. Çünkü Sovyet İmparatorluğu, patır kütür yıkıldı ve bağımsızlıklarına kavuşan ülkelerin yöneticileri, devlet mallarını kısa sürede üstlerine geçirdiler ve Batı Avrupa’nın, Amerika’nın kapısını çaldılar.

Ne Amerika ne Rusya

Bu nedenle 1970’li yılların en doğru sloganı, ara sıra hatırlatmak zorunda kaldığımız gibi "Ne Amerika, ne Rusya, tam bağımsız Türkiye!"dir. Ne yazık ki, günümüzde kitle gösterilerinde bu sesi duyamıyoruz. Bugünün sağcıları gene Amerikancıdır, solcularının bir kısmı ABD’ye muhalefet gerekçesiyle açıkça Rusya tarafına geçmiştir. "İki süper devlete karşı" politikasının yerini "İki süper devletten biri" anlayışı almıştır. Bu iki süper devletin ikisi de kapitalist ve emperyalisttir!

Bu yılki 12 Eylül, bana bunları hatırlattı. 

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Zeki Sarıhan Independent Türkçe için yazdı

<p>Fotoğraf: AP (Arşiv)</p>

12 Eylül 1980: "Bizim oğlanlar başardı!"

İran destekli Husilerin, Kızıldeniz'deki stratejik bölgeleri ele geçirmesiyle İran savaşının tetiklediği petrol krizi derinleşiyor.

Husiler son olarak Büyük Haniş ve Küçük Haniş adalarını ele geçirerek Babülmendep Boğazı çevresindeki tehdidini artırdı.

Tahran destekli örgüt, geçen hafta da Kızıldeniz kıyısındaki Taiz'e bağlı Muha kentinin ardından Meyyun (Perim) Adası ve Zubab'ı ele geçirmişti.

Guardian'ın aktardığına göre Husi milislerin, Suudi Arabistan'ı Asya pazarlarına bağlayan hat üzerindeki adaları kontrolüne alması petrol krizini derinleştirebilir.  

Suudi Arabistan, perşembe günü (10 Eylül) Doğu-Batı petrol boru hattının saldırıya uğradığını da açıklamıştı. Riyad ve Bağdat yönetimleri, saldırının Irak'taki Şii milisler tarafından düzenlendiğini duyurmuştu.

Suudi Arabistan, Arap Yarımadası boyunca uzanan 1200 kilometrelik bu boru hattını kullanarak, İran savaşı nedeniyle gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına geldiği Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığı aşıp tedariki sürdürüyordu.

Finansal hizmet platformu KCM Trade'den analist Tim Waterer, gözlerin faaliyetleri geçici olarak askıya alınan boru hattında olduğunu söylüyor:

Şu anda yatırımcılar için en önemli soru, Doğu-Batı hattındaki kesintinin ne kadar süreceği. Herhangi bir uzun süreli kesinti ve buna bağlı arz kaybı, fiyatların hızlı şekilde artmasına yol açar.

Wall Street Journal'ın analizinde de Kızıldeniz'deki son gelişmelerle birlikte "büyük yakıt krizinin" başladığı yorumu yapılıyor.

Husilerin sözkonusu boru hattına saldırıları nedeniyle günlük en az 2,5 milyon varillik ham petrol akışının kesintiye uğrayacağına dikkat çekiliyor.

Amerikan petrol devi Chevron'un CEO'su Mike Wirth, kısa sürede krizi hafifletebilecek önlemler almanın zor olduğunu vurguluyor.

Kasımda gerçekleşecek ara seçimlere hazırlanan ABD Başkanı Donald Trump, petrol fiyatlarının düşeceğini savunsa da tablo tersini gösteriyor. Cumhuriyetçi lider, savaşın ara seçimler öncesinde sonlanacağını ve petrol fiyatlarının düşeceğini iddia etmişti.

Ancak enerji sektörü ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan İran savaşının daha uzun süreceğini düşünüyor.

Diğer yandan Suudi Arabistan yönetimi, İran ve ABD arasındaki çatışmalarla bölgedeki savaşa çekiliyor.

Yemen'de Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu Sözcüsü Tuğgeneral Turki el-Maliki, bugünkü açıklamasında, Husilerin pazartesi günü düzenlediği drone ve balistik füze saldırıları nedeniyle Hamis Muşayt, Abha ve Taif şehirlerinde 13 sivilin yaralandığını bildirdi. Maliki, koalisyonun saldırılara "kararlı şekilde karşılık vereceğini" ifade etti.

New York Times da Suudi Arabistan'ın, Husilerin son haftalarda artan saldırılarına karşı ABD'den aradığı desteği bulamadığını yazıyor. Adlarının paylaşılmaması şartıyla konuşan kaynaklar Riyad'ın, "Trump'ın Husilere karşı harekete geçmekteki isteksizliğinden rahatsız olduğunu" ileri sürüyor.

ABD'nin eski Suudi Arabistan Büyükelçisi Michael Ratney şunları söylüyor:

Şu anda Suudiler gerçekten hüsrana uğramış durumda. Bir bakıma bu, onlar için en kötü senaryo.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Yemen'de tekrar tırmanan çatışmalarla hiçbir ilişkilerinin olmadığını savunmuştu.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times, Arab News, Wall Street Journal, Tesnim

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

İran savaşıyla patlak veren enerji krizi, Husilerin son saldırılarıyla derinleşiyor

<p>Yemen'deki Husilerin, Kızıldeniz'de saldırıları artırması petrol sektörünü endişelendiriyor (AFP)</p>

Milyarlarca dolarlık İran parası, ABD bankalarından nasıl geçiyor?

İran savaşı ve Kızıldeniz: Yeni petrol krizi kapıda mı?

Yapay zeka gelişiminin denetime daha fazla olanak sağlayacak şekilde yavaşlatılmasına ilişkin çağrılar, sektörde rekabet halinde olan Çin ve ABD'nin karşı karşıya gelmesine yol açtı.

ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic'in Üst Yöneticisi (CEO) Dario Amodei'nin şirketlere yapay zeka modellerinin geliştirilme hızını düşürme önerisi tartışmalara neden oluyor.

Yapay zekayı yavaşlatmaya ilişkin olası bir süreçte Çin ve ABD'nin insanoğlunun güvenliği açısından işbirliği yapması büyük önem taşıyor ancak iki ülkenin bu konuda anlaşmaya varması ihtimali zayıf görünüyor.

Çinli ve ABD'li yetkililerin yapay zekayı yavaşlatma çağrılarına yanıtları iki ülke arasındaki rekabetin altını çizerken, bu durum yeni bir ihtilaf konusu haline gelebilir.

Trump'tan "Çin'in önündeyiz" açıklaması, Çin'den "Soğuk Savaş" hatırlatması

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekaya ve veri merkezlerine karşı "hastalıklı bir komplo yürütüldüğünü" öne sürerek, "bundan memnuniyet duyan tek tarafın Çin olduğunu" savundu.

Ülkesinin yapay zeka alanında Çin ve diğer tüm rakiplerinin önünde olduğunu iddia eden Trump, bu alandaki yarışı önde olan devletin kazanacağını belirtti.

Trump ayrıca yapay zeka teknolojisinin tehlikeli boyuta ulaşmadan yavaşlatılmasına yönelik çağrılar ve ortaya konan benzer endişelerin "koca bir yalandan ibaret" olduğunu söyledi.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Amodei'nin konuya ilişkin açıklamasına atıfta bulunan Trump, "İş dünyası tarihinde, bir sektörün liderlerinin, sıkı bir şekilde uygulandığı takdirde kendilerini silinip gitmeye ve iflasa sürükleyecek düzenlemeler talep ettiğine dair bir örneği kim görmüştür?" diye sordu.

Yapay zekanın dünyayı ele geçirmesi ve insanlığı yok etmesi ihtimalinin "koca bir yalandan ibaret" olduğunu savunan Trump, bu süreci, daha önce Rusya, Ukrayna ve kendisi hakkında yürütülen "azil kampanyalarına" benzetti.

Trump, Çin'in yapay zekanın önünü kesmek adına "hiçbir şey yapmayacağını" da sözlerine ekledi.

Çin tarafı ise yapay zeka gelişimini yavaşlatma çağrısının "ülkenin yapay zeka gelişimini önlemeyi hedeflediğini" belirtti.

Çin Komünist Partisinin yayın organı Global Times gazetesinde yayımlanan yazıda, "Amodei'nin asıl amacının teknolojik bariyerler ve düzenleyici tekellerle Çin'in yapay zeka gelişimine ket vurmak olduğu ve Amodei'nin Çin'i hedef alan sözlerinin Soğuk Savaş taktiklerini hatırlattığı" savunuldu.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun da "Korkuları körüklemek, cepheleşme ve acımasız rekabet, küresel yapay zeka yönetimine zarar vermekten başka işe yaramaz, bu da kimsenin menfaatine değildir." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zekayı yavaşlatma çağrıları, Çin'in ABD ile farkı kapatmaya çalıştığı dönemde geldi

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, yapay zekayı yavaşlatma çağrılarının sürdüğü bir dönemde ABD'nin bu teknolojide Çin'in önünde olduğunu yazarken, Katar merkezli Aljazeera televizyonunun haberinde ABD'nin yapay zeka yarışının en önemli özelliklerinin birçoğunda önde yer aldığı ancak Çin'in aradaki farkı kapatmakta olduğu yorumu yer aldı.

WSJ'nin haberinde görüşlerine yer verilen Oxford Çin Politikaları Bölümü araştırmacısı Zilan Qian, ABD'de yapay zeka alanındaki ilerlemenin daha hızlı olduğunu ve bu nedenle "ABD laboratuvarlarındaki insanların Çin laboratuvarlarındaki insanlardan daha tehlikeli şeyler görebileceği" tahminini paylaştı.

Haberde ayrıca "Çin de yapay zekanın kıyameti getirebileceğinden endişe ediyor ancak öncelikle ABD'ye yetişmesi gerekiyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Aljazeera'nin haberinde ise "Çinli şirketlerin, ABD'nin en gelişmiş yapay zeka çiplerine erişimlerine getirdiği kısıtlamalara rağmen dayanıklı yapay zeka modelleri üretebileceklerini gösterdiği" ifade edildi.

Çin şüpheciliği ve Trump'ın açıklamaları, yapay zekada uluslararası anlaşma ihtimalini azaltıyor

Atlantik Konseyinin internet sitesinde yer alan analizde görüşlerine yer verilen Atlantik Konseyi üyesi Kenton Thibaut, "Çin, ABD'nin niyetlerinden şüpheli ve (yapay zekaya ilişkin) güvenlik tartışmalarının ABD'nin kendi teknolojik hegemonyasını ilerletme çabalarını gizleyebileceği konusunda uyarıda bulunuyor." ifadelerini kullandı.

Thibaut, mevcut siyasi ortam göz önünde bulundurulduğunda, yapay zeka güvenliği konusunda büyük bir ilerlemenin gerçekleşmesinin düşük ihtimal olduğunu ifade etti.

Amerikan Washington Post (WP) gazetesinin haberinde de Çin'in yapay zeka konusundaki önerilere şüpheyle yaklaşması ve Trump'ın da yavaşlama fikrini bizzat reddetmesi nedeniyle yapay zeka ilerlemesini sınırlandıran katı bir uluslararası anlaşmanın sağlanmasının olası görünmediği belirtildi.

Haberde ayrıca "ABD ve Çin liderleri, yapay zekayı jeopolitik rakiplerine bırakılamayacak önemli bir ekonomik ve askeri güç olarak görüyor." ifadeleri kullanıldı.

"Trump'ın, Çin'i yenmek istediği için yapay zekayı durdurmayacağı" tezi

NBC News kanalının haberinde, yapay zeka modellerine ilişkin güvenlik endişelerinin, aynı zamanda Pekin ve Washington'ın bu sorunları çözmek için işbirliği yapmaktan ne kadar uzak olduklarını da ortaya koyduğu değerlendirmesi yer aldı.

Haberde ayrıca, yapay zekadaki ilerlemeyi ele alma konusundaki yaklaşım farklılığının, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Trump'ın 24 Eylül'de Washington'da yapacağı görüşmede muhtemelen temel bir mesele olabileceği kaydedildi.

CNN'de yer alan analizde de "Trump'ın, Çin'i yenmek istediği için yapay zekayı durdurmayacağı" yorumuna yer verilirken, iki ülkenin yapay zeka konusunda bir araya gelmesi konusunda iyimser olmak için çok az neden olduğu görüşü paylaşıldı.

Analizde, "Washington, işbirliğinin Çin'e askeri ve ekonomik gücünü artıracak teknolojilere erişim sağlayabileceğinden endişe ederken, Pekin ulusal güvenliği ABD'nin Çin'in teknolojik yükselişini sınırlandırmak için kullandığı bir bahane olarak görüyor." değerlendirmesi yapıldı.​​​​​​​

 

AA

Yavaşlama çağrıları, Çin'in bu teknolojide ABD ile arayı kapatmaya çalıştığı bir dönemde yapılırken, iki ülke arasında anlaşma ihtimali zayıf görünüyor

<p>Fotoğraf: Reuters</p>

Yapay zekayı yavaşlatma çağrıları Çin ile ABD'yi karşı karşıya getirdi

Tarih boyunca kaç savaş, ahlakın çizdiği sınırlar içinde yürütüldü?

Kaç çatışmada yalnızca üniformalı askerler karşı karşıya geldi, silahlar yalnızca askerî hedefleri vurdu?

Ne yazık ki insanlık tarihi utanç verici gerçeklerle dolu. Savaşların büyük bir kısmında kadınlar, çocuklar, yaşlılar; evler, okullar, hastaneler; hatta gelecek nesillerin hafızası olan tarihî eserler ve ekosistem hedefe konuldu. En ağır bedeli de her zaman en masumlar ödedi ve ödemeye devam ediyor.

Savaşların tüm bu yıkıcılığının içindeki en karanlık sayfalardan biri de şüphesiz "cinsel şiddet". Üstelik cinsel şiddet savaşın acımasız bir yan ürünü olmaktan ziyade; çoğu zaman stratejik olarak planlanmış, bir toplumu diz çöktürmek, toplumun onurunu paramparça etmek ve geleceğini karartmak için bilinçli bir yıkım aracı olarak karşımıza çıkıyor.

Lahey ve Cenevre hukukunun koruyucu hükümlerinden Roma Statüsü'ne uzanan uluslararası hukuk, tecavüz ve diğer ağır cinsel şiddet biçimlerini "savaş suçu" ve koşullarına göre "insanlığa karşı suç" olarak tanımlıyor. Fakat hukukun bunu suç olarak tanımlaması, savaş meydanında o suçun işlenmesini engellemeye yetmiyor.

1990'larda Bosna'da uygulanan cinsel şiddet, savaş suçu ve insanlığa karşı suç olarak uluslararası mahkemelerde tescillendi. Ancak Bosna'da on binlerce kadına yaşatılan bu dehşet, ne yazık ki tarihe karışmadı. Aynı vahşet, bugün dünyanın gözleri önünde, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde ve Sudan'da, benzeri görülmemiş bir ölçekte yaşanmaya devam ediyor.

Öyle ki bugün Kongo Demokratik Cumhuriyeti "dünyanın tecavüz başkenti" olarak anılıyor. Sudan'dan gelen haberlerde de kadınların sıklıkla "sistematik" tecavüze uğradığı bildiriliyor.

2025 yılının ilk 9 ayında Doğu Kongo'da 80.000'den fazla tecavüz vakası bildirildi. Aynı topraklarda, her yarım saatte bir çocuk tecavüze uğruyor.

Bosna'da amaç etnik temizlikti

Bosna Hersek'te yürütülen soykırım esnasında 50 binden fazla Boşnak ve Hırvat kadınının toplama kamplarında Sırp güçleri tarafından cinsel şiddete maruz bırakılması, Sırpların yürüttüğü etnik temizliğin bir parçasıydı. Amaç Müslüman nüfusu yıldırmak ve Müslümanların ülkeyi terk etmelerini sağlamaktı.

Faillerin çok büyük bir kısmı hâlen cezasız kalırken Bosna'da faaliyet gösteren "Tecavüze Uğramış Savaş Mağduru Kadınlar Derneği" (Žene Žrtve Rata), savaşta cinsel şiddete maruz bırakılan kadınların haklarını savunup tecavüzcüleri yargılatmak için hukuk mücadelesi veriyor.

Bugün Sudan'da Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ve müttefik Arap milisler, tecavüzü etnik yapıyı değiştirmek amacıyla kullanıyor. Özellikle Darfur'da Massalit ve Arap olmayan topluluklara yönelik saldırılarda, kadınların "etnik kimlikleri" nedeniyle hedef alındığı ve cinsel şiddetin etnik nefretle iç içe geçtiği belgeleniyor.

Kongo'da tecavüzün hedefinde kaynak kontrolü var

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde ise cinsel şiddetin temel dinamikleri Bosna ve Sudan'dakinden farklı. Burada cinsel şiddet çoğu zaman etnik temizlikten ziyade toprak, nüfus ve doğal kaynaklar üzerindeki kontrol mücadelesinin bir parçası olarak ortaya çıkıyor.

4 yaşındaki küçücük çocuklardan 80 yaşındaki ninelere kadar tüm kadınları kapsayan cinsel saldırılar, toplumun "namusunu" ve gelecek nesillerini hedef alıyor. Saldırılar bizzat aile bireylerinin ve komşuların gözü önünde gerçekleştiriliyor. Ayrıca bir köydeki tüm kadınlara topluca tecavüz edildiğinde insanlara çok daha büyük bir gözdağı verilmiş oluyor.

Sonuç olarak cinsel şiddet, nüfusu yerinden ederek ve yerel toplumsal yapıyı parçalayarak silahlı grupların toprak ve kaynaklar üzerindeki kontrolünü kolaylaştıran bir araç hâline geliyor.

Tecavüz, erkekleri kontrol etmek için de kullanılabiliyor. Eşlerinin, annelerinin veya kız kardeşlerinin hedef alınacağı korkusu, erkekleri topluluklarını terk etmeye, silahlı grupların taleplerine boyun eğmeye ya da misilleme korkusuyla sessiz kalmaya zorlayabiliyor.

Özetle cinsel şiddet, Sudan'da demografik yapıyı ve nüfusu, Kongo'da ise doğrudan toprağı ve stratejik kaynakları kontrol etmenin aracına dönüşüyor.

Tecavüze uğrayan kadınlar ve çocuklar neler yaşıyor?

Tecavüz her kadın için yıkıcıdır. Tecavüz mağduru kadınların büyük bir kısmı utançlarını saklamak ve yeniden tecavüze uğrama riskinden kaçmak için yaşadıkları toplumdan uzaklaşmayı veya daha güvenli bölgelere sığınmayı tercih ediyor.

Kalanların çoğu ise toplumda dışlanma, bazen aile bireyleri tarafından yalnız bırakılma ve benzeri tepkilerle yaşamaya alışmak zorunda bırakılıyor ve tamamen sessizlik içinde iyileşmeye çalışıyor.

Tecavüze uğrayan evli kadınların bir kısmı, bu durum onların suçuymuşçasına eşleri tarafından terk ediliyor. Hamile kalan kadınlar ise savaşın gölgesinde, ekonomik zorluklar ve toplumsal baskının ağırlığının altında, çocuklarıyla tek başına bırakılıyor.

Sürekli korku, utanç ve kaygı ile boğuşan kadınlar, psikolojik yaraların yanı sıra fiziksel birtakım sonuçlara da tahammül etmek zorunda bırakılıyor. HIV gibi bulaşıcı virüsler kapanlar tedavi görecek imkân bulamıyor. Ağır cinsel saldırılar bazı kadınlarda genital yaralanmalara ve fistül oluşumuna yol açıyor; bunun sonucunda kronik ağrı, idrar veya dışkı kaçırma gibi ağır fiziksel sorunlar ortaya çıkıyor.

Tecavüz sonucu dünyaya gelen çocuklar ise çoğu zaman "düşmanın ya da katilin çocuğu" damgasıyla büyümek, kimliklerini ve aidiyetlerini sorgulamak, aile ve toplum tarafından dışlanmak gibi bir travmayla yüzleşmek zorunda kalıyor.

Güçlü olanın güçsüz üzerinde tahakküm kurduğu savaş düzeninde kadın, tarafı olmadığı hâlde savaşın bedelini "bedeninde" ödüyor. Üstelik bu bedel ödeme, savaş bittikten sonra bile devam ediyor.

Hesap verebilirlik cinsel şiddetin boyutuyla kıyaslandığında ne Kongo ne de Sudan'da yeterli kalıyor. Devletlerin failleri cezalandırmakta yetersiz kaldığı, sağlık ve adalet sistemlerininse savaş nedeniyle çöktüğü bu trajik ortamda cinsel şiddet her geçen gün daha da artıyor. Toplumlar daha savunmasız hâle geliyor. Cinsel şiddetle mücadele etmek, yani kadınları korumak için sahada bulunan uluslararası personel bile zaman zaman cinsel istismar vakalarına karışıyor.

Tecavüzün kendisi kadar, bu eylemin etrafında örülen sessizlik de bir suç. Bosna'da tecavüzcüsüyle aynı sokakta yürümek zorunda kalan bir kadının çığlığı (30 yıl sonra bile) hâlâ duyulmadı.

Kongo'da bir kadın kaçtığında, geride bıraktığı hemcinsinin sırada olduğunu biliyor. Sudan'da bir anne, küçücük kızının da aynı akıbeti yaşayacağından korkarak uyuyor. Her 2 coğrafyada da her geçen gün yeni mağdurlar bu sessizliğe ekleniyor.

Biz konuşmadıkça, hesap sormadıkça ve cinsel şiddeti savaşın kaçınılmaz bir "yan ürünü" olarak görmeye devam ettikçe, bugün Kongo'da ya da Sudan'da tecavüze uğrayan bir çocuk, 30 yıl sonra hâlâ aynı sokakta failiyle karşılaşıyor olacak.

 

 

^Kaynaklar:

^{https://www.unicef.org/press-releases/child-reported-raped-every-half-hour-eastern-drc-violence-rages-amid-growing-funding
https://en.wikipedia.org/wiki/Sexual_abuse_by_UN_peacekeepers 
https://www.unfpa.org/resources/democratic-republic-congo-situation-report-may-2025 
https://www.hrw.org/report/2024/05/09/the-massalit-will-not-come-home/ethnic-cleansing-and-crimes-against-humanity-in 
https://www.unicef.org/sudan/reports/sudans-child-rape-and-sexual-violence-crisis 
https://www.doctorswithoutborders.org/latest/no-safe-place-women-and-girls-darfur
https://www.aa.com.tr/tr/analiz-haber/bosnali-tecavuz-magdurlarinin-hukuk-mucadelesi-/564926} 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Sare Şanlı Independent Türkçe için yazdı

<p>Fotoğraf: Michael Castofas/WFP</p>

SLg1AEut

Savaşın en sessiz silahı: Bosna'dan Kongo ve Sudan'a uzanan cinsel şiddet

Kuantum, yeni bir mermi sınıfı değildir. Savaşı ateş gücüyle değil, bilginin nasıl algılandığı, korunduğu, paylaşıldığı ve karara dönüştüğü katmanda değiştirir. NATO'nun Kasım 2023'te onayladığı, Ocak 2024'te özeti yayımlanan ilk Kuantum Teknolojileri Stratejisi tam da bu yüzden "silah programı" değil, "kuantum-hazır ittifak" vaadidir. Hedef, laboratuvardaki kübit sayısı değil; savunma planlamasının, kriptografinin ve birlikte çalışabilirliğin yeni fizik rejimine çekilmesidir.

Resmî teşhis üç cümlede toplanır. Kuantum algılama, görüntüleme, konum-seyir-zamanlama (PNT), haberleşme ve hesaplamayı dönüştürebilir. Aynı dönüşüm rakibe geçerse caydırma ve savunma aşınır. Dolayısıyla kuantum, ittifakın üç temel görevinin —caydırma-savunma, kriz yönetimi, işbirlikçi güvenlik— içinde işlenmesi gereken bir stratejik rekabet unsurudur. SIPRI'nin 2025 primer'ı ile aynı damardadır: Üstünlük platform imhasında değil, durum değişikliğindedir.

Bu ayrım popüler efsaneleri keser. Kuantum radar görünmezliği (stealth) öldürmez; mikrodalga bandında operasyonel menzil fizik duvarına çarpar. Uydu gravimetresi okyanusu şeffaf kılmaz; ikinci vuruş filoları kısa vadede görünmezliğini korur. "Kuantum bombası" yoktur. Askerî etki, mevcut silahın gördüğü, gittiği, konuştuğu ve sakladığı zemindedir. En olgun katman algılama ve PNT'dir. Küresel Navigasyon Uydu Sistemi (GNSS) karıştırma artık teorik değil, harp gerçeğidir. Kuantum atalet seyri, manyetik-gravite anomali seyri ve optik saat, dış referanssız konum-zaman vaat eder. 2026 saha denemeleri —MagNav uçuşu, deniz gravimetresi, radar ağında kuantum zamanlama— laboratuvarın bittiğini gösterir.

İkinci katman kriptografidir ve asıl savaş, savaştan önce başlar. İşlevsel bir kriptografik bakımdan ilgili kuantum bilgisayar (CRQC) henüz yok; veri bugün toplanır, yarın çözülür. NATO'nun cevabı nettir: Bugünün yolu Kuantum Sonrası Kriptografidir (PQC); Kuantum Anahtar Dağıtımı (QKD) ileride, yüksek güvence nişi olarak katkı verebilir. Bu, ABD'nin 2030–2031 geçiş kapısıyla uyumludur. Çin ise ülke ölçeğinde QKD şebekesi ve uydu hattıyla fiilî standart üretmektedir. İttifak simetrik şebeke yarışına girmemiş; kriptografik çeviklik, standart birliği ve tedarik zinciri taramasını tercih etmiştir. Doğru tercihtir. Yanlış okuma, QKD kilometresini güç sanmaktır.

Üçüncü katman hesaplamadır. Yakın vadede kriptanaliz değil; lojistik optimizasyonu, sensör füzyonu, malzeme ve görev planlama. Asıl sıçrama "kuantum, yapay zekâ ve otonomi" birleşimindedir. Warden'ın halkalarında vuruş dıştaki kuvvet değil, içteki komuta, süreç ve altyapıdır. Clausewitz'in sisi kaybolmaz; zaman ekseninde kayar. Jomini'nin karar noktası coğrafi hattan referans sistemine geçer. Haritası ve saati olan görür; olmayan sürüklenir.

NATO burada üretici değil, hizalayıcıdır. Transatlantik Kuantum Topluluğu, DIANA ve İnovasyon Fonu sivil-asker köprüsüdür. İlk DIANA kohortunda kuantum şirketleri kriptografi, uydu lazeri ve sualtı görüntülemeye yönelmiştir; tesadüf değil, C4ISR'nin kırılgan damarlarıdır. Zayıf halka da aynı yerdedir: 32 müttefikin olgunluğu eşitsizdir. ABD yazılım ve hata düzeltmede, bazı Avrupalılar algılama ve PQC'de ileridedir; birçoğu hâlâ giriş düzeyindedir. Strateji "yaparak öğren" der; tempo ulusal iradeye bağlı kalırsa kâğıt kalır.

2026 itibarıyla genel teknoloji skorunda ABD kıl payı öndedir; Çin iletişim altyapısı ve araştırmayı şebekeye çevirmede net öndedir. NATO'nun sınavı bu asimetriyi ittifak standardına yedirebilmektir. Pratik üç madde yeter: PQC'yi bilişim yenilemesi değil hazırlık programı saymak; manyetik-gravite veri setini millî varlık tanımak; efsaneyi doktrin dışı bırakıp PNT ve kriptografik geçişe bakmak. Kuantum-hazır ittifak, daha çok silah değil, değişen bilgi rejimini harekât varsayımı yapan ittifaktır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı

<p>Fotoğraf: Sean Redington/Boeing</p>

BRICS Yeni Delhi Bildirgesi: Çin-Rusya masası, Hindistan dili ve kutup değil durum

Yüksek siyaset... "Almanya sandığı, Avrupa'nın yükü ve dünya ölçeğindeki sağ-sol bagajı"

Yemen'de askerî harekâtın zorlukları

NATO strateji olarak kuantum-hazır ittifak

Değerli Independent Türkçe okuyucuları,

9 Eylül 2026 tarihinde Ankara'da, Amerika Birleşik Devletleri'nin bağımsızlığının 250. yılı vesilesiyle düzenlenen resepsiyona katılma imkânı buldum. ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in konuşmalar yaptığı bu etkinlik, yalnızca iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin değil, aynı zamanda mevcut uluslararası sistemin geleceğine ilişkin bazı temel meselelerin yeniden düşünülmesi açısından da anlamlıydı.

Ankara'nın sıcak bir eylül gününde, açık havada düzenlenen resepsiyonda, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'i dinlerken içilen bir bardak buz gibi soğuk su dahi küçük ama enteresan bir ayrıntı olarak hafızada kaldı. Ancak böylesi diplomatik buluşmaların asıl önemi, ülkeler arasındaki ilişkilerin hangi tarihsel ve stratejik temeller üzerinde yükseldiğini yeniden hatırlatmasında yatıyor.

Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkiler zaman zaman ciddi görüş ayrılıkları, karşılıklı eleştiriler ve dönemsel gerilimler yaşamış olsa da, Türkiye'nin yalnızca ABD açısından değil, NATO ve daha geniş transatlantik güvenlik mimarisi bakımından taşıdığı önem tartışılmazdır. Karadeniz'den Kafkasya'ya, Doğu Akdeniz'den Ortadoğu'ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada Türkiye; askeri kapasitesi, diplomatik erişimi, ekonomik büyüklüğü ve stratejik konumuyla Batı ittifakının en önemli aktörlerinden biridir.

ABD'nin 250. yılı üzerine daha önce bu köşede kaleme aldığım yazıda da belirttiğim üzere, Amerika'nın küresel gücü yalnızca ekonomik veya askeri kapasitesinden kaynaklanmamaktadır. Amerikan sisteminin esas gücü; kurumların dayanıklılığı, kuvvetler ayrılığı, hukukun üstünlüğü ve toplumsal dinamizm gibi unsurlarla birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle ABD'nin geleceği üzerine yapılacak her tartışmada, yalnızca büyüme oranları veya şirket değerleri değil, aynı zamanda kurumsal niteliğin korunması da temel bir ölçüt olmalıdır.

Resepsiyondaki konuşmalarda Amerikan ekonomisinin büyüklüğü ve son yıllardaki ekonomik performansı da vurgulandı. Kuşkusuz ABD, teknoloji, finans, inovasyon ve girişimcilik kapasitesi bakımından hâlâ dünyanın en güçlü ekonomilerinden biridir. Ancak ekonomik büyümenin niteliği, en az büyümenin kendisi kadar önemlidir.

Burada Daron Acemoğlu'nun uzun süredir dikkat çektiği kapsayıcı kurumlar meselesi önem kazanmaktadır. Ekonomik düzenin sürdürülebilirliği, yalnızca büyük teknoloji şirketlerinin piyasa değerlerinin artması veya sınırlı sayıdaki milyarderin servetinin büyümesiyle ölçülemez. Refahın daha geniş toplumsal kesimlere yayılması, çalışan sınıfların ve orta sınıfın ekonomik büyümeden pay alabilmesi, kapitalist sistemin meşruiyeti açısından belirleyicidir.

Geçmişte Amerikan ekonomik modelinin önemli özelliklerinden biri, geniş bir orta sınıf yaratabilmesi ve büyümeyi toplumun farklı kesimlerine yayabilmesiydi. Bugün ise dijital ekonomi, yapay zekâ, platform kapitalizmi ve küresel teknoloji şirketlerinin yükselişi, servet ve ekonomik gücün giderek daha dar bir çevrede yoğunlaşması riskini beraberinde getiriyor.

Bu nedenle ABD'nin 250. yılı, yalnızca geçmiş başarıların kutlanacağı sembolik bir dönüm noktası olarak değil, aynı zamanda Amerikan ekonomik modelinin nasıl daha kapsayıcı, daha dengeli ve daha adil hale getirilebileceğinin tartışılacağı bir fırsat olarak da görülmelidir.

Aynı yaklaşım dış politika açısından da geçerlidir.

ABD'nin uluslararası sistem üzerindeki etkisi hâlâ son derece büyüktür. Dolayısıyla Washington'un küresel rolünün yalnızca güç kullanımı veya stratejik rekabet üzerinden değil; uluslararası hukuk, diplomasi, kurumsal iş birliği ve daha adil bir barış anlayışı üzerinden şekillenmesi önem taşımaktadır.

Özellikle Filistin meselesinde daha adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesine katkı sunulması, Amerikan dış politikasının önündeki en önemli sınamalardan biridir. Aynı şekilde Kafkasya'da son dönemde oluşan olumlu barış ortamının kalıcı hâle gelmesi, Karadeniz havzasında ve Ukrayna'da savaşın sona ermesi, Basra Körfezi'nde yeni çatışmaların önlenmesi ve bölgesel istikrarın güçlendirilmesi uluslararası toplumun ortak sorumluluğudur.

Türkiye ise bu kriz alanlarının hemen tamamına coğrafi, diplomatik ve ekonomik olarak doğrudan temas eden nadir ülkelerden biridir. Bu nedenle Türkiye-ABD ilişkilerinin yalnızca dönemsel krizler, savunma dosyaları veya kısa vadeli stratejik ihtiyaçlar üzerinden değerlendirilmesi eksik kalacaktır.

İki ülke arasındaki ilişkinin daha öngörülebilir, kurumsal ve uzun vadeli bir çerçevede ilerlemesi hem Ankara'nın hem Washington'un çıkarınadır. Türkiye'nin NATO içindeki rolü, Karadeniz güvenliğine katkısı, Kafkasya'daki diplomatik kapasitesi, Ortadoğu'daki etkisi ve Avrupa güvenliği açısından taşıdığı önem, bu ilişkinin stratejik niteliğini açık biçimde ortaya koymaktadır.

Benim temennim, Amerika Birleşik Devletleri'nin 250. yılının yalnızca geçmişin başarılarının kutlandığı bir yıldönümü olmaması; aynı zamanda daha kapsayıcı bir ekonomik düzenin, daha güçlü kurumların ve daha adil bir uluslararası sistemin yeniden tartışılmasına vesile olmasıdır.

1776'nın en önemli mirası yalnızca Amerikan bağımsızlığı değildir. Aynı zamanda siyasal gücün sınırlandırılması, ifade ve basın özgürlüğü, kurumların güçlendirilmesi ve bireylerin kendi gelecekleri üzerinde daha fazla söz sahibi olabilmeleri düşüncesidir.

250 yıl sonra bu ilkeler yalnızca Amerika için değil, giderek daha kırılgan ve kutuplaşmış hâle gelen uluslararası sistem için de önemini korumaktadır.

Bu vesileyle, ifade ve basın özgürlüğü demişken, Türkiye'de dış politika, siyaset ve ekonomi alanında kamusal tartışma kültürüne uzun yıllardır önemli katkılar sunan, çok değerli gazeteciler Murat Yetkin ve Deniz Zeyrek'e de saygılarımı sunuyorum.

Kanaatimce bugün ihtiyaç duyduğumuz şey, yalnızca daha güçlü devletler veya daha büyük ekonomiler değil; daha güçlü kurumlar, daha kapsayıcı bir refah anlayışı ve daha adil bir uluslararası düzen olmalıdır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz Independent Türkçe için yazdı

<p>Fotoğraf: AP</p>

4 Temmuz 1776'dan 2026'ya: Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'nin 250. yılı

250. yılında Amerika: Güçlü ittifaklardan daha adil bir uluslararası düzene

Meksika'da kimliği belirlenemeyen 117 kişinin cenazesi toprağa verildi

Meksika'nın Chihuahua eyaletindeki Ciudad Juarez kentinde kimliği belirlenemeyen 117 kişinin cenazesi, San Rafael Belediye Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Eyalet Başsavcılığı ve Adli Tıp Servisi ekiplerince mezarlığa getirilen cenazeler, ileride kimliklerinin belirlenmesi durumunda yerlerinin tespit edilebilmesi amacıyla ayrı mezarlara defnedildi.

Kuzey Bölgesi Adli Hizmetler ve Adli Bilimler Koordinatörü Hector Jacome, cenazelerden 65'inin şiddet sonucu hayatını kaybeden erkeklere ait olduğunu, 4 kişinin kazalarda, 8 kadının ise doğal nedenlerle yaşamını yitirdiğini bildirdi.

Her cenaze için, ileride yapılacak soruşturma ve genetik testlerle kimliklerinin belirlenmesi halinde yakınlarına teslim edilebilmelerini sağlayacak ayrı kayıt oluşturuldu.

---

Kazakistan ve Türkiye geri kabul anlaşması imzaladı

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) İçişleri Bakanları 3. Toplantısı kapsamında Kazakistan'da bulunan İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, başkent Astana'dan sonra Türkistan şehrini ziyaret etti. Burada Hoca Ahmet Yesevi Türbesi ile Ahmet Yesevi Üniversitesine de ziyarette bulunan Bakan Çiftçi, aynı zamanda Kazakistan İçişleri Bakanı Yerjan Sadenov ile bir araya geldi.

Görüşmede, iki ülkenin kolluk kuvvetleri arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi ele alındı. Özellikle sınır aşan suçlar ve siber suçlarla mücadele, arama faaliyetleri, göç güvenliği, personel eğitimi ve ilgili birimler arasındaki doğrudan işbirliği konuları masaya yatırıldı. Bakanlar, görüşmenin ardından Kazakistan ve Türkiye arasında geri kabul anlaşmasını imzaladı.

Bakan Sadenov, yaptığı konuşmada, Kazakistan ile Türkiye'yi, kardeşlik ilişkileri ve yüksek düzeyde karşılıklı güvenin birbirine bağladığını, bunun iki ülke kurumları arasındaki somut işbirliğine de yansıdığını söyledi. İmzalanan anlaşmanın işbirliğini güçlendirme yolunda atılmış bir başka somut adım olduğunu kaydeden Sadenov, iki ülke arasında güvenlik alanındaki işbirliğinin önemine dikkati çekti.

Taraflar, gelecek dönemde kurumlar arasındaki doğrudan iletişimin geliştirilmesi, deneyim paylaşımının artırılması ve güvenliğe ilişkin güncel konularda ortak çalışmaların güçlendirilmesi konusunda mutabık kalırken, geri kabul anlaşmasının, iki ülke arasında göç alanındaki işbirliğinin hukuki temelini güçlendirmesi ve tarafların topraklarında bulunmak için yasal dayanağı olmayan kişilerin geri gönderilmesine ilişkin usulleri belirlemesi hedefleniyor.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Kısa haberler

İstanbul Valiliği, öğrencilerin huzur ve güvenliğini sağlamak amacıyla okul önleri ve çevrelerinde alınan güvenlik tedbirlerini duyurdu.

Valilikten yapılan açıklamaya göre, İstanbul'da pazartesi 2 milyon 800 bine yakın öğrenci ile 161 bin 453 öğretmen dersbaşı yapacak.

Bu kapsamda, 2026-2027 eğitim öğretim yılının huzur ve güven içerisinde geçirilebilmesi için kentte gerekli tüm tedbirler alındı.

İl Emniyet Müdürlüğünce sorumluluk alanındaki 719 noktada, 1483 ekip ve 2 bin 469 personel ile okul tedbirleri uygulanacak. Bu tedbirler, eğitim öğretim yılı boyunca uygulanmaya devam edecek.

Çocuk Şube Müdürlüğü personelinden oluşan 229 “Okul Kolluk Görevlisi” 239 okulda, 470 "Güvenli Eğitim Koordinasyon Görevlisi" 470 okulda görevlendirilirken, okullarda giriş ve çıkış saatlerinde 578 ekip sabit olarak görev yapacak.

Okullarda ve okul çevrelerinde meydana gelebilecek güvenlik sorunlarına müdahale edebilmek için kurulan Mobil Okul Timleri de 39 ilçede 45 ekiple görev yapacak.

Yoğunlaştırılmış güvenlik uygulamaları günlük 120 noktada, çocuk, asayiş, trafik, önleyici, narkotik şube ve ilçe emniyet müdürlükleri personelinden oluşan 341 ekiple eğitim öğretim dönemi boyunca aralıksız devam edecek.

Ekipler, ayrıca okul çevrelerinde bulunan ve öğrencilerin yoğun olarak bulundukları mekan ve işletmelerde asayiş ve denetim uygulamalarını aralıksız sürdürecek.

Trafikte denetimler aralıksız sürecek

Trafik Denetleme, Bölge Trafik ve İlçe Trafik Büro ekiplerince 14-25 Eylül arasında 499 noktada, 262 ekip, 157 motosikletli, 161 yaya, 41 çekici olmak üzere toplam 890 personelle trafik tedbirleri uygulanacak.

Trafik Şube Müdürlüğü ekipleri, ayrıca okul servislerine yönelik denetimlerine de eğitim öğretim yılı boyunca aralıksız devam edecek.

Önleyici Hizmetler Şube Müdürlüğü 8-19 Eylül arasında okul çevrelerinde bulunan önemli kavşak ve meydanlarda 10 ekip, okul önü ve çevrelerinde giriş-çıkış saatlerinde 100 motosikletli Yunus ekibiyle genel güvenlik ve asayişin sağlanması amacıyla tedbir uygulaması yapacak.

Önleyici Hizmetler Şube Müdürlüğü 100 personelle, 14-25 Eylül 2026 tarihlerinde 50 ekip okul çevrelerinde bulunan önemli kavşak ve meydanlar ile 100 noktada ring halinde bulunacak.

Jandarma sahada denetimleri artıracak

İstanbul İl Jandarma Komutanlığınca okulların açılacağı 14 Eylül ve sonraki günlerde, sorumluluk bölgesindeki okullarda ve okul çevrelerinde toplam 114 tim ve 335 personelle çok yönlü güvenlik, trafik ve asayiş uygulaması yapılacak.

Okul çevrelerinde ve öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu yerlerde uyuşturucu/uyarıcı maddelerle mücadele başta olmak üzere öğrencilere alkol ve açık sigara satışının önlenmesine yönelik yapılan denetimler, okulların açılmasıyla birlikte yoğunluğu artırılarak devam edecek.

Jandarma ekipleri, giriş ve çıkış saatlerinde okul önlerinde görev yapacak.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri ise okulların açılacağı ilk gün 10.00-15.00 saatleri arasında okul kantinlerinde hijyen denetimleri gerçekleştirecek.

İlk güne mahsus saat düzenlemesi yapıldı

Okulların açılacağı ilk gün olan pazartesi, 19 bin civarında servis aracının ve çocuklarını ilk gün kendi araçlarıyla okullarına götürmek isteyen binlerce velinin trafiğe çıkacağı değerlendirildiği için lk güne mahsus saat uygulaması yapıldı.

Eğitim öğretimin ilk gününde servis ve okul güzergahlarının tespiti nedeniyle trafikte yaşanması muhtemel aksaklıkların önüne geçilebilmek adına 14 Eylül’de il genelindeki resmi ve özel ilkokul, ortaokul ve liselerde eğitim öğretimi 10.00-15.00 saatleri arasında yapılacak.

Öğrencilerin güvenli giriş çıkışlarının sağlanmasına ve okul bahçelerindeki güvenlik ve koordinasyona katkı sunmak için 3 bin 13 bahçe görevlisi de 14 Eylül'de göreve başlayacak.

Bahçe görevlileri, anaokulları dahil bütün okulların bahçelerinde güvenlik, koordinasyon ve işbirliği amacıyla görev yapacak. Bahçe görevlilerine yönelik eğitimler ise polisler tarafından verilecek.

Okullarda İstanbul Valiliği tarafından temin edilen dedektörler olacak

İstanbul’da bulunan tüm okullarda, bu sene İstanbul Valiliği tarafından temin edilen dedektörler olacak. Uygun görüldüğü zaman, riskli olan hususlarda dedektörle gerekli aramalar, incelemeler ve kontroller yapılacak.

İŞKUR üzerinden Toplum Yararına Program (TYP) kapsamında görevlendirilen 8 bin 500 temizlik personeli, pazartesi günü itibarıyla İstanbul’daki okullarda görev yapmaya başlayacak.

Görevlendirilen personel, öğrencilerimizin sağlıklı ve temiz bir ortamda eğitim görmelerine katkı sunmak amacıyla okullarda temizlik hizmetlerini yürütecek.

 

AA

719 noktada, 1483 ekip ve 2 bin 469 personel ile okul tedbirleri uygulanacak

<p>Fotoğraf: AA</p>

Eskişehir'de Tepebaşı Belediyesi'ndeki "zimmet" soruşturmasına ilişkin iddianame hazırlandı

Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: Bir ülke fabrikalarını kaybediyorsa iflas eden uygulanan ekonomi politikasıdır

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır

İstanbul Valiliği, yeni eğitim öğretim yılı için alınan tedbirleri açıkladı

(Geçen hafta yayımlanan "Sonsuza kadar kalıcı kimyasallar, PFAS" başlıklı yazının devamında, PFAS’ın üretimden kullanım ve bertarafa kadar uzanan yaşam döngüsü boyunca çevreye nasıl yayıldığı, hangi alanlarda bulunduğu ve insan sağlığı üzerindeki etkileri ele alınıyor.)

8. Kirleticiler PFAS polimerinin yaşam döngüleri boyunca yayılır

PFAS polimerlerinin yapımında kullanılan kimyasallar ve PFAS polimerlerinin yaşam döngüleri boyunca yayılan kimyasallar (Şekil 4) önemli etkilere ve kirliliğe yol açmıştır.
 

 

8.1. PFAS polimerlerinin üretimi

PFAS polimer üretim aşaması genellikle "kapalı sistemlerde" gerçekleşir. Bununla birlikte, kapalı sistemlerden sızan PFAS'tan dolayı işçilerin ve fabrikaların çevresindeki çevre ve toplulukların ağır şekilde kirlendiğine dair tekrarlayan vakalar mevcuttur. "Teflon grip ateşi", işçilerin PFAS polimeri politetrafloroetilenden (PTFE) çıkan dumanlara yüksek oranda maruz kaldıktan sonra yaşadıkları semptomları tanımlamak için kullandıkları bir terimdir. Avrupa ve ABD genelinde, PFOA ve GenX gibi polimerizasyon yardımcılarının ve çeşitli sentez yan ürünlerinin toprağı, içme suyunu, yiyecekleri ve fabrikalara yakın yaşayan insanları kirlettiği vakalar mevcuttur.

Daha az çalışılmış bir konu ise uçucu florlu maddelerin emisyonudur. Bunlar ozon tabakasına zarar verebilen güçlü iklim gazları veya maddelerdir. Bazı floropolimerleri üretmek için hammadde kimyasalları olarak kullanılırlar veya sentez yan ürünleri olarak oluşabilirler. Örneğin, sera gazı triflorometan (HFC-23) ve ozon tabakasını incelten madde dikloroflorometan (HCFC-22), PTFE üretiminde yan ürün olarak oluşur. HFC-23'ün küresel ısınma potansiyeli karbon dioksitten (CO2) 12 bin 400 kat daha fazladır. Tahminler, 2018'de 1.800 ton HFC-23'ün yan ürün olarak salındığını göstermektedir; bu rakam yalnızca PTFE üretiminden kaynaklanmaktadır.

8.2. PFAS polimerleri içeren ürünlerin üretimi

Ürünlerin üretim aşamasında, PFAS polimerleri ürün haline getirilir veya diğer ürünler üzerine film olarak uygulanır ya da ürünlere karıştırılır. Bu noktada, polimerler veya PFAS katkı maddeleri, safsızlıklar, sentez yan ürünleri veya bozunma ürünleri açığa çıkabilir. PFAS polimerleri, örneğin işçileri maruz bırakabilecek veya alternatif olarak hava ile havalandırılabilecek yüzey kaplamaları olarak uygulandığında veya yeterince temizlenmemiş atık su veya dökülmeler yoluyla emisyonlar meydana gelebilir.

8.3. PFAS polimerleri içeren ürünlerin kullanımı

Kullanım aşamasında, florlu polimerler performans açısından belirgin avantajlar sunabilir; bu, dayanıklılık, iticilik, sürtünmenin azaltılması, ısı direnci ve ayrıca örneğin yağ ve su emülsiyonlarını stabilize etme kabiliyetleriyle ilgilidir. Bu avantajlar, florlu polimerlerin çok çeşitli ürünlerde yaygın olarak kullanılmasını sağlamıştır. Sonuç olarak, toplumumuzda kritik roller üstlenen bazı ürün türlerine bağımlı hale gelinmiştir.

Ayrıca, PFAS polimerleri iklim değişikliğiyle mücadelede önemli kabul edilen ürünlerde kullanılmaktadır; bunlar arasında yakıt hücreleri, lityum iyon piller, güneş panelleri ve yarı iletkenler bulunmaktadır. Dijital ve düşük karbonlu bir ekonomiye geçişi destekleyen uygulamalarda florlu polimerlerin kullanılmasının gerekliliği konusunda birçok iddia bulunmaktadır. Uygun alternatifleri bulunmayan bu kullanımları belirlemek zor olabilir. Aynı zamanda, PFAS polimerleri kirliliğe yol açabilen ve uygun alternatifleri bulunan birçok günlük üründe bulunmaktadır. Örneğin, PFAS polimerleri atık su yoluyla nehirlere, göllere ve barajlara girebilir; örneğin, PFAS içeren tekstil ürünlerinin yıkanması sırasında. PFAS, atık su arıtma tesislerinden deşarj suyu yoluyla su ortamına salınabilir veya kanalizasyon çamuruna karışarak bazen (tarımsal) topraklara yayılabilir. Klasik arıtma yöntemleri ile PFAS gidermek mümkün değildir.

8.4. PFAS nelerde bulunur

Üretim, kullanım ve bertaraf sırasında atmosferik ve sulu kaçak salınımlar, bu bileşiklerin küresel dağılımına neden olmuştur. Uçucu PFAS'lar, genellikle karmaşık dönüşüm şemaları izleyen uzun mesafelere taşınabilir ve bu dönüşüm şemaları, çevre koşullarında bozulmayan, böylece çevrede dağılan ve biyotada birden fazla yolla biriken dirençli terminal PFAS'lara dönüşür.

PFAS'lar hem yağ hem de suyu itme kabiliyetleri nedeniyle çok çeşitli tüketici ürünlerinde kullanılır. PFAS olarak bilinen perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler anlamına gelen bir yapay kimyasal sınıfı, bu tüketim mallarını suya, lekeye ve yağa dayanıklı hale getiren unsurlardan biridir.

Su geçirmez, leke tutmaz ve yüzeyi kayganlaştıran sonsuza dek kalıcı sentetik kimyasallar olarak bilinen PFAS;

• Kağıt ve karton gıda ambalajlarında (örneğin paket servis kapları, patlamış mısır poşetleri, pizza kutuları, hazır kekler vb.)
• Yapışmaz tencere ve tavalarda,
• Leke tutmaz mutfak eşyalarında,
• Tekstilde (örneğin su geçirmez dış giyim ve ekipmanlar, halılar, yataklar vb.)
• Halı, döşeme, koltuk ve diğer kumaşlarda kullanılan leke tutmaz kaplamalarda,
• Kozmetiklerde (örneğin saç kremi, fondöten, güneş kremi vb.)
• Elektronik ekipmanlarda (örneğin akıllı telefonlar)
• Temizlik ürünlerinde,
• Yağmurluk, şemsiye ve çadır gibi suya dayanıklı kumaşlarda,
• Yağa dayanıklı gıda ambalajlarında,
• Şampuan, diş ipi, oje ve göz makyajı gibi kişisel bakım ürünlerinde,
• Pipetlerde,
• Yangın söndürme köpüklerinde,
• İtfaiye giysilerinde,
• Su geçirmez giysilerde,
• Bazı giysilerde, ayakkabılarda ve aksesuarlarda,
• Leke tutmayan ceketlerde veya daha nefes alabilen ancak suya dayanıklı spor şortlarında,
• Askeri üslerin çevresinde,
• Tek kullanımlık plastik kaplarda ve plastik şişelerde,
• Sızdırmazlık uygulamalarında,
• Baskı uygulamalarında,
• Askeri uygulamalarda,
• Soğutma ve ısı pompası sistemleri dahil florlu gazların uygulamalarında,
• Elektronik ve yarı iletkenlerde,
• Metal kaplama ve metal ürünlerin imalatında,
• Kayak mumlarında

bulunur.

PFAS'lar, evlerimizde, ofislerimizde, süpermarketlerimizde, kısacası hemen hemen her yerde bulunabilir.

8.5. İçme suları, atık su ve atık depolama

PFAS kaplı ürünler, kullanım sırasında tüketicileri doğrudan PFAS'a maruz bırakabilir. Yıkanıp sonunda çöplüklere atılan veya yakılan PFAS uygulanmış giysiler de yaşam döngüsünün sonunda çevreye kimyasallar sızdırır. Uzaklarda oluşan kirlilik de, örneğin denizlerde ve okyanuslarda veya yağmur yoluyla dünyayı sararak geniş kapsamlı etkilere neden olur.

Ve;

1. İçme sularında,
2. Yüzeysel su kaynaklarında,
3. Çöp depolama alanlarında,
4. Evsel atık sularda,
5. Endüstriyel atık sularda,
6. Arıtma çamurlarında,
7. Kirlenmiş toprakta,
8. Kirlenmiş yangın alanlarında (havaalanları gibi),
9. Yangın eğitim alanlarında,
10. Çöp depolama alanı sızıntı sularında,
11. Yeraltı su kaynaklarında,
12. Muhtemelen ithal ve ihraç edilen tarımsal topraklarda,
13. Kirlenmiş topraktan yağmur suyunun akışı ile alıcı ortamlarda,
14. Balıklarda,

PFAS bulunmaktadır. Bu yüzden tüm göl, göller, baraj ve yeraltı sularında PFAS taraması yapılmalı ve özellikle PFAS içeren içme suları ve tarım alanlarında kullanılan sular ileri kademe arıtılmalı.

İçme suyu kaynaklarında PFAS kirliliği izlenmeli ve şebeke suyunda sık aralıklarla PFAS analizleri yapılmalıdır.

10. PFAS ve insan sağlığı

PFAS ile ilişkili sağlık etkileri riski şunlara bağlıdır:

• Maruz kalma faktörleri (örneğin doz, sıklık, yol ve süre).
• Bireysel faktörler (örneğin duyarlılık ve hastalık yükü).
• Sağlığın diğer belirleyicileri (örneğin, güvenli suya erişim ve kaliteli sağlık hizmeti).

Kan testlerinin nasıl yorumlanacağı 2022 Ulusal Bilim ve Tıp Akademisi (NASEM) raporunda kısaca şöyle özetlenmiştir: PFAS maruziyetine bağlı olumsuz sağlık etkileri,

• 2 ng/ml (nanogram/mililitre)'nin altında olumsuz sağlık etkisi olması beklenmemektedir.
• Özellikle hassas popülasyonlarda, 2 ile 20 ng/mL arasında olumsuz etkiler görülebilir.
• 20 ng/ml'nin üzerinde olumsuz etkiler görülme riski artmaktadır.

Serum PFAS konsantrasyonu 2 ng/ml (nanogram/mililitre) veya daha yüksek ve 20 ng/ml'den düşük olan hastalar için, klinisyenler, maruz kalma kaynağı tespit edildiğinde, özellikle hamile kadınlar için PFAS maruziyetinin azaltılmasını teşvik etmelidir.

Klinisyenler, maruz kalan hastaların klinik bakımını bilgilendirmek için PFAS toplamının serum veya plazma konsantrasyonlarını kullanmalı.

PFAS'ların kanser, kısırlık, doğum kusurları ve bağışıklık sistemi bozuklukları gibi bir dizi ciddi sağlık sorunuyla bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Zararlı maddeler ayrım gözetmez. Herkes maruz kalabilir, nerede ve nasıl yaşarsa yaşasın, hiç kimse kimyasal kirliliğe karşı bağışık değildir.

Epidemiyolojik ve toksikolojik çalışmalar, PFAS'ı üreme, endokrin ve nörogelişimsel hastalıkların yanı sıra bazı kanser türleriyle ilişkilendirmiştir. Bu kimyasalların; kısırlık, preeklampsi, düşük bebek doğum ağırlığı, Tip 2 diyabet, erken ergenlik, tiroid hastalığı, aşıya karşı zayıf tepki, çocuklarda nörobilişsel bozukluk (IQ düşüklüğü), gebelikte hipertansif bozukluklar dışında üreme etkileri, meme kanseri riskinin artması ve böbrek ve testis kanserleri de dahil olmak üzere malignitelerle ilişkili olduğu bilinmektedir.

Ve aşağıdaki hastalıklar ve sağlık sonuçları için bir ilişkiye dair sınırlı veya düşündürücü kanıt buldu:

• Böbrek, meme kanseri riskinin artması,
• Karaciğer enzim değişiklikleri (yetişkinlerde ve çocuklarda) artması
• Gebelik kaynaklı hipertansiyon (gestasyonel hipertansiyon ve preeklampsi) riskinin artması,
• Testis kanseri riskinin artması (yetişkinlerde),
• Tiroid hastalığı ve disfonksiyonu (yetişkinlerde), (tiroid hormon düzeyleri dışındaki endokrin bozuklukları) artması,
• Antikor yanıtının azalması ve ülseratif kolit riskinin artması (yetişkinlerde),
• Solunum etkilerinin artması,
• Kematolojik etkiler,
• Nörolojik etkiler.

Rahim içinde veya erken çocukluk döneminde maruz kalmanın sağlık üzerindeki etkileri yıllar sonra bile ortaya çıkmayabilir.

AB Komitesi, aşağıdaki hastalıklar ve sağlık sonuçları için bir ilişkiye dair yeterli kanıt buldu:

• Azalmış antikor yanıtı (yetişkinlerde ve çocuklarda),
• Dislipidemi (yetişkinlerde ve çocuklarda),
• Bebek ve fetal büyümenin azalması.

PFAS'a maruz kalmanın toplumsal maliyeti önemlidir: İskandinav Konseyi, PFAS maruziyetinden kaynaklanan yıllık Avrupa sağlık maliyetlerini 52-84 milyar avro olarak tahmin ederken, daha yeni bir analiz, Avrupa ve İngiltere'de PFAS kirliliğinin temizlenmesinin 20 yıl içinde 1,6 trilyon sterlinden fazla maliyete yol açabileceğini öne sürmüştür.
 

 

PFAS maruziyetinin çok çeşitli olumsuz sağlık etkilerine yol açtığını ileri sürmektedir, bunlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Zayıflamış bağışıklık sistemi fonksiyonu
• Karaciğer hasarı
• Yüksek kolesterol seviyeleri
• Astım riskinin artması
• Doğurganlık sorunları

Anneler ve bebekler için maruziyet aynı zamanda şu riskleri de artırır:

• Hamilelikte hipertansiyon
• Daha düşük doğum ağırlığı
• Gebelik diyabeti
• Çocukluk çağı obezitesi, preeklampsi
• Fetal büyüme kısıtlaması
• Kemik gelişimindeki farklılıklar

2023 yılında, Dünya Sağlık Örgütü'nün kanser ajansı, PFOA'yı insan kanserojeni (kansere neden olan madde), PFOS'u ise potansiyel kanserojen ilan etti.

ABD ve Avrupa'daki zirve kuruluşlar, bu kimyasallardan bazılarının düşük doğum ağırlığı, yüksek kolesterol, azalmış böbrek fonksiyonu, tiroid hastalığı ve çeşitli kanserler gibi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu bulmuştur.

10.1. Maruz kalanlar

Yangın söndürme görevlileri, başkalarını korumak için yanan binalara giren insanlar, mesleki kanser vakalarında artışla karşı karşıyadır. Giderek artan sayıda araştırma, bunu PFAS ile doyurulmuş yangın söndürme kıyafetleriyle ilişkilendiriyor.

Şu ana kadar en ciddi şekilde etkilenen topluluklar ve çalışanlar, kimyasal üretim tesisleri, askeri tesisler, havaalanları ve PFAS katkılı yangın söndürme köpüğünün kullanıldığı diğer tesislerde veya yakınında yaşayanlardır. Kışın havaalanlarında uçakların uçmadan önce buzlanmasını önlemek için kullanılan sulu film oluşturucu köpükler PFAS katkı maddesi içerir.

PFAS, havaalanlarında ve askeri tesislerde petrol bazlı yangınları söndürmek için kullanılan yangın söndürme köpüklerinin bir bileşenidir. Böbrek ve testis kanseri risklerinin artması da dahil olmak üzere PFAS'a maruz kalmanın olası sağlık etkileri konusunda endişeler vardır.

Per- ve polifloroalkil maddeler (PFAS), "sonsuza kadar kimyasallar" (forever chemicals) olarak da bilinen ve çevrede ve insan vücudunda uzun süre kalabilen endüstriyel kirleticiler olup, AB 2020 revizyonunda ilk kez PFAS toplamı için 0,5 μg/L ve yirmi belirli PFAS bileşiği toplamı için 0,1 μg/L limitleri getirmiştir.

10. PFAS içeren atıklar ve geri dönüşüm

Kullanım ömrü sonu aşamasında, PFAS polimerleri tekrar insan ve ekosistem sağlığına ve ozon tabakasına zarar verme potansiyeli olan ve/veya sera gazı olan maddelere parçalanabilir. Bu, atıkların düzenli depolama veya yakma yoluyla bertaraf edilmesi yoluyla gerçekleşebilir.

Bu nedenle, çevrede polimerik PFAS'ın varlığı, polimerik olmayan PFAS'ın önemli bir uzun vadeli kaynağı olabilir. PFAS polimerlerinin çeşitli ürünlerde yaygın olarak kullanılması - ve her üründe oldukça küçük miktarlarda olması - tüm bu ürünler için toplama ve ayrı imha şemaları oluşturmanın zor ve maliyetli olduğu anlamına gelir. Atık aşamasındaki ürünlerdeki PFAS içeriğinin izlenmesi veya tanımlanması şu anda yalnızca ayrı toplama sistemlerine sahip belirli ürün tipleri için mümkündür.

PFAS içeren malzemelerin geri dönüşümü, uzun süreli maruziyete yol açabilir. Örneğin, tekstil ürünlerinin geri dönüşümünde, PFAS, amaçlanmadığı halde yeni ürün türlerine dahil edilebilir. Dolayısıyla, kullanım ömrü sonunda PFAS içeren ürünler, geri dönüşüm sonucunda insanlarda kontrolsüz maruziyete ve çevreye salınıma neden olabilir. Alternatif olarak, malzemeleri döngüsellikten çıkarıp çöplüklere veya yakma tesislerine göndererek geri dönüşüme engel teşkil edebilirler.

PFAS polimerleri içeren ürünlerin çöpe atılması, PFAS'ın kirletici sızıntı sularına yol açmasına neden olabilir. Tüm PFAS polimerleri çevrede son derece kalıcıdır. Şimdiye kadar, zaman içinde daha küçük moleküllere bozunma potansiyelleri tam olarak anlaşılmamıştır. Ancak, ana PFAS polimer türlerinden biri olan yan zincirli florlu polimerlerin çevrede bozunarak polimerik olmayan PFAS oluşturması beklenmektedir. Son derece dirençli floropolimerler bile zamanla hava koşulları ve fiziksel stres nedeniyle daha küçük moleküllere parçalanacak ve bu da PFAS'ın canlı organizmalar tarafından emilimini artırabilir.

10.1. PFAS içeren atıkların yakılması

PFAS içeren atıklar kontrolsüz şekilde yakılamaz. Yakılırsa ciddi oranda çevreye kalıcı kirleticiler salımlanır.

Laboratuvar çalışmaları ve malzeme performans testleri, yaklaşık 1000 °C'nin altındaki sıcaklıklarda çeşitli florlu gazların ve trifloroasetik asit (TFA) gibi asitlerin oluştuğunu açıkça göstermektedir. Bu çalışmalar, hidrojen florüre (HF) tamamen parçalanmanın yüksek sıcaklıklarda (1050-1400 °C) ve 2-3 saniye bekleme süresinde meydana geldiğini göstermektedir. Ancak, AB Atık Yakma Direktifi tehlikesiz atıklar için >850 °C sıcaklık gerektirmektedir; bu da PFAS polimerlerinin atık yakma tesislerinde tam olarak parçalanamayabileceğini düşündürmektedir. Bir çalışma, belirli floropolimerlerin yakılmasının yağmur suyundaki TFA yükünün %14'üne kadarını oluşturabileceğini bildirmektedir. Başka bir çalışma, 860 °C ve 1095 °C'lik iki sıcaklık ayarında optimum koşullar altında yakma sırasında PFAS polimerlerinin çok yüksek oranda mineralizasyonunun (tamamen parçalanması) bulunduğunu iddia etmiştir.

Sonuç olarak, PFAS polimerlerinin Avrupa genelindeki atık yakma tesislerinde yakıldığında ne ölçüde daha küçük ve potansiyel olarak daha biyoyararlanımlı PFAS bileşiklerine parçalandığını hâlâ bilinmiyor ve çalışmalar devam ediyor. Bu yüzden atık yakma tesislerinin çevresinde TFA artık dünya genelinde yağmur suyunda ve içme suyunda yaygın olarak bulunmaktadır. Dolayısıyla PFAS içermesi muhtemel atıkların yakma tesislerinde 1100 °C ve üzerinde ve 2-3 saniye bekleme süresinde yakılması neredeyse tam PFAS mineralizasyonuna ulaşabileceği ve %99,99'u aşan imha verimlilikleri elde edileceği belirtiliyor.

12. Avustralya'da üç tür PFAS yasaklandı

Avustralya'da üç tür "kalıcı kimyasalın" ithalatı, kullanımı ve üretimi yasaklandı. Bu kimyasallar - PFOA, PFOS ve PFHxS - uzun ömürlüdür ve parçalanmaya karşı dirençlidirler.

• Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi'ne (NHANES) ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından sağlanan verilere göre, PFAS ile kirlenmiş su veya gıdalar yoluyla yoğun PFAS maruziyeti nedeniyle Amerikalıların %97'sinin kanında PFAS tespit edilmiştir. Bu veriler, PFAS kimyasallarının pazarın her alanında yoğun bir şekilde kullanıldığını göstermektedir.

• Eylül 2024'te Amerikan Kimya Konseyi (ACC), Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) Merkezi Veri Değişimi (CDX) sisteminin kapsamlı testlerini sağlamak için PFAS kimyasallarının endüstrileri ve alt kullanıcıları ile iş birliği yapma çabalarını takdir etti.

12. Sonuç ve sonraki adımlar

PFAS polimerlerinin sentezi kapalı sistemlerde gerçekleşse de, kanıtlar polimerik olmayan PFAS emisyonlarının yaşam döngüsü boyunca meydana gelebileceğini göstermektedir. Bileşen üretiminden polimerin üretimine; ürünün yeniden şekillendirilmesinden ürünün kullanımına; ürünün geri dönüştürülmesinden veya yeniden kullanılmasından çöp depolama veya yakma yoluyla bertarafına kadar her aşamada PFAS emisyonu meydana gelebilir.

Ortaya çıkan kirlilik geniş çapta yayılarak suda, havada, toprakta, insanlarda, biyotada ve gıdalarda birikebilir. Her ne kadar birçok kaynak iyileştirme yöntemlerinin geliştirilmesine yönlendirilse ve şüphesiz ilerleme kaydedilse de, mevcut tekniklerle kirliliği gidermek pratik ve ekonomik olarak imkânsızdır.

AB'nin sürdürülebilirlik için kimyasallar stratejisi (CSS), PFAS'ı bir kimyasal grubu olarak ele almayı öngören bir yaklaşım da dahil olmak üzere PFAS polimerlerini hedef alan çeşitli eylemler içermektedir. Diğer eylemler arasında, kimyasalların ve ürünlerin yaşam döngüleri boyunca kirliliğe odaklanmak ve kalıcı ve hareketli kirleticileri (PMT/vPvM) CLP (sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlama yönetmeliği) kapsamında bir tehlike kategorisi olarak dahil etmek yer almaktadır.

PFAS yaşam döngüsü çevre ve insan sağlığını da etkileyebilir ve bazıları iklim değişikliğiyle de bağlantılıdır. Bu etkiler, genel faydalarını sorgulatmaktadır. Bu bilgilendirme ayrıca, PFAS polimer üretimi, kullanımı ve kullanım ömrü sonu gibi farklı yaşam döngüsü adımlarında ortaya çıkan farklı etki türlerinin ele alınması ve böylece önemli etkilerin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizmektedir.

Danimarka, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç tarafından yakın zamanda REACH kapsamında önerilen evrensel bir PFAS kısıtlaması, belirli süreli muafiyetlere sahip kullanımlar dışında tüm PFAS'ların (PFAS polimerleri dahil) yasaklanmasını amaçlamaktadır. Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA) ve dosya sunanlardan gelen yakın tarihli bir bildirimde, yasaklama dışında kısıtlama seçeneklerinin de bazı kullanımlar için değerlendirildiği belirtilmiştir.

Önerilen REACH kısıtlaması kapsamında halihazırda yürütülen PFAS polimerlerinin gelecekteki kullanımının değerlendirilmesi, ikame olasılıklarını ele almanın yanı sıra, belirli kullanımların toplum açısından önemini de hesaba katma olanağını içermektedir. Öneri şu anda Avrupa Kimyasallar Ajansındaki (ECHA) bilimsel komiteler tarafından görüşülmekte olup, ardından karar için Avrupa Komisyonu'na havale edilecektir.

Avrupa'da PFAS ile kirlenmiş toprak ve suyun iyileştirilmesinin 2 trilyon avroyu aşacağı tahmin ediliyor. PFAS emisyonları azaltılmazsa, yalnızca su arıtma maliyetinin 238 milyar avro olması öngörülmektedir.

 

 

^Kaynaklar:

1. ^{https://eeb.org/wp-content/uploads/2023/05/uPFAS-restriction-10-page-explainer-1.pdf}
2. ^{https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/}
3. ^{https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK584702/#pz32-4}
4. ^{https://www.bund.net/themen/aktuelles/detail-aktuelles/news/pfas-im-trinkwasser-bund-findet-ewigkeits-chemikalien-in-leitungs-und-mineralwasser/}
5. ^{https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/}
6. ^{https://chemtrust.org/pfas/}
7. ^{https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/}
8. ^{https://chemtrust.org/pfas/}
9. ^{https://eeb.org/european-citizens-alarmingly-high-chemical-exposure/}
10. ^{https://eeb.org/high-level-european-politicians-polluted-by-pfas/}
11. ^{https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK584702/#pz32-4}
12. ^{https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2023/02/23/forever-chemicals-what-are-the-health-effects-of-pfas_6016910_8.html}
13. ^{https://www.theguardian.com/environment/2024/apr/10/pfas-forever-chemicals-limits-drinking-water}
14. ^{https://pfas-1.itrcweb.org/2-5-pfas-uses/}
15. ^{https://hls.harvard.edu/today/the-impact-of-the-epas-first-ever-federal-pfas-rule-limiting-toxic-forever-chemicals-in-drinking-water/}
16. ^{https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1936674/FULLTEXT03.pdf}
17. ^{https://www.waterboards.ca.gov/pfas/docs/master_pfas_faq_mar.pdf}
18. ^{https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2023/02/23/forever-pollution-explore-the-map-of-europe-s-pfas-contamination_6016905_8.html}
19. ^{https://www.towardschemandmaterials.com/insights/per-and-polyfluoroalkyl-substances-chemicals-market}
20. ^{https://www.atsdr.cdc.gov/pfas/about/index.html}

 *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Prof. Dr. Mustafa Öztürk Independent Türkçe için yazdı

<p>Su kaynaklarında kirleticilerin tespiti amacıyla nehirden numune alınıyor / Fotoğraf: NSW Çevre Koruma Kurumu</p>

Sonsuza kadar kalıcı kimyasallar, PFAS

Sonsuza kadar kalıcı kimyasalların (PFAS) çevresel etkileri

İsrail'in işgali altındaki Batı Şeria'da, Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere uyguladığı terörü anlatan yazılar yayınladım.

Amacım, çok konuşulmayan bu konuya dikkati çekebilmekti.

Ne yazık ki ne Türkiye ne de uluslararası kamuoyu uzun süre boyunca yerleşimci şiddetinin pek farkına varamadı.

"Başka işin yok mu? Bize ne Yahudi yerleşimcilerin estirdiği terörden, sana ne Filistinlilerden" diyenlere söyleyecek söz bulamadım.

İşler öyle bir noktaya geldi ki, İsrail güvenlik güçlerinin yerleşimci terörüne engel olacağı sanılırken tam tersine askeri birlikler Yahudi yerleşimcileri korumaya, evlerini, canlarını savunan Filistinlileri de tutuklamaya, direnenleri vurmaya başladı.

Her geçen gün artan alçakça saldırılarda öldürülen, yaralanan Filistinlilerin, yakılıp yıkılan evlerin sayısı arttıkça uluslararası kamuoyu da harekete geçmek zorunda kaldı.

İngiltere'nin başını çektiği 11 ülke ilk kez bu kadar açık bir şekilde İsrail'e karşı tavır aldı.

Gazze Savaşı'nda sessiz kalan birçok ülkenin harekete geçmesi konuyu bilinir hale getirdi.

Batı Şeria'da yerleşimcilerin kaç Filistinliyi öldürdüğünü biliyor musunuz?

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Başkanlığı'nın 7 Ekim 2023-24 Temmuz 2026 dönemine ilişkin yayınladığı verilere göre, Batı Şeria'da 246'sı çocuk bin 122 Filistinli öldürüldü.

Batı Şeria'daki Kusra, Yahudi yerleşimcilerin özellikle hedef aldığı kasabaların başında geliyor.

Kusra'daki Filistinliler ağustos ayını yerleşimcilerin kuşatması altında evlerinden dışarı çıkamadan geçirdi.

Bu, şimdiye kadar görülmemiş acımasızlıkta bir eylemdi.

Yerleşimciler, Filistinlilerin dış dünya ile iletişimlerini kesmek için evlerinin avlularına çadırlar kurdular.

Yerleşimciler bununla da kalmadı, Filistinlilerin evlerinin su ve elektriğini kestiler.

Dışarıdan yiyecek, içecek gelmesini engellediler ve Filistinlileri kıtlığa, açlığa mahkûm ettiler.

Silahlı yerleşimciler gün geçtikçe daha da azgınlaştı ve Filistinlilerin camlarını, kapılarını kırdılar, içeri girip eşyaları çaldılar.

Günlerce devam eden bu olayları İsrail askerleri gülerek, eğlenerek izlediler.

Yerleşimcilerin terör eylemleri sadece Kusra'da değil, Batı Şeria'nın tamamındaki köylerde devam ediyor.

Köyler arasındaki yollar, Filistinlilerin geçişine kapatılıyor, direnenler yerleşimcilerin kafalarına göre kurdukları karakollarda bayılıncaya kadar dövülüyor.

Çiftçileri darp ediyor, koyunları, keçileri hatta tavukları çalıyor, zeytin ağaçlarını söküyor, insanları doğrudan hedef alıp vuruyorlar.

Filistinlileri, her şeyi geride bırakarak göç etmeye zorluyorlar.

Askerlerin gözetiminde Yahudi yerleşimcilerin eliyle Filistinliler üzerinde İsrail devlet terörü estiriliyor.

Evet, 27 Ekim'deki seçim nedeniyle Netanyahu ve faşist bakanları oy kaygısıyla yerleşimci terörünün önünü açtı ve destekledi.

İsrail ordusu içinde son 3 yıldır sadece yerleşimcilerden oluşan yedek birlikler de görev yapmaktadır.

İşte bu birlikler Filistinliler üzerinde estirilen terörde önemli roller oynamaktadır.

Sivil silahlanmayı genişleten kararları aldıran Ulusal Güvenlik Bakanı Ben Gvir, Batı Şeria'daki yerleşimci saldırılarına bizzat bölgeye gelerek destek veriyor.

Kendisi de yerleşimci olan Maliye Bakanı faşist Bezalel Smotrich, yerleşimci terörünün arkasında bir diğer isimdir.

Netanyahu, Smotrich'e sadece Batı Şeria'da değil, tüm işgal altındaki toprakların yönetiminde olağanüstü yetkiler verdi.

Batı Şeria'nın yüzde 83'ünün üzerinde İsrail'in sınırsız hakkı olduğunu savunan Smotrich, sürekli olarak yeni yerleşim planları üretmekte, kimilerinin de hızla onaylanmasını sağlamaktadır.

İsrail Hükümeti son 3 yıl 9 aylık sürede, 104 yeni yerleşim planını onayladı ve hayata geçirdi.

İsrail, artan nüfusa ev, arazi, toprak bulma sorununu insanlık dışı yöntemler kullanarak çözmekten çekinmiyor.

İsrail'de yapılan son sayıma göre, ülke nüfusu 10 milyon 300 bine ulaştı.

Yüzölçümünün bu nüfusu barındırmakta, ihtiyaçlarını gidermekte yetersiz olduğu biliniyor.

Çözüm olarak getirilen ise kurulduğundan beri uygulanan strateji olan komşulardan ve Filistinlilerden toprak çalma politikasını devam ettirmek.

Lübnan ve Suriye'den toprak çalmak ve buralarda yeni yerleşimler kurmak kısa vadede olamayacağı için en hızlı ve kolay yolu, yani İsrail sınırları içindeki ve işgal altındaki Batı Şeria'da yaşayan Filistinlilerin topraklarına el koymayı seçtiler.

Özetlersek, 4 Mayıs 1994'te, Kahire'de İsrail ile Filistin Kurtuluş Örgütü arasında imzalanan Gazze-Eriha Anlaşması'yla Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde Filistin Ulusal Yönetimi kurulmuştu.

Gazze'yi tamamen ele geçiren İsrail, yerleşimci terörüyle, Arapları bölgeden atıp, Filistin Yönetimini de ortadan kaldırarak Batı Şeria'yı da ilhak etmek istiyor.

Yazıyı, bazı resmi verileri paylaşarak bitirelim.

Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonu, İsrail'in Gazze'de soykırım yaptığını ve Sağlık Bakanlığı tarafından 73 bini aşkın ölü kaydedildiğini bildirdi.

Sadece evler değil okullar, hastaneler, üniversiteler, arşivler yıkılıyor.

UNESCO'nun yaptığı açıklamaya göre, 2026 yılı itibarıyla, Gazze'de aralarında cami, kilise, müze, arşivlerin de bulunduğu 164 kültürel alan yakıldı, yıkıldı.

Evet, İsrail Filistinlileri fiziksel olarak yok ediyor, ama aynı zamanda Filistin hafızasını da silmeye, ortadan kaldırmaya çalışıyor.

Bazılarının bu yazıya yine şu tepkiyi verecektir:

"Bize ne Yahudi yerleşimcilerin teröründen, sana ne Filistinlilerden."

Evet, "Size ne ama bana ne değil", çünkü bu konu bir insanlık sorunudur ve sadece insani duyguları olanları ilgilendirir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürbüz Evren Independent Türkçe için yazdı

<p>İsrail askerleri, Ramallah'ın doğusunda zeytin hasadı yapmaya çalışan Filistinli çiftçileri dağıtmak için ses bombası attı / Fotoğraf: AFP (Arşiv)</p>

Netanyahu İngiltere'yi "Britanya İslam Cumhuriyeti" ilan etti

İsrail'in genişleme stratejisinde yerleşimcilerin rolü

İsrailli generaller Netanyahu'ya karşı Trump'tan destek istedi

"Bize ne Yahudi yerleşimcilerin estirdiği terörden, sana ne Filistinlilerden"

Eylül 2026 itibarıyla Yemen’de çatışma, 2022 ateşkesinin fiilen sona ermesi ve 2026 İran-ABD/İsrail savaşının yayılma etkisiyle yeniden yoğunlaştı.

Husiler Kızıldeniz kıyısında (Mokha/Mocha, Dhubab, Perim/Mayun Adası ve Hanish takımadaları) hızlı ilerleme kaydetti; Bab el-Mandeb’e doğrudan hâkimiyet iddiası güçlendi. PLC güçleri ise Cevf, Marib, Beyda ve Taiz’de karşı taarruz ilan etti. Raporlar bu evreyi "tehlikeli yeni faz" olarak tanımlıyor.

(İsimleri uluslararası lisanla yazacağım.)

Taraflar

Önce metinde de adı geçecek olan güncel güçleri/tarafları listelemekle başlayalım. Aşağıdaki tasnif, çatışan güçleri liderlik, dış destek, amaç, motivasyon, askerî kapasite ve güncel yön bakımından ayırır.

1. Husiler (Ansar Allah / Yüksek Siyasi Konsey - SPC)

• Liderler: Abdul-Malik al-Houthi (fiilî dinî-siyasi lider ve de facto hükümdar); Mahdi al-Mashat (Yüksek Siyasi Konsey başkanı); Muhammed al-Atifi (savunma bakanı, bazı raporlarda hedeflenmiş); Yusuf al-Madani (genelkurmay); saha komutanları.

• Destek: İran (IRGC-Kudüs Gücü). Eylül 2026’da yüzlerce IRGC subayının Yemen’de bulunduğu, Abdolreza Shahlaei’nin Kızıldeniz kıyısı harekâtını yönlendirdiği, silah, rehberlik ve finansman sağlandığı bildiriliyor. İran resmî olarak "vekil değil, müttefik" der.

• Amaçlar: Kuzey ve batı Yemen’de teokratik Zeydi kontrolünü pekiştirmek; tüm Yemen’i "direniş" çizgisinde birleştirmek; Bab el-Mandeb ve Kızıldeniz ticaretini kaldıraç olarak kullanmak (limanlar, adalar, geçiş ücreti/abluka tehdidi); Suudi ve uluslararası baskıyı kırmak.

• Motivasyon: Zeydi uyanış + İran ekseniyle "direniş" ideolojisi; ABD/İsrail/Suudi karşıtlığı; hayatta kalma ve genişleme; İran savaşında ikinci bir deniz cephesi açarak Tahran’a katkı.

• Güçler: Nüfusun büyük kısmını barındıran Sana ve kuzey yaylaları; balistik füze, seyir füzesi ve İHA kapasitesi (İran teknolojisi); kıyı ovası + ada kontrolüyle deniz tehdidi; hibrit (gerilla + konvansiyonel) direnç; kabile ağları.

• Yön: Batı kıyısında taarruz (Mokha düşüşü 10 Eylül, ardından Dhubab ve Perim); Suudi şehirlerine ve enerji altyapısına füze/İHA; Suudi bağlantılı gemilere abluka; kuzey cephelerinde savunma + PLC taarruzunu yıpratma. (ISW’ye göre kıyı kazanımı İran’ın bölgesel kampanyasına hizmet eder ama Husiler kendi Yemen gündemini de önceler.)

2. Başkanlık Liderlik Konseyi (PLC / Uluslararası Tanınmış Hükümet - ROYG) ve bağlı kuvvetler

• Liderler: Reşad el-Alimi (PLC başkanı, silahlı kuvvetler başkomutanı); Sultan el-Arada (Marib valisi, İslah bağlantılı); Tarık Salih (Ulusal Direniş / Tihama kuvvetleri komutanı, Ali Abdullah Salih’in yeğeni); Abdürrahman el-Mahrami (Giants/Amaliqa Tugayları); Mahmud el-Subaihi ve Salem el-Khanbashi (2026’da STC sonrası atanan üyeler); Başbakan Şaya el-Zindani.

• Destek: Suudi Arabistan (hava gücü, finansman, yeniden yapılanma, Homeland Shield - Vatan Kalkanı); sınırlı ABD istihbarat/koordinasyon; BM tanınması. BAE etkisi 2026 başında STC operasyonu sonrası keskin şekilde geriledi.

• Amaçlar: Uluslararası meşruiyeti korumak; Sana’yı geri almak; devleti birleştirmek; kıyı ve Boğaz kontrolünü Husilerden koparmak; güneyde merkezî otoriteyi pekiştirmek.

• Motivasyon: Meşruiyet ve hayatta kalma; Suudi güvenlik tamponu (İran/Husi tehdidi); Marib petrol/gaz gelirleri; iç parçalanmayı (STC deneyimi) önlemek.

• Güçler: Uluslararası tanınma; Suudi hava üstünlüğü; Giants Tugayları, Ulusal Direniş, Homeland Shield ve bazı düzenli birlikler; doğu/güneydeki geniş coğrafya (Aden, Hadramut, Mahra, Marib’in bir kısmı). Zayıf yön: parçalı komuta, sınırlı kara taarruz kapasitesi, ekonomik çöküş.

• Yön: Kuzey-orta cephelerde (Cevf, Beyda, Marib, Taiz) karşı taarruz ve "Sana’yı kurtarma" söylemi; batı kıyısında geri çekilme ve Dhubab hattında toparlanma; Suudi hava saldırılarıyla Husi lojistiğini vurma. El-Alimi, kıyı kazanımlarının "geçici" olduğunu ve coğrafi gerçekliğe dönüşmeyeceğini vurguluyor.

PLC içindeki önemli alt oluşumlar:

• Ulusal Direniş (Tariq Saleh): Batı kıyısı / Tihama ağırlıklı; Salih ailesi ağı; PLC ile hizalı.

• Giants (Amaliqa) Tugayları: Güney Selefi karakterli, eskiden BAE/STC çizgisinde, 2026’da PLC komutasına daha fazla entegre edildi.

• Homeland Shield - Vatan Kalkanı: Suudi destekli, güneyde STC sonrası güvenlik boşluğunu dolduran yapı.

3. Güney Geçiş Konseyi (STC) kalıntıları / Güney Direnişi

• Liderler: Aidarus el-Zubaidi (Ocak 2026’da PLC’den ihraç edildi, BAE’ye sığındı, fiilen sahnede değil); yerel komutanlar (Dhale vb. "Güney Direnişi").

• Destek: Eskiden BAE; 2026 Ocak’taki Hadramut-Mahra hamlesi Suudi müdahalesiyle ezildi, BAE çekildi. Şimdi dağınık yerel/kabile ve sürgün ağları.

• Amaçlar: Güney bağımsızlık / self-determinasyon (eski PDRY hattı).

• Motivasyon: Kuzey-güney tarihsel ayrışması, Aden-Hadramut çıkarları, BAE’nin liman/güvenlik vizyonu.

• Güçler: Yerel güney desteği ve bazı milisler; kurumsal olarak zayıf.

• Yön: Aktif büyük cephe değil. Dhale’de PLC konvoyuna saldırı gibi yerel gerilim var; siyasi ajitasyon ve "güney davası" söylemi sürüyor. Ana Husi-PLC savaşının ikincil aktörü.

4. Cihadist ve diğer silahlı gruplar

• AQAP (El-Kaide Arap Yarımadası): Liderlik Saad bin Atef el-Avlaki hattı. Abyan, Şabva, Marib, Hadramut’un uzak kesimlerinde. Fırsatçı; Husi ve hükümetle pragmatist/örtülü ilişkiler rapor ediliyor. Dış saldırı kapasitesi sınırlı ama ideolojik iddiası var.

• IŞİD-Yemen: Daha küçük, dağınık.

• Kabileler: Marib, Cevf, Beyda ve Tihama’da dengeleyici. Bazıları Husi, bazıları PLC, bir kısmı özerk.

Dış aktörlerin yönü

• İran: Husileri ikinci bir deniz cephesi (Hürmüz’e ek olarak Bab el-Mandeb) olarak kullanıyor; silah, danışman, operasyonel yönlendirme.

• Suudi Arabistan: PLC’nin asıl patronu; hava harekâtı ve güneydeki yeniden yapılanma. Husi saldırılarına (Abha, Cizan, Necran, Hamis Muşayt, enerji tesisleri) misilleme.

• BAE: 2026 başından sonra fiilen çekildi; STC üzerinden kalan etki sınırlı.

• ABD: İran savaşı öncelikli. Husilere yeni geniş çaplı hava harekâtı konusunda isteksizlik raporları var; Suudi taleplerinin reddedildiği iddiaları dolaşıyor.

Meseleye tarihî bakış

Yemen’deki çatışmanın "ilk kıvılcımı" tek bir güne indirgenmez. Üst üste binen üç hat vardır:

1. Kuzeydeki Zeydi/Husi isyanı,
2. 1990 birleşmesinin güneyde bıraktığı yara ve
3. 2011 sonrası devlet çöküşü ve bugünkü savaşın konvansiyonel başlangıcı ise Eylül 2014’te Sana’nın düşüşüdür.

Kökler (1990-2010)

1990’da Kuzey Yemen (YAR) ile Güney Yemen (PDRY) birleşti; Ali Abdullah Salih tek başkan oldu. Güney, ekonomik ve siyasi olarak ikinci plana itildiğini hissetti. 1994’te kısa bir iç savaş çıktı; Salih kazandı, ayrılıkçı güney bastırıldı. Bu kırılma bugünkü STC çizgisinin tohumudur.

Kuzeyde ise Zeydi uyanış hareketi 1990’larda şekillendi. 2004’te Hüseyin el-Husi’nin öldürülmesiyle Saada savaşları başladı (2004-2010, altı tur). Husiler Salih rejimine, Suudi etkisine ve Zeydilerin marjinalleşmesine karşı silahlandı. Bu dönem gerilla isyanıdır; henüz ulusal iç savaş değildir.

Aynı yıllarda güneyde Hirak (Güney Hareketi) protestoları ve AQAP’ın doğu vilayetlerdeki varlığı büyüdü. Devlet zayıf, kabileler güçlü, merkezî otorite sınırlıydı.

2011-2014: Geçişin çöküşü

Ocak-Şubat 2011’de Arap Baharı Yemen’e sıçradı. Salih 33 yıllık iktidarını kaybetti; 2012’de yardımcısı Abdrabbuh Mansur Hâdi geçici başkan oldu. Körfez destekli geçiş, Ulusal Diyalog ve federal anayasa taslağı öngörülüyordu.

Geçiş başarısız oldu. Hâdi zayıf kaldı, Salih perde arkasında etkisini sürdürdü, Islah (Müslüman Kardeşler çizgisi) ile eski rejim çekişti, yakıt sübvansiyonu kesintileri protestoları tetikledi. Husiler 2014’te Salih güçleriyle ittifak kurarak güneye indiler.

21 Eylül 2014: Husiler Sana’yı aldı. Bu, mevcut iç savaşın fiilî başlangıcıdır. Hâdi önce ev hapsine alındı, sonra Aden’e, ardından Suudi Arabistan’a kaçtı.

2015-2017: Bölgeselleşme ve Salih’in ölümü

Mart 2015’te Hadi’nin talebiyle Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon Kararlı Fırtına harekâtını başlattı. Amaç Hâdi’yi geri getirmek ve İran etkisini durdurmaktı. BAE güney ve kıyıya ağırlık verdi; AQAP ve IŞİD boşluklardan yararlandı.

Cepheler kısa sürede dondu: Husiler kuzey ve batıyı (Sana, Hudeyde, Saada), koalisyon/hükümet güçleri Aden, Marib ve doğuyu tuttu. Taiz kuşatması yıllarca sürdü.

2017’de Husi-Salih ittifakı koptu. Salih, Suudi tarafına geçmeye çalışırken Sana’da öldürüldü. Husiler kuzeydeki rakipsiz güç hâline geldi.

2018-2022: Donmuş savaş ve ateşkes

2018 Stockholm Anlaşması Hudeyde’de çatışmayı sınırladı. 2019’da BAE kara birliklerinin çoğunu çekti ama güneydeki STC ve Giants Tugayları üzerinden etkiyi sürdürdü. 2019 Riyad Anlaşması STC’yi hükümet çatısına sokmaya çalıştı; uygulanması kısmi kaldı.

Nisan 2022’de BM ateşkesi yürürlüğe girdi. Hâdi yetkilerini Başkanlık Liderlik Konseyi’ne (PLC) devretti. Ateşkes resmen Ekim 2022’de bitti ama ana cepheler 2026’ya kadar büyük ölçüde donuk kaldı. Şiddet düştü, siyasi çözüm üretilemedi: Maaşlar, petrol gelirleri, limanlar, Sana’nın statüsü çözülmedi.

2023-2025: Kızıldeniz cephesi

7 Ekim 2023 Gazze savaşı sonrası Husiler "direniş arenasını birleştirme" gerekçesiyle İsrail’e füze/İHA ve Kızıldeniz’de gemiciliğe saldırı başlattı. Kasım 2023-2024/25 arası yüzlerce gemi hedef alındı; küresel ticaret sapması yaşandı. ABD-İngiltere hava saldırıları (Prosperity Guardian ve sonraki harekâtlar) geldi.

Mayıs 2025’te ABD-Husi ateşkesi ABD gemilerine saldırıları durdurdu. Ekim 2025 İsrail-Hamas ateşkesi sonrası Husiler İsrail’e saldırıları da durdurdu. Yemen içindeki kara cepheleri hâlâ görece sakin kaldı.

Aralık 2025-Ocak 2026: Güneyde ikinci kırılma

STC, BAE desteğiyle Hadramut ve Mahra’yı ele geçirmeye kalkıştı ("Vaad Eden Gelecek"). Suudi Arabistan bunu kendi güney sınırında tehdit gördü; hava saldırıları ve PLC karşı taarruzuyla STC geri püskürtüldü. Zubaidi PLC’den ihraç edildi, BAE’ye sığındı; STC resmen dağıtıldı. BAE Yemen’den çekildi. PLC, Suudi ekseninde yeniden yapılandı (Homeland Shield, Giants’ın entegrasyonu). Husiler bu iç çatışmadan doğrudan yararlanmadı; kuzeydeki konumları değişmedi.

Şubat-Ağustos 2026: İran savaşının taşması

28 Şubat 2026’da ABD-İsrail’in İran’a geniş çaplı saldırısı başladı. Husiler İran’la dayanışma ilan etti; İsrail’e sınırlı saldırılar ve Kızıldeniz tehditleri yeniden çıktı. Temmuz 2026’da İran uçağının Sana havalimanına inmesi sonrası Suudi/hükümet tarafı havalimanını vurdu. Husiler "de-escalation" döneminin bittiğini ilan etti; Suudi bağlantılı gemilere ve ardından Suudi topraklarına saldırı başladı. Kara cephelerinde karşılıklı yıpratma arttı.

Eylül 2026: Yeni taarruz evresi

3 Eylül’den itibaren Husiler Taiz-Hudeyde kıyı ovasında büyük taarruz başlattı. Amaç Taiz’i kıyıdan koparmak ve Bab el-Mandeb’e inmek. PLC Cevf, Beyda ve Marib’te karşı taarruz ilan etti ("Sana’yı kurtarma" söylemi).

10-11 Eylül’de Husiler Mokha limanını, ardından Dhubab’ı ve Perim (Mayun) Adası’nı aldılar; Hanish adalarına çıktılar. Batı kıyısının neredeyse tamamı Husi kontrolüne geçti. Suudi Arabistan hava saldırılarını artırdı; Husiler Abha, Cizan, Necran, Hamis Muşayt ve enerji tesislerini vurdu. BM elçisi "tehlikeli yeni faz" uyarısı yaptı. Çatışma 2022 sonrası en ölümcül evresine girdi.

Süreç nasıl seyretti?

• 2004-2010: Yerel Zeydi isyanı.
• 2011-2014: Devlet çöker, Husiler başkenti alır.
• 2015-2017: Suudi müdahalesiyle bölgesel vekâlet savaşı; Salih tasfiye olur.
• 2018-2022: Donmuş cephe + insani felaket.
• 2022-2025: Ateşkes + Kızıldeniz’de "dış cephe" (Gazze).
• 2025 sonu-2026 başı: Anti-Husi kamp kendi içinde parçalanır (STC-Suudi).
• 2026: İran savaşı Yemen’i yeniden ana sahneye çeker; hedef artık sadece Sana değil, Bab el-Mandeb ve Kızıldeniz ticaretidir.

Yani çatışma "tek bir iç savaş" olarak durmadı. Önce yerel isyan, sonra rejim çöküşü, sonra Suudi-İran vekâleti, sonra donmuş statüko, sonra küresel deniz yolu savaşı, şimdi de İran-ABD savaşının ikinci deniz cephesi hâline geldi. Coğrafya aynı; ölçek ve amaçlar her evrede büyüdü.

Yemen uluslararası sistemde "küçük bir iç savaş" olarak durmuyor. Önem, coğrafyadan; çözümsüzlük ise çıkarların çatışmasından geliyor. İkisi birbirini besliyor: Bölge ne kadar stratejik olursa, taraflar uzlaşmaya o kadar az yanaşıyor.

Bölgenin önemi

Neler ön planda?

1. İki boğazlı dünya: Hürmüz + Bab el-Mandeb

Bab el-Mandeb, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan dar geçittir. Süveyş’e giden ana yol buradan geçer. Asya-Avrupa ticareti, konteyner hatları ve enerji akışı bu koridora bağlıdır.

2026’da önem katlandı. İran savaşı Hürmüz’ü fiilen tıkadı veya ağır risk altına aldı. Suudi Arabistan petrolünü doğu limanlarından Yanbu’ya kaydırıp Kızıldeniz üzerinden çıkarmaya başladı. Böylece Bab el-Mandeb, Hürmüz’ün yedeği olmaktan çıktı; Körfez petrolünün alternatif ana kapısı oldu. Husi’nin Mokha-Dhubab-Perim hattını alması, ikinci şok noktasının da tehdit altına girmesi demektir. İki boğaz aynı anda sıkışırsa küresel petrolün önemli bir kısmı ya durur ya da Ümit Burnu’na sapar; navlun, sigorta ve enflasyon yükselir.

2. Suudi Arabistan’ın güvenlik derinliği

Yemen, Riyad’ın güney kapısıdır. Husi füzeleri ve İHA’ları doğrudan Abha, Cizan, Necran ve enerji tesislerine ulaşabiliyor. Suudi vizyonu (Vision 2030, Kızıldeniz turizmi, Yanbu ihracatı) Yemen’deki istikrarsızlığa duyarlı. Riyad için sorun yalnızca "komşu iç savaş" değil; sınır güvenliği, petrol rotası ve İran’ın Arap Yarımadası’na inmesi meselesidir.

3. İran’ın ileri hattı

Husiler, İran’ın en ucuz ve en etkili uzak koludur. Kara sınırı olmadan Kızıldeniz’e, İsrail’e ve Suudi altyapısına vurma imkânı verir. 2023’ten sonra "Gazze dayanışması", 2026’da "İran savaşına ikinci cephe" işlevi gördü. Tahran için Yemen, müzakere masasında karttır; tamamen teslim etmek istemez.

4. Büyük güç rekabeti ve deniz güvenliği

ABD ve ortakları için serbest dolaşım (SLOC) temel çıkar. Çin, Avrupa ve Hindistan için aynı koridor ithalat-ihracat damarıdır. AQAP varlığı, göç, silah kaçakçılığı ve Afrika Boynuzu bağlantısı da ikinci katman tehditlerdir. Yemen "yerel dosya" değil; enerji, deniz ticareti ve büyük güç dengesi dosyasıdır.

5. İnsani ve meşruiyet boyutu

On milyonu aşan gıda güvensizliği, liman-havaalanı kısıtları, yardım çalışanlarının tutulması uluslararası kamuoyunu ve BM’yi bağlar. Ama bu boyut, enerji ve boğaz kadar politika üretemez; acil insani yardım gelir, siyasi çözüm gelmez.

Neden çözüm gelmiyor?

Çözüm gelmemesinin nedeni "iyi niyet eksikliği" değil. Savaşın yapısı, çözümün formülünü aşmıştır.

Tek savaş yok, birkaç savaş üst üste binmiş durumda.

Kuzeyde Husi-devlet çatışması, güneyde birlik-ayrılık gerilimi, kabile rekabeti, AQAP, Suudi-İran vekâleti, 2023’ten sonra Kızıldeniz/İsrail cephesi, 2026’da İran-ABD savaşı. 2015’te yazılan BM çerçevesi (2216: Hâdi’ye dönüş, Husi silahsızlanması) bugünkü gerçekliği karşılamıyor. Husiler başkenti, nüfusun çoğunu ve artık neredeyse tüm batı kıyısını tutuyor; "eski statükoya dönüş" onlar için intihar.

Hiçbir taraf zaferi tamamlayamıyor, hiçbiri kaybetmeyi kabul etmiyor.

Suudi koalisyonu 2015-2022’de Sana’yı alamadı. ABD 2024-25 hava harekâtlarıyla Husileri durduramadı. Husiler de güneyi ve tüm devleti alamadı. Benim tezimle sonuç klasik zafer değil, durum değişikliği: Ateşkes, ablukalar, liman pazarlığı, deniz tehdidi. Bu yapıda masaya oturmak, eldeki kaldıraçtan vazgeçmek gibi görülüyor.

Dış patronların çıkarları çatışıyor.

İran Husilerin silahsızlanmasını istemez. Suudi Arabistan İran’ın Kızıldeniz’e yerleşmesini kabul etmez. BAE uzun süre güney limanları ve STC üzerinden ayrı bir düzen kurmaya çalıştı; 2026 başında Suudi ile çatışınca bu hat koptu ama güney sorunu bitmedi. ABD için öncelik İran savaşı ve Hürmüz; Yemen’e kara müdahalesi istemiyor. BM elçisi konuşur, yaptırım uygulayacak birleşik irade yoktur.

Husilerin rasyonel hesabı uzlaşmaya karşı.

Sana + kıyı + füze/İHA = Pazarlık gücü.

2022 ateşkesi şiddeti düşürdü ama siyasi ödül vermedi: Maaşlar, petrol geliri, havaalanı, tanıma. 2023 Kızıldeniz kampanyası onlara bölgesel statü kazandırdı. 2026’da İran savaşı yeni fırsat açtı. Tam kapanış yerine tehdit altında tutulan geçiş daha kârlı: Liman vergisi, ithalat, yardım akışı devam eder; rakip ise maliyet öder.

PLC tarafı müzakere edecek kadar birleşik değil.

Uluslararası tanınmış hükümet, Suudi finansmanına bağlı, parçalı milis koalisyonudur. STC tasfiyesi birliği artırmadı; güney davası yeraltına indi. Kim kimin adına imza atacak belirsiz. Riyad "güvenlik garantisi" ister, Aden "devlet inşası" ister; ikisi aynı tempo değildir.

Ekonomik savaş ekonomisi barışı cezalandırır.

Çift merkez bankası, iki gümrük, iki maaş sistemi, kaçak yakıt, liman rantı. Barış, bu rantları dağıtır. Ateşkes teknik olarak mümkün oldu (2022); siyasi ekonomi çözülmediği için ateşkes "çözüm"e dönüşmedi.

Bölgesel gündem Yemen’i sürekli ikinci plana itti.

2015-18: Koalisyon savaşı. 2022: Ateşkes. 2023: Gazze. 2025: Kısmi durulma. 2026: İran savaşı. Her seferinde Yemen dosyası "şimdi değil"e düştü. Umman arabuluculuğu sürdü ama Husi talepleri genişledi (Suudi çekilmesi, savaş tazminatı, ablukaların kalkması); Riyad bunları kabul etmez.

Uluslararası hukuk ile sahadaki güç uyuşmuyor.

BM hâlâ PLC’yi tanır. Fiilî iktidar Sana’dadır. "Meşruiyeti geri getir" formülü, "kim gerçekten yönetiyor" gerçeğiyle çarpışır. Büyük güçler tanımayı değiştirmek istemez; sahayı da değiştiremez.

Özet

Uluslararası açıdan Yemen, enerji koridoru + İran ileri üssü + Suudi güvenlik çevresi olduğu için önemlidir. Çözüm gelmiyor çünkü:

• Sorun tek iç savaş değil, iç içe geçmiş bölgesel savaştır;
• Askerî zafer imkânsız, statüko ise taraflara yeterince kârlıdır;
• Dış aktörler rakip hedefler güder;
• 2022 modeli şiddeti indirdi, iktidar ve gelir paylaşımını çözmedi;
• 2026’da Bab el-Mandeb, barış masasından daha değerli bir koz hâline geldi.

Bu yüzden "çözüm" beklenen anlamda (tek devlet, silahsızlanma, seçim) yakın değildir. Daha gerçekçi ufuk, yine bir durum değişikliği’dir: Sınırlı ateşkes, liman ve maaş düzenlemesi, deniz geçişine dair fiilî kurallar. Kalıcı siyasi birlik, ancak dış savaşın (İran-ABD) ve iç rantın aynı anda gevşemesiyle mümkün olur; şu an ikisi de gevşemiyor.

Sonuç

Çatışma artık yalnızca "kuzey-güney iç savaş" değil. İran-ABD savaşının Yemen’e taşması + Bab el-Mandeb kontrolü ana eksen. Husiler kıyı ve ada kazanımıyla kısa vadeli kaldıraç elde etti; PLC kuzeyde inisiyatif arıyor ama batı kıyısını kaybetti. STC faktörü 2026 başında büyük ölçüde tasfiye edildi. AQAP ikincil. İnsanî tablo ağır (yerinden edilme, liman/havaalanı kısıtları, yardım çalışanlarının tutulması).

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı

<p>İran destekli Husilerin 9 Ağustos'ta Yemen'de düzenlediği saldırılarda en az 11 kişi ölürken el Muha Limanı'nda faaliyetler durmuştu / Fotoğraf: AFP</p>

Yemen elleri yine ağlar

Eskişehir'in Tepebaşı Belediyesi'nde bazı doğrudan temin işlemlerinde usulsüzlük yapıldığı ve "zimmet" suçunun işlendiği iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında 12'si tutuklu 22 şüpheli hakkında iddianame hazırlandı.

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, belediyenin 197 doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarına ilişkin banka hareketleri, fatura ve teklif mektupları, HTS kayıtları, kamera görüntüleri, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve vergi inceleme raporları ile bilirkişi raporlarının incelendiği kaydedildi.

İddianamede, belediyede görev yapan bazı kamu görevlilerinin, şüpheliler D.A. ve T.G'nin yetkilisi oldukları organizasyon firmaları üzerinden belediye bütçesinden yapılan ödemeleri zimmetlerine geçirdikleri, kamu görevlisi olmayan bazı şüphelilerin ise eylemlere iştirak veya yardım ettiklerine yönelik değerlendirmeler yer aldı.

D.A'nın sahibi veya yetkilisi olduğu şirketlere Tepebaşı Belediyesi tarafından yapılan ödemelerin ardından çeşitli banka hesaplarında nakit çekim ve para transferleri gerçekleştirildiği iddianamede belirtildi.

İddianamede, D.A'nın hesabından Belediye Başkan Yardımcısı S.Y. ile Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç'ın özel kalem müdürü Ö.E'ye farklı tutarlarda para gönderildiği yer aldı.

Belediyenin bazı organizasyonları için gerçeğe aykırı veya fazla fatura düzenlendiği, bu faturalar karşılığında şirketlere ödeme yapıldığı ve ödemelerin daha sonra çeşitli şüphelilere aktarıldığı belirtilen iddianamedeki Ankara Bölge Kriminal Polis Laboratuvarınca hazırlanan raporda, birlikte teklif veren bazı firmalara ait teklif mektupları ve faturalar üzerindeki yazılarla şüpheli D.A'nın mukayese yazıları arasında benzerlik bulunduğunun değerlendirildiği vurgulandı.

İddianamede ayrıca, belediyenin doğrudan temin işlemlerinde teknik şartname hazırlanmadığı, teklif mektupları ve piyasa fiyat araştırması tutanaklarında hizmetlerin içeriği, davetli sayısı ve menü gibi bilgilerin yeterince açık olmadığı yönündeki bilirkişi ve mülkiye müfettişi tespitleri yer aldı.

Ankara Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca hazırlanan raporlarda ise D.A. ile organizasyon şirketinin Tepebaşı Belediyesine düzenledikleri bazı faturaların "muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler" olduğu değerlendirildi.

İddianamede adı geçen bir diğer organizasyon firmasının banka hesaplarına ilişkin incelemelerde de belediyeden aktarılan bazı tutarların kısa süre içinde farklı kişi ve şirketlere yönlendirildiği, işlemlerin bir bölümünün nakit çekim, şahsi hesaplar arasındaki transferler ve kripto varlık platformlarına aktarım şeklinde gerçekleştiğinin tespit edildiği kaydedildi.

Soruşturma kapsamında elde edilen rapor, ifade ve diğer delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda şüphelilerin eylemlerinin "zimmet" ve buna iştirak kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı iddianamede yer aldı.

Ağır ceza mahkemesine gönderilen iddianamede, 15 kamu görevlisi hakkında zimmet suçundan 5 yıldan 12 yıla kadar, diğer 7 şüpheli hakkında ise 2 yıl 6 aydan 6 yıla kadar hapis cezası istendi.

Operasyon süreci

Eskişehir merkezli Ankara ve Adana'da 14 Mayıs'ta düzenlenen operasyonda, 33'ü Tepebaşı Belediyesi'nde görevli olmak üzere 60 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti.

Operasyonda, aralarında Belediye Başkan Yardımcısı S.Y. ile Belediye Başkanı Ahmet Ataç'ın özel kalem müdürü Ö.E'nin de bulunduğu 23 zanlı gözaltına alınmıştı.

Operasyonun devamında Belediye Başkan Yardımcısı B.Ç. ile bir şüphelinin daha yakalanmasıyla gözaltı sayısı 25'e yükselmişti.

İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince Ö.E'nin Keskin Mahallesi'ndeki ikametinin bahçesinde yapılan aramada, toprağın altına gizlenmiş bir oda tespit edilmişti.

Odada yapılan aramada, Ö.E'ye ait 9 gümrük kaçağı "coin (kripto para) madenciliği" cihazı ele geçirilmişti.

Operasyonda gözaltına alınan ve aralarında Tepebaşı Belediyesi görevlilerinin de bulunduğu 25 şüpheliden 15'i tutuklanmıştı. Soruşturmanın ilerleyen aşamasında 3 şüphelinin tahliye edilmesiyle tutuklu sayısı 12'ye düşmüştü.

Soruşturma kapsamında 35 kişinin de emniyette ifadelerine başvurulduğu öğrenilmişti.

 

AA

İddianamede, 15 kamu görevlisi hakkında "zimmet" suçundan 5 yıldan 12 yıla kadar, diğer 7 şüpheli hakkında ise 2 yıl 6 aydan 6 yıla kadar hapis cezası talep edildi

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: Bir ülke fabrikalarını kaybediyorsa iflas eden uygulanan ekonomi politikasıdır

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır

İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali

Eskişehir'de Tepebaşı Belediyesi'ndeki "zimmet" soruşturmasına ilişkin iddianame hazırlandı

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Kayseri’de faaliyet gösteren Orta Anadolu Mensucat’ın üretimini sonlandırmasını uygulanan ekonomi politikalarının sonucu olarak değerlendirdi.

Arıkan, şunları kaydetti:

Yüksek faiz, düşük üretim, kapanan fabrikalar...

1953’ten bu yana Kayseri’mizde üretim yapan Orta Anadolu Mensucat’ın; artan maliyetler, ağırlaşan finansman yükü ve daralan talep nedeniyle üretimini sonlandırması, uygulanan yanlış ekonomi politikalarının acı bir sonucudur.

Fabrikalar kapanıyor, tezgâhlar duruyor, üretim ve istihdam Türkiye’den uzaklaşıyor.

Bir ülke fabrikalarını ve üreticisini kaybediyorsa, iflas eden yalnızca şirketler değil; uygulanan ekonomi politikasıdır!

İktidar ise bu acı ve müflis tablo karşısında dahi istatistik oyunlarıyla ‘ekonomiyi düzeltiyoruz’ diyerek milletimizi rakamlarla inandırmaya çalışıyor.

Rakamları makyajlayarak kapanan fabrikaların bacasını tüttüremez, duran tezgâhı çalıştıramaz, kaybedilen istihdamı geri getiremezsiniz.

Ekonominin gerçeği tablolarınızda değil; kapanan fabrikalarda, duran tezgâhlarda ve işini kaybeden insanlarımızdadır!

Bizler üreten Türkiye’yi, Saadet Partimizin iktidarında Türkiye Kalkınma Planı ile yeniden inşa edeceğiz.

 

ANKA

“Rakamları makyajlayarak kapanan fabrikaların bacasını tüttüremez, duran tezgâhı çalıştıramaz, kaybedilen istihdamı geri getiremezsiniz”

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır

İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali

Babacan: Artık seçim dönemine girmiş bulunmaktayız

Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: Bir ülke fabrikalarını kaybediyorsa iflas eden uygulanan ekonomi politikasıdır

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin Rize İl Başkanlığı tarafından düzenlenen Genişletilmiş İl Danışma Meclisi Toplantısı’nda konuştu.

Erdoğan, Rize’de toplam yatırım bedeli 10 milyar lirayı bulan eser ve hizmetlerin açılışını yaptıklarını belirterek, “Aynı törende 26 projemizin açılışını yaparken, 3 yeni yatırımın da temelini attık. Hizmete verdiğimiz ve temelini attığımız tüm projelerin Rize’mize hayırlı olmasını temenni ediyorum” dedi.

Başta şehir hastanesi olmak üzere Rize’ye söz verdikleri diğer projeleri yakından takip ettiklerini kaydeden Erdoğan, şöyle konuştu:

Her zaman söylüyorum; biz hamaset yapan değil, eserleriyle konuşan, hizmetleriyle konuşan bir hareketiz. Diğer 80 ilimizde olduğu gibi Rize’de de bugüne kadar hep eserlerimizle, yatırımlarımızla, icraatlarımızla konuştuk. Yaptıklarımızla yetinmedik. Tam tersine hep kendimizle yarıştık. Çıtayı nasıl daha yukarıya taşırız, nasıl daha güzele, daha iyiye erişiriz, şehirlerimizi nasıl daha estetik, daha bayındır hale getirebiliriz; bunun hesabı içerisinde olduk. Bugün de aynı anlayışla hareket ediyoruz. Rizeli kardeşlerimizle birlikte 86 milyonu huzur ve refah içinde yaşatmanın mücadelesini veriyoruz.

“Milletimize hizmet heyecanımızdan hiçbir şey eksilmedi”

AK Parti’nin 25’inci kuruluş yıl dönümünü 14 Ağustos’ta Başkent Millet Bahçesi’nde düzenlenen mitingle kutladıklarını anımsatan Erdoğan, şunları söyledi:

Bu vesileyle hem teşkilatımızla hem de milletimizle kavlimizi yeniledik. Eser ve hizmetlerle dolu 25 yıllık karnemizi halkımıza takdim ederken, gelecek çeyrek asra, yarım asra dair vizyonumuzu da paylaştık. Şunu bir defa sizlerin ve Rizeli hemşehrilerimizin bilmesini isterim: Milletimize hizmet heyecanımızdan hiçbir şey eksilmedi. Bugün yola çıktığımız ilk günkü kadar kararlı ve azimliyiz. Yorulmadık, usanmadık. İlk günkü gibi bu millete, bu ülkeye sevdalıyız.

AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak Türkiye’nin en dinamik, en vizyoner, ufku itibarıyla en açık kadrolarına sahibiz. Tecrübeyle dinamizmi birleştirerek, Derviş Yunus’un o veciz ifadesiyle ‘Her gün yeniden doğarak, her dem taze kalarak’ yolumuzda yürüyoruz. Büyük hayallerimiz ve hedeflerimiz var. Milletimizi fazlasıyla layık olduğu o mutlu ve müreffeh yarınlara ulaştırmakta Allah’ın izniyle kararlıyız.

“Önümüzün kesilmesine asla müsaade etmeyiz”

Türkiye’nin ekonomiden savunma sanayisine, sağlıktan teknolojiye, tarımdan turizme kadar her alanda sağlam bir zemine oturduğunu savunan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu sağlam zemin üzerinde Türkiye Yüzyılı’nın inşası da başlamıştır. İnanıyorum ki Türkiye Yüzyılı’nın inşası mutlaka gerçekleştirilecek, ülkemizi bir dünya devi yapma iddiamıza her gün biraz daha yaklaşacağız. Elbette bu vizyondan rahatsız olanlar vardır. Türkiye’nin harekete geçmesi, ayağa kalkması, böylesine bir gidişle barış ve adalet için öne atılması, masumların kanından beslenenlerin işine gelmiyor. Ülkemizin ihtilaflar yerine ittifakları büyütmesi, istikrarsızlıktan nemalanan şer odaklarını huzursuz ediyor.

Ülkemizin terör gibi yarım asırlık prangalarından kurtulup kardeşliğini güçlendirecek olmasının kimlerin oyununu bozduğunu çok iyi biliyoruz. Onlara diyoruz ki ‘Ne yaparsanız yapın, suları tersine akıtamazsınız.’ Kardeşlerim, yeri gelir dirilir pınar oluruz, yeri gelir irkilir ırmak oluruz, yeri gelir gürler çağlayan oluruz ama önümüzün kesilmesine asla müsaade etmeyiz. Türk’üyle, Kürt’üyle, Arap’ıyla, Laz’ıyla 86 milyon olarak hep beraber mutlu, huzurlu, müreffeh ve aydınlık istikbale yürümemize set çekilmesine izin vermeyiz.

“Türkiye’nin böyle bir siyaset biçimine tahammülü yok”

Bölgenin ve dünyanın “yüzyılda bir denk gelen çok kritik süreçlerden” geçtiğini belirten Erdoğan, siyasetin de kendisini buna uyarlaması gerektiğini söyledi. Erdoğan, şöyle devam etti:

Sadece lafla, sadece kuru hamasetle, sadece hakaret senfonisiyle hiçbir yere varılamaz. Merkezinde insan olmayan, dürüstlük olmayan, eser ve hizmet üretme kaygısı olmayan bir siyasetten ne ülkeye ne de millete hayır gelir. Siyaseti kariyer kapısı, rant kapısı, şahsi ikbal kapısı olarak görenlerin de Türkiye’ye hiçbir faydası dokunmaz. Son dönemde belediyelerde yaşanan yolsuzluk ve ahlaksızlık skandalları bunu çok net biçimde göstermiştir.

Kimin milleti ve memleketi düşündüğü, kimin de sadece kesesini, sadece kariyerini, heva ve hevesini düşündüğü ayan beyan ortaya çıkmıştır. Şunun bilinmesini isterim ki Türkiye’nin artık böyle bir siyaset biçimine tahammülü de toleransı da yoktur. Ülkemize ve milletimize sürekli maliyet üreten bu zihniyetten kurtulmanın vakti çoktan gelmiştir. Türkiye’yi istismar siyasetinden olduğu gibi salt iktidar karşıtlığı üzerine kurulu cephe siyasetinden de kurtarmak zorundayız.

“Büyük Türkiye mutabakatı, 86 milyonun kader ortaklığıdır”

Görüş ayrılıkları ve siyasi farklılıklar korunurken diyalog zemininin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, muhalefetin de bu ihtiyacın farkına varmasını temenni ettiklerini söyledi.

Erdoğan, “Ankara merkezli siyaset” çağrısına ilişkin şunları kaydetti:

Birbirimize eleştirilerimiz olabilir, doğru bulmadığımız, eksik gördüğümüz, yanlış dediğimiz konular da olabilir. Hatta bazı meselelerde rezervlerimiz, endişelerimiz de olabilir. Ama bunların hiçbiri mesele Türkiye olduğunda, mesele demokrasimiz olduğunda, Türk milletinin ezeli ve ebedi kardeşliği olduğunda bir araya gelmemize engel teşkil etmemelidir. Bizim bir süredir dile getirdiğimiz Ankara merkezli siyaset çağrımızın arka planında işte bu tasavvur vardır. Büyük Türkiye Mutabakatı, bunu söylerken kastımız budur. 86 milyonun birliği, beraberliği, kader ortaklığıdır; aynı idealler etrafında kenetlenmesidir.

“Meclisimizde 467 oyla çok güçlü bir destek çıktı”

“Terörsüz Türkiye” sürecinde Cumhur İttifakı olarak tarihî bir adım attıklarını ifade eden Erdoğan, şöyle konuştu:

Şurası çok önemli; Meclisimizde 467 oy gibi daha önce görülmedik geniş bir uzlaşıyla bize çok güçlü bir destek çıktı. Milletimiz, terör defterinin bir daha açılmamak üzere tamamen kapanması noktasında kararlı bir duruş sergiledi. Hal böyleyken bu konuyu parti çıkarları için polemik malzemesi haline getirmek, tahrip edici eleştirilerde bulunmak büyük bir sorumsuzluktur. Şehitlerimizin kanı, gazilerimizin fedakarlıkları üzerinden siyaset yapmak büyük bir vicdansızlıktır, tek kelimeyle şuursuzluktur.

Herkes aklıselimle hareket etmeli, toplumun sinir uçlarıyla oynamak yerine Türkiye’yi merkeze alan bir siyaset izlemelidir. Özellikle Türkiye’nin tökezlemesinden medet umanlara malzeme verecek eylem ve söylemlerden uzak durulmalıdır. Ülkemizin gelecekle ilgili büyük hedeflerini kovalamak dışında bir seçeneği yoktur. Çünkü vazgeçersek ülkemiz altın değerinde yıllarını kaybeder. Çünkü geri adım atarsak Türkiye’nin istikbali olan gençler kaybeder. Türkiye’nin kaybetmesini, patinaj yapmasını isteyenlere rağmen bunu başarmak mecburiyetindeyiz.

 

ANKA 

“Herkes aklıselimle hareket etmeli, toplumun sinir uçlarıyla oynamak yerine Türkiye’yi merkeze alan bir siyaset izlemelidir”

<p>Fotoğraf: AA</p>

İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali

Babacan: Artık seçim dönemine girmiş bulunmaktayız

Voleybol Kulüpler Dünya Şampiyonası'nda Türk takımlarının grupları ve rakipleri belli oldu

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır

9 Mart tarihinde Silivri'deki Marmara Cezaevi duruşma salonlarında 107'si tutuklu 414 sanıkla başlayan İBB Davası duruşması yaklaşık 6 aydır devam ediyor. Perşembe gecesi 79. günü tamamlanan yargılama sonucu duruşma pazartesi gününe ertelendi. Davada Cumhurbaşkanı adayı, İBB başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da arasında bulunduğu 51 tutuklu sanık bulunuyor. Özellikle ikinci duruşmanın başladığı 17 Ağustos'tan sonra yargılamalar genellikle gece yarılarına kadar devam ediyor. İstanbul Barosu bu 'gece yargılamaları' konusunda bir açıklama yaptı.

24:00'ten sonra da devam eden duruşmalar için mahkemeye başvuru

Açıklamada İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Kaboğlu ve Baro yöneticilerinin 9 Eylül Çarşamba günü, Silivri'de görülen İBB Davası duruşmalarını yerinde gözlemlediği belirtilerek, duruşmaların bir süredir gece saat 24.00'ten sonra da sürdürülmesi nedeniyle tespit eden İstanbul Barosu'nun, bu uygulamanın adil yargılanma hakkının özüne dokunduğu ve sanıkların etkili savunma yapma olanağını zedelediği gerekçesiyle 33. Ağır Ceza Mahkemesi'ne yazılı başvuruda bulunduğu kaydedildi.

Baro açıklamasında şu görüşler yer aldı:

Duruşmanın yürütülme koşullarının adil yargılanma ve etkili savunma hakları yönünden değerlendirilerek gerekli önlemlerin alınması amacıyla yazdığı itiraz dilekçesinde İstanbul Barosu, sanıkların yeterli uyku ve dinlenmeden yoksun kaldıklarını ve bu durumun ardışık duruşma günlerinde tekrarlanmasının fiziksel ve zihinsel yorgunluğu ağırlaştırdığını belirtmiştir.

Uygulamanın, duruşma saatlerine ilişkin usulü bir konu olmasının ötesinde, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünün korunması, insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağı, sanığın yargılamaya etkili katılımı, beyanının özgür iradesine dayanması ve etkili savunma hakkı ile doğrudan ilgili olduğu belirtilerek Anayasa madde 13, 17 ve 36 ile İHAS madde 3 ve 6'nın ihlaline yol açtığı vurgulandı.

Kişinin maddi ve manevi bütünlüğünün korunmasının, insan haklarının sert çekirdeği olarak Anayasa'nın 15. maddesi ile de güvence altında olduğu ve savaş ortamında dahi ihlal edilemeyeceği vurgulanarak, olağan hukuk düzeni içerisinde yürütülen bir ceza yargılamasında sanıkların fiziksel ve zihinsel bütünlüklerinin korunması yükümlülüğünün minimum standarttan daha düşük eğişe taşınamayacağı vurgulandı.
Devletin anılan haklardan kaynaklanan yükümlülüğünün özgürlüğünden alıkonulmuş bireyler için daha üst düzeyde olup, bütün bireyler ve toplum için nihai güvence niteliği taşıyan yargı mercii bakımından, insan haklarının sert çekirdeği alanında yer alan dokunulamaz haklar açısından maksimize olmuş bir yükümlülüğün söz konusu olduğu dile getirilmiştir.

"Uzun duruşma süreleri savunma ve adil yargılama hakkının özüne dokunuyor"

Duruşmaların bu koşullarda yürütülmesinin Anayasa'nın 13. maddesince öngörülen ölçülülük ilkesiyle de bağdaşmadığı, uzun duruşma sürelerinin savunma hakkının ve adil yargılanma hakkının özüne dokunduğu belirtilmiştir.

Makul sürede yargılanma hakkının amacının, yargılamanın mümkün olan en kısa zamanda ve her koşulda tamamlanması olmadığı, duruşmanın süratle yürütülmesi ile temel haklar arasında makul bir dengenin kurulması gerektiği hatırlatılan dilekçede, baroların Avukatlık Kanunu'nun 77. ve 95. maddeleri uyarınca meslek mensuplarının haklarını korumakla görevli kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları olduğu ve İstanbul Barosunun üyelerinin avukatlık görevini ifasını güçleştiren koşullar karşısında yasa gereği gözlem, raporlama ve itiraz yapma hakkının bulunduğu ortaya konulmuştur"

"Yeterli uyku ve dinlenme süreleri korunmalı"

İstanbul Barosu'nun sosyal medya hesabından da paylaşılan açıklamada talepler ise şöyle sıralandı:

Sonuç olarak; yargılamanın fiziksel bir dayanıklılık sınavına; savunma hakkının ise sanık ve müdafiin duruşma salonunda yalnızca fiziken bulunmasına indirgenemeyeceği belirtilerek:

Duruşmaların günlük çalışma sürelerinin, sanıkların yargılamaya etkili katılımını ve müdafilerin etkili hukuki yardım sunmasını mümkün kılacak makul sınırlar içerisinde belirlenmesi,

Özellikle sanık sorgusu, savunma alınması, delillerin tartışılması ve sanığın iradi ve bilişsel katılımını gerektiren esaslı muhakeme işlemlerinin, sanıkların ve müdafilerin ağır fiziksel ve zihinsel yorgunluk altında bulunduğu gece saatlerinde gerçekleştirilmemesi,

Tutuklu sanıkların yalnızca duruşma salonunda bulundukları sürelerin değil, -bekletilme salonlarının dinlenmeye elverişli olmayan ortam ve koşulları yanısıra-, ceza infaz kurumundan çıkarılma, sevk, bekleme ve ceza infaz kurumuna dönüş saatlerinin de gözetilerek yeterli uyku ve dinlenme sürelerinin korunması,

Duruşmalar sırasında yeterli süre ve sıklıkta dinlenme, yemek ve temel ihtiyaç aralarının sağlanması,

Sanıkların müdafileriyle görüşme ve savunmalarını hazırlama imkânlarının fiilen korunması,

Sağlık sorunu bulunan, ileri yaşta olan veya uzun süreli duruşma koşullarından özel olarak etkilenebilecek sanıklar yönünden gerekli tedbirlerin alınması,

Anayasa'nın 13, 15, 17 ve 36. maddeleri; AİHS'nin 3, 6 ve 15. maddeleri ile CMK'nin 148. maddesinde güvence altına alınan hak ve ilkeler doğrultusun-da duruşma düzeninin yeniden değerlendirilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması talep edilmiştir.

Talep ve gözlemelerimiz üzerine mahkemenin yeterli olmasa da duruşmaları daha erken bir saatte sonlandırmış olması yönündeki iradenin sürmesi adil yargılanma hakkının gerekleri açısından yaşamsal önem arz etmektedir.İstanbul Barosu, savunma hakkının önündeki engellerin kaldırılması için gerekli girişimleri sürdürecek ve sürecin kararlılıkla takipçisi olacaktır

ANKA

Dilekçede, sanıkların yeterli uyku ve dinlenmeden yoksun kaldıkları ve bu durumun ardışık duruşma günlerinde tekrarlanmasının fiziksel ve zihinsel yorgunluğu ağırlaştırdığı belirtildi

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Babacan: Artık seçim dönemine girmiş bulunmaktayız

Fenerbahçe’de İsmail Kartal için kritik görüşme: Karar kulüp tarafından açıklanacak

Dışişleri Bakanı Fidan, Diyarbakır'da

İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali

Dolly Parton, 1984 yapımı Supergirl'de kötü karakteri oynamak için kendisine sunulan 7 milyon dolarlık teklifi reddettiğini, "kötü" bir karakteri canlandırmayı kendine yakıştıramadığını söylemişti.

Dünya çapında Country'nin Kraliçesi olarak sevilen şarkıcı ve oyuncu, geçen ay 80 yaşında hayatını kaybetti.

"9 to 5"la tanınan sanatçının ölümünün ardından, rolü reddetme nedenlerini anlattığı 1992 tarihli bir Chicago Tribune röportajı yeniden gündeme geldi.

Parton o tarihte, "Sadece kötü bir rol oynamayacağım" demişti.

Aslında, birkaç yıl önce Supergirl'de Faye Dunaway'in oynadığı rolü oynamam için bana 7 milyon dolar teklif edildi. Biraz hakarete uğramış hissettim. Paraya hayran kaldım ama 'Neden benden kötü bir cadı oynamamı istiyorsunuz? Size kötü bir cadı gibi mi görünüyorum?' dedim.

Eminim ki zaman zaman kötü bir cadı olabilirim. Ama bu benim gerçek doğam değil ve böyle bir şey yapma arzum yok.

En çok şarkıcı olarak tanınsa da Parton aynı zamanda başarılı bir oyunculuk kariyerine de sahipti. İlk ekran deneyimini 1980 yapımı işyeri komedisi 9 to 5'ta yaşadı ve 1982 yapımı müzikal komedi The Best Little Whorehouse in Texas'ta Burt Reynolds'la ve 1984 yapımı romantik komedi Rhinestone'da Sylvester Stallone'la birlikte rol aldı.

1989'da Steel Magnolias'taki yıldızlarla dolu oyuncu kadrosunun bir parçası olarak yaptığı çalışmayla daha da büyük beğeni topladı. Kendi müzikali olan Dolly Parton's Christmas on the Square'le son kez ekrana çıktı.

1984 yapımı Supergirl'de filme adını veren baş karakteri Helen Slater üstlenmişti. Supergirl, filmde Dunaway'in abartılı kötü karakteri Selena'yla mücadele ediyordu.

Ancak film eleştirmenlerden olumlu yorumlar almamış ve gişede de başarısı elde edememişti. DC Evreninde Superman'in kuzeni olan Supergirl karakteri, bu yıl House of the Dragon yıldızı Milly Alcock tarafından canlandırılan bir yeniden başlatma filmiyle geri döndü.

Bu film de karışık eleştiriler aldı. The Independent'tan Clarisse Loughrey filme iki yıldız verdi ve Alcock'un performansının yapımdaki tek parlak nokta olduğunu savundu.

Loughrey, "Alcock, filmin merkezinde tek başına, yine de parlayacak anlar buluyor, kahraman olduğuna inanmayan ama buna rağmen özünde iyi kalan bir kahramanın hem saldırgan alaycılığını hem de hassas kırılganlığını benimsiyor" diye yazdı.

DC onun geleceğini güvence altına almak istiyorsa, ona ait olabileceği bir dünya bulmalı.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/arts-entertainment/films/news

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Geçen ay hayatını kaybeden Country'nin Kraliçesi, DC'nin Supergirl'ünde rol alabilirdi

<p>(Reuters)</p>

Efsanevi şarkıcının hastalığını neden gizlediği ortaya çıktı

Dolly Parton, 7 milyon doları neden geri çevirdi?

https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/dolly-parton-supergirl-dc-movie-faye-dunaway-b3046120.html

Nvidia CEO'su Jensen Huang, ChatGPT'nin son sürümünün yapay genel zeka (YGZ), yani insan seviyesinde yapay zekanın ilk örneği olduğunu iddia etti.

OpenAI'ın ChatGPT Astra diye bilinen GPT-6 modeli, Anthropic'in Claude'u ve Google'ın Gemini'ı gibi rakiplerinden ayrıldığını gösteren etkileyici sonuçlarla geçen hafta piyasaya sürülmüştü.

OpenAI, "bilgisayar kullanımı, internette gezinme, yazılım mühendisliği, siber güvenlik, bilim ve profesyonel işler alanlarında en son teknoloji" olduğunu söylediği bu modelin, aynı anda birden fazla görevi otonom olarak tamamlayabildiğini belirtmişti.

Yeni yapay zeka modeli bir tanıtım sırasında kullanıcı isteklerini karşılarken aynı anda bir video oyunu oluşturmak veya hukuki bir belge hazırlamak gibi karmaşık görevleri de yerine getirmişti.

Huang tanıtımın ardından X'te paylaştığı gönderide "YGZ geldi. Tebrikler OpenAI ekibi" diye yazdı.
 

YGZ'nin kesin tanımı sektör temsilcileri arasında tartışmalı olsa da OpenAI'ın tüzüğüne göre "ekonomik açıdan en değerli işlerde insanlardan daha iyi performans gösteren son derece otonom sistemler" anlamına geliyor.

ChatGPT'nin en son sürümünü tanıtmak üzere düzenlenen basın toplantısında OpenAI Başkanı Greg Brockman, "YGZ çağına hoş geldiniz" diyerek yeni modeli "yetenek açısından nesiller arası bir sıçrama" diye nitelemişti.

Brockman sözlerine şöyle devam etmişti: 

Birkaç yıl ileriye giderek geriye dönüp YGZ'nin gerçekte ne zaman yaratıldığını sorarsak, bence bu zamanlar ve bu model olabilir.

Bu iddiaları, OpenAI CEO'su Sam Altman'ın YGZ'nin "en iyi ihtimalle… çok kötü tanımlanmış bir terim" olduğunu söylemesinden sadece birkaç gün sonra geldi.

Sources podcast'inde konuşan Altman, "Bunun alakasız bir pazarlama terimi gibi olduğunu söyleyecektim" demişti.

Bir yapay zeka modelinin YGZ'ye ne kadar yaklaştığını ölçmeyi amaçlayan bağımsız karşılaştırma testlerinde ChatGPT Astra, insan puanlarına yaklaşan yeni yüksek puanlar elde etti.

Testleri geliştiren ARC Prize Foundation'dan Greg Kamradt, bunu "öncü model performansında anlamlı bir sıçrama" diye niteliyor.

Buna rağmen bazı sektör temsilcileri, herhangi bir mevcut yapay zeka modelinin insan seviyesinde olduğunu söylemeye hâlâ şüpheyle yaklaşıyor.

Teknoloji danışmanı Marko Tasic, Huang'ın iddialarına itiraz ederek bunu potansiyel bir halka arz öncesinde yapılan bir pazarlama hilesi diye tanımladı.

Tasic, "Hayır, bu YGZ değil" dedi. 

Bu sadece halka arz öncesi bir halkla ilişkiler hamlesi. Fiyatı şişirip satmak, hepsi bu.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/tech

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Jensen Huang uzun zamandır beklenen yapay genel zeka (YGZ) çağının nihayet geldiğini söylese de OpenAI patronu bunun sadece "pazarlama" amacı taşıdığını belirtiyor

<p>15 Mayıs 2026'da Fransa'nın Güney Korsika bölgesindeki Sartene'de bir akıllı telefon ekranında&nbsp;ChatGPT logosu görülüyor (Hans Lucas/AFP)</p>

OpenAI'ın patronu Sam Altman: "Yapay zeka tartışmaya kapalı"

OpenAI'ın "korkutucu" bir güncelleme yaptığı iddiası: "Kırmızı çizgi aşılıyor"

Nvidia CEO'su: Yeni ChatGPT, insan seviyesine ulaşan ilk yapay zeka

https://www.independent.co.uk/tech/chatgpt-astra-agi-nvidia-huang-ai-b3046386.html

İstanbul Güngören'de bıçaklı saldırıda öldürülen 16 yaşındaki Atlas Çağlayan ile ilgili davanın ikinci duruşmasında karar açıklandı. Buna göre tutuklu sanık E.Ç'ye "çocuğa karşı kasten öldürme" suçundan 14 yıl 9 ay, "silahlı tehdit" suçundan 3 yıl 9 ay ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanunu'na muhalefet suçundan 4 ay 15 gün hapis cezası verildi.

İstanbul Güngören'de 14 Ocak'ta uğradığı bıçaklı saldırıda öldürülen 16 yaşındaki Atlas Çağlayan ile ilgili Bakırköy 2'nci Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın 9 Haziran'daki ilk duruşmasında Cumhuriyet Savcısı esasa ilişkin mütalaasını açıklamıştı. Davanın ikinci duruşmasında karar açıklandı. 

Mahkeme, tutuklu sanık E.Ç'yi Çağlayan'a karşı "çocuğa karşı kasten öldürme" suçundan önce "ağırlaştırılmış müebbet hapis" cezasına çarptırdı. E.Ç'nin suç tarihinde 14 yaşında olduğu anlaşıldığından 17 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'dan önce yürürlükte olan TCK'nin 31/2 maddesi gereğince 14 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildi. 

E.Ç'nin katılanlar D.Ç., R.O., T.U.A. ve Y.O.O'a karşı "tehdit" suçunu işlediği anlaşılması üzerine TCK 106/2-a maddesi gereğince suçun işleniş biçimi, kastının yoğunluğu, olayın meydana geldiği yer ve olayın oluş şekli gözetilerek "takdiren ve teşdiden" 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildi. E.Ç'nin suç tarihinde 12-15 yaşlarında olduğu anlaşılmakla, TCK'nın 31/2 maddesi gereğince verilen cezası 1/2 oranında indirilerek 3 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırıldı. 

Sanık E.Ç hakkında 6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanunu'na muhalafet suçundan da sonuç ceza olarak 4 ay 15 gün hapis ve 50 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildi.

Sanık E.Ç böylece üç ayrı suçtan toplam 18 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasına çarptırılmış oldu.

 

ANKA

Güngören’de 16 yaşındaki Atlas Çağlayan’ın öldürülmesine ilişkin davada sanık E.Ç., toplam 18 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasına çarptırıldı

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Atlas Çağlayan davasında karar açıklandı: Sanığa toplam 18 yıl 10 ay hapis cezası

Ankara Emniyeti’nde dönemin Organize Suçlarla Mücadele Şubesi’nden sorumlu İl Emniyet Müdür Yardımcısı Alp Arslan, eski Asayiş Şube Müdürü Oben Özay, Başkomiser Ercan Karagöz ve polis memuru Serdar Coşkun hakkında Ayhan Bora Kaplan’a rüşvet verildiği iddiasıyla açılan davanın karar duruşması Ankara 33’üncü Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü.

Duruşmaya tutuksuz sanıklar Alp Arslan, Oben Özay, Ercan Karagöz ve Serdar Coşkun katıldı. Bu dosya kapsamında tutuksuz yargılanan ancak Ayhan Bora Kaplan suç örgütü davası kapsamında tutuklu bulunan Ayhan Bora Kaplan da duruşmada hazır bulundu.

Savcılık beraat istedi

Duruşmada savcılık, esas hakkındaki mütalaasını açıkladı. Mütalaada, sanıkların üzerlerine atılı suçlardan cezalandırılmaları için yeterli ve kesin delil bulunmadığı değerlendirilerek tüm sanıkların beraatine karar verilmesi talep edildi.

Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma yapan sanıklar Alp Arslan, Ercan Karagöz, Oben Özay ve Serdar Coşkun, savcılığın beraat yönündeki mütalaasına katıldıklarını belirterek beraatlerini istedi.

Kaplan: "Murat Çelik ve ekibi yargılanacak"

Duruşmada savunma yapan Ayhan Bora Kaplan da "33. Ağır Ceza Mahkemesi’nde de yargılanıyorum. Yargılanmama neden olanlar arkamdaki polisler. Bunlar başlattı, Murat Çelik ve ekibi sürdürdü. Maalesef şimdi birlikte yargılanıyoruz. Mutlaka bir gün göreceksiniz Murat Çelik ve saz ekibi yargılanacak, cezalarını çekecekler. Bana sahte dosya yaptılar" dedi. Sanık avukatları da müvekkillerinin beraatini talep etti.

"Bu davalar tamamen kumpas"

Sanıkların son sözlerinin sorulmasının ardından tutuksuz yargılanan sanık Alp Arslan, suçlamaları kabul etmediğini belirterek, beraatini istedi. Arslan, "Biz hiç şahsileştirmedik dosyaları. Ben her dönem mal beyanında bulundum. Soruşturmanın başında buna bakılsaydı zaten bu dava açılmazdı. Gelirim ile giderimin orantılı olduğu ortada. Beraatimi talep ediyorum" diye konuştu.

Son sözü sorulan Ayhan Bora Kaplan ise, "Bu dava ve diğer dava tamamen kumpas ve mutlaka aydınlanacak. Siz de görecek ve duyacaksınız. Beraatimi istiyorum" dedi.

Tüm sanıklar beraat etti

Mahkeme, yapılan yargılama sonunda tüm sanıkların üzerlerine atılı suçları işlediklerine ilişkin kesin kanaat oluşmadığı gerekçesiyle beraatlerine karar verdi.

Mahkeme ayrıca, sanık polis memuru Alp Arslan’ın duruşma sırasında verdiği beyanların çelişkili olduğu değerlendirmesinde bulunarak, Arslan hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Kararın açıklanmasının ardından duruşma sona erdi.

Ne olmuştu?

Dosya kapsamında Alp Arslan’ın, Ayhan Bora Kaplan’a yaklaşık 250 bin dolar değerinde 7 adet Rolex saat aldırdığı iddiasıyla “rüşvet” suçundan yargılanıyordu. Oben Özay, Ercan Karagöz ve Serdar Coşkun ise banka hesaplarına mali profilleriyle uyumsuz şekilde yüksek tutarlarda para yatırıldığı tespiti üzerine “mal bildirimine aykırılık” suçlamasıyla yargılanıyordu.

 

ANKA

Ankara 33’üncü Ağır Ceza Mahkemesi, sanıkların üzerlerine atılı suçları işlediklerine dair kesin kanaat oluşmadığı gerekçesiyle beraatlerine karar verdi

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Numan Kurtulmuş: Barış ve kardeşlik içerisinde daha güçlü bir Orta Doğu inşa etmekte kararlıyız

Selçuk Mızraklı tahliye edildi: Benden önce bu kapının önünde olması gereken halkın sevgilisi Selahattin Demirtaş'tır

Emekli Amiral Türker Ertürk'ün tahliye talebi reddedildi

Ayhan Bora Kaplan ve 4 polisin rüşvet davasında tüm sanıklara beraat

Yeni bir araştırmaya göre geçen yıl kasımda Dünya'yı vurarak daha önce hiç görülmemiş GPS kesintilerine yol açan şiddetli güneş fırtınası, Amerikan tarım sezonunda meydana gelseydi "ciddi kayıplara" yol açabilirdi.

Güneş fırtınaları, Dünya'da çoğunlukla Kuzey ve Güney kutuplarının üzerindeki semalarda görülebilen göz kamaştırıcı kuzey ışıklarına (aurora) yol açabiliyor.

Ancak bazen şiddetli güneş fırtınaları, Kuzey Avrupa ve Amerika'nın daha düşük enlemlerinde bile görülebilen dinamik kuzey ışıklarını tetikleyebiliyor.

Aktif bir güneş lekesi bölgesinden fırlayan devasa bir güneş patlamasının 11 Kasım'da tetiklediği böyle bir aurora, ABD'nin güneyindeki Florida'nın orta kesimlerinde bile görülmüştü.

Bu olay, Dünya'nın elektrik yüklü üst atmosfer tabakası iyonosferde, normal auroralarda görülenlerden çok daha uzağa yayılan bir türbülansa yol açmıştı.

İyonosferde güneş fırtınaları sonucu gerçekleşen bozulmaların en şiddetli görüldüğü yerler genellikle kutup bölgelerinin yakınlarıdır.

Bilim insanları Kasım 2025'teki güneş fırtınasının, Dünya'nın iyonosfer tabakasında normalden daha güneyde türbülansa yol açtığını ve 10 metreden fazla bir alanda GPS navigasyon sistemlerinin doğruluğunu geçici olarak azalttığını tespit etti.

Araştırmacılar, bulguları hakemli dergi Geophysical Research Letters'ta yayımlanan araştırmada şöyle yazıyor: 

Bu çalışma, aurora parlaklığıyla teknolojik sistemler üzerindeki etkileri arasında bağlantı kurarak genellikle nispeten sakin kabul edilen orta enlem bölgelerinde 10 metreyi aşan yatay konumlandırma hatalarının meydana geldiğini saptadı.

Araştırmada bilim insanları, aurora kameralarıyla yapılan gözlemleri, ABD ve Kanada genelindeki yer tabanlı GPS alıcı ağlarından elde edilen verilerle birleştirdi.

Güneş fırtınası sırasında ve sonrasında iyonosferdeki elektron yoğunluğunu, bu atmosfer katmanındaki türbülansı, sinyal dalgalanmalarını ve GPS konum belirleme hatalarını haritalandırdılar.

Bilim insanları, güneş fırtınası nedeniyle yüksek enerjili elektronların Dünya'nın manyetik alan çizgileri boyunca aşağı doğru hareket ettiğini ve geniş bir enlem aralığında üst atmosferdeki gazlarla çarpıştığını belirledi.

Çalışmada, bunun sonucunda kıta ABD'sinin büyük bir bölümünde GPS sinyal genliğinde güçlü titremeler meydana geldiği ortaya çıktı.
 

Araştırma, tüm enlemlerdeki topluluklara aurora kaynaklı GPS aksaklıklarına daha hazırlıklı olma çağrısı yapıyor.

Bilim insanları, özellikle günümüzde otonom ulaşım ve hassas tarımda GPS'in oynadığı kilit role dikkat çekiyor.

Güneş fırtınalarının neden olduğu GPS kesintilerinin bu sektörler üzerinde ciddi etkiler doğurabileceği uyarısında bulunuyorlar.

Araştırmacılar, "Kasımdaki süper fırtınanın başlangıcı, ABD'deki tarım sezonunda gerçekleşseydi Amerikan tarım ve ulaştırma sektörlerinde ciddi kayıplara yol açabilirdi" diye yazıyor.

Bu nedenle, fırtına sırasında yüksek ve orta enlemlerdeki düzensizlikleri anlamak için aurora özelliklerinin dinamiklerini kontrol edip belirleyen fiziksel süreçler hakkında bilgi sahibi olmak gerekiyor. Bunlar arasında aurora yayında bulunan enerji akışı, genişleme hızı ve çökelme ölçeği boyutları gibi, aksamaların meydana gelmesine katkıda bulunan unsurlar yer alıyor.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/space

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Güneş fırtınası, GPS sistemlerinin doğruluğunda 10 metreden fazla geçici düşüşe yol açmış

<p>12 Kasım 2025'te uzay istasyonundan görüntülenen kuzey ışıkları (NASA)</p>

Çığır açıcı araştırma: Güneş fırtınaları, Dünya atmosferini nasıl etkiliyor?

Güneş'teki leke sayısı rekor kırdı: Dünya'yı vuran plazma fırtınası ABD'de iletişimi felce uğrattı

GPS sistemlerini saatlerce devre dışı bırakan güneş fırtınasının gizemi aydınlandı

https://www.independent.co.uk/space/solar-storm-gps-disruption-satellites-b3046382.html

Türkiye ile Irak arasında son zamanlarda fevkalade olumlu bir ivme yakalandığını belirten Kurtulmuş, bu sürecin başarılı bir şekilde sürdürülmesi bakımından ziyareti çok önemsediklerini ifade etti. 2024 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Irak ziyaretinde 27 anlaşma ve mutabakat metninin imzalanmasının tarihi bir adım olduğunu kaydeden Kurtulmuş, bu yılın temmuz ayında Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin Türkiye ziyaretinde de stratejik kararlar alındığını ve çok sayıda belge imzalandığını hatırlattı.  

İki ülke parlamentoları arasındaki iş birliğine değinen Kurtulmuş, "Ümit ediyorum ki, bundan sonra hükümetlerimizin arasında var olan bu olumlu gündem her iki ülkenin parlamentolarında da olumlu bir şekilde ilerletilecek ve Türkiye, Irak parlamentoları olarak yakın iş birliği çerçevesinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Ele aldığımız konuların sadece toplantılarda konuşulan konular olmaktan çıkarılması için takip ve koordinasyonunun gerekli olduğu ortadadır. Bu çerçevede her iki ülkenin de başta dostluk grupları olmak üzere aralarında oluşturacağı komitelerle bu süreci takip etmesini arzu ediyoruz" ifadesini kullandı.

"Eski düzen çökmüş olmakla birlikte yeni düzen henüz kurulamamıştır"

Küresel ve bölgesel gelişmeleri değerlendiren Kurtulmuş, dünyanın önemli bir süreçten geçtiğini vurgulayarak şunları söyledi:

Mevcut sistem bütün kurumlarıyla, kuruluşlarıyla, kurallarıyla çökmüş vaziyettedir. Ancak eski düzen çökmüş olmakla birlikte yeni düzen henüz kurulamamıştır. Başta bölgemiz olmak üzere bütün dünyada yaşanan çatışmalar, gerilimler ve istikrarsızlık da aslında dünya sistemindeki bu sistemsizlik durumunun bir yansımasıdır. Hiç şüphesiz dünyadaki gerilim, çatışma ve istikrarsızlıktan en fazla etkilenen bölgelerin başında da Türkiye ve Irak olarak içinde bulunduğumuz Orta Doğu coğrafyası gelmektedir. Dolayısıyla biz bütün bu bölgede yaşananları çok yakından takip etmek ve tedbirlerimizi almak mecburiyetindeyiz. Zaten var olan istikrarsızlıklara bir de İsrail'in bölgedeki yayılmacı politikaları ve hemen hemen bölge ülkelerinin tamamına karşı geliştirdiği hasmane tavrı ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı politikaları da dikkate alındığında çok daha uyanık, çok daha güçlü ve çok daha iş birliği halinde olmamız gerek.

Irak'ın tutumuna ve demokrasisine takdir

Türkiye'nin sorunlara "bölgesel sahiplenme ilkesi" çerçevesinde yaklaştığını söyleyen Kurtulmuş, dost bir ülkede yaşanan karışıklık veya çatışmaya Türkiye'nin bigane kalamayacağını söyledi. Irak'ın istikrarını ve geleceğini fevkalade önemsediklerini dile getiren Kurtulmuş, "Bu çerçevede Irak hükümetinin bölgesel ihtilafların dışında kalma, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki ihtilaftan sonra İsrail ve Amerika'nın İran'a başlattığı savaştan sonra ortaya çıkan gerilim ve ihtilafların dışında kalma çabalarını, ayrıca yine Irak Merkezi Hükümeti'nin devlet otoritesini ve egemenliğini sağlamak konusundaki attığı adımları da takdirle karşılıyoruz" dedi.

"Asya ile Avrupa birbirine bağlanacak"

Ekonomik ve sosyal ilişkilere değinen Kurtulmuş, ikili ticaret hacminin 17 milyar dolardan 30 milyar dolara çıkartılması kararlılığını ifade etti. Çifte vergilendirmenin önlenmesi, yatırımların teşvik edilmesi ve vizelerin kolaylaştırılması konularında anlayış birliği içinde olunduğunu kaydetti. Kurtulmuş ayrıca, Türkiye Maarif Vakfı okullarının sayısının artırılması, TİKA projeleriyle kalkınma desteği verilmesi ve Türkiye burslarından yararlanan Iraklı gençlerin sayısının artırılması konularının da görüşmede gündeme getirildiğini aktardı.

Bölgesel iki önemli projeden ilkinin "Kalkınma Yolu Projesi" olduğunu belirten Kurtulmuş, projeye ilişkin şu bilgileri verdi:

Kalkınma Yolu Projesi bağlantısallığın en mükemmel manada sağlanacağı ve önümüzdeki dönemde hem Irak'ın gelişmesini hem bölgenin gelişmesini, kalkınmasını sağlayacak hem de Türkiye'nin gelişmesine katkıda bulunacak çok önemli bir projedir. Bu proje vasıtasıyla, bizim üzerimizden Irak ve Türkiye üzerinden Asya ile Avrupa birbirine bağlanacak. Asya ve Avrupa ekonomileri birbirleriyle entegre hale gelecektir. Onun için Kalkınma Yolu Projesi kapsamında atılacak her türlü adıma sonuna kadar destek vereceğimizi bir kere daha karşılıklı olarak teyit ettik. Bu sürecin hızlanması için neler yapılması gerektiği konusunda da fikirlerimizi paylaşmış olduk. Ümit ediyorum ki, Kalkınma Yolu Projesi en kısa süre içerisinde bütün bileşenleriyle birlikte aktif, görünür, hayata geçirilmiş olan bir proje, bir uygulama haline gelsin.

Kurtulmuş, projenin kazan-kazan prensibiyle iki ülkeye maddi kazanç sağlamanın yanı sıra halkları, kültürleri ve şehirleri birbirine bağlayacağını vurguladı.

Terörsüz Türkiye ve bölge süreci

İkinci önemli projenin "Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge projesi" olduğunu ifade eden Kurtulmuş, 10 Ağustos tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda 467 milletvekilinin oyuyla Terörsüz Türkiye ile ilgili kanun teklifinin yasalaştığını hatırlattı. Kurtulmuş, sürece ilişkin şu açıklamalarda bulundu:

Böylece Türkiye'nin, Cumhuriyet'in ilk asrının yarısını heba ettiğimiz terör meselesini bütünüyle geride bırakıyoruz. PKK bütün unsurlarıyla birlikte kendisini feshediyor ve silahlarını teslim etme sürecini başlatıyor. Bu sürecin bir yansıması olarak Suriye sınırları içerisinde PYD, YPG ve KCK'nın da hızlı ve süratli bir şekilde yeni Suriye yönetimine entegre olmasını takdirle karşıladığımızı ifade etmek isterim. Aynı şekilde Türkiye'deki bu 'Terörsüz Türkiye' yaklaşımının bütün bölgeye de etki edeceğini, terörden çok çekmiş olan Iraklı kardeşlerimizin de en kısa zamanda terörden ve silahlı gruplardan kurtulacağını ümit ediyoruz.

Irak'taki silahlı grupların silah bırakma hazırlığı

Irak'ın da terör örgütlerinden ve silahlı milis gruplarından temizleneceğini belirten Kurtulmuş, "Önümüzdeki aydan itibaren başlanacak olan Irak'taki silahlı grupların, milis grupların silahlarını Irak merkezi hükümetine devretmesiyle ilgili hazırlığın da çok önemli olduğunu ifade etmek isterim. Irak'ı yöneten Cumhurbaşkanı, Başbakan, Meclis Başkanı ve Yüksek Yargı Başkanı başta olmak üzere Irak'ın bütün unsurlarının da Irak'taki milislerin silahsızlandırılması konusunda ittifak halinde olması Irak için önemli bir kazançtır" dedi.

Kurtulmuş, önümüzdeki ay başlayacak silahsızlanma projesiyle Irak'ın barış ve esenlik coğrafyası olmasını, PKK ve türevlerinin silah bırakmasıyla da Suriye'nin her yerinde barış türkülerinin söylenmesini ümit ettiğini söyleyerek, "Bir asır evvel bir, beraber ve kardeş yaşayan coğrafyamız emperyalistlerin projeleri çerçevesinde paramparça edildi. Bir asır evvel Sykes-Picot Anlaşması çerçevesinde bütün bölge cetvellerle çizilerek halklar birbirlerinden uzaklaştırılmaya çalışıldı. Şimdi terörsüz Türkiye süreci ve terörsüz bölge süreciyle birlikte hep beraber dağılan parçalarımızı bir araya getiriyoruz. Birleşiyoruz. Birlik halinde beraber oluyoruz. Barış içerisinde, kardeşlik içerisinde inşallah hep beraber daha güçlü bir Orta Doğu ve bölgeyi inşa etmek kararlılığıyla yolumuza devam ediyoruz" diye konuştu.

"Terörsüz Türkiye yasası hem Türkiye hem bölge için çok önemli"

 Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi ise ikili ilişkiler, bölgesel güvenlik, enerji ve ticaret konularında açıklamalarda bulundu.

TBMM tarafından kabul edilen çerçeve yasaya değinen Halbusi, "Türkiye Büyük Millet Meclisi terörsüz Türkiye yasasını onayladınız. Bu konu hem Türkiye ve bölge için hem de çevredeki diğer ülkeler için çok önemli" dedi.

Irak'ta yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Halbusi, 30 Eylül ile 1 Ekim tarihlerinde bütün silahların devlet otoritesi ve kontrolü altında olmasına yönelik bir çalışma gerçekleştirileceğini kaydetti. Bütün siyasi grubu olan parti başkanları ve Irak halkının diğer kesimlerinin bu konuda hemfikir olduğunu belirten Halbusi, bunun ulusal bir mesele olduğuna dikkati çekti. Bölgesel barış hedefine vurgu yapan Halbusi, "Biz bütün bölgemiz artık terörsüz bir bölge olsun istiyoruz. Bu konu gerçekten bütün ülkelerin istikrarını yakından ilgilendirmektedir" diye konuştu.

2025 çerçeve anlaşması ve bakanlıklar arası koordinasyon

Ortak görüşmelerde iki ülke arasında birçok konunun ele alındığını bildiren Halbusi, 2025 yılında imzalanan Çerçeve Anlaşması'nı hatırlattı. Irak Dışişleri Bakanlığı ve ilgili diğer bakanlıklardan üst düzey yetkilileri ağırlayarak anlaşmanın detaylarını değerlendirdiklerini belirten Halbusi, bundan sonraki süreçte ilgili bakanlıkların koordinasyon içinde çalışmalarını sürdüreceğini iletti.

Kalkınma Yolu Projesi'nin iki ülke için stratejik bir konu olduğunu ve projeyi çok desteklediklerini ifade eden Halbusi, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son gelişmeler neticesinde petrol sevk edebilmek amacıyla yeni kapılar arandığını kaydetti. Bu doğrultuda Ovaköy Sınır Kapısı ile Fişhabur Kapısı'nın büyük önem teşkil edeceğini belirten Halbusi, petrol boru hattı anlaşmasının uzatıldığını ve Çerçeve Anlaşması'nın bu süreçte büyük rol oynadığını aktardı.

Su konusunun da görüşmede gündeme geldiğini belirten Halbusi, suyun rasyonel kullanılması ve bu alanda yeni teknolojilerin devreye sokulması için Irak'ta Türk firmalarının katkılarının ve teknoloji transferinin söz konusu olacağını söyledi.

Ticaret hacminde 30 milyar dolar hedefi

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilere dikkati çeken Halbusi, 2025 yılında ikili ticaret hacminin 17 milyar dolara ulaştırıldığını hatırlatarak, önümüzdeki yıllarda bu rakamı 30 milyar dolara çıkarmak istediklerini ifade etti. 

Anlaşmaların ve mutabakat zaptlarının Meclis onayından geçmesinin esas olduğunu vurgulayan Halbusi, "Biz Temsilciler Meclisi olarak bu konudaki desteklerimizi sürdüreceğiz ve yasama konusunda Irak için çalışmalarımızı devam ettireceğiz. Sayın Başkan'ın da dediği gibi bütün anlaşmalar, mutabakat zaptları aslında bir kağıt üzerinde kalan bir mürekkep olarak değil, uygulanması söz konusu" dedi. 

 

ANKA

"Terörsüz Türkiye süreci ve terörsüz bölge süreciyle birlikte hep beraber dağılan parçalarımızı bir araya getiriyoruz. Birlik halinde beraber oluyoruz"

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Numan Kurtulmuş: Barış ve kardeşlik içerisinde daha güçlü bir Orta Doğu inşa etmekte kararlıyız

Bugün Haaretz'in yayımladığı araştırma, kamuoyunun bir kısmını tek bir telefona kilitledi. BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed, 7 Ekim 2023'ten yaklaşık on gün önce Netanyahu'yu aramış; Sinwar'ın büyük bir operasyon hazırlığında olduğunu söylemiş; İsrail Başbakanı sakin kalmış, tehdidi Batı Şeria'ya kaydırmış ve bu görüşmeyi güvenlik şeflerine aktarmamış. Ofis haberi yalanlıyor. Muhalefet aynı metni "körlemesine felaket" diye kullanıyor. Seçim takvimi 27 Ekim. Trump'ın 15 maddelik Gazze belgesi masada reddedilmiş durumda.

Haber teknik olarak yeni olabilir. Stratejik olarak yeni değildir. Asıl mesele, belgenin varlığı değil; belgenin hangi durumun içinde durduğudur. 7 Ekim'den beri yazdıklarım ve konuştuklarımla çizdiğim çerçeve tam da bu ayrımı hatırlatmak içindir: D gününü bilen bir hat vardı. El, D+1 için hazırlanmıştı.

Bugün kilitlenilen yüzey

Haaretz araştırmasının özeti şudur. 23 Eylül 2023 civarında 45 dakikalık bir görüşme yapılır. Bin Zayed, Sinwar'ın "deprem" niteliğinde bir harekât planladığını iletir. Netanyahu, Hamas'ın asıl niyetinin Batı Şeria olduğunu söyler; "her senaryoya hazırız" der. Görüşmenin içeriği IDF, Mossad ve Şin Bet şeflerine taşınmaz. Eisenkot bu resmi, Netanyahu'nun İsrail'i felakete götürdüğü iddiasına bağlar.

Aynı günlerde ikinci bir hat işler. Netanyahu, Trump'ın Hamas'ın silahsızlanması ve kademeli çekilme içeren Gazze belgesini açıkça reddeder. Çekilme yoktur; silahsızlanma "gerçek" olacaktır; Filistin devleti yoktur. İçeride seçim, dışarıda İran rejiminin "sonu yakındır" retoriği, ortada ise rehine dosyası ve kent merkezlerine inmiş füze faturası durur.

Bu iki haber aynı günde yan yana durunca, okuyucunun bir kısmı olayı kişisel ihmal ve ahlaki skandal olarak tüketir. Tek telefon, tek suçlu, tek ifşa. Derinlik kaybolur. Oyalama buradan başlar.

"D günü" ve D+1

Benim açıklamam şu: "D günü"nü bilen Netanyahu, elini D+1 için beklentiye göre hazırladı. Yazılmayan nokta şudur: ABD de saldırıyı biliyordu. Reaksiyon süresi kısaydı. Güçlü karşılık verebilecek askerî mekanizmalar ve siyasal eksendeki süreçler hızlıca tamamlandı.

Rehine ve kayıp sayısı, Netanyahu'nun beklediği gibi olmadı; fazla oldu. Bu, tasarımın kusursuz olduğu anlamına gelmez. Tasarımın yönünü değiştirmez. D+1'deki karşılık yalnız Gazze'de durmadı. İran ve vekiller, yani Direniş Ekseni üzerine askerî reaksiyon, 12 Gün Savaşı'na kadar ilerletildi.

Ocak 2025'ten itibaren Beyaz Saray'da Trump–Netanyahu görüşmeleri çok sayıda yapıldı. Kontrol kimdeydi sorusu buradan okunur. ABD hamleleri içinde askerî kuvvet de vardı, diplomasi de. 7 Ekim sonrası müşterek dil "harita değişecek" idi. İbrahim Anlaşmaları 2019–2020'den beri ayrı bir proje katmanı olarak duruyordu. 7 Ekim bu projeyi durdurmadı; dönüştürdü.

Haaretz, diaspora ve seçim hesabı

Şöyle bağlıyordum: Trump Netanyahu'dan kurtulmak istiyor. Haberi yapan Haaretz ve ABD'deki diaspora da bunu istiyor. Önemli olan, seçimde Netanyahu'nun yenilip yenilmeyeceği, yani İsrail halkının oylarıdır. Bu tür bir ifşa, o hesabı şimdi seçim takvimine yapıştırır.

Netanyahu'nun kaybedeceğini son aylarda defaten söyledim. Hesap bunun üzerinedir. İsrailliler rehineler ile İran füzelerinin kent merkezlerindeki yıkımının faturasını çıkarıyor. Fakat bir cümleyi eksik bırakmamak gerekir: İsrail hâlâ İsrail'dir, ABD hâlâ ABD'dir. Kişisel tasfiye isteği, devlet aklının sürekliliğini iptal etmez.

Filistin davası İran dosyasına yedirildi

7 Ekim'den hemen sonra ekranda ve yazıda aynı çizgiyi koydum. Türkiye olaya Gazze ve Filistin merkezli bakar. ABD ve İsrail ise olayı İran ve vekilleri üzerinden okur. Bu iki okuma aynı olayın iki farklı haritasıdır. Birincisi davayı görür. İkincisi davayı eksenin içine gömer.

Filistin konusu başka, İran konusu çok başkadır. Gazze'yi ve dolayısıyla Hamas'ı, İran sorununun içinde görmek, Filistin'e yönelik en büyük yanlıştır ve hatta ihanettir.

Bu cümleyi Şubat 2025'te Filistin davası yazısında belirttim. Çünkü 7 Ekim'den sonra dolaşıma sokulan "İran'ın vekil gücü, terör…" sözcükleri, Filistin'i örtmek için kullanılan politik dildir. Hamas 7 Ekim'de saldırıyı gerçekleştirdi; İsrail 8 Ekim'de hemen savaş ilan etti. D+1 gecikmedi. Toprak anlaşmasını istemeyen taraf, başından beri İsrail'dir. Gazze, Filistin'den ayrı bir dosya değildir.

İran bu süreci tam göremedi. İşin kötüsü, Gazzeli halk ve Hamas da göremedi. Filistin Devlet Başkanı baştan itibaren ayağını geride tuttu. Abbas'ın ateşkes sonrası "Hamas İran'ın oyununa geldi" cümlesi, bu mesafenin resmî teyididir. Sonuç ağırdır: on binlerce masum insan öldü, Gazze yıkıldı, enkazı yeni inşaat projesine çevirenler vardır. İş, bir kurula sevk edilmiştir.

7 Ekim öncesinden işaret edilen hat

Bilinmeyen, telefonun içeriği değildi. Bilinmeyen diye sunulan şey, o telefonun hangi durumun içinde çaldığıydı. 2023 sonbaharından bu yana tekrarlanan iskelet şudur.

1. D / D+1 ayrımı. Saldırının kendisi kadar, saldırının hemen ertesi gün ilan edilen savaş ve ardından eksene yayılan karşılık tasarımı.
2. ABD bilgisi ve hız. "Şaşkınlık" anlatısı, hazır mekanizmalar ve kısa reaksiyon süresi ile çelişir.
3. Filistin, İran vekili değildir. Bu eşitleme davayı yok eder. 2023'ten 2025'e kadar aynı uyarıyı yazdım.
4. Hamas ve İran'ın kör noktası. Kendi D günlerini, karşı tarafın D+1 mimarisi sanmamaları.
5. Abbas'ın mesafesi. Filistin resmî hattı baştan geride durdu; sonra "İran oyunu" teşhisine sığındı.
6. Trump–Netanyahu asimetrisi. Çok görüşme, ortak operasyon; sonra Gazze belgesi, seçim ve "Netanyahu'dan kurtulma" isteği.
7. Seçim ve fatura. Rehine dosyası ile kentlere inen füzeler, iç hesabı bozar. Haaretz haberi bu faturayı oy sandığına bağlar.
8. Sonuç dili. Tezim işliyor: Zafer yoktur. Durum değişikliği vardır. Yıkımın inşaat diline çevrilmesi ve işin bir "Barış Kurulu"na sevk edilmesi, bu dilin son halkasıdır.

Bilinmeyen olabilir miydi?

İki katmanı ayırmak gerekir.

Operatif katman. BAE uyarısı, Mısır kanalı, Şin Bet'in Sinwar'ı vurma önerisi, "deprem" dili — bunlar 2023 sonbaharında istihbarat camiasında dolaşan türden işaretlerdir. "Hiç kimse bilmiyordu" iddiası, büyük devletlerin kriz yönetiminde nadiren doğru çıkar. D gününü bilen taraf vardı. ABD de biliyordu. Reaksiyonun kısalığı tesadüf değildir.

Stratejik katman. Asıl okunmayan şey uyarının varlığı değil, şu zincirdir: Hamas'ın D günü, İsrail'in D+1'ine malzeme olabilirdi. D+1 yalnız Gazze değildi; Lübnan, Suriye, Yemen, sonra İran hattıydı. Filistin davası bu hatta araç haline getirildi. İran ve Hamas, kendi hamlelerinin karşı tarafın hazırladığı durum değişikliğinin içinde eriyeceğini hesaplayamadı. Netanyahu için kriz hem varoluşsal tehdit hem seçim yakıtıdır. Trump için Netanyahu hem enstrüman hem yüktür.

Bu yüzden bugün Haaretz'e kilitlenen kesimlerin kaçırdığı yer nettir. Tek belge, tek telefon, tek suçlu. 7 Ekim'den beri tekrarladığım şey bunun tersidir: Olay tek bir ihmal değil, çok katmanlı bir durum üretimidir.

Sonuç

Bugünkü haber, 2023 sonbaharından beri kurduğum iskeleti çürütmez. İskeletin üzerine bir belge koyar. Belgeler değişir. Çerçeve durur.

7 Ekim bir başlangıç gibi pazarlandı; aslında bir perdenin açılışıydı. Perde Gazze'de açıldı, vekillerde genişledi, İran'da on iki güne sıkıştı, şimdi seçim ve kurul dilinde kapanmaya zorlanıyor. Bilinmeyen, telefonun içeriği değildi. Bilinmeyen, o telefonun hangi durumun içinde çaldığıydı. Filistin'i İran dosyasından ayırmadan bu durum okunmaz. "D günü"nü D+1'den ayırmadan da okunmaz.

Neye üzülüyorum? En başından beri olayı tarif ettim, ancak konformistler başka telden çaldılar. Bu da Netanyahu'nun işine yarayan bir başka sayfaydı. Alet olmanın türlü halleri vardır. Haydi o zaman, şimdi ayıklayın pirincin taşını… Haber bu deyip konuşun bakalım, bu da bir örtü.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı: "Netanyahu, Trump, Hamas, Filistin, İran ve vekil güçler hattında 7 Ekim öncesinden bugüne işaret edilen çerçeve"

<p>Fotoğraf:&nbsp;Maayan Toaf/GPO</p>

Gazze olayı bilinmeyen değildi: "D günü", D+1 ve Haaretz'in ifşası

Ezeli rakibi Anthony Joshua'yla uzun zamandır beklenen ağırsıklet karşılaşmasının gerçekleşmeyeceğini öne süren Tyson Fury, Oleksandr Usyk'e üçüncü maç için meydan okudu.

Aralarındaki maç bu neslin iki Britanyalı yıldızı arasındaki en büyük mücadele olsa da Joshua'yla Fury'nin 20 Kasım'da ABD'nin New York kentindeki Madison Square Garden'da kozlarını paylaşması gündeme gelmişti.

Ancak anlaşma sağlanamıyor. Joshua'nın organizatörü Eddie Hearn, "AJ"in sözleşmesinin Birleşik Krallık'ta (BK) yapılacak bir karşılaşmayı kapsadığını söylerken Fury'nin organizatörü Frank Warren ise "Çingene Kral"ın anlaşmasının daha esnek olduğunu belirtti.

Fury, karşılaşmanın henüz kesinleşmemesi nedeniyle sabrını yitirmiş görünüyor. Geçen hafta Joshua'yı "korkak" diye niteleyen Fury, şimdiyse sosyal medyada paylaşım yaparak Matchroom'un yıldızının karşılaşma yüzünden "altına ettiğini" söyledi ve bunun yerine 2024'te iki kez puanla yenildiği Usyk'e meydan okudu.

Fury, Instagram hikayelerinde yaptığı paylaşımda, "AJ yine altına etti, yine" dedi.

11 yılın ardından sonunda yine altına etti.

Bu, beni yalnızca Oleksandr Usyk'le bir maça götürecek. Oleksandr, sen onun (Joshua'nın) antrenörü ve sensei'sisin. Onun zihnen zayıf bir pislik olduğunu ve Çingene Kral'la asla dövüşmeyeceğini biliyorsun. Oysa sen, bunu iki kez yapacak cesareti gösterdin.

Son seferinde hakemlerin kararları senin lehineydi, hakkını vermek lazım. Sana bol şans, hadi bunu tekrar yapalım. Kasımda rövanşı yapalım. Artık top senin sahanda... Bu yıl, 2026'da benimle dövüşmek istiyor musun, yoksa kaçıyor musun? Bana haber ver çünkü artık yeni bir rakip arıyorum.

Fury'nin kardeşi Shane kısa süre önce, rakibin Joshua olup olmamasından bağımsız Tyson'ın 20 Kasım'da ringe çıkacağını söyledi. "Çingene Kral" da kısa süre sonra bu fikrin arkasında olduğunu yineledi ve Agit Kabayel, Filip Hrgovic ve Daniel Dubois'nın olası alternatif rakipler olduğunu açıkladı.

38 yaşındaki Fury son olarak temmuz sonunda ringe çıktı ve 46 yaşındaki Mariusz Wach'ı 7 rauntta nakavt etti. Tayland'da gerçekleşen karşılaşma hiçbir yerde canlı yayımlanmadı.

Bir gün sonra Joshua, Suudi Arabistan'da düzenlenen bir dövüşte, nispeten tanınmayan Kristian Prenga'yı ikinci rauntta nakavt etti. Ancak Prenga, 37 yaşındaki Joshua'yı ilk rauntta iki kez yere serdi.

Bu iki karşılaşma Joshua-Fury maçı öncesinde birer hazırlık maçı olarak görülüyordu. Ancak o hafta, mücadelenin Wembley Stadı'nda yapılması halinde ring yürüyüşlerinin Londra saatiyle sabah 02.00'de başlaması gerekeceği ortaya çıktı. Bunun ardından eski dünya şampiyonlarının karşılaşmasına ev sahipliği yapmak için Madison Square Garden öne çıkan seçenek haline geldi.

Hearn daha önce anlaşmanın, boksörünün eline geçecek net maç ücretine bağlı olduğunu söylemişti. Hearn, Joshua'nın sözleşmesinin BK'de yapılacak bir karşılaşmayı kapsadığını belirtse de maçı finanse eden Suudi devletine ait organizasyon şirketi Sela'nın Netflix'teki daha büyük Amerikan izleyici kitlesini hedeflediği ve bu nedenle karşılaşmanın New York'ta yapılmasını istediği bildiriliyor.

PA'dan da yararlanılmıştır

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/sport/boxing

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Yıllardır süren Fury-Joshua hikayesinde yeni bir gelişme var. Taraflar uzun zamandır beklenen Britanya ağırsıklet çarpışmasının yer ve zamanında anlaşamıyor

<p>Tyson Fury, Anthony Joshua'yla yapacağı maçın iptal olduğunu öne sürdü&nbsp;(Reuters)</p>

Kan görmek istemeyenlere: Yastık Savaşı Şampiyonası

Yıllardır beklenen Fury-Joshua maçı yine mi olmayacak?

https://www.independent.co.uk/sport/boxing/fury-joshua-off-fight-usyk-matchroom-b3045715.html

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Adnan Selçuk Mızraklı, tahliye edilmesinin ardından tutulduğu Edirne F Tipi Cezaevi önünde açıklama yaptı. Mızraklı, yıllardır süren hukuksuzluklara rağmen mücadele etmeye devam ettiklerini belirterek Türkiye’nin kritik bir dönemden geçtiğini söyledi.

Mızraklı, “Hakkımızda usulsüzce, kumpaslarla, hukuk dışı bir şekilde cezalar kesilmesine rağmen ayakta durmayı ve buradan başımız dik çıkmayı kendimize hayat düsturu edindik” dedi.

Farklı yaş gruplarından insanların aynı iradeyi ve kararlılığı taşıdığını belirten Mızraklı, “17-18 yaşındaki çocuklardan 80 yaşındaki arkadaşlarımıza kadar bütün arkadaşlarımda bu iradeyi, bu duruşu görüyorum. Bu duruşu kendimden önceki kuşaklardan, yoldaşlarımdan aldım” diye konuştu.

“2015 sonrası hukuk dışılığın zirve yaptığı dönem oldu”

2015 sonrası dönemin en temel belirleyicisinin “hukuk dışılık” olduğunu ifade eden Mızraklı, Türkiye’de demokrasinin kurumlarının aşındırıldığını söyledi.

Mızraklı, geçmişte yaşanan faili meçhuller, köy baskınları ve işkenceleri hatırlatarak dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in sözlerine atıfta bulundu. Mızraklı, Demirel’in “Her devlet hukuk dışına çıkar ama bu kadarı da olmaz” dediğini belirtti ve sözlerini şöyle sürdürdü:

 

Hakkımızda usulsüzce, kumpaslarla, hukuk dışı bir şekilde cezalar kesilmesine rağmen ayakta durmayı ve buradan başımız dik çıkmayı kendimize hayat düsturu edindik.

Benim gibi burada duran gencecik, 17-18 yaşındaki çocuklardan 80 yaşındaki arkadaşlarımıza kadar bütün arkadaşlarımda bu iradeyi, bu duruşu görüyorum. Bu duruşu da kendimden önceki kuşaklardan, yoldaşlarımdan aldım. Çok kayıplar yaşadım, birçok hukuksuzlukla karşılaştım. Ama bugün, Türkiye açısından da temel bir aşama noktasına geldik. Kritik bir süreç var. Bu kritik sürecin, özellikle dışarıdan gelebilecek her türlü provokasyon olasılığı da gözetilerek dikkatli, özenli ve hızlı bir şekilde yürütülmesi gerekiyor.

Kaybettiğiniz şeyi kaybettiğiniz yerde ararsınız. 2015 ve sonrasını, geçmişin yüz yıllık muhasebesine girmeden değerlendirdiğimizde, 2015 sonrasının en temel belirleyicisi hukuk dışılıktır; hukukun dışına çıkmaktır.

Bunu rahmetli Demirel, sanırım 1995 veya 1996 yılında söylemişti. Yaşı uygun olanlar hatırlarlar. O dönemde faili meçhuller yaşanıyor, köy baskınları, sokak ortasında cinayetler, işkenceler ve insanların katledilmesi söz konusu oluyordu. O vakit Süleyman Demirel, Cumhurbaşkanı olarak şunu demişti: “Her devlet hukuk dışına çıkar ama bu kadarı da olmaz.”

Bunu tarihî belgelerde, gazete haberlerinde bulabilirsiniz. 2015 ve sonrası, hukuk dışılığın artık zirve yaptığı, şahikasına vardığı bir dönem oldu. Şimdi kaybettiğimiz şey nedir? Hukuk, demokrasinin kendisi.Zaten cılız olan demokrasinin bütün değerlerini ve kurumlarını aşındıran bir süreç yaşadık. Biz artık tabandan tavana, yani yerellerden Ankara’ya, merkeze, bütün merkezlere kadar demokrasinin adım adım, ilmek ilmek örülmesi sürecine girmiş durumdayız. Demokrasi bunun olmazsa olmazıdır.Ortada bir barıştan bahsediyoruz arkadaşlar. Bir barış sürecinden, bir barış ikliminden bahsediyoruz.Barış iklimi, “Dün kavgalıydık, bugün de barışıyoruz” deme durumu değil. Hafızası olan, geçmişi olan, telafi edilmesi gereken başlıkları bulunan bir süreçten bahsediyoruz.Dolayısıyla barışın kalıcı olabilmesi, yüreklerde, zihinlerde ve hafızalarda karşılık bulabilmesi için yapılması gereken şey, bu süreci hakikaten samimi hale getirmektir.

Burada kritik nokta şu: Özellikle başta İmralı’da Sayın Öcalan tarafından başlatılan süreç, adeta “Demokratik toplum ve barış bildirgesi” ile, Kur’an-ı Kerim’in ilk suresi olan Fatiha’nın okunması gibi yeni bir dönemin başlangıcına işaret et miştir.Fatiha iki türlüdür. Fatiha, bir geçmişe dönüştür. Geçmişin kötülüklerine bir Fatiha okumaktır. Bir de yeni bir döneme, yeni bir açılışa işaret eder.Buradaki Fatiha da o Fatiha’dır. Yeni bir dönemdir.Dolayısıyla bunun gereklerini genel olarak toparlamak istiyorum.Bu anlamda hukuka dönüş, demokratikleşme adımları, toplumun o kaygı ve korku koridorlarının giderek aşılmasını sağlayacak, güven katsayısını ve destek katsayısını artıracak adımlara ihtiyaç var.Bunun da en önemli faslı şeffaflaşmadır.Yani bir yerlerde birtakım görüşmeler yapılıyor ve ondan sonra biz bir şeyleri duyuyoruz. Toplumdaki duygu durumunun bu olduğunu hissediyorum ben.

Şimdi buradan çıkmak gerekiyor.İnsanlar bir yola çıktıkları zaman varacakları adresi görmek isterler. Varacakları adrese göre o yolda adımlarını planlayacaklardır. Ya hızlandıracaklar ya yavaşlatacaklar.Dolayısıyla bizler de siyaset olarak, toplum olarak, Türkiye halkları olarak önümüzü görmek istiyoruz.Önümüzü görebilmemiz için de sürecin şeffaflaştırılması, enformasyonun çoğaltılması gerekiyor.Tabii arkadaşlar, ben şu arkadaki adı Edirne F Tipi Cezaevi olan bu mekânla adeta bütünleşmiş diyeyim. Ki hiç bütünleşmesini istemeyiz.Yani eğer ben bugün burada, bu kapının önündeysem; asıl burada olması gereken, benden önce bu halkın sevgilisi, sevgili Selahattin Demirtaş’tır.Ben bu kapının önündeysem, çok kısa zamanda bu kapının önüne tekrar geri dönmek istiyorum.İçeri girmekten korkum yok. İçeri girmek için değil, oradaki yoldaşlarımızı, Selahattin Başkanı almak için gelmek istiyorum.

Ne olmuştu?

31 Mart 2019 yerel seçimlerinde yüzde 62’nin üzerinde oyla Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı seçilen Adnan Selçuk Mızraklı, 19 Ağustos 2019’da İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınarak yerine kayyım atanmasının ardından tutuklandı.

Mızraklı, 21 Ekim 2019’da gözaltına alındı. Ertesi gün “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası” suçlamalarıyla tutuklandı.

9 yıl 4 ay 15 günlük cezasını tamamladı

Diyarbakır 9. Ağır Ceza Mahkemesi, 9 Mart 2020’de Mızraklı’yı “örgüt üyeliği” suçundan 9 yıl 4 ay 15 gün hapis cezasına çarptırdı.

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi, Temmuz 2020’de kararı onadı. Yargıtay 3. Ceza Dairesi ise Aralık 2022’de hükmü “eksik inceleme ve yetersiz gerekçe” gerekçesiyle bozdu ancak Mızraklı’nın tahliye talebini kabul etmedi.

Yeniden görülen davada Diyarbakır 9. Ağır Ceza Mahkemesi, 29 Kasım 2023’te Mızraklı hakkında aynı cezaya hükmetti. Yargıtay 3. Ceza Dairesi de 9 Ekim 2024’te kararı onayarak cezanın kesinleşmesine karar verdi.

Mızraklı’nın avukatları, kararın ardından Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunacaklarını açıkladı.

Mızraklı’nın 2025 yılında açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlikten yararlanma talebi ise Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu tarafından reddedildi.

Diyarbakır’da karşılanması bekleniyor

Cezaevinden tahliye edilen Mızraklı’nın Edirne’den İstanbul’a, ardından da Diyarbakır’a geçeceği öğrenildi.

Mızraklı’nın bugün saat 19.30’da İstanbul’dan Diyarbakır’a hareket etmesi ve yaklaşık 21.30’da Diyarbakır Havalimanı’na ulaşması bekleniyor. Mızraklı için havalimanında karşılama yapılması planlanırken programın ayrıntıları henüz netleşmedi.

Mızraklı’nın sosyal medya hesabından dün yapılan paylaşımda ise “Yeniden umut ve sevda ile birlikte...” ifadelerine yer verildi.

Demirtaş daha önce duyurmuştu

Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Mızraklı’nın 8 Eylül’de tahliye edileceğini daha önce duyurmuştu.

Demirtaş, QAD-Barış Meydanı’na yazdığı yazıda Mızraklı ile yaklaşık 4,5 yıl aynı cezaevinde kaldıklarını belirterek, “Son beş yıldır ben ona emanettim, o bana emanetti. Salı sabahı buradan çıkacak, akşamına da Diyarbakır Havaalanında olacak. Artık size emanettir” ifadelerini kullanmıştı.

 

Independent Türkçe

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Adnan Selçuk Mızraklı, 9 yıl 4 ay 15 günlük hapis cezasının infazını tamamlamasının ardından Edirne F Tipi Kapalı Cezaevi’nden tahliye edildi.

<p>Fotoğraf: X</p>

Xeo5i9Kg

Selçuk Mızraklı tahliye edildi: Benden önce bu kapının önünde olması gereken halkın sevgilisi Selahattin Demirtaş'tır

Bilim insanları lityum iyon bataryaların ömrünü uzatabilecek yeni bir katkı maddesi geliştirdi.

Lityum iyon bataryalar akıllı telefonlardan elektrikli araçlara kadar pek çok teknolojik cihazda kullanılıyor. 

Ancak bu batarya tipi geniş çapta kullanılsa da tekrarlayan şarj döngüleri nedeniyle performanslarının düşmesi gibi bir sorunları var.

Japonya İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nden araştırmacılar bu sorunu çözmek için yeni bir bileşik geliştirdi.

Lityum iyon bataryalarda anot malzemesi olarak sıkça kullanılan grafit üzerinde, elektrolit bileşenlerinin ayrışmasıyla bir tabaka oluşuyor. Şarj döngüsünün başlarında oluşan ve katı elektrolit ara fazı diye bilinen bu tabaka, elektrotu korurken lityum iyonlarının geçmesine izin veriyor. 

Ancak bu tabakanın kararsız hale gelmesi, lityumun tüketilmesine, direncin artmasına ve batarya kapasitesinin düşmesine neden oluyor.

Bilim insanları yeni çalışmalarında özel olarak tasarlanmış bir elektrolit katkı maddesinin bu koruyucu tabakayı daha dayanıklı hale getirip getiremeyeceğini araştırdı. 

Araştırmacılar bu amaçla pentaflorofenil tiyofen imin (FPTI) isimli bir bileşik sentezledi. Ardından bu bileşiği, geleneksel lityum iyon bataryalara eklediler.

Bulguları hakemli dergi Energy & Fuels'ta yayımlanan çalışmaya göre, mililitre başına 2 miligram FPTI içeren grafit hücreler, bin döngüden sonra maksimum kapasitelerinin yüzde 89,4'ünü korudu. Bu oran 4 miligram içeren hüclerdeyse yüzde 95,6'ya yükseldi.

Öte yandan katkı maddesi içermeyen batarya hücreleri sadece yüzde 62,7'sini korudu ve yaklaşık 350 döngüden sonra ciddi kapasite kaybı sergilemeye başladı.

4 miligramla yapılan testlerde,  katı elektrolit ara fazının direncinin de kontrol grubuna kıyasla 7,6 ohm'dan 2,2 ohm'a düştüğü gözlemlendi. 

Direncin düşmesi, iyonların önündeki engellerin kalkmasını sağladığı için önem arz ediyor. Bu sayede batarya daha az ısınıyor ve enerjinin boşa harcanmasının ve iç bileşenlerin yıpranmasının önüne geçiliyor.

Araştırmacılar bu sayede bataryanın kapasitesini daha uzun süre koruyabildiğini söylüyor.

Ekip ayrıca bu tür katkı maddelerinin bir elektroda fayda sağlarken diğerine zarar verebileceğini ve bu nedenle tüm batarya sistemine göre özel olarak tasarlanması gerektiğini belirtiyor.

Yeni yöntemin geniş ölçekte kullanımını test etmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var. 

Ancak bulgular, anotu hedefleyen düşük miktarda bileşiğin, daha derinlemesine değişikliklere ihtiyaç duymadan performansı ciddi derecede artırabileceğini gösteriyor.

Lityum iyon bataryaların ömrünün bu şekilde uzatılması, cihazların kullanım süresi boyunca maliyetleri düşürürken hammadde ihtiyacını da azaltabilir.

Independent Türkçe, Interesting Engineering, EurekAlert, Energy & Fuels

Derleyen: Büşra Ağaç

Bilim insanları kendiliğinden oluşan koruyucu tabakaya odaklandı

<p>Lityum iyon bataryalardaki koruyucu tabakanın kararsızlaşması, pil ömrüne ciddi zarar veriyor (Reuters)</p>

Çinli bilim insanları aşırı sıcaklıkta bile sorunsuz çalışan batarya geliştirdi

Elektrikli araç menzilini iki katına çıkaracak batarya geliştirildi

Japonlardan batarya atılımı: Bin döngüden sonra bile yüzde 95 görülüyor

Sayıştay ve bazı bakanlıklara ilişkin atama ve görevden alma kararları Resmi Gazete'de yayımlandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan atama kararları kapsamında Sayıştay Savcılığına Milli Emlak Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Akcan getirildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığında açık bulunan Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne Osman Fadıl Üner atandı.

Kararla Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürü Hakan Doğanay görevden alınırken, yerine Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürü Yener Oba getirildi.

Abdullah Oğuz Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne, Süleyman Demirtaş ise Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne atandı.

Milli Eğitim Bakanlığında açık bulunan Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğüne ise Faruk Berat Akçeşme getirildi.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Kısa haberler

Haftanın kapanış maçlarında Gaziantep FK, deplasmanda Göztepe'yi 4-2, Corendon Alanyaspor da konuk olduğu Çaykur Rizespor'u 1-0 yendi.

Deplasmanda İstanbul Başakşehir'i 3-2 yenen Galatasaray, haftayı lider tamamladı.

Haftanın sonucu en çok merak edilen mücadelesinde ise derbide Beşiktaş, deplasmanda Fenerbahçe'yi 2-1 ile geçerek ikinci sırada yer aldı.

Sonuçlar

Süper Lig'in 4. haftasında alınan sonuçlar şu şekilde:

Başakşehir-Galatasaray: 2-3

Erzurumspor FK-TÜMOSAN Konyaspor: 1-0

Fenerbahçe-Beşiktaş: 1-2

Kasımpaşa-Amed Sportif Faaliyetler: 2-2

Arca Çorum FK-Eyüpspor: 3-0

Kocaelispor-Samsunspor: 1-0

Trabzonspor-Gençlerbirliği: 5-0

Göztepe-Gaziantep FK: 2-4

Çaykur Rizespor-Corendon Alanyaspor: 0-1

5. hafta programı

Süper Lig'de 5. hafta maçlarının programı şöyle:

11 Eylül Cuma:

20.00 Beşiktaş-Erzurumspor FK (Tüpraş)

12 Eylül Cumartesi:

17.00 Eyüpspor-Çaykur Rizespor (Esenyurt Necmi Kadıoğlu)

17.00 Samsunspor-Arca Çorum FK (Samsun Yeni 19 Mayıs)

20.00 Corendon Alanyaspor-Göztepe (Alanya Oba)

20.00 TÜMOSAN Konyaspor-Trabzonspor (MEDAŞ Konya Büyükşehir)

13 Eylül Pazar:

17.00 Gençlerbirliği-Kasımpaşa (Eryaman)

20.00 Amed Sportif Faaliyetler-Başakşehir (Diyarbakır)

20.00 Galatasaray-Kocaelispor (RAMS Park)

14 Eylül Pazartesi:

20.00 Gaziantep FK-Fenerbahçe (Gaziantep)

AA

Trendyol Süper Lig'de haftayı Galatasaray lider tamamlarken, derbide konuk olduğu Fenerbahçe'yi mağlup eden Beşiktaş, ikinci sırada yer aldı

<p>Fotoğraf: AA</p>

Trendyol Süper Lig'in 4. haftası tamamlandı

Kayseri'nin İncesu ilçesindeki Mustafa Özkan Anadolu Lisesi öğretmen ve öğrencileri, Haziran 2026'da, hazırladıkları ve içinde şiir, makale ile çeşitli edebiyat yazılarının yer aldığı "Kıvılcım Dergisi"nin bir nüshasını İspanya Başbakanı Sanchez'e ulaştırarak, kendisini okula davet etti.

Derginin kendisine ulaşmasının ardından Sanchez, okula kendi imzasını taşıyan bir teşekkür mektubu yolladı.

Sanchez mektubunda, yoğun iş temposu ve programındaki sıkışıklık nedeniyle okula ziyaret gerçekleştiremediğini belirtti.

Okul Müdürü Fatih Şahin, gazetecilere, okul olarak öncelikle öğrencilerin ufkunu açmak için etkinlikler düzenlediklerini, bu kapsamda bir dergi çıkarttıklarını söyledi.

Kıvılcım ismini verdikleri dergide şiir, deneme, okulu anlatan yazıların yer aldığını dile getiren Şahin, şöyle konuştu:

"Farklı bir şey olsun dedik. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'i sürekli medyadan takip ediyoruz, görüyoruz. Ona gönderelim dedik. Sonra normal postayla gönderdik. Sağ olsun kendileri de dergimizi okumuş, incelemiş, çok beğenmiş. Zaten mektubunda da anlatmış, 'Büyük bir ilgiyle takip ettim' diyor. Hatta dergide kendisini okulumuza davet etmiştik. Ona da 'İşlerimin yoğunluğundan dolayı katılamayacağım' demiş ve güzel bir mektupla altına da imzasını atarak bizi mutlu etti. Biz, öğrencilerimiz, mektup elimize geçince çok mutlu olduk. Kendisine buradan, Türkiye'den teşekkürlerimizi iletiyoruz."

Şahin, Sanchez'in mektubunda ne yazdığıyla ilgili de bilgi vererek, "Mektubun içeriğinde, dergimizi büyük bir ilgiyle okuduğunu, nereden geldiğini merak ettiğini, mutlu olduğunu, buna bir cevap olarak kendi imzasıyla karşılık verdiğini, işlerinin yoğunluğu ve yükümlülükleri nedeniyle de davetimize icabet edemeyeceğini yazmış. Kendisi gerçekten büyük bir samimiyetle yazmış bu mektubu ve bizi çok mutlu etti." ifadelerini kullandı.

Başbakan Pedro Sanchez'in özellikle Filistin meselesine destek verdiğini vurgulayan Şahin, desteğinden dolayı bir insan, bir Müslüman olarak mutlu olduklarını belirtti.

Şahin, Sanchez'in gönderdiği mektup için okulda özel bir köşe hazırladıklarını ve okula gelen herkesin o mektubu okuduğunu sözlerine ekledi.

AA

Kayseri'nin İncesu ilçesindeki Mustafa Özkan Anadolu Lisesi öğrencilerinin hazırladığı edebiyat dergisini alan İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, okula teşekkür mektubu gönderdi

<p>Fotoğraf: AA</p>

İspanya Başbakanı Sanchez'den Kayseri'deki liseye teşekkür mektubu

Görevden alınan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile görüştü. Özer, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, "Onurlu ve kalıcı bir barışın gerçekleşmesi, adaletin ve demokrasinin bütün kurum ve kurallarıyla ihya olması için üstümüze düşen sorumluluğun bilinciyle var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Aziz İhsan Aktaş soruşturması kapsamında "örgüt üyeliği" iddiasıyla gözaltına alınarak tutuklanan ve yerine kayyum atanan, daha sonra hakkında tahliye kararı verilen Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile bir araya geldi.

Özer, Bahçeli ile gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Özer, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Sayın Devlet Bahçeli ile içinden geçtiğimiz barış sürecini bütün yönleri ile değerlendiren çok kıymetli bir görüşme gerçekleştirdim. Onurlu ve kalıcı bir barışın gerçekleşmesi, adaletin ve demokrasinin bütün kurum ve kurallarıyla ihya olması için üstümüze düşen sorumluluğun bilinciyle var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz."

Bahçeli daha önce "Ahmetler göreve" demişti

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, daha önce yaptığı bir konuşmada, yerine kayyım atanan Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk ile Ahmet Özer'i kast ederek "Ahmetler göreve" çağrısında bulunmuştu.

Independent Türkçe

Görevden alınan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, Devlet Bahçeli ile görüşmesinin ardından "Onurlu ve kalıcı bir barışın gerçekleşmesi için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz" dedi

<p>Fotoğraf: X</p>

Ahmet Özer, Devlet Bahçeli ile görüştü

Edirne Cezaevi'nde tutuklu bulunan eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Selçuk Mızraklı'nın bugün tahliye edileceği bildirildi. Mızraklı, tahliyesi öncesinde sosyal medya hesabından, "Yarın, yeniden, umut ve sevda ile birlikte…" mesajını paylaştı.

DEM Parti'den yapılan bilgilendirmeye göre Mızraklı, 8 Eylül Salı günü saat 08.30 ile 09.30 arasında Edirne Cezaevi'nden tahliye edilecek.

İstanbul'da ziyaretlerde bulunacak

Tahliyesinin ardından Edirne'den İstanbul'a hareket edeceği belirtilen Mızraklı'nın, İstanbul'da İsmail Beşikçi'yi ziyaret edeceği bildirildi.

Mızraklı'nın daha sonra Zincirlikuyu Mezarlığı'na giderek Sırrı Süreyya Önder'in mezarının yanı sıra başka mezarları da ziyaret edeceği aktarıldı.

Mızraklı'nın saat 19.30'da İstanbul Havalimanı'ndan uçuş yapmasının planlandığı kaydedildi.

Tahliye öncesi mesaj paylaştı

Mızraklı'nın tahliyesi öncesinde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Yarın, yeniden, umut ve sevda ile birlikte…" ifadelerini kullandığı belirtildi.

Independent Türkçe

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Selçuk Mızraklı, 8 Eylül Salı günü sabah saatlerinde Edirne Cezaevi’nden tahliye edilecek

<p>Fotoğraf: X</p>

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Selçuk Mızraklı bugün tahliye edilecek

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek'in ailesinin Almanya'da kurduğu HAMAG GmbH üzerinden gayrimenkul yatırımları yaptığı ve yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı iddialarına ilişkin soruşturma kapsamında ifade veren Ahmet Gökçek ile eşi Hülya Gökçek, yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının, Melih Gökçek ve ailesi hakkında yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı iddialarına ilişkin re'sen başlattığı soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek, geçen cuma günü şüpheli sıfatıyla savcılığa ifade verdi.

Bugün ise Gökçek'in oğlu Ahmet Gökçek ile gelini Hülya Gökçek, şüpheli sıfatıyla savcılıkta ifade verdi.

Yaklaşık 5 saat ifade verdiler

Savcılıkta yaklaşık 5 saat ifade veren Ahmet ve Hülya Gökçek, yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbiri uygulanması talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Gökçek çiftinin sulh ceza hakimliğindeki sorgusu yaklaşık yarım saat sürdü. Mahkeme, Ahmet ve Hülya Gökçek'in yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbiriyle serbest bırakılmasına karar verdi.

Adliyeden protokol kapısından çıkmak istediler

Korumaları eşliğinde adliyeden ayrılmak isteyen Ahmet ve Hülya Gökçek, vatandaş girişinden çıkmak yerine protokol kapısını kullanmak istedi. Bu taleplerinin kabul edilmemesi üzerine Gökçek çifti vatandaş girişinden adliyeden ayrıldı.

Ahmet ve Hülya Gökçek, adliye çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtsız bıraktı.

Soruşturma sürüyor

Melih Gökçek'in ailesinin Almanya'daki şirket faaliyetleri ve yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı iddialarına ilişkin başlatılan soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

ANKA

Ahmet ve Hülya Gökçek, yurt dışına kayıt dışı para aktarımı soruşturmasında adli kontrolle serbest bırakıldı

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Kayıt dışı para aktarımı soruşturmasında Ahmet ve Hülya Gökçek adli kontrolle serbest bırakıldı

İsrail'in işgal altındaki Kudüs'teki hukuk dışı uygulamalarına ve politikalarına karşı uluslararası harekete geçilmesini sağlamakla görevli Kudüs'ten Sorumlu Arap Bakanlar Komitesi, Mısır'ın başkenti Kahire'de düzenlenen Arap Birliği Konseyi'nin bakanlar düzeyindeki 166. oturumu sonrasında açıklama yaptı.

Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil Fehmi ve komite üyelerinin katılımıyla gerçekleşen toplantıya Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi başkanlık etti.

Açıklamaya göre, Komite, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin terör eylemlerini durdurmaları ve İslam mukaddesatına saldırıların durdurulması için "kısıtlayıcı ve caydırıcı önlemler" uygulanması yönünde baskı yapmak amacıyla Arap ülkelerinin çabalarını ve etkili uluslararası taraflarla diplomatik temaslarını güçlendirme konusunda mutabık kaldı.

Komite ayrıca, işgal altındaki Kudüs'te gerçekleştirdiği ihlallerin hesabını İsrail'in vermesinin garanti altına alınması, söz konusu uygulamalara karşı uluslararası kararlı bir duruş alınması için çalışma çağrısında bulundu.

Açıklamada bu uygulamaların bölgedeki ve dünyadaki barış ve güvenliğe yönelik sonuçları konusunda uyarıda bulunuldu.

İhlalleri izleme platformu

Komite, Katar tarafından ibadet edenlere ve kutsal mekanlara yönelik İsrail ihlallerinin ortaya çıkarılması, belgelendirilmesi ve izlenmesi için bir medya platformunu da içine alan sürdürülebilir bir kurumsal çalışma mekanizması başlatılmasını memnuniyetle karşıladığını kaydetti.

Arap Birliği Genel Sekreterliği, üye devletlerle koordinasyon içinde, mekanizmanın aktif hale getirilmesini takip etmek, çalışma mekanizmalarını ve finans kaynaklarını belirlemekle görevlendirildi.

Ayrıca, Kudüs ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail ihlallerini ortaya çıkarmak ve bunları durdurmak için uluslararası baskıyı harekete geçirmek amacıyla koordineli bir Arap ve uluslararası diplomatik ve medya kampanyası başlatılması, bunun uygulanmasına yönelik pratik bir plan geliştirilmesi ve finansman kaynaklarının belirlenmesi çağrısı yapıldı.

Ürdün'ün ev sahipliğinde 5 Ağustos'ta düzenlenen ve komite üyeleri ile Türkiye, Pakistan, Endonezya ve Malezya dahil olmak üzere İslam ülkelerinin katılımıyla gerçekleştirilen bakanlar toplantısında, ihlalleri belgelemek için bir medya platformu da içeren kurumsal bir mekanizma kurulması çağrısında bulunuldu.

Arap ve İslam dünyasından ortak girişim

Komite, İsrail'i Kudüs’teki kutsal mekanlara yönelik ihlallerini durdurmaya ve buralardaki mevcut tarihi ve hukuki statüye saygı göstermeye mecbur kılacak bir tutum oluşturmak amacıyla, başta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi olmak üzere uluslararası toplum nezdindeki girişimlerin yoğunlaştırılması konusunda mutabık kaldı.

Ayrıca, İsrail'in Kudüs'teki ve kutsal mekanlardaki ihlallerini belgelemek için bölgesel ve uluslararası örgütler nezdindeki çabaların sürdürüleceğini vurguladı.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ile koordinasyonun güçlendirilmesi ve bu kapsamda eylül ayı içinde New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası sırasında, Arap Birliği ile İİT arasında Kudüs konulu ortak bir bakanlar toplantısı yapılması kararlaştırıldı.

"E1" Projesi kapsamında 1.234 yerleşim birimi

Komite, İsrail makamlarının Doğu Kudüs'ün doğusundaki "E1" planı çerçevesinde 1.234 yeni yerleşim birimi inşası için ihale açılmasını "en güçlü ifadelerle" kınadı.

E1 Projesi'nin Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki coğrafi bütünlüğü bozduğunu, Doğu Kudüs'ü Filistin çevresinden kopardığını ve ayrıca bir Filistin devletinin kurulma ihtimalini de baltaladığını belirtti.

İsrail makamları, Doğu Kudüs ile "Ma'ale Adumim" Yahudi kaçak yapıları arasındaki bölgede yaklaşık 3 bin 400 yerleşim birimini kapsayan "E1" planı çerçevesinde 18 Ağustos'ta 1.234 birim için ihaleye çıkmıştı.

Söz konusu plan, Batı Şeria'nın coğrafi bütünlüğüne vereceği zarar nedeniyle uluslararası tepkilerle karşılaşıyor.

UNRWA merkezinin basılması kınandı

Komite, İsrail makamlarının işgal altındaki Kudüs'te bulunan Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'na (UNRWA) ait Kalendiya Eğitim Merkezi'ne baskın düzenlemesini ve merkezi boşaltmasını kınadı.

Baskını "tehlikeli bir tırmanış, uluslararası hukukun açık bir ihlali ve BM kuruluşlarının dokunulmazlık ile ayrıcalıklarına yönelik bir saldırı" olarak nitelendiren Komite, Ajansın varlığını ve faaliyetlerini hedef alan İsrail'in "sistematik" adımlarını reddettiğini vurguladı.

İsrail güçleri 25 Ağustos’ta merkeze baskın düzenleyerek çalışanları dışarı çıkarmış, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de tahliye işleminin başladığını duyurmuştu.

Kalendiya Merkezi, BM ajansına ait en eski mesleki eğitim tesislerinden biri olarak biliniyor.

Mescid-i Aksa ve Haşimi Vesayeti

Mescid-i Aksa konusuna ilişkin olarak Komite, İsrail'in tarihi ve hukuki statükoyu değiştirmeyi amaçlayan "benzeri görülmemiş tırmanışı" kınadı.

Yahudi yerleşimcilerin ve İsrailli yetkililerin Mescid-i Aksa'ya yönelik baskınları ile içeride Yahudi ayinleri ve dualar edilmesini içeren eylemlerine tepki gösterildi.

Tüm alanlarıyla Mescid-i Aksa'nın (Harem-i Şerif) "yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeri" olduğu yinelenen açıklamada, Kudüs'teki İslam ve Hristiyan kutsal mekanlarının korunmasında, kimliğinin ve tarihi-hukuki statüsünün muhafaza edilmesinde tarihi Haşimi Vesayetinin önemi vurgulandı.

Ürdün Vakıflar Bakanlığı'na bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresi'nin, “Mescid-i Aksa'nın tüm işlerini yönetme ve girişleri düzenleme konusunda münhasır yetkili merci" olduğunun altı çizildi.

Komite, "İsrail'in Kudüs ve oradaki kutsal mekanlar üzerinde hiçbir egemenliği olmadığını" ve Doğu Kudüs'ün, iki devletli çözüm, uluslararası hukuk, Arap Barış Girişimi ve ilgili uluslararası referanslar uyarınca 4 Haziran 1967 sınırlarında kurulacak Filistin devletinin başkenti olduğunu bir kez daha vurguladı.

AA

Arap Birliği'nin siyasi bir alt kanadı olan Kudüs'ten Sorumlu Arap Bakanlar Komitesi, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin İslam mukaddesatına saldırılarını durdurması için "kısıtlayıcı ve caydırıcı önlemler" getirilmesi çağrısı yaptı

<p>Fotoğraf: AA</p>

Arap Birliği'nden İsrail'in Kudüs'teki ihlallerine karşı "caydırıcı önlem" çağrısı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin bölgesinde barış ve istikrarın tesisi için çaba göstermeye devam edeceğini belirterek, "Ülkemizin güçlenmesinden, bölgesinde barış ve istikrarın tesisi için çaba sarf etmesinden rahatsız olanlar bizi yolumuzdan geri döndüremezler. Bulunduğumuz zor coğrafyada bağımsız ve müreffeh bir devlet olarak yolumuza devam etmek istiyoruz. Bunun önünün kesilmesine asla fırsat vermeyeceğiz" açıklamasını yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında Türkiye'nin tarihine, dış politikaya, ekonomiye, sosyal konut ve kentsel dönüşüm projelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"Mazisi olmayanın istikbali olmaz"

Erdoğan, Türkiye'nin tarihinin 100 yıl öncesinden başlatılamayacağını belirterek, Selçuklu ve Osmanlı geçmişinin yok sayılmasını eleştirdi.

"Milletimizin köklü tarihini 100 sene öncesinden başlatanlardan değiliz. Mazisi olmayanın istikbali olmaz. İnkarcı yaklaşımı kabul etmiyoruz. Selçuklu ve Osmanlı'yı yok sayan tarih okumalarını iyi niyetli bulmuyoruz."

"Bunun önünün kesilmesine asla fırsat vermeyeceğiz"

Türkiye'nin bölgesindeki gelişmeleri yakından takip ettiğini belirten Erdoğan, ülkenin çevrelenmesine yönelik girişimlere izin vermeyeceklerini söyledi.

"Bu topraklarda kimseye ameliyat yaptırmayız. Bölgemizde, ülkemizi çevremeleye dönük niyetleri tribünden de seyretmeyiz. Türkiye, her haksızlığın kimden gelirse gelsin karşısındadır, olmaya da devam edecektir. Kimseye düşmanlık beslemiyoruz. Tam tersine istikrarlı bir devlet olarak yolumuza devam etmek istiyoruz. Bunun önünün kesilmesine asla fırsat vermeyeceğiz."

Erdoğan, Türkiye'nin bölgesel birlik ve dayanışma için çalışmaya devam edeceğini ifade ederek, "Şüpheniz olmasın, tarihin akışını değiştirmeye kimsenin gücü yetmez. Türkiye, kardeşleriyle yeniden kenetlenecektir. Türkiye'ye husumet besleyenler kaybedecektir. Gönül coğrafyamızın tamamında birlik ve dirliğin kök salması için çalışmaya devam edeceğiz." dedi.

Girne'deki kazaya ilişkin açıklama

Erdoğan, Girne'de yaşanan deniz kazasına ilişkin de bilgi verdi.

"Girne'de yaşanan elim kazada 14 kardeşimiz vefat etti. 14 kardeşimiz halen kayıp durumda. Arama çalışmalarına Türkiye olarak destek veriyoruz. KKTC makamları tarafından soruşturma açılmış, geminin kaptanı dahil 8 mürettebat gözaltına alınmıştır."

Erdoğan, Silivri açıklarında meydana gelen gemi kazalarına ilişkin de arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü belirterek, "Aynı şekilde Silivri açıklarında insan kaynaklı hatalar nedeniyle batan gemilerdeki arama kurtarma çalışmalarımız da devam ediyor. Kazazedelerimize geçmiş olsun diliyorum, hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diliyorum." ifadelerini kullandı.

"Türkiye, dünyada yıldızı parlayan bir ülkedir"

Türkiye'nin tarihi ve kültürel birikimine vurgu yapan Erdoğan, dış politikada ülkenin çıkarlarını esas alan iş birliklerini geliştirmeye devam ettiklerini söyledi.

"Türkiye, tarihi ve kültürel birikimiyle dünyada yıldızı parlayan bir ülkedir. Büyük bir imparatorluğun mirasçılarıyız. Günümüzün dünyasında toplumlararası yakınlaşmanın ne kadar önemli olduğunu biliyoruz. Dış politikada Türkiye'yi ve çıkarlarını esas alan tüm ülkelerle iş birliğimizi ilerletmenin gayretindeyiz."

İhracatta 23,5 milyar dolarlık rekor

Ekonomiye ilişkin verileri de değerlendiren Erdoğan, ağustos ayında mal ihracatında rekor kırıldığını açıkladı.

"Ekonomimize dair önemli veriler açıklandı. Ağustos ayı mal ihracatımız 23,5 milyar dolar yükseldi. Bu rakamla ihracatta rekor kırdık. Yıllıklandırılmış ihracatımız ise 280,3 milyar dolara ulaştı. Sene sonu hedefimiz olan 282 milyar dolarlık hedefimize yüzde 1,7 oranında fark kaldı. İhracatçılarımızı tebrik ederim."

Enflasyon ve bölgedeki savaşların ekonomiye etkisine de değinen Erdoğan, "Enflasyon tarafından İran merkezli krizin etkilerini tüm dünya gibi biz de hissediyoruz. Petrol fiyatları dünyada tarihi zirvelerini gördü. Hürmüz'deki düğüm çözülmedikçe petrol fiyatları herkesi zorlayacak gibi görünüyor. İsrail'in tahrikleriyle başlayan savaşın faturasını ilgili ilgisiz herkes ödemektedir. Türkiye ekonomisini kalkınma ve büyüme rotasında sürdürüyoruz." dedi.

"Politikalarımızda hiçbir değişiklik söz konusu değildir"

Orta Vadeli Program ile Türkiye'nin gelecek üç yıllık yol haritasının paylaşıldığını belirten Erdoğan, ekonomik hedeflerin sürdürüleceğini söyledi.

"Orta Vadeli Program ile gelecek 3 yıllık yol haritamızı paylaştık. Hizmetler sektörümüzün güçlendirilmesi, üretimin artırılması, ihracatımızın geliştirilmesi gibi politikalarımızı ortaya koyduk. Belirsizlikten kaynaklı sıkıntılara rağmen politikalarımızda hiçbir değişiklik söz konusu değildir. Kalıcı çözümler atmaya devam edeceğiz. Türkiye ekonomisini daha güçlü bir yapıya kavuşturmak için gerekeni yapacağız."

COP31 hazırlıkları

Erdoğan, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Zirvesi'ne ilişkin hazırlıkları da anlattı.

"9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlecek COP31 Zirvesi'ni ele aldık. Organizasyonu 1,1 milyon metrekare büyüklüğe sahip Antalya EXPO Merkezi'nde gerçekleştireceğiz. 38 kilometrelik yol çalışmasını tamamladık. EXPO alanını yeniledik. Antalya'nın yeni cazibe noktası burası olacak. COP31'e 190'dan fazla ülkeden 100 binden fazla ziyaretçi bekleniyor."

500 bin sosyal konutta anahtar teslimi 2027'de

Sosyal konut ve kentsel dönüşüm projelerine ilişkin de bilgi veren Erdoğan, 81 ilde yapılacak 500 bin sosyal konut projesinde anahtar teslimlerinin 2027 Mart ayında başlayacağını söyledi.

"81 ilde 500 bin sosyal konut projesinde anahtar teslimi 2027 Mart ayında başlayacak. İstanbul'da yapılacak 15 bin kiralık konut vatandaşlarla buluşacak. 14 Eylül'de başvurular alınacak. Ekim ayında ilk bin kişinin kurasını çekeceğiz. Yarısı Bizden Kampanyası ile riskli yapıların dönüşümünü hızlandırıyoruz. 435 bin 683 bağımsız bölümün yapım süreci başladı. Bu sayıyı 500 binin üzerinde çıkarmayı hedefliyoruz yıl sonuna kadar."

Erdoğan, Yarısı Bizden Projesi'nin süresinin uzatılacağını belirterek, "Yıl sonu bitmesi bitmesi beklenen Yarısı Bizden Projesinin süresini 31 Aralık 2027'ye kadar uzatıyoruz." dedi.

Filenin Sultanları'na tebrik

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Şampiyonası'nda üst üste ikinci kez şampiyon olan A Milli Kadın Voleybol Takımı'nı da tebrik etti.

"Üst üste ikinci defa Avrupa Şampiyonu olan Filenin Sultanlarını gönülden tebrik ederim."

Independent Türkçe, AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, kentsel dönüşümde uygulanan Yarısı Bizden Kampanyası’nda sürenin 31 Aralık 2027’ye uzatıldığını ve bugüne kadar 435 bin 683 bağımsız birimde dönüşümün başlatıldığını açıkladı

<p>Fotoğraf: AA</p>

Cumhurbaşkanı Erdoğan açıkladı: Yarısı Bizden Kampanyası 2027 sonuna kadar uzatıldı

"Uyuşturucu" soruşturması kapsamında tutuklanan Habertürk'ün eski Genel Müdürü Veyis Ateş, "Uyuşturucu Madde Kullanımını Kolaylaştırmak" ve "Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti Yapmak" suçlarından 40 yıla kadar hapis istemiyle yargılandığı davada ilk kez hakim karşısına çıktı. Veyis Ateş, İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada savunma yaptı.

9 ay sonra savunma yaptığını belirterek suçlamaları kabul etmediğini söyleyen Ateş, "Bana sorulan, Mehmet Akif’in evine gidip gitmediğimdi. Bahsedilen ev bana ait değildir. Sonrasında bana uyuşturucu kullanımı için yer temin ettiğim iddiası yöneltildi. Bana ait olmayan bir evde nasıl yer temin etmiş olabilirim? Kullanmadığım bir maddeyi nasıl temin edeyim? Hiç tanımadığım ve sadece Mehmet Akif Ersoy’un kız arkadaşı olduğunu bildiğim, öncesinde de görmediğim insanlara bayram şekeri ikram eder gibi uyuşturucu vermem. Uyuşturucu kullandığından intihar eden, saldırganlaşan insanların haberlerini sunmuş, bunun bir suç olduğunu bilen birisi olarak neden böyle bir şey yapayım?” dedi.

"Mehmet Akif Ersoy benden özür diledi"

“Aleyhime tanıklık eden 4 isim var" diyen Ateş, "Tutuklanmamdan 10 gün önce tutuklanan ve ne kolluk ne de savcılık ifadesinde benden bahseden Mehmet Akif Ersoy, tutuklandığım haberini görünce savcılığa verdiği ek ifadesinde, ‘Uyuşturucu nedir bilmezdim, beni Veyis Ateş başlattı’ diyerek beni suçlamıştır. Silivri Cezaevi’nin avukat görüşünde kendisiyle karşılaştığımda bana, ‘Abi çok özür dilerim. Bu şekilde ifade vermek zorundaydım. Hakkını helal et. Bu şekilde ifade vermeseydim beni de Habertürk’ün el değiştirme davasına katacaklardı. Orada da başıma neler gelecekti bilmiyorum, özür dilerim’ dedi. O esnada yanımda olan avukat Kerem Akyer de buna tanıktır" ifadelerini kullandı.

Veyis Ateş, şöyle devam etti:

Mehmet Akif, aleyhimde verdiği ifadeleri başka bir nedenle söylemek zorunda olduğunu açıkça beyan etmiştir. Mehmet Akif’in aleyhimde tanıklık eden diğer kişileri de etkileyip etkilemediğinin araştırılmasını isterim. Dilara Yıldız, etkin pişmanlık ifadelerini Akif’in avukatının yönlendirmesiyle verdiğini söylemiştir. Bunun da araştırılmasını isterim. Aleyhime tanıklık edenlerin hepsi, Mehmet Akif Ersoy’un iddianamesinden de anlaşılacağı üzere, Ersoy’un ya sevgilisi ya da yakın arkadaşıdır. Pek çoğunun Ersoy’un etkisi altında kaldığını düşünüyorum.

Mehmet Akif Ersoy: Veyis yanında getirdiği maddeyi kullandı

Duruşmada tutuklu sanık Mehmet Akif Ersoy da tanık olarak dinlendi.

Veyis Ateş'i tanıdığını belirten Ersoy, şunları anlattı:

2019 yılında, hatırlamadığım bir ayda Piyalepaşa’da bulunan evde Ebru Gülan, tam hatırlamıyorum ama Dilara Yıldız ve ben bulunuyorduk. Veyis Ateş de daha sonra eve geldi. Veyis, yanında getirdiği maddeyi kullandı, biz de merak ettik. Denemek amacıyla kullandım. O tarihe kadar kullanmamıştım, uyuşturucu maddeleri tanımıyordum. Ortamda konuşulanlardan maddenin kokain olduğunu öğrendim. Ebru da ilk defa o gün benimle birlikte uyuşturucu kullanmıştı. Veyis, kendi kullanımı amacıyla uyuşturucuyu getirdi. Bize de kullanmamız yönünde teklif veya ısrarı olmadı, merak ettiğimiz için kullandık.

Benzer bir olay Seba Flats’de de yaşandı. Kağıthane’deki evde uyuşturucu kullandığımızı hatırlamıyorum. Biz zaman zaman Veyis, ben, Ebru ve Dilara görüşüyorduk, sohbet ediyorduk. Başka dönemde uyuşturucu getirdiğine şahit olmadım. Piyalepaşa’daki eve getirdiği zaman kendi irademizle kullandık. Başka bir kullanım olmadı. Ben hatırlamıyorum. Bana da soruldu, sonrasında ben Veyis’in getirdiğini hatırlamıyorum. Sonraki süreçte kendi ifademde anlattım. Ben kullandım ama Veyis ile başka ortamda kullandığımı hatırlamıyorum. Başka bir gecemiz yok.

Tahliye kararı

Mahkeme, ara kararında tutuklu sanık Veyis Ateş’in tahliyesine karar verdi.

Duruşma 27 Kasım 2026 tarihine ertelendi.

 

Independent Türkçe

Mahkeme, ara kararında tutuklu sanık Veyis Ateş’in tahliyesine karar verdi

<p>Fotoğraf: X</p>

Veyis Ateş hakkında tahliye kararı

DEM Parti’nin dünkü 5'inci Olağan Büyük Kongresi’nde seçilen Parti Meclisi, ilk toplantısını bugün gerçekleştirdi. Toplantıda, Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyeleri belirlendi.

DEM Parti’den yapılan açıklamaya göre toplantı, Eş Genel Başkanlar Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan başkanlığında yapıldı.

Partinin yeni dönemdeki Merkez Yürütme Kurulu'nda Canan Çalağan, Cemile Turhallı, Derya Arslan, Ebru Günay, Elif Bulut, Elif Çoban, Emin Orhan, Emirali Türkmen, Hakkı Saruhan Oluç, Hatice Betül Çelebi, İbrahim Akın, İlknur Birol, Mahfuz Güleryüz, Mehmet Rüştü Tiryaki, Muhsin Dalfidan, Murad Mıhçı, Özlem Gündüz, Öztürk Türkdoğan, Serhat Eren, Sevtap Akdağ Karahalı, Tayip Temel, Umut Vedat Açar ve Yüksel Mutlu yer aldı.

 

Independent Türkçe

DEM Parti’nin 5’inci Olağan Büyük Kongresi’nde belirlenen Parti Meclisi, kongrenin ardından bugün ilk kez toplandı. Gerçekleştirilen toplantıda partinin yeni Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyeleri de seçildi

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

DEM Parti'nin MYK üyeleri belli oldu

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ ve YENİ Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü, Üsküdar Belediyesi Başkan Vekilliği seçimi öncesi yaptıkları açıklamada, iki parti grubunun birlikte hareket ettiğini belirterek, halkın iradesine sahip çıkacaklarını söyledi.

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ ve YENİ Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü, Meclis üyeleriyle birlikte Üsküdar Belediyesi Başkan Vekilliği seçimi öncesi açıklama yaptı.

Belediye Başkan Vekili Sibel Tan Çetinkaya, Üsküdar'da belediyeyi 30 yıl sonra kazandıklarını belirterek, "Seçim yaptık, tekrar aldık, tekrar itiraz ettiler. Arkadaşlarımı, başkanımızı hukuksuzca aldılar, arkadaşlarımızı hukuksuzca içeriye alıyorlar. Bu cümleleri kurmak istemiyorum artık. Biz artık kötülükle savaşıyoruz. Üsküdar'ı üçüncü kez tekrar alıp bir ders daha vermeyi planlıyoruz, Meclis üyesi arkadaşlarımızla birlikte" dedi.

"Halkın iradesine sahip çıkacağız"

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ, Üsküdar'da halkın iradesine sahip çıkacaklarını belirterek, süreci yakından takip ettiklerini ve ellerinden geleni yaptıklarını söyledi.

YENİ Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü, CHP ile YENİ Parti arasında Üsküdar'da herhangi bir kavga olmadığını belirtti. Tütüncü, Üsküdar Belediye Meclisi'ndeki 27 üyeden 4'ünün AK Parti sıralarına geçtiğini, 2 üyenin tutuklandığını ve yaşanan gelişmelerin ardından Meclis yapısının yeniden şekillendiğini söyledi.

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın tutuklanmasıyla sürecin siyasi olarak ilerlediğini savunan Tütüncü, 5 Eylül'deki başkan vekilliği seçiminden üç gün önce bazı meclis üyelerinin gözaltına alınıp tutuklanmasını "meclis çoğunluğunu elde tutmak için yapılan bir hamle" olarak nitelendirdi.

Tütüncü'den diğer partilerin meclis üyelerine çağrı

Berk Tütüncü, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın geçmişte belediye başkanlığı döneminde tutuklanmasının ardından yaşanan sürece atıfta bulunarak, o dönemde diğer siyasi partilerin desteğiyle Belediye Başkanlığı seçiminin gerçekleştirildiğini söyledi. Tütüncü, "Seçimin iradesini kazanan ve o gün tutuklanıp cezaevine konulan siyasi partinin belediye başkanı adayı gösterdiği kişi, belediye başkanı olarak seçildi" dedi.

Hukukun üstünlüğüne inandıklarını belirten Tütüncü, önceliklerinin Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ile tutuklu meclis üyeleri Ekrem Baki ve Amine Cansu Çelik'in görevlerine dönmesi olduğunu söyledi. Tütüncü, diğer siyasi partilerin meclis üyelerine de çağrıda bulunarak, "Hazreti Ali'nin bir sözü var. Diyor ki 'Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.' Biz dilsiz şeytan olmayacağız. Bu sürece beraber, adaletle birlikte, beraberlikle yön vereceğiz" şeklinde konuştu.

"Halkın iradesi Üsküdar’da tekrar devam edecek"

YENİ Parti Üsküdar Belediye Meclis Üyesi Hüseyin Ali Köklü, tutuklu bulunan başkan ve Meclis üyelerinin bir an önce özgürlüklerine kavuşmasını istediklerini belirterek, YENİ Parti ve CHP gruplarının Meclis üyeleri olarak birlikte hareket ettiklerini söyledi.

CHP Üsküdar Belediye Meclis Üyesi Mustafa Erhan Eyvel, 31 Mart seçimlerinde Üsküdar halkının iradesiyle seçilen Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın iradesini Meclis'te sürdürmekten başka amaçlarının olmadığını belirterek, "İnşallah yarınki seçimde halkın iradesi Üsküdar'da tekrar devam edecektir" dedi.

 

ANKA

Üsküdar Belediyesi'nde başkan vekilliği seçimi öncesi CHP ve YENİ Parti gruplarından ortak tavır geldi. İki partinin ilçe başkanları, seçim sürecinde birlikte hareket edeceklerini belirterek halkın iradesine sahip çıkacaklarını söyledi

<p>Fotoğraf: X</p>

CHP ve YENİ Parti Üsküdar'da birlikte hareket edecek

Yaşamını yitiren oyuncu Serhat Mustafa Kılıç için Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde tören düzenlendi.

Cenaze töreni, Muhsin Ertuğrul adına saygı duruşuyla başladı. Törende, yaşamını yitiren oyuncu Serhat Mustafa Kılıç anıldı.

"Huzur içinde uyusun"

Kılıç'a çok sayıda meslektaşı kürsüden yaptığı konuşmalarla veda etti. Oyuncu Ahmet Mümtaz Taylan, törende yaptığı konuşmada Serhat Mustafa Kılıç’ı genç yaşta tanıdığını belirterek, "Serhat’ı ben çok genç yaşta tanıdım. Devlet Tiyatrosu’na girdiği zaman ilk oyununu ben yönettim. Muazzam bir enerjisi vardı. Bazı oyuncuları yükseltmeye çalışırsınız provada yönetmen olarak, bazı oyuncuları da indirmeye çalışırsınız. Ben Serhat’ı bütün provalar boyunca indirmeye çalıştım ama indiremedim. Hayatı boyunca inmedi. Sahnede aceleci değildi, hayatta çok aceleciydi. Hayır demeyi bilmezdi. Üç kişilik çalışır ve becerirdi. Huzur içinde uyusun" dedi.

Törenin sonunda, Türk bayrağına sarılı Kılıç’ın cenazesinin üzerine yakınları ve arkadaşları tarafından kırmızı karanfiller bırakıldı.

Kılıç, yarın Ankara'da Ahmet Akseki Camisi'nde öğle namazının ardından kılınacak cenaze namazı sonrası Karşıyaka Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

 

ANKA

Yaşamını yitiren oyuncu Serhat Mustafa Kılıç için Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde cenaze töreni düzenlendi. Törene Kılıç’ın yakınları, arkadaşları ve sanat camiasından isimler katıldı

<p>Fotoğraf: AA</p>

Oyuncu Serhat Kılıç için Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde cenaze töreni düzenlendi

Japonya'nın başkenti Tokyo'nun işlek noktalarından Şincuku'nun yöneticileri, özel konutların turistlere kısa süreliğine kiraya verilmesine karşı harekete geçti. 

Minpaku diye bilinen bu yerlerin yerleşim bölgelerinde ve okulların civarında faaliyet göstermesinin yasaklanması planlanıyor. 

Beklenen yasak uygulanırsa Şincuku'daki 4 bine yakın minpaku'nun neredeyse yarısı kapanabilir. 

Yeni yasaların halihazırda faaliyet gösteren işletmeleri de kapsaması, nadir görülen bir durum. Yasağın ilanının ardından mevcut tesislere süre tanınması öngörülüyor.

Şincuku yönetimi, yerel sakinlerden gelen şikayetlerin giderek artması üzerine harekete geçmek zorunda kaldığını bildirdi. 

Çöp atma kurallarına uymayan, geceleri yüksek ses yapan veya evlerin yakınında sigara içen turistlerin 2021 mali yılında 82 şikayete konu olduğu, 2025 mali yılındaysa bu sayının 1334'e çıktığı belirtildi.

Aralık 2025'ten beri 5 işletmecinin ruhsatı ve onlara ait 15 tesisin faaliyet izinleri iptal edilmişti. Bu işletmecilerin aynı işi yapmalarına da üç yıllık yasak getirilmişti.

Japan Times'a konuşan bir yetkili, "Kurallara uymayan işletmecilere yönelik denetimleri sıkılaştırsak bile şikayetlerin sayısı azalmıyor. Bu nedenle yönetmeliği değiştirmenin daha doğru olduğuna karar verdik" dedi. 

İlçe yönetimi, yasak tasarısını şubatta oylamadan önce, ekimde kamuoyunun görüşlerini almayı planlıyor.

Mart sonu itibarıyla Şincuku'da 3 bin 749 minpaku tesisi bulunuyordu. Bunların yüzde 63,4'ü Japon, yüzde 23,3'ü Çinli, yüzde 6'sıysa Güney Koreli işletmeciler tarafından işletiliyordu.

Bölgedeki minpaku sayısı, Mart 2022'deyse 1366'ydı. 

2025'te 42 milyon yabancı turisti ağırlayan Japonya'nın 2030 hedefi 60 milyon. Ancak Asya ülkesi, aşırı turizmden de şikayetçi. 

Japonya, neredeyse 50 yıl sonra yapılan ilk zamla ülkenin yabancı uyruklular için vize ücretlerini temmuz itibarıyla artırmıştı.

Independent Türkçe, Japan Times, AFP

Derleyen: Eren Umurbilir

Aşırı turizmin yol açtığı sorunları yasakla çözmeye çalışacaklar

<p>Airbnb'de kiralanan evler de yasak kapsamına alınacak (Reuters)</p>

Tokyo 20 yıllık ayı avı yasağını kaldırıyor

Tokyo'da kurallara uymayan turistlere karşı harekete geçildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ankara 2 No'lu Barosu tarafından Ankara Adalet Sarayı'nda düzenlenen 2026-2027 Adli Yıl Açılış Programı'na katıldı. Törende Gürlek'in yanı sıra Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Aykut Çelik, Ankara 2 No'lu Barosu Başkanı Gökhan Ağdemir ve yargı mensupları da yer aldı.

Gürlek, yeni adli yılın ülke, millet, yargı teşkilatı ve hukuk camiası için hayırlı olmasını dileyerek, avukatların hukuk sistemi içerisindeki önemine dikkati çekti. Barolarla sürekli istişare içerisinde olduklarını belirten Gürlek, "Bakanlığımızın hedef ve stratejilerinde barolarımız arasındaki ilişkiyi, sürekli istişare ve birlikte çözüm üretme anlayışını daima gündemde tutup oldukça önemsiyoruz" ifadelerini kullandı.

"FETÖ eliyle adeta bir deprem yaşayan yargı sistemimizi yeniden inşa ettik”

Gürlek, "Ülkemiz çok zor dönemlerden geçti. Cunta ve darbe dönemlerinde hukuk ve yargının âdeta milletimiz aleyhine işletildiğini; FETÖ gibi yapıların, uluslararası güç odaklarının da desteğiyle millî güvenliğimizi hedef aldığını ve hukuk kurumlarımızı hak ve özgürlükleri kısıtlamaya yönelik süreçlerin aracı hâline getirmeye çalıştığını maalesef gördük" dedi.

Yargının yeniden yapılandırıldığını ifade eden Gürlek, "FETÖ eliyle adeta bir deprem yaşayan yargı sistemimizi yeniden inşa ettik diyebiliriz. Ülkemizde, her şeyde olduğu gibi mevcut zengin insan kaynağımızla yargıda da bağımsız ve vatandaşımıza hizmet odaklı yapılaşmayı tamamladık. Çarkları en etkin ve verimli şekilde işletmeyi başardık" diye konuştu.

Gürlek, geçmişte hukuk kurumlarının "cuntacı, darbeci, vesayetçi anlayışların ve uluslararası güç odaklarının dolambaçlı unsurlarının aparatı hâline getirilmek istendiğini" ifade ederek, "Milletimizin feraseti, devlet aklının kararlılığı ve siyaset kurumumuzun güçlü refleksiyle bu darboğazlardan, bu proje ürünü türbülanslardan Allah’ın izniyle çıkmayı başardık. Allah bu millete bir daha böyle günler göstermesin" ifadesini kullandı.

"Terör belasından kurtulduk”

Türkiye'nin geçmişte yaşadığı süreçlerin unutulmaması gerektiğini belirten Gürlek, şunları kaydetti:

Bu ülke, onlarca yıl boyunca olağanüstü hâl uygulamalarına, yargının işlemez hâle getirildiği dönemlere ve vatandaşın değil, vesayetin hizmetine sunulmak istenen hukuk sistemlerine şahit oldu. Çok şükür, bugün geldiğimiz nokta itibarıyla çok iyi bir konumdayız. Ülke ve millet olarak büyük bedeller ödedik. Geçmişten bugüne kronikleşen, milletimizin kalkınmasının, huzurunun ve güvenliğinin ayağında bir pranga hâline getirilen terör belasından kurtulduk. Bu tehdidi kalıcı olarak ortadan kaldırılması konusunda da son derece kararlıyız.

"Adalet, herkese lazım olan can suyudur"

Gürlek, konuşmasında yargının hukuk karşısındaki eşitlik ilkesine ilişkin mesajlar da verdi. "Hukuk karşısında herkes eşittir ve hiç kimse kanunların yaptırımından muaf olamaz" diyen Gürlek, şöyle devam etti:

Adalet, herkese lazım olan can suyudur. Hiç kimse kendisini imtiyazlı veya ayrıcalıklı bir konumda göremez. Toplum vicdanı buna asla müsaade etmeyeceği gibi Türk yargısı da bu konuda tavizsiz biçimde görevini icra etmeye devam edecektir. Vatandaşlarımızın huzur ve güvenliği bizim en önemli önceliğimizdir. Onların vicdanı bizlerin gerçeğini yansıtan en doğru terazimizdir.

Bu anlayışla, son zamanlarda hep birlikte şahit olduğumuz üzere, toplumumuza örnek olması gereken popüler kişiliklerin millî ve ahlaki değerlerimizi zedelediklerini, hukuksuzluğu özendiren yaşam tarzlarıyla özellikle genç nesillerimizi zehirlediklerini gördük. Gereken yasal işlemleri gerçekleştirerek bu sorunların üzerine kararlılıkla gittik. Kültürel ve ahlaki çöküntülere zemin hazırlayan her kişi ve kurum bizim yakından gözlemlediğimiz ve tedbir aldığımız öncelikli hedeflerimizdendir.

Aynı şekilde, insanlarımızın iyi niyetle yaptıkları sosyal dayanışma projelerini suistimal eden herkese karşı hukukun üstünlüğünü ve milletimizin haklarını koruyan adımlar attık. Her alanda yasalarımızın etrafından dolanmaya çalışan kişi ve kurumlara karşı gereken önleyici tedbirleri aldık.

12. Yargı Paketi ekimde gündemde

Gürlek, avukatların adli süreçlere daha etkin katılımını sağlamak amacıyla çalışmaların sürdüğünü belirtti. "2025-2029 Yargı Reformu Strateji Belgemizle savunmayı güçlendirmeyi ve avukatlarımızın adli süreçlere daha etkin katılımını sağlamayı temel hedeflerimiz arasına aldık" diyen Gürlek, yeni Avukatlık Kanunu hazırlıklarından bilgi ve belgeye erişim yetkilerinin genişletilmesine, genç ve kamu avukatlarının desteklenmesinden CMK ve adli yardım hizmetlerinin iyileştirilmesine kadar çeşitli alanlarda çalışma yürüttüklerini söyledi.

Gürlek, "Malumunuz, 12. Yargı Paketimizin ilk kısmı kanunlaşarak yürürlüğe girdi. İnşallah ekim ayında ikinci kısmını da gündeme getireceğiz.  İkinci kısmın 24-25 maddeden oluşması öngörülüyor. Bu pakete, avukatlarımızın yaşadığı sorunların çözümüne yönelik bazı düzenlemeleri de eklemeyi temenni ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Avukatların silah ruhsatı ücretlerinde düzenleme

Avukatların silah ruhsatı ücretlerine ilişkin taleplerini de değerlendiren Gürlek, Maliye Bakanlığı ile görüşmeler yapıldığını belirtti. Gürlek, "İnşallah ekim ayında gündeme gelecek pakette, silah ruhsatı ücretinin ilk başvuruda yarı oranında alınması, devamındaki yenilemelerde ise ücret alınmaması yönünde ortak bir mutabakata vardık" açıklamasını yaptı.

Kira tespit davaları için 9 ay, tahliye davaları için 1,5 yıl

Gürlek, yargılamaların makul sürelerde sonuçlandırılmasının önemine dikkati çekerek, "Avukatlarımız, açtıkları davaların ne kadar sürede sonuçlanacağını bilmek zorundadır. Hâkim ve savcılar yargıda belirlenen hedef sürelere riayet etmeleri gerekiyor. Kira tespit davalarının 9 ayda, tahliye davalarının ise 1,5 yılda tamamlanmasını hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

Boşanma davalarının uzamasını önleyecek tedbirler ile nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin de ekim ayında gündeme gelecek paket kapsamında hayata geçirilmesinin planlandığını söyleyen Gürlek, "Avukatlarımızın zamanlarını ve mesailerini duruşma salonlarında ve adliye koridorlarında bekleyerek geçirmelerini istemiyoruz" diye konuştu.

"27 bin 500 hakim ve savcı, 211 bin avukatla aynı büyük hukuk ailesinin mensuplarıyız"

Gürlek, avukatların adliyelerde karşılaştıkları sorunları yakından bildiğini belirterek, yargı teşkilatının avukatlara karşı mesleki saygınlık içerisinde hareket etmesi gerektiğini söyledi. Gürlek, "Hâkim ve cumhuriyet savcılarımız başta olmak üzere adalet teşkilatımızın bütün mensuplarının, avukatlarımıza karşı nezaket ve mesleki saygınlık içerisinde hareket etmeleri gerektiğini her gittiğim yerde ifade ediyorum. Çünkü 27 bin 500 hâkim ve savcımızla, 211 bin avukatımızla aynı büyük hukuk ailesinin mensuplarıyız" ifadelerini kullandı.

"Güçlü türkiye’nin yolu güçlü hukuk düzeninden geçiyor"

Konuşmasının sonunda "güçlü Türkiye hedefinin güçlü bir hukuk düzeninden geçtiğini" belirten Adalet Bakanı Akın Gürlek, "Her kitleyle, her heyetle bir araya geldiğimde ısrarla üzerinde durduğum hususlardan biri de güçlü Türkiye hedefimize ulaşmanın yolunun güçlü bir hukuk düzeninden geçtiğidir. Adaletin Yüzyılı vizyonumuzu hayata geçirirken sivil, demokratik ve kuşatıcı bir anayasa hedefimizden vazgeçmeden hukuk devletimizi, demokrasimizi ve temel hakları daha ileriye taşıma yönündeki irademizi sürdüreceğiz" diyerek konuşmasını tamamladı.

 

ANKA

Gürlek, hukuk karşısında herkesin eşit olduğunu vurgularken 12. Yargı Paketi’nin ikinci bölümünün ekimde gündeme alınacağını ve kira, tahliye, boşanma ile nafaka davalarına yönelik düzenlemeler planlandığını açıkladı

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Gürlek: Hukuk karşısında herkes eşittir, hiç kimse kanunların yaptırımından muaf olamaz

Almanya'daki radikal sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi, Saksonya-Anhalt'ta düzenlenen eyalet meclisi seçimlerini geçerli oyların yüzde 43,8'ini alarak kazandı ama tek başına iktidara gelmesi için gerekli çoğunluğu elde edemedi.

Bu tarihi zaferle birlikte II. Dünya Savaşı sonrasında Alman radikal sağındaki bir parti, ilk kez bir eyaleti yönetmeye bu kadar yaklaştı. 

İç istihbarattan sorumlu Saksonya-Anhalt Anayasa Koruma Teşkilatı, 2023'te aldığı kararla bu eyalette AfD'yi "kesinleşmiş aşırı sağcı örgüt" olarak sınıflandırmıştı.

AfD'nin seçim başarısının ardından başta Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in merkez sağdaki partisi Almanya Hristiyan Demokrat Birliği (CDU) olmak üzere diğer siyasi oluşumların "güvenlik duvarı" politikasını sürdürüp sürdürmeyecekleri merak ediliyor.

Diğer partilerin derin siyasi farklılıklara rağmen AfD'nin iktidara gelmesini engellemek için birlikte hareket etmesini öngören bu stratejinin işe yaramadığı düşüncesi, son seçimle birlikte daha da güç kazandı.

Pek çok kişi, onlarca yıldır sürdürülen bu stratejinin terk edilerek AfD'nin ilk kez bir azınlık hükümeti kurmasına izin verilmesi gerektiğini savunuyor.

Merz, AfD'yle herhangi bir işbirliği ihtimaline kapıyı kaparken özellikle radikal sağcı partinin en güçlü olduğu Doğu Almanya'daki CDU milletvekilleri arasında tutum değişikliğine gidilmesini isteyenler de var. 

Hem AfD'yi siyaseten dışlamanın seçmenleri CDU'dan uzaklaştırdığını, hem de kendi siyasi gündemini desteklemeyen partilerle birlikte hükümet kurmaya zorlanan CDU'nun bu yüzden artık politika üretemediğini öne sürüyorlar.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Alman Marshall Fonu'ndan Sudha David-Wilp şu yorumu yaptı:

Güvenlik duvarı, Friedrich Merz'i tanımlayan politikalar arasında ve Almanya'daki muhafazakarlığın temellerinden biri. Bu dünya görüşü, Rusya'ya verdiği destek ve Avrupa'ya yönelik husumet gibi AfD'nin savunduğu birçok politikayla taban tabana zıt.

1950'lerden beri herhangi bir partinin bir eyalet seçiminde sergilediği en iyi performanslardan birini sergileyen AfD, yine de tek başına çoğunluğu sağlayamıyor.

83 sandalyenin 39'unu alan partinin eyaletin yönetimini devralmak için 42 sandalyeye ihtiyacı var. 

AfD'nin eş başkanı Alice Weidel, "Bu tarihi bir sonuç. Çok açık bir yönetim yetkisi aldık" dedi. Partinin az farkla da olsa çoğunluğu elde edememesi durumunda bile, bir azınlık hükümetini destekleyebilecek eyalet milletvekillerine ulaşacaklarını söyledi.

İlk sonuçlara göre yüzde 5 barajını geçmesi beklenen radikal solcu Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) seçmenlerin güvenlik duvarı politikasını reddettiğini pazar günü belirterek uzun süredir süren bir tabuyu yıktı.

Öte yandan diğer partilerin Saksonya-Anhalt'ta AfD'nin hükümet kurmasına bilfiil yardımcı olmaları gerekmiyor. Eyalet anayasasına göre AfD'nin adayı Ulrich Siegmund'un eyalet başbakanı seçilebilmesi için diğer partilerden yeterli sayıda milletvekilinin oylamada çekimser kalması yetiyor.

Göreve gelmesi halinde Siegmund, hükümetinin meclise sunduğu her yasa tasarısının oylamasında diğer partilerin desteğini almak zorunda kalacak.

AfD'nin yarısından az oy almasına rağmen Merz'in CDU'sunun güvenlik duvarı politikasında ısrar edip Yeşiller, Sosyal Demokratlar, eski Komünistler ve radikal solcularla birlikte AfD karşıtı bir eyalet hükümeti kurması da güçlü ihtimaller arasında görülüyor.

Independent Türkçe, WSJ, Guardian, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

Başbakan Merz zor duruma düştü

<p>Ulrich Siegmund, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde birinci olmasını partisinin eş başkanları Alice Weidel ve Tino Chrupalla'yla birlikte kutladı (AFP)</p>

Yeni anket sonuçlarına göre AfD rekor kırıyor

AfD'nin zaferi: Almanya'daki güvenlik duvarı politikası iflas mı etti?

Eğitim-İş tarafından 2026-2027 eğitim-öğretim dönemi öncesinde Ankara’da yapılan piyasa araştırması, öğrencilerin okula başlama maliyetinin geçen yıla göre yüzde 23 ile 29 arasında arttığını ortaya koydu. Araştırmaya göre ulaşım ihtiyacını servisle karşılayan bir ilkokul öğrencisinin başlangıç maliyeti uzun mesafede 77 bin 559 liraya, ortaokul öğrencisinin 78 bin 862 liraya, lise öğrencisinin ise 81 bin 524 liraya ulaştı. Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti ilkokul için 28 bin 113, ortaokul için 29 bin 416, lise öğrencisi için 32 bin 78 lira olarak hesaplandı.

Eğitim-İş, 2026-2027 eğitim-öğretim dönemi öncesinde Ankara özelinde yaptığı piyasa araştırmasında öğrencilerin okula başlamadan önce karşılaşacağı kırtasiye, giyim ve ulaşım giderleri ile eğitim dönemi boyunca aylık ulaşım ve beslenme maliyetlerini hesapladı. Araştırmada başlangıç harcamalarına dönem içerisinde yapılabilecek ek kırtasiye ve giyim giderlerinin dahil olmadığı belirtildi.

Araştırmada kırtasiye maliyeti ilkokul öğrencileri için 6 bin 363 lira, ortaokul öğrencileri için 7 bin 666 lira, lise öğrencileri için ise 10 bin 328 lira olarak hesaplandı. Giyim giderleri ise tüm eğitim kademeleri için iki takım üniforma, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabı dikkate alınarak 15 bin 900 lira olarak tespit edildi.

Ulaşımda kısa mesafe servis için sezonluk maliyet 42 bin 194 lira, uzun mesafe servis için 55 bin 296 lira olarak hesaplandı. Öğrenci abonmanının sezonluk maliyeti ise 5 bin 850 lira oldu.

Servisli eğitimde başlangıç maliyeti 81 bin lirayı aşıyor

Uzun mesafe servis kullanan öğrenciler için başlangıç maliyeti ilkokulda 77 bin 559, ortaokulda 78 bin 862, lisede 81 bin 524 lira olarak hesaplandı. Kısa mesafe servis kullananlarda bu tutar sırasıyla 64 bin 457, 65 bin 760 ve 68 bin 422 lira oldu.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti ilkokul için 28 bin 113, ortaokul için 29 bin 416, lise için 32 bin 78 lira olarak belirlendi.

Eğitim-İş, ulaşım için araç kullanmayan öğrenciler açısından yalnızca kırtasiye ve giyim giderlerinin dahi ilkokulda 22 bin 566, ortaokulda 23 bin 566, lisede 26 bin 228 liraya ulaştığını bildirdi.

Aylık maliyet 9 bin lirayı aşıyor

Araştırmada öğrencilerin eğitim dönemi boyunca karşılaşacağı aylık en düşük maliyetler de hesaplandı. Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisinin beslenme ve ulaşım gideri aylık 8 bin 440 lira, ortaokul ve lise öğrencilerinin aylık gideri ise 9 bin 134 lira olarak belirlendi.

Kısa mesafe servis kullananlarda aylık maliyet ilkokul için 6 bin 984 lira, ortaokul ve lise için 7 bin 678 lira oldu. Otobüs abonmanı kullananlarda ise bu tutar ilkokul için 2 bin 946, ortaokul ve lise için 3 bin 640 lira olarak hesaplandı.

İlkokul öğrencileri için aylık beslenme çantası maliyeti 2 bin 296 lira olarak hesaplanırken ortaokul ve lise öğrencilerinde okul kantininde tost, ayran ve su tüketimi üzerinden aylık 2 bin 990 liralık maliyet öngörüldü.

Asgari ücretlinin başlangıç açığı 49 bin 484 liraya ulaşıyor

Araştırmada başlangıç ve aylık maliyetler asgari ücret, en düşük kamu emekçisi maaşı ve en düşük emekli aylığıyla karşılaştırıldı.

Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisi için 77 bin 559 liralık başlangıç maliyetine karşılık 28 bin 75 liralık asgari ücret dikkate alındığında aile bütçesinin 49 bin 484 lira açık verdiği hesaplandı. Bu açık ortaokulda 50 bin 787, lisede 53 bin 449 liraya çıktı.

Kısa mesafe servis kullananlarda başlangıç maliyeti ile asgari ücret arasındaki açık ilkokul için 36 bin 382, ortaokul için 37 bin 685, lise için 40 bin 347 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti asgari ücretin ilkokulda 38, ortaokulda 1341, lisede 4 bin 3 lira üzerinde kaldı.

Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisinin aylık 8 bin 440 liralık maliyetinin asgari ücretin yüzde 30,06'sına, ortaokul ve lise öğrencilerinde 9 bin 134 liralık maliyetinin ise asgari ücretin yüzde 32,53'üne denk geldiği belirtildi. Kısa mesafede bu oran ilkokul için yüzde 24,88, ortaokul ve lise için yüzde 27,35 oldu. Abonman kullanımında ise aylık maliyetin asgari ücret içindeki payı ilkokulda yüzde 10,49, ortaokul ve lisede yüzde 12,96 olarak hesaplandı.

En düşük kamu emekçisinin maaşı uzun mesafe servis maliyetini karşılamıyor

En düşük kamu emekçisi maaşı 70 bin 224 lira üzerinden yapılan hesaplamaya göre uzun mesafe servis kullanan öğrencilerde başlangıç maliyeti ilkokulda maaşın 7 bin 335 lira, ortaokulda 8 bin 638 lira, lisede 11 bin 300 lira üzerinde kaldı.

Kısa mesafe servis kullanımında ise maaş ile başlangıç maliyeti arasındaki fark ilkokulda 5 bin 767, ortaokulda 4 bin 464, lisede bin 802 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde en düşük kamu emekçisi maaşından başlangıç maliyeti çıktıktan sonra ilkokulda 42 bin 111, ortaokulda 40 bin 808, lisede 38 bin 146 lira kalıyor.

En düşük emekli maaşıyla okula başlamak mümkün değil

En düşük emekli maaşı olan 23 bin 552 lira üzerinden yapılan hesaplamada ise uzun mesafe servis kullanan öğrenciler için başlangıç maliyeti ile gelir arasındaki açık ilkokulda 54 bin 7, ortaokulda 55 bin 310, lisede 57 bin 972 lira oldu.

Kısa mesafe servis kullananlarda açık ilkokulda 40 bin 905, ortaokulda 42 bin 208, lisede 44 bin 870 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde de başlangıç maliyeti en düşük emekli maaşının ilkokulda 4 bin 561, ortaokulda 5 bin 864, lisede 8 bin 526 lira üzerinde kaldı.

Kırtasiyede artış yüzde 32'ye ulaştı

Eğitim-İş'in araştırmasında kırtasiye harcamaları geçen yıla göre yüzde 27 ile yüzde 32 arasında arttı. Giyim maliyetindeki artış yüzde 15, beslenme çantası maliyetindeki artış ise geçen yılın eylül ayına göre yüzde 19,22 oldu.

Ankara Kantinciler Odası'nın 2026 yılı fiyat tarifesine göre tostun fiyatı 70 liradan 95 liraya yükselirken artış yüzde 35,71 oldu. Karışık tost 90 liradan 120 liraya, Ayvalık tost 110 liradan 150 liraya çıktı. Simit 20 liradan 25 liraya; börek, açma ve poğaça 25 liradan 35 liraya yükseldi.

Kantinde ayranın fiyatı da 15 liradan 20 liraya çıktı. Araştırmada kantin ürünlerindeki artışın ürüne göre yüzde 41'e kadar ulaştığı belirtildi.

Servis ücretlerinin geçen yıla göre yüzde 25,49, öğrenci abonmanının da yüzde 44,44 arttığı kaydedildi.

Eğitim-iş: Eğitim harcamaları aileleri borçlanmaya itiyor

Eğitim-İş'in araştırmasında, ağustos ayında açlık sınırının 38 bin 318 liraya, yoksulluk sınırının ise 121 bin 36 liraya ulaştığı; asgari ücretin 28 bin 75 lira, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira ve en düşük kamu emekçisi maaşının 70 bin 224 lira olduğu belirtildi.

Eğitim-İş, eğitim için yapılması gereken harcamaların tek seferle sınırlı kalmadığına dikkati çekerek, dönem içerisinde beslenme, ulaşım, kırtasiye ve giyim giderlerinin devam ettiğini vurguladı.

Araştırmada, "En temel hakların başında gelen eğitim için büyük maliyetlere katlanmak zorunda kalmak, buna karşın gelirin yetersiz olması toplumu çözümsüzlüğe sürüklemektedir. Bu durumda ailelerin bulabildiği tek yol borçlanmaktır" değerlendirmesine yer verildi.

Eğitim-İş, gelirlerin eğitim harcamalarını karşılamada yetersiz kalması ve yıl boyunca artan fiyatlarla birlikte beslenme çantalarının içinin boşaldığını, öğrencilerin okula harçlıksız gitmek zorunda kaldığını belirtti.

 

ANKA

Eğitim-İş’in araştırmasına göre servisli eğitimde ilkokul öğrencisinin maliyeti 77 bin 559 liraya, lise öğrencisinin maliyeti ise 81 bin 524 liraya kadar çıkıyor

<p>Fotoğraf: X</p>

Okula başlama maliyeti 81 bin lirayı aştı

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında olduğu 53’ü tutuklu 414 sanıklı İBB Davası’nın görülmesine İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’ne inşa edilen yeni duruşma salonunda devam ediliyor. 

Davanın 76. gününde tutuksuz sanıkların savunmaları alınmaya devam ediyor. Tutuklu sanıklar, saat 11.10’da jandarma eşliğinde duruşma salonuna getirildi. Heyetin de yerini almasının ardından duruşma 11.20’de başladı.

Duruşmada ilk olarak, İmamoğlu’nun avukatı Tora Pekin söz aldı.

Pekin'den uzun duruşma saatlerine itiraz

Mahkeme heyetine hitap eden Pekin, uzun duruşma saatlerine ilişkin daha önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarından örnekler sunduklarını hatırlattı.

Pekin, "Biz hukukçular olarak size AİHM'nin kararlarından örnek göstererek bu uzun duruşma saatlerinin uygun olmadığını, adil yargılanmayı sakatlayan bir yanı olduğunu açıklamaya çalışmıştık”"dedi.

Önceki hafta mahkemenin duruşmaları daha erken saatte bitirmeye yönelik bir tutum sergilediğini düşündüklerini belirten Pekin, bunun üzerine Türk Tabipleri Birliği’ne başvurduklarını söyledi.

Pekin, TTB’ye duruşmaların dört gün sürdüğünü ve şehir dışında gerçekleştirildiğini aktardıklarını belirterek, hazırlanan mütalaanın UYAP üzerinden mahkemeye sunulduğunu ifade etti.

TTB: İnsan eliyle oluşturulmuş travma olarak kabulü uygun olacaktır

TTB’nin değerlendirmesinin yedi maddeden oluştuğunu söyleyen Pekin, mütalaanın sonuç bölümünü mahkeme heyetine aktardı. TTB'nin değerlendimesinin sonuç bölümünde, "Adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindeki tanımlanan uygulamaların yol açacağı sağlık sorunları gözetildiğinde insan eliyle oluşturulmuş travma olarak kabulü ve Dünya Sağlık Örgütü'nün Uluslararası Hastalık Sınıflandırması ICD-10 kapsamında Y07.1 kodu ile de belirtilen işkence ve diğer zalimane, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele kapsamında değerlendirilmesi uygun olacaktır" ifadeleri yer aldı.

"Saat 16.00’dan sonra duruşmalara devam edilmemesini talep ediyoruz"

TTB’nin görüşünün de uzun duruşma saatlerine ilişkin itirazlarını desteklediğini söyleyen Pekin, mahkemeden çalışma saatlerinin sınırlandırılmasını talep etti. Pekin, "Biz, hukukçuların yanı sıra bilim insanlarının da bu yönde görüşleri olduğuna göre bunların dikkate alınmasını ve saat 16.00’dan sonra çok özel bir zorunluluk bulunmadığı sürece, yani devam etmekte olan sorgu gibi, duruşmalara devam edilmemesini talep ediyoruz" dedi. Pekin, taleplerinin kabul edilmemesi halinde Ekrem İmamoğlu'nun müdafileri olarak salonda bulunmaşyacaklarını söyledi.

Selim İmamoğlu savunma yaptı

Sonrasında savunma sırası gelen tutuksuz sanık Necmeddin Şimşek beyanda bulundu. Daha sonar Ekrem İmamoğlu'nun oğlu tutuksuz yargılanan sanık Mehmet Selim İmamoğlu'nun savunmasına geçildi. Selim İmamoğlu, kürsüdeki yerini almak üzere tutuklu sanıkların yanından geçerken babası ile sarıldı.

Duruşmada tutuksuz sanıklardan Mehmet Selim İmamoğlu'nun savunması yapıldı. Selim İmamoğlu, kürsüdeki yerini almak üzere tutuklu sanıkların yanından geçerken babası Ekrem İmamoğlu'na sarıldı.

“Arkamda babam, kürsüde ben”

Selim İmamoğlu, 1997 doğumlu olduğunu, aile şirketi İmamoğlu İnşaat’ta çalıştığını ve fizik alanında lisansüstü eğitimine devam ettiğini anlatarak, “Benim siyasetle hiçbir alakam olmamasına rağmen bu davaya dahil edildim. Benim soyadım İmamoğlu olmasaydı bugün burada olmayacaktım. Burada olmamın gerçek sebebinin ise babam üzerinde baskı kurmak ve onu geri adım atmaya zorlamak olduğuna inanıyorum. Çok acı ki arkamda babam, kürsüde ben, maalesef Türkiye Cumhuriyeti tarihinde unutulmayacak bir kareye tanıklık ediyoruz” dedi.

Ailesinin diğer fertleri hakkındaki adli süreçlere de değinen İmamoğlu, dedesi Hasan İmamoğlu’nun emekli aylığına tedbir konulduğunu ve yurtdışı yasağının bulunduğunu, Balıkesir’de yaşadığı evin bahçesinde kazı yapıldığını söyledi.

Dayısı Cevat Kaya’nın neyle suçlandığını bilmeden bir yıl tutuklu kaldığını, diğer dayısı Ali Kaya’nın ise yedi ay önce tutuklandığını belirten İmamoğlu, “Biz hem İmamoğlu ailesi hem de Kaya ailesi olarak bu davanın ana hedeflerinden biri haline getirildik. Biz İmamoğlu ailesi olarak aileleri tehdit eden bu davalar karşısında güçlü ve dirayetli bir şekilde sonuna kadar durmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

“Annem, babam ve dedemden aldığım borçlar nedeniyle şüpheli oldum”

İddianamede bir eylemden sorumlu tutulduğunu ve eylemin iki ayrı konu içerdiğini belirten İmamoğlu, hakkındaki suçlamaların ailesinden aldığı borçlarla bağlantılı olduğunu savundu.

İmamoğlu, “İki konuya bakınca vardığım tek sonuç, annem, babam ve dedemden aldığım borçlar nedeniyle şüpheli durumunda olduğum. Sırf bu yüzden bana hem yurtdışı yasağı getirildi hem de hesaplarıma tedbir konuldu” dedi.

“Ailemin desteğiyle yurtdışında girişimde bulundum”

Üniversitenin son dönemlerinde aile şirketinde yarı zamanlı çalışmaya başladığını anlatan İmamoğlu, aile şirketinin faaliyetlerini yurtdışına taşımak istediğini ve bu amaçla Hırvatistan’da bir proje bulduğunu söyledi.

Projeye ortak olmak istediğini babası Ekrem İmamoğlu’na söylediğini belirten İmamoğlu, babasının siyasi tartışma yaratabileceği gerekçesiyle konuya sıcak bakmadığını ifade etti.

Bunun üzerine yatırımı aile şirketinden bağımsız olarak kendi şirketi üzerinden yapmaya karar verdiğini söyleyen İmamoğlu, “Ailemden aldığım maddi destekle yurtdışında bir girişimde bulunmamın bir sorun olacağını düşünmüyordum ve hâlâ aynı kanaatteyim” dedi.

“390 bin avro banka aracılığıyla transfer edildi”

Projenin geliştirme maliyetlerinin bir kısmını karşılayarak azınlık hissesi almak üzere ana firmayla anlaşma yaptığını söyleyen İmamoğlu, yaklaşık 390 bin avronun İş Bankası üzerinden Hırvatistan’daki bir bankaya gönderildiğini anlattı.

İmamoğlu, banka üzerinden yapılan para hareketlerinin MASAK raporunda mükerrer yazıldığını ve gerçekte gönderilen tutarın iki katı transfer yapılmış gibi gösterildiğini savundu.

Bu yanlışlığın savcılık ifadesi sırasında giderildiğini söyleyen İmamoğlu, buna rağmen yanlış bilginin medyaya yansıdığını belirtti.

“Ortağımın cenazesine bile gidemedim”

Hırvatistan’daki projeye ilişkin ortağını Temmuz 2025’te trafik kazasında kaybettiğini anlatan İmamoğlu, yurtdışına çıkış yasağı nedeniyle cenazeye katılamadığını söyledi.

Bu ölüm üzerinden bir gazetecinin kendisine yönelik “katil yakıştırması” yaptığını savunan İmamoğlu, söz konusu kişi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, takipsizlik kararı verildiğini ve açtığı tazminat davasının sürdüğünü anlattı.

“772 bin liralık bedeli babamdan borç alarak banka havalesiyle ödedim”

Çocukluğundan itibaren sporla ilgilendiğini anlatan İmamoğlu, üniversite yıllarında yelken sporuna başladığını ve Türkiye Yelken Federasyonu’ndan lisans alarak yarışlara katıldığını söyledi.

Bosphorus Cup’ta da yarıştığını belirten İmamoğlu, 2024 yılında yarış amaçlı ikinci el, 2009 model bir yelkenliyi 772 bin liraya satın aldığını anlattı.

İmamoğlu, “Bedelini de babamdan borç alarak banka havalesiyle aldım. Sahibi olduğum bu yelkenli şu an yelken kulübünde eğitim amaçlı da kullanılmaktadır. Yani günün sonunda bu iki konuda hesabını veremeyeceğim bir durum asla yoktur” dedi.

“Yurtdışı yasağı nedeniyle uluslararası fizik konferansına gidemedim”

Akademik çalışmalarına da değinen İmamoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi’nde inşaat mühendisliği eğitiminin yanında fizik mühendisliği de okuduğunu, daha sonra fizik alanında yüksek lisansa başladığını söyledi.

Yüksek lisans mezuniyet koşullarından birinin uluslararası konferansta çalışma sunmak olduğunu belirten İmamoğlu, Alman Fizik Topluluğu tarafından düzenlenen konferansa yaptığı başvurunun kabul edildiğini ancak hakkında getirilen yurtdışına çıkış yasağı nedeniyle konferansa katılamadığını anlattı.

İmamoğlu, yalnızca konferans tarihlerini kapsayacak şekilde yasağın geçici kaldırılmasını da istediğini ve dönüş biletini mahkemeye sunduğunu ancak olumlu yanıt alamadığını söyledi.

“Türkiye bu mahkeme salonlarını değil, başka bir geleceği hak ediyor”

Savunmasının sonunda gençlerin hayal kurabilmesi ve bilimsel çalışmalar yapabilmesi gerektiğini söyleyen İmamoğlu, “Türkiye artık üzerindeki ölü toprağını atsın, bitmeyen kavgalardan kurtulsun. Türkiye’nin geleceği biraz da gençlerinden aldığı güçle yola koyulsun. İlim bizim ışığımız olsun. Türkiye'nin bu mahkeme salonlarını değil, başka bir geleceği, başka bir hayali hak ettiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Beraatini, hesaplarına konulan tedbirin ve yurtdışına çıkış yasağının kaldırılmasını talep eden İmamoğlu, “En önemlisi sevgili babam Ekrem İmamoğlu ve tüm yol arkadaşlarımın tahliyesini talep ediyorum” dedi.

Hakimden Hırvatistan’daki şirket ve 388 bin euro sorusu

Savunmanın ardından Mahkeme Başkanı, Selim İmamoğlu’na Hırvatistan’daki şirketine ilişkin sorular yöneltti.

Mahkeme Başkanı, şirketin tek ortaklı olup olmadığını sordu. İmamoğlu, “Evet” yanıtını verdi.

Başkanın, “Kim, kiminle birlikte kurdunuz?” sorusuna İmamoğlu, “Tek başıma kurdum” dedi.

Şirketin faaliyet alanını da “inşaat ve yatırım” olarak açıklayan İmamoğlu’na Mahkeme Başkanı, “Oraya gönderilen 388 bin 303 avro, öyle mi?” diye sordu.

İmamoğlu, “Evet” yanıtını verdi.

“Şirketim ana firmaya yüzde 20 ortak”

Mahkeme Başkanı, İmamoğlu’nun şirketinin Hırvatistan’da faaliyet alanı kapsamında yürüttüğü bir proje olup olmadığını da sordu.

İmamoğlu, şirketinin Hırvatistan’daki ana firmaya yüzde 20 ortak olduğunu belirterek “Şu an 150 haneye yakın büyük bir projede faaliyet göstermektedir o bölgede” dedi.

Mahkeme Başkanı’nın projenin devam edip etmediği yönündeki sorusuna ise İmamoğlu, “Tabii devam ediyor. İki bloğunun kabası yeni bitti daha” yanıtını verdi.

Duruşmada Ekrem İmamoğlu'nun oğlu Mehmet Selim İmamoğlu'nun savunmasını tamamlamasının ardından eski Şişli Belediye Başkanı Muammer Keskin savunma yaptı.

“Ne kendim ne de bir başkası adına menfaat talep ettim”

Keskin, iddianamenin 41'inci eyleminde yer alan Rotana projesinin iskan sürecinde menfaat talep edildiği iddiasını reddetti. Keskin, “Ne bahsi geçen projede ne de başka bir projede belediye işlemleriyle ilgili olarak herhangi bir kişiden kendim veya bir başkası adına menfaat talep ettim” dedi. Hakkında doğrudan bir tanık anlatımı, HTS kaydı veya başka bir delil bulunmadığını savunan Keskin, beraatini talep etti.

“Görüşme talep eden birini kabul edip işimi yaptığım için buradayım”

Daha sonra eski Şişli Belediye Başkan Yardımcısı İlker Çelebi savunma yaptı. Çelebi, Medicana Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Fatih Mehmet Bozkurt’u rüşvet pazarlığı yapmak üzere Adem Altuntaş’a yönlendirdiği iddiasını reddeden Çelebi, Bozkurt ile yalnızca bir kez görüştüğünü ve görüşmede kendisine yazılı başvuru yapması gerektiğini söylediğini anlattı.

Çelebi, “Şu an benden görüşme talep eden birini görüşmeye davet edip görüştüğüm, yani işimin gereğini yaptığım için buradayım. Bundan dolayı gerçekten şaşkın ve üzgünüm” dedi.

“Hakkımdaki suçlama hayır yapmak”

Savunma yapmak üzere kürsüye gelen iş insanı Mehmet Torun, Beykoz’daki otel projesinin ruhsat süreci ile Torun Center’daki tadilat işlemlerine ilişkin iddiaları reddederek, “Hakkımdaki suçlama hayır yapmak” dedi.

İBB Başkan Danışmanı Yakup Öner’in kendisinden 10 milyon dolar talep ettiğine ilişkin anlatımını doğrulayan Torun, bu talebi kabul etmediğini, daha sonra gündeme getirilen Feshane’ye yardım önerisini ise “hayır” olarak gördüğü için kabul ettiğini söyledi. Torun, söz konusu bağışın Beykoz’daki ruhsat işleminin karşılığı olmadığını savundu.

Tutuklu Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan’ın sorularını da yanıtlayan Torun, Şahan’ın kendisinden kişisel menfaat istemediğini, kendisini belediye dışından herhangi bir kişiye yönlendirmediğini ve Şahan’dan şikâyetçi olmadığını söyledi.

Ardından duruşmaya bir saat ara verildi.

 

ANKA

İmamoğlu’nun avukatı Tora Pekin, uzun duruşmaların sağlık açısından “insan eliyle oluşturulmuş travma” sayılabileceğini belirterek saat 16.00’dan sonra duruşma yapılmamasını istedi.

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

İBB davasında 76. gün

Gürlek, soruşturma kapsamında 4,3 milyar lira bağış toplandığının, 950 milyon liranın nakit çekildiğinin ve 29 şirket ile 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira transfer edildiğinin belirlendiğini bildirdi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 6 Şubat depremlerinin ardından Ahbap Derneği üzerinden toplanan deprem bağışlarına ilişkin yürütülen soruşturmaya ilişkin açıklama yaptı.

Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından soruşturma kapsamında bu sabah 5’inci dalga operasyonun başlatıldığını açıkladı.

Operasyonun İçişleri Bakanlığı müfettiş raporları, özel denetim raporları, derneğin mali kayıtları ve envanteri, banka hareketleri, bilirkişi incelemeleri ile etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan şüphelilerin ifadeleri doğrultusunda elde edilen delillere dayandığını belirten Gürlek, şu bilgileri paylaştı:

6 Şubat–31 Aralık 2023 tarihleri arasında depremzedelerimize ulaştırılmak üzere 4,3 milyar TL bağış toplandığı, bunun 4,2 milyar TL’sinin harcandığı; 950 milyon TL’nin ise nakit olarak çekildiği ve bu çekimlerden birinin tek seferde 500 milyon TL olduğu belirlendi.

29 şirket ve 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 TL transfer edildiği; bazı yüksek tutarlı harcamaların karşılığında mal veya hizmet alımı bulunmadığı, yardımların nakliyesinden şahsi menfaat sağlandığı ve bazı yardımların kamu kurumlarına faturalarda belirtilenden eksik teslim edildiği tespit edildi.

Tüm tespitler doğrultusunda 53 şüphelinin yakalanmasına yönelik İstanbul merkezli 20 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Para transferi yapılan şirketlerin gerçek ticari faaliyetlerinin tespitine yönelik incelemeler başlatıldı.

İzmit’teki depolarda ise depremzedeler için temin edilen yüzlerce çadır, tekerlekli sandalye, elektrikli bisiklet, kırtasiye ürünü ve çeşitli yardım malzemesinin kullanılmadan bekletildiği tespit edildi. Bu malzemelerin hak sahiplerine ulaştırılması için gerekli işlemler başlatıldı.

Soruşturmayı büyük bir hassasiyetle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımıza, operasyonları başarıyla icra eden İstanbul İl Emniyet Müdürlüğümüze ve süreçte görev alan tüm kamu görevlilerimize teşekkür ediyorum.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde vatandaşlarımızın iyi niyetinin, yardımseverliğinin ve milletimizin dayanışma ruhunun istismar edilmesine karşı hukuk devletinin tüm imkânlarını kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz.

Ahbaplar Suç Örgütü 5. Dalga Şüpheli Listesi

1. Ahmet KAPTAN
2. Ali Suat TALAŞ
3. Ardıl Fırat YANBAK
4. Aytaç AĞADAĞ
5. Aziz Tunç BATM
6. Bayram CİNOĞLU
7. Bülent ÇEÇEN
8. Çağlar GÖKTAŞ
9. Cem ALTIN
10. Cemil YEŞİL
11. Cengiz KARA
12. Ceyhun ÇETİN
13. Dilek TOKDEMİR
14. Emre YILDIRIM
15. Enes Can TEKİN
16. Fatma Şahin İŞLER
17. Feriha ÇETİN SEVİNÇ
18. Hasan KURŞUNOĞLU
19. Hüseyin TEKİN
20. İbrahim ŞENEL
21. İbrahim Talha ALKAN
22. İsmail Tugay GÜZEL
23. İsmail Ulaş BARDAKÇI
24. Kadem Berker YAŞAR
25. Kadir YARALI
26. Kamil ZEYTİNCİ
27. Mehmet KARAKAYA
28. Mehmet ZEYTİNCİ
29. Mesut ALKAN
30. Mevlüt SARIBAŞ
31. Muhammed Caner BAHADIR
32. Murat KORAN
33. Niyazi ŞİMŞEK
34. Nurican OKTAY
35. Rahim YURT
36. Rahmi AKGÜN
37. Recep ŞARLAK
38. Rıdvan DEMİR
39. Selami DEMİR
40. Selçuk ASLAN
41. Senar BAHADIR
42. Serdar BİLECEN
43. Songül TOSUN
44. Şefik FERMANOĞLU
45. Şerafettin TEKİN
46. Tarık ALTUN
47. Timur ÖZDEMİR
48. Tuncer ŞİMŞEK
49. Ünal IRMAK
50. Vedat DEMİR
51. Yasin MİNTAŞ
52. Yasin TOZLU
53. Yusuf Esat ERİŞGEN

Ahbap Derneğine ilişkin suç örgütü soruşturmasında 45 zanlı yakalandı

"Ahbap Derneği adına toplanan bağışların şüphelilerin hesaplarına aktarıldığı" iddiasına ilişkin soruşturma kapsamında başlatılan beşinci dalga operasyonunda 45 zanlı gözaltına alındı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, "Ahbaplar suç örgütü" soruşturmasının temel konusunu 6 Şubat 2023'teki deprem felaketi sonrasında kamu yararına çalışan dernek statüsü bulunmayan dernek üzerinden toplanan deprem bağışlarının akıbetinin oluşturduğu bildirildi.

İçişleri Bakanlığının müfettiş ve özel denetim raporlarının, dernek envanterinin ve mali kayıtlarının, harcama açıklamalarını içeren derneğin kurumsal irade beyanlarının, banka hareketlerinin, itiraf içeren yeni ifadelerin ve tüm delillerin dikkatlice tetkik edildiği belirtilen açıklamada, İzmit'te derneğe ait depolarda yüzlerce çadırdan tekerlekli sandalyeye, elektrikli bisikletten kırtasiye ürünlerine, depremzedeler için hayati önem taşıyan sair malzemelere kadar ciddi bir emtianın çürümeye terk edildiğinin belirlendiği kaydedildi.

Elde edilen veriler ışığında 6 Şubat-31 Aralık 2023 tarihlerinde depremde can ve mal kaybı yaşayan vatandaşlara ulaştırılması amacıyla derneğe 4,3 milyar lira bağış toplandığı, bu bağışların 4,2 milyar liralık kısmının sarf edildiği anlatılan açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:

Derneğin kendi hesapları arasında çok sayıda işlem yapıldığı, bu durumun olağan yardım akışı karakterine uymadığı ve şüphe yarattığı, toplanan bağışların 950 milyon liralık kısmının 13 Şubat-25 Mayıs 2023 tarihleri arasında nakit olarak çekildiği, çekim işlemlerinden birisinin tek seferde 500 milyon lira olduğu, 3,5 ay içerisinde oluşan bu nevi bir para çekim hacminin, 'Alanda nakdi yardım/harcama' olarak açıklanamayacak bir boyut taşıdığı, ne kadar miktarın hangi harcama kalemine sarf edildiğinin açıklanamadığı, ⁠⁠2 milyar liranın üzerinde bir kısmın konut projeleri için harcandığı ancak yapılan konut ve okulların sayı ve nitelikleri karşısında bu miktarın oldukça yüksek olduğu ve durumun ciddi şüphe içerdiği, konut ve okul harcamaları hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı TOKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan bilirkişi heyetinin, yerinde incelemeler de dahil olmak üzere tüm mali ve fiziki incelemeleri kapsayan detaylı bir çalışma yapmakta olduğu, toplanan bağışlardan 1 milyar liranın üzerinde bir kısmın ise mal ve hizmet alımlarında sarf edildiği, yapılan mal ve hizmet alımlarının, oluşturulan ikinci bilirkişi heyeti tarafından incelenmekte olduğu, harcamalar karşısında mal veya hizmet alınıp alınmadığının ve alınmışsa ticari teamüllere uygun olup olmadığının tanzim olunacak bilirkişi raporuyla net olarak ortaya çıkarılacağı, bu aşamada ise özellikle itiraf içerikli ifadeler ve mal yahut hizmet satın alınan kişilerle şüphelilerin şahsi hesapları arasındaki para akışına dair bilirkişi raporu, çok yüksek miktarlı harcamaların karşılığının hiç olmadığına dair net tespitler, dernekle organik üye veya muhasebe ilişkisi bulunan şüphelilerce nakliye şirketi kurularak deprem yardımlarının taşınmasından dahi şahsi menfaat elde edildiğine dair net veriler ve yardımların kamu kurumlarına teslimine dair tutanaklarda büyük bölümlerinin faturaya kıyasla eksik teslimine dair belgeler esas alınarak 53 şüpheliyi kapsayan 5. dalga operasyonunun icra edildiği anlaşılmaktadır.

Açıklamada, soruşturmanın ruhunu kutsal bir amacın oluşturduğu, bu doğrultuda kararlılıkla ve net delillerle ilerlediği, deprem felaketinin yarattığı toplumsal etkinin, kasten ve sistematik biçimde siyasal eksene çekildiği, bu eksen kayması üzerinden de toplumsal etki alanının ve bağış toplama kapasitesinin genişletildiği belirtildi.

Bağışta bulunmak isteyen hassas vatandaşların hislerinin istismar edildiğinin, oluşan kamu kaynağının hiçbir manevi değer dikkate alınmaksızın acımasızca şahsi menfaatlere dönüştürüldüğünün altı çizilen açıklamada, şahsi menfaate dönüştürülen her bir kuruşun tespit edilerek faillerinden geri alınacağı, depolanan deprem yardımlarının hak sahiplerine tek tek ulaştırılacağı, toplumsal ya da siyasal duygu istismarları üzerinden yaratılan etki alanları kullanılarak oluşturulan kamusal kaynakların istismarı karşısında Türkiye Cumhuriyeti'nin hukuk sisteminin varlığını güçlü şekilde hissettirmeye devam edeceği vurgulandı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince yapılan tespit ve analizlerin ardından gözaltı kararı verilen şüphelilerin yakalanması için belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Operasyonda yakalanan 45 şüpheli işlemleri için emniyete götürüldü, 8 zanlı ise polis ekiplerince aranıyor.

 

ANKA

Gürlek, 6 Şubat depremlerinin ardından Ahbap Derneği üzerinden toplanan deprem bağışlarının akıbetine ilişkin soruşturma kapsamında İstanbul merkezli 20 ilde 53 şüphelinin yakalanmasına yönelik 5’inci dalga operasyon başlatıldığını açıkladı

<p>Fotoğraf: X</p>

Ahbap Derneği soruşturmasında 5’inci dalga: 20 ilde 53 şüpheli için operasyon

1 Eylül'de İran'ın güneyindeki Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinin Kuhestek bölgesinde bir düğün evine düzenlenen ABD saldırısının yankıları sürüyor. 

ABD Savunma Bakanlığı en az 4 kişinin yaşamını yitirdiği, onlarca kişinin de yaralandığı olayla ilgili soruşturmasını sürdürürken Washington Post dikkat çeken bir haber yayımladı.

Ad ve görevlerinin açıklanmasını istemeyen Amerikalı kaynaklara dayandırılan habere göre Pentagon, bu olaya yakındaki bir hedefi ıskalayan bir Amerikan bombasının neden olması ihtimaline odaklandı.  

Gazeteye konuşan yetkililer, aynı gün Kuhestek'teki bir iletişim merkezinin hedef alındığını ve sivillerin yaşadığı bir bölgede yer alan bu tesisin bir bölümünün İran askerleri tarafından kullanıldığının düşünüldüğünü aktardı. 

ABD Donanması'na bağlı savaş uçaklarının bölgeye 6 bomba bıraktığı ve bunlardan 5'inin hedefi vurduğu belirtildi. 

JSOW'ların kullanıldığı operasyonda bu güdümlü bombalardan birinin nasıl hedeften saptığı bilinmiyor. Düğün evinin kasten hedef alındığı iddiasıysa yalanlandı. 

Amerikan gazetesi, vurulan evin ABD'nin hedeflerine yaklaşık 130 metre uzaklıkta olduğuna dikkat çekiyor.

İran Sağlık Bakanlığı, düğün evindeki patlamada en az iki kadınla birlikte 4 ve 16 yaşlarındaki iki çocuğun da öldüğünü, 90'dan fazla kişinin de yaralandığını duyurmuştu. 

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins, saldırıya ilişkin açıklamasında "Devrim Muhafızları'nın aksine, Amerikan ordusu sivilleri asla hedef almaz" demişti. 

Saldırıyı "savaş suçu" diye niteleyen İran'ın Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin 2002'de Afganistan'ın Kakarak, 2004'te Irak’ın Mukaradeeb ve 2008'de Afganistan'ın Deh Bala ve Wech Baghtu bölgelerinde düğünlere yönelik saldırılarını hatırlatmıştı. 

Ödüllü Amerikan dizisi Homeland'de ABD güçlerinin Pakistan'daki bir düğüne saldırdığını da anımsatan Bekayi şu ifadeleri kullanmıştı: 

Gerçek o kadar korkunç ki Amerikan propagandası bile bugün Hawkins'in dillendirdiği iddiayı öne sürmeye hiç cesaret edemedi. Sirik bir hikaye değil. Siviller gerçek. Kurbanlar gerçek.

Diğer yandan 28 Şubat'ta yine Hürmüzgan'a bağlı Minab kentindeki Şeceretü't-Tayyibe Kız İlkokulu'na düzenlenen ve çoğu çocuk 160'a yakın kişinin öldüğü saldırıya dair ABD soruşturmasının akıbeti de henüz belli değil.

Bu durumu eleştirenler, ABD Savunma Bakanlığı'nın edindiği bulguları saklama niyetinde olabileceğini vurguluyor. 

Independent Türkçe, Washington Post, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

Asıl hedefin 130 metre uzaklıktaki iletişim merkezi olduğu iddia ediliyor

<p>Düğün evinin çatısı saldırı sonrasında böyle görüntülendi (AP)</p>

Milyarlarca dolarlık İran parası, ABD bankalarından nasıl geçiyor?

ABD, İran'daki düğün evi katliamını soruşturuyor: "Bomba hedefi şaşırmış olabilir"

Cormann, yarın açıklanacak PISA 2025 kapsamında, Türkiye'nin performansına yönelik beklentiler ve eğitim sistemlerinde küresel ölçekteki niteliksel dönüşüme ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Pandemi sürecinin 2022 PISA sonuçları üzerindeki etkisini, "mevcut sorunun daha da kötüleşmesi" olarak niteleyen Cormann, "Amaç sadece eski seviyemize geri dönmek değil. OECD ülkelerinde okuma ve fen bilimlerindeki ortalama sonuçlar, Kovid-19'dan yaklaşık 10 yıl öncesinden itibaren düşüş gösteriyordu. Ardından matematik, 2018 ile 2022 arasında yaklaşık 15 puanlık, yani yaklaşık 3 çeyrek okul yılı öğrenme kaybıyla keskin bir düşüş yaşadı." açıklamasını yaptı.

Pandeminin öğrenme rutinlerini bozup öğrencileri öğretmenlerinden ve sınıf arkadaşlarından ayırdığını, buna rağmen bazı eğitim sistemlerinin iyi performans sergilediğini belirten Cormann, "PISA 2022, bu daha dirençli sistemlerin daha güçlü ebeveyn desteğine ve daha güvenli, daha düzenli sınıflara sahip olma eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Bu dersler bugün de geçerli. Şimdi asıl sınav, sadece pandemi öncesi seviyelere geri dönmek değil. Daha iyi öğrenmeyi destekleyen koşulları, güçlü temel becerileri, okulda aidiyet duygusunu, ilgili velileri, güvenli ve iyi yönetilen sınıfları ve bağımsız öğrenme yeteneğini güçlendirmek amaçlanıyor." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin üzerine inşa edebileceği gerçek bir başarı geçmişi bulunduğunu dile getiren Cormann, 2003'te ilk kez katıldığından beri PISA sonuçlarının, yol boyunca bazı iniş çıkışlarla birlikte yükseldiğini söyledi.

Cormann, "PISA 2022'de Türkiye'nin matematik ve fen bilimlerindeki puanları şimdiye kadarki en iyileri arasındaydı ve okuma uzun vadeli ortalamasına yakındı. Türkiye ayrıca az sayıda ülkenin başardığı bir şeyi de yapıyor, dezavantajlı öğrencilerden güçlü sonuçlar alıyor. Türkiye'deki öğrencilerin üçte biri, sınava giren tüm öğrenciler arasında en dezavantajlı gruptan geliyordu. Buna rağmen, ortalama matematik puanları, benzer geçmişe sahip öğrenciler arasında dünyanın her yerindeki en yüksek puanlar arasındaydı." değerlendirmesini yaptı.

"En güçlü eğitim sistemleri, dezavantajlı öğrencinin potansiyeline ulaşmasını sağlayanlar olacak"

Cormann, 2022'de Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 61'inin matematikte temel yeterliliğe ve yüzde 5'inin en yüksek seviyelere ulaştığı, OECD genelinde bu oranların yüzde 69 ve yüzde 9 olduğu bilgisini verdi.

İlerlemenin sürdürülmesi için her iki tarafta da sonuçları yükseltmek gerektiğine işaret eden Cormann, şu ifadeleri kullandı:

Daha fazla öğrencinin temelleri öğrenmesine ve daha fazla öğrencinin en üst seviyeye ulaşmasına yardımcı olmak gerekiyor. Reformların 15 yaşındaki öğrencilerin sonuçlarında kendini göstermesi zaman alır. Bu nedenle ilerleme, tek bir PISA döngüsünde değil, birkaç PISA döngüsünde değerlendirilmeli. Türkiye'nin uzun vadeli istikameti umut vaat edici. Şimdi asıl zorluk, bunu tüm öğrenciler tarafından paylaşılan tutarlı ve güçlü sonuçlara dönüştürmekte. PISA 2025, Türkiye'nin bu ilerlemeyi sürdürüp sürdürmediğine dair bir sonraki göstergeyi verecek.

Cormann, OECD'nin dezavantajlı geçmişe sahip olup kendi ülkesinin en iyi çeyreğinde performans gösteren öğrencileri "akademik olarak dirençli" şeklinde tanımladığını belirterek, şöyle devam etti:

PISA 2022'de Türkiye'deki dezavantajlı öğrencilerin yüzde 12'si matematikte akademik olarak dirençliydi, bu oran OECD ortalaması olan yüzde 10'a kıyasla oldukça yüksekti. Dezavantaj, bir öğrencinin geleceğini belirlemek zorunda değil. Ebeveynler ve öğretmenlerden güçlü destek ile güvenli, düzenli sınıflar fark yaratıyor. Ayrıca öğrencilerin öğrenme yeteneklerine inanmaları, motive kalmaları, hedefler belirlemeleri ve bunları takip etmeleri de yardımcı oluyor. Amaç, bir çocuğun okul başarısını etkileyen en önemli faktörün aile geçmişi olmasını azaltmak, bu da dezavantajlı öğrencilere yüksek kaliteli eğitime erişim ve yeterli öğrenme fırsatı sağlamak anlamına geliyor. İlerleyen süreçte, en güçlü eğitim sistemleri yüksek performansı adil fırsatlarla birleştiren ve daha fazla dezavantajlı öğrencinin potansiyeline ulaşmasını sağlayan sistemler olacaktır.

"PISA 2029, Medya ve Yapay Zeka Okuryazarlığını değerlendirecek"

OECD Genel Sekreteri Cormann, beklenen PISA 2025 sonuçları ışığında eğitimdeki küresel eğilimlere ilişkin de şu bilgileri paylaştı:

Üç şey öne çıkıyor. Birincisi, temel bilgiler hala en önemli alan. PISA 2022'de OECD ülkelerindeki öğrencilerin yüzde 31'i matematikte, yüzde 26'sı okumada ve yüzde 24'ü fen bilimlerinde temel yeterlilik seviyesinin altında performans gösterdi. Yeni beceriler, güçlü okuma, matematik ve bilimsel anlayışın yerini almamalı, üzerine inşa edilmeli. Öğrenciler yaşamları boyunca öğrenmeyi sürdürmeye hazır olmalı. İkincisi, yapay zeka öğrencilerin nasıl öğrendiği konusunda riski yükseltiyor. Üretken yapay zeka, öğrencilerin bir görevi tamamlamasına yardımcı olabilir, ancak yapay zeka bilgi ve becerilerin geliştiği düşünme ve çaba süreçlerinin yerini aldığında, öğrenme süreci olumsuz etkilenebiliyor. Bu durum, öğrencilerin kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu üstlenmelerini ve öğretmenlerin onlara rehberlik etmelerini daha da önemli hale getiriyor.

Üçüncüsü ise PISA'nın bu değişiklikleri yansıtacak şekilde geliştiği. 8 Eylül'de açıklanacak PISA 2025 sonuçları, öğrencilerin okul çalışmalarında yapay zeka kullanımına, meraklarına, azimlerine ve öğrenme sorumluluğunu üstlenme yeteneklerine dair yeni kanıtlar sunacak. Daha ilerisi için konuşursak, PISA 2029 Medya ve Yapay Zeka Okuryazarlığını değerlendirecek. Bu, öğrencilerin dijital içeriği değerlendirebilme ve yapay zekayı etkili, etik ve sorumlu bir şekilde kullanabilme yeteneklerini de içeriyor.

 

AA

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, Türkiye'nin eğitim alanındaki uzun vadeli istikametinin umut vaat ettiğini, ilerlemeyi sürdürüp sürdürmediğinin Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçlarıyla belli olacağını belirtti

<p>Fotoğraf: Reuters</p>

OECD Genel Sekreteri Cormann: Türkiye'nin uzun vadeli istikameti umut vaat edici

Değerli okuyucular, bu yazımda, Fas'ın doğal, kültürel ve ekonomik mirasının önemli bir unsuru olan argan ağacından bahsedeceğim. Argan ağacı, yüzyıllardır Fas'ın kültüründe önemli bir yere sahip. Fas'ın kurak bölgelerinde yetişebilen argan ağacı, bölgedeki yerel topluluklara ekonomik fayda sağlarken, ekosistemin korunmasına da katkı sağlıyor.

Argan ağacının çevresel, kültürel ve ekonomik önemi

Argan ağacı, kurak ve yarı kurak coğrafyanın en karakteristik unsurlarından biri. Argan ağacı, Fas'ta yalnızca doğal bir zenginlik değil; aynı zamanda Fas'ın doğal, kültürel ve ekonomik mirasının önemli bir parçası. Argan ağacı (Argania spinosa), özellikle Fas'ın güneybatısına özgü bir tür.

Argan ağacı yüzyıllardır, güney Fas'ın Berberi/Amazigh kültüründe önemli bir yere sahip. Argan meyvelerinin toplanması, çekirdeklerinin kırılması ve yağının çıkarılması gibi geleneksel üretim bilgileri, Fas'ta yüzyıllardır nesilden nesile aktarıldı.

Argan ağacının Fas açısından önemi, ekonomik boyutunun çok ötesine uzanıyor. Argan ormanları, yaklaşık olarak 800 bin hektarlık bir alanı kapsıyor. Argan ağaçları, yarı kurak iklim koşullarına son derece iyi uyum sağlayabiliyor. Argan ormanları, Essaouira'dan Souss Vadisi'ne, Yüksek Atlas'ın güney yamaçlarından Anti-Atlas'a kadar uzanan geniş bir bölgede görülüyor.

Erozyon ve çölleşme ile mücadele

Ağacın kök sistemi, toprağın tutulmasına yardımcı olarak erozyon ve çölleşme ile mücadelede önemli bir ekolojik işlev görüyor. Argan ormanları, aynı zamanda bölgedeki biyolojik çeşitlilik açısından da önemli yaşam alanları oluşturuyor. Çeşitli hayvan türlerinin yaşam alanı olan bu ekosistemin, belki de dünyada en çok bilinen görüntülerinden biri, argan meyvelerine ulaşabilmek için ağacın dallarına tırmanan keçiler.

Fas'ın sıvı altını argan yağı

Argan yağı, uluslararası pazarda zaman zaman “sıvı altın” olarak da adlandırılıyor. Bunun temel nedeni, arganın sınırlı bir coğrafyada yetişen argan ağacından elde edilmesi ve arganın geleneksel uygulamalar, mutfak kullanımı, saç ve cilt bakımı gibi çok yönlü biçimde değerlendirilmesi. Argan yağının, Fas mutfağında da geleneksel bir yeri var. Argan yağı, Fas'ın geleneksel beslenme kültürünün de önemli bir parçası.

Fas'ta argan kooperatifleri

Kadın emeğinden yerel kalkınmaya

Argan meyvesinden elde edilen ve yüzyıllardır gıda, sağlık ve kozmetik alanında kullanılan argan yağı, uzun süre çoğunlukla kadın emeğine dayanan ancak kadınların ekonomik karşılığını alamadığı geleneksel bir üretim faaliyetiydi. Cooperative Cultural Heritage platformunda yayımlanan “Seeds of Hope: Women, Argan and the Cooperative Spirit of Morocco” adlı çalışma, kadın kooperatifleri aracılığıyla bu geleneksel üretim biçiminin nasıl yeni bir kalkınma modeline dönüştüğünü ele alıyor.

Amal kadın kooperatifi

Bu dönüşümün önemli dönüm noktalarından biri de Amal Kadın Kooperatifi. Amal Kadın Kooperatifi, 1990'lı yılların ortalarında Profesör Zoubida Charrouf öncülüğünde, Fas'ın Tamanar bölgesinde kuruldu. “Amal” sözcüğü, Arapçada “umut” anlamına geliyor. Platforma göre Amal, tamamen kadınlar tarafından yönetilen ilk argan yağı kooperatifi örneklerinden biri. Ayrıca kooperatif, geleneksel argan üretimini kadınların ekonomik bağımsızlığı ve sürdürülebilir kalkınma ile ilişkilendiren yeni bir model ortaya koydu.

Kooperatif sayesinde, daha önce çoğunlukla evlerin içinde, kayıt dışı olarak üretilen argan, yapılan eğitimler ve daha adil ücretlendirme mekanizmaları sayesinde daha örgütlü bir ekonomik faaliyete dönüştü. Amal kooperatifinin başarısı, Tamanar çevresindeki Tidzi ve Mesti gibi yerleşim yerlerinde de benzer kadın kooperatiflerinin ortaya çıkmasına ilham kaynağı oldu. Böylece tek bir yerel girişim, zaman içerisinde geniş bir üretim ağı ve kadın dayanışmasına dönüştü.

Çevresel sürdürülebilirlik

Bu kooperatiflerin diğer önemli boyutu da çevresel sürdürülebilirlik. Argan ağacı, Fas'ın kurak bölgelerinde çölleşmeyle mücadele, toprağın ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından önemli bir ekolojik role sahiptir. Argan yağı, bölgedeki yerel topluluklara ekonomik fayda sağlarken ekosistemin de korunmasını sağlıyor. Kadın kooperatifleri, ekonomik kalkınma ile doğal kaynakların korunması arasında bir bağ kuruyor.

Geleneksel olarak kuşaktan kuşağa aktarılan argan yağı üretimi, günümüzde modern pazarlama, kalite kontrolü ve uluslararası ticaret stratejileri ile bütünleşiyor. Böylece hem yerel kültürel miras korunuyor hem de ekonomik değere dönüşüyor. Bundan dolayı, Fas'ın argan kadın kooperatifleri, özellikle kırsal kalkınma politikaları açısından örnek teşkil ediyor. Kadın kooperatiflerinin girişimleri, insan ile doğa, gelenek ile yenilik ve toplumsal dayanışma arasında denge kuran örnek bir model.

Uluslararası Argania Günü

Argan ağacının ekolojik, ekonomik ve kültürel öneminin küresel düzeyde tanınmasının önemli göstergelerinden biri de her yıl 10 Mayıs'ta kutlanan Uluslararası Argania Günü. Argan, kırsal kalkınma, kadın emeği, geleneksel üretim, biyolojik çeşitlilik ve çölleşme ile mücadele gibi çok boyutlu unsurları kesiştiren doğal bir kaynak.

Argan, küresel pazarlarda giderek daha fazla değer kazanan geleneksel bir ürün. Argan ağacının ekonomik değerinin artması, özellikle kadın kooperatifleri bakımından yeni fırsatlar yaratırken ormanların aşırı kullanımını önleyecek sürdürülebilir yönetim modelleri uygulanmalı.

 

 

^Kaynaklar:

^{Cooperative Cultural Heritage. “Seeds of Hope: Women, Argan, and the Cooperative Spirit of Morocco”: https://culturalheritage.coop/sites-and-elements/tangible-cooperatives/seeds-of-hope-morocco
UN Today (1 Mayıs 2025), “Argan oil and the importance of the argan tree to Morocco” by Abdelladim Aterchi: https://untoday.org/argan-oil-and-the-importance-of-the-argan-tree-to-morocco/
FAO (9 Mayıs 2025), “From roots to resilience: Empowering Morocco's argan landscapes through innovation and community stewardship”: https://www.fao.org/neareast/news/stories/details/from-roots-to-resilience-empowering-morocco-s-argan-landscapes-through-innovation-and-community-stewardship/en
WWF (10 Aralık 2002). Project-report: Morocco's Argan and Thuya Woodlands: https://wwf.panda.org/es/?11421/B-Project-report-BBRMoroccos-argan-and-thuya-woodlands
Perry, W. (2020). Social sustainability and the argan boom as green development in Morocco. World Development Perspectives, 20, 100238. https://doi.org/10.1016/j.wdp.2020.100238}

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Elif Dikmen Diriöz Independent Türkçe için yazdı

<p>Görsel: ChatGPT/Independent Türkçe</p>

Fas'ta umudu yeşerten argan ağacı

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Milli Gençlik Derneği Genel Merkezi'nde düzenlenen "İl Başkanları Toplantısı" öncesinde yaptığı açıklamada, Yeni Yol Grubu'nun milletvekili sayısının 19'a düşmesi üzerine, grubun Meclis'te faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla Konya Milletvekili Ali Yüksel'in Yeni Yol Grubu'na katılmasına karar verdiklerini belirterek, kararın ülke, millet ve Meclis için hayırlı olmasını diledi.

Erbakan, gençliğin milli ve manevi değerlerden koparıldığını, gençler arasında deizm ve ateizmin arttığını, uyuşturucunun yaygınlaştığını ve aile kurumunun zayıfladığını, doğurganlık hızının gerilediğini savunarak, "Milletimiz aile yapısından koparılmak isteniyor. Milletimiz köklerinden, inancından ve temel değerlerden koparılmak isteniyor. Manevi vatanımız tehdit altındadır. Ve buna göz yumanlar, bir yandan da ecdat edebiyatına başvurmaktan, tarihimiz üzerinden ucuz siyaset devşirmekten asla geri durmuyorlar" diye konuştu.

AK Parti’ye "Poizi" tepkisi

Erbakan, AK Parti Gençlik Kolları tarafından düzenlenen BeyoğluFest'te sahne alan "Poizi" üzerinden iktidarı eleştirerek, şunları kaydetti:

Siz bu gençliğe ne sunuyorsunuz? 24 yıldır verdiğiniz ekonomik zehirler yetmedi de şimdi bir doz da Poizi mi sunuyorsunuz? Nereden nereye geldiler. Dindar nesilden pudra şekerine, pudra şekerinden Poizi'ye geldiler. Gündüz Malazgirt'te nutuk atıp akşam Beyoğlu'nda Poizi konseri verdiriyorlar. Gençliğimizi iktidar sarhoşluğunun kibrinden ve zehrinden kurtaracak, manevi kalkınmayı sağlayacağız.

Erbakan, keten gömlek üzerinden kendisine yönelik eleştirilere tepki göstererek, "Siz üzerimizdeki keten gömlekten değil, üzerimizdeki Milli Görüş gömleğinden rahatsızsınız. İktidar mensuplarına reçeteyi yazıyorum: Her birinize Milli Görüş gözlüğü lazım" dedi.

Süreç için referandum çağrısı

Erbakan, "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin, terörün bitmesine, silahların teslim edilmesine, Kürtlerin hak ve adalet zemininde kucaklanmasına "evet" dediklerini belirterek, "Şartlı tahliye ya da infaz düzenlemesi adı altında teröristlerin sokağa salınmasına, iki üç yıl içinde siyaset sahnesine taşınmasına 'hayır' diyoruz" ifadesini kullandı.

Sürece ilişkin mevcut Meclis aritmetiğinin milli iradeyi yansıtmadığına dikkati çeken Erbakan, "Yeniden Refah Partisi olarak açık ve net çağrımızı yapıyoruz: Bu yasa doğrudan halkımızın oyuna sunulmalıdır. Eğer iktidarın amacı gerçekten toplumsal barışı sağlamaksa, milletin hakemliğinden kaçmasın, milletin huzuruna bu yasayı getirsin" dedi.

"Bu iktidar değişmeden ekonomideki tablo düzelmez"

Erbakan, iktidarın ekonomi politikalarını eleştirerek, şunları kaydetti:

Bunlara göre, Londra'daki tefecilere trilyonlarca lira aktarmak rasyonel, emekliye insan gibi yaşayacak maaş vermek hayal. Rantiyeciyi ihya etmek rasyonel; çiftçiye gübre, sanayiciye can suyu vermek hayal. Kamudaki israfa, lükse, şatafata trilyonları aktarmak rasyonel, küçük esnafa destek olmak hayal. İmtiyazlı holdinglerin vergi borçlarını tek kalemde silmek rasyonel, asgari ücretliye nefes aldırmak hayal. İşte bunların rasyonellikten anladıkları budur. Bize 'hayalci' diyenlere sesleniyoruz: Merhum Erbakan Hocamızın dediği gibi, bizim yaptıklarımıza sizin hayalleriniz bile ulaşamaz.

Geçen günlerde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Batman'da evladı için iş isteyen Kürt bir anneye, "Memlekette fabrika çok, iş var" dediğini anımsatan Erbakan, "Siz milletin aklıyla alay mı ediyorsunuz?" diye sordu.

Erbakan, tarımda artan maliyetler ile üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkına dikkati çekerek, "Tarlada köylüyü eziyorlar, markette milleti eziyorlar. Çünkü tarlada üreticiyi ezen, markette de tüketiciyi ezen bir düzen var" dedi.

Okulların açılacağını hatırlatan Erbakan, kırtasiye masraflarının yüzde 50'ye yakın arttığını, okul formasının 2 bin 500 liraya, servis ücretlerinin ise 50 bin liranın üzerine çıktığını, büyükşehirlerde servis ücretlerinin 90 bin lirayı bulduğunu belirterek, "İki evladı olan bir asgari ücretlinin yıllık yüz bin lira servis ücreti verebilmesini hayal edebiliyor musunuz? Bu dramatik tablonun ekonomi bilimindeki adı teknik iflastır. Bu iflasın sorumlusu da mevcut iktidardır. Bu iktidar değişmeden ekonomideki tablo düzelmez. Bu yangını söndürecek tek adres ise Milli Görüş'tür, Yeniden Refah'tır" diye konuştu.

"Hazinede bir delikli kuruş bile kalmamış"

Erbakan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararıyla iki köprü, sekiz otoyol ve iki çevre yolunun özelleştirme programına alınmasına tepki gösterdi. Erbakan, şöyle konuştu:

Bu 12 ulaşım varlığımızın yıllık karı aşağı yukarı 600 milyon dolar seviyesinde. 600 milyon dolarlık yıllık kar yapan bu varlıkların 30 senelik karı ne kadar? 18 milyar dolar. 18 milyar dolar nedir? 2026 yılında hükümetin ödeyeceği faizin üçte biri kadar. Yani dört ayda faize verdikleri para, bu 12 varlığın 30 senelik karına denk. Nasıl bir tabloyla karşı karşıya olduğunuzu görmenizi istiyorum. Şimdi bu varlıkları piyasa değeri üzerinden 18 milyar dolara, 20 milyar dolara satsalar ki hiç zannetmiyorum. Böyle olsa dahi dört aylık faizlerini ancak yetiyor. Şimdi hep birlikte göreceğiz. Beş milyar dolara mı, altı milyar dolara mı satacaklar? Yine imtiyazlı holdinglere bir peşkeş çekme operasyonu mu yapılacak? Hep birlikte göreceğiz. Vatandaşın vergileriyle, parası çoktan ödenmiş olan, binbir emekle yapılan, amortismanları karşılanmış ve sadece kar getiren bu varlıklarımız haraç mezat apar topar satışa çıkarılıyor. Anlıyoruz ki hazinede bir delikli kuruş bile kalmamış. İsraf, şatafat, imtiyazlı holdingler ve faiz giderlerine verecekleri para kalmamış. Kamuya ait satılacak arsa, maden arazisi ve orman arazisi de kalmamış. En son altın yumurtlayan tavuklar olarak bu otoyolları ve köprüleri satışa çıkartıyorlar. Ama iş eninde sonunda Özal döneminde, Demirel döneminde yapılmış olan köprüleri satmaya dahi geldiyse, 'Vay bu ekonominin haline, vay bu ülkenin haline' diyoruz.

Davutoğlu'na soruşturmaya tepki

Erbakan, feshedilen Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu hakkında başlatılan "Cumhurbaşkanına hakaret" soruşturmasına dair, "Tabii, burada sarf ettiği sözler sebebiyle bir eski başbakanın üzerine bu şekilde gidilmesinin uygun olmadığını düşünüyorum. Bu davranışın, bu hareketin bir miktar sert ve müsamahasız bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum. Aynı zamanda konuşmanın yapıldığı tarih 2022. Aradan dört sene geçmiş. 2026'da şimdi neden bu eski dosyalar karıştırılıp da bu çıkartılıyor? Madem bir suç unsuru varsa, 2022'den beri herhangi bir adım neden atılmadı?" ifadelerini kullandı.

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek soruşturmasına ilişkin de "Bir iddia ortaya konulmuşsa, kendilerinin de bunun aksini ispat etmeleri lazım. Soruşturmanın, kovuşturmanın aynen muhalefete gelince yapıldığı gibi iktidar kanadından birisi olması halinde de yapılması lazım. Eğer iddialar doğru değilse, zaten bunları kendileri ispat edeceklerdir diye düşünüyorum" dedi.

 

ANKA

Erbakan, “En son altın yumurtlayan tavuklar olarak bu otoyolları ve köprüleri satışa çıkartıyorlar. İş Özal ve Demirel döneminde yapılmış köprüleri satmaya dahi geldiyse, ‘Vay bu ekonominin haline, vay bu ülkenin haline’ diyoruz" dedi

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Erbakan'dan köprü ve otoyol özelleştirmesine tepki: İş köprüleri satmaya dahi geldiyse vay bu ülkenin haline

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ile 2027-2029 dönemini içeren Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıkladı.

OVP'nin her yıl olduğu gibi bu yıl da Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının müşterek çalışmasıyla hazırlandığını belirten Yılmaz, "Hazırlık sürecine bakanlıklarımız ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarımız önemli katkı sunmuş, özel sektör ve meslek kuruluşlarımızın görüş ve değerlendirmeleri alınmıştır. Ortak aklı ve katılımcılığı esas alan bir anlayışla hazırladığımız Programımızda, ilgili tüm taraflarla yürüttüğümüz istişareler de politika ve tedbirlerimize yansıtılmıştır” ifadesini kullandı.

Sunumda öncelikle dünya ekonomisindeki mevcut görünüme değinileceğini, ardından uygulamakta oldukları program kapsamında bugüne kadar kaydettikleri mesafe ve sonrasında 2027-2029 dönemine ilişkin makroekonomik hedefleri paylaşacaklarını aktaran Yılmaz, belirlenen hedeflere nasıl ulaşacaklarına dair öncelikli reform alanlarını, planlanan politika ve tedbirleri ortaya koyacaklarını söyledi.

Gelecek üç yıla ilişkin temel politika belgesi olan OVP'nin, Kalkınma Planı doğrultusunda hazırlanan ve her yıl güncellenen üç yıllık bir politika çerçevesi sunduğunu vurgulayan Yılmaz, şunları kaydetti:

Program, makroekonomik hedef ve tahminlerimizi, gelir ve gider ile borçlanma görünümünü, kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını ve reform gündemimizi ortaya koymakta, aynı zamanda bütçe sürecinin temel çerçevesini oluşturmaktadır. Dünya ekonomisi, son dönemde ekonomik, teknolojik ve jeopolitik gelişmelerin iç içe geçtiği, öngörülebilirliğin azaldığı ve risklerin tarihi yüksek seviyelere çıktığı yeni bir süreçten geçmektedir. Türkiye ekonomisi de elbette dünyadan ve bölgemizde yaşanan bu gelişmelerden bağımsız değildir. Özellikle bölgemizde yaşanan savaşın doğrudan ve dolaylı etkileri, enerji ve emtia fiyatlarından küresel ticarete, enflasyon görünümünden büyüme beklentilerine kadar birçok alanda hissedilmektedir. Bunun yanında geleneksel tarife artışlarının yanında yeni nesil korumacılık eğilimleri ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler de küresel görünümü etkilemektedir.

"64,3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol 89,3 dolara yükseldi"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, programın makroekonomik çerçevesini oluştururken, geçen yıl esas aldıkları varsayımların bu yılın başında bölgedeki savaş başta olmak üzere yıl içerisinde yaşanan hadiseler doğrultusunda güncellendiğini bildirerek, şu bilgileri verdi:

Geçtiğimiz OVP'deki varsayımların başında gelen küresel büyüme tahmini yüzde 3,1'den yüzde 3'e geriledi. Ticaret ortaklarımızın büyüme tahmini yüzde 2,4'ten yüzde 1,6'ya, Avro Bölgesi büyümesi yüzde 1,2'den yüzde 0,9'a gerilerken bölgemizde yaşanan savaşın etkisinin en belirgin görüldüğü Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülkelerinde ise yüzde 3,4 olarak öngörülen büyüme, yüzde eksi 0,5'e kadar geriledi. Geçtiğimiz yıl OVP'yi hazırlarken uluslararası kuruluşların tahminleriyle uyumlu olarak 2026 yılı için 64,3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol fiyatı ortalamada 89,3 dolara yükseldi. Enerji dışı emtia fiyatlarında yüzde 5,7 oranında düşüş beklerken, bugün yüzde 18,6 oranında bir artış öngörülmektedir. Küresel enflasyon tahmini ise bu gelişmelere bağlı olarak yüzde 3,6'dan yüzde 4,7'ye yükselmiş durumdadır.

"2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3,3 olarak güncelledik"

Özellikle savaşla birlikte enerji ve emtia fiyatlarında ortaya çıkan arz yönlü baskıların ve Türkiye'nin başlıca ticaret ortaklarındaki zayıflamanın doğal olarak 2026 yılı tahminlerine de yansıdığını hatırlatan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3,3 olarak güncelledik. Sanayi büyümesi tahminimiz yüzde 2,3'e gerilerken, yıl sonu enflasyon tahminimiz yüzde 28,4'e yükseldi. Enerji fiyatlarındaki yükselişin dış dengemiz üzerinde doğrudan etkisiyle enerji ithalatı tahminimiz 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselirken, dış ticaret açığı tahminimiz 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkmıştır. Buna bağlı olarak cari işlemler açığının milli gelire oranına ilişkin tahminimizi de yüzde 2,6'ya güncelledik. Turizm gelirleri tahminimiz ise yine savaşın etkisiyle 68 milyar dolardan 65 milyar dolara revize edilmiştir. Bu güncellemeler programımızın yönünde veya ana çerçevesinde bir değişiklik anlamına gelmemektedir. Nitekim geçtiğimiz yıl öngörülmeyen ölçekte ortaya çıkan savaş ve beraberinde getirdiği enerji ve emtia şoku, dış talepteki zayıflamayla birlikte tüm ekonomiler üzerinde ilave bir yük oluşturmuştur. Buna rağmen Türkiye ekonomisi üretmeye, büyümeye ve istihdam oluşturmaya devam etmektedir.

"İhracatımızı şoklara daha dayanıklı hale getirme çabamız devam edecek"

Yılmaz, 2026 yılının hem küresel büyümenin hem de dünya ticaretinin belirgin biçimde ivme kaybettiği bir yıl olarak karşılarına çıktığının altını çizerek, "Bununla birlikte, 2027 yılına ilişkin beklentiler küresel görünümde yeniden bir toparlanmaya işaret etmektedir. Küresel büyümenin yüzde 3,4'e, küresel ticaret hacmindeki artışın ise yüzde 4,3'e yükselmesi beklenmektedir. Özellikle küresel ticarette beklenen bu canlanmanın, dış talep koşullarının iyileşmesine ve ihracatçı ülkeler açısından daha destekleyici bir ortamın oluşmasına katkı sağlamasını bekliyoruz" diye konuştu.

Türkiye'nin ihracatının yaklaşık yüzde 96'sını oluşturan başlıca ticaret ortaklarının ağırlıklı büyümesinin 2025 yılındaki yüzde 2,4 seviyesinden 2026 yılında yüzde 1,6'ya gerilemesini beklediklerini anlatan Yılmaz, şunları paylaştı:

2027 yılında ise dış talep koşullarının yeniden iyileşmesiyle bu oranın yüzde 2,8'e yükselmesini öngörüyoruz. Bu zayıflama, ihracatımızın yaklaşık yüzde 43'ünü gerçekleştirdiğimiz Avrupa Birliği ile yüzde 22'sini gerçekleştirdiğimiz MENA Bölgesinde özellikle dikkat çekicidir. En büyük ihracat pazarımız olan Avrupa Birliği'nde 2025 yılında yüzde 1,6 olarak gerçekleşen büyümenin 2026 yılında yüzde 1,2'ye gerilemesi, 2027 yılında ise sınırlı bir toparlanmayla yüzde 1,4 seviyesine yükselmesi beklenmektedir. MENA Bölgesinde ise savaşın ve jeopolitik gerilimlerin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi çok daha belirgindir. 2025 yılında yüzde 3,3 büyüyen bölge ekonomisinin, 2026 yılında yüzde 0,5 oranında daralacağı tahmin edilmektedir. 2027 yılında beklenen yüzde 7,3'lük güçlü büyümede ise 2026 yılındaki bu sert daralmanın oluşturacağı baz etkisinin önemli rol oynayacağını değerlendiriyoruz. Dolayısıyla, AB ve MENA bölgelerinin toplam ihracatımızın yaklaşık üçte ikisini oluşturduğu dikkate alındığında 2026'da ihracatçılarımızın oldukça zorlu bir dış talep ortamına rağmen başarılı bir performans sergiledikleri görülmektedir. Yıllar içerisinde ihracat pazarlarını çeşitlendiren ülkemizin mevcut pazardaki güçlü konumunu korurken, yeni pazarlara erişimini artırma, ihracatımızı bölgesel ve küresel şoklara karşı daha dayanıklı hale getirme çabamız önümüzdeki dönemde de devam edecek.

"Savaşla jeopolitik risk endeksi çok hızlı yükseldi"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, küresel ekonomik görünüm üzerinde belirleyici olan unsurlardan birinin de jeopolitik risklerde yaşanan belirgin artış olduğuna dikkati çekerek, şunları dile getirdi:

Savaşın başlamasıyla birlikte jeopolitik risk endeksinin çok hızlı bir şekilde yükseldiğini görüyoruz. Savaş öncesinde uzun dönem ortalaması etrafında seyreden endeks, savaşın ardından tarihsel ortalamasının oldukça üzerine çıkmış ve yüksek bir oynaklık yükselmiştir. Jeopolitik gerilimler enerji ve emtia piyasalarından ticaret ve lojistik hatlarına, yatırım kararlarından finansal piyasalara kadar birçok kanal üzerinden dünya ekonomisine yayılmaktadır. Bu gelişmeleri ve oluşturabilecekleri ilave riskleri yakından takip ediyor, etkileri sınırlandırıcı tedbirler alıyor, ekonomi politikalarımızı farklı senaryoları dikkate alan, dışsal şoklara karşı dayanıklılığı güçlendiren bir anlayışla yürütüyoruz. Küresel arz koşullarından kaynaklanan fiyat hareketlerinin bir taraftan enerji ithalat maliyetlerimizi ve dış ticaret dengemizi etkilerken, diğer taraftan üretim ve ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyon görünümüne de yansımaktadır. Nitekim geçtiğimiz yıl 2026 yılı için 63 milyar dolar olarak öngördüğümüz enerji ithalatı tahminimizi, bu yıl 71 milyar dolara güncellememizde de bu gelişmeler etkili olmuştur.

"Göstergeler, programımızın somut sonuçlar ürettiğini ortaya koymakta"

"Programımızı hayata geçirdiğimiz günden bu yana temel önceliğimiz, makroekonomik istikrarı güçlendirmek, ekonomide dengelenmeyi sağlamak, enflasyonu kalıcı biçimde düşürmek ve kazanımlarımızı sürdürülebilir hale getirmek olmuştur" ifadesini kullanan Yılmaz, şöyle devam etti:

Paylaşacağı göstergeler, son dönemde karşı karşıya kaldığımız ilave dışsal şoklara rağmen programımızın temel alanlarda somut sonuçlar üretmeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Programımız kapsamında yatırımların tüketimin üzerinde seyrettiği, dolayısıyla büyümenin kompozisyonunda daha dengeli, üretken ve sürdürülebilir bir yapının öne çıktığını görmekteyiz. Yeni yatırımlar üretim kapasitesini genişletmekte, teknolojik dönüşümü ve verimlilik artışını desteklemekte, aynı zamanda yeni istihdam imkanları oluşturmaktadır. Nitekim son yıllarda Toplam Faktör Verimliliğinin (TFV) büyümemize daha fazla olumlu etkide bulunduğunu görüyoruz. Baktığımız zaman 2026'da öngördüğümüz 3,3'lük büyümenin 1,2 puanını Toplam Faktör Verimliliği kaynaklı olduğunu görüyoruz. Tüketim ağırlıklı bir yapı yerine üretim kapasitesini artıran yatırımların öne çıkması, enflasyonla mücadeleyi destekleyen, dış denge üzerindeki baskıları sınırlayan ve potansiyel büyümemizi yükselten daha sağlıklı bir makroekonomik görünüm sunmaktadır.

"Risk primimiz 220 seviyesinin de altına inmiştir"

Yılmaz, "Uyguladığımız politikalar çerçevesinde TL'ye güven artmaya devam etmiş, TL mevduatımızın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6 seviyesinden 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5 seviyesine yükselmesi izlediğimiz politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olmuştur" değerlendirmesinde bulundu.

Koşullu yükümlülüklerden olan KKM'den çıkışın sorunsuz şekilde tamamlandığını anımsatan Yılmaz, "Kararlılıkla uyguladığımız politikalarla küresel ekonomik görünümdeki belirsizliklere ve jeopolitik risklere rağmen brüt rezervlerimiz 89,7 milyar dolar artarak, 188,2 milyar dolara ulaşmıştır. Rezervlerde sağlanan bu güçlü artış ekonomimizin dış şoklara karşı dayanıklılığını desteklemektedir. Jeopolitik gerilimlere rağmen risk primimiz de önemli ölçüde gerilemiş ve 700'lü seviyelerden 220 seviyesinin de altına inmiştir. Bu önemli gelişme gerek kamu gerekse özel kesimin yabancı para cinsi borçlanmasında faiz yükünü aşağıya çekmiştir" dedi.

"Yıllıklandırılmış ihracatımız ağustos itibarıyla 280 milyar dolara ulaşmıştır"

Kaydettikleri mesafenin önemli göstergelerinden birinin de ihracattaki olumlu seyir ve ihracatın teknoloji kompozisyonundaki iyileşme olduğuna işaret eden Yılmaz, şu bilgileri verdi:

Yıllıklandırılmış ihracatımız, ticaret ortaklarımızdaki belirgin yavaşlamaya ve zorlu dış talep koşullarına rağmen ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. İhracatımız nitelik olarak da güçlenmiş ve 2024 Ağustos'unda yüzde 40 seviyesinde olan orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracatımız içerisindeki payı, 2026 Ağustos ayı itibarıyla yüzde 44,1'e ulaşmıştır. Böylece bir taraftan ihracatımızı artırıyor, diğer taraftan ihracatımızı daha yüksek teknoloji ve katma değere dayalı bir yapıya dönüştürüyoruz. İhracatımızdaki güçlü performansa rağmen enerji ve emtia fiyatlarındaki yükseliş, dış dengemiz üzerinde geçici bir baskı oluşturmuştur. Cari işlemler açığının milli gelire oranı 2024 yılı Haziran ayında yüzde 1,8, 2025 yılı Haziran ayında ise yüzde 1,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2026 yılı Haziran ayı itibarıyla bu oran yüzde 2,3'e yükselmiştir. Bu yükselişin içerisinde 0,7 puanlık farkın savaş nedeniyle geldiğini hesaplamaktayız. Dolayısıyla bunu çıktığımız zaman yapısal bir bozulma olmadığını net bir şekilde görüyoruz. Ayrıca, mevcut seviyenin, 2000-2025 dönemi uzun dönem ortalaması olan yüzde 3,2'nin belirgin altında ve yönetilebilir seviyede olduğunu özellikle vurgulamak isterim. Dolayısıyla dış dengede daha dayanıklı bir yapı söz konusudur.

 

Independent Türkçe

"TL mevduatımızın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6 seviyesinden yüzde 61,5 seviyesine yükselmesi, izlediğimiz politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olmuştur"

<p>Fotoğraf: AA</p>

Yeni Orta Vadeli Program açıklandı… Yılmaz: Enflasyon oranının yıl sonunda yüzde 28,4 olmasını bekliyoruz

DEM Parti'nin 5'inci Olağan Büyük Kongresi, saat 10.00'da Ankara Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde başladı. En son Ekim 2023'te olağan kongresini toplayan DEM Parti, bu kongreyi yasal zorunluluklar nedeniyle gerçekleştiriyor.

Delegelerin katılımıyla başlayan kongrede, parti organlarının seçimi ve tüzük değerlendirmeleri yapılacak. Kongrede ayrıca önümüzdeki siyasi döneme ilişkin bir bildirgenin kamuoyuna duyurulması bekleniyor. 

Kongre kapsamında diğer siyasi partilere davet gitmedi

Katılımının sınırlı olduğu kongreye DEM Parti milletvekillerinin yanı sıra il ve ilçe örgütlerinden üyeler katıldı. Katılımcılar arasında TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, DEM Parti İmralı Heyetinde yer alan Şanlıurfa Milletvekili Mithat Sancar, Demokratik Bölgeler Partisi Eş Genel Başkanları Çiğdem Kılıçgün Uçar ve Keskin Bayındır, DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan da yer aldı. Öte yandan kongrenin çerçevesi doğrultusunda diğer siyasi partiler kongreye davet edilmedi.

Kongrenin gerçekleştiği salonda üzerinde "5. Büyük Kongre, 5. Kongreye Mezin" ve "Jin, Jiyan Azadi" yazılı dövizler asıldı. DEM Parti Eş Genel Başkanları salona alkışlar eşliğinde giriş yaptı. Kongrenin başlamasıyla birlikte Kongre Divanı'na Neslihan Şedal, Ali Kenanoğlu, Şevval Dicle Akay, Burcugül Çubuk, Mehmet Onur Yılmaz seçildi. Saygı duruşuyla başlayan kongrede DEM Parti Eş Genel Başkanları konuşma yaptı.

Yönetim değişikliği beklenmiyor

Kongrede, isim, tüzük ya da parti programında değişiklik beklenmiyor. Eş Genel Başkanlar Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları'nın yeniden seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Merkez Yürütme Kurulu ve Parti Meclisi'nde ise sınırlı sayıda değişiklik olması öngörülüyor.

Kapsamlı kongre 2027 baharda

DEM Parti, 5'inci Olağan Kongresi'nin ardından çözüm sürecine paralel olarak kapsamlı bir değişim ve yeniden yapılanma kongresi yapmayı planlıyor. Bu kongrenin Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un uygulanması ile eşgüdümlü halde 2027'nin bahar aylarında gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Hatimoğlulları kongrede konuştu

Kongrede konuşan DEM Parti Eş Genel Başkanı Hatimoğulları, Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri değerlendirdi.

Hatimoğulları, konuşmasına Türkiye'nin farklı bölgelerinde çalışan çiftçi ve emekçilere selam göndererek başladı. Hatimoğulları, "Dicle'nin kıyısından tarlasına giden çiftçiye, Çukurova'nın kavurucu sıcağından alın teri döken tarım işçilerine binlerce kez selam olsun. Ege'nin zeytinliklerinde emek verenlere, Karadeniz'in yamaçlarında yaşamını sürdürenlere selam olsun. İç Anadolu'nun bozkırlarında toprağa umut ekenlere, İstanbul'un sabah karanlığından servise yetişmeye çalışan emekçilere, bu memleketin dört bir yanındaki işçilere, yoksullara, barınamayanlara buradan binlerce kez selam olsun" dedi.

Türk, Kürt, Arap, Çerkez, Laz, Ermeni, Roman, Süryani, Alevi, Sünni, Ezidi ve Hristiyanlara selam gönderen Hatimoğulları, "Ez cümle, bütün farklı halklardan ve inançlardan 72 millete selam olsun" ifadelerini kullandı. Kadınlara da selam gönderen Hatimoğulları, "Bu yaşamın ve mücadelenin en ağır yükünü sırtlayan, en önde duran, yaşamın her alanında en ağır bedeli ödeyen kadınlara, Barış Anneleri'ne, Cumartesi Anneleri'ne binlerce kez selam olsun" diye konuştu. Hatimoğulları, "Selam olsun İstanbul Sözleşmesi için 'Asla yalnız yürümeyeceksin' diyen kadınlara. Selam olsun 'Jin, Jiyan, Azadi' felsefesini bütün dünyaya duyuranlara" dedi.

Konuşması sırasında salondan "Jin, Jiyan, Azadi" sloganları yükselen Hatimoğulları, Clara Zetkin, Rosa Luxemburg, Şirin Tekeli ve kadın mücadelesinin farklı isimlerini andı. Hatimoğulları, Türkiye'deki sosyalist ve devrimci mücadele içerisinde yer alan isimleri de anarak, "Selam olsun devrimci sosyalist Kürt mücadelesini bu topraklarda yaşayan insanlara, Mustafa Suphilere, Behice Boranlara, Hikmet Kıvılcımlılara, Denizlere, Mahirlere, İbolara, Mazlumlara, Sakinelere binlerce kez selam olsun" ifadelerini kullandı. Yaşamını yitiren Sırrı Süreyya Önder'i de anan Hatimoğulları, "Selam olsun barış mücadelesinin emektarı Sırrı Süreyya Önder'e" dedi.

Hatimoğulları, cezaevlerinde bulunan siyasi isimlere de selam göndererek, "Selam olsun sürgündeki yoldaşlarımıza. Ve değerli canlar, buradan sevgili Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş, Ayşe Gökkan, Leyla Güven ve cezaevindeki bütün siyasi muhaliflere binlerce kez selam olsun" diye konuştu.

Hatimoğulları, "Selam olsun bu memlekete, barışın ve demokratik toplumun kapısını aralayan Sayın Abdullah Öcalan" ifadelerini kullandı. Bu esnada salonda bulunan DEM Partililer ayağa kalkarak, "Biji Serok Apo" sloganları attı.

"Dünyanın en hareketli coğrafyasının biri"

Son üç yılda dünyada ve Türkiye'de önemli gelişmeler yaşandığını belirten Hatimoğulları, küresel sermayenin krizinin bedelinin halklara açlık, yoksulluk, savaş ve çatışma biçiminde ödetildiğini söyledi. Hatimoğulları, "3 yıl önce yaptığımız kongreden bu yana deyim yerindeyse yer yerinden oynadı. Küresel sermayenin krizinin bedeli açlık, yoksulluk, savaş ve çatışma biçiminde halklara ödetiliyor. Emperyalizm yeniden bir düzen kurarken bütün dünyayı, özelde de Orta Doğu'yu yeniden şekillendiriyor" diye konuştu.

Rusya-Ukrayna savaşının ve İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının devam ettiğini belirten Hatimoğulları, "ABD ve İsrail'in İran'a açtığı savaş Körfez ülkelerine kadar yayılmış durumda. Ekonomik etkisiyle de bütün dünyayı sarmış durumda. Silahlanmaya ayrılan bütçeler hızla büyüyor. Ve dünya bir nükleer tehdit altında. Suriye hala yeni düzenini arıyor" dedi.

Suriye'deki gelişmelere de değinen Hatimoğulları, "Suriye'de Aleviler, Kürtler, Hristiyanlar hala çok ağır tehdit altında. Rojava şu an eksik de olsa birçok kazanımla yoluna devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Küresel ölçekte büyük göç dalgalarının yaşandığını ve iklim krizinin derinleştiğini belirten Hatimoğulları, dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin hayatı hızlandırdığını söyledi.

"Halklarımıza güveniyoruz, bunun için başaracağız"

Hatimoğulları, şöyle konuştu:

Bizler kökümüzün tarihsel birikim ve deneyimlerini unutmadan çağını anlayan ve buna göre kendini yeniden inşa eden bir yola giriyoruz. Tarihin içinden geleceğe yürüyoruz. Ve son 3 yılda bu ülkenin önüne uzun zamandır görülmemiş muazzam bir olanak, muazzam bir fırsat ortaya çıktı. Türkiye yeniden Kürt meselesini konuşmaya başladı. Silahlar sustu. Bu gelişme sadece Kürt hareketi için değil, sisteme muhalif bütün kesimlerin demokratik zeminde mücadele olanaklarını ardına kadar açmış durumda. Bu süreci büyütmek, kalıcı barışı tesis etmek hepimizin insani, vicdani, siyasi ve toplumsal görevidir. Barışı kazanmak hepimizin ortak geleceğini kazanmaktır. Biz bunu 86 milyon yurttaşımız için 100 yıllık gelecek adına yerine getirmeye hazırız. Kendimize güveniyoruz. Sizlere güveniyoruz. Halklarımıza güveniyoruz ve bunun için başaracağız. Mutlaka ama mutlaka başaracağız.

"Çatışmalarda evladını kaybetmiş asker ailelerinin acısı bu ülkenin hafızasında"

"Bu topraklarda Kürt meselesi farklı dönemlerde farklı isimlerle konuşuldu. Bazen inkar edildi, reddedildi. Böyle bir sorun yok dendi. Bazen güvenlik başlığına sıkıştırıldı. Bazen konuşmanın kendisi dahi suç sayıldı. Bazen çözüm ihmali belirlendi. Ardından kapılar hemen kapandı" diyen Hatimoğulları, sözlerini şöyle sürdürdü:

1990'ların hafızasını bu toplum hala yaşıyor. Bu salondakiler hala bunu yaşıyor. Boşalan köylerin, faili meçhullerinin, cezaevlerinin, çatışmalarda yaşamını yitiren gençlerin, çocuklarını bekleyen annelerin, ailelerin hafızası hala aramızda. Birçok gencimizin hayatını kaybettiği açıklanan bir süreçteyiz. Ve şimdi birçok yerde taziyeler kurulmuş durumda, daha da kurulacak. Ben buradan başta Kürt halkına, çocuğunu yitirmiş bütün ailelerimize ve bütün halklarımıza başsağlığı dileklerimizi iletiyorum. Çatışmalarda evladını kaybetmiş asker ailelerinin acısı bu ülkenin hafızasında.

"Barış silahların susmasından çok daha büyük"

Acılar yarıştırılmaz. Her acının kendi adı, kendi ismi ve kendi hikayesi var. Barış bu ortak acıların bitmesini amaçlar. Hepimiz için kritik soru hiçbir halkın onurunu çiğnetmeden barışı büyütebilecek miyiz? Bu süreci başarıyla sonuçlandırabilecek miyiz? DEM Parti açısından bu soruların yanıtı nettir. Bizler barışacağız, bizler başaracağız ve bunun için halkımıza sözümüz olsun ki çok daha fazla çalışacak, çok daha fazla emek verecek ve mutlaka barışı bu topraklara hep birlikte armağan edeceğiz. Barışı silahların susmasından çok daha büyük bir şekilde düşünmeli ve değerlendirmeliyiz. Çünkü barış silahların susmasından çok daha büyüktür.

Hatimoğulları, barışın toplumsallaşması gerektiğini belirterek, "Meclis, 10 Ağustos 2026'da Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlenmesine Dair Kanun'u kabul etti. Biz bu kanunu çok önemsiyoruz. Her fırsatta ne kadar önemsediğimizi vurguladık. Ama aynı zamanda bu kanunun eksikliklerini de belirttik. Hiçbir kanun kendi başına toplumsal bir barış yapamaz, kanun sadece bir kapı açabilir" dedi.

"Barış hiçbir iktidarın topluma bahşettiği bir lütfu değil"

Bu kapıdan nasıl geçileceğine siyaset, hukuk ve toplumun birlikte karar vereceğini ifade eden Hatimoğulları, "Şimdi önümüzde çok daha zor bir aşama var. O da barışın toplumsallaşmasıdır. Barış mahalleye, okula, ailelere, hanelere, belediyelere, parlamentoya girmezse barış olmaz. Barış her yere girmeli. Barış hiçbir iktidarın topluma bahşettiği bir lütfu da değil" diye konuştu.

Barış sürecinin yıllar boyunca büyük bir toplumsal mücadele, emek ve bedellerle bugünlere geldiğini belirten Hatimoğulları, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu ihtimali yıllar boyunca ayakta tutan büyük bir toplumsal mücadele, emek ve bedeller var. Bunlarla barış süreci bugün bu seviyeye geldi. Eğer bugün İmralı'da bir masa kurulduysa bu verilen emek, mücadele, ödenen bedeller ve ülkenin geldiği koşulların dayatmasıyla olmuştur. O halde barışı kim kuracak? Galatasaray Meydanı'nda kayıplarının fotoğrafını yıllarca ellerinden bırakmayan Cumartesi Annelerinin hafızası, hafıza ısrarı kuracak. Barış Anneleri kuracak. Evladını askerken kaybetmiş ailelerin acısı ve dirayeti kuracak. Kadın hareketinin birikimi ve tecrübesi kuracak. İnsan hakları savunucularının dosyaları, gazetecilerin kayıtları, hukukçuların itirazları, akademisyenlerin çalışmaları, sanatçıların filmleri, romanları, şarkıları kuracak barışı. Kürk halkıyla tarihsel ve stratejik ittifak içinde olan sosyalistler, devrimciler, yurtseverler kuracak barışı.

"Barışı çocuklarımıza armağan edelim"

Hatimoğulları, demokrasiyi savunan farklı kesimlerin de barışın kurulmasında rol üstleneceğini belirterek, "Demokrasiyi savunan mütedeyyinler, sekülerler, sosyal demokratlar, Aleviler ve bütün halklar ve inanç toplulukları beraber kuracak barışı. 'Yaşasın halkların kardeşliğinin' sadece bir söylem olarak kalması değil, hukukla güvence altında alınması barışı kuracaktır ve buradan şunu hepimiz bilmeliyiz ki mücadele alanlarımızda tek vücut olmazsa bu süreci ilerletmede güçlük çekeriz" dedi.

Hatimoğulları, barışın birlikte inşa edilmesi çağrısında bulunarak, "O yüzden barışı gelin hep birlikte bu ülkenin bütün siyasal ve toplumsal dinamikleriyle beraber inşa edelim. Barışı çocuklarımıza ve Türkiye'nin geleceğine hep beraber armağan edelim" diye konuştu.

"Silahların susması demokrasi mücadelesini büyütmek için muazzam olanaklar açıyor"

Hatimoğulları, silahların susmasının demokrasi mücadelesinin büyütülmesi açısından önemli olanaklar sunduğunu belirterek, "Demokrasi mücadelesinin siyasal ve toplumsal bütün özneleri olarak bunu en güçlü şekilde hep birlikte değerlendirmeliyiz" dedi.

Emek, kadın, gençlik, ekoloji, Alevi ve engelli hareketlerinin yanı sıra farklı toplumsal kesimlerin örgütlenmesinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Hatimoğulları, "Emek hareketi, işsizler, yoksullar hareketi, ekoloji hareketi, kadın, gençlik, LGBTİ artılar, Alevi hareketi, mütedeyyinler, antikapitalist Müslümanlar, engelliler. Bu dönemde her birinin kendi özgün örgütlenmesini, genişletmesini, olanaklarını arttırabilmeliyiz. Bu koşulları bunun için değerlendirmeliyiz. Bunu başarırsak toplum demokratik dönüşümünü o zaman en güçlü şekilde sağlayabilir” diye konuştu.

Hatimoğulları, barışın kalıcı hale gelmesi ve demokratik toplumun inşa edilmesi için uzun soluklu bir mücadelenin örülmesi gerektiğini belirterek, "Bizim en önemli görevimiz demokratik, eşitlikçi, özgürlükçü bir düzeni kurmak. Güçlü demokrasiyi, demokratik toplumu inşa etmenin yolu uzun soluklu bir mücadeleyi birlikte örebilmekten geçer" dedi.

"Birleşik bir mücadeleyi örgütlemek zorundayız"

Kürtler başta olmak üzere bütün halkların ve inançların eşit yurttaşlık haklarının güvence altına alınması gerektiğini ifade eden Hatimoğulları, "Türkiye'nin demokratikleşme sorunlarına çözüm üretmek, aynı zamanda toplumsal ihtiyaçları temel alan halkın eğitim, sağlık, geçim, barınma, ulaşım gibi yaşamsal öneme sahip ihtiyaçların temel hak olduğunu vurgulayan birleşik bir mücadeleyi örgütlemek zorundayız" diye konuştu.

Barış ve demokratikleşmenin kendiliğinden gerçekleşmeyeceğini vurgulayan Hatimoğulları, “Ve şunu unutmayalım ki bizler birleşe birleşe kazanacağız. Barış asla kendiliğinden inşa olmaz. Türkiye'deki antidemokratik uygulamalar kendiliğinden ortadan kalkmaz. Türkiye kendiliğinden demokratikleşmez. O yüzden bu sloganı hafızamızda dipdiri tutarak birleşe birleşe kazanacağız” ifadelerini kullandı.

"Bu bir eşik kongresi"

Hatimoğulları, kongrenin yeni döneme hazırlık niteliğinde olduğunu belirterek, "Bu kongremizin anlamı da tam da burada yatıyor. Bu bir hazırlık kongresidir. Bu bir eşik kongresidir. Güçlenmeye, güç katmaya davet kongresidir. Geride bıraktığımız dönemin deneyimlerini yanımıza alıp önümüzdeki büyük dönüşüme hazırlanıyoruz. Kendimizi tekrar etmek için değil, kendimizi yenilemek için buradayız. Kendimizi yeniledikçe demokratik bir yönetimin inşasına talip oluruz, olmalıyız. Biz buna adayız. Değişerek yönetmeye, adaletli, eşit, özgür, demokratik bir inşaya hazırız. Toplum değişirken aynı kalan bir parti olmaz. Barışın dili değişirken eski dille yola devam etmek olmaz. Kürt meselesi yeni bir evreye girerken siyaseti eski araçlarla sürdüremeyiz” diye konuştu.

"Önümüzdeki dönemin kolay olmadığının farkındayız"

Barış sürecinin kolay ve düz bir yol olmadığını belirten Hatimoğulları, şöyle devam etti:

Önümüzde kolay bir dönem olmadığının hepimiz farkındayız. Barış süreçleri düz bir yol değildir. Engebelidir, incedir, uzundur, zordur, emek ister. İtirazlar olabilir bu süreçlerde. Provokasyonlar da olabilir. Güvensizlikler de çıkabilir. Eski korkular yeniden hatırlanabilir. Bu bütün taraflar için öyle. Bazen devlet ağır davranabilir. Bazen siyaset cesaretini kaybedebilir. Bazen toplum yorulabilir. Ama bizim görevimiz tam da burada. Barışı günlük havaya göre biz savunmadık, savunmayacağız. Çünkü barış bizim için konjonktürel bir tercih değil, bu topraklarda birlikte yaşamanın en ciddi siyasal programıdır barış. 100 yıllık meseleler bir günde çözülmez. Ama 100 yıllık meselelerin kaderi bazen birkaç yıl içinde değişebilir. Bir adım atılarak değişebilir. Şimdi böyle bir zamanın içindeyiz ve bu zamanı en doğru şekilde değerlendirmeliyiz. Bu zaman bizden öfke kadar akıl, hafıza kadar yenilenme, cesaret kadar sabır ve kararlılık istiyor. Ve belki en çok da birbirimizi duymayı ve dinlemeyi istiyor. 3 yılın muhasebesinden çıkaracağımız en büyük dersler bunlardır.

"Bu topraklarda çekilen acıları asla unutmayacağız"

Geçmişte yaşanan acıların unutulmayacağını ancak gelecek kuşakların bu acıların içinde yaşamaya mahkum edilmeyeceğini ifade eden Hatimoğulları, "Biz geçmişimizi asla inkar etmeyeceğiz. Bu topraklarda çekilen acıları asla unutmayacağız. Ödenen bedeller asla unutulmayacak. Ama şu bir gerçek ki biz yaşanan bütün acılarla yüzleşeceğiz. Hepsi ile yüzleşeceğiz. Ama bunu yaparken çocuklarımızı o acıların içinde yaşamaya da mahkum etmeyeceğiz" dedi.

Bu süreçte özellikle yerelde görev yapanlar, Barış Anneleri ve kadınların büyük emek verdiğini belirten Hatimoğulları, "Bu emeği en fazla yerelde yönetimde bulunan arkadaşlarımız verdi. Barış anneleri verdi. Kadınlar verdi. Ve ben buradan bu dönemi tamamlayıp yeni bir döneme geçerken bu mücadelede emek veren bütün il ilçe örgütü yöneticilerimize, Parti Meclisi üyelerimize, MYK üyelerimize, vekil grubumuza ve en önemlisi siz değerli halklarımıza sonsuz teşekkürlerimizi sunuyorum. Ve şu bilinsin ki, barışın gemisini ne olursa olsun o limana vardırıcağız. Ve bizler o limana mutlaka ama mutlaka ulaştıracağız. Yolumuz açık olsun" ifadelerini kullandı.

Bakırhan’ın konuşması

Bakırhan, partisinin kongresinde yaptığı konuşmada partisinin geçmişiyle yüzleşmekten çekinmeyeceğini belirterek, toplumla bağın yeterince güçlü tutulamadığını, bazı meselelerde sesin geç duyurulduğunu ve bazı belediyelerde hedeflenen karşılığın alınamadığını, bu eksikliklerin sorumluluğunun parti yönetimi ve eş genel başkanlarda olduğunu söyledi.

Bakırhan, ekonomik kriz karşısında emek mücadelesini, halklar ve inançlarla bağ kurma, ekoloji mücadelesini güçlendirme, barış ve demokratik toplum sürecini toplumsallaştırma ile uyuşturucuyla mücadelede hedeflenen düzeye ulaşamadıklarını kaydederek, "Artık bundan sonra sadece 'Bu niye böyle oldu?' demeyeceğiz, yerine ne koyacağımızı tartışacağız" dedi.

Bakırhan, "Demokratik Cumhuriyet"i inşa etmek için yola koyulma vaktinin geldiğini dile getirerek, "Bu ülkenin bütün toplumsal kesimleri çok acı çekti. Biz de geleceği inşa etmek için geçmişe saplanmayacağız. Ama geçmişe projeksiyon tutmazsak geleceği sağlam kuramayız. Cumhuriyet'in yüzyılı, kuruluş iddiasının aksine bir hikaye ortaya çıkardı. Ülkenin üzerine dikilen dar elbiseye birçok çevre yama yapmaya çalıştı. Bunu bazen Kemalistler, bazen İslamcılar, bazen milliyetçiler yaptı. Ama bu yamalı elbise, maalesef toplumun üzerine bir türlü olmadı. Bu yüzyılda birbirimizi çok yorduk. Artık yamaların olmadığı, hepimizi kapsayacak bir Türkiye'ye, bir cumhuriyete, bir demokrasiye ihtiyaç var. Yeni bir toplumsal mutabakata ihtiyaç var" diye konuştu.

"Gerçek bir yüz yıl barışla, hukukla, demokrasiyle olur"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhur İttifakı'nın bu sürece "Türkiye Yüzyılı" dediğini belirten Bakırhan, "Emin olun, bu süreci layıkıyla başarıya ulaştırabilirsek gerçekten yüz yıl Türkiye'nin olacak. Yüz yıl Kürtlerin, Alevilerin, ezilenlerin ve emekçilerin yüz yılı olacaktır. Gerçek bir yüz yıl barışla, hukukla, demokrasiyle olur. Buyurun, gelin rejimin parametrelerini demokrasi, hukuk, adalet ve eşitlik ilkeleri etrafında yeniden örelim. Demokratik Türkiye yüz yılına hep birlikte adım atalım. İşte bunu başarmak siyaset kurumunun emek vermesine ve sürece cesaretle sahip çıkmasına bağlıdır. Bu inanç, bu cesaret sadece bir partide var. O da DEM Parti'dir. Emin olun önümüzdeki yüz yılı kurtarmaya kararlıyız. Bir daha geçmiş yüzyılda Kürtlerin, Türklerin, Alevilerin, bu ülkede yaşayan emekçilerin, yoksulların aynı zulüm, baskı ve ekonomik yoksulluk içerisinde yaşamaması için kararlı bir şekilde bu yola revan olduğumuzu belirtmek istiyorum. Herkes önyargılarını kırar, korkularını bitirir, çıkarını halkın çıkarının arkasına koyarsa sadece yüz yılı değil, emin olun bölgede bin yılı kurtarırız" ifadesini kullandı.

"Bugün bir başka baharın eşiğindeyiz" diyen Bakırhan, şunları kaydetti:

50 yıllık çatışmanın ve şiddetin sonuna doğru yürüyoruz. Memlekete barış imkanı sunan, diyalog ve müzakerenin yolunu açan, başta Sayın Öcalan olmak üzere bütün siyasi aktörlere binlerce kez bir daha teşekkür etmek istiyorum. Yüz yıldır isyan ve inkar denklemine sıkıştık. Şimdi Türkiye bu kısır döngünden çıkmak istiyor. Kürtlerin ikbaliyle Türkiye'nin istikbalinin aynı parametrelerde buluştuğu bir dönemde yaşıyoruz. Kürtlerin ikbalini ve ülkenin istikbalini aynı noktada buluşturanın sırtı emin olun yere gelmez. Türkiye son 50 yılda Kürt meselesinin çözümsüzlüğünden kaynaklı çok büyük maliyetler ödedi. Orta Doğu'da oyun kurucu vasfını kazanabileceği her denklemde Kürt dengesiyle karşı karşıya kaldı. Kürt dengesini lehe çözecek bir süreç içerisindeyiz. Artık maliyet ödeme değil, hasat alma dönemidir. Artık sefalet değil, bereket dönemidir. Bu ülkenin her bir vatandaşının ve akrabalarının kazanımını kendi kazanımını gören bir anlayışa ihtiyaç var. Nasıl ki Azerbaycan'ın, KKTC'nin kazanımı Türkiye'nin ve Türkiye'de Kürt'ün kazancı olarak görülüyorsa, Irak'taki, İran'daki ve Suriye'deki Kürtlerin kazanımı da Türkiye'nin kazancı olarak görülmelidir. Tehdit olarak görülmemelidir. Kürt'ün kazanımı Türkiye'nin kazanımıdır. Türkiye'nin kazanımı Kürt'ün kazanımıdır. Kürt kazanınca Türk, Türk kazanınca Kürt kazanacaktır. Bugün barış süreciyle birlikte Türkiye'yle Kürtlerin çıkarlarını ortak bir paydada buluşturuyoruz. Güçlü ve büyük Türkiye'ye inanıyoruz. Fakat bunun nasıl olacağı konusunda yıllarca ayrıştık. Bize göre güçlü ve büyük Türkiye, demokratik olan bütün kimlikleri ve inançları eşit mesafede duran bir düzlemde mümkündür. Kürtler kurucu bir aktör olursa Türkiye güçlenir, Orta Doğu istikrar kazanır. Orta Doğu'yu barışın ve yaşamın coğrafyası haline getirebiliriz. Artık yüzyıllık Sykes-Picot parantezini kapatmamızın zamanı geldi. Yeni bir dönemin başladığının bilincindeyiz. DEM Parti olarak bu sürece hazır olduğumuzu dile getirmek istiyorum.

"Üçüncü yol" vurgusu

Bakırhan, toplumun, siyasetin ve devletin değiştiğini, dünyada siyasetin başka bir kulvara girdiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

Saatin akrebi yerinden oynadı. Artık zamanı ve siyaseti eski noktada kimse tutamaz. Biz de değişeceğiz. Bu değişime göre konumlanacağız. Ayakta kalacağız. Ve yönetim iddiamızı en güçlü biçimde ortaya koyacağız. Özellikle 10 yıllık süreçte konjöktürel tercihlerimiz oldu. Kategorik olarak Türkiye'deki hakim iki siyasi geleneğin çizgisini kendi çizgimiz olarak asla görmedik. Kendi yolumuzu belirledik, yolumuza üçüncü yol dedik. Tabanımızın önceliklerini ve Türkiye halklarının demokratik geleceğini önceledik. Konjüktöre göre hamle yapmak, strateji belirlemek siyasetin gereğidir. Biz ilkelerimizden taviz vermeden hep bunu yaptık, yapmaya devam edeceğiz. Verdiğimiz kararların sevabı da günahı da bizimdir. Her dönem verdiğimiz kararlarla siyasete yön verdik. Her zaman siyasal önceliklerimize göre pozisyon alıyoruz. Önceliklerimize rehberlik eden tek şey kendi çizgimiz ve 86 milyonun ortak geleceğidir. Şimdi artık sadece oyun bozan değil, oyun kuran ve Türkiye'yi yönetmeye aday konumdayız. 100 yıllık cumhuriyet tarihinde bu ülkeyi iki siyasal gelenek yönetti. Hangi tarihsel sorunları kalıcı şekilde çözebildi bu iki siyasal gelenek? Hangisi yetkiyi milletten alınca toplumun derdini unutmadı? Hangisi sorunlarımızı çözdü? Hangisi 100 yıldır içerisinde debelendiğimiz bu sorunların çözümü için sorumluluk aldı? Ne AKP öncesi Türkiye bir cennetti ne AKP dönemi bir tür modern asrı saadettir. İddiamız ve çözümümüz farklıdır. Biz başka bir siyaset anlayışının mümkün olduğuna inanıyoruz. Ve onun mücadelesini yürütüyoruz. Müstakil siyasetimizi güçlendirmek için inançla ve kararlılıkla yolumuza bakacağız, yolumuzdan yürüyeceğiz. Türkiye'de demokrasi hastalığının mutasyon geçirdiğini düşünüyoruz. Ama bazıları hala eski reçetelerde derman arıyor. Türkiye'de devlet, toplum ve sermaye dönüştü. Artık biz de demokrasi mücadelesinde yeni yol ve yöntemler bulmalıyız. Bugün siyasal mücadelemizi her zamankinden daha güçlü şekilde üçüncü yolda kuruyoruz. İlle de hak diyoruz. İlle de halk diyoruz. İlle de ezilenler diyoruz. İlle de demokrasi, ille de hukuk diyoruz. Yolumuz üçüncü yoldur. Yolumuz demokrasi ve barış yoludur. Çünkü yolumuz halkın yoludur. Yoksulun, kadının, inançların, emekçilerin, ezilenlerin yoludur. Bu yolda başarıya ulaşmak için daha fazla emek vereceğiz.

 

Independent Türkçe

DEM Parti’nin 5’inci Olağan Büyük Kongresi Ankara’da başladı. Kongrede parti organlarının seçimi ve tüzük değerlendirmelerinin yanı sıra yeni siyasi döneme ilişkin bildirgenin açıklanması bekleniyor

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

DEM Parti 5. Olağan Büyük Kongresi... Bakırhan ve Hatimoğulları'ndan barış ve müzakere vurgusu

Orduyla paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmaların sürdüğü Sudan'dan korkutucu bir haber daha geldi. 

Washington Post'un incelediği gizli belgeler, videolar ve mesajlara göre, Sudan ordusu ülkede üç yılı aşkın süredir devam eden iç savaş sırasında gizli bir kimyasal silah programı yürütüyor olabilir. 

Kimyasal silah programının; en büyük insani krizlerden birinin yaşandığı, 13 milyonu aşkın kişinin evinden olduğu ve tarafların soykırımla suçlandığı ülkedeki iç savaşı daha da korkunç hale getirmesinden korkuluyor. 

ABD, Eylül 2024'te klor gazı saldırıları düzenlendiği iddiasıyla temmuzda Sudan yönetimine yeni ekonomik yaptırımlar uygulamıştı. 

Ortadoğu'daki güvenlik yetkililerinin Sudan'daki kaynaklardan alıp kendileriyle paylaştığı belgeleri inceleyen Washington Post, o dönem ABD yönetiminin sunduğu bilgilerden daha fazlasına ulaştı. 

Amerikan gazetesi, Sudan askeri yönetiminin su arıtımında kullanılacağı düşünülen klorla kimyasal silah ürettiğini, bunları çöllerde test ettiğini ve zehirli gazın düşman mevzilerine ulaşabileceği hedeflerin listelerini hazırladığını bildiriyor. 

Komutanlar arasındaki mesajlara göre, stoktaki kimyasal mühimmat sayısının 290'ı bulduğu belirtiliyor.

Amerikan gazetesi, 20'yi aşkın Batılı istihbarat yetkilisi, kimyasal silah denetçisi ve insan hakları uzmanına elindeki belgeleri gösterdi. "Bunlar bir kimyasal silah programına ilişkin güvenilir kanıtlar" diyen uzmanlar, kesin bir doğrulama için silahların bulunduğu tesislere ve tanıklara erişilmesi gerektiğini vurguladı.

Eskiden Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'nde görev yapan Gareth Williams, "Eldeki kanıtlar hem alarm verici hem de derin bir endişe kaynağı" ifadesini kullandı. 

Washington Post, patlamaların ardından sarı ve yeşil renkli bir gazın yükseldiğini gösteren videoların yanı sıra hem gaz hem de patlayıcıyla tesir eden "çift etkili" bombaları anlatan belgelere erişti. 

Bunlardan birinde, yeni tasarımın "kimyasal kullanımına ilişkin tüm kanıtları gizleme" özelliğine sahip olduğu belirtiliyor.

Diğer mesajlarsa 106 klor bombasının kullanılmış olabileceğine işaret ediyor. 

Hava saldırılarında görev alan bir askere gönderilen ve derisi yanmış bir kurbanın videosunun da yer aldığı mesajda "Senin eserin" denmiş.

1999'dan beri Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne taraf olan Sudan'da yetkililer kendilerine yöneltilen kimyasal silah üretme ve kullanma suçlamalarını reddediyor.

General Abdülfettah Burhan'la işbirliği yapan General Muhammed Hamdan Dagalo, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin soykırımla suçladığı Ömer el Beşir'i 2019'da devirmişti. 

Ülkeyi sivil yönetime döndürme ve 100 bin kişilik paramiliter kuvvet HDK'yi ordu bünyesine dahil etme süreci nedeniyle iki general anlaşmazlığa düşmüş, 2023'te yeniden iç savaş patlak vermişti. 

Hem Burhan yönetimindeki ordu hem de Dagalo liderliğindeki HDK savaş suçları işlemekle itham ediliyor. 

Independent Türkçe, Washington Post, AP

Derleyen: Eren Umurbilir

Hava saldırılarında görev alan bir askere gönderilen ve derisi yanmış bir kurbanın videosunun da yer aldığı mesajda "Senin eserin" denmiş

<p>Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan'ın da aralarında olduğu yetkililer, yönetimin kimyasal silah ürettiği ya da kullandığı iddialarını reddediyor (AP)</p>

Faşir katliamından kaçanlar: “Bu korkuyu kelimelere dökmek imkansız”

İç savaşın sürdüğü ülkede kimyasal korku: "Yüzden fazla klor bombası kullanıldı"

Örümcek Adam: Yepyeni Gün (Spider-Man: Brand New Day), ABD gişesinde bir başka etkileyici rekora imza attı.

Tom Holland'ın ağ fırlatan süper kahramanı canlandırdığı Marvel'ın gişe canavarı, artık ABD sinemalarında 900 milyon dolar eşiğini en hızlı aşan film. Bu rakama sadece 36 günde ulaşan yapım, 2015 yapımı Yıldız Savaşları: Güç Uyanıyor'un (Star Wars: The Force Awakens) 50 günlük rekorunu geride bıraktı.

Variety'nin haberine göre Marvel-Sony ortak yapımının 4 günlük İşçi Bayramı hafta sonunda 22 milyon dolar daha kazanması ve ABD'deki toplam gişe hasılatını 922 milyon dolara çıkarması bekleniyor.

Filmin Güç Uyanıyor'u geçip ABD'de en yüksek hasılat yapan film olma rekorunu kırması an meselesi. Rekor şu anda 936 milyon dolar.

Bu, Tom Holland'ın filminin kırdığı ilk gişe rekoru değil ve sonuncusu da olmayacak. Gişe canavarı film, vizyona girmesinin üzerinden sadece üç hafta geçtikten sonra küresel gişede 2 milyar dolar sınırını aşarak bu kilometre taşına ulaşan 8. film olmuştu.

Gişede 2 milyar doların üzerinde hasılat elde eden diğer 7 film ise şunlar: 2009 yapımı Avatar (2,9 milyar dolar), 2019 yapımı Avengers: Endgame (2,7 milyar dolar), 2022 yapımı Avatar: Suyun Yolu (Avatar: The Way of Water, 2,3 milyar dolar), 1997 yapımı Titanik (Titanic, 2,2 milyar dolar), 2015 yapımı Yıldız Savaşları: Güç Uyanıyor (2,07 milyar dolar) ve 2018 yapımı Avengers: Sonsuzluk Savaşı (Avengers: Infinity War, 2,03 milyar dolar).

Örümcek-Adam serisinin önceki filmi, 2021 yapımı Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok (Spider-Man: No Way Home), 1,9 milyar dolarlık toplam gişe hasılatıyla bu dönüm noktasına çok yaklaşmıştı.

Yepyeni Bir Gün, küresel gişede 2,33 milyar doları aşarak Avatar (2,9 milyar dolar) ve Avengers: Endgame'in (2,7 milyar dolar) ardından tüm zamanların en çok hasılat yapan üçüncü filmi oldu. Yepyeni Bir Gün, küresel gişede 2,3 milyar dolar kazanan 2022 yapımı Avatar: Suyun Yolu'nu geride bıraktı.
 

Film eleştirmenlerden büyük beğeni topladı. The Independent için yazdığı ve filme 4 yıldız verdiği incelemesinde Clarisse Loughrey, yapımı "20 yıldan fazla süredir en iyi Örümcek-Adam filmi" diye niteledi.

Yepyeni Bir Gün, sadece kahramanının değil, serinin tüm vizyonunun da olgunlaştığını gösteriyor.

Geri dönen senaristler Chris McKenna ve Erik Sommers karakterde bir süreklilik hissi sağlarken, yönetmen Destin Daniel Cretton (Shang-Chi ve On Halka Efsanesi'yle [Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings] tanınan) ve sık sık birlikte çalıştığı görüntü yönetmeni Brett Pawlak, serinin tamamen yeniden canlanmış gibi hissettirmesini sağladı.

The Wrap'in yeni haberine göre Holland'ın filmdeki rolü için 100 milyon dolardan fazla kazanması bekleniyor.

Kaynaklar, 30 yaşındaki Britanyalı oyuncunun gişe canavarı film için 20 milyon dolar ön ödeme aldığını söyledi. Bu, genellikle filmin yapım ve dağıtım maliyetlerini karşıladıktan sonra oyunculara ve yönetmenlere ödenen sonraki ücretle birlikte 80 milyon dolar veya daha fazla alabileceği anlamına geliyor.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/arts-entertainment/films/news

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Tom Holland'ın filmi, önemli bir eşiğe ulaşarak 2015 yapımı Star Wars: Güç Uyanıyor'u geride bıraktı

<p>Yepyeni Bir Gün, küresel gişede 2,33 milyar doları aşarak tüm zamanların en çok hasılat elde eden 3. filmi oldu (Sony/Marvel)</p>

Oscar Ödülleri'ne damga vuran filmin yönetmeni yeni projesini "seçti"

Usta yönetmenle Paul Mescal'ın arasını Gladyatör 2 fiyaskosu mu açtı?

Robert Pattinson'dan Batman itirafı: "Çok daha zor"

Örümcek-Adam Yepyeni Bir Gün'den bir rekor daha

https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/spider-man-brand-new-day-box-office-record-tom-holland-b3045411.html

Uyum Haftası, okul öncesi eğitim ve ilkokul 1'inci sınıf öğrencileri için 5, ortaokul 5'inci sınıf öğrencileri içinse 3 gün olarak uygulanacak.

Bu kapsamda hazırlanan "Okul Öncesi Eğitim Okula Uyum Rehberi"nde 5 günlük uygulama çizelgesinin yanı sıra paydaşların sorumluluklarına, dikkat edilmesi gereken hususlara, oyun ve etkinlik örneklerine yer verildi.

Okul öncesi eğitim ile ilkokul 1'inci ve ortaokul 5'inci sınıf öğrencilerini kapsayan programlar, eğitim öğretim yılı boyunca her ay uygulanacak şekilde planlandı.

Oyun temelli ve yaşantıya dayalı olarak tasarlanan modüller, okul-aile işbirliği çerçevesinde okul dışı öğrenme ortamlarını da kapsayacak şekilde eğitim öğretim yılı boyunca sürdürülecek.

Her eğitim kademesi için ayrı hedefler belirlendi

Okul öncesi eğitim programında ailelerin eğitim sürecine etkin katılımının sağlanması ve çocukların okulda edindikleri bilgi, beceri ile değerleri aile ve günlük yaşam deneyimleriyle ilişkilendirmelerine katkı sunulması amaçlanıyor.

İlkokul 1'inci sınıf programında öğrencilerin okul müdürünü, öğretmenlerini, okul personelini, okul ortamlarını ve rutinlerini tanımaları, aidiyet geliştirmeleri, gereksinimlerini ifade etmeleri ve yaşlarına uygun sorumluluklar üstlenmeleri hedefleniyor.

Ortaokul 5'inci sınıf programında da öğrencilerin ortaokulun yeni düzenini, branş öğretmenlerini, öğrenme ortamlarını ve yardım yollarını tanımaları, öğretmenleri ve akranlarıyla sağlıklı iletişim kurmaları, aidiyet geliştirmeleri ve ders ile sorumluluklarını giderek daha düzenli biçimde yönetmeleri öngörülüyor.

Kamuda çalışan velilerden biri, talebi halinde idari izinli sayılacak

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinden kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen yazı doğrultusunda, kamuda çalışan velilerden biri, talep edilmesi halinde uyum haftası eğitimlerinde öğrencinin kayıtlı olduğu eğitim kurumunun ders saatlerine uygun olarak 3 saati aşmayacak şekilde idari izinli sayılacak.

MEB'in 2026-2027 eğitim öğretim yılı takvimine göre, okullarda birinci dönem 14 Eylül Pazartesi günü başlayacak.

 

AA

Okul öncesi, ilkokul 1’inci sınıf ve ortaokul 5’inci sınıf öğrencileri için Okula Uyum Haftası yarın başlayacak ve 11 Eylül’e kadar sürecek.

<p>Fotoğraf: AA</p>

Okullarda uyum eğitimi yarın başlıyor

Wall Street Journal'a (WSJ) konuşan Batılı yetkililer ve araştırmacılar, Tahran'la bağlantılı neredeyse tüm mali faaliyetlere katılmayı ABD yasalarına tabi kişi ve kuruluşlar için yasaklayan yaptırımlara rağmen, her yıl milyarlarca dolarlık İran fonunun Amerikan bankalarındaki geçici hesaplardan geçtiğini söylüyor.

WSJ'nin özel haberine göre İran, ABD'yle muhabir bankacılık ilişkilerine sahip yabancı bankalar aracılığıyla Amerikan finans sistemine dolaylı erişim sağlıyor. 

Bir asırdan uzun süredir kullanılan ve küresel finans dünyasını birbirine bağlayan muhabir bankacılık sistemi bunda önemli rol oynuyor.

Bu sistem uluslararası dolar işlemlerinin Amerikan bankaları üzerinden yapılmasını sağlarken Tahran'a paravan şirketler ve aracılar yoluyla ödemeleri gizleme imkanı da sunuyor.

ABD Hazine Bakanlığı, 2024'te Amerikan bankalarından geçtiği tespit edilen İran fonunun hacminin 9 milyar dolara yaklaştığını açıkladı. 

28 Ağustos'ta Mısır devletine ait bankalardan Banque Misr'in Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) kolunu hedef alan ABD Hazine Bakanlığı'na göre bu kuruluş, İran'ın gölge bankacılık ağlarıyla bağlantılı olabilecek şirketler için ABD'deki muhabir hesaplar üzerinden 1,8 milyar dolara kadar para aktardı.

Washington, İran'a mali baskı uygulamak amacıyla başlattığı Ekonomik Dışlama Operasyonu kapsamında Banque Misr'in BAE'deki faaliyetlerini ABD finans sisteminden çıkarmaya yönelik bir adım attı. Bu kolun ABD'deki üç bankayla muhabir bankacılık ilişkisi bulunuyor.

ABD, İran'la bağlantılı işlemlere aracılık eden yabancı finans kuruluşlarını ikincil yaptırımlarla tehdit ediyor.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı'ndan Elaine Dezenski, WSJ'ye şu yorumu yaptı: 

Gölge bankacılık ağlarını tespit etmek son derece zor ama İran'ın mali akışlarını takip etmek de kesinlikle imkansız değil. ABD ve muhabir bankalar doğrudan sorumluluk taşıyor ve üzerlerindeki baskı giderek artıyor.

ABD Hazine Bakanlığı'nın üst düzey yetkililerinden Gene Lange ise finans kuruluşlarını muhabir bankacılığa dair uyardıklarını belirtti. İran'la iş yapmayı sağlayan aracılara karşı "her zamankinden daha hızlı ve agresif" hareket ettiklerini savundu.

ABD Hazine Bakanlığı ülke dışındaki bankalar için paravan şirketlerin İran adına ABD'nin finans sistemini kullanıyor olabileceğine işaret eden uyarılar da yayımladı. Örneğin Hong Kong'da kayıtlı, Çin'deki bir banka hesabını kullanan ve internette herhangi bir görünürlüğü olmayan bir şirkete dikkat çekildi. 

Öte yandan muhabir bankacılığa getirilecek kapsamlı kısıtlamalar, diğer ülkeleri Çin yuanı gibi alternatif para birimlerine yönelterek doların küresel konumunu zayıflatabilir. 

Eski ABD Hazine Bakanlığı yetkililerinden Alex Zerden, "Bu araçları ne kadar çok kullanırsanız dolara alternatif arayışı için o kadar fazla teşvik yaratırsınız" dedi.

Bakanlığın eski yaptırım sorumlusu Jason Prince de "Birden her şeyi aynı anda yapmaya yönelik bir yaklaşım benimseyemezler çünkü bunun hedeflere ters düşebilecek zincirleme etkileri olabilir" ifadesini kullandı.

Independent Türkçe, WSJ, AP

Derleyen: Eren Umurbilir

Tahran, Washington'ın yaptırımlarının etrafından dolanmanın yollarını arayıp buluyor

<p>İran, bazı uluslararası işlemler için hâlâ Amerikan dolarına bağımlı (AA)</p>

Amerikan istihbaratı: İran'ın kendine güveni arttı

Milyarlarca dolarlık İran parası, ABD bankalarından nasıl geçiyor?

ABD Başkanı Donald Trump'ın Air Force One'dan inerken çekilen ve imzası haline gelen sarı saçlarından daha koyu renkte görünen saçları, internette spekülasyonlara yol açtı.

Trump, saç modeliyle ilgili, özellikle de 80 yaşındaki başkanın herhangi bir tür peruk kullanıp kullanmadığı konusunda uzun süredir ortaya atılan iddiaları yalanlamak zorunda kalıyor. Yeni fotoğraflar ise söylentileri alevlendirdi.

Gazeteci Aaron Rupar, cumartesi günü X'te "Trump'ın saçına ne olmuş böyle?" diye yazdı.

Trump, cuma günü New Jersey'nin Morristown kentindeki havalimanının pistinde lacivert bir takım elbise ve sarı kravatla (ve görünüşe göre yeni saç stiliyle) gazetecilere el sallarken görüldü. Haftasonunu Bedminster'deki golf kulübünde geçiriyor.

Trump eleştirmeni avukat George Conway, X'te "Anayasanın 25. maddesi kapsamında saçıyla ilgili bir şeyler yapılmalı" diye yazarak, Trump'ın saçlarının bu şekilde görünmesine engel olunması gerektiğini öne sürdü.

 

 

 

Gazeteci Yashar Ali, Trump'ın havalimanındaki fotoğraflarını yayımladı ve "Bu saç ne??? Fotoğrafları Getty Images'tan kendim almasaydım inanmazdım" ifadelerini kullandı.

Trump'ı sık sık eleştiren eski Cumhuriyetçi temsilci Adam Kinzinger, büyük harflerle "Şaka yapıyor olmalısın" diye yazdı.

Birçok sosyal medya kullanıcısı Trump'ın saç stilini alaya aldı.

Gazeteci Molly Jong-Fast, "Trump artık esmer!" dedi.
 

İlerici roman yazarı Anne Lamott, "Bayıldım. Çok genç. Tam Pierce Brosnan gibi" diyerek James Bond oyuncusuna atıfta bulundu.

Roman ve oyun yazarı Paul Rudnick ise "Trump stilistine, 'Seri katil Rex Heuermann gibi görünmek istiyorum' dedi" diye yazdı. Bu da Gilgo Plajı cinayetleri diye bilinen davada 8 kadını öldürdüğünü itiraf eden New Yorklu seri katile atıfta bulunuyordu.

The Independent, yorum almak için Beyaz Saray'la iletişime geçti.

Trump'ın saçı geçen ay başka bir nedenle de dikkat çekmişti. Sarı saçları daha parlak ve daha kalın görünüyordu.

Başkanın geçen ay Las Vegas'taki bir konuşması sırasında sergilediği saç modeli hakkında konuşmak için herkes sosyal medyaya akın etmişti.

Gazeteci Rupar, X'te şunları yazmıştı:

Trump peruk mu takıyor, bu da ne böyle?

Demokrat Parti'nin resmi X hesabı, Trump'ın açıkça daha seyrek saçlı olduğu bir fotoğrafını paylaşmış ve "Bu, Trump'ın 3 aydan daha kısa bir süre önceki saçıydı" diye yazmıştı.

Eski kongre üyesi Kinzinger, "Trump peruk takıyor!!" diye yazmıştı.

Çarşamba günü Beyaz Saray Gül Bahçesi'nde yaptığı konuşmada Trump, "Yıllarca insanların 'Peruk takıyor' demelerine katlanmak zorunda kaldım. Peruk takmıyorum" dedi.

Trump'ın alışılmadık saç stili, onlarca ilgi odağı olmayı sürdürüyor. Siyasete girmeden çok önce sohbet programlarına katılışlarında da tartışma konusu oluyordu.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/news/world/americas/us-politics

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Başkan, gerçek olup olmadığı da dahil, saçlarıyla ilgili uzun süredir ortaya atılan iddiaları yalanlamak zorunda kalıyor

<p>Başkanın yeni saç stili, eski James Bond oyuncusu Pierce Brosnan'a benzetilmesine yol açtı&nbsp;(AFP)</p>

Kanada'yı hedef alan Trump'tan "Donald Duck" ordusu paylaşımı

Trump'ın saçına neler oluyor?

https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-hair-brunette-brown-b3045388.html

Ağustos bitmek üzereydi.

İstanbul'dan çıkarken insanın aklına mont almak gelmiyor tabii. Ağustosun son günleri; şehir hâlâ yazı yaşıyor.

Ama Uludağ'ın İstanbul'un takviminden haberi yoktu.

Yükseldikçe hava serinledi. Sonra sis başladı. Önce ağaçların tepelerini aldı, biraz daha yukarı çıkınca bütün dağı. Bir virajda çamları görüyordum, öteki virajda yok oluyorlardı.

Dağların böyle bir huyu vardır. İnsana bildiği şeylerden çok, bilmediği taraflarını göstermeyi seviyorlar.

Uludağ'ı yıllardır karla, kayakla, telesiyejlerle hatırlarız. Oysa ağustosun sonunda, sis çökmüş bir Uludağ'ın başka bir hâli varmış. Daha sessiz. Kalabalığı üzerinden atmış, biraz kendisine dönmüş gibi.

Ceylan Splend'or Uludağ Otel'e girdiğimde dışarıdaki sessizlik kapıda kaldı.

Lobi doluydu. Masalar tutulmuş, birbirini tanıyanlar uzaktan selamlaşmaya başlamıştı. İnsanların üzerinde, uzun zamandır bazı gecelerde görmeyi özlediğim bir özen vardı. Herkes şıktı. Caz dinlemeye gelen insanların şık olması bana hep çok doğal gelir.

Derken müzik başladı.

Sahnede Ferit Odman, Kağan Yıldız, Engin Recepoğulları ve Uraz Kıvaner vardı.

İlk birkaç nota duyulduğunda lobideki uğultu azaldı, sonra tamamen sustu. Kimsenin kimseye dönüp "sessiz olun" demesine gerek kalmadan.

Engin Recepoğulları'nın saksafonu yükselirken Ferit Odman davulda ritmi kuruyor, Kağan Yıldız kontrbasla müziğin altına o derin sesi yerleştiriyor, Uraz Kıvaner piyanoda bazen aralarına giriyor, bazen geride duruyordu.

Dört kişi çalıyordu ama bir süre sonra bana dört kişi konuşuyormuş gibi gelmeye başladı.
 

 

İyi caz, iyi bir sohbet gibidir

Bir müzisyen konuşurken öteki susabiliyor. Biri küçük bir cümle bırakıyor, diğeri onu alıp başka bir yere götürüyor. Kimi zaman cevap hemen geliyor, kimi zaman birkaç ölçü sonra.

İyi sohbetin de kuralı budur zaten. Sürekli konuşan insanla sohbet edilmez. Karşındakinin cümlesinin bitmesini beklemek, bazen susmak, bazen onun bıraktığı yerden devam etmek gerekir. Ne zaman çalacağını bilmek kadar ne zaman susacağını da bilmek icap eder.

Cazın nasıl doğduğunu düşününce aklıma geliyor. New Orleans'ın Afrika kökenli Amerikalı topluluklarından yükselen seslere blues karıştı, ragtime karıştı; kiliselerden, sokaklardan, dans salonlarından gelen müzikler birbirine değdi.

Sonra caz yerinde durmadı. Chicago'ya çıktı, New York'a vardı, okyanusu geçti. Paris'e gitti, İstanbul'a geldi. Her şehir ona bir şey verdi; o da gittiği her yerde biraz değişti.

Kökünü kaybetmeden değişebilmek… Cazın bana hep güzel gelen taraflarından biri de bu.

Bir de doğaçlama olması tabii. Müzisyen parçayı biliyor ama o gece ne olacağını bütünüyle bilmiyor. Yanındakini dinliyor, onun açtığı boşluğa giriyor, bazen geri çekiliyor, bazen beklenmedik bir yere gidiyor.

Nereden başlayacaklarını biliyorlar; nereye varacaklarını ise o gece birlikte buluyorlar.

Hayat gibi değil mi?
 

 

Bir yay, dört tel, bambaşka bir ses…

Bir ara gözüm Kağan Yıldız'a takıldı. Elinde arşe vardı.

Kontrbası zaten severim. Ama ne zaman arşeyle çalınsa bende başka bir yere dokunur. Parmakla çalındığında yürüyen o derin ton, yay tellere değdiğinde uzuyor, koyulaşıyor. Bir noktadan sonra sanki bir enstrümanı değil, uzaktan gelen bir insan sesini dinliyormuşum gibi oluyor.

Kağan Yıldız arşeyi çektiğinde lobinin havası da değişti. Birkaç saniye önce ritmin içinde yürüyen kontrbas, bu kez melodinin içine girmişti.

Aldığı klasik kontrbas eğitiminin izleri de orada hissediliyor. Klasik müzik bir tarafta, caz öteki tarafta durmuyor; aynı müzisyenin elinde birbirine karışıyorlar.

Karşılaşmaların müziği caz gibi gelir bana bir de. Bir müzik başka bir müzikle, bir şehir başka bir şehirle, bir kuşak başka bir kuşakla karşılaşır cazda. Sonra ortaya daha önce olmayan bir şey çıkar…

Ferit Odman'ı da Kağan Yıldız'ı da uzun yıllardır, Kerem Görsev Trio vesilesiyle tanıyorum. Eski dostları sahnede dinlemenin güzel bir tarafı vardır: Müzik başladığında tanışıklık, sohbetler, hatıralar yavaşça geriye çekilir. Bir süre sonra karşınızda eski bir dost değil, hayranlıkla dinlediğiniz bir müzisyen kalır.
 

 

Bazı melodiler başka bir kapı açıyor

Ferit Odman sahneden bana küçük bir sürpriz yaptı. Thelonious Monk'un caz klasiklerinden "Straight, No Chaser"ı bana armağan etti.

Yıllardır bildiğim bir parçayı o anda başka türlü dinledim. Nota aynıydı, melodi aynıydı… Ama bir parçanın o anda bana doğru geldiğini bilmek, anlamını değiştiriyordu.

Sonra "Autumn in New York" başladı.

Başlığında sonbahar vardı ama takvim hâlâ ağustosu gösteriyordu. İstanbul'dan birkaç saat önce yazdan çıkmıştım; Uludağ'da ise sis camlara dayanmış, hava çoktan sonbahardan bir parça ödünç almış gibiydi.

Vernon Duke'un 1934'te yazdığı, zamanla bir caz standardına dönüşen melodiyi dinlerken parçanın adındaki New York ile camın ardındaki Uludağ arasında tuhaf bir yakınlık kurdum. O gece "Autumn in New York" biraz da "Autumn in Uludağ" olmuştu.

Bir süre sonra başka bir melodi başladı. İlk notalarında tanıdım: "Pure Imagination." Roald Dahl'ın Charlie'nin Çikolata Fabrikası romanından uyarlanan 1971 yapımı Willy Wonka & the Chocolate Factory filminde Gene Wilder'ın sesiyle hafızalara kazınan o melodi.

Dışarıda Uludağ birkaç metre ötede kayboluyordu, içeride ise "Pure Imagination" çalmaya devam ediyordu…

Bir ara tekrar başımı müzikten kaldırıp etrafa baktım. Dışarıda sis, içeride dolu masalar, sahneye dönmüş insanlar… Bir an kendimi Uludağ'da değil, New York'ta loş ışıklı güzel bir caz kulübünde hissettim.

Sonra camın ardına baktım. New York değildi, Uludağ'dı.

Ama zaten iyi müziğin marifeti insanı mutlaka başka bir yere götürmek değil; bulunduğumuz yere başka bir dünyanın kapısını açmaktır belki de. O gece Ceylan Splend'or Uludağ'da tam da böyle hissettim.

Otellerde canlı müzik bazen vazodaki çiçeğe benzer. Oradadır, ortamı güzelleştirir ama bir süre sonra kimse gerçekten bakmaz.

O gece böyle değildi. İnsanlar müzik dinlemeye gelmişti; müzik gecenin merkezindeydi.
 

 

Otele gelene kadar

Aslında cazla otellerin yan yana gelmesi yeni bir hikâye değil.

Türkiye'de cazın izini geriye doğru sürdüğümüzde 1919'a, İstanbul'un işgal günlerine kadar gidiyoruz. O yılların çok dilli, çok kültürlü ve hareketli İstanbul'unda "cazbant" denilen toplulukların sesi duyulmaya başlıyor. Mississippi doğumlu Afro-Amerikalı Frederick Bruce Thomas, Rusya'daki eğlence mekânı işletmeciliğinin ardından İstanbul'a geliyor ve 1921'de açtığı Maksim'de dönemin caz orkestralarına sahne veriyor.

Sonra bu müzik başka mekânlara, başka kuşaklara geçiyor. 1955'te açılan Hilton İstanbul Bosphorus Otel, restoranları, barları ve orkestralarıyla İstanbul'un değişen sosyal hayatının simgelerinden biri oluyor — Louis Armstrong'un 1959'da burada konser vermesi de dönemi anlatan güzel bir ayrıntı. İlham Gencer'in sonraki yıllarda Divan Oteli'nde ve ParkSA Hilton'da uzun süre piyano çalması da caz ile oteller arasındaki bu ilişkinin tek bir döneme mahsus olmadığını gösteriyor.

Ben o geceleri yaşamadım. Bildiğim, geride kalan fotoğraflardan, kayıtlardan ve o günleri yaşamış insanların anlattıklarından ibaret.

Ama kültür biraz da böyle taşınıyor galiba. Bir kuşak yaşıyor, bir sonraki dinliyor. Sonra yıllar geçiyor ve hiç beklemediğiniz bir yerde o hikâyenin yeni bir halkasına rastlıyorsunuz.
 

 

Birbirimizi dinlemek

Konserin sonlarına doğru dışarıdaki dağ neredeyse tamamen kaybolmuştu.

Bir ara sahneden gözümü ayırıp etrafa baktım yine. Dört müzisyen, dolu bir lobi, camların ardında sis ve aynı anda susmuş onlarca insan…

Birbirimizi dinlemenin giderek zorlaştığı bir çağda sahnedeki dört insan birbirini dinliyordu. Biri öne çıkıyor, diğerleri ona alan açıyordu. Sonra roller değişiyordu. Biraz önce dinleyen konuşmaya, konuşan dinlemeye başlıyordu. Kimse kendi sesinden vazgeçmiyor, ama onu duyurmak için ötekinin sesini bastırmaya da ihtiyaç duymuyordu.
 

 

Konser bitti. Dışarı çıktım.

Soğuk hâlâ oradaydı, sis de. Ağaçlar birkaç metre ötede yeniden kayboluyordu.

Sahnede müzik bitmişti ama bazı melodilerin son notayla susmadığını biliyordum.

Yüz yılı aşkın süre önce bambaşka şartlarda, bambaşka insanların hayatlarından doğmuş bir müzik hâlâ çok basit bir şey söylüyordu:

Kendi sesine sahip olmak, en yüksek sesle konuşmak değildir. Asıl özgürlük, kendi sesini kaybetmeden başkasının sesine yer açabilmektir.

Bunca insanın aynı anda konuşup giderek daha az birbirini duyduğu bir zamanda cazın söyleyecek sözü hâlâ bitmemiş demek ki.

Dünya biraz daha caz gibi olabilseydi…

Birbirimizi daha çok duymaz mıydık?

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Selçuk Ramazanoğlu Independent Türkçe için yazdı

<p>Uludağ'da sisli bir gecede caz dinletisi / Fotoğraf: Selçuk Ramazanoğlu</p>

Dünya biraz daha caz gibi olsaydı

 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Girne açıklarında batan yolcu gemisinden sağ olarak kurtarılan 239 kişiden sadece 1 kişinin hastanede tedavi gördüğünü belirterek, "Yoğun bakımda tedavi gören kazazedemiz kalmamıştır." ifadelerini kullandı.

Üstel, yaptığı yazılı açıklamada, 30 Ağustos'ta Girne açıklarında batan gemiden kurtarılan 239 kişinin KKTC'deki kamu ve özel hastanelere sevk edildiğini vurgulayarak, ilk günden itibaren tüm sağlık kuruluşlarını harekete geçirerek süreç boyunca 139 hekim ile yaklaşık 200 hemşire ve sağlık çalışanının görev yaptığını duyurdu.

Sağlık çalışanlarına gayretleri için teşekkür eden Üstel, "Devletimiz tüm imkanlarıyla kazazedelerimizin, kayıplarımızın ve ailelerimizin yanında olmaya devam edecektir." dedi.

Üstel, geminin batmasının ardından sağ olarak kurtarılan 239 kişinin tamamının hastanelere sevk edildiğini hatırlatarak, 5 Eylül itibarıyla kamu ve özel hastanelerde tedavi gören son 132 kişiden 131'inin taburcu edildiğini aktardı.

KKTC Başbakanı Üstel, hastanede tedavi gören 1 kişinin durumunun iyiye gittiğini dile getirerek şunları kaydetti:

Yoğun bakımda tedavi gören kazazedemiz kalmamıştır. Kazada şu ana kadar 13 insanımızı kaybettik. Kayıp 15 insanımıza ulaşmak amacıyla yürütülen arama çalışmaları 7 gün 24 saat esasına göre aralıksız sürdürülmektedir.

Girne'de batan gemi

KKTC'deki Girne Limanı ile Mersin'deki Taşucu Limanı arasında sefer yapan "Filo Jet" isimli yüksek hızlı yolcu gemisi, 30 Ağustos Pazar günü öğle saatlerinde Girne'den hareket ettikten kısa süre sonra ön kısmından su almaya başlamış, Girne Limanı'na dönmeye çalıştığı sırada batmıştı.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, gemide toplam 267 yolcu ve mürettebat bulunduğuna dikkati çekerek, geminin batmasının ardından 239 kişinin kurtarıldığını, 13 kişinin cenazelerine ulaşıldığını ve kayıp 15 kişi için arama çalışmalarının devam ettiğini açıklamıştı.

Batan geminin enkazının Girne açıklarında 554 metre derinlikte bulunduğu bildiriliyor.

 

AA

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, gemiden sağ kurtarılan 239 kişiden 238’inin hastanelerden taburcu edildiğini açıkladı. Kazada 13 kişi hayatını kaybetti, kayıp 15 kişiye ulaşmak için arama çalışmaları sürüyor

<p>Fotoğraf: AA</p>

Girne’de batan gemide 238 kişi taburcu edildi, 15 kayıp aranıyor

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi'nin (OFAC) "İran bağlantılı işlemler" nedeniyle yaptırım listesine aldığı Golden Global Yatırım Bankası, ABD'nin suçlamalarını reddetti.

ABD Hazine Bakanlığı'nın "İran bağlantılı işlemlere aracılık ettiği" iddiasıyla yaptırım listesine aldığı Golden Global Yatırım Bankası, karara ilişkin açıklama yaptı. Bankadan yapılan açıklamada, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) izniyle 1 Haziran 2020'de faaliyete başlandığı, yerel ve uluslararası bankacılık kuralları ile uyum yükümlülüklerinin yerine getirildiği ve tüm iç ve dış denetimlerden sorunsuz geçildiği kaydedildi. Açıklamada şöyle denildi:

 Sözü edilen haberlere mesnet teşkil edecek herhangi bir bankacılık işlemimiz bulunmamaktadır. İlgili OFAC kararında adı geçen ve işlemlerine aracılık ettiğimiz iddia edilen kişi ve kurumlar, bankamız müşterisi değildir. Bu kişi ve kurumlarla doğrudan ya da dolaylı hiçbir iş ve işlemimiz olmamıştır. Konu ile ilgili yerel ve uluslararası mevzuat kapsamında, tüm itiraz ve hukuki başvuru haklarımızı en etkin bir şekilde kullanarak gerçeklikten uzak iddia ve karara karşı en kısa sürede aksiyon alınacaktır.

Açıklamada ayrıca, “Bankamız tüm paydaşlarına karşı yükümlülüklerini yerine getirecek mali güce ve iradeye sahiptir” denildi.

ABD Hazine Bakanlığı bankayı ve iki iştirakini yaptırım listesine aldı

ABD Hazine Bakanlığı, dün İran’a yönelik ekonomik baskıyı artırmak amacıyla yürüttüğü “Ekonomik Tecrit Operasyonu” kapsamında Türkiye merkezli Golden Global Yatırım Bankası Anonim Şirketi ile iştirakleri Golden Global Varlık Kiralama Anonim Şirketi ve Golden Global Portföy Yönetimi Anonim Şirketi’ni yaptırım listesine aldığını açıkladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin (OFAC) söz konusu kuruluşları yaptırım listesine aldığı belirtilerek, banka ve iştiraklerinin İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü adına “on milyonlarca dolar değerinde işlemi kolaylaştırdığı” ve "İran yönetimine fonlarını uluslararası düzeyde hareket ettirmesine imkan sağladığı" ileri sürüldü.

ABD Hazine Bakanı Bessent: "Kim olduğunuzu ve nerede olduğunuzu biliyoruz"

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, karara ilişkin açıklamasında finans kuruluşlarını İran ile çalışmamaları konusunda uyararak şunları kaydetti:

“Finans kuruluşları, Ekonomik Tecrit Operasyonu konusunda ciddi olduğumuzu zor yoldan öğrenmeye devam ediyor. Başka hiçbir bankaya yaptırım uygulamak zorunda kalmamayı umuyoruz ancak bu, nihayetinde uluslararası toplumun ne kadar hızlı bir şekilde aklını başına toplayıp İran’daki cani rejime verdiği desteği keseceğine bağlı. Kim olduğunuzu biliyoruz, nerede olduğunuzu biliyoruz ve İran yılanının başını ezene kadar müttefiklerimiz ve ortaklarımızla birlikte harekete geçmeye devam edeceğiz.”

Bakanlık, yaptırım kararının İran ekonomisinin finans sektörü dahil belirli sektörlerini hedef alan 13902 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında alındığını bildirdi.

“İran'ın petrol gelirlerini Çin’den Türkiye’ye aktarma” suçlaması

ABD Hazine Bakanlığı açıklamasında Golden Global Bank’a ilişkin ayrıntılı suçlamalara da yer verdi: “Türkiye merkezli Golden Global Yatırım Bankası Anonim Şirketi, İran’ın rahbar ağının petrol gelirlerini Çin’den Türkiye’ye aktarmasına imkan sağlamak amacıyla kuruldu. Bu gelirler daha sonra rahbar döviz büroları tarafından nakit ve altına dönüştürülebiliyordu.”

Bakanlık açıklamasında ayrıca şöyle denildi: “Golden Global Bank, İranlı finans kuruluşlarına muhabir bankacılık hizmetleri sunmayı bilerek teklif ederek, IRGC-QF ve vekillerinin kontrolündeki hesaplar üzerinden işlemlerin gerçekleştirilmesine imkan sağladı. Bunlar arasında, IRGC-QF petrol satışlarıyla bağlantılı yüz milyonlarca doların aktarılması nedeniyle OFAC tarafından 2022 yılında yaptırıma tabi tutulan Türk iş insanı Sıtkı Ayan ve şirketleri de bulunuyor.”

Kararla birlikte üç kuruluşun ABD’de bulunan veya ABD vatandaşlarının kontrolünde bulunan mal varlıkları ve mal varlığı üzerindeki hakları bloke edildi. OFAC tarafından özel ya da genel bir lisans verilmediği sürece ABD vatandaşlarının veya ABD üzerinden gerçekleştirilen ve yaptırım kapsamındaki kuruluşların mal varlıklarını içeren işlemlerin yasak olduğu belirtildi.

 

ANKA

ABD’nin İran bağlantılı işlemler gerekçesiyle yaptırım uyguladığı banka, suçlamaların dayanağı olmadığını belirterek hukuki başvuru haklarını kullanacağını açıkladı

<p>Fotoğraf: X</p>

ABD’nin yaptırım listesine aldığı Golden Global Bank suçlamaları reddetti

Adli kaynaklardan alınan bilgiye göre, Başsavcılık, gençleri uyuşturucu ve fuhuş ortamlarına sürüklediği değerlendirilen kişi ve eğlence mekanlarına yönelik kapsamlı soruşturma başlattı.

Bu çerçevede, 7 Ağustos'ta ilk operasyon için düğmeye basıldı ve hakkında gözaltı kararı verilen 14 şüpheliden 12'si yakalandı.

Emniyetteki işlemleri sonrası Ankara Adliyesi'ne sevk edilen zanlılardan Alper K, Elifcan U, Atilla Y, Tufan B, Burçin B, Celal A, İsa H, Mustafa K, Deniz K, Nur K. ve Nazlı Gür D. tutuklandı.

Şüpheli Halil İbrahim Y. adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, firari şüpheliler Emre F. ve Boran Rahmi Y'nin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

İkinci dalga operasyonda 21 tutuklama

16 Ağustos'ta gerçekleştirilen ikinci dalga operasyonda, uyuşturucu ve fuhuşla bağlantıları araştırılan kişilerin yanı sıra bazı eğlence ve yeme içme mekanlarının işletmeci ve ilgilileri de soruşturma kapsamına alındı.

Hakkında gözaltı kararı verilen 29 zanlıdan 27'si yakalandı. Adliyeye sevk edilen şüphelilerden Abdulkadir Ö, Boran A, Dilan Ç, Eda D, Engin Ç, Erdi L, Fahrettin A, Fulya Ö, Mehmet Emin A, Melis D, Özge Ü, Senem Ö, Serhat G, Sinem K, Tanju T, Koray A, Hüseyin Berk E, Alp A, Cem T, Cansın Ö. ve Siyabend A'nın tutuklanmasına karar verildi.

Şüpheliler Muammer A, Hakan E, Kaan V, Mehmet D. ve Öncü Ş. hakkında adli kontrol kararı verildi. Firariler Murat O. ve Yaşar T. ise aranıyor.

Soruşturma kapsamında üçüncü dalga operasyon ise bugün gerçekleştirildi. Hakkında gözaltı kararı verilen 21 şüpheliden 15'i yakalandı, 6 zanlının yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

Operasyonların elde edilecek yeni deliller doğrultusunda devam edeceği belirtildi.

 

AA

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda, 7 Ağustos'tan bu yana düzenlenen 3 uyuşturucu ve fuhuş operasyonunda 64 şüpheli hakkında işlem yapıldı, bunlardan 32'si tutuklandı

<p>Fotoğraf: X</p>

Başkentte uyuşturucu ve fuhuş operasyonu

2026 CEV Trendyol Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası yarı finalinde Sırbistan ile karşılaşan A Milli Kadın Voleybol Takımı, rakibini 3-0 mağlup ederek adını finale yazdırdı.

Son Milletler Ligi ve Avrupa Şampiyonu A Milli Kadın Voleybol Takımı, 2026 CEV Trendyol Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası yarı final mücadelesinde Sırbistan ile karşı karşıya geldi. Karşılaşmada ilk seti 25-20, ikinci seti 25-20 ve üçüncü seti de 25-20 kazanan Türkiye, rakibini 3-0 mağlup ederek adını finale yükseldi.

Organizasyonun diğer yarı final mücadelesinde ise Polonya ile İtalya saat 19.00'da karşı karşıya gelecek. Bu karşılaşma sonucunda galibiyet gelen takım, finalde A Milli Kadın Voleybol Takımı'nın rakibi olacak.

 

ANKA

Avrupa Şampiyonası yarı finalinde Sırbistan ile karşılaşan A Milli Kadın Voleybol Takımı, rakibine set vermeden 3-0 galip geldi ve şampiyonluk için finale yükseldi

<p>Fotoğraf: AA</p>

Filenin Sultanları finalde

Richard Hughes iki yıllık görev süresinin ardından Liverpool'un sportif direktörlüğünden istifa etti. Bu süre zarfında iki teknik direktör atadı ve kulüp yeni oyuncular için yaklaşık 670 milyon sterlin (yaklaşık 43,8 milyar TL) harcadı.

Suudi Arabistan Pro Ligi kulübü El-Hilal'e katılması beklenen İskoç sportif direktörün ayrılışı, Anfield'da bulunan yönetim kurulundaki çalkantıların devam ettiği bir dönemde Fenway Sports Group'un (FSG) Futbol CEO'su Michael Edwards'ın istifa kararının ardından geldi.

Hughes ayrılmak istediğini Liverpool'a önceki aylarda bildirmiş ancak transfer döneminin geri kalanı boyunca görevinde kalması üzerinde anlaşmaya varılmıştı. Bu dönemde Bradley Barcola, ilk etapta 106 milyon sterlin (yaklaşık 7 milyar TL) ödenerek transfer edilmişti.

Liverpool, Hughes'un daha erken ayrılması halinde özellikle Barcola gibi kilit transfer hedeflerini kaçıracağından endişe duyuyordu. Ayrıca Hughes'un önce Bournemouth'ta ve daha sonra Merseyside'da görevlendirdiği Andoni Iraola'yla ilişkisi bu yaz döneminde çok önemli görülüyordu. Liverpool, FSG Başkanı Mike Gordon'ın liderliğinde Hughes'un halefini aramaya başladı.

Liverpool; FSG Futbol Direktörü Julian Ward, FSG Futbol Geliştirme Direktörü Pedro Marques, Sportif Direktör Yardımcısı David Woodfine, Şef Scout Barry Hunter ve yeni Teknik Direktör Iraola gibi diğer üst düzey isimlerin Hughes'un geri kalan görevlerini kısa süreliğine üstlenebileceğini düşünüyor.

Bournemouth'tan Liverpool'a 2024'te geçen Hughes, görevden ayrılan Jürgen Klopp'un yerine Arne Slot'un seçilmesinde kilit rol oynamıştı. Hollandalı teknik direktör, Anfield'daki ilk sezonunda Premier Lig şampiyonluğunu kazansa da bir yıl sonra Hughes, Liverpool'un ligi sadece 5. sırada bitirmesinin ardından Slot'u görevden alıp yerine Iraola'yı getirmeye karar vermişti.

Anfield'da yoğun bir harcama dönemine öncülük eden Hughes, 2025 yazındaki transfer sürecinde yaklaşık 450 milyon sterlinlik (yaklaşık 29 milyar TL) rekor masrafa imza atmıştı. Bu dönemde Florian Wirtz, Liverpool'un ilk 100 milyon sterlinlik (yaklaşık 6,5 milyar TL) transferi olurken, Alexander Isak'ın 125 milyon sterlin (yaklaşık 8 milyar TL) karşılığında takıma katılmasıyla Britanya rekoru kırılmıştı. Bu hafta Barcola'nın gelişiyle birlikte, Hughes'un Anfield'da görev yaptığı süre boyunca Liverpool'un transfer harcamaları yaklaşık 670 milyon sterline ulaştı.

Hughes'un El-Hilal'de, Bournemouth'tan eski takım arkadaşı Simon Francis'le yeniden bir araya gelmesi bekleniyor ancak Liverpool, Hughes'un ayrılmadan önce Suudi kulüp için çalışmadığına emin.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/sport

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Hughes, Jürgen Klopp'un eski kadrosunu geçen yaz Arne Slot yönetiminde yeniden inşa etmek için 450 milyon sterlin harcayan Liverpool'un sportif direktörüydü

<p>Hughes'un yönetiminde Liverpool, Arne Slot'u teknik direktör olarak atayarak Premier Lig şampiyonluğunu kazandı&nbsp;ancak daha sonra Hollandalı'yı görevden alıp yerine Andoni Iraola'yı getirdi (Reuters)</p>

Koyu bir Liverpool taraftarı olarak Bezos'un milyarlarını memnuniyetle karşılayacağım

Zor günlerden geçen Liverpool'da van Dijk'tan sezon itirafı

Liverpool'da kritik ayrılık: Richard Hughes görevi bıraktı

https://www.independent.co.uk/sport/football/liverpool-richard-hughes-news-leaves-transfer-spend-b3045200.html

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin son dönemde Ukrayna savaşı nedeniyle ülkesinin dostlarından da eleştiri alıyor. 

31 Ağustos'ta Putin ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Modi, Ukrayna'da çatışmaların durdurulması gerektiğini belirterek "Hindistan çözüme yönelik tüm barışçıl girişimleri destekliyor ve bunu yapmaya devam edecek" dedi:

Sonsuz bir savaştan çatışmaların sonlandırılacağı aşamaya geçmemiz gerekiyor. Bu, tüm insanlık için büyük önem taşıyor. İnsanlığın beklentisi de tüm sorunların barışçıl yollarla çözülmesidir.

Bu alışılmadık derecede sert açıklama, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in temmuzda Putin'e yaptığı benzer çağrıyı hatırlattı.

Tokayev de "Bu çatışmanın mahiyetinin, bizim de aralarında bulunduğumuz birçok taraf için çok açık olmadığını düşünüyoruz. Örneğin Azerbaycan'la Ermenistan arasında çatışma yaşandığında bunun özü ve kökeni bizim için tamamen açıktı, tarihin derinliklerine uzanıyordu. Fakat buradaki durumu anlamak çok zor" demişti.

Wall Street Journal'a (WSJ) konuşan uzmanlar, Rusya'nın ortaklarının da savaşın olumsuz etkilerini giderek daha fazla hissettiği yorumunu yaptı. 

Hindistan'ın Rusya'dan petrol aldığı için Batı'nın baskısıyla karşı karşıya olduğu hatırlatıldı. 

Temmuzda bir Rus füzesinin Karadeniz'deki bir yük gemisini vurarak 4 Hintli'yi öldürdüğü de belirtildi. 

Kazakistan'ın ise petrol ihracatı açısından kritik önem taşıyan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'ndaki aksamalardan etkilendiği vurgulandı.

James Martin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Çalışmaları Merkezi'nden Hanna Notte, "Çatışmanın tırmanmasının olumsuz etkilerinin, diğer ülkelere ve ekonomilerine de sıçradığı endişeleri artıyor olabilir" dedi.

Notte, eski Sovyet Cumhuriyetleri'nin Moskova'ya karşı gelme cesaretinin arttığını da söyledi:

Rusların Ukrayna'da meşgul olduğu algısı var. Böylece bu ülkeler Moskova'yı eleştirirken daha ileri gidebileceklerini düşünüyor.

Jindal Uluslararası İlişkiler Okulu Dekanı Sreeram Chaulia ise şu yorumu yaptı:

Hindistan, Batılı ortaklarının şunu bilmesini istiyor: Rusya'dan daha fazla petrol veya silah satın alıyor olsak da en nihayetinde Rusya'nın yürüttüğü bu savaşı desteklemiyoruz.

Independent Türkçe, WSJ, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

Hindistan ve Kazakistan liderleri, Rusya Devlet Başkanı'na alışılmadık çağrılarda bulundu

<p>Hafta başında Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet Başkanları Zirvesi'nde Narendra Modi ve Vladimir Putin birlikte görüntülenmişti (Reuters)</p>

Ukraynalı parlamenter: "Tecavüzcü ulusu haline gelmek istemiyoruz"

Ukrayna savaşı: Putin'in dostları neden artık ona karşı çıkıyor?

Saadet Partisi’nin 4-6 Eylül tarihlerini kapsayan büyük istişare kampı, Genel Başkan Mahmut Arıkan başkanlığında Nevşehir’in Kozaklı ilçesinde başladı. Kampa, Başkanlık Divanı üyeleri, Genel İdare Kurulu (GİK) üyeleri, milletvekilleri ve 81 ilin il başkanları katıldı. Basına kapalı oturumlarda genel merkez yönetimi ile yerel teşkilat liderlerinin saha raporları, il il seçmen analizleri ve bölgesel beklentiler değerlendirilecek.

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, partinin ittifak anlayışına değindi. İttifak prensiplerinin değişmediğini dile getiren Arıkan, şunları kaydetti:

1969'da Erbakan Hocamız yola çıktığında o gün koalisyon diyorlardı, bugün ittifak diyorlar, o gün hangi prensiplerle hareket ediliyorsa bugün de aynı prensiplerle hareket edeceğiz. İttifaklardan kaçmayız ama ittifakların içinde de kaybolmayız. Hiçbir siyasi merkezin uydusu haline bizler gelemeyiz. İttifakı kendi siyasi hikayemizin, kendi prensiplerimizin önüne geçirmeyiz. Seçim zamanı ittifak arayan parti değil, seçimden önce kendi siyasi gücünü inşa eden bir parti olarak ittifaklara bakış açımızı ifade etmiş olayım. 'Saadet kimin yanında?' sorusunun cevabı bizde yok. 'Saadetin yanında kim olacak?' sorusunun cevabını da hep beraber bulacağız inşallah.

"Seçim 2027 senesi içerisinde gerçekleşecek"

Gündemdeki farklı seçim tarihlerini değerlendiren Arıkan, ittifak sisteminin kaçınılmazlığına dikkati çekti. Seçimin 2027 yılında yapılacağını belirten Arıkan, şöyle konuştu:

Bir senaryo; efendim seçim Mart 2027'de olacak. Başka bir senaryo; Kasım 2027'de olacak. Ortak noktası ne arkadaşlar? Seçim 2027 senesi içerisinde gerçekleşecek. Bir yıl sonra seçim var. Bir başka senaryo, birileri diyor ki 'Seçim kazanma oranı yüzde 50 artı 1 olacak mevcut ittifakları korumak için'. Birileri diyor ki 'Efendim bunu yüzde 40 artı 1 yapalım, diğer ittifakların önünü keselim' diyorlar. Buradaki ortak konu ne değerli arkadaşlar? İttifakların da mecburi olduğu bir seçim dönemi içerisinde olacağız.

"Hareketli ve belirsizliklerin yüksek olduğu bir dönem yaşayacağız"

Önümüzdeki sürecin hareketli ve belirsizliklerle dolu olacağını kaydeden Arıkan, "Türkiye yeni bir siyasi atmosferin arifesinde, erken seçimi ve baskın seçimi de önümüzdeki dönemde görme ihtimalimiz var. Öyle görünüyor ki önümüzde hareketli ama belirsizliklerin de yüksek olduğu bir dönem yaşayacağız. Bu dönemin içerisinde farklı imkanlar, bizim için önemli imkanlar barındırdığını da görmek durumundayız. Bizim için değişmeyen bir gerçek; ne olursa olsun, sistem ne olursa olsun biz çalışmak zorundayız" dedi.

 

ANKA 

"Türkiye yeni bir siyasi atmosferin arifesinde, erken seçimi ve baskın seçimi de önümüzdeki dönemde görme ihtimalimiz var”

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Selahattin Demirtaş: “Selçuk Mızraklı 8 Eylül Salı günü tahliye olacak. Artık size emanettir”

Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgedeki çalışmalar sürüyor

Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum

Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: İttifaklardan kaçmayız ama ittifakların içinde de kaybolmayız

HDP’nin eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, QAD için kaleme aldığı yazıda yaklaşık 7 yıldır tutuklu bulunan eski Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Selçuk Mızraklı’nın tahliye olacağını açıkladı. 

Mızraklı’nın yalnızca 4 ay belediye başkanlığı yapabildiğini belirten Demirtaş, yazıda "Dr. Adnan Selçuk Mızraklı 63 yaşında, Diyarbakır’ın yüreği sevgiyle dolu genel cerrahı. Sadece 4 ay belediye başkanlığı yapabildi. Sonrasında suçsuz, günahsız, delilsiz, hukuksuz 7 yıl hapis" ifadelerine yer verdi. Demirtaş, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın başlattığı soruşturmada dün şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek'in adliyeye sakız çiğneyerek gelişini hatırlatarak karşılaştırma yaptı. Demirtaş, şunları kaydetti:

4 ay belediye başkanlığı yapabilmiş suçsuz, günahsız, yüreği sevgiyle dolu Diyarbakır’ın doktoru, 7 yıldır tutulduğu hücreden, 25 yıl belediye başkanlığı yapmış Ankara’nın parsel parsel günah yüklü şahsiyetinin sakız çiğneyerek adliyeye girişini izliyor. Şahıs az sonra elini kolunu sallayarak adliyeden çıkıyor, 'Ben öyle çekirge gibi üç defa değil, 500 defa sıçradım' diyor. 'Keramet sakızda mı acaba, sen bir defa bile sıçrayamadın Hoca' diyorum. 'Yok' diyor, 'O çiğnediği sakız değil, insanlık onuru. Ben bir defa bile çiğnemedim, çiğnetmedimde."

"Artık size emanettir"

Demirtaş, Mızraklı'nın tahliyesine ilişkin, "Dr. Adnan Selçuk Mızraklı, Diyarbakır’ın 4 ay belediye başkanlığına karşı 7 yıl hapis yatmış ve cezasını tamamlayarak, 'kardeşlik' henüz ona uğramadan 8 Eylül Salı günü tahliye olacak temiz yürekli bilgesi" diye yazdı.

Mızraklı ile son 5 yıldır karşılıklı olarak birbirlerine emanet olduklarını belirten Demirtaş, "Salı sabahı buradan çıkacak, akşamına da Diyarbakır Havaalanında olacak. Artık size emanettir. Hoca, Salı akşamı Diyarbakır’da hayırlısıyla. Kesin, Sakızcı Memo da karşılamaya gelir. Yalnız, bizim sakızcımız çok haysiyetlidir, başkalarıyla karıştırmayın sakın" dedi.

 

ANKA

"4 ay belediye başkanlığı yapabilmiş suçsuz, günahsız, yüreği sevgiyle dolu Diyarbakır’ın doktoru, 7 yıldır tutulduğu hücreden, 25 yıl belediye başkanlığı yapmış Ankara’nın parsel parsel günah yüklü şahsiyetinin sakız çiğneyerek adliyeye girişini izliyor"

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgedeki çalışmalar sürüyor

Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum

Cumhurbaşkanı Erdoğan: İmam hatipler, başarı çıtasını sürekli daha yükseğe taşıyarak yoluna devam ediyor

Selahattin Demirtaş: “Selçuk Mızraklı 8 Eylül Salı günü tahliye olacak. Artık size emanettir”

Silivri açıklarında Türk bayraklı "MT Alsu" tankeriyle çarpışması sonucu 10 kişilik mürettebatıyla batan ve 720 metre derinlikte konumu tespit edilen Türk bayraklı "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin bulunduğu bölgede arama kurtarma çalışmaları sürüyor.

Marmara Denizi'nde 2 Eylül'de "MT Alsu" tankeriyle çatışan "Tuğberk İmamoğlu" isimli geminin batmasının ardından başlatılan arama kurtarma çalışmalarında Deniz Kuvvetleri, Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti, AFAD ve Kızılay başta olmak üzere ilgili kurumlar yer alıyor.

Çalışmalarda 18 yüzer unsur, 5 helikopter, 2 insansız hava aracı (İHA), 1 uçak ile su altında arama yapan Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisi görev yapıyor.

Kaza sonrası Silivri'de İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünce oluşturulan kriz merkezinde çalışmalar anlık takip ediliyor.

Arama kurtarma çalışmalarını bölgede izleyen mürettebatın yakınları, İstanbul Valisi Davut Gül ile birlikte, batan geminin yerini tespit eden Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisine çıktı.

Gemide Kuzey Deniz Saha Komutanı Koramiral Ramazan Özoğul ile Sahil Güvenlik Marmara ve Boğazlar Bölge Komutanı Tümamiral Serkan Tezel, Vali Gül ile mürettebatın yakınlarına bilgi verdi.

"550 kilometrekarelik alanda arama devam ediyor"

Vali Gül, gemide gazetecilere yaptığı açıklamada, olayın ilk anından itibaren Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün koordineli şekilde arama çalışmalarına devam ettiklerini söyledi.

Gül, "Çalışmalar neticesinde de denizin yüzeyinde yaklaşık 550 kilometrekarelik alanda arama devam ediyor. Denizin altında da Deniz Kuvvetleri Komutanlığımıza ait içinde bulunduğumuz TCG Akın gemisi, batan geminin enkazını tespit etti." ifadelerini kullandı.

Ailelere yürütülen tüm çalışmalarla ilgili bilgi verildiğini anlatan Gül, "Acı tabii, sadece aileler değil milletimizin de çok büyük bir acısı var. Ailelerin bundan sonraki beklentisi, 'Mürettebat içeride mi? Çıkartılabilecek mi? Nasıl çıkartılacak?' Bu konuda da ilgili kurumlarımız çalışmalarına devam edecekler. Tekrardan milletimize geçmiş olsun." diye konuştu.

Gül, ilgili kurumların helikopterlerle, İHA'larla ve yüzen unsurlarla çalışmalara devam ettiklerini belirterek, "Umudumuz şu: Acaba dışarıda biri var mı? Kurtuldular mı? Onları bulmaya çalışıyoruz. Son ana kadar umudumuzu muhafaza ediyoruz." dedi.

Gemi 720 metre derinlikte bulundu

Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisinin, batan "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin konumunu çarpıştığı yerin 50 metre yakınında, 720 metre derinlikte saptadığı öğrenildi.

Geminin üzerindeki "Tuğberk İmamoğlu" yazısı, su altında insan eliyle ulaşılması zor ve tehlikeli yerlerde kullanılan, yüzeyden kablo aracılığıyla uzaktan kontrol edilen insansız su altı aracı ROV ile tespit edildi.

Kocaeli'den Aliağa'ya seyreden boş durumdaki "MT Alsu" tankeri ile İskenderun'dan Karadeniz Ereğli'ye 4199 ton rulo sac taşıyan "Tuğberk İmamoğlu" isimli kuru yük gemisi, 2 Eylül saat 03.00 sıralarında Silivri açıklarının 18 mil (35 kilometre) güneyinde çarpışmış, 10 kişilik mürettebatın bulunduğu "Tuğberk İmamoğlu" isimli gemi batmıştı.

 

AA

Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisinin, batan "Tuğberk İmamoğlu"nun konumunu çarpışma noktasının yaklaşık 50 metre yakınında, 720 metre derinlikte tespit ettiği, geminin üzerindeki yazının ROV cihazıyla görüntülendiği öğrenildi

<p>Fotoğraf: AA</p>

Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum

Cumhurbaşkanı Erdoğan: İmam hatipler, başarı çıtasını sürekli daha yükseğe taşıyarak yoluna devam ediyor

Özel, YENİ Parti otobüsü üzerinden ilk kez vatandaşlara seslendi

Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgedeki çalışmalar sürüyor

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Meclis'ten geçen 'çerçeve yasa'yla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Habertürk Ankara Temsilcisi Nasuhi Güngör'ün sorularını yanıtlayan Bahçeli şunları söyledi:

Sürecin başından itibaren çok ciddi bir sıkıntıyla ve zorlukla karşılaşmadık. Esasen bizim meseleye dair yaklaşımımız şöyle ifade edilebilir. Türkiye terörle mücadele konusunda önemli mesafeler aldı. Başarılar elde etti. Ancak ülke genelinde bölücü faaliyetlerin getirdiği bazı tahrikler ve gerilimler sözkonusuydu. Ne yapabiliriz diye düşünüyor, çalışıyorduk. Kamuoyundaki tartışmaları yakinen takip ediyorduk.

“Bu konuşmalar süreci verimli bir noktaya getirdi”

Devlet Bahçeli, sürecin başlangıç noktası olarak değerlendirilen DEM Partililer ile Meclis'teki el sıkışması hakkında şunları söyledi:

Malumunuz 1 Ekim 2024 tarihinde TBMM’nin açılışında Sayın Cumhurbaşkanı bir konuşma yaptı. İç ve dış bazı meseleler üzerinde durdu. Konuşmasının son bölümünde iktidarla muhalefetin Meclis çatısı altında işbirliği yapmasına işaret etti. Konuşma bittikten sonra AK Parti mensubu milletvekilleri cumhurbaşkanı için ayağa kalktılar. Biz de Cumhur İttifakı tarafı olarak aynı harekette bulunduk. Ardından DEM tarafına doğru adım attım. Bir taziyeleri vardı, onu yerine getirirken el sıkışma gerçekleşti. Onlar da şaşırdı. Tabiki kamuoyunun da çok dikkatini çekti.

Biz bir yanıyla Sayın Cumhurbaşkanının meclise yönelik çağrısının gereğini yerine getirmiş olduk. Diğer yandan insani bir vazifeyi yerine getirdik. Evet o günden sonra çok konuşulup tartışıldı. Sonra belirttiğiniz tarihte DEM Parti Grubunda PKK’nın kendisini feshetmesi ve silah bırakma çağrısında bulunulmasını talep ettik. Sonrasında süreç hızlandı. İmralı’ya heyetler gitti. Çeşitli temaslar oldu. Bize gelenler oldu. O günlerde başlayan bu konuşmalar süreci verimli bir noktaya getirdi.

"467 rakamını beklemiyordum"

Süreç yasasının TBMM'de 467 oy ile kabul edilmesinin kendisini de şaşırttığını belirten Bahçeli şöyle konuştu:

İfade ettiğiniz gibi komisyonda sağlanan mutabakat, kamuoyunun açık biçimde takip ettiği fikir alışverişleri, yasanın çıkması hususunda geniş bir mutabakatı ortaya çıkardı. Doğrusu 467 rakamını ben de beklemiyordum. Ama bu düzeyde bir kabul toplumsal mutabakatın genişlemesine ve dayanışmanın güçlenmesine vesile oldu. Bu süreci fevkalade güçlü kılan bir husustur.

“STK’lar, aydınlarımız, akademisyenlerimiz bunu ele almalıdır”

Devlet Bahçeli, açıklamasında daha önce de yaptığı seçim ve siyasi partiler kanununda değişiklik mesajı ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi hakkında ise şunları söyledi:

Türkiye'nin her şeyden önce siyasi istikrara ihtiyacı var. Bu ihtiyacı kalı olarak sağlayan sistem de budur. Aradan geçen iki dönem içinde sistemin uygulamasına dair bazı noktaların gözden geçirilmesi önemlidir. Her şeyden evvel sistemin sağlıklı işlemesi için bir anayasaya ihtiyaç vardır.

Bizim söylediğimiz şudur. Bahsettiğiniz her iki alanda da hem sistemi güçlendirecek, hem de aksamaları giderecek değişiklikler üzerinde müzakere edilmelidir. Sadece siyaset değil, sivil toplum kuruluşları, aydınlarımız, akademisyenlerimiz bir araya gelerek bunu ele almalıdır. Sistemi güçlendiren, aksaklıkları gideren bu değişimler elbette yeni anayasa çalışmasıyla uyumlu olarak ele alınmalıdır.

 

Söyleşinin tamamına buradan ulaşabilirsiniz

Habertürk

“Bu düzeyde bir kabul toplumsal mutabakatın genişlemesine ve dayanışmanın güçlenmesine vesile oldu. Bu süreci fevkalade güçlü kılan bir husustur”

<p>Fotoğraf: AA</p>

Cumhurbaşkanı Erdoğan: İmam hatipler, başarı çıtasını sürekli daha yükseğe taşıyarak yoluna devam ediyor

Özel, YENİ Parti otobüsü üzerinden ilk kez vatandaşlara seslendi

Köprü ve otoyollar 30 yıllığına özelleştirilecek

Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla büyükelçi atamalarına ilişkin kararlar Resmi Gazete'de yayımlandı. Kararla 12 ülkeye yeni büyükelçi atanırken, iki büyükelçi merkeze alındı.

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Dışişleri Bakanlığı bünyesinde büyükelçilik atamaları gerçekleştirildi.

Karara göre, Burundi Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Haydar Kerem Divanlıoğlu, Filipinler Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Kaan Esener, Finlandiya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ayşe Hilal Sayan Koytak atandı.

Bahreyn Krallığı nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Necati Sancaktutan, Umman Sultanlığı nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Hüseyin Ergani, Namibya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Fikriye Aslı Güven getirildi.

Kore Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Fatih Yıldız, Sudan Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Fahri Türker Oba, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Alper Aktaş atandı.

Karar kapsamında Somali Federal Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ferhat Alkan, Gambiya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Özgür Gökmen ve Mozambik Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ayça Oşafoğlu İnam görevlendirildi.

Öte yandan Burundi Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Alp Işıklı ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Fatih Ulusoy merkeze alındı.

Independent Türkçe

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan kararla 12 ülkeye yeni büyükelçi atandı. Karar kapsamında Burundi ve Kuzey Makedonya büyükelçileri merkeze alınırken, 12 ülkeye yeni isimler görevlendirildi

<p>Fotoğraf: AA</p>

Resmi Gazete'de yayımlandı: 12 ülkeye yeni büyükelçi atandı

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

TÜİK başkanlarının ortalama görev süresinin 1926-2016 yılları arasında 53 ay, 2016-2026 döneminde ise 20 ay olduğunu belirten Ağıralioğlu, kurumun yönetimindeki değişikliklerin kamuoyundaki güveni olumsuz etkilediğini savundu.

Ağıralioğlu, “Başkan değişmiş, yönetim değişmiş, yöntem tartışılmış, kurumun itibarı örselenmiş… Sonra vatandaşa dönüp diyorsunuz ki: ‘TÜİK’e güvenin!’ Güven böyle olmaz. Devlet, vatandaşından güven istemeden önce güvenilir olmak mecburiyetindedir.” ifadelerini kullandı.

TÜİK tarafından açıklanan ekonomik verilerin vatandaşların gelirlerini doğrudan etkilediğini belirten Ağıralioğlu, enflasyon hesabındaki farklılıkların emekli, memur ve işçilerin gelirlerine yansıdığını söyledi.

“Hesabınızı göstereceksiniz”

Enflasyon hesabında kullanılan verilerin ve yöntemin kamuoyuna açıklanması gerektiğini ifade eden Ağıralioğlu, şunları kaydetti:

“86 milyon insanın gelirine tesir eden hesabı yapıyorsanız, ‘Bize güvenin’ demeyeceksiniz. Hesabınızı göstereceksiniz. Neyi sepete koydunuz? Neye ne kadar ağırlık verdiniz? Fiyatı nereden aldınız? Hangi yöntemle hesapladınız? Millet bilecek.”

Ağıralioğlu, Anahtar Parti'nin iktidara gelmesi halinde özellikle 2016-2026 arasındaki enflasyon hesaplamalarını bağımsız denetime açacaklarını belirtti.

Bu kapsamda üniversitelerden akademisyenler, bağımsız istatistikçiler, ekonomistler ve kamu denetçilerinin yer alacağı bir çalışma yürütüleceğini aktaran Ağıralioğlu, ürün sepeti, ürün ağırlıkları, fiyat verileri, hesaplama yöntemleri ve açıklanan enflasyon oranlarının yıl yıl ve kalem kalem inceleneceğini bildirdi.

“Geçmiş Dönem Hak Telafi Fonu kurulacak”

Bağımsız inceleme sonucunda geçmiş yıllarda hesaplama nedeniyle ölçülebilir bir hak kaybı tespit edilmesi halinde bunun telafi edileceğini söyleyen Ağıralioğlu, kişi bazında hesaplama yapılacağını belirtti.

Ağıralioğlu, “Kimin ne kadar kaybı varsa kişi bazında hesaplanacak. Anapara farkı bulunacak. Aradan geçen zamanda oluşan kayıp ayrıca hesaplanacak. Bütçede Geçmiş Dönem Hak Telafi Fonu kurulacak ve vatandaşımızın hakkı kendisine ödenecek.” dedi.

Denetim raporlarının yöntem, hesaplama ve tablolarıyla kamuoyuna açıklanacağını belirten Ağıralioğlu, vatandaşların geçmiş dönemde oluştuğunu düşündükleri hak kayıplarının telafi edilmesini hedeflediklerini ifade etti.

“TÜİK, Türkiye’nin gerçeklerini açıklayacak”

Ağıralioğlu, TÜİK'in bağımsız ve güvenilir bir kurum haline getirileceğini savunarak açıklamasını şöyle tamamladı:

“TÜİK’i yeniden itibarlı, bağımsız ve güvenilir bir kurum hâline getireceğiz. TÜİK, iktidarın duymak istediği rakamları değil, Türkiye’nin gerçeklerini açıklayacak. Çünkü bu hesabın içinde yalnızca ekonomi yok. Emek var, alın teri var, hak var ve 86 milyon insanın kul hakkı var.”

ANKA

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, TÜİK’e duyulan güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini belirterek, “TÜİK’i yeniden itibarlı, bağımsız ve güvenilir bir kurum hâline getireceğiz

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Yavuz Ağıralioğlu: TÜİK, iktidarın duymak istediği rakamları değil, Türkiye’nin gerçeklerini açıklayacak

Sayıştay Başsavcılığına, Recep Çevik atandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan atama kararına göre, Sayıştay Başsavcılığı görevine Sayıştay Savcısı Recep Çevik atandı.

Atamanın, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 7'nci maddeleri uyarınca gerçekleştirildiği belirtildi.

Recep Çevik'in Sayıştay Başsavcılığına atanmasına ilişkin karar, Resmi Gazete'de yayımlandı.

---

BM: Batı Şeria'da 2023'ten bu yana 6 bin 400'den fazla Filistinli yerinden edildi

Birleşmiş Milletler (BM), İsrail'in işgali altındaki Batı Şeria'da 2023'ten bu yana 130 yerleşim yerinde 6 bin 400'den fazla Filistinlinin yerinden edildiğini bildirdi.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında, Orta Doğu'daki gelişmeler hakkında gazetecileri bilgilendirdi.

Batı Şeria topraklarını gasbeden İsrailliler nedeniyle yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kalan Filistinlilerle ilgili istatistiki bilgiler paylaşan Dujarric, "Oradaki insani yardım alanında çalışan meslektaşlarımız, 2023'ten bu yana 130 yerleşim yerinde 6 bin 400'den fazla Filistinlinin yerleşimci şiddeti nedeniyle yerinden edildiğini bildiriyor." dedi.

Dujarric "Bu durum, 2023'ten bu yana 48 Filistin yerleşiminin tamamen boşalmasına yol açtı; bunlardan bir düzinesi sadece bu yıl gerçekleşti." diye konuştu.

Ayrıca, yerinden edilen bu kişilerden 2 bin 500'den fazlasının sadece bu yıl içinde evlerini terk etmek zorunda kaldığının altını çizen Dujarric, bunların yarısından fazlasının çocuklardan oluştuğunu vurguladı.

Bölgede BM ile ortak faaliyet gösteren kuruluşların raporlarını paylaşan Dujarric, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin yinelenen saldırıları ve yasaklar yüzünden Filistin halkının durumunun daha da zorlaştığını, insani ihtiyaçlarının daha da derinleştiğini kaydetti.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne saldırı başlattığı Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria ile Doğu Kudüs'te de İsrail askerleri ile Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin baskın ve saldırılarında artış yaşanıyor.

 

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Kısa haberler

Bolu Cumhuriyet Başsavcılığınca, Bolu Belediyesinde araç kiralama ihalelerinde usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin adli işlemleri tamamlandı.

İl Jandarma Komutanlığındaki işlemlerinin ardından dün 8, bugün ise 7 şüpheli adliyeye sevk edildi.

Görevden uzaklaştırılan ve başka bir suçtan tutuklu bulunan Belediye Başkanı Tanju Özcan'ın da aralarında bulunduğu 7 şüpheli, tutuklama talebiyle nöbetçi mahkemeye sevk edildi. Mahkeme, Özcan'ın yanı sıra Belediye Başkan Yardımcısı Gülden Özaydın, Temizlik İşleri Müdür Vekili Basri Baytekin, Temizlik İşleri Müdürlüğü Muayene ve Kabul Komisyonu Başkanı B.T. ile yüklenici firmanın sahibi ve 2 çalışanının tutuklanmasına karar verdi.

Diğer 8 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Soruşturma kapsamında firari bir şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Bazı araçlar çalışmış gibi gösterilmiş

Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturması kapsamında, aralarında belediye başkan yardımcıları, müdürlük personeli, ihale ve satın alma biriminde görevli kişiler ile yüklenici firma ve temizlik şirketlerinin yetkililerinin bulunduğu 22 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti.

Teknik incelemelerde, bazı çöp toplama araçlarının fiilen çalışmadıkları günlerde çalışmış gibi gösterildiği ve bu kayıtlar üzerinden yüklenici firmaya ödeme yapıldığı tespit edilmişti.

Bilirkişi raporunda, Bolu Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünce düzenlenen 19 ayrı hakediş kapsamında, MCY-Yeşilçam İş Ortaklığına fiyat farkı ve KDV dahil toplam 34 milyon 288 bin 376 lira 61 kuruş fazla ve yersiz ödeme yapıldığı belirtilmişti.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 21 şüpheliden 14'ü adliyeye sevk edilmiş, bunlardan 6'sı savcılık sorgularının ardından çıkarıldıkları nöbetçi mahkemece adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

AA

Bolu Belediyesinde araç kiralama ihalelerinde usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında, görevden uzaklaştırılan ve başka bir suçtan tutuklu bulunan Belediye Başkanı Tanju Özcan'ın da aralarında bulunduğu 7 şüpheli tutuklandı

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Bolu Belediyesinde araç kiralama ihalelerine ilişkin soruşturmada 7 kişi tutuklandı

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, son iki ayda terör örgütleriyle bağlantılı olduğu, provokasyon ve dezenformasyon faaliyetleri yürüttüğü gerekçesiyle toplam 2 bin 34 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiğini açıkladı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, dijital platformlarda terör propagandası, provokasyon, dezenformasyon ve psikolojik harekât faaliyetleriyle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Duran, açıklamasında şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığımızın koordinasyonunda yürütülen kapsamlı dijital takip, teknik analiz ve kurumlar arası koordinasyon çalışmaları, ilgili tüm kurumlarımızla eş güdüm içerisinde ve kesintisiz şekilde devam etmektedir.

Türkiye, terör propagandası, provokasyon, dezenformasyon ve dijital mecralar üzerinden yürütülen psikolojik harekât girişimlerine karşı mücadelesini, devletimizin bütün imkân ve kabiliyetlerini seferber ederek kararlılıkla sürdürmektedir.

Bu kapsamda son iki ayda, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığımızın koordinasyonunda; Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığının ortak çalışmaları neticesinde, başta FETÖ iltisaklı olmak üzere millî güvenliğimizi ve toplumsal birliğimizi hedef alan terör ve suç örgütleriyle bağlantılı olduğu tespit edilen 699 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli tedbirleri derhal uygulanmıştır.

Ayrıca gerçekleştirilen kapsamlı teknik incelemeler ve dijital ağ analizleriyle; provokasyon üreten, kardeşliğimizi ve toplumsal huzurumuzu hedef alan, dezenformasyon yayan ve ülkemize yönelik psikolojik harekât faaliyetleri yürüttüğü belirlenen 1.335 sosyal medya hesabı hakkında da başta Adalet ve İçişleri Bakanlıklarımız olmak üzere ilgili kurumlarımızın koordinasyonuyla gerekli hukuki ve idari işlemler tesis edilmiş ve söz konusu hesaplara erişim engeli kararları uygulanmıştır.

Bu süreçte toplam 2 bin 34 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli getirilmiştir.

Yapılan çalışmalar bir gerçeği açık biçimde ortaya koymaktadır; terör örgütleri artık yalnızca sahada değil, dijital platformlarda da organize, koordineli ve sistematik bir şekilde faaliyet yürütmektedir. Sosyal medya ve dijital mecralar; propaganda, manipülasyon, algı operasyonları ve dezenformasyon yoluyla toplumsal huzuru, millî birliğimizi ve kamu düzenini hedef alan bir araç olarak kullanılmaktadır.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye, terörle mücadelesini sahada, sınır ötesinde ve dijital alanda aynı kararlılıkla sürdürmektedir.

Devletimiz açısından dijital güvenlik, millî güvenliğin ayrılmaz bir parçasıdır. Terör örgütlerinin sosyal medya ve dijital platformları propaganda, eleman temini, finansman, dezenformasyon ve psikolojik harekât amacıyla kullanmalarına kesinlikle müsaade edilmeyecektir.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak, ilgili tüm kurumlarımızla birlikte dijital ekosistemi anlık ve çok boyutlu şekilde takip etmeyi; millî güvenliğimizi, toplumsal huzurumuzu ve birlik beraberliğimizi hedef alan her türlü tehdidi tespit ederek gerekli tedbirleri gecikmeksizin hayata geçirmeyi sürdüreceğiz.

Vatandaşlarımızı dezenformasyonun oluşturduğu bilgi kirliliğinden korumak, doğru ve güvenilir bilgiyle buluşturmak ve dijital mecraların terör örgütleri tarafından bir propaganda alanına dönüştürülmesine engel olmak konusunda mücadelemizi aynı kararlılıkla sürdüreceğiz.

Dijital alan sahipsiz değildir. Türkiye, millî güvenliğini hedef alan hiçbir dijital operasyona izin vermeyecektir.”

ANKA

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, son iki ayda terör örgütleriyle bağlantılı olduğu, provokasyon ve dezenformasyon faaliyetleri yürüttüğü gerekçesiyle toplam 2 bin 34 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiğini açıkladı

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

İletişim Başkanı Duran: Son iki ayda 2 bin 34 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Girne açıklarında batan yolcu gemisinin enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının Şerife Özdemir ve Nazmiye Özbolat’a ait olduğunun belirlendiğini açıkladı. Kazada 12 kişi hayatını kaybederken, kayıp 16 kişiyi arama çalışmaları sürüyor.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, 30 Ağustos’ta Girne-Taşucu seferini yaparken alabora olarak batan Filo Jet isimli yolcu gemisinin enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının kimlik tespit çalışmalarının tamamlandığını bildirdi.

Üstel, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şunları kaydetti:

“Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından, gemi enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının kimlik tespit çalışmaları tamamlanmıştır.

Polis Teşkilatımız tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda naaşların Şerife Özdemir ve Nazmiye Özbolat’a ait olduğu belirlenmiş, ailelerine gerekli bilgilendirme yapılmıştır.

Yapılan kimlik tespit çalışmalarının ardından, kazada hayatını kaybeden insanlarımızın sayısı 12, kayıp insanlarımızın sayısı ise 16 olarak teyit edilmiştir.

Merhumelere Allah’tan rahmet, yaslı ailelerine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyoruz.

Kayıp insanlarımıza ulaşmak amacıyla yürütülen arama çalışmaları, Türkiye Cumhuriyeti’nin güçlü desteği ve ilgili tüm birimlerimizin katılımıyla 7 gün 24 saat esasına göre, hiç ara verilmeden devam etmektedir.

Sahadaki gelişmeleri anbean takip ediyor, tüm imkanlarımızla kayıp insanlarımıza ulaşmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Milletimizin bir kez daha başı sağ olsun.”

ANKA