❌

Okuma görünümü

Yeni makaleler mevcut. Sayfayı yenilemek için tıklayın.

Dervişoğlu: Bekçi ile hırsızın aynı dosyada buluştuğu bir düzen, artık bir düzen değil bir çöküştür

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin genel merkez binasında düzenlenen “Siyaset Akademisi Mezuniyet Töreni”nde yaptığı konuşmada, 15 Kasım'ın Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin 43’üncü kuruluş yıl dönümü ve Cumhuriyet Bayramı olduğunu anımsattı.

Kıbrıs Türkünün kendi devletini, kendi Cumhuriyetini kurduğu bu onurlu günü kutlayan Dervişoğlu, "Cumhurbaşkanı Sayın Tufan Erhürman’ın şahsında, Kıbrıs Türkü soydaşlarımıza buradan sevgilerimizi, selamlarımızı gönderiyorum. Türk’ün Kıbrıs davasına hayatını adayan, büyük devlet, siyaset ve mücadele insanı Dr. Fazıl Küçük ve Rauf Denktaş’la birlikte tüm dava arkadaşlarını minnet ve rahmetle anıyorum. Dilerim ki bu yıl, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Akdeniz’de ve dünyada tanınması, güçlenmesi için hayırlı bir yıl olsun. Kıbrıs davamız bize şunu öğretmiştir. Bir millet, varlığını ancak kendi iradesine sahip çıktığı ölçüde koruyabilir. Hak, başkalarının lütfuna bırakılmaz. Hak savunulur. Hak alınır. Bu akademide konuştuğumuz birçok meselenin özü de budur. Yurttaşlarımız hak ve hürriyetlerine sahip çıktıkça, Türk milleti de istiklalini ve egemenliğini koruyacak, güçlendirecektir" diye konuştu.

“Yaşadığımız dönem, iç içe geçmiş çoklu krizler dönemidir”

Dervşoğlu, akademinin üçüncü dönemini açarken katılımcılara "iyimser olun" da "karamsar olun" da demediğini, "hazır olun" dediğini anlatarak, şunları kaydetti:

Sizler de sekiz haftanın sonunda, kriz yönetimi çalışmalarınızla, Türkiye’nin yaşadığı veya yaşayabileceği birçok meseleyi ele aldınız. Sorunu tarif ettiniz, çare aradınız, hangi kararların alınacağını ve o kararların nasıl uygulanacağını ortaya koydunuz. Hazır olmak yolunda ilk adımları attınız. Yaşadığımız dönem, iç içe geçmiş bir çoklu krizler dönemidir. İktidar ise her bir krizde, ‘Türkiye nasıl yönetilmemeli’ sorusuna, milletimize yüksek maliyetler yükleyen yanıtlar üretiyor. Doğrudur. Bu dönemi yaşamak acı veriyor, ıstırap veriyor, öfke veriyor. Doğrudur. İktidar aklın, vicdanın, hukukun ve bilimin gereğini bir kenara bıraktığınızda bir memleketin ne hâle geldiğini bize her gün gösteriyor. Ancak yaşanılanları bir daha yaşamamak için hazır olmakla mükellefiz. Bizim müşterek vazifemiz, bu yaşadıklarımızdan ders çıkarmak, ne yapılması gerektiğin bilmek ve ne yapılmaması gerektiğinden emin olmaktır. Doğru olanı yapmaya bugünden hazırlanmaktır. Bizi bu çatı altında bir araya getiren de bu vazife bilincidir. Atatürk, Gençliğe Hitabe’de Türk istiklalini ve Türk Cumhuriyeti'ni muhafaza ve müdafaa etmeyi birinci vazife olarak tarif eder. O vazifeyi hangi ağır şartlarda yerine getirmek zorunda kalabileceğimizi de açıkça söyler. Ebediyete intikalinin 88’inci yıl dönümünde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarken altını çizdiğim gibi, onu anmaktan, anlamaya geçtiğimiz takdirde Cumhuriyet meşalesini yani o büyük emaneti yükseltebiliriz. Şartlar ne kadar ağır olursa olsun, bu vazife değişmez. Bugün alacağınız mezuniyet belgesi, burada verdiğiniz emeğin ve bundan sonra taşıyacağınız mesuliyetin yani, o ‘birinci vazifenin’ bir parçasıdır.

"Sorumluluk, yalnızca zincirin son halkasına bırakılamaz"

Bu akademinin açılışında, Cumhuriyet tarihinin en büyük soygunu, devlet gözetiminde gerçekleşen soygunu yeni patlak vermişti. Aradan geçen sekiz haftada ne gördük? Yüzlerce şüpheli veya tutuklu var. Borsa İstanbul’un eski genel müdürü, SPK’nın, BDDK’nın, Takasbank’ın eski ve görevdeki üst düzey yöneticileri, eski bir bakan tutuklandı. Yani piyasayı denetlemekle görevli olanlar, piyasayı soyanlarla aynı dosyada yer aldı. Bekçi ile hırsızın aynı dosyada buluştuğu bir düzen, artık bir düzen değil, bir çöküştür. Şimdi bize hâlâ diyorlar ki, ‘Bazı uygulamalarda hata edenler olacaktır’. Hata bir kere olur. Aylarca süren, göz göre göre gelen, uyarıldığı hâlde durdurulmayan şeyin adı hata değildir. Bir yıl önceden, ‘Kamu gücünü kullanarak manipülasyon yapan her kim varsa mutlaka hesap vermelidir’ diye uyardık. Dinlemediler. Şimdi birkaç kelleyi feda ederek hesabı kapatmak istiyorlar. Buradan bir kere daha   söylüyorum: Biz kelle istemiyoruz, hesap istiyoruz. Çünkü sorumluluk, yalnızca zincirin son halkasına bırakılamaz. Bu soruşturma birkaç portföy yöneticisinde, birkaç bürokratta bitirilse bile, bu milletin vicdanında bitmez. Çünkü o fonlara birikimini koyan yüz binlerce vatandaşımız, devletin kurumlarına güvenmişti. Asıl yağmalanan, o paradan önce işte o güvendir. Ve o güveni yağmalayanlar yalnızca fonu yönetenler değil, odüzeni kuranlar ve o düzene göz yumanlardır. Bir hususun da altını çizmek isterim. Bu skandalın üzerine giden gazeteciler, şüphelilerden daha hızlı şekilde tutuklandı ya da susturulmaya çalışıldı. Şecaat arz ederken, sirkatin söylemek ancak böyle olur. Bu akademide sizlere anlatmaya çalıştığımız siyaset, tam da bunun tersidir: Hakikati söyleyeni koruyan, hakikati saklayandan hesap soran bir siyaset. Türkiye’ye lazım olan budur.

"Biz Türkiye’yi yönetmeye talibiz"

Dervişoğlu, İzmir Aliağa’daki bir demir çelik tesisinde meydana gelen patlamada 19 işçinin hayatını kaybettğini anımsatarak, hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, ailelerine sabır, yaralılara acil şifalar diledi ve şunları söyledi:

Fon vurgunu, Aliağa’daki patlama, emeklimizin, işçimizin, memurumuzun geçim derdi. Bunlar birbirinden bağımsız mıdır? Hayır. Tehlikeyi göremediyseniz ehliyetiniz, gördünüz ama anlayamadıysanız muhakemeniz, görüp anladığınız hâlde yetkinize rağmen sustuysanız, görev ahlakınız sorgulanır. Bugün geçim sıkıntısından hukuka, eğitimden güvenliğe kadar birbirini ağırlaştıran krizler yaşıyoruz. Her birinin çözümü için, farklı yasal veya siyasal politika belgeleri gerekebilir. Ancak hepsinin temel reçetesi aynıdır: Doğruluktur. Hiçbir soruna, elinizdeki gerçeği saklayarak, uyarılara kulak tıkayarak ve sorumluluğu başkasına atarak çare bulamazsınız. Türkiye aklın ve bilimin rehberliğinde, hukukun sınırları içinde, görevi ehline vererek ve her kararın hesabını millete vererek yönetilmek zorundadır. İşte biz Türkiye’yi yönetmeye talibiz.

"Bu toprakları kanımızla aldık, kanlarımızla savunacağız"

11 Kasım’da COP31 iklim konferansı vesilesiyle grup toplantımızı Antalya’da gerçekleştirdik. İklim, çevre veya doğa diye ifade edilen meseleler, en nihayetinde bu vatanın meselesidir. Bu toprakları kanlarımızla aldık, kanlarımızla savunacağız. Ama bu topraklara alın teri akıtıyoruz, bu topraklar da bize hayat veriyor. Kirletip, yağmalayıp, beton döküp, ardından da afet yaşayınca, kader deyip geçmek ne bu dünyada ne de öte dünyada haddimize değildir. Kalkınma için toprağımızdan, enerji için akarsularımızdan, turizm için sahillerimizden, barınma için ormanlarımızdan vazgeçecek değiliz. Güvenlik için hak ve hürriyetlerimizden, diplomasi için egemenliğimizden, zenginlik için adaletten vazgeçecek değiliz. Tüm bu sebeplerle, iktidarımızın sabahında, milletimizin karşısına çıkıp ‘enkaz devraldık’ mazeretine sığınamayız. Türkiye’yi Türk milleti adına yönetmeye talipsek, görev bize tevdi edildiğinde bahanemiz olamaz. Bu Akademide ekonomiden, çevreye, anayasadan sosyal politikalara kadar, ortaya koyduğunuz çalışmalar, işte o hazırlığın bir parçasıdır.

"İtiraz edebilen kişi olun"

Bugün yaşadığımız çoklu krizlerin sebebi, nihayetinde bir ahlak krizidir. Çünkü tartı bir yerde bozulduğunda, önce şeker, sonra un, pirinç eksik tartılır. Eksik tartanların çaldıkları yanlarına kar kalmaya başlar. Nihayetinde tüm adalet eksik tartar. Bir grama göz yumulması, milyarlarca dolar paranın buharlaşmasına, milyonlarca insanın kefen parasını, sağlığını ve geleceğini kaybetmesine sebep olur. Temiz siyaset, insanın karar anında ne yaptığıyla belli olur. Yarın imza sırası size geldiğinde, bugün başkasından istediğiniz hesabı siz de verebiliyor musunuz? Asıl imtihan budur. Bu sebeple, İyi Parti’yi kuran temel fikir ve ruhun gereği olarak, ‘hayır’ diyebilen kişi olun diyorum. İtiraz edebilen kişi olun. Biliyorum, adaletin can sıkıcı bir tarafı da vardır. O tartıda, sevdiğinizi, tanıdığınızı da tartmanız gerekebilir. Ancak adaletle davrandığınızda, o karar anındaki can sıkıntısı yerine, vicdani huzur hissi gelecektir. Ömür boyu vicdan azabını ve suçluluk duygusunu taşımak yerine, iradeli olun, başı dik kalın ve asla vicdanınızı tarttırmayın.

Makam dediğin emanettir. Devlet dediğin de milletindir. Milletin emanetine halel getirmeyenlerden olun. İşte o zaman göreceksiniz ki, milletin seçtiği kişi olacaksınız. Seçkin olmayı, milletin kararı dışında aramayın. Millete beni seçin diye gitmeden önce, kendinizi, millet için aranan kişi haline getirin. Ezcümle, iyi ve cesur olun. Merak etmeyin, Türk milleti sizi görmezden gelmeyecektir. Buradan ayrıldığınızda öğrendiklerinizi kendinize saklamayın. Mahallenizde, iş yerinizde, memleketinizde bir genç arkadaşınıza siyasetin kirli bir iş olmadığını, kirletildiğini anlatın. Temiz siyasetin mümkün olduğunu da önce kendi hayatınızla gösterin. Siyaseti kirletenlere verilecek en güçlü cevap, temiz siyaset yapanların çoğalmasıdır. Namussuzlara karşı, namusluların gücünü ve haklılığını sadece sözlerle değil, icraatlarınızlaanlatın.

 

Independent Türkçe

Dervişoğlu, fon krizinde piyasa denetiminden sorumlu kurumların eski ve görevdeki yöneticileriyle eski bir bakanın tutuklanmasına tepki göstererek, "Bekçi ile hırsızın aynı dosyada buluştuğu bir düzen artık bir düzen değil, bir çöküştür" dedi
Pazar, Kasım 15, 2026 - 16:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Dervişoğlu: Bekçi ile hırsızın aynı dosyada buluştuğu bir düzen, artık bir düzen değil bir çöküştür
copyright Independentturkish: 

Tahran ve Washington arasında arabulucu olarak Moskova: Putin istediği her şeyi elde edemez

İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki çatışma, savaşı yeniden başlatma ile her iki tarafın da kırmızı çizgilerine saygı duyan bir uzlaşmaya varılması seçenekleri arasında gidip gelirken, son haftalarda Rusya'nın çatışmayı sona erdirmek için arabuluculuk rolü oynaması olasılığı yeniden gündeme geldi.

Mevcut arabulucuların sayısındaki ve yeteneklerindeki bolluğa rağmen, Rusya'nın İran ile stratejik ilişkisi ve ABD Başkanı Donald Trump yönetiminde Rus-Amerikan ilişkilerindeki kayda değer iyileşme, Moskova'ya her iki taraf için de onurlu bir uzlaşmaya varılmasını sağlamaya katılma fırsatı sunabilir.

Savaşın başlangıcından bu yana Moskova ve Tahran arasındaki üst düzey temaslar kesintisiz devam etse de özellikle ABD'nin sıkılaştırdığı ekonomik yaptırımların İran'daki durum, ticari ilişkiler ve iki ülkenin stratejik planları ve ortak projeleri üzerindeki etkisi göz önüne alındığında, İran tarafının Rusya'nın “ne barış ne de savaş” durumunu sona erdirmede rol oynayabileceğine giderek daha fazla ikna olduğu aşikâr.

Rusya, İran rejimiyle olan ilişkisini sürdürmenin önemi göz önüne alındığında, savaşı sona erdirmek için başarılı bir arabuluculuğun küresel jeopolitik hedeflerine hizmet edeceği varsayımıyla hareket ediyor. Bu ilişki, Rusya'nın Güney Kafkasya, Hazar Denizi ve Orta Asya gibi hayati bölgelerde İran ile ortaklaşa kurduğu güvenlik ve ekonomik sistemlerin hassas dengesini korumak ve Rusya'nın Körfez ülkeleri ve Ortadoğu ile ilişkileri için hayati önem taşıyor.

Rusya, savaşın devamından sınırlı kazanımlar elde etse de (yüksek enerji fiyatları ve küresel ilginin Ukrayna'daki savaşından uzaklaşması gibi), savaşın siyasi olarak, taraflardan hiçbiri yenilgiye uğramadan bitirilmesi yönündeki çabalarının başarısı, Rusya'ya dünyadaki nüfuz alanlarını “Yalta 2” formülüne göre yeniden dağıtmak için Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile müzakere masasına oturma fırsatı verecektir. Bu formül, Kremlin ile Beyaz Saray arasındaki yakınlaşmanın arka planında son aylarda geniş çapta müzakere edildi.
 

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile görüşmelerin başlamasından önce el sıkışıyor, 5 Kasım 2026 (AFP).jpeg
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile görüşmelerin başlamasından önce el sıkışıyor, 5 Kasım 2026 / Fotoğraf: AFP

 

Rusya'nın İran ile ilişkilerinin sınırlamaları

Son yıllarda İran içinde Rusya’ya bakış, Batı ile çatışma ve ülkenin ekonomik ve siyasi geleceği ile ilgili kendisine güvenme konusunda keskin bir bölünme ve önemli görüş ayrılıkları ortaya çıktı. Küresel rolünü genişletmeyi hedefleyen bir süper güç olan Rusya'nın, İran rejimiyle ilişkilerinde, bazen hedeflerde çelişkilere varan sınırlamalar bulunuyor. Bunların en önemlileri şunlar; ilk olarak, Rusya ve İran arasında geçen yılın ocak ayında her iki tarafça imzalanan kapsamlı bir stratejik ortaklık anlaşması bulunuyor. Bu anlaşma, her iki ülkenin parlamentoları tarafından Ekim 2025'te onaylanmasının ardından 20 yıllık bir süre için yürürlüğe girdi.

İran'ın, Trump'ın yeniden seçilmesinden sonra baskıdan kaçınmak amacıyla anlaşmaya varmak için çabalarını yoğunlaştırdığı görülse de ticaret, nükleer enerji, altyapı, siber güvenlik, medya ve terörle mücadele gibi kilit alanlarda daha fazla iş birliği öngören anlaşma, savaş durumunda karşılıklı savunma için açık bir madde içermiyordu.

Anlaşma, her iki tarafın da diğerine karşı herhangi bir saldırgana yardım etmeme, üçüncü taraflarca uygulanan tek taraflı yaptırımlara katılmama ve ortak tehditlerle mücadele etmek için daha geniş uluslararası koordinasyon yürütme taahhüdüyle sınırlıydı. Rus yetkililer de İran'a askeri destek vermemelerinin nedenini açıklamak için sıklıkla anlaşmanın hükümlerine, özellikle de savunma bölümüne atıfta bulunuyorlar.

Tahran ve Moskova arasındaki stratejik ilişkiye rağmen, Rusya İran'ın nükleer silah edinmesini kategorik olarak reddediyor


İkinci olarak İran, Rusya'nın Batı’ya bakış ve çok kutuplu bir dünya inşa etme planlarında stratejik ortak olarak kabul ediliyor. Rusya, İran'ı yeni bir dünya düzeni kurmaya yönelik planlarıyla uyumlu ekonomik ve siyasi projelere entegre etmeye çalıştı. 2023 yazında İran, Şanghay İşbirliği Örgütü'ne tam üye olarak katıldı ve 2024 başından beri de BRICS grubunun tam üyesi.

Moskova'nın, Tahran'daki mevcut rejimin devrilmesiyle savaşın sona ermesini istemediğine şüphe yok, çünkü bunun bedeli onun açısından çok yüksek olacaktır. Suriye'de 2024 yılı sonunda Beşşar Esed rejiminin ve Venezuela'da bu yılın başında Nicolás Maduro rejiminin kaybedilmesi ile karşılaştırıldığında, İran'ın kaybı önemli ölçüde büyüktür. Bu durumda Rusya yeni dünya düzeni vizyonunda ve Batı'ya karşı düşmanlıkta bir ortağını kaybetmesinin yanı sıra, Trump'ın zafer kazanması, Rusya'nın Küresel Güney'deki mevcut müttefikleri arasında, ABD ve genel olarak Batı ile askeri veya ekonomik çatışma ve savaş durumunda Rus desteğine güvenilemeyeceği inancını derinleştirmektedir. Rusya ayrıca, müttefiklerini desteklemeye yönelik bir stratejiden yoksun ve bunun yerine kısa vadeli ilişkiler temelinde hareket eden bir ülke olarak da algılanabilir.

Üçüncüsü, Rusya, İran'ın çökmesini ve Güney Kafkasya, Orta Asya, Afganistan ve Hazar Denizinde bölgesel güç rolünü kaybetmesini istemiyorken, aynı zamanda İran'ın artan gücünden de endişe duyuyor. Moskova, uzun yıllardır İran'ı bu hayati bölgelerdeki jeopolitik çıkarlarını gözeten güvenilir bir ortak olarak görüyor. Bu denkleme göre, İran'ın yenilgisi, rejim değişikliği ve Rusya'ya düşman bir hükümetin göreve gelmesi veya başarısız bir devlete dönüşmesi, Orta Asya ve Güney Kafkasya'daki jeopolitik durumu önemli ölçüde etkileyecektir. Bu durum, güvenlik durumunun kötüleşmesi, uyuşturucu kaçakçılığının artması ve teröristlerin Orta Asya'ya ve ardından Rusya'ya geçme riskinin artması gibi büyük zorluklar yaratacaktır. Dahası, bu bölgelerdeki mevcut güvenlik sistemi çökerse, ABD veya Çin bu istikrarsızlığı Rusya'nın katılımı olmadan güvenlik yapıları kurmak için kullanabilir.

Dördüncüsü, Esed rejiminin çöküşünden sonra Rusya'nın Ortadoğu'daki siyasi rolünün devamı, bir yandan İran ve Körfez ülkeleri, diğer yandan İran ve İsrail arasındaki mevcut güç dengesini, herhangi bir tarafın gücü önemli ölçüde artmadan veya zayıflamadan korumaya bağlı. Bu denge, Rusya'nın bütün rakip taraflarla ortaklıklarını sürdürmesine ve aynı zamanda arabuluculuk rolü oynamasına imkan tanıyor. Rusya, herhangi bir tarafın kendisiyle iş birliği yapmayı reddetmekten, karşı tarafa olan Rus desteği artabileceği için kaçınacağına güveniyor olabilir.

Beşincisi, iki ülke arasındaki stratejik ilişkiye rağmen, Rusya İran'ın nükleer silah edinmesini kategorik olarak reddediyor. Rus ve Pers imparatorlukları, daha sonra da Sovyet ve İran imparatorlukları arasındaki tarihi çatışmalar göz önüne alındığında, Rusya, güney sınırında bulunan İran'ın nükleer bombaya sahip olmasına karşı çıkıyor. Rusya ayrıca, nükleer güç edinmek için bölgesel bir silahlanma yarışının patlak vermesinden de korkuyor.

Değişen uluslararası koşullara rağmen, Rusya, 2015'te P5+1 ülkeleri ile İran arasında imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı'nda (JCPOA) oynadığına benzer bir rol oynamayı hedefliyor


Altıncısı, savaşın anlık ekonomik faydalarına rağmen, İran'ın çöküşü veya ister Batı ile sert bir tutum sergilemesi isterse Batı'ya açılması yönünde olsun rejiminde bir değişiklik, Rusya açısından ağır ekonomik kayıplara neden olacak ve Rusya'nın güvendiği önemli jeopolitik projeleri sekteye uğratacaktır. Nitekim savaş, Uluslararası Kuzey-Güney Ulaşım Koridoru'nu sekteye uğrattı.

Moskova bu projeyi, İran'ın Basra Körfezi ve Arap Denizi'ndeki limanlarından Baltık Denizi'ne uzanan demiryolu, karayolu ve deniz yolları ağı üzerinden Rusya'ya giden ve gelen mallar için ek bir güzergâh olarak görüyor. Rus doğalgaz ihracatının durdurulmasının ardından Rusya ve İran 2025 sonbaharında, her iki ülkede üretilen sıvılaştırılmış doğalgazın İran kıyılarından dünyanın geri kalanına ihraç edilmesi için ortak bir merkez kurulması konusunda anlaşmışlardı. Bu proje de sekteye uğradı ve ABD'nin güney İran'a yönelik nokta saldırılarından sonra ek yatırımlar ve yıllarca sürecek çalışmalar gerektireceği kesin.

Rus yetkililerinin İran'da yeni nükleer santrallerin inşası konusunda ortak çalışmaların devam edeceğine dair güvencelerine rağmen, savaşın sonucu ve her iki tarafın öncelikleri gelecekte değişebilir. Rusya, Buşehr santralinde ikinci bir ünite inşa ediyordu, ancak ABD saldırılarından sonra personelleri geri çekildiler. Ekim ayında, iki taraf 25 milyar dolara kadar maliyetle Hürmüz nükleer santralinin inşası konusunda ön anlaşmaya vardı.

Rusya son yıllarda İran ekonomisine doğrudan yatırımlarını artırdı. İran'ın Rusya Büyükelçisi Kazım Celali'ye göre, geçen yılın haziran ayında Rusya, 2024-2025 mali yılı için İran ekonomisine yapılan doğrudan yabancı yatırımlarda 4,2 milyar dolar ile birinci sırada yer aldı. Büyükelçi ayrıca Rusya'nın İran'daki doğalgaz projelerine yapacağı yatırımların 8 milyar dolara ulaşacağını, “bunun 5 milyar dolarının belirli taahhütler için olduğunu ve kalan sözleşmeler konusunda da yakında anlaşmaya varılacağını” öngördü.

Arabuluculuk çabalarına rağmen, İranlı müzakerecilerin belirlediği bir koşul olan Tahran'a uygulanan Batı yaptırımlarının kaldırılmasından Rusya pek bir fayda sağlamayacak. İran'a yönelik yaptırımlar hafifletilirse, Tahran zamanla petrol ihracatını artırabilir, yatırım çekebilir ve uluslararası enerji piyasalarında daha güçlü bir rakip haline gelebilir. Bu durum Rus ihracatçıları üzerinde ek baskı oluşturacaktır, ancak gerçek etkisi üretim kapasitesine, yatırım koşullarına ve küresel talep seviyelerine bağlı olacaktır.
 

İran'ın Buşehr şehrindeki Buşehr nükleer santralinin uydu görüntüsü, 26 Mayıs 2025 (Reuters).jpeg
İran'ın Buşehr şehrindeki Buşehr nükleer santralinin uydu görüntüsü, 26 Mayıs 2025 / Fotoğraf: Reuters

 

Rusya'nın rolünün sınırları

Rusya, arabuluculuk çabalarında daha aktif bir rol oynamak için hem İran hem de Amerika Birleşik Devletleri ile iyi ilişkilerine güveniyor. Savaşın ardından son aylarda Başkan Vladimir Putin ile İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan arasında yapılan birkaç görüşme de dahil olmak üzere, Rus ve İranlı yetkililer arasında görüşmeler ve telefon görüşmeleri devam ediyor.

Amerika Birleşik Devletleri başlangıçta Rusya'nın arabuluculuk çabalarını reddederken ve Başkan Donald Trump, Putin'den Rusya'ya bir iyilik yapıp Ukrayna'daki savaşı sona erdirmesini isterken, Trump son zamanlarda Rusya'nın İran ile arabuluculuk rolü oynamasına daha açık görünüyor. Şarku’l Avsat’ın al Majalla'dan aktardığı analize göre Trump'ın ara seçimlerdeki yenilgisinin, Moskova'nın arabuluculuğunu kabul etme konusunda onu daha istekli hale getirdiği muhtemel.

Washington ve Tahran'ın talepleri arasındaki önemli farklılıklar ve Trump'ın tam bir zaferde ısrar etmesine karşılık, İran'ın yaptırımların kaldırılması talepleri, ABD ile İsrail seçimlerinin sonuçlarından ve Avrupa'daki gelişmelerden kaynaklanan güç duygusu nedeniyle uzlaşmaya varmanın zorluğu göz önüne alındığında, Rusya'nın arabuluculuğuna giden yolun kolay olması uzak bir ihtimal.

Rus arabulucunun başarılı olabilmesi için her iki tarafa da sunacağı teşviklere veya baskı yapabilmesi için kozlara ihtiyacı olacaktır. Ancak Kremlin, taraflardan herhangi birini taviz vermeye ikna edecek kaynaklara veya yeterli baskı kozuna sahip değil.

Ayrıca, tarihsel deneyimler, İran elitinin Rusya hakkındaki görüş ayrılıkları ve Moskova'nın savaşı reddeden açıklamalar ile yetinmesi, İran'ın arabuluculuğu kolaylaştırmak için taviz verme konusundaki hevesini azaltabilir.

Değişen uluslararası koşullara rağmen, Rusya, İran'ın yaptırımların kademeli olarak kaldırılması, askeri nükleer programının sürekli izlenmesiyle barışçıl bir nükleer enerji programına sahip olma hakkının garanti altına alınması karşılığında Rusya'ya yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum teslim ettiği 2015’te P5+1 ve İran arasındaki imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nda (JCPOA) oynadığına benzer bir rol oynamayı hedefliyor.

Açıkça görülüyor ki, Rusya'nın Washington ve Tahran arasında arabuluculuk yapma ve aralarındaki uçurumu kapatma konusundaki emelleri ile gerçek sonuç alma kabiliyeti arasında önemli bir fark var


Rusya'nın sınırlamaları, mevcut koşullar ve savaşın karmaşıklığı göz önüne alındığında, Rusya'nın bu aşamada gerçekçi olarak umabileceği en fazla şey, İran'ı askeri nükleer programından vazgeçmeye ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunu teslim etmeye ikna etmek, karşılığında ise barışçıl nükleer programlarda eskisi gibi iş birliğine devam etmek ve Tahran'ın gelecekteki Amerikan veya İsrail saldırılarını püskürtme kapasitesini artıracak modern uçaklar ve hava savunma sistemleri sağlamaktır.

Buradaki tartışma S-400 sistemleri ve Suhoy Su-35 uçakları etrafında dönüyor. Ancak, Rusya'nın S-300 sistemlerinin İran'a teslimatını yıllarca geciktirdiği geçmişteki deneyimler, İran liderliğinin böyle bir girişime olan istekliliğini azaltabilir.
 

İran'ın Tahran şehrinde düzenlenen bir törende S-300 füze sistemi sergileniyor, 17 Nisan 2024 / Fotoğraf: Reuters
İran'ın Tahran şehrinde düzenlenen bir törende S-300 füze sistemi sergileniyor, 17 Nisan 2024 / Fotoğraf: Reuters

 

Son olarak İran, savaşın gelecekte yeniden başlaması durumunda Rusya'nın, Suriye ve Venezuela'daki müttefiklerinde olduğu gibi, pragmatik çıkarlarını önceliklendireceğinden endişe ediyor. Zira Rusya'nın çatışmanın ilk iki yılında olduğu gibi, Ukrayna'daki savaşını sürdürmek için insansız hava araçları, füzeler ve topçu birlikleri konusunda İran’a artık çok ihtiyacı bulunmuyor.

Rusya'nın Trump’a baskı yapmak için de kozu yok ve aksine, Ukrayna ve Avrupa'yı Rusya'ya taviz vermeye zorlamak için mevcut yaklaşımını sürdürebilmesi için onu kızdırmaktan kaçınmak istiyor.

Trump büyük olasılıkla Tahran'ı taviz vermeye zorlamak için baskı uygulamasını bekleyerek Rus arabuluculuğunu kabul edecektir. Moskova, İran'ı pozisyonlarını değiştirmeye ikna edemezse, Kremlin'in Beyaz Saray için potansiyel bir arabulucu olarak değeri sınırlı olacaktır.

Açıkça görülüyor ki, Rusya'nın Washington ve Tahran arasında arabuluculuk yoluyla sonuç elde etme konusundaki emelleri ile gerçek sonuç alma kabiliyeti arasında büyük bir uçurum var; bu arada, İran'ın ezici bir yenilgiye uğramasını veya Batı'ya yönelmesini engelleme gibi temel hedeflerini de koruması gerekiyor. Zira bu durum, son çeyrek yüzyılda yaptığı muazzam siyasi ve ekonomik yatırımlarını, keza Washington'un egemen olduğu bir bölgesel düzenin kurulmasını engellemeye ve Rusya'nın uluslararası arenadaki konumunun güçlendirmeye yönelik yaptığı yatırımları kaybetmesine neden olacaktır.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

Samir İlyas yazdı: Kremlin, her iki tarafı da taviz vermenin gerekliliğine ikna etmek için yeterince kaynağa veya baskı kozuna sahip değil
Pazar, Kasım 15, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, 27 Ekim 2026'da Moskova'daki Büyük Kremlin Sarayı'nda bir toplantıya katılıyor / Fotoğraf: Reuters (Düzenleme: Al Majalla)</p>

Label: 
Type: 
SEO Title: 
Tahran ve Washington arasında arabulucu olarak Moskova: Putin istediği her şeyi elde edemez
copyright Independentturkish: 

Şimşek: Fonların tasfiyesinde, bugüne kadar 161 milyar lira ödendi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Kanal 7 yayınında, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki görüşmeleri hakkında bilgi veren Şimşek, Türkiye’nin çok taraflı kalkınma bankalarıyla güçlü bir diyaloğu olduğunu söyledi. Bu işbirliğini özellikle son üç yılda zirveye taşıdıklarını bildiren Şimşek, bu dönemde 50 milyar doların üzerinde uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana eriştiklerini kaydetti. Türkiye'nin Dünya Bankası Grubunda birinci sıraya yükseldiğini vurgulayan Şimşek, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasında (EBRD) ise son altı yıldır ilk sırada yer aldığını hatırlattı. COP31 marjında bu kurumların üst yönetimleriyle bir araya geldiklerini ve toplam 5,1 milyar dolarlık 10 kredi anlaşması imzaladıklarını aktaran Şimşek, kaynakların tarım, altyapı, sağlık, yenilenebilir enerji ve KOBİ'lere yönlendirileceğini, anlaşmaların tamamının kalkınma odaklı olduğunu vurguladı.

"Olağan tasfiyede yatırımcılar sadece paralarını almadılar, para piyasası fonlarında nemasını dahi aldılar"

Şimşek, fon soruşturmaları sürecine işaret ederek, Türkiye'nin dünyadakine benzer durumlara oranla oldukça hızlı ilerlediğini söyledi. Tasfiye sürecinin planlandığı gibi gittiğini, hatta hız anlamında öngördüklerinden daha iyi ilerlediğine dikkati çeken Şimşek, birtakım ilkeler belirlediklerini, bu ilkelerin başında şeffaflık, etkinlik, adalet ile kamu kaynağını kullanmamanın yer aldığını kaydetti. Bu fonların pay sahiplerine yapılacak ödemelerde, hiçbir şekilde bütçeden milletin parasının kullanılmadığının altını çizen Şimşek, şu ifadeleri kullandı:

17 Eylül'de, 131 fonu tasfiye kapsamına aldık. 7 portföy yönetim şirketi, 131 fon ve 456 bin civarı tekil müşteri. Yapısı çok bozuk olmayanları, normal tasfiyeye tabi tuttuk. Yani, 7 portföy yönetim şirketinin 4'ü normal, 3'ü de olağanüstü tasfiye sürecine tabi tutuldu. 131 fonun 97'si olağan tasfiyeye tabi tutuldu. Bu olağan tasfiye kapsamında, bugüne kadar 94 fonda, 55 bin 821 kişiye, 68 milyar lira ödendi. Sadece 3 tane küçük kapalı fon var. Bunlarda da sadece 37 kişi var. Buna ilişkin tasfiye, henüz tamamlanmadı. Olağan tasfiyeye tabi fonların tasfiyesi, yüzde 99,9 oranında tamamlandı. Özellikle para piyasası fonları için söylüyorum, sadece paralarını almadılar, nemasını dahi aldılar.

"İade ve geri kazanım hesabında 35,6 milyar liralık birikim olmuş"

Şimşek, tasfiye sürecinde İş Bankası ve Ziraat Bankası'na görev verdiklerine değinerek, "Cuma günü itibarıyla bugüne kadar olağanüstü tasfiye kapsamındaki 25 fonda, 415 bin 955 kişiye, 93 milyar lira para ödendi. Olağan ve olağanüstü fonların tasfiyesinde, bugüne kadar toplamda 131 fonun 119'unda, 444 bin 987 kişiye, 161 milyar lira ödendi. Öyle bir anlatılıyor ki sanki fonlardaki her şey kayboldu, bir şey ödenmeyecek, böyle bir şey yok. Peki net yatırım tutarının tamamını alan kaç kişi var? 456 bin kişinin 371 bin 21 kişisi, net yatırım tutarını almış durumda" diye konuştu.

Tasfiye kurallarını, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin belirlediğini, uygulama tebliğ veya kararlarını Sermaye Piyasası Kurulu'nun verdiğini dile getiren Şimşek, "TMSF nezdinde oluşturulan iade ve geri kazanım hesapları var. İade ve geri kazanım hesabında, bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olmuş. Bunun büyük bir kısmı, cuma günü itibarıyla fonlara aktarıldı ve ödendi. 2,6 milyar liralık bir kısmı, nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu'nun ortaya koyduğu kararların, çok net olduğunu vurgulayarak, TBMM'den çıkan kanun kapsamında, 1 milyon liraya kadar pay sahiplerine ödemeyi öncelendirdiklerini, kaynaklar oluşturdukça, diğer hak sahiplerine de 1 milyon lira ve üzerindeki ödemelerin de yapılacağına dikkati çekti.

"Denetim, gözetim, geriye doğru incelemeleri hızlandırıyoruz"

Sermaye Piyasası Kurulu'nun, son yıllarda bu fonların istismar ettiği veya manipülasyona uğrayan hisselerde de incelemeler yaptığını bildiren Şimşek, şunları kaydetti:

Bu incelemeleri de hızlandırdık. Sermaye Piyasası Kurulunu güçlendirdik, atamalar yaptık. 25 vergi müfettişini de Hazine ve Maliye Bakanlığından SPK'ya aktardık. Bütün denetim, gözetim, geriye doğru incelemeleri hızlandırıyoruz. Bu ayın sonuna kadar büyük oranda bu incelemeler tamamlanmış olacak. İncelemeler çerçevesinde, piyasa bozucu veya manipülasyona bulaşmış kişiler hakkında suç duyurularında bulunuyor. Haksız kazanç elde edenlerden, geri iade talebinde bulunuluyor.

 

Independent Türkçe

"Fon krizi" ile ilgili Erdoğan, "Bütün denetim, gözetim, geriye doğru incelemeleri hızlandırıyoruz. Bu ayın sonuna kadar büyük oranda bu incelemeler de tamamlanmış olacak" dedi
Pazar, Kasım 15, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Şimşek: Fonların tasfiyesinde, bugüne kadar 161 milyar lira ödendi
copyright Independentturkish: 

Alice Huang... Nvidia'yı sarsan ve casusluk şüphelerini uyandıran gizemli Çinli kadın

Nvidia CEO’su Jensen Huang ile Çinli iş kadını Alice Huang arasındaki ilişkinin ortaya çıkması, teknoloji çevrelerini aşarak Washington’daki siyaset ve ulusal güvenlik çevrelerinde de şok etkisi yarattı. Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğuna yönelik şüpheler, henüz kesinliğe kavuşturulmamış bir suçlama olarak gündemdeki yerini korurken, teknoloji dünyasının en etkili isimlerinden birinin özel hayatını ABD ile Çin arasındaki rekabetin merkezine taşıdı.

Söz konusu ilişki, Pekin’in yapay zekâ devriminin büyük bölümünün arkasındaki şirketin yöneticisine ne ölçüde yaklaşabildiği sorusunu da beraberinde getirdi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu sarsıntının boyutunu anlamak için Nvidia’nın ABD’nin güç dengelerindeki konumuna bakmak gerekiyor. Şirketin tasarladığı çipler, yapay zekâ sistemlerine güç sağlıyor ve kullanıcılarına bilimsel araştırmalardan sanayiye, askerî uygulamalardan istihbarat faaliyetlerine kadar uzanan alanlarda hesaplama kapasitesi sunuyor.

Bu açıdan şirketin stratejik önemi, Washington’ın sırlarını korumaya ve rakiplerinin bu silahların kapasitesine sahip olmasını engellemeye çalıştığı gelişmiş Amerikan silahlarının önemine yaklaşıyor. Dolayısıyla Çin’in bu çiplere erişimi, bir şirketin çıkarlarını ve satışlarını aşarak ABD’nin mali ve askerî üstünlüğüne ilişkin hesaplamalarla doğrudan bağlantılı hale geliyor.

Bu dengeler içinde Alice Huang’ın adı öne çıktı. Medya, finans ve bilişim sektörleri arasında geçiş yapan Çinli iş kadını, Nvidia CEO’suyla ilişkisinin inceleme ve soruşturma konusu haline gelmesiyle gündeme geldi. Peki bu çevreye giren kadın kim? Hunan eyaletinden Washington ile Pekin arasındaki teknoloji rekabetinin en hassas meselelerinden birinin merkezine uzanan süreçte nasıl bir yol izledi?


Alice Huang kimdir?

Huang Le adıyla da tanınan Alice Huang, Çin’in Hunan eyaletine bağlı Xiangtan kentinden geliyor. Hakkında yayımlanan haberlerde yaşının yaklaşık 49 olduğu belirtilirken, bazı kaynaklar 42 yaşında olduğunu öne sürüyor. Doğum tarihi ise henüz kesinlik kazanmış değil. Biyografik bilgilere göre Huang, meslek hayatına medya sektöründe başladı. Hunan Televizyonu ve Çin Merkez Televizyonu’nda (CCTV) çalıştıktan sonra Hong Kong’a taşınarak Hong Kong Baptist Üniversitesi’nde medya yönetimi alanında yüksek lisans eğitimi aldı.

Huang daha sonra finans dünyasına yöneldi. Hong Kong’da HSBC’nin özel bankacılık biriminde ve CITIC Menkul Kymetler şirketinde çalıştı. 2016 yılına gelindiğinde Shanghai Hexi Investment şirketinde üst düzey görevler üstleniyordu. 2016 ve 2017 yıllarında genel müdür yardımcılığı ve icra direktörlüğü görevlerini yürüten Huang, yatırım kararları komitesinde de yer aldı. Ayrıca şirketin kartvizitinde ortak ve genel müdür unvanlarını taşıyordu.
 

Tayvan’ın Taipei kentindeki bir restoranda, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile akşam yemeğinde bir araya gelen Alice Huang, 22 Mayıs 2025 / Fotoğraf: Reuters
Tayvan’ın Taipei kentindeki bir restoranda, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile akşam yemeğinde bir araya gelen Alice Huang, 22 Mayıs 2025 / Fotoğraf: Reuters

 

Kariyerindeki en önemli değişim ise 2023 yılında Singapur merkezli Megaspeed şirketinde direktör olarak göreve başlamasıyla yaşandı. Şirket, 2015 yılında Seven Road International adıyla kurulmuş ve başlangıçta video oyunları sektöründe faaliyet göstermişti. Daha sonra veri merkezleri kurmaya ve yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesi ile çalıştırılması için gerekli bilgi işlem kapasitesini sağlamaya yöneldi.

Megaspeed’in faaliyetleri, Nvidia işlemcilerini içeren bilişim ekipmanlarını satın alarak veri merkezlerinde çalıştırmak ve ardından bu ekipmanların işlem kapasitesini şirketlere kiralamak üzerine kurulu. Böylece müşteriler, işlemcileri satın alıp kendi veri merkezlerini kurmak yerine internet üzerinden yapay zekâ modellerini eğitebiliyor ve çalıştırabiliyor. Megaspeed, Nvidia’dan bağımsız bir şirket olmasına rağmen sunduğu hizmetlerde bu şirketin teknolojilerine dayanıyor.

Mart 2023’te Megaspeed’in hisseleri, Britanya Virjin Adaları’nda kayıtlı Huang Le limited şirketine devredildi ve Alice Huang şirketin direktörlüğünü üstlendi. Aynı yılın kasım ayında mülkiyet yapısı değişti ve Huang’ın adı resmî direktörler listesinden çıkarıldı. Bununla birlikte daha sonraki haberlerde, şirketin fiilî yönetimindeki rolünü sürdürdüğü öne sürüldü. Aynı ay Megaspeed, Nvidia’nın resmî bulut iş ortaklarından biri haline geldi. Bu statü, şirkete Amerikan teknoloji devinin çiplerine öncelikli erişim imkânı sağladı.

Megaspeed’in faaliyet hacmi kısa sürede önemli ölçüde büyüdü. Bloomberg’in gümrük kayıtlarına ilişkin analizine göre şirket, 2023 ile Kasım 2025 arasında Malezya ve Endonezya’daki iştirakleri aracılığıyla en az 4,6 milyar dolar değerinde Nvidia ekipmanı ithal etti. Bu ekipmanlar yaklaşık 136 bin grafik işlemciyi kapsıyordu. Söz konusu rakama yalnızca Nvidia ile doğrudan yapılan anlaşmalar değil, sunucu tedarikçilerinden temin edilen ekipmanlar da dahil.

Bu rakamlar, şirketin kısa süre içinde geçirdiği dönüşümün boyutunu ortaya koyuyor. Video oyunları sektörüyle bağlantılı faaliyetlerden milyarlarca dolarlık ekipman satın alarak ileri düzey bilgi işlem hizmetleri sunmaya uzanan bu süreçte Alice Huang’ın adı, ticari çıkarların Çin’in yapay zekâ teknolojilerine erişimine yönelik ABD kısıtlamalarıyla kesiştiği bir pazarla anılmaya başladı.

2024 yılına gelindiğinde Huang’ın Jensen Huang ile yakınlığı kameralara da yansıdı. Taipei’de teknoloji sektörü temsilcilerinin katıldığı bir etkinlik sırasında çekilen ve Net Thunder şirketi tarafından LinkedIn’de yayımlanan fotoğrafta Alice Huang, bir grup katılımcının arasında Jensen Huang’ın yanında otururken görülüyordu. İkilinin ilişkisine yönelik ilginin artmasıyla fotoğraf yeniden dolaşıma girdi. Ancak görüntü, aralarındaki özel ilişkinin ne zaman başladığına ilişkin herhangi bir bilgi vermiyor.

Alice Huang, 22 Mayıs 2025’te Taipei’de düzenlenen Computex fuarıyla eş zamanlı olarak Jensen Huang’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen bir akşam yemeğinde yeniden onunla birlikte görüntülendi. Kaydedilen görüntüler ikili arasındaki yakınlığı ortaya koyarken, restorandan aynı araçla ayrıldıkları görüldü. ABD’nin Alice Huang’ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olabileceğine yönelik şüphelerinin ortaya çıkmasıyla birlikte bu görüntüler, Jensen Huang ile ilişkisini, Megaspeed’deki rolünü ve şirketin Nvidia’nın gelişmiş ekipmanlarına erişimini kapsayan daha geniş bir soruşturmanın parçası haline geldi.


Sanayi ve siyasetin kesişim noktası

Alice Huang dosyasının hassasiyetinin temelinde, yakınlık kurduğu kişinin konumu ve aralarındaki ilişkiyi çevreleyen ticari çıkarlar bulunuyor. Çok sayıda medya kuruluşu tarafından Çinli casus olarak nitelendirilen Huang hakkındaki suçlama henüz kesinlik kazanmış değil. ABD Adalet Bakanı Todd Blanche, 12 Kasım 2026’da yaptığı açıklamada, bu iddianın henüz doğrulanmadığını ve Federal Soruşturma Bürosu’nun (FBI) Huang’ın Çin hükümeti adına çalıştığına ilişkin haberleri araştırdığını duyurdu. Bununla birlikte, Huang’ın faaliyetlerine ilişkin yayımlanan bilgiler, özel ilişkisinin ötesine geçen ve Washington’ın Çin’e erişimini kısıtlamaya çalıştığı teknolojilere ulaşılmasını kolaylaştırma kapasitesine ilişkin güvenlik sorularını gündeme getiriyor.

2025’in başlarında Alice Huang ve ortağı Kang Wei, Güneydoğu Asya’da yüz milyonlarca dolara mal olacak bir veri merkezi projesini yatırımcılara sundu. Financial Times’ın haberine göre ikili, Nvidia işlemcilerini temin edebileceklerini belirtirken Çinli Alibaba grubunu da projenin müşterisi olarak gösterdi. Alibaba, Megaspeed’in bölgede sunduğu bilgi işlem hizmetlerinin önde gelen müşterileri arasında yer alıyordu. Böylece işlemcileri temin edebilme kapasitesi, finansman ve ticari faaliyetleri çekmede temel unsurlardan biri haline geldi.
 

ABD Başkanı Donald Trump, 8 Ekim 2026 tarihinde ABD’nin başkenti Washington’da düzenlenen Altın Çağ İnovasyon Zirvesi sırasında kendisine Ulusal Bilim Madalyası takdim edilmesinin ardından, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile birlikte / Fotoğraf: Reuters
ABD Başkanı Donald Trump, 8 Ekim 2026 tarihinde ABD’nin başkenti Washington’da düzenlenen Altın Çağ İnovasyon Zirvesi sırasında kendisine Ulusal Bilim Madalyası takdim edilmesinin ardından, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile birlikte / Fotoğraf: Reuters

 

Bloomberg’in 13 Kasım’da yayımladığı bir araştırma ise teknolojinin Çin’e ulaşmasına ilişkin başka bir güzergâhı daha ortaya çıkardı. Ocak 2025’e ait finansman belgeleri, ABD tarafından ihracatı kısıtlanan Nvidia işlemcilerini içeren sunucuların Şanghay’daki bir veri merkezinde bulunduğunu gösterdi. Söz konusu ekipmanlar, Alice Huang’ın yıllar önce kurucu ortakları arasında yer aldığı Shanghai Longteng Intelligent Computing şirketinin iştiraklerinden birinin varlıkları arasında gösterildi.

Belgelerde, H800 işlemcilerle donatılmış 22 Dell sunucusu ile H100 veya H200 işlemcileri içeren 52 Super Micro sunucusu yer aldı. Dell, bu ekipmanların bir bölümünü Singapur merkezli Aperia Cloud Services şirketine satmış, sunucular ise daha sonra Şanghay’da ortaya çıkmıştı. Aperia bağımsız bir şirket olup Alice Huang’ın şirkette mülkiyet sahibi olduğunu kanıtlayan yayımlanmış herhangi bir delil bulunmuyor. Ayrıca finansman belgeleri, ekipmanların hangi yollarla el değiştirdiğini veya özellikle Huang’ın bunların satın alınmasındaki kişisel rolünü ortaya koymuyor. Nitekim Huang, 2017 yılında Longteng’deki hisselerini devretmişti.

Bu ayrıntılar, Alice Huang ile bağlantılı iş ağı üzerinden Amerikan teknolojisine erişim sağlanmasına yönelik iki farklı yolu ortaya koyuyor. İlk yol, Çinli şirketlere Çin dışındaki veri merkezleri aracılığıyla bilgi işlem kapasitesi sunulması. İkinci yol ise ihracatı kısıtlanan işlemcileri içeren sunucuların doğrudan Çin topraklarına ulaştırılması. Yurt dışındaki bilgi işlem kapasitesinin kiralanması tek başına kaçakçılık kanıtı oluşturmasa da ekipmanların Şanghay’a ulaşması, ihracat kısıtlamalarının nasıl aşıldığı, bu süreci hangi tarafların kolaylaştırdığı ve Alice Huang’ın bunda rol oynayıp oynamadığı sorularını gündeme getiriyor.

Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak Jensen Huang, Çin pazarına satışların sürdürülmesi gerektiğini kamuoyu önünde savunuyordu. Mayıs 2025’te ABD’nin yapay zekâ çipleri ihracatına yönelik kısıtlamalarını başarısız olarak nitelendirdi. Huang’a göre Çin’in Amerikan ürünlerinden mahrum bırakılması, ülkenin yerli alternatifler geliştirme çabalarını hızlandırıyor ve Huawei gibi şirketlere daha geniş fırsatlar sunuyordu. Ona göre satışların sürdürülmesi, Çinli şirketlerin Amerikan teknolojisine bağlı kalmasını sağlarken pazardan çekilmek hem pazar kaybına hem de rakiplerin güçlenmesine yol açabilirdi.

Huang’ın bu tutumu, Donald Trump ile yakın ilişkisi nedeniyle daha da önem kazandı. Yapay zekâ ve çip ihracatı konularında yönetimin önde gelen muhataplarından biri haline gelen Huang, görüşlerini doğrudan başkana iletme imkânı buldu. Trump, Aralık 2025’te Amerikan hükümetinin satışlardan pay alması karşılığında H200 işlemcilerinin Çin’e ihracatına izin verileceğini duyurdu.

Alice Huang ile Jensen Huang arasındaki ilişkinin siyasi açıdan taşıdığı hassasiyet de bu noktada belirginleşiyor. Alice’in Jensen Huang’dan bilgi edinmeye veya onu etkilemeye çalıştığı yönündeki haberler doğruysa, büyük ölçekli sanayi kararlarını etkileyebilecek ve Çin’e ilişkin siyasi tartışmaların yönlendirilmesine katkıda bulunabilecek bir isme erişim sağlamış demektir. Bu yakınlık, ürün planları, müşteriler ve müzakereler hakkında bilgi edinilmesine ya da ekipmanlara erişimin kolaylaştırılmasına imkân verebilir.

Ancak aralarındaki ilişki tek başına Jensen Huang’ın Çin’e satışları destekleyen tutumunu Alice’in şekillendirdiğini kanıtlamıyor. Ayrıca Alice’in çiplerin tasarımı veya üretimine ilişkin sırlara eriştiğini gösteren kamuya açık herhangi bir delil de bulunmuyor. Olası risk, kişisel erişim, ticari çıkar ve siyasi nüfuzun aynı çevrede birleşmesinden kaynaklanıyor. Alice’in bu erişimi kullanıp kullanmadığı ve kullandıysa bunu nasıl gerçekleştirdiği ise soruşturmaların yanıtlaması gereken temel soru olarak öne çıkıyor.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

Marco Mossad yazdı: Medya dünyasından finans ve teknoloji sektörüne uzanan geniş bir nüfuz ağı kurdu; ardından kendini kişisel, ticari ve istihbarî çıkarların iç içe geçtiğini ortaya çıkaran bir skandalın tam ortasında buldu
Pazar, Kasım 15, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>İllüstrasyon: Eduardo Ramon/Al Majalla</p>

related nodes: 
Nvidia, eski bir mücadelenin merkezinde: Devletler teknoloji sırlarını nasıl çaldı?
Çinli şirketler Nvidia çiplerine erişimi kaybetmemek için harekete geçti
Nvidia ve büyük yapay zekâ imparatorlukları
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Alice Huang... Nvidia'yı sarsan ve casusluk şüphelerini uyandıran gizemli Çinli kadın
copyright Independentturkish: 

Kongre ile Trump'ın güç mücadelesinin sınırları ve İran'ın tutumu

Seçim sonrası ABD Başkanı Cumhuriyetçi Donald Trump ile Demokratların çoğunluk sağladığı Kongre (Temsilciler Meclisi ve Senato) arasındaki ilişkilerin nasıl gelişeceğine dair (zaman zaman gerilimli, ara sıra uzlaşmaya dayalı olarak) ABD'nin gelecekteki stratejik dış politikalarının (savaş, barış, jeopolitik, diplomatik, ekonomik, teknolojik, ticaret ve enerji koridorları vs.) dünyanın farklı bölgelerine (Avrupa, Güney Amerika, Kanada, Afrika, Rusya, Çin, Ortadoğu, Asya, Pasifik ve Uzak Doğu'ya) nasıl yansıyacağı hakkında yazmak istedim.

Bunun için de Dış İlişkiler Konseyi (CFR) bünyesinde görevli 9 uzmanın görüşlerine bir internet gazetesinde yer verdim. Meraklısı için linkini de vereyim: (7 Kasım 2026 • [https://www.numedya24.tv/abd-ic-v-dis-politikasinda-secim-sonrasi-muhtemel-degisiklikler/](https://www.numedya24.tv/abd-ic-v-dis-politikasinda-secim-sonrasi-muhtemel-degisiklikler/))

Güncel bir konu olduğu için Trump ile Kongre'nin birbirlerine karşı neler yapabilecekleri, hangi taktikleri kullanacakları ve sahip oldukları yetkileri nasıl kullanacaklarına ilişkin değerlendirmeler sürmektedir.

Bahsi geçen makalemdeki belirlemeler nihai bir saptama olamayacağından bu hususta yaşanan sürece göre dar kapsamlı da olsa yeni bir analize gerek duymaktayız. Bu yüzden de öncelikle meselenin tarihsel arka planına ışık tutmaya çalışacağız.
 

Trump'ın akıl hocası Stephen Miller
Trump'ın akıl hocası Stephen Miller

 

Trump'ın "akıl hocası" radikal muhafazakâr Stephen Miller'in politikaları

Trump'ın yapabilecekleri ve siyasi tutumunu anlamak için BBC'nin 9 Şubat 2026'da yayınladığı bir analize bakmak lazım.

Stephen Miller yıllarca ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi yörüngesinde muhafazakâr bir ateşleyici oldu. Şimdi ise bir paratonere dönüştü.

Miller'ın Beyaz Saray'ın politika belirleme dümenindeki acımasız ve mücadeleci tarzı, Trump'ın sert göçmenlik gündemini hayata geçirmesini sağladı. Trump ayrıca ABD'nin Batı Yarım Küre'deki gücünü ve etkinliğini artırdı.

Trump yönetiminin 2026'ya ABD içinde ve dışında çok hızlı başlaması, en güçlü figürlerden biri olarak Miller'ın konumunu pekiştirdi.

Ancak soldaki pek çok kişi için o bir cani. Washington DC'de Miller'ın yüzünün yer aldığı posterler ‘Faşizm güzel değildir' başlığıyla kamusal alanlara asıldı. Demokratlar onun istifasını istedi. Mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti'nin bazı üyeleri bile Miller'ın siyasi muhakemesini ve etkinliğini açıkça sorguladı.

Son birkaç hafta içinde Miller kendisini alışık olmadığı bir ortamda buldu. Perde arkasındaki bir operatördü, aniden ülke çapında dikkatler ona çevrildi. Sözleri ve eylemleri mercek altına alındı. Sıklıkla zevk aldığı türden bir mücadeleden, en azından geçici olarak, geri çekilmek zorunda kaldı.

Onun şiarı, ‘Her zaman güçlü ol, asla geri adım atma!' idi.

Ocak 2026'da Minneapolis'te 2 federal göçmen polisinin Alex Pretti'yi vurarak öldürmesinden kısa süre sonra Miller, sosyal medya platformu X'te Minneapolisli hemşir##eyi ‘yerli terörist' ve ‘suikastçı' olmakla suçlayan çeşitli mesajlar yayımladı.
 

"Satanyahu" diye eleştirilen Netanyahu, sürekli savaşmakta ısrarlı
"Satanyahu" diye eleştirilen Netanyahu, sürekli savaşmakta ısrarlı

 

İki "topal ördek" ne yapacak?

Cumhuriyet gazetesi köşe yazarı Nilgün Cerrahoğlu, 8 Kasım 2026 tarihli yorumunun eksenini şöyle bir kurguya oturtmuş görünüyor:

‘Jeopolitik manzara değişti' diyor eski İngiliz istihbarat (MI6) diplomatı ve Ortadoğu uzmanı Alastair Crooke özetle ve ekliyor:

‘Gerek Donald Trump gerekse Netanyahu (ABD ile İsrail de bir hafta arayla yapılan seçimlerden) ağır darbeyle çıktı. İkisi de hem siyaseten hem fiziken çok zayıflar. İkisi de sandığı kendileri için birer referanduma çevirdi. Netanyahu yenilmedi ama fena yara aldı. İnsanlar bunu hissediyor. Yakın zamanda kalbine pil konan Netanyahu'nun çöküşte olduğunu görüyorlar.

Trump eğer zayıf ise Netanyahu ondan da zayıf. Bu yüzden ‘savaş'a ihtiyaç duyuyor. Her gün bu nedenle Trump'ı arayıp İran'ı yeniden bombalamak için baskı koyuyor.'

Buna ‘iki topal ördeğin simbiyotik ekseni' diyorlar…

Netanyahu'ya boşuna ‘Satanyahu/Şeytanyahu' demiyorlar…

2018-2021 arasında İsrail askeri istihbaratının başında olan ve Tel Aviv merkezli Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü (INSS) isimli düşünce kurulunu yöneten Tamir Hayman, ‘İsrail savaşa hazırlanıyor' diyor.

Tamir Hayman ve Alastair Crooke gibi deneyimli eski istihbaratçılara göre, ‘savaş' yüksek bir olasılık. Bunu ters köşe yapabilecek tek alternatif, İsrail'de hükümet kurma görevinin ortak bir millî cephe yerine, Arap partilerin de desteğini temin eden eski genelkurmay başkanı Gadi Ayzenkot'a verilmesi.

Bu tahmin ve öngörüler kesin veriler değildir. Sadece ihtimalat hesaplarıdır.


ABD ile İran'ın yarım asırlık davasının izdüşümü

Dolayısıyla yukarıda sunduğumuz tarihsel arka plana ışık tutmakta yarar var. Zira tarihî hadiseler aynı zamanda Amerikan dış politikasının bölgemize ilişkin son 47 yıllık tecrübesinin de bir özeti sayılırlar.

Kasım 1979'da İranlı öğrenciler Tahran'daki ABD büyükelçilik binasını basıp içerideki diplomatları 1 yıl boyunca rehin aldıklarında dönemin Başkanı J. Carter, 1980 yılında Cumhuriyetçilerin koyu muhafazakâr başkan adayı R. Reagan karşısında seçim bozgununa uğramıştı. O tarihten bugüne geçen 47 yıl boyunca iktidarı alan her başkan rehineler krizine benzer farklı boyutlu ve nitelikli krizlerle karşı karşıya gelmek durumunda kaldı. Bir kısmını sıralamak isteriz:

• 1980 İran-Irak Savaşı, 1986 İran-Kontra skandalı (İrangate), 1991 Irak'a karşı uluslararası koalisyon güçlerinin savaşı, Irak'ın işgali ve Saddam'ın devrilmesi (2003).
• O tarihten beri aralıklarla süregelen Basra Körfezi ile Hürmüz Boğazı'nda yaşanan tanker savaşları, ticari gemilerin geçişlerinin yasaklanması, enerji hatlarının tahrip olması, Babülmendep gibi deniz güzergâhlarının kapatılması, Süveyş Kanalı'nın ticari kazancının azalması, Körfez ve İran'ın Körfez sahillerinin bombalanması vs.
• Bütün bu krizlerin olumsuz sonuçlarının başta Amerika olmak üzere Avrupa ve Asya ülkelerine yansıması…
• 1980'li yıllarda İran'ın ruhani ve siyasi lideri Ayetullah Humeyni ile ABD Başkanı J. Carter ve R. Reagan karşı karşıya idiler. Günümüzde ise Ayetullah Ali Hamaney'in oğlu Mucteba Hamaney, Velayet-i Fakih makamına getirilmesi hasebiyle ülkenin ruhani-siyasi lideri olarak azılı hasmı Trump'ı karşısına aldı.
• İlki yeni seçildiğinde bombalardan isabet alırken, ikincisi kısmi seçimlerden darbe alarak çıkabildi. 47 yıl sonra sadece liderler değişmedi; küresel dengeler değişti, bölgeler değişti, haritalar değişti.
• 1980 yılındaki "rehineler diplomasisi" İran İslam Cumhuriyeti'nin ABD'ye karşı kullandığı en önemli kozlardan birine dönüşürken, aynı dönemde Tahran yönetimiyle bağlantılı Şii oluşumların kaçırdığı onlarca Batılı rehine İran'ın en önemli pazarlık malzemesi hâline geldi.
• Tutuklanan kimi Batılılar ilgili ülkelerle pazarlık sonucu serbest bırakıldı.
• 1975'te başlayan Lübnan İç Savaşı sürecinde, 23 Ekim 1983 tarihinde Beyrut'ta uluslararası barış gücü olarak bulunan Amerikan ve Fransız askerlerine yönelik düzenlenen 2 büyük intihar saldırısında ABD 241 asker-bahriyeli, Fransa 58 paraşütçü asker ve 6 sivil ile 2 intihar bombacısını hayatını kaybetti.
• Söz konusu saldırıyı o dönem pek bilinmeyen İslami Cihad adlı bir örgüt üstlenmişti. Ancak daha sonraki istihbarat raporları ve ABD mahkeme kararları, bu eylemin arkasında İran destekli Hizbullah yapısının ve militanlarının (İmad Muğniye ve Fuad Şükür gibi isimlerin) bulunduğunu netleştirdi.
• Günümüzdeki Hürmüz Boğazı krizi, yukarıda bahsi geçen kriz ve gerilimlerin farklı tarzdaki bir mirası ve yansımasıydı.
 

ABD, deli ve kötü kralları reddetme vaadiyle kurulmuştu. Trump her ikisi de oldu / Fotoğraf: AFP
ABD, deli ve kötü kralları reddetme vaadiyle kurulmuştu. Trump her ikisi de oldu / Fotoğraf: AFP

 

Trump yenilgiyi kabullendi, lakin…

Arap dünyasının Time dergisi ayarındaki Londra merkezli El Mecelle'nin tecrübeli yayın yönetmeni ve diplomasi uzmanı İbrahim Hamidi'nin 7 Kasım 2026 tarihli analizinden esinlenerek yazımın ana hatlarını belirlemeye çalışacağım.

İbrahim Hamidi, Trump ile Kongre arasındaki güç mücadelesinde önemli bir noktayı irdeliyor:

Ruhani lider Muçteba Hamaney, Hürmüz Boğazı'nın deniz ulaşımına açılmasını maksatlı bir şekilde ertelemek suretiyle ABD Başkanına daha fazla ekonomik baskı gerçekleştirmeyi hedeflemişti.

Seçim öncesindeki bu taktik, belli oranda tutmuş görünüyor; zira Cumhuriyetçi Parti ile Trump, Kongre'deki çoğunluğu yitirdiler. Üstünlük Demokratların eline geçmiş oldu.
 

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da İran'a karşı savaşla ilgili konuşması öncesinde, 1 Nisan 2026 / Fotoğraf: AP
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da İran'a karşı savaşla ilgili konuşması öncesinde, 1 Nisan 2026 / Fotoğraf: AP

 

Sonuçta hem Trump hem de yardımcısı J. D. Vance, Cumhuriyetçilerin seçim bozgununun baş sebebinin İran'a yönelik savaş olduğunu itiraf ettiler.

Bu noktadaki sorular şunlardır:
1• Trump'ın seçim sonucunda ülke içindeki gücünün hezimete uğraması, dış politikadaki jeopolitik gücünü zayıflatabilir mi?
2• Bu hususta eski Başkan J. Carter'ın Reagan karşısındaki hezimeti ile Trump'ın bugünkü bozgunu aynı mı? Değilse aradaki fark nedir?

Bizce temel fark Carter'ın sadece başkanlık makamını yani koltuğunu kurtarmak için mücadele etmesiydi. Oysa Trump, partisinin hezimetinden sonra geriye kalanı koruyup kurtararak tarihe bir not düşmek için kavga ediyor.

Carter seçmenlerin yeniden kendisini seçip iktidara taşımasını beklerken, Trump mevcut hezimet gerçeğini kabullenmek suretiyle elde kalan olanaklara ve yetkilerine dayanarak yenilgiyi tersine çevirecek bir yol-yönteme başvurmanın peşine düşüyor.

Evet! Trump Kongre seçimlerini kaybetti. Ancak yasaya göre hâlâ Amerikan ordusunun başkomutanıdır. Demokratlar, istedikleri kadar savaş harcamaları üstünden kendisine baskı yapıp bazı sorumluları Kongre'de üyeleri önünde hesap vermeye çağırıp sorgulamaya tâbi kılarak yasal gündemi boşa çıkarsınlar, yeterince başarılı olamayabilirler.

Böylesi durumlarda Trump'ın kimi adamları, daha önce aldıkları kararları tahkikat komisyonları önünde savunmakla meşgul edilirken, diğer bir kısmı bizzat Trump tarafından gözden çıkarılabilir.

Her hâlükârda dış politika alanı Başkan Trump'ın farklı manevralar yaparak kendini kanıtlaması ve dayatması için yeterince geniştir. Zira kendisi, bu alanda geçerli geniş yetkilerle donatılmıştır.

Washington'a giden yolları tıkansa bile oradan uzak alanlardaki politik taktikleri kullanarak başkenti yeniden fethetme girişiminde bulunabilir. Trump, Amerikan başkanlıklarında şimdiye kadar eşi benzeri görülmemiş yöntemlere de başvurabilir.
 

Donald Trump'ın taktikleri henüz bitmedi
Donald Trump'ın taktikleri henüz bitmedi

 

Amerikan başkanlık sisteminin siyaset ve taktiklerinden çıkarılan tespitler şöyle sıralanabilir:

• Amerika, seçim sandığında mağlup olanların başka alanlarda başarılar kazanmalarıyla ünlenmiş bir ülkedir.
• Genelde içeride kaybedenler, dışarıda çıkardıkları savaşlar sayesinde ayakta kalıp kazanabiliyorlar.
• Kaybeden başkanlar genellikle iktidarlarının son demlerinde dışarıda başarılar kazanmak suretiyle yitirdiklerini telafi edebiliyorlar.
• Bu yüzden olsa gerek Trump henüz başarı kazanamadığı savaş politikasının geldiği bu aşamada, kendisinden önceki başkanların yapamadığı bir şeyi başarma kabiliyetinde olan bir başkan algısı yaratmak maksadıyla bile olsa bu yola tevessül etmekten kaçınmayacaktır.
• Yaşlı Başkan'ın aldığı seçim darbesi, onu mutlak bir başarı kazanma konusunda ısrarlı kılacak; dar kapsamlı bir fiyaskoyu, kendisini kudretli kılacak kapsamlı bir başarıya dönüştürmeye gayret edecektir.

Meselenin bir başka boyutu ise şöyle: Mesela 1982 yılında İsrail işgal ettiği Lübnan ile başkent Beyrut'ta kol gezerken, İran ile Hizbullah'ın nüfuzu giderek yükselmekteydi. O sırada İran ile iş tutan bazı (Şii) militanlar kimi Batılıları kaçırıp rehin almaktaydı. Bugün de İsrail, İran'ın kapısına dayanmış; Kazma Dağı'nın derinliklerindeki nükleer tesislerin peşine düşmüştür. Netanyahu (veya onun yerine geçecek) hükümeti Tahran'a saldırmaya teşvik edebilir.


İran savaşı ve seçimdeki başarısızlığı telafi gayretleri

Seçim bozgununu telafi etmeye ihtiyaç duyan Trump, Tahran yönetiminin dikkatinden kaçmış değildir. Şu soruların yanıtı Tahran açısından önemlidir: Trump'ın bu zayıflığı ve zaafı, kendisine yeterli bir zaman kazandırabilecek midir? Yoksa tersi bir durum mu söz konusu olacak; mağlubiyetten yara almış olan Trump daha pervasız, gözü kara ve maceracı bir çizgi mi izleyecektir?

İran henüz bu soruya yeterli bir cevap bulamamış olacak ki Netanyahu ile Trump arasındaki denklem hakkında yeterli bilgiye sahip değilmiş gibi görünüyor.

Acaba Cumhuriyetçilerin seçimdeki hezimeti acaba Netanyahu'nun savaşa girmek ve daha fazla taviz koparmak için Amerikan yönetimine dayattığı şartlarda fazla ısrarlı mı olacaktır? Trump'a kalırsa saldırı/savaş için beklemek bozgun hâlinin uzaması demektir. Bu da aşağılanmaya maruz kalmak anlamına gelir.

Durum buyken ve Netanyahu da yeni bir hükümet kuramadığı sürece savaşa başlamadan beklemek Trump için kendisine yönelik aşağılanma zincirinin ilk halkasına yapışıp kalmak demektir. Tahran açısından ise düşmanın zayıflatılması, onun açısından soru ve endişelerine yönelik tatmin edici bir cevap olmayacaktır.

Gerilemeyi düşmanın zayıflığını kanıtlamak olarak anlayan taraf, karşı saldırının kapsamını genişletecektir. Gelgelelim başkalarına verdiği zarar ve ziyan, maruz kalmakta olduğu veya kalacağı kuşatma ve savaş hâlinden İran'ı kurtaramayacaktır.

ABD açısından ise böyle bir tutum, gerginliğin ve savaşın tırmandırılmasının kaçınılmaz olduğu anlamına gelmeyebilir. Zira savaşın yükünü etinde kemiğinde, günlük hayatında şiddetle hisseden Amerikalı seçmen, sorunun çözümü için Beyaz Saray yönetimini askerî ve siyasi yollara başvurmaya zorlamaktadır.

Bu ise istenenin tam tersine Trump'ı yeniden ateşle oynama ve daha fazla savaşçı bir yol izleme noktasına taşıyabilir.
 

CENTCOM bölgesine ulaşan USS Tripoli gemisindeki ABD Deniz Kuvvetleri birlikleri, 27 Mart 2026 / Fotoğraf: AP
CENTCOM bölgesine ulaşan USS Tripoli gemisindeki ABD Deniz Kuvvetleri birlikleri, 27 Mart 2026 / Fotoğraf: AP

 

İran'ın ruhani lideri Mucteba Hamaney, Trump'ın köşesinde oturup aldığı hezimetin içini yiyip bitirmesini beklememelidir. Muhtemelen tersi olacaktır ve Trump bir şekilde kudretini, zorbalığını ve saldırganlığını var gücüyle kanıtlama yoluna gidecektir.

Belki bunu yapmakla ileride İran ile mutabakata varmanın gerekçesini de oluşturabilir. Belki de rehine alanlarla uçak kaçıranların silahlarının geri tepmeli olarak sahiplerini yaralamalarına yol açabilir.

Kısacası ağır darbe almış 2 yaralı lider (Trump ile Mucteba) bulunmaktadır karşımızda.


İran'da savaş ve savunma tartışmaları

Tıpkı Amerikan kamuoyu ve siyasi çevrelerinde olduğu gibi İran medyası ve seçkin zümreleri arasında da Trump'ın başında olduğu ABD'ye karşı alınacak tedbirler hususunda farklı görüşler bulunmaktadır.

Mesela İran'ın dış politikasının kilit planlayıcılarından ve yeni ruhani lider Mucteba'nın danışmanı M. Cevad Laricani, 30 Ekim 2026'daki bir televizyon konuşmasında şöyle demiştir:

Nükleer bomba üretmek İran için çocuk oyuncağı. İran bu alanda İsrail, Pakistan ve Hindistan'dan daha üstün. İran nükleer bomba üretmek için ABD Başkanı Donald Trump'tan izin almayacak!
 

M. Cevad Laricani, İran'ın nükleer silah kullanmasından yana
M. Cevad Laricani, İran'ın nükleer silah kullanmasından yana

 

Bu türden açıklamalar bölgesel gerilim altında yaşanan iç ve dış tartışmaları da artırmıştır. Gazeteci Hanan Aziz'in bu konudaki değerlendirmesinin özeti ise şöyledir:

Tartışmalar yalnızca Laricani'nin açıklamalarıyla sınırlı kalmıyor. İran'da bugünlerde nükleer bomba üretmenin gerekliliğine ilişkin yeni bir açıklama ve tutum dalgası yaşanırken, ‘nükleer doktrin'in değiştirilmesine yönelik somut adımlar atılması çağrıları da artıyor. Üstelik bu gelişmeler, ülkeye yönelik savaşın yeniden başlaması ihtimalinin yükseldiği bir döneme denk geliyor.

Söz konusu açıklama dalgasına milletvekilleri, cuma hutbesi veren din adamları ve sertlik yanlısı medya kuruluşları da katılıyor.

Nükleer bomba üretimini destekleyenler, bu silaha sahip bir ülkeye düşmanlarının saldırmaya cesaret edemeyeceğini, çünkü bunun bedelinin Kuzey Kore örneğinde olduğu gibi son derece ağır olacağını savunuyorlar.

Karşı taraftakiler ise yalnızca nükleer bombaya sahip olmanın caydırıcılık sağlamayacağına dikkat çekerek şu tip değerlendirmelerde bulunuyorlar:

Tahran Cuma İmamı Muhammed Cevad Hac Ali Ekberi'nin, 30 Ekim'de yaptığı açıklamada, ‘Nükleer bombaya sahip olma meselesi, aceleyle alınmış ve üzerinde düşünülmemiş bir politika değil; İran halkının bilincinden, tarihsel deneyimlerinden ve ABD'nin verdiği sözleri yerine getirmemesinden kaynaklanmaktadır' dedi.

Reformistler, Tahran Cuma İmamı'nın açıklamalarını eleştirdi. Bu isimler arasında Reform Cephesi Sözcüsü Cevad İmam da yer aldı ve ‘nükleer doktrinin' değiştirilmesinin ve nükleer bomba üretmenin gerekliliğine ilişkin tartışmaların sloganvari söylemlerle alınabilecek basit kararlar olmadığını belirterek, bu meselenin İran'ın güvenliği, ekonomisi, ulusal çıkarları ve geleceğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.
 

Reformcu İran gazetesi Şark, nükleer meselenin siyasallaştırılmasına karşı
Reformcu İran gazetesi Şark, nükleer meselenin siyasallaştırılmasına karşı

 

Reformist Şark gazetesi 31 Ekim'de Keyumers Eşteryan imzasıyla yayımladığı başyazıda, bu bilimsel meselenin siyasallaştırılarak siyasi kanatlar arasında bir çatışmaya dönüştürülmemesi ve konuyla ilgili araştırmacıların ve bilim insanlarının görüşlerine başvurulması konusunda uyarıda bulundu.


Özetle, tekin olmayan şahsiyetler (Trump ve Netanyahu gibi) ile kimin öne çıkacağı henüz bilinmeyen İranlı karar odaklarının ne yapabileceklerine dair ciddi sorunlarla karşı karşıyayız. Her şey bir yana ABD-İsrail-İran üçlüsü arasındaki gelişmelerin geleceği hakkında değerlendirme yaparken bölgesel güçlerle (Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan, Mısır, Körfez Bloku) yabancı devletlerin (Çin, AB, ASEAN, Rusya vs.) yapabileceklerini de gözden kaçırmamak gerekiyor.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Faik Bulut Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Kasım 15, 2026 - 14:30
Main image: 

<p>&nbsp;</p>

<p>ABD medyası, Netanyahu'nun Trump'ı İran savaşına nasıl sürüklediğini teşhir etti / Fotoğraf: Reuters</p>

Label: 
Type: 
SEO Title: 
Kongre ile Trump'ın güç mücadelesinin sınırları ve İran'ın tutumu
copyright Independentturkish: 

İnsanın içindeki müze: Her insan kendi geçmişinin arkeoloğu mudur?

İnsan, kendi hayatının hem yazarı hem de sürekli değişen okurudur.

Birey, kendisini tanıdığını düşündüğü ölçüde yanılır mı?

Kim bilir, belki de hayatın en büyük yanılsamalarından biri, insanın kendi iç dünyasını bütünüyle bildiğine inanmasıdır.

Oysa insan, yalnızca bugün düşündüklerinden, hissettiklerinden ve kararlarından ibaret değildir. İçinde, çoktan geride kaldığını sandığı hayatların izlerini, susturduğu duyguların yankılarını ve zamanla unuttuğu benliklerinin kalıntılarını taşır. Her insan, farkında olsun ya da olmasın, kendi geçmişinin üzerine inşa edilmiş hareketli bir hafızadır.

İnsanın içinde, zamanın kronolojisine uymayan bir geçmiş vardır. Çocukluğun bir köşede bekler, gençliğin başka bir yerde yarım kalmış cümlelerini saklar. Bir zamanlar tutkuyla savunulan düşünceler, bugün yabancı bir zihne aitmiş gibi uzaklaşır. Eski korkular, yeni kararların gölgesinde yaşamaya devam eder. İnsan büyüdükçe geçmişinden uzaklaştığını sanır; oysa çoğu zaman yalnızca geçmişinin dilini unutmuştur.

Belki de insanın en büyük çelişkisi, kendisi olarak kalabilmek için sürekli değişmek zorunda olmasıdır. Çünkü benlik, bir kez kurulup tamamlanan bir yapı değil, yaşanan deneyimlerle yeniden biçimlenen bir varoluş hâlidir. İnsan kendisini ararken, aradığı kişiyi de değiştirir.

Öyleyse insanın ulaşmaya çalıştığı gerçek benlik, yolculuğun başında mı vardır, yoksa yolculuk boyunca mı oluşur?

Müzede geçmiş uygarlıklardan günümüze ulaşan bir eser, kendisini meydana getiren dünyanın çoktan yok olduğunu bilmeden varlığını sürdürür. Onu biçimlendiren eller toprağa karışmış, temsil ettiği değerler değişmiştir. Buna rağmen eser, kendi zamanının tanıklığını taşımaya devam eder. İnsan da böyledir. Artık inanmadığı bir düşünce, vazgeçtiği bir hayal, unutmaya çalıştığı bir yüz…

Peki, geçmişimiz bizi mi belirler, yoksa biz geçmişimize verdiğimiz anlamla mı kendimizi kurarız?

Hafıza, güvenilir bir arşiv değildir. Geçmişi olduğu gibi muhafaza etmez; seçer, dönüştürür ve yeniden kurar. Bazı anıları büyütür, bazılarını küçültür; kimi yüzleri silerken kimi sesleri yıllarca korur. Bazen yaşanan bir olayın kendisinden çok, bizde bıraktığı anlamı hatırlarız. Bir zamanlar büyük bir yıkım olarak gördüğümüz olay, yıllar sonra hayatımızın yönünü değiştiren bir kırılma noktası olarak anlam kazanabilir. Böylece geçmiş değişmese de ona baktığımız yer değişir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Peki, hatırladığımız insan gerçekten biz miyiz?

Bir zamanlar olduğumuz kişiye dönüp baktığımızda tuhaf bir yabancılıkla karşılaşırız. O kişinin korkuları, tutkuları ve inançları bize ait görünür ama artık bizi bütünüyle temsil etmez. Onun verdiği kararların sonuçlarını taşır, fakat o kararları veren zihinden uzaklaşmışızdır. Aynı hayatın içinde yaşamış 2 farklı insan gibiyizdir: Biri geçmişte kalmış, diğeri onun bıraktığı izlerin üzerinde yürümektedir.

Belki de insanın içinde tek bir benlik değil, birbirini izleyen ve zaman zaman çatışan benlikler vardır. Her yeni yaş, eskisinin üzerine yazılan başka bir metindir. Önceki metin bütünüyle silinmez; bazı kelimeleri alttan görünmeye devam eder. İnsan, kendi hayatının hem yazarı hem de sürekli değişen okurudur.

Fakat insanın geçmişiyle yüzleşmesini zorlaştıran şey yalnızca acı veren hatıralar değildir. Kendimize yakıştıramadığımız davranışlar, kabul etmekte zorlandığımız pişmanlıklar ve başkalarına yüklediğimiz suçların ardında saklanan kendi payımız da bu yüzleşmenin içindedir.

İnsan, kendisine dair kurduğu hikâyede iyi bir karakter olmayı ister. Oysa hiçbir hayat yalnızca haklılıklardan meydana gelmez. Bazen inciten de incinendir; bazen terk eden de terk edilmekten korkandır…

Kendini tanımak, aynaya bakıp gördüğünü kabul etmekten daha zor bir iştir!

Çünkü ayna yalnızca yüzü gösterir; insanın kendisinden sakladığı gerçekleri değil. Bazen insanın yıllardır karakteri sandığı şey, geçmişte geliştirdiği bir korunma biçiminden başka bir şey değildir. Güçlü görünme arzusu kırılganlığı gizlemenin, uzak durma alışkanlığı yeniden incinmekten kaçınmanın başka bir adıdır. İnsan, kendisini anlamaya başladığında yalnızca kim olduğunu değil, neden başka türlü olamadığını da sorgular.

Ancak bu yolculuğun amacı bütün sırları çözmek değildir. Her şeyi açıklamak, her yaraya bir isim vermek, her kaybı anlamlı bir sonuca bağlamak zorunda değiliz. Bazı yaşanmışlıklar çözüme kavuşmadan hayatımızın parçası olarak kalır. Bazı soruların cevabı yoktur. Belki de olgunlaşmak, her belirsizliği ortadan kaldırmak değil, cevapsızlıkla yaşamayı öğrenmektir.

Çünkü insan, yalnızca yaşadığı hayatın değil, içinde taşıdığı olasılıkların da toplamıdır.

Bu nedenle kendini keşfetmek, yalnızca geçmişe doğru yapılan bir yolculuk değildir. İnsan, geride bıraktığı hayatı anlamlandırırken henüz dönüşmediği kişinin ihtimalini de sezer. Kendini tanımak, değişmez bir kimlik bulmak değil, değişimin içinde kendisiyle bağını kaybetmemektir.

İnsan zamanın içinde ilerlerken kendi içinde geriye doğru da yürür. Bazen bir anıyı anlamak için yılların geçmesi, bazen bir insanı tanımak için ondan uzaklaşmak, bazen de kendine ulaşmak için eski benliğinden vazgeçmek gerekir.

Çünkü insanın geçmişi, arkasında bıraktığı bir yol değil; bugün üzerinde yürüdüğü zemindir.

Belki de her insan kendi içinde bir uygarlık taşır. Yıkılmış şehirleri, terk edilmiş meydanları, hiç tamamlanmamış yapıları ve hâlâ ayakta duran sütunlarıyla…

Kimi zaman bu kalıntılar arasında dolaşır, kimi zaman onları görmezden geliriz. Fakat insan, kendisinden ne kadar uzaklaşırsa uzaklaşsın, bir zamanlar kim olduğunu hatırlatan izlerden bütünüyle kurtulamaz.

Ve insan, hayatının bir noktasında şunu anlar: Kendini keşfetmek, hiç bilmediği birine dönüşmek değil; yıllardır içinde taşıdığı ama henüz anlamlandıramadığı bütün o insanlarla karşılaşmaktır.

Belki de insan kendi geçmişinin arkeoloğu olmaktan hiçbir zaman vazgeçmez. Çünkü kazının sonunda bulunacak tek ve değişmez bir benlik yoktur.

Her keşif yeni bir soruyu, her cevap başka bir bilinmezliği doğurur.

İnsanın içindeki müze, geçmişin sergilendiği bir yer değil, insanın kendisini anlamaya çalışırken sürekli yeniden kurduğu varoluşun kendisidir…

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Vahap Aydoğan Independent Türkçe için yazdı: "İnsan, kendi hayatının hem yazarı hem de sürekli değişen okurudur"
Pazar, Kasım 15, 2026 - 14:15
Main image: 

<p>Resim: Vahap Aydoğan</p>

related nodes: 
Hiçbir çağ bizimki kadar bilgiyle kuşatılmadı; belki de hiçbiri bilgiyi düşüncenin kendisi sanmakta bizim kadar cüretkâr olmadı
Sanat, yapay zekâ ve kusurlu özgünlük: Kusursuzluk neyi eksik bırakıyor?
Benliğimizin misafir odası
Type: 
SEO Title: 
İnsanın içindeki müze: Her insan kendi geçmişinin arkeoloğu mudur?
copyright Independentturkish: 

YENİ Parti kurultayı: Özgür Özel’in PM ve YDK listesi belli oldu

YENİ Parti 1. Olağan Kurultayı’nda Genel Başkan Özgür Özel’in 160 kişilik Parti Meclisi listesi ve 15 kişilik Yüksek Disiplin Kurulu listesi Divan Başkanlığı'na bildirildi.

YENİ Parti’nin “Türkiye Yenileniyor” sloganıyla düzenlediği 1. Olağan Kurultayı’nda Genel Başkan Özgür Özel, 160 kişilik Parti Meclisi listesini ve 15 kişilik Yüksek Disiplin Kurulu listesini Divan Başkanlığı'na bildirdi.

Buna göre Parti Meclisi asil üyeleri şöyle:

Fethi Açıkel, Sinan Adıyaman, İzzet Akbulut, Umut Akdoğan, Pınar Akgül Doğusoy, Zeliha Aksaz Şahbaz, Ertan Aksoy, Su Akyıldız, Nurhayat Altaca Kayışoğlu, Abdul Ahat Andican, Özgür Ardıç, Saime Nilgün Arısan Eralp, Şeref Arpacı, Ednan Arslan, İbrahim Arslan, Murat Arslan, Mustafa Arslan, Güldem Atabay, Olgun Atilla, Murat Aydın, Ensar Aytekin, Yankı Bağcıoğlu, Murat Bakan, Ekrem Baki, Ayhan Barut, Saniye Barut, Bekir Başevirgen, Uğur Bayraktutan, Bilal Bilici, Ozan Bingöl, Cenk Boduç, Melis Asya Bozali, Elif Gamze Bozo, Burhanettin Bulut, Özgür Ceylan, İlhan Cihaner, Mehmet Burak Cop, Çağlar Çağlayan, Utku Çakırözer, Murat Çan, Mitat Çelikpala, Sercan Çığgın, Meryem Gül Çiftçi Binici, Nail Çiler, Cumhur Çilesiz, Doğan Demir, Emre Demir, Talat Dinçer, Bedirhan Berk Doğru, Türkan Elçi, Yunus Emre, Zeynel Emre, Cemal Enginyurt, Hikmet Erbilgin, Ali Rıza Erdek, Bahattin Bahadır Erdem, Bülent Erdinç, Eylem Ertuğ Ertuğrul, Ali Abbas Ertürk, Aşkın Genç, Ali Gökçek, Gökçe Gökçen, Kübra Gökdemir, Burkay Güçyetmez, Aysemin Gülmez, Elif Leyla Gümüş, İbrahim Öner Günçavdı, İsmet Güneşhan, Egemen Gürcün, Şengül Hablemitoğlu, Hikmet Yalım Halıcı, Elvan Işık Gezmiş, Metin İlhan, Özgür Erdem İncesu, Uğurcan İrak, Mühip Kanko, Erdem Kara, Özgür Karabat, Barış Karadeniz, Reşat Karagöz, Cem Karakeçili, Evrim Karakoz, Ulaş Karasu, Yalçın Karatepe, Aykut Kaya, Seda Kaya Ösen, Veysel Onur Kaynar, Sevgi Kılıç, Sinem Kırçiçek, Okan Konuralp, Mustafa Murat Kubilay, Oğuz Kurdoğlu, Önder Kurnaz, Melih Meriç, Servet Mullaoğlu, Özgen Nama, Aylin Nazlıaka, Süreyya Öneş Derici, Ömer Önhon, Barış Övgün, Kadem Özbay, Gizem Özcan, Serkan Özcan, Talih Özcan, Turgay Özcan, Suat Özçağdaş, Turan Taşkın Özer, Ahmet Tuncay Özkan, Fahri Özkan, Tuğçe Hilal Özkan, Engin Özkoç, Ümit Özlale, Şule Özsoy Boyunsuz, Hasan Öztürk, Kayıhan Pala, Andaç Pamuk, Evrim Rızvanoğlu Emir, Kerim Rota, Tolga Sağ, Ahmet Celal Cem Say, Selin Sayek Böke, Baran Seyhan, Sencer Solakoğlu, Sibel Suiçmez, Orhan Sümer, Polat Şaroğlu, Bülent Şık, Mehmet Tahtasız, Namık Tan, Mahmut Tanal, Mustafa Sezgin Tanrıkulu, Gamze Taşcıer, Canan Taşer, Ayça Taşkent, Yüksel Taşkın, Aliye Timisi Ersever, Hakan Tiryaki, İsmet Tokdemir, Seyit Torun, Ömer Kaya Türkmen, Yaşar Tüzün, Emine Uçak Erdoğan, Cumhur Uzun, Mehmet Salih Uzun, Pınar Uzun Okakın, Arman Üney, Özlem Ünsal, İsmail Atakan Ünver, Berna Vural, Aylin Yaman. Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu, Hüseyin Yaşar, Deniz Yavuzyılmaz, Barış Yıldız, Battal Yıldız, Emre Yılmaz, Deniz Yücel, Bülent Yücetürk, Mahir Yüksel, Gökan Zeybek."

Yedek PM üyeleri

Parti Meclisi'nin yedek üyeleri şöyle:

Fatma Köse, Erdal Kurutaş, Ekin İlgün, İlyas Şahin, Hasan Emre Akkuş, Güler Koçyiğit, Bilgi Taşkıran, Caner Arduç, Doğan Çakmak, Gökhan Aydın, Bünyamin Kıvrakdal, Duygu Çelik, Melis Türker, Levent Gürbüz, Mustafa Yıldırım, Öztürk Kaylan, Abdullah Çakır, Neşe Zengin, Gürbüz Erdağöz, Hikmet Saatçı, Deniz Çankaya, İpek Dirim Kara, Tuana Tuncan, Ahmet Dikici, Uğur Öner, Tevfik Kayhan Timurhan, Gizem Çetinkaya Ülker, Sinem Kaya, Mehmet Ali Özışık, Aydoğan Arslanca.

Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri

Yüksek Disiplin Kurulu'nun 15 üyesi şöyle:

Erbil Aydınlık, Süleyman Bülbül, Oktay Tolga Büyükhilal, Deniz Çakır, Ertürk Çapın, Tuğçe Deveciler Koç, Çağdaş Karaküçük, Remzi Kazmaz, Erdoğan Kılıç, Nail Dursun Kırbaş, Gençosman Killik, Burcu Mazıcıoğlu, İsmet Özener, Özkan Tice, Murat Yıldız.

Yedek Yüksek Disiplin Kurulu'nun yedek üyeleri de şöyle:

Ali Güvenbaş, Işıl Nağme Evgin, Rıza Koçak, Cihan Önder Mercan, Korkmaz Öngel, Hakan Özer, Dilara Gürel, Furkan Kılıç

Listenin salonda okunmasının ardından 30 dakikalık çekilme ve düzeltme başvuru süresi verildi. Oy kullanma başlangıç saati saat 14.00 olarak açıklandı. Oy kullanma süresinin iki saat olacağı açıklanırken, yeni bir uzatma olmaması durumunda saat 16.00'de oy kullanma işleminin sona ermesi ve oy sayımına geçilmesi bekleniyor.

 

Independent Türkçe

Özgür Özel’in 160 kişilik Parti Meclisi listesi ve 15 kişilik Yüksek Disiplin Kurulu listesi Divan Başkanlığı'na bildirildi
Pazar, Kasım 15, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
YENİ Parti kurultayı: Özgür Özel’in PM ve YDK listesi belli oldu
copyright Independentturkish: 

Pluribus'un ikinci sezonunda Bay Diabaté'nin rolü büyüyor

Pluribus'un ilk sezonunda konuk oyuncu olarak yer alan Samba Schutte, ikinci sezonda ana kadroya katılıyor.

Emmy ödüllü Apple TV dizisinin ilk sezonunda iki bölümde görünen Schutte, yeni sezonda Rhea Seehorn, Karolina Wydra ve Carlos-Manuel Vesga'yla birlikte ana kadroda yer alacak. 

İkinci sezonun yapımı sürüyor ancak Apple TV henüz yayın tarihini açıklamadı.

Schutte, dizide Bay Diabaté'yi canlandırıyor. Diabaté, tıpkı Rhea Seehorn'un canlandırdığı başkarakter Carol Sturka gibi, bilinci dünya dışı bir kolektif zihne dahil olmamış bir avuç insandan biri.

Ancak Carol'ın aksine Diabaté, Dünya'daki yeni düzenden son derece memnun. Las Vegas'taki bir kumarhane otelinde lüks içinde yaşıyor ve her isteği yerine getiriliyor.

43 yaşındaki aktör, ilk sezondaki performansıyla Saturn Ödülleri'nde En İyi Konuk Oyuncu dalında aday gösterilmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Kasım 2025'te Apple TV'de yayımlanmaya başlayan Pluribus, hem eleştirmenlerin hem de izleyicilerin beğenisini kazanmıştı. Dizi, ilk sezonuyla bu yılki Emmy Ödülleri'nde toplam 18 adaylık elde ederek en çok aday gösterilen yapımlar arasına girmişti.

Pluribus, bu adaylıkların 6'sını ödüle dönüştürmüştü. Seehorn Drama Dalında En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazanırken dizinin yaratıcısı Vince Gilligan da Drama Dalında En İyi Senaryo ödülüne layık görülmüştü. 

Dizinin yapımcılığını Gilligan'ın uzun yıllardır birlikte çalıştığı Sony Pictures Television üstleniyor. Gilligan ayrıca Gordon Smith, Alison Tatlock, Diane Mercer, Jeff Frost, Jenn Carroll ve Trina Siopy'yle birlikte yönetici yapımcılığı üstleniyor.

Schutte'nin rol aldığı yapımlar arasında HBO Max'in Our Flag Means Death ve NBC'nin Sunnyside dizileri de var. 

Oyuncu ayrıca animasyon dizisi Jurassic World: Chaos Theory, Call of Duty: Black Ops serisindeki çeşitli oyunlarda ve Star Wars Jedi: Fallen Order'da seslendirme yapmıştı.


Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Variety

Derleyen: Nazlı Erdol

6 Emmy ödüllü dizinin yeni bölümlerinde kadro genişliyor
Pazar, Kasım 15, 2026 - 13:30
Main image: 

<p>Samba Schutte, Vince Gilligan imzalı bilimkurgu Pluribus'ta insanlığı ele geçiren kolektif zihne karşı bağışıklığa sahip 13 kişiden biri olan Moritanyalı Koumba Diabaté rolünde (Apple TV)</p>

related nodes: 
Pluribus severler için tekinsiz fikirler: Zihin büken 5 dizi
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Pluribus'un ikinci sezonunda Bay Diabaté'nin rolü büyüyor
copyright Independentturkish: 

Margot Robbie, huzursuz edici filmlerin yönetmeniyle buluşuyor

Margot Robbie, Drama'nın (The Drama) senarist ve yönetmeni Kristoffer Borgli'nin yeni filmi The Week of Pain'de başrolü üstlenecek.

A24, filmin yapımcılığını ve finansmanını üstlenmeye hazırlanıyor. Ari Aster ve Lars Knudsen'ın kurduğu Square Peg, Dilemma Films ve Robbie'nin şirketi LuckyChap de yapım ortakları arasında yer alacak.

The Week of Pain'in konusu gizli tutuluyor. Variety'ye göre, Borgli'nin Rüya Senaryo (Dream Scenario) ve İlgi Manyağı (Sick of Myself) gibi önceki filmleri yeni yapımın tonuna dair ipucu veriyor. Yönetmenin bir kez daha izleyiciyi huzursuz eden bir dramı, başkası adına utandıran bir mizahla buluşturması bekleniyor.

Square Peg ve A24, Borgli'yle son olarak Robert Pattinson ve Zendaya'nın başrollerini paylaştığı Drama'da çalışmıştı. Nisanda gösterime giren bu özgün dram-komedi, çocukluktan kalma bir sırrın düğün haftasını altüst etmesini anlatıyor. Karakterlerin özel hayatına yakından bakan film, 28 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya çapında 135 milyon dolar hasılat elde ederek gişede büyük başarı yakalamıştı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Robbie son olarak Warner Bros. imzalı edebiyat uyarlaması Uğultulu Tepeler'de (Wuthering Heights) izleyici karşısına çıkmıştı. Seyirciler, Barbie'nin yıldızı Robbie'nin canlandırdığı Cathy'yle Jacob Elordi'nin hayat verdiği gizemli Heathcliff arasındaki aşk, izleyicilerden büyük ilgi görmüştü. Film dünya çapında 241 milyon dolar hasılata ulaşmıştı.

Robbie'nin sıradaki projeleri arasında Ocean's 11'dan önceki olayları anlatan bir film de var. Oyuncu, filmin yönetmenliğini de üstlenen Bradley Cooper'la başrolleri paylaşacak. İkilinin, George Clooney'nin canlandırdığı Danny Ocean'ın anne ve babasını oynaması bekleniyor.

Robbie, CinemaCon 2026'da filmin "1962 Monako Grand Prix'sinde destansı bir soygunu" konu alacağını açıklamıştı. Clooney ise bu projeden bağımsız bir devam filmi için 2001 yapımı filmin ekibini son bir kez bir araya getiriyor.


Independent Türkçe, Variety, Deadline

Derleyen: Nazlı Erdol

İlgi Manyağı'nın yönetmeniyle çalışacak
Pazar, Kasım 15, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>36 yaşındaki Margot Robbie, oyunculuk ve yapımcılık kariyerinde toplam üç Oscar adaylığı elde etti (Reuters)</p>

related nodes: 
Margot Robbie hayranlarını şoke etti: "Barbie asla bunu yapmazdı"
Margot Robbie kendisini kızdıran hediyeyi açıkladı: "Çok şaşırmıştım"
Margot Robbie, Tim Burton'ın yeni bilimkurgu filminde "devleşebilir"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Margot Robbie, huzursuz edici filmlerin yönetmeniyle buluşuyor
copyright Independentturkish: 

Çin'in elektrikli yolcu uçağı, ilk pilotlu deneme uçuşunu tamamladı

Çin'in yerli üretim elektrikli yolcu uçağı CE-25A, ilk pilotlu deneme uçuşunu başarıyla tamamladı. Çin Ticari Uçak Şirketi (COMAC), 19 yolcu taşıma kapasitesine sahip uçağın deneme uçuşunda tüm performans göstergelerinin beklentileri karşıladığını bildirdi.

Çin'in resmi haber ajansının haberine göre, Çin'in yerli üretim elektrikli yolcu uçağı CE-25A, Şandong eyaletinin Bincou kentinde ilk pilotlu deneme uçuşunu gerçekleştirdi. Uçakta iki pilot ve bir uçuş mühendisi yer aldı. COMAC, deneme uçuşu sırasında uçağın sistemlerinin normal şekilde çalıştığını ve tüm performans göstergelerinin beklentileri karşıladığını açıkladı.

COMAC'ın Çinli batarya üreticisi CATL, Şanghay Jiao Tong Üniversitesi ve diğer proje ortaklarıyla birlikte geliştirdiği CE-25A, Çin'in ilk yerli üretim elektrikli yolcu uçağı olarak tanıtılıyor. Şehirler arası uçuşlar için tasarlanan uçak, 19 yolcu taşıma kapasitesine ve azami 10 ton kalkış ağırlığına sahip. Saatte 300 kilometre hıza ulaşabilen uçak, 2 bin 400 metre irtifada seyredebiliyor ve 400 kilometre menzili bulunuyor.

CE-25A'nın ilk pilotsuz deneme uçuşu 2 Şubat'ta gerçekleştirilmiş, ardından 19 insansız otonom uçuş yapılmıştı. Çin Sivil Havacılık İdaresi de uçağın uçuşa elverişliliğinin belgelendirilmesine yönelik tip sertifikası başvurusunu kabul etmişti.

 

Independent Türkçe

Çin'in yerli üretim elektrikli yolcu uçağı CE-25A, 19 yolcu kapasiteli modelin tüm performans göstergelerinin beklentileri karşıladığı ilk pilotlu deneme uçuşunu tamamladı
Pazar, Kasım 15, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Çin'in elektrikli yolcu uçağı, ilk pilotlu deneme uçuşunu tamamladı
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: İklim krizi küresel ölçekte kararlı adımlar atılmasını zorunlu kılıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen COP31 İş Forumu'nda konuştu.

İklim krizinin ulaştığı boyutların küresel ölçekte kararlı adımlar atılmasını gerektirdiğini belirten Erdoğan, gelişmiş ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, “İklim krizinin ulaştığı ürkütücü boyutlar, küresel ölçekte kararlı adımlar atılmasını zorunlu kılıyor. Küresel karbon bütçesini tüketen gelişmiş ülkeler, emisyon azaltımında ve finansmanda daha fazla sorumluluk üstlenmelidir. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkı korunmalı, iklim krizinin bedelini en ağır ödeyen toplumlar, güçlü biçimde desteklenmelidir” ifadelerini kullandı.

“Her koyun kendi bacağından asılır anlayışıyla hareket edilmemeli”

İklim değişikliğiyle mücadelenin ortak sorumluluk gerektirdiğini vurgulayan Erdoğan, ülkelerin yalnızca kendi çıkarlarını gözeterek hareket etmesinin daha büyük sorunlara yol açacağını belirtti.

Erdoğan, “'Her koyun kendi bacağından asılır' anlayışıyla hareket edilirse çok daha büyük sıkıntıların, çok daha yıkıcı felaketlerin kapısı aralanacaktır” dedi.

Geçmişte yapılan çevresel hataların sonuçlarının bugün ortaya çıktığını ifade eden Erdoğan, şöyle konuştu:

“50, 100 sene önce yapılan yanlışlar şimdi tek tek karşımıza çıkıyor. Eğer bugün biz de aynı hataları tekrarlar, ekolojiyi ekonomiye feda edersek bunun bedelini evlatlarımız ödeyecektir.”

Türkiye'nin yeşil kalkınma hedefleri doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Erdoğan, “Yeşil kalkınma yolculuğumuzu kararlılıkla sürdürüyoruz. Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma ve binalara tüm sektörlerimizi yeniden yapılandırıyoruz” ifadelerini kullandı.

“İklim kriziyle mücadelede yalnızca hükümetlerin gayreti yeterli değil”

İklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca hükümetlerin çabasıyla başarıya ulaşamayacağını belirten Erdoğan, iş dünyasının da sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, “Böyle evrensel bir mücadelede salt hükümetlerin gayretiyle başarıya ulaşılamaz. İş dünyasının da elini taşın altına koyarak sorumluluk üstlenmesi gerekir” dedi.

Türkiye'nin bölgesinde barış ve istikrarın sağlanması için çaba gösterdiğini ifade eden Erdoğan, “Ülkemizi çatışmalardan uzak tutuyor, bölgemizde barış ve istikrarın tesisi için samimiyetle çalışıyoruz. Türkiye, hayallerini hedeflere, hedeflerini gerçeklere dönüştürmede usta bir ülkedir” diye konuştu.

Yeşil enerji yatırımları sürdürülecek

Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele ederken sanayinin rekabet gücünü artırmayı hedeflediğini belirten Erdoğan, yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelik teşviklerin devam edeceğini bildirdi.

Erdoğan, “Temel hedefimiz iklim değişikliğiyle mücadele ederken sanayimizin rekabet gücünü artırmaktır. Bu süreçte rüzgar, güneş, hidroelektrik gibi yeşil enerji yatırımlarını teşvik etmeyi sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.

“Türkiye'nin yatırımcılar nezdindeki güveni artıyor”

Enerji fiyatlarındaki yükselişin Türkiye'yi de etkilediğini belirten Erdoğan, buna rağmen büyüme, kalkınma ve yatırımlardan vazgeçmediklerini söyledi.

Erdoğan, “Enerji fiyatlarındaki aşırı yükseliş herkes gibi elbette bizleri de etkiliyor. Ama buna rağmen büyümeden, kalkınmadan, yeni yatırımlarla halkımızın refahını artırmadan vazgeçmiyoruz” dedi.

Türkiye'nin bölgesindeki istikrar ve güven konumuna da değinen Erdoğan, “Türkiye, bölgesinin istikrar ve güven adası konumunu çok güçlü biçimde teyit etmiştir. Uluslararası yatırımcıların ve kurumların Türkiye'ye güveni artarak devam etmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iklim kriziyle mücadelede küresel iş birliğinin önemine dikkat çekerek, Türkiye'nin yeşil kalkınma yatırımlarını sürdüreceğini söyledi
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İklim krizi küresel ölçekte kararlı adımlar atılmasını zorunlu kılıyor
copyright Independentturkish: 

Malatya'da askeri helikopter düştü

Malatya'nın Yeşilyurt ilçesi Samanköy mevkisinde, konteyner kent yakınlarında S-70 tipi askeri helikopter düştü. Helikopterin düştüğü ihbarı üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye, sağlık ve arama-kurtarma ekibi sevk edildi.

Olay yerinde geniş güvenlik önlemleri alınırken bölgeye girişler kapatıldı. Ekiplerin çalışmaları sürerken Milli Savunma Bakanlığından (MSB) kazaya ilişkin açıklama yapıldı.

MSB'den helikopter kazasına ilişkin açıklama

Bakanlıktan yapılan açıklamada, helikopterin henüz bilinmeyen bir nedenle kaza kırıma uğradığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"Bir adet S-70 tipi helikopterimiz Malatya’da henüz bilinmeyen bir nedenle kaza kırıma uğramıştır. Enkaza ulaşılmış, arama-kurtarma çalışmalarına derhal başlanmıştır."

Helikopterde bulunan personelin durumuna ve kazanın nedenine ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

Independent Türkçe

Milli Savunma Bakanlığı, Malatya'da S-70 tipi askeri helikopterin henüz bilinmeyen bir nedenle kaza kırıma uğradığını açıkladı. Enkaza ulaşılırken bölgede arama-kurtarma çalışmaları başlatıldı
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 19:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Malatya'da askeri helikopter düştü
copyright Independentturkish: 

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 53 ülke ve kuruluştan Gazze çağrısı

53 ülke ve kuruluştan yapılan ortak açıklama, İngiltere'nin BM Daimi Temsilcisi Sarah MacIntosh tarafından BM Güvenlik Konseyi girişinde okundu.

BM Güvenlik Konseyi kararlarının Gazze'ye "tam insani yardımın derhal girişini öngördüğünü" ancak bunun henüz gerçekleşmediğini vurgulayan MacIntosh, "Ateşkesin ardından, siyasi irade izin verdiğinde insani durumun iyileştirilmesi için ilerleme kaydedilebileceğini gördük. Ancak kış yaklaşırken Gazze'de çok fazla insan hala yeterli barınaktan yoksun." dedi.

MacIntosh, "İsrail'deki seçimlerin ardından göreve gelecek İsrail hükümetine, Gazze genelinde ve mevcut tüm geçiş noktaları ve kara yolları üzerinden derhal ve engelsiz insani yardım erişimine izin vermesi ve bunu kolaylaştırması çağrımızı yineliyoruz." ifadesini kullandı.

İsrail'in Mısır ve Ürdün'den insani yardım koridorlarını tam olarak açarak kritik malzemelerin geçişine izin vermesi gerektiğini belirten MacIntosh, İsrail'e ayrıca Gazze'de halk sağlığının kötüleşmesini önlemesi, sağlık çalışanlarına ve tesislerine yönelik saldırıları durdurması çağrısı yaptı.

MacIntosh, "Sağlık ve insani yardım çalışanlarına yönelik saldırılarla ilgili şeffaf ceza soruşturmaları başlatılması ve hızlandırılması, üst düzey uluslararası heyetlerin ve gazetecilerin Gazze'ye erişimine izin verilmesi için çağrımızı yineliyoruz." diye konuştu.

Ortak açıklamaya destek veren ülkelerin, Gazze'deki insani yardım çalışmalarını destekleme taahhüdünü yinelediğini aktaran MacIntosh, bu bağlamda BM ve kuruluşlarının insani yardım sağlama konusundaki hayati rolünü yeniden teyit ettiklerini kaydetti.

AA

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu, Birleşmiş Milletlere (BM) üye 53 ülke ve kuruluş, Gazze'ye insani yardımların ulaştırılmasına derhal izin verilmesi ve İsrail'in saldırılarından hesap sorulması çağrısında bulundu
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 53 ülke ve kuruluştan Gazze çağrısı
copyright Independentturkish: 

İBB Meclisi'nde 19 ilçenin 2027 yılı bütçesi kabul edildi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi'nde, 19 ilçe belediyesinin 2027 yılı bütçesi yapılan görüşmelerin ardından kabul edildi. Böylece İstanbul'daki 39 ilçenin tamamının gelecek yılki bütçeleri onaylanmış oldu.

İBB Meclisi kasım ayı toplantılarının üçüncü oturumu, Meclis 2. Başkanvekili Gencay Özcan başkanlığında Saraçhane yerleşkesinde gerçekleştirildi.

Toplantıda 19 ilçe belediyesinin 2027 mali yılı bütçeleri görüşülerek oylamaya sunuldu. Görüşmelerin ardından söz konusu bütçeler meclis üyelerinin oylarıyla kabul edildi.

İlçe belediyelerinin 2027 yılı bütçeleri

Mecliste kabul edilen bütçeler şöyle:

Gaziosmanpaşa Belediyesi: 10 milyar 750 milyon lira

Güngören Belediyesi: 5 milyar lira

Kadıköy Belediyesi: 19 milyar 100 milyon lira

Kağıthane Belediyesi: 11 milyar 650 milyon lira

Kartal Belediyesi: 11 milyar 620 milyon lira

Küçükçekmece Belediyesi: 14 milyar 860 milyon lira

Maltepe Belediyesi: 11 milyar 500 milyon lira

Pendik Belediyesi: 14 milyar lira

Sancaktepe Belediyesi: 13 milyar 545 milyon lira

Sarıyer Belediyesi: 11 milyar 393 milyon 596 bin lira

Silivri Belediyesi: 6 milyar 449 milyon lira

Sultanbeyli Belediyesi: 11 milyar 800 milyon lira

Sultangazi Belediyesi: 12 milyar 900 milyon lira

Şile Belediyesi: 3 milyar 520 milyon 674 bin lira

Şişli Belediyesi: 14 milyar 260 milyon lira

Tuzla Belediyesi: 9 milyar 600 milyon lira

Ümraniye Belediyesi: 16 milyar 500 milyon lira

Üsküdar Belediyesi: 16 milyar 200 milyon lira

Zeytinburnu Belediyesi: 9 milyar 950 milyon lira

39 ilçenin tamamının bütçesi onaylandı

İBB Meclisi'nde dün gerçekleştirilen oturumda 20 ilçe belediyesinin 2027 yılı bütçesi kabul edilmişti. Bugünkü görüşmelerde kalan 19 ilçenin bütçelerinin de onaylanmasıyla İstanbul'daki 39 ilçe belediyesinin gelecek yıla ilişkin bütçe süreci tamamlandı.

ANKA

İBB Meclisi'nde yapılan görüşmelerde kalan 19 ilçe belediyesinin 2027 yılı bütçesi de kabul edildi. Böylece İstanbul'daki 39 ilçenin tamamının gelecek yılki bütçeleri onaylanmış oldu
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB Meclisi'nde 19 ilçenin 2027 yılı bütçesi kabul edildi
copyright Independentturkish: 

ABD'de Beyaz Saray yakınlarında silahlı saldırı: 5 kişi yaralandı

ABD'nin başkenti Washington'da Beyaz Saray yakınlarında silahlı saldırı meydana geldi. Metropolitan Polis Departmanından yapılan açıklamada, Beyaz Saray'a yaklaşık 1,5 kilometre uzaklıktaki Logan Circle semtinde düzenlenen saldırıda 5 kişinin vurulduğu bildirildi.

Saldırganı arama çalışmaları sürüyor

Açıklamada, saldırının ardından bölgede geniş güvenlik önlemlerinin alındığı ve kimliği henüz belirlenemeyen saldırganın yakalanması için çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Yerel yetkililer, silah seslerinin duyulduğu noktada bir spor salonunun bulunduğunu, olay yerine yakın okulların ise güvenlik gerekçesiyle kapatıldığını açıkladı.

Bölgede yollar trafiğe kapatıldı

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, silah seslerinin duyulduğu bölgede çok sayıda polis ekibinin görev yaptığı ve bazı yolların araç trafiğine kapatıldığı görüldü.

AA

ABD'nin başkenti Washington'da Beyaz Saray'a yaklaşık 1,5 kilometre mesafedeki Logan Circle semtinde düzenlenen silahlı saldırıda ilk belirlemelere göre 5 kişi vuruldu. Saldırganın yakalanması için çalışma başlatıldı
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD'de Beyaz Saray yakınlarında silahlı saldırı: 5 kişi yaralandı
copyright Independentturkish: 

SSB: Türkiye ve Suudi Arabistan firmaları arasında savunma sanayisi alanında 601 görüşme yapıldı

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Türkiye ve Suudi Arabistan savunma sanayi firmalarını bir araya getiren Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayii Günleri, 11-12 Kasım tarihlerinde İstanbul'daki Property Expo İstanbul'da gerçekleştirildi.

İki ülkenin savunma sanayi alanındaki iş birliği, tedarik ve ihracat imkanlarının ele alındığı etkinlik kapsamında 69 Türk ve 30 Suudi Arabistan firması bir araya geldi. Firmalar arasında 11 Kasım'da 295, 12 Kasım'da ise 306 olmak üzere toplam 601 ikili iş görüşmesi gerçekleştirildi. Suudi Arabistan Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı ve Askeri Sanayiler Genel Otoritesi (GAMI) Başkanı Bender el-Khorayef, etkinliğin ilk gününde Otokar, ROKETSAN, STM ve HAVELSAN genel müdürleriyle, ikinci gününde ise TUSAŞ, MKE ve SAHA İstanbul yöneticileriyle görüştü.

Görgün ve el-Khorayef bir araya geldi

Etkinliğin ikinci gününde düzenlenen protokol programına Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Suudi Arabistan Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı Bender el-Khorayef, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez, Suudi Arabistan Askeri Sanayiler Şirketi (SAMI) Üst Yöneticisi (CEO) Thamer AlMuhid ve DEİK Türkiye-Suudi Arabistan İş Konseyi Başkanı Haşim Süngü katıldı.

Programın ardından Görgün ve el-Khorayef ikili görüşme gerçekleştirerek, iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğinin geliştirilmesine yönelik konuları değerlendirdi.

"Suudi Arabistan ile son 3,5 yılda 75 toplantı düzenledik"

Açılış programında konuşan Görgün, Türkiye'nin savunma sanayii alanındaki deneyimini dost ve müttefik ülkelerle paylaşmayı hedeflediklerini belirterek şunları söyledi:

Özellikle son 20 yılda Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu iradeyle rakamlara yansıyan ve birçok başarılı örneği içinde barındıran savunma sanayii ekosistemimizi, Sayın Cumhurbaşkanımızın bize verdiği talimatlar ve yetkilerle kardeşlerimizle, dostlarımızla paylaşarak birlikte geliştirmeyi bir hedef, bir vizyon olarak alıyoruz. Bu kardeş ülkelerin en başında Suudi Arabistan geliyor. Suudi Arabistan’da 2030 Vizyonu doğrultusunda kurgulanan, aynı felsefeye sahip olduğumuz ve birlikte birçok projeyi yürüttüğümüz GAMI, SAMI ve GADD ile emin adımlarla ilerliyoruz.

Son 3,5 yılda SSB tarafından Suudi Arabistan ile 75 toplantı düzenlendiğini açıklayan Görgün, bunun yılda yaklaşık 25 toplantıya ve ayda en az iki görüşmeye karşılık geldiğini belirtti. Görgün, "Bu üst seviyedeki birliktelik, Allah’a çok şükür bugüne kadar çok kıymetli sonuçlar ortaya koydu. Ancak öyle bir süreçten geçiyoruz ki bugüne kadar başardıklarımızın çok daha ötesinde yapacağımız, yapmak zorunda olduğumuz kıymetli çalışmalar var" dedi.

"Bin 400'ü aşan projemiz ve 120 milyar dolarlık proje portföyümüz var"

Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu kapsamında savunma sanayisinde yerli üretim oranını en az yüzde 50'ye çıkarmayı hedeflediğini belirten Görgün, Türk savunma sanayii şirketlerinin bu hedef doğrultusunda yürütülen çalışmalara katkı sunduğunu ifade etti.

Görgün, Türkiye'nin savunma sanayi kapasitesine ilişkin, "Savunma sanayisinde faaliyet gösteren 4 bin 500’e yaklaşan KOBİ’mizle birlikte bin 400’ü aşan projemiz ve yaklaşık 120 milyar dolarlık proje portföyümüzle, Sayın Cumhurbaşkanımızın bizlere verdiği yetkiyle, üzerinde çalıştığımız her projede birlikte geliştirebileceğimiz ve ileriye taşıyabileceğimiz adımları atmaya hazır olduğumuzu bir kez daha ifade etmek istiyorum" diye konuştu.

Savunma sanayiinde ortak üretim ve teknoloji iş birliği vurgusu

Suudi Arabistan'ın savunma sanayisinde mükemmeliyet merkezleri kurma hedefini de değerlendiren Görgün, bu merkezlerin geliştirilmesi için Türk savunma sanayi şirketleriyle çeşitli toplantılar yapıldığını belirtti. İki ülke arasındaki iş birliğinin yalnızca ürün tedariki ve tek seferlik projelerle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Görgün, GAMI, SAMI ve Suudi Arabistan Savunma Geliştirme Genel Otoritesi (GADD) ile ilişkilerin güçlendirilmesini hedeflediklerini ifade etti.

Görgün, iki ülkenin savunma sanayi ekosistemlerinde faaliyet gösteren KOBİ'lerin ortak projeler geliştirmesi, ileri teknolojilere yatırım yapması ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesine yönelik faaliyetleri desteklemeyi sürdüreceklerini bildirdi. SSB açıklamasında, Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayii Günleri kapsamında kurulan iş bağlantılarının ilerleyen dönemde ortak üretim, teknoloji geliştirme, yerelleştirme ve ihracat odaklı iş birliklerine katkı sağlamasının hedeflendiği belirtildi.

 

ANKA

SSB, Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayii Günleri'nde 69 Türk ve 30 Suudi Arabistan firmasının iki günde 601 ikili iş görüşmesi yaptığını, iki ülke arasında son 3,5 yılda 75 toplantı düzenlendiğini bildirdi
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 17:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
SSB: Türkiye ve Suudi Arabistan firmaları arasında savunma sanayisi alanında 601 görüşme yapıldı
copyright Independentturkish: 

AK Parti'nin kanun teklifi Meclis'te: GSS borçları silinecek

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin TBMM Başkanlığına sunulduğunu bildirdi.

Güler, Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, küresel iklim değişikliğiyle mücadelenin ve temiz enerji dönüşümünün, enerji arz güvenliğinin ve ekonomik rekabet gücünün temel belirleyicileri arasında yer aldığını belirtti.

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin TBMM Başkanlığına sunulduğunu bildiren Güler, teklifin 15 maddeden oluştuğunu kaydetti.

Teklifteki düzenlemeleri anlatan Güler, yüzen LNG tesislerinin arz güvenliği çerçevesinde EPDK kararıyla başka bölgelerde de hizmet vermesine imkan sağlanacağını aktardı.

Güler, 10 yılını tamamlayan lisanssız üretim tesislerinin lisanslı faaliyete geçiş şartlarını ve lisans alma bedellerinin nesnel kriterlere bağlanacağını belirtti.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda, yönetmelikle düzenlenen Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine ve Polis Meslek Yüksekokullarına öğrenci alımlarına yönelik hükümleri kanuni sisteme taşıyacaklarını aktaran Güler, Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında aday çırak, çırak ve stajyer öğrencilere ödenen ücretlere ilişkin devlet katkısı uygulamasının sürdürülmesi amacıyla Cumhurbaşkanı'na tanınan uzatma yetkisini, her defasında bir eğitim-öğretim yılı olmak üzere 15 yıla çıkaracaklarını ifade etti.

Güler, İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamındaki kadınların, gençlerin ve mesleki ve teknik eğitime ilişkin belge sahibi işsizlerin istihdamının desteklenmesi için verilen istihdam teşvikinin süresinin 31 Aralık 2028'e kadar uzatılacağını, Cumhurbaşkanı'na da bu süreyi 2029 sonuna kadar uzatma yetkisi verileceğini söyledi.

Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına yönelik de düzenleme yapılacağını anlatan Güler, şunları kaydetti:

1 Ocak 2017 tarihinden öncesine ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçiyoruz. Bu bağlamda 2 milyon 199 bin 869 vatandaşımızın toplamda 5 milyar 627 milyon 666 bin lira tutarındaki prim borcunu terkin ederek, üzerindeki borç yükünü kaldırıyor, sağlık hizmetlerine yine kesintisiz ve kolay erişimi teminat altına alıyoruz. Kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularımızın 2026 yılı götürü bedel sözleşmelerinden kaynaklanan tahakkuk farklarını terkin ederek, hastanelerimizin finansal sürdürülebilirliğini ve sağlık hizmetinin devamını sağlamış oluyoruz.

"Kanun hazırlıklarımız devam ediyor"

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun'un yürürlüğe girdiğini anımsatan Güler, tasfiye kapsamındaki 7 portföy şirketi bünyesindeki 131 fonun pay sahiplerine yapılan ödemelerde, fon mal varlığı, geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar ve diğer isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarların ödemelerde esas alındığını kaydetti.

Güler, fonların tasfiyesinde, kamu bütçesinden kaynak kullanılmadığını ve kullanılmayacağını vurgulayarak, şunları ifade etti:

Olağan tasfiye kapsamı içerisinde 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira doğrudan ödeme yapılmıştır. Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapılmıştır. Dolayısıyla, bugüne kadar toplam 131 fonun 108 fonunda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapılmıştır ve toplamda 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır. Yarın hem Fon Koordinasyon Kurulu toplantısı gerçekleştirecek hem de yeni ikinci plan ödemesi ilan edilecektir. Bu süreçle beraber sermaye piyasalarında güveni artıracak, hukuki belirlilik ve şeffaflığı güçlendirecek manada kanun hazırlıklarımız devam ediyor. Görevlendirdiğimiz milletvekilleriyle beraber sermaye piyasalarında hukuki güvenliği ve şeffaflığı artıracak kanun teklifimizi de yakın zamanda bitirip, Meclis Başkanlığına sunmayı arzu ediyoruz.

Teklifle, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun kapsamında ödemelerin hızlı ve şeffaf yapılması amacıyla asli görev alanları olmamasına rağmen, Kanunla kendisine tevdi edilen olağanüstü tasfiye ve devir süreçlerini yürüten bankaların, çalışanların, işlem tesis eden personelin korunmasını amaçladıklarını aktaran Güler, kanun teklifiile olağanüstü tasfiye işlemlerini yürütenlere mali ve idari sorumsuzluk getirileceğini, konusu suç teşkil eden işlemlerin istisna olacağını belirtti.

"Ben de listenin açıklanmasını isterim"

Fon soruşturması kapsamında listenin açıklanıp açıklanmayacağının sorulması üzerine Güler, şunları kaydetti:

Ben de bu listenin açıklanmasını isterim. Ancak 455 bin 578 kişi var, bu fonlara girmişler, yatırım aracı olarak paralarını yatırmışlar. Sonradan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında görevini kötüye kullanan, ihmal eden, farklı niyetler taşıyan, Sermaye Piyasaları Kanunu'nun yaptırıma tabi kıldığı piyasa bozucu eylemlerde bulunan, içeriden sahte bilgi taşıyan veya piyasa dolandırıcılığı yapmak suretiyle bu işlemlere imza atan, bu konularda yasa dışı faaliyetlerde bulunan insanlar kimler? Biz 455 bin 578 kişinin hepsinin bu 'fon dolandırıcılığı' dediğimiz olaylara karıştığını düşünebilir miyiz? Bu liste kesinleşsin. Ben bu listenin açıklanmasını isterim.

Fon soruşturması kapsamında "masumiyet karinesi" ve "lekelenmeme hakkı" göz önüne alınarak, Sermaye Piyasası Kanunu'na karşı eylemlerin belirlenmesi gerektiğini kaydeden Güler, şöyle devam etti:

Bunları belirlemeden sadece 'fona para yatırdı' diye insanları suçlayabilir miyiz? O listeyi neye göre hazırlayacağız? Kim hangi eylemi işlemişse, hangi sorumluluğu varsa, bu liste açıklansın. Ancak liste diye yarın, bir gün utanacağımız, mahcup olacağımız isimleri de lekelemeyelim. Benim kaygım bu. Çok sayıda insan var, çok kritik incelemeler yapılıyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturması kapsamında 100'ün üzerinde kişinin tutuklandığını hatırlatan Güler, her bir fonun, hesabın tek tek incelendiğini aktardı.

"Cumhurbaşkanı'mızın bize talimatıdır, kendisinin de ifadesidir, sonuna kadar kim hangi eylemiyle, hangi suça karışmışsa, konumu, özelliği hiçbir şekilde fark etmeksizin, sonuna kadar gideceğiz. Açık yüreklilikle söylüyorum." ifadesini kullanan Güler, muhalefetin bazı isimleri dile getirdiğini, sonra ortaya atılan iddiaların isim benzerliği olduğunun ortaya çıktığını, bakanların suçlandığını hatırlattı.

"Milletvekilliğinin saygınlığını korumak herkesin görevidir"

Bağımsız Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkındaki iddialarla ilgili soruya da yanıt veren Güler, Sarıgül ile ilgili fezleke TBMM'ye geldiğinde, önce fezlekenin içeriğine bakılması gerektiğini belirtti.

TBMM'nin itibarının korunmasında hassas davrandıklarını vurgulayan Güler, milletvekilliği dokunulmazlığının suç işleme özgürlüğü şeklinde görülemeyeceğini dile getirdi.

Abdullah Güler, şöyle konuştu:

İçeriğini bilmediğimiz bir hususta muhalefetin yaptığını yapmayacağım ben. Buna bakmadan, değerlendirmeden herhangi bir şey deme imkanımız yok. Meclis'in itibarını, milletvekilliğinin saygınlığını korumak herkesin görevidir, sadece AK Parti Grubu'nun değil. Meclis'te grubu bulunan bütün partilerimize, bu hassasiyetle yaklaşmalarını tavsiye ederim.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun görevinden affını istediğinin hatırlatılması üzerine Güler, hangi gerekçeyle görevden affı istendiği konusunda bilgisinin bulunmadığını bildirdi.

Bir gazetecinin, MHP ile CHP'nin rüşvet ve yolsuzluk suçlarında dokunulmazlıkların kaldırılması çağrısında bulunduğunu aktarması üzerine Güler, milletvekillerinin açıklamalarıyla, davranışlarıyla, toplumdaki yaşantısıyla göz önünde bulunduğunu, milletvekillerinin topluma güven vermesi gerektiğini söyledi.

Milletvekilinin, dokunulmazlığı dolayısıyla kendisini farklı göremeyeceğinin altını çizen Güler, şu ifadeleri kullandı:

Rüşvet, yolsuzluk, ihaleye fesat karıştırma gibi maalesef bizleri de üzen çok ciddi iddialar var, bazı milletvekilleriyle ilgili. Masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı esastır. Bütün milletvekillerimiz yaşantısıyla, açıklamalarıyla, davranışlarıyla topluma örnek olmalıdır. Bu konu da önemlidir. Toplumumuzun en hassas olduğu konular, rüşvet, yolsuzluk hadisesidir, kamu malına zarar vermedir, ihaleye fesat karıştırmadır. Bu hususlar da değerlendirilebilir.

 

AA

Enerji ve sosyal güvenliğe ilişkin düzenlemeleri içeren teklif kapsamında 2017 öncesi GSS borçlarının silinmesi öngörülüyor. Fon tasfiyesinde bugüne kadar 130,2 milyar lira ödeme yapıldığı, yeni ödeme planının ise yarın açıklanacağı bildirildi
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

jw id: 
NUsn0HOf
Type: 
SEO Title: 
AK Parti'nin kanun teklifi Meclis'te: GSS borçları silinecek
copyright Independentturkish: 

İsrail medyası: Trump ve Netanyahu İran konusunda telefonda birbirlerine bağırdı

İsrail basını, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında hafta sonu gerçekleşen telefon görüşmesinde, İran'a yönelik saldırıların yeniden başlatılması ihtimali nedeniyle sert bir tartışma yaşandığını ve iki liderin birbirlerine bağırdığını öne sürdü.

Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre Trump ve Netanyahu, İran'a yönelik saldırıların yeniden başlatılması konusunda yaşadıkları görüş ayrılıkları nedeniyle hafta sonu telefonda görüştü. Büyük ölçüde İran konusunun ele alındığı görüşmeyi yakından bilen kaynaklar, konuşmanın alışılmadık ölçüde sert ve hararetli geçtiğini belirtti. Kaynaklardan biri görüşmeyi "cehennemden fırlamış bir bağırma kavgası" olarak tanımladı.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise iki liderin telefonda birbirlerine bağırdığı yönündeki iddiaları kabul etmedi. Açıklamada, görüşmenin çatışmacı bir havada geçmediği savunuldu.

İran'a saldırılar İsrail ile ABD arasında gerilim konusu oldu

Haberde, Başbakanlık Ofisinin yalanlamasına karşın Netanyahu'nun 10 Kasım'da parlamentodaki yemin töreninde yaptığı konuşmanın, İran konusunda iki ülke arasındaki görüş ayrılığını ortaya koyduğu belirtildi.

Trump yönetimi, Tahran ile anlaşma sağlanması ihtimalini sonuna kadar değerlendirmek isterken Netanyahu, İran yönetimi değişmeden nükleer sorunun kalıcı biçimde çözülemeyeceği görüşünü taşıyor.

İki ülke arasındaki temel anlaşmazlık başlıklarından birini de İran'a yönelik saldırıların yeniden başlatılıp başlatılmayacağı ve bunun hangi tarihte gerçekleşeceği oluşturuyor.

"Netanyahu, Trump'ı her gün arıyor"

Financial Times gazetesinin 10 Kasım tarihli haberinde, Arap liderlerin Netanyahu'nun savaşın yeniden başlaması için Trump'a baskı uygulamasından giderek daha fazla kaygı duyduğu aktarılmıştı.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir diplomat, Netanyahu'nun Trump'ı her gün arayarak saldırıların yeniden başlatılmasını istediğini, Beyaz Saray içinde ve dışında bulunan bazı isimlerin ise bu adımın atılmasını önlemeye çalıştığını söylemişti.

Aynı diplomat, bölge ülkelerinin liderlerinin de Trump'a gerilimi artırmaması ve müzakerelere öncelik vermesi çağrısında bulunduğunu belirtmişti.

ABD Başkanı Trump ise şu aşamada İran'a karşı yeni bir askeri operasyon düzenlenmesine ihtiyaç görmediğini açıklamıştı.

 

Independent Türkçe, AA

Trump ile Netanyahu'nun, İran'a yönelik saldırıların yeniden başlatılması konusunda hafta sonu yaptıkları telefon görüşmesinde sert tartışma yaşadığı öne sürülürken, iki ülke arasındaki görüş ayrılığının derinleştiği belirtildi
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İsrail medyası: Trump ve Netanyahu İran konusunda telefonda birbirlerine bağırdı
copyright Independentturkish: 

Kemal Kılıçdaroğlu, emeklilerle buluştu: SGK'nın Hazine Bakanlığı'na bağlanması gerekiyor

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Korkut Ata Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen etkinlikte emeklilerle bir araya geldi. Kılıçdaroğlu, programın açılışında yaptığı konuşmada, "Unutmayın ben de bir emekliyim. Ama benim aldığım aylık, sizin aylığınızın yanında oldukça yüksek. Her milletvekili, sizin derdinizi bilmez. Her milletvekili, sizin yaşadığınız sorunları bilmez. Benim ailemden öyle çok varlıklı, köşeyi dönen, halkı soyan, borsada vurgunculuk yapan hiç kimse yok. Sizler nasıl ak kaşık gibi tertemizseniz, bu ülkenin insanları da ak kaşık gibi tertemiz olmak zorundadır. Eğer tertemiz olursa, siyaseti kirlilikten arındırırsak, kaynağı yerli yerinde kullanırsak Türkiye'de hiç kimse yoksul kalmaz" dedi.

Kılıçdaroğlu, şunları kaydetti:

Bu ülkede hiçbir çocuğun yatağa aç girmemesi gerektiğini söyleyen ilk genel başkanım. Bu ülkede herkesin huzur içinde yaşaması lazım. Siz sıradan yurttaşlar değilsiniz, bu ülkenin kalkınması, büyümesi için alınteri döken insanlarsınız. Şimdi onların hakkını onlara teslim etme zamanıdır. Bunun mücadelesini vereceğiz. Bu mücadeleyi vermezsek, siyasetin bir ayağı sakat kalır. Siyaset köşeyi dönmek değildir, halkı soymak değildir, fon vurguncularına karşı sessiz kalmak değildir. Sizler bu ülkenin fabrikalarında, devlet dairelerinde, sokaklarında çalışan insanlarsınız. Günü geldi emekli oldunuz. 17 milyonu aşkın emeklimiz var. Emeklilerin ciddi sorunları var. İnsanca yaşamak, huzur içinde yaşamak, tatil yapmak sizin hakkınızdır. Ağlamayan çocuğa mama verilmez diye güzel bir söz var bizde. Sessiz kalırsanız kimse sizin hakkınızı savunmaz.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Siz de isyan edin"

Bu hak, sizin anayasadan kaynaklanan hakkınızdır. Bir iktidarın lütfu değildir. Gidin sokaktaki herhangi bir vatandaşa sorun, emeklinin hakkı tam teslim ediliyor mu, emin olun hiçbir vatandaş emeklinin hakkı tam teslim ediliyor diyemez. Bunun çözülmesi lazım. Küresel Emeklilik Endeksi var, en son sırada Türkiye yer alıyor. Hani dünyaya meydan okuyorduk, durumumuz çok iyiydi. Emeklinin hakkı verilmezse, bunların tamamı boştur. Emeklinin hakkı, teslim edilecek. Emekliyi perişan ettiniz, üstünden ekonomi tankı geçti. Aylık bağlama oranları yüzde 75'ten yüzde 50'ye düşürüldü. Daha az aylık alsın dediler. Vurguncuların paraya ihtiyacı var, emekliden alıp oraya gönderelim diyorlar. Siz de ses çıkarın, siz de isyan edin. Sizi ev hapsine aldılar, evden çıkamaz hale getirdiler.

Bu ülkede açlık sınırı aylık 38 bin 24 TL, en düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL. Arada tam 14 bin 472 TL fark var. Açlık sınırının altında emekli aylığı emeklilerin sayısı 5,5 milyon kişi. Oysa, AK Parti ilk iktidar olduğu dönemde en düşük aylık, asgari ücretin yüzde 36 üstündeydi. Kazananı, malı götürenleri, vurguncuları, onların arkasında duran siyasi iradeyi biliyoruz. Birinci sırada kaybeden, emekliler. Hakkınızı elinizden aldılar sizin. Asgari ücretin altında açlığa mahkum edilen emekliler herhalde sadece Türkiye'de var.

"Emekli hakkını istiyorsa önce hakkına sahip çık"

Memur emeklilerine seyyanen zam yapıyoruz dediler. Bu seyyanen zammı diğer emeklilere de vereceğiz dediler, vermediler. Yine emeklileri kandırdılar, yine emekliler ses çıkarmadı. Emekliler sonra Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Emekliler, Anayasa Mahkemesi'nin önüne gittiler. Ali Şekeroğlu, polis emeklisi ama Anayasa Mahkemesi önünde intihar etti. Elinde taşıdığı pankartta 'Para için değil, onurumuz için' yazıyordu. Bir emeklinin onuruyla oynanmaz. Emekliye hak ettiği hayata yaşatmak zorundayız. Bekar bir çalışanın bugün yaşama maliyeti 49 bin 124 TL. 49 bin TL nerede, 23 bin TL nerede?

İktidara da bir şey söyleyeyim. Emekliyi açlığa mahkum eden bu siyasi iktidar. Her seferinde ağlıyorsunuz, şikayet ediyorsunuz. Sayınız 17 milyonun üzerinde. 17 milyon bir partiye oy verse, tek başına iktidar yapar. Ama siz, sizi yok eden iktidarı tekrar iktidar yapıyorsunuz. Biraz da kendinize bakmanız lazım. Sitem edeceğim, kimse kusura bakmasın. Dert, benim derdim değil ama bu ülkede bütün emeklilerin derdi. 17 milyonun kişinin ortak derdi. 17 milyon kişiye sormak isterim. Geldiler, 25 yıldır perişan ettiler. Sizin dışınızda kim perişan oldu, kimin ağzındaki lokma alındı? Sizin sorma hakkınız var, ağlama hakkınız yok. Gidip hala AK Parti'ye oy veriyorum diyorsa, şikayet etmeyeceksin. Emekli, hakkını istiyorsa önce kendi hakkına sahip çıkacak. Siz istemeseniz bile ben sizin hakkınızı savunacağım. Her şeyden önce Türkiye'nin bir Siyasi Ahlak Kanunu'na ihtiyacı var.

Önümüzdeki seçimlerde hakkınızı arayacak mısınız? Sizleri yoksulluğa, açlığa mahkum edenlerden hesap soracak mısınız? Ben de söz veriyorum, hakkınızı hukukunuzu her yerde savunacağım. Sizi bu ülkenin yükü olarak görüyorlar. Siz bu ülkenin yükü değilsiniz, siz bu ülkenin yükünü omuzlayan kişilersiniz. Utanması gerekenler sizi açlığa mahkum edenlerdir. Emeklinin hakkı, işçilerin hakkı verilmediyse, orada adalet yoktur.

"Gazi ve şehit yakınlarıyla ilgili özel bir yasanın çıkması lazım"

Kılıçdaroğlu'nun açılış konuşmasından sonra emekli derneklerinden temsilciler söz aldı. Konuşmaların ardından Kılıçdaroğlu, yeniden söz alarak, şunları kaydetti:

Emeklilerde çok parçalı bir yapı var. Ortak bir çatı kuruluşu olursa, emeklilerin sorunları ortak olarak dillendirilirse, ortak ses çıkarırsanız, siyasetin bütün kurumları sizi dikkatle dinlerler. Aile Destekleri Sigortası'nın hayata geçmesi gerekiyor. İşçi sendikalarını özel olarak bir gün masaya yatıracağım. İşçinin hakkını korumayan bir sendika olmaz. Siyaset, kirlilikten arınacak. Türkiye de arınacak, sendikalar da arınacak. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun, kesinlikle Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlanması lazım. Emekliye gelince Hazine'de para yok. Hazine'ye bağlanacak, bir daha Hazine'de para yok denmeyecek. Emekliye verilen her para, ekonominin cansuyudur. Gazi ve şehit yakınlarıyla ilgili özel bir yasanın çıkması lazım. Bu vatan için şehit olan, bedeninin bir parçasını veren kişiye çok farklı davranmamız lazım. Yolsuzlukları, hırsızlıkları önlediğiniz andan itibaren Türkiye'de fakir fukara kalmaz. Türkiye, zengin bir ülke. Akılcı politikalarla Türkiye'nin çözülemeyecek hiçbir sorunu yoktur.

 

 

ANKA 

"Sizi bu ülkenin yükü olarak görüyorlar. Siz bu ülkenin yükü değilsiniz, siz bu ülkenin yükünü omuzlayan kişilersiniz"
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
YENİ Parti “Fon Yasası”nın iptal için AYM’ye başvurdu
TBMM Başkanı Kurtulmuş: Türk dünyası bir uluslararası yapı haline süratle dönmektedir
DEM Parti'den sürecin ikinci aşaması için siyasi ve hukuki adım çağrısı
Type: 
SEO Title: 
Kemal Kılıçdaroğlu, emeklilerle buluştu: SGK'nın Hazine Bakanlığı'na bağlanması gerekiyor
copyright Independentturkish: 

İsrail siyasetinin generalleri arasında Eisenkot nerede duruyor?

İsrail'in 14 başbakanından 5'i, ülkenin 1948'de kuruluşundan bu yana generaller arasından çıktı. Bunlardan ikisi, İzak Rabin ve Ehud Barak, daha önce Genelkurmay Başkanlığı görevini yürütmüştü. Gadi Eisenkot hükümeti kurmayı başarması halinde, İsrail'de devlet yönetiminin başına geçen üçüncü eski Genelkurmay Başkanı olacak.

Yeni görevine hazırlanmak için Eisenkot'a (66) yakın isimler, onun İsrailli asker kökenli siyasetçilerin tarihini derinlemesine incelediğini ve kendisine örnek alarak iz bırakmak istediği ismin İzak Rabin (1922-1995) olduğuna karar verdiğini söylüyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Peki Eisenkot, siyasetçilerin adeta bir eşekarısı yuvasını andıran dünyasında çalışırken bunu gerçekten başarabilecek mi?

Yoksa gündemdeki tarihî fırsatları değerlendirmesini engelleyen kısıtlamaların esiri mi olacak?

İsrail tarihi, birbiriyle neredeyse akıl almaz ölçüde çelişen fikir ve doktrinlerle liderlik yolunda ilerlemeyi başaran birçok isme tanıklık etti.

Bu liderler, Ortadoğu'da bir Yahudi devleti kurmak istiyor; Batı'yı ise bu devletin bir "demokrasi vahası", "bilim ve ilerlemenin feneri", "ekonomik refah ve teknolojik üstünlük modeli" olacağına ikna ediyordu. Yahudi söylemindeki ifadeyle İsrail, "öteki halklara ışık" olacaktı.


İsrail modelinin krizi

Ancak teknoloji, sanayi ve bilim alanlarında önemli ilerlemeler kaydeden İsrail modeli, ülkeyi sürekli bir kriz ve savaş hâlinde tutan, gücünü tüketen ve vatandaşlarının hayatını tehdit eden bağnaz ve kibirli bir güvenlik politikası izlemeyi tercih etti.

İsrailli liderlerin tamamı, Batı'nın kendilerine sağladığı cömert askerî, siyasi ve ekonomik desteğin keyfini çıkardı. "Ortak medeniyet değerleri" söylemi üzerinden Batı'nın çıkarlarıyla bütünleştiler. Devletin ayakta kalabilmesinin tek yolunun bu olduğuna hem kendilerini hem de halklarını inandırdılar. İsrail'i, "dünyadaki Yahudilerin tek ulusal yurdu" olarak tanımlarken, askerî gücü de bu varlığın temel unsuru hâline getirdiler.

Ancak toplum, bu yaklaşımın aksini ortaya koyan gerçeklerle karşılaştığında, gücün ne kadar büyük olursa olsun sınırları bulunduğunu gördü. 1973 Savaşı, 1982'deki Birinci Lübnan Savaşı ve 1987'de başlayan Birinci Filistin İntifadası bunun örnekleriydi.

Bilinen istisnalar dışında bazı İsrailli liderler, "barışçıl" olarak nitelendirilebilecek bir yol arayışına girdi. Ancak çok geçmeden aşırılık yanlısı liderler devreye girerek onları engelledi; saflarında korku yaydı ve Arapların İsrail'i ortadan kaldırmak istediğini, ülkenin "varoluşsal bir savaşla" karşı karşıya bulunduğunu ileri sürdü.

Nitekim İzak Rabin, Filistin halkının temsilcileriyle çatışmaya çözüm bulmak amacıyla anlaşma girişimlerinde bulunduğu için 1995'te öldürüldü. Ehud Olmert ise yolsuzluk suçlamasıyla görevden uzaklaştırılarak hapse gönderildi.

Arap ülkelerinin tamamı 2002'de, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme ve ordusu olmayan barışçıl bir devlet kurma hakkını dikkate alan, İsrail'e de güvenli bir devlet vaat eden "Barış Girişimi" sunduğunda bile İsrailli liderler bu girişim karşısında geri adım attı. Aradan yaklaşık çeyrek asır geçmesine rağmen İsrail, girişime karşılık vermeyi hâlâ reddediyor.
 

1973 Ekim Savaşı sırasında Mısır askerleri Süveyş Kanalı'nın doğu yakasında bayrak kaldırıyor / Fotoğraf: AP (Arşiv)
1973 Ekim Savaşı sırasında Mısır askerleri Süveyş Kanalı'nın doğu yakasında bayrak kaldırıyor / Fotoğraf: AP (Arşiv)

 

Eisenkot öncesinde siyasetin generalleri

İsrail siyasetinin asker kökenli isimleri arasında listenin başında, İsrail'in kuruluşundan önce Siyonist silahlı örgüt Palmach'a komuta eden Yigal Allon yer alıyor. Allon, daha sonra bu örgütün İsrail ordusuyla bütünleşmesini sağladı ve tümgeneral rütbesiyle ordudan emekli oldu.

Allon yalnızca 19 gün başbakanlık yaptı. Başbakan Levi Eşkol'un ölümü üzerine geçici olarak görevi devraldı ve Golda Meir seçilene kadar bu görevde kaldı. Ancak Allon, İsrail siyasetinde son derece etkili bir isimdi.

İsrail-Filistin çatışmasına çözüm bulmayı amaçlayan "Allon Planı"nın da sahibiydi. Plan, Kudüs, Ürdün Vadisi ve El Halil'den Kudüs'e uzanan bölge üzerinde İsrail egemenliği kurulmasını, ayrıca Suriye'nin Golan Tepeleri'nde bir Dürzi devletçiği oluşturulmasını öngörüyordu.

1974'te ilk kez başbakanlık koltuğuna oturan İzak Rabin ise İsrail'in 1973 Ekim Savaşı'ndaki yenilgisinin ardından ülkeyi yeniden toparlayan isim olarak değerlendirilebilir. Ancak eşinin ABD'de tuttukları dolar hesabındaki gerçek miktarı vergi makamlarına bildirmediğinin ortaya çıkması üzerine, istifa etmek zorunda kaldı.

Rabin'in istifası, İsrail tarihinde dürüstlük ve ilkeli davranışın göstergesi olarak kayda geçti. Rabin, 1992-1995 yılları arasındaki ikinci başbakanlık döneminde de bu imajını güçlendirmeye çalıştı. Siyasi rakipleri bile onun bu yönünü kabul ediyordu.

Filistinlilerle barış sürecini başlatmaktan çekinmedi; aksine bu süreci kararlılıkla yürüttü. Binyamin Netanyahu'nun muhalefete liderlik ettiği ve Rabin'i ihanetle suçlamaya varan sert bir söylem kullandığı dönemde bile geri adım atmadı.
 

ABD Başkanı Bill Clinton'ın himayesinde, Yaser Arafat ile İzak Rabin'in Oslo Anlaşması'nın imzalanmasının ardından gerçekleştirdiği tarihî tokalaşma. Washington, 13 Eylül 1993
ABD Başkanı Bill Clinton'ın himayesinde, Yaser Arafat ile İzak Rabin'in Oslo Anlaşması'nın imzalanmasının ardından gerçekleştirdiği tarihî tokalaşma. Washington, 13 Eylül 1993

 

Rabin, Filistinlilerle müzakerelerde sert bir tutum sergiledi; bazı aşamalarda ise geri adım attı. Buna rağmen Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat, Rabin'i övgüyle anmış ve "Öldürülmeseydi kendisiyle tarihî bir barış anlaşmasına varabilirdik" ifadelerini kullanmıştı.

Ehud Barak, sahip olduğu askerî nişanların sayısı bakımından İsrail'in en önemli askerî isimlerinden biri olarak kabul ediliyor. Onu siyasete kazandıran da Rabin'di. Ancak Barak'ın kibirli tutumu oldukça belirgindi ve aceleci davranmasıyla tanınıyordu.

Arafat'la yürüttüğü Camp David müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, "İsrail'in barış sürecinde Filistinli bir ortağı yok" şeklindeki ünlü açıklamasını yaptı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu ifade, İsrail'de sonraki dönemlerde barış girişimlerini sonuçsuz bırakmak için kullanılan temel argümanlardan birine dönüştü. Barak son yıllarda geçmişteki tutumunu düzeltmeye çalışsa da İsrailliler nezdinde kötü siyasi mirasa sahip bir lider olarak görülüyor.

Ariel Şaron ise sert ve saldırgan bir general olarak tanımlanıyor. 1967'de Arap ülkelerine karşı savaş başlatılması için Başbakan Levi Eşkol'a baskı uyguladı. 1973 Ekim Savaşı sırasında emirleri ihlal ederek Süveyş Kanalı'nı geçti. Başbakan İzak Şamir onu tehlikeli bir isyancı olarak nitelendirdi.

Ancak başbakan olduğunda, Gazze Şeridi'ndeki İsrail güçlerini çekti ve buradaki yerleşimleri tahliye etti. Hayatının son döneminde ise iki devletli çözümden söz etmeye başladı.
 

1999 seçimlerinde Ehud Barak'ın seçim afişini Binyamin Netanyahu'nun fotoğrafının üzerine yapıştıran bir kişi
1999 seçimlerinde Ehud Barak'ın seçim afişini Binyamin Netanyahu'nun fotoğrafının üzerine yapıştıran bir kişi

 

Eisenkot kimi örnek alıyor?

Eisenkot, asker kökenli bu dört ismi önünde birer örnek olarak tutuyor. Çünkü İsrail kamuoyunun generaller konusunda kendi içinde bölündüğünün farkında. Geçmişte generallere neredeyse kutsallık atfeden toplum, artık onların siyasi deneyimlerini de sorguluyor ve sağ-sol ekseninde değerlendiriyor.

Netanyahu'nun son seçim kampanyasında kullandığı ve yüz binlerce seçmeni kendisine çektiği söylenen "Ya sağ ya Filistin" sloganı da bu kutuplaşmanın bir yansımasıydı.

Eisenkot'un benimsemek istediği ilk özellik, Rabin'in kişiliğinde öne çıkan kişisel dürüstlük. Rakiplerinin de kabul ettiği üzere bu özellik Eisenkot'ta mevcut.

İkinci özellik, "hedefe sabır ve metanetle bağlı kalmak". Üçüncüsü ise karar alırken cesur ve kararlı davranmak. Bu son özelliği değerlendirmek için henüz erken olsa da yakın çevresi, Eisenkot'un bu konuda Rabin'den bile daha ileri olduğunu savunuyor. Eisenkot bunlara bir de devletin çıkarlarını her şeyin önünde tutma anlayışını ilave ediyor.
 

Gadi Eisenkot, 10 Kasım 2026'da Knesset'teki bir toplantı sırasında / Fotoğraf: AP
Gadi Eisenkot, 10 Kasım 2026'da Knesset'teki bir toplantı sırasında / Fotoğraf: AP

 

Ancak mevcut koşullarda Eisenkot, temel bir görevle karşı karşıya: Binyamin Netanyahu'nun izlediği ve İsrail'in çıkarlarını ciddi biçimde tehlikeye atan politikaların ardından ülkeyi yeniden doğru bir rotaya sokmak.

Bu görev, onu İsrail'de artık son derece güçlü bir siyasi aktör hâline gelen aşırı sağla doğrudan çatışmaya sürüklüyor.

Söz konusu aşırı sağ, fikirleriyle İsrail toplumunun büyük bölümünü etkisi altına almış durumda. Silahlı, kontrolsüz ve şiddet yanlısı milis yapılarıyla sokaklarda da etkili. Irkçı ve zorba bir görüntü sergilemekten çekinmiyor; sürekli savaş istiyor.

Bu kesim, İsrail'in bölgenin en büyük gücü olarak kendisini kabul ettirebileceğini ve barışı güç yoluyla dayatabileceğini düşünüyor. Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki saldırısının bedelini bütün Araplara ödetmek istiyor. Yalnızca Filistin'de değil, Lübnan ve Suriye'de de toprak işgal etmeyi hedefliyor. İsrail'in uluslararası itibarını, insani değerleri, uluslararası hukuku ve anlaşmaları ise önemsemiyor.
 

İsrail'de yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot, Ekim 2026'daki genel seçimlerin ilk sonuçlarının açıklanmasının ardından İsrail bayrağını sallıyor / Fotoğraf: DPA
İsrail'de yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot, Ekim 2026'daki genel seçimlerin ilk sonuçlarının açıklanmasının ardından İsrail bayrağını sallıyor / Fotoğraf: DPA

 

Eisenkot ile aşırı sağın görüşleri arasındaki farklar neler?

Aslında Eisenkot da aşırı sağın bazı görüşlerinden bütünüyle uzak değil. Ancak bunları farklı ifadelerle dile getiriyor. Örneğin, "bölge ülkelerine karşı üstünlüğün güvence altına alınması" gerektiğini savunuyor ve "gücün barışı sağlamada temel bir unsur olduğuna" inanıyor. Özellikle İran ve onun silahlı uzantılarına karşı cephelerde askerî zafer elde etme hedefinden de vazgeçmiyor.

Bununla birlikte Eisenkot, bütün bu politikaların ABD ile ortaklık ve "ulusal birlik" ruhu içinde yürütülmesini istiyor. Bölgesel ve uluslararası ilişkiler konusunda aşırı sağdan farklı yaklaşımları benimsiyor. Özellikle Suriye ve Lübnan'la siyasi anlaşmalar yoluyla savaşın sona erdirilmesini hedefliyor.

Eisenkot, ABD Başkanı Donald Trump'ın sunduğu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde karara dönüşen 20 maddelik planla ilgili çekinceleri bulunduğunu söylüyor. Ancak Netanyahu liderliğindeki hükümet bu planı kabul ettiği için kendisinin de plana bağlı kalacağını belirtiyor. Eisenkot, uluslararası anlaşma ve sözleşmelere saygı duyduğunu vurguluyor.

Eisenkot'un geride bırakmak istediği miras ise İsrail'in bölgesel ve uluslararası konumundaki gerilemeyi durduran, ülkeye ilerleme ve refah umudunu yeniden kazandıran ve generallerin itibarını iade eden lider olmak.

Yakın çevresi, Eisenkot'un asker kökenli başbakanların deneyimlerini derinlemesine incelediğini, kimlerden hangi özellikleri örnek alması ve hangi hatalardan kaçınması gerektiğini bildiğini söylüyor.

Peki, Eisenkot, kendisini cesur ve tarihî bir lidere dönüştürecek yeni bir yol açmayı başarabilecek mi, yoksa seleflerinin hatalarını mı tekrarlayacak?

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Şarku'l Avsat

Başbakanlık görevini devralmaya hazırlanan isim, Rabin’i örnek alıyor... Ancak kendisini aşırı sağla çetin bir mücadele bekliyor
Perşembe, Kasım 12, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>İsrail tankı, Lübnan sınırına yakın Kiryat Şhmona’da Gadi Eisenkot’un seçim afişinin önünden geçiyor / Fotoğraf: AP</p>

related nodes: 
Gadi Eisenkot'un görevlendirilmesi: İsrail artık Mizrahi Yahudi bir başbakana hazır mı?
İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, hükümeti kurma görevini muhalefet lideri Eisenkot'a verdi
İsrail siyasetinin en büyük bilinmezi: Gadi Eisenkot nasıl bir yol izleyecek?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
İsrail siyasetinin generalleri arasında Eisenkot nerede duruyor?
copyright Independentturkish: 

Cevdet Yılmaz: Çinli şirketlerin Türkiye'deki yatırımlarını artırmasını istiyoruz

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Özellikle yenilenebilir enerji, enerji depolama sistemleri, elektrikli araçlar ve batarya teknolojileri, akıllı üretim, çevre teknolojileri ve sürdürülebilir altyapı alanlarında işbirliğimizi ilerletmek istiyoruz. Çinli şirketlerin Türkiye'deki yatırımlarını artırmalarını memnuniyetle karşılıyoruz." dedi. Yılmaz, Ticaret Bakanlığı, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi işbirliğinde İstanbul'da düzenlenen "Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu"na katıldı.

Türkiye ile Çin arasında yürütülen yüksek düzeyli siyasi diyaloğun, ekonomik ilişkileri daha dengeli, sürdürülebilir ve üretim odaklı bir zemine oturtmanın yolunu açtığını belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ortaya koyduğu strateji ve ana çerçevenin herkes için yol gösterici olduğunu söyledi.

Bugünkü buluşmanın, ülkeler arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine, yeni ortaklıkların kurulmasına ve karşılıklı yatırımların artırılmasına katkıda bulunmasını temenni eden Yılmaz, "Bugün Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkilerin kurulmasının 55. yılını idrak ediyoruz. Bugün geldiğimiz noktada 2010'da ilişkilerimizin stratejik işbirliği düzeyine yükseltilmesinden bu yana Türkiye ve Çin giderek daha geniş bir etkileşim ve işbirliği ağı geliştirmiştir. Devlet başkanlarımızın ortaya koyduğu irade ikili ilişkilerimizin mümkün olan her alanda daha da derinleştirilmesi bakımından güçlü bir zemin oluşturmaktadır." diye konuştu.

Cevdet Yılmaz, Türkiye olarak Çin ile ilişkileri karşılıklı saygı, güven ve ortak çıkarlar temelinde geliştirmeye önem verdiklerini kaydederek, bu anlayışla, siyasi diyaloğun yanı sıra ekonomik ilişkilerin de daha dengeli, sürdürülebilir ve her iki ülkenin kalkınma hedeflerine katkı sağlayacak şekilde ilerlemesini arzu ettiklerini vurguladı.

"Türkiye ile Çin'in ortak vizyona sahip olduğunu ifade edebilirim"

Dünya ekonomisinde önemli bir değişim sürecinden geçildiğini belirten Yılmaz, enerji güvenliğinin ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönem yaşandığını söyledi.

Yılmaz, yeşil dönüşümün sadece çevrenin korunmasıyla ilgili bir kavram olmadığını, aynı zamanda sanayinin rekabet gücünü, teknolojik gelişmeyi, yatırım tercihlerini ve uluslararası ticaretin geleceğini doğrudan etkilediğini dile getirdi.

Türkiye olarak kalkınma planlarında dijital ve yeşil dönüşümü bütün politikaların merkezine koyduklarını vurgulayan Yılmaz, "Türkiye güçlü sanayi altyapısı, dinamik özel sektörü, nitelikli insan kaynağı ve stratejik konumuyla bu dönüşümün sunduğu fırsatları değerlendirmeye kararlıdır. Bu anlamda da Türkiye ile Çin'in ortak vizyona sahip olduğunu ifade edebilirim. Enerji ithal eden iki ülke olarak yeşil dönüşümü sağlamamız sadece çevresel hedeflere ulaşma noktasından değil, makroekonomik istikrarımız açısından da son derece kıymetli ve değerli. Türkiye bu doğrultuda 2053 net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda yeşil dönüşüm çalışmalarını sürdürmektedir." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, COP31'e ev sahipliği yapıldığını anımsatarak, Türkiye'nin iklim diplomasisi konusunda da liderlik yaptığını rahatlıkla ifade edebileceğini kaydetti.

COP31'in bu mücadelede uluslararası işbirliğini güçlendiren, finansman ve teknoloji alanlarında somut ilerlemeler sağlayan bir toplantı olmasını dileyen Yılmaz, "Tüm dünyanın ortak çabasına ihtiyaç var. Ancak hakkaniyet çerçevesinde bu sorumlulukların dağıtılması gerekiyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelere finansman desteği ve teknoloji transferi küresel yeşil dönüşüm süreci için çok önemli. Bu toplantıdan da yine bu doğrultuda sonuçlar beklediğimizi ifade etmek istiyorum." şeklinde konuştu.

"Amacımız Türkiye'nin Çin ile ticaretini daha da artırmak"

Yılmaz, Çin'in dünya ekonomisinde, sanayi üretiminde, yenilenebilir enerji teknolojilerinde ve elektrikli araçlar başta olmak üzere yeni nesil üretim alanlarında önemli bir konuma sahip olduğunu belirtti.

Türkiye'nin ise gelişmiş üretim kapasitesi, Avrupa ve çevre pazarlara erişim imkanları, lojistik altyapısı ve güçlü girişimcilik ekosistemiyle uluslararası yatırımcılar için önemli fırsatlar sunduğunu aktararak, şöyle devam etti:

Bu tamamlayıcı imkanların, ülkelerimiz arasında yeni ve karşılıklı fayda sağlayan ortaklıklara dönüştürülebileceğine inanıyoruz. Özellikle yenilenebilir enerji, enerji depolama sistemleri, elektrikli araçlar ve batarya teknolojileri, akıllı üretim, çevre teknolojileri ve sürdürülebilir altyapı alanlarında işbirliğimizi ilerletmek istiyoruz. Çinli şirketlerin Türkiye'deki yatırımlarını artırmalarını memnuniyetle karşılıyoruz. Bu yatırımlar aramızdaki ticareti arttırıcı bir etki de yapacaktır. Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 53 milyar dolara ulaşmıştır ve Türkiye'nin en büyük dış ticaret ortağı Çin olmuştur. Bununla birlikte ihracatımızın oldukça dengesiz bir yapı arz ettiğini de söylemek zorundayım. İthalatımız 49,6 milyar, ihracatımız ise sadece 3,3 milyar dolar olmuştur. 2026 yılında ihracatımızda yüzde 49'a yakın bir artış olmasına rağmen ihracatımız hala rakamlar olarak oldukça sınırlı düzeylerdedir. Bu tablo karşısında bir anlaşmazlık söz konusu değil, ortak bir çaba gerektiren yapısal bir mesele var. Bu ortak çabayı da iki ülke olarak göstereceğimize inanıyoruz. Amacımız Türkiye'nin Çin ile olan ticaretini daha da artırmak, daha da geliştirmek ve daha dengeli bir yapıya kavuşturmaktır.

Bu çerçevede daha yüksek katma değerli ürünlerin Çin'e pazarlanmasının son derece önemli olduğuna dikkati çeken Yılmaz, diğer taraftan sadece mal ticaretinde değil, turizm alanında da ilişkileri ileriye taşımanın kıymetli olduğunu vurguladı.

Cevdet Yılmaz, finans alanında Çin ile Türkiye'nin imkanlarının bir araya gelmesinin önemine işaret ederek, şöyle konuştu:

Bir diğer taraftan da tabii Çinli firmaların ülkemize doğrudan yatırımlarının artması kıymetli. Bütün bunlarla birlikte ekonomik olarak daha dengeli bir ilişki biçimi geliştirebileceğimize inanıyoruz. Yeşil kalkınma bu yaklaşımımızın hayata geçirilmesinde çok önemli bir işbirliği imkanı sunuyor. Bu stratejik alanda gerçekleştirilecek işbirliğinin iki ülkenin ekonomik ilişkilerine ve sanayilerinin dönüşümüne katkı sağlayacağına inanıyoruz. Ekonomik ilişkilerimizin gelişmesi, büyük ölçekli yatırımların yanı sıra firmalarımız arasında kurulacak doğrudan ve sürekli temaslarla belirleyici rol oynayacak. İş insanlarımızın karşılıklı olarak daha rahat seyahat edebilmesi, firmalarımızın pazarlara erişimi ve ortaklıkları geliştirmesi açısından önem taşımaktadır.

Türkiye olarak Çin'e vizeyi kaldırdıklarını anımsatan Yılmaz, iş dünyasının Çin'e gidişinde kolaylıkların artırılmasının ve THY'nin uçuş sayılarını artırmasının hem turizm alanında hem iş dünyasının etkileşimi alanında faydalı olacağını düşündüğünü kaydetti.

"Türkiye'nin çok ciddi imkanlar sunduğunu görüyoruz"

Türkiye ile Çin arasındaki işbirliğinin önemli alanlarından birinin de ulaşım ve bağlantısallık olduğunu kaydeden Yılmaz, şunları dile getirdi:

Bağlantısallık bugünkü dünyanın en kritik kavramlarından biri haline gelmiştir. Ukrayna-Rusya savaşı sebebiyle yaşadıklarımız ortada. Bu çerçevede Türkiye'nin çok ciddi imkanlar sunduğunu görüyoruz. Birincisi tabii orta koridorun geliştirilmesi ve bunun Çin'in kuşak ve yol girişimi ile uyumlaştırılması son derece kıymetli. Nitekim Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve Marmaray'ın yanı sıra Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nden geçecek olan 120 kilometre demiryolu hattı gibi yeni ve kilit projelerimiz, Türkiye'nin Doğu, Batı ve Kuzey, Güney bağlantısallığındaki merkezi konumunu pekiştirmektedir. Yine Irak'ı boydan boya geçecek olan Kalkınma Yolu Projesi de sadece bölgemiz için değil, küresel ticaret için de önemli bir güzergah sunmakta. Ayrıca Türkiye'den Suriye'ye Ürdün'e ve oradan da Suudi Arabistan'a uzanan güzergah da yine dünya ticaretinde tedarik sistemlerinde önemli konumda proje olarak gündemimizdedir. Dolayısıyla bu konularda da Çin ve Türkiye olarak önemli işbirliği potansiyeline sahip olduğumuzu ifade etmek isterim.

Yılmaz, Tarihi İpek Yolu'nun asırlar boyunca güçlendirdiği bağların, bugün Türkiye ve Çin arasında üretimi, yatırımı ve ortak refahı büyütecek güçlü bir ekonomik ortaklığa dönüşebileceğini anlattı.

Cevdet Yılmaz, forumdan beklentilerinin, görüşmelerin somut yatırım kararlarına, yeni iş ortaklıklarına ve uzun vadeli projelere dönüşmesi olduğunu söyledi.

Foruma katılan Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Cıng ve heyetine teşekkür eden Yılmaz, "Forumun düzenlenmesine katkı sağlayan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu ve Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi başta olmak üzere tüm kurumlarımıza ve iş dünyamızın temsilcilerine şükranlarımı sunuyorum. Forumun, Türkiye ve Çin arasındaki ekonomik ve ticari işbirliğinin daha da geliştirilmesine katkı sağlamasını diliyorum." diye konuştu.

 

AA

Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu'nda konuşan Cevdet Yılmaz, 2026'da Çin'e ihracatta yüzde 49'a yakın artış kaydedilmesine rağmen mevcut rakamların sınırlı kaldığını belirtti. Yılmaz, ticaretteki yapısal sorunların ortak çabayla aşılabileceğini söyledi
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 13:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cevdet Yılmaz: Çinli şirketlerin Türkiye'deki yatırımlarını artırmasını istiyoruz
copyright Independentturkish: 

Erdoğan: Türkiye ve Azerbaycan arasında dayanışma, kader ortaklığı ve kardeşlik hukuku var

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in davetiyle gerçekleştirdiği Şuşa ziyaretinin ardından ülkeye dönüşte gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Erdoğan ile yapılan röportaj şu şekilde:

Bir süredir çeşitli spekülasyonlar yapıldı. Fakat hep Azerbaycan'la Türkiye arasındaki iş birliğine yönelik iyi mesajlar verdiniz. Bugün de o mesajların en güçlüsünü Şuşa'dan beyan ettiniz. Tüm bu fitne odaklarına rağmen Azerbaycan-Türkiye ilişkilerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Karabağ'daki anmada her zaman söylediğimiz gibi "bir millet, iki devlet" anlayışıyla ilişkilerine yön veren iki güçlü devletin dayanışması vardı. İlham Aliyev kardeşimle samimi bir şekilde kucaklaştık, hasret giderdik. Türkiye ile Azerbaycan arasında ayrılık arayanlar beyhude bir çabanın içerisindedir. Türkiye ile Azerbaycan arasında tam bir dayanışma, kader ortaklığı ve kardeşlik hukuku vardır.

Bölgemizde ve dünyada Türk'ün güçlü sesini diğer kardeşlerimizle birlikte yükseltecek ve müreffeh geleceği birlikte inşa edeceğiz. Bizim aramıza mesafe koymaya çalışanlar milletlerimizin birbirine olan muhabbetini, tarihi bağlarını ve sarsılmaz iradesini hesaba katmıyor. Türkiye ve Azerbaycan inşallah bundan sonra da bölgesinin huzuru, istikrarı ve refahı için omuz omuza yürümeye devam edecektir.

Bu kardeşliğin bozulmasını isteyenlerin tuzaklarına karşı neler yapılmalı? Türk Dünyası’na ve Azerbaycan halkına bu konuda vermek istediğiniz mesaj nedir? Bunu sormak istiyorum.

Bu birlikteliğin her şeyden önce birilerini rahatsız ettiği biliniyor. Türkiye, Azerbaycan ve diğer Türk devletlerinin birlikte hareket ettiğinde, hangi adımları atabildiğini görmek için tarihe bakmak yeterlidir. Biz farklı devletleriz. Bütün bunlarla beraber farklı kurumsal yapılara sahibiz. Ama aynı zamanda, kardeşlik harcıyla birbirimize sıkı sıkıya bağlıyız. Bu harç bizleri ayakta tutan, güçlü kılan en önemli unsurdur.

Bu kardeşlik ortak tarihimizin, ortak kültürümüzün ve gelecek nesillere bırakacağımız büyük mirasın en sağlam teminatlarından biridir. Bunu yıpratmadan bizi yıkamayacaklarını anlayanlar, birliğimizi ve beraberliğimizi zedelemeye çalışabilir. Özellikle bu tür oyunlara karşı dikkatli olmalı, uyanık davranmalıyız. Dezenformasyona itibar etmemeli ve her meselede doğrudan, samimi ve açık iletişim kanallarını işletmeliyiz. Ankara'da Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nde de konuya "Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz. ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz." diyerek özellikle vurgu yaptım. Çünkü bize ayrılık değil, birlik yaraşır, beraberlik yaraşır.

ABD-İran arasında tansiyon yeniden yükseldi. Keşm Adası'nın hedef alındığı iddia edildi. Bölgede de savaşın yeniden hızlandırılacağına yönelik bir beklenti hakim. Siz de bu konuları ABD Başkanı Sayın Trump ile görüştünüz. Bölgedeki bu yüksek tansiyonu nasıl değerlendirirsiniz?

Arkadaşlar, İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlatılmasını ve bölgemizin daha fazla istikrarsızlığa sürüklenmesini istemiyoruz. Sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözümünün mümkün olduğunu her fırsatta dile getiriyoruz. Maalesef yeniden olumsuz yönde bir hareketlenmeden söz edebiliriz. Bunu engelleyebilmek için elimizden geleni yapmaktayız.

Amerikan Başkanı Sayın Trump'la bu konuları görüştüm ve çekincelerimizi anlattım. Barış ve diplomasi kapısını açmak için devreye girmeye hazır olduğumuzu taraflara ilettik. Umarız sağduyu hakim olur ve bölge olarak uçurumun kenarından döneriz. Daha fazla çatışma, bölgemiz için daha fazla kayıptan başka bir anlama gelmiyor. Savaşın ortaya çıkardığı faturayı yalnızca çatışan taraflar ödemiyor. Türkiye'den Körfez ülkelerine, Irak'tan Suriye'ye, Avrupa'dan Asya'ya kadar çok geniş bir coğrafya ne yazık ki tüm bu gelişmelerden etkileniyor.

10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi'de Amerika Birleşik Devletleri, Ukrayna, Rusya temsilcilerinin bir araya gelmesi bekleniyor. Bu kritik görüşme öncesinde Sayın Putin'le bir görüşmeniz, bir temasınız olacak mı, bunu merak ediyorum. Bir de Abu Dabi'deki müzakerelerden nasıl bir sonuç bekliyorsunuz? Çünkü Zelenskiy ile de yakın zamanda görüştünüz. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi konusunda yeni bir aşamaya geçilebilir mi?

Biz bu savaşın sona ermesi için yoğun çaba sarf ediyoruz. Sayın Trump'ın da gayretlerini takdirle takip ediyor ve destekliyoruz. Türkiye bu savaşın başından itibaren çözümden ve barıştan yana tutumunu her türlü tepkiye rağmen göstermiştir. Savaşan iki devletle ilişkilerimizi ve temaslarımızı sürdürmemize, geçmişte Avrupa'dan gelen tepkileri hatırlayın. Bizi, yaptırımları delmekle itham eden söylemlerden tutun, uyumsuzlukla suçlamaya varıncaya kadar birçok eleştiriyi biz bu arada göğüsledik.

Dedik ki "biz bu meselede adil bir barışın tarafındayız." Hakkaniyetli tavrımızın isabeti bugün daha görünür durumda. Bugün de “artık bu kan durmalı” diyoruz. Türkiye, taşın altına elini koyduğunu defalarca kanıtladı. Sayın Putin ile bu konuları defalarca konuştuk ama yine konuşacağız. Sayın Zelenskiy ile malum geçtiğimiz hafta konuştuk, yine konuşacağız. Sayın Trump ile Avrupalı liderlerle, konunun tüm taraflarıyla temas halindeyiz.

İstanbul'da kurduğumuz müzakere zemini, tahıl koridoru girişimimiz ve esir takaslarında üstlendiğimiz rol, Türkiye'nin barış için anahtar konumunu göstermesi bakımından emsalsiz bir örnektir. Türkiye olarak gerektiğinde yeniden İstanbul'u müzakerelerin merkezi yapmaya, insan odaklı diplomasiyi tüm enstrümanlarıyla kullanmaya hazırız. Biz umutluyuz. Barış için çok daha ümitvarız.

Türkiye yine uluslararası bir zirveye ev sahipliği yapmanın arifesinde. Çok başarılı bir NATO Zirvesi'nin ardından Antalya'da COP31 hazırlıkları tamamlandı ve başlıyor. Bu zirveden Türkiye olarak neler bekliyorsunuz? Türkiye olarak dünyaya neler söyleyeceğiz?

İnanıyorum ki; COP31 Türkiye'nin bu konudaki vizyonunun geniş kitlelerce daha iyi anlaşılacağı bir zemin olacaktır. Biz hiçbir konuya “-mış gibi” yaklaşmıyoruz. Biz bir soruna eğildiysek onun somut, sürdürülebilir çözümlerini üretir ve yol haritamızı ortaya koyarız. İklim sorunu hem bugünün hem tedbir alınmazsa daha ağırlaşmış haliyle yarının sorunudur.

Unutmayalım dünya bizim evimiz ve onu kirletmeye hakkımız yok. Antalya'da insanlığın ortak geleceğini güvence altına alacak en somut adımları konuşacağız. COP31'de sadece liderleri bir araya getirmiyor, konuşmalar yaparak bildiri yayımlamıyoruz. Bizim hedefimiz bu zirveyi somut sonuçların üretildiği, ülkelerin taahhütlerini uygulamaya dönüştürdüğü bir platform haline getirmek. Çünkü artık kağıt üzerinde kalacak sözlerin değil, harekete geçmenin vaktidir.

İklim adaleti dediğimiz meseleye önem veriyoruz. Her alanda farkındalığı artırmaktan yeşil sanayileşmeye, dirençli şehirlerden iklim uygulamalarına birçok başlık gündemimizde yer alacak.

Gerek Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nde gerekse birçok uluslararası zeminde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin tanınması, desteklenmesiyle ilgili hem mesajlarınız hem de çağrılarınız oldu. Bu çerçevede Türkiye'nin yakın zamandaki beklentileri nedir? Yeni dönemde bu hususta hangi adımların atılması söz konusu olabilir?

Arkadaşlar, biz Kıbrıs Türk halkını asla yalnız ve çaresiz bırakmayız. Bunu bütün dünya böyle bilmeli ve ezberlemelidir. Kıbrıs davası bizim için yalnızca bir dış politika meselesi değildir. Kıbrıs'ta çözümsüzlüğü çözüm olarak görmüyoruz ve iki devletli çözümün arkasında duruyoruz. Kıbrıs konusundaki duruşumuz da son derece açık ve net.

Artık adada iki ayrı halkın, iki ayrı devletin bulunduğu gerçeğinin kabul edilmesi gerekiyor. Defalarca denenmiş ve çeşitli oyunlarla her defasında akamete uğramış modeller zaman ve enerji kaybıdır. Dost ve kardeşlerimiz başta olmak üzere tüm devletleri Kıbrıs Adası'nda kalıcı barışa destek olmak için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımaya, onlarla siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler tesis etmeye davet ediyorum. Birleşmiş Milletler kürsüsünden de söylediğim gibi Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü tescil edilmeli, maruz bırakıldığı gayriinsani izolasyon artık son bulmalıdır. Yeni dönemde de bu çağrımız çerçevesinde adımlar atmaya, uluslararası platformlarda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin yanında durmaya devam edeceğiz.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin görünürlüğünü artıracak adımlar ve projeler devam edecek. Kıbrıs meselesi adalet yerini buluncaya kadar takip edeceğimiz bir milli davadır. Artık herkes bunu böyle bilmelidir.

Terörsüz Türkiye, Terörsüz Bölge sürecinde geldiğimiz aşamaya ilişkin bir soru yöneltmek istiyorum. Elbette tespit ve teyit sonrasında bir Milli Güvenlik Kurulu kararı sürecin yol haritasında. Bugün itibarıyla hangi aşamadayız? Milli Güvenlik Kurulu kararının olgunlaşabileceği, kamuoyuyla paylaşılabileceği aşamaya ne zaman gelebileceğini düşünüyorsunuz?

Her şeyden önce bu konuda kimse tereddüt etmesin. Hiç kimsenin endişesi olmasın. Biz hem Cumhur İttifakı hem de devlet olarak Terörsüz Türkiye sürecine sadece elimizi değil, aynı zamanda vücudumuzu koyduk. Milletimiz ve devletimiz, yarım asrına mal olan terör meselesini çözmek için kararını vermiş, yol haritasını belirlemiş ve harekete geçmiştir. Bundan geriye dönüş olmayacaktır.

Örgütün bütün unsurlarıyla fesih sürecini tamamlaması, elindeki silahları eksiksiz şekilde teslim etmesi ve bu durumun devletimizin ilgili kurumları tarafından somut biçimde tespit ve teyit edilmesi öncelikli konumuz. Saha boş değildir. Her adım, her hamle devletimizin ilgili kurumlarınca ve hükümetimizce yakından takip edilmektedir. Mağaralar belli bir plan dahilinde boşaltılıyor. Bu aynen devam edecek. İzleme Komisyonunun da inşallah kısa sürede kurulacağına inanıyorum. Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Bey'in başkanlığındaki komisyon da çalışmalarını sürdürüyor. Alt komisyon da yakında çalışmaya başlayacak.

Birileri aslında sürecin buraya kadar sorunsuz geleceğini düşünmüyordu. Ama biz bu konuda çok kararlı bir tutum içinde olduk. Kesin bir tarih vermekten ziyade sürecin sağlıklı, eksiksiz ve geri dönüşü olmayacak şekilde tamamlanmasına odaklanmış durumdayız. Latincede "Yavaşça acele et." anlamına gelen "Festina lente" diye bir söz vardır. Biz de dikkatli ama seri hareket ediyor, Allah korusun bir yol kazasına mahal vermek istemiyoruz. Temennimiz, çok uzak olmayan bir vadede teyit ve tespit aşamalarının tamamlanarak inşallah Milli Güvenlik Kurulu kararı aşamasına ulaşılmasıdır. Tüm çabamız bunun içindir.

 

Independent Türkçe

“Türkiye ile Azerbaycan arasında ayrılık arayanlar beyhude bir çabanın içerisindedir”
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 13:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan: Türkiye ve Azerbaycan arasında dayanışma, kader ortaklığı ve kardeşlik hukuku var
copyright Independentturkish: 

YENİ Parti'de Parti Meclisi 150 üyeye çıkarıldı

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel başkanlığında toplanan Kurucular Kurulu'nda 80 üyeli Parti Meclisi'nin 150'ye çıkarılması onaylandı. Hafta sonu yapılacak 1'inci Olağan Kurultay’da belirlenecek 150 kişilik Parti Meclisi; yasama grubu, örgüt grubu ve politika geliştirme grubu olmak üzere üç gruptan oluşacak.

YENİ Parti’nin Kurucular Kurulu ve PM toplantıları, bugün parti genel merkezinde Genel Başkan Özgür Özel başkanlığında gerçekleşti. 14-15 Kasım’da “Türkiye Yenileniyor” sloganıyla düzenlenecek 1'inci Olağan Kurlutay öncesinde son kez yapılan toplantılar yaklaşık bir saat sürdü. Toplantıda 80 üyeli Parti Meclisi'nin 150 üyeye çıkarılmasına ilişkin hüküm, Kurucular Kurulu kararıyla parti tüzüğüne eklendi.

PM üç gruba ayrılacak

Alınan bilgilere göre bu karar, tüzüğe geçici olarak eklendi. Bir kurultay dönemi boyunca 150 kişi olacak PM, kendi içerisinde üç gruba ayrılacak. Buna göre; mevcutta 80 olan PM’nin içindeki milletvekilleri, PM’nin "parti yasama grubu"nu oluşturacak. “Parti örgütü grubu” başlığıyla tüzüğe eklenen ikinci grup, parti örgütünün vereceği isimlerden oluşacak. 150 kişilik PM’nin içindeki son grup ise "politika geliştirme grubu" olarak belirlendi. Parti örgüt ve politika geliştirme gruplarının sırasıyla 40 ve 30 kişiden oluşması bekleniyor.

PM listesinin dağılımı yaş, meslek, cinsiyet ve demografik özellikler bakımından kapsayıcı olacak. PM’de ayrıca YENİ Parti’nin milletvekili bulunmayan illerden temsilciler olması bekleniyor.

Özel’in 150 kişilik PM kararını toplantıda, “Zor bir süreçte büyük sorumluluk aldınız. Bunu unutmayacağım. Bu sebeple hepinize yine PM’de görev vermek istiyorum” şeklinde gerekçelendirdiği öğrenildi.

Yeni örgütlenme modeli tüzüğe eklendi

Toplantıda YENİ Parti’nin "yeni örgütlenme modeli" kapsamında oluşturulan mahalle meclisleri ve mahalle temsilcilikleri de tüzüğe eklendi.

Ayrıca "Etik, Şeffaflık ve Çıkar Çatışması” başlığı da tüzüğe eklendi. Bu madde kapsamında parti görevleri kişisel menfaat sağlamak amacıyla kullanılamayacak, parti yöneticileri ve seçilmişleri mal varlığı bildiriminde bulunacak, hediye ve bağışlarla ilgili şeffaflık esas olacak ve tüm bu süreçleri denetlemek üzere bir Etik Kurul oluşturulacak.

Edinilen bilgiye göre, genel başkana PM’de bulunmayan en fazla beş ismi MYK’da görevlendirme yetkisi de verildi.

Özel, toplantıların ardından MYK'sını topladı. Parti Sözcüsü Zeynel Emre, partisinin genel merkezinde üç toplantının gündemine ilişkin saat 14.00'te basın toplantısı yapacak.  

 

ANKA

Özgür Özel başkanlığında toplanan Kurucular Kurulu, 80 üyeli Parti Meclisi'nin 150 üyeye çıkarılmasını onayladı. Yeni Parti Meclisi; yasama, örgüt ve politika geliştirme gruplarından oluşacak.
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 13:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
YENİ Parti'de Parti Meclisi 150 üyeye çıkarıldı
copyright Independentturkish: 

Bilginin doğal hiyerarşisi: Gerçeklikten teknolojiye uzanan bilgi zinciri (12)

Matematik eğitimi üzerine yapılan tartışmalar çoğu zaman okul sınırları içinde kalmaktadır. Hangi konunun hangi yaşta öğretileceği, hangi yöntemlerin daha etkili olduğu veya öğrencilerin hangi alanlarda zorlandığı gibi sorular eğitim bilimlerinin doğal ilgi alanlarıdır. Buna karşılık matematiksel kavrayışın bilgi üretim sürecinin bütünü içindeki yeri daha az ele alınmaktadır. Oysa matematik yalnızca bir ders değildir. Matematik, insanın gerçekliği anlamlandırma sürecinde kullandığı temel düşünme araçlarından biridir. Bu nedenle matematik üzerine yürütülen her tartışma kaçınılmaz olarak bilgi teorisine, bilim felsefesine ve insan zihninin çalışma biçimine uzanmaktadır.

Buraya kadar geliştirilen yaklaşım belirli bir gözleme dayanmaktadır. İnsan zihni gerçeklikle karşılaşmakta, gerçekliği geometrik ilişkiler hâlinde kavramakta, bu ilişkileri ölçmekte, sayılarla ifade etmekte ve sonunda genel kurallar geliştirmektedir. Matematiksel düşüncenin gelişimi bu doğrultuda ilerlemektedir.

Fakat süreç burada sona ermemektedir. Matematiksel ilişkiler daha sonra doğadaki değişimleri açıklamak için kullanılmakta, fizik ortaya çıkmakta ve fiziksel bilgi teknolojik uygulamalara dönüşmektedir. Böylece gerçek cisimlerden başlayan kavrayış zinciri mühendislik ürünlerine, üretim sistemlerine ve modern teknolojilere kadar uzanmaktadır.

Bu durum insanlık tarihinin genel gelişim çizgisinde açık biçimde görülebilir. İlk insanlar çevrelerindeki dünyayı gözlemlemişlerdir. Toprak, su, rüzgâr, ateş ve canlılar hayatın temel unsurları olarak deneyimlenmiştir. Bu aşamada bilgi büyük ölçüde doğrudan gözleme dayanmaktadır. İnsan doğayı kullanmakta, fakat onu sistematik biçimde açıklayamamaktadır. Buna rağmen dikkatli gözlemler zamanla belirli düzenlerin fark edilmesini sağlamıştır. Mevsimlerin dönüşü, gök cisimlerinin hareketleri, bitkilerin büyüme döngüleri ve nehirlerin taşma zamanları tekrar eden örüntüler sunmaktadır. Bilginin ilk temelleri bu örüntülerin gözlemlenmesiyle atılmıştır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Burada geometri merkezi bir rol oynamaktadır. Çünkü insanın fark ettiği ilk düzenler büyük ölçüde geometrik karakter taşımaktadır. Güneşin gökyüzündeki hareketi belirli bir yol izlemektedir. Bir ağacın dallanma yapısı belirli oranlar göstermektedir.

yapının ayakta kalabilmesi için belirli denge ilişkileri gerekmektedir. İnsan zihni bu düzenleri kavradıkça geometri ortaya çıkmaktadır. Geometri tarihsel olarak matematikten önce değildir; fakat matematiksel düşüncenin ilk görünür yüzüdür. İnsan gerçekliği biçimler ve ilişkiler hâlinde kavramaya başladığında matematiksel düşüncenin kapısı açılmaktadır.

Bu aşamadan sonra ölçme ihtiyacı doğmaktadır. Geometrik ilişkilerin yalnızca görülmesi yeterli olmamaktadır. İnsan onları karşılaştırmak ve kontrol etmek istemektedir. Bir tarlanın büyüklüğü, bir yapının yüksekliği veya iki şehir arasındaki mesafe belirli bir hassasiyetle ifade edilmelidir. Böylece sayı ortaya çıkmaktadır. Sayılar insanlığın geliştirdiği en güçlü soyutlama araçlarından biridir. Çünkü sayılar farklı nesneler arasında ortak ilişkiler kurulmasını mümkün hâle getirmektedir.

Burada önemli olan nokta sayıların bilginin başlangıcı değil, belirli bir aşaması olmasıdır. Günümüzde birçok insan matematiği sayı ile özdeşleştirmektedir. Oysa sayı daha önce kurulmuş olan geometrik kavrayışın ölçülebilir hâle gelmesinden doğmaktadır. Bu nedenle matematiksel düşüncenin kökeni sayı değil, ilişkidir. Sayı bu ilişkilerin sembolik ifadesidir.

Aritmetik ve cebir geliştikçe insan zihni daha karmaşık yapılar kurabilmeye başlamıştır. Belirli olayların ötesine geçilmiş, ortak kurallar araştırılmıştır. Böylece matematik yalnızca ölçme aracı olmaktan çıkmış, genel ilişkilerin dili hâline gelmiştir. Bu dönüşüm bilgi tarihinde büyük bir kırılma noktasıdır. Çünkü insan ilk kez doğadaki olayları sistematik biçimde açıklayabilecek kavramsal araçlara sahip olmaya başlamıştır.

Fiziğin doğuşu tam da bu noktada gerçekleşmektedir. Fizik çoğu zaman doğa olaylarını inceleyen bağımsız bir bilim olarak tanımlanmaktadır. Bu tanım doğrudur; fakat eksiktir. Fizik aynı zamanda matematiksel ilişkilerin hareket ve değişim dünyasına uygulanmasıdır. Hareket eden bir cisim, büyüyen bir organizma veya değişen bir enerji sistemi matematiksel olarak ifade edilebildiği ölçüde bilimsel açıklamaya dönüşmektedir.

Galileo’nun doğanın matematik diliyle yazıldığı yönündeki ünlü ifadesi bu bakımdan önemlidir¹. Galileo’nun vurguladığı şey doğanın sayılardan oluştuğu değildir. Doğadaki düzenlerin matematiksel ilişkiler aracılığıyla anlaşılabileceğidir. Bu yaklaşım modern bilimin temelini oluşturmuştur. Çünkü fiziksel olayların matematiksel modellerle açıklanması bilimsel öngörü ve kontrol kapasitesini büyük ölçüde artırmıştır.

Isaac Newton’un çalışmaları bu sürecin olgunlaşmış biçimini temsil etmektedir. Newton yalnızca gezegenlerin hareketlerini açıklamamıştır. Aynı zamanda doğadaki değişimlerin belirli matematiksel yasalar çerçevesinde anlaşılabileceğini göstermiştir². Böylece matematik ile fizik arasındaki ilişki kurumsallaşmıştır. Bilgi üretim süreci yeni bir aşamaya geçmiştir.

Bu aşamadan sonra teknoloji ortaya çıkmaktadır. Teknoloji çoğu zaman makineler, bilgisayarlar veya endüstriyel ürünlerle özdeşleştirilmektedir. Oysa teknoloji daha geniş anlamda bilimsel bilginin uygulanabilir hâle gelmesidir. Bir köprünün inşası, bir geminin tasarımı, bir motorun geliştirilmesi veya bir bilgisayarın üretilmesi fiziksel yasaların mühendislik uygulamalarına dönüştürülmesiyle mümkün olmaktadır. Böylece bilgi zinciri tamamlanmaktadır.

Bu zincirin dikkat çekici özelliği her aşamanın kendinden önceki aşamaya dayanmasıdır. Geometri olmadan ölçü kurulamaz. Ölçü olmadan sayı anlam kazanamaz. Sayılar olmadan cebir gelişemez. Cebir olmadan fiziksel ilişkiler sistematik biçimde ifade edilemez. Fizik olmadan da ileri teknoloji üretilemez. Bilgi üretimi bu nedenle rastgele ilerleyen bir süreç değildir. Belirli bir mantıksal hiyerarşi izlemektedir.

Eğitim sistemleri açısından bakıldığında bu tespit son derece önemlidir. Çünkü modern öğretim süreçleri çoğu zaman bu zincirin son halkalarına odaklanmaktadır. Öğrenciler teknoloji kullanmakta, çeşitli yazılımlarla çalışmakta ve karmaşık cihazlarla karşılaşmaktadır. Buna karşılık bu teknolojilerin arkasındaki bilgi zinciri çoğu zaman görünmez kalmaktadır. Sonuç olarak teknoloji tüketilebilmekte, fakat üretilememektedir. Bilimsel kavrayış zayıf kaldığında teknoloji dışarıdan alınan bir ürün hâline gelmektedir.

Bu durum yalnızca bireysel eğitim açısından değil, toplumların gelişimi açısından da önem taşımaktadır. Tarih boyunca bilim ve teknoloji alanında ilerleme sağlayan toplumlar bilgi zincirinin tamamını inşa edebilmiş toplumlardır. Gözlem, geometri, matematik, fizik ve mühendislik arasında güçlü bağlar kurulmuştur. Bilginin bir aşamasındaki eksiklik sonraki aşamaların gelişimini de sınırlamıştır.

Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler açısından meseleye bakıldığında bu durum daha da belirgin hâle gelmektedir. Teknoloji üretme kapasitesi büyük ölçüde temel bilimlerin gücüne bağlıdır. Temel bilimlerin gücü ise matematiksel kavrayışın derinliğiyle ilişkilidir. Matematiksel kavrayış yalnızca işlem becerisi anlamına gelmemektedir. Gerçeklik ile semboller arasındaki bağı kurabilme kapasitesini ifade etmektedir. Bu kapasite gelişmediğinde bilgi zinciri zayıflamaktadır.

Bu nedenle matematik eğitimi üzerine yürütülen tartışmalar aslında çok daha geniş bir meseleye işaret etmektedir. Sorun yalnızca öğrencilerin matematik öğrenmesi değildir. Sorun bir toplumun bilgi üretme kapasitesidir. Gerçekliği gözlemleyebilen, geometrik düzenleri fark edebilen, ölçebilen, matematiksel olarak ifade edebilen ve bu bilgiyi fiziksel açıklamalara dönüştürebilen bireyler yetiştirmek bilgi toplumunun temel şartlarından biridir.

Bilginin doğal hiyerarşisi bu açıdan bakıldığında bir eğitim modeli olmanın ötesine geçmektedir. Aynı zamanda bilimsel gelişmenin ve teknolojik ilerlemenin mantığını açıklamaktadır. Gerçek cisimden başlayan yolculuk geometriye, matematiğe, fiziğe ve teknolojiye ulaşmaktadır. İnsanlığın bilgi tarihi de bireyin öğrenme süreci de aynı doğrultuda ilerlemektedir. Eğitim sistemlerinin görevi bu doğal zinciri görünür hâle getirmek ve her halkayı sağlam biçimde inşa etmektir.

 

(Devam edecek…)

 

 

¹ Galileo Galilei, Il Saggiatore, 1623, s. 171.
² Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, önsöz bölümü, s. 1.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Hasan Köse Independent Türkçe için yazdı
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 13:15
Main image: 

<p>Fotoğraf:&nbsp;Burst/Pexels Creative Commons</p>

related nodes: 
İlkokuldan liseye matematik müfredatının yeniden tasarımı: Kavrayış merkezli bir öğrenme mimarisine doğru (11)
Gerçek cisim → geometri → aritmetik → cebir → fizik: Yeni bir matematik öğretim modeli üzerine (10)
Türkiye'de matematik eğitiminin yapısal sorunları: Aritmetik merkezli müfredatın sonuçları (9)
Type: 
SEO Title: 
Bilginin doğal hiyerarşisi: Gerçeklikten teknolojiye uzanan bilgi zinciri (12)
copyright Independentturkish: 

Bakan Kurum, COP31'in açılışında konuştu: Türkiye tüm ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmaya hazır

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı, iklim değişikliği ile mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya COP31 Alanı'nda başladı.

Bir önceki dönem başkanı olan COP30 Başkanı Andre Aranha Correa do Lago, görevini COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a devretti ve Türkiye'nin COP31 Başkanlığı dünyaya ilan edildi.

Daha sonra COP31'in açılışında konuşan Kurum, dünyanın hızla değiştiğine ve aynı anda birçok sınamayla karşı karşıya olduğuna dikkati çekerek, şu an savaşların ve jeopolitik gerilimlerin sürdüğünü, ticaret yollarının, enerji hatlarının ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiğini belirtti.

Kurum, şu an dünyada, ekonomik belirsizliklerin, borç yükünün ve hayat pahalılığının milyonlarca insanın gündelik hayatına dokunduğunu, yüz milyonlarca insanın gıdaya erişmekte zorlandığını dile getirerek, dünyada teknolojinin ve yapay zekanın baş döndürücü hızla ilerlediğini, buna karşılık sermayeye, bilgiye ve teknolojiye erişimde büyük mesafelerin sürdüğünü söyledi.

Bütün bunların üzerinde dünyanın daha sıcak, daha kırılgan, afetlere daha açık bir hale geleceğini ifade eden Kurum, artık dünyanın farklı coğrafyalarının aynı iklim takviminde buluştuğunu, bir yerde başlayan kuraklığın tarihinin, başka bir yerde sofraya yazıldığını, bir bölgede taşan nehrin, binlerce kilometre ötede fabrikaların üretim takvimini değiştirdiğini anlattı.

"Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar uzanan sonuçlar doğuruyor. Aşırı sıcaklar şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda zorluyor. Dünya bize çok açık bir şey söylüyor, sıfır noktasındayız" diyen Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu yüzden bugünün dünyasında artık söz tükendi. Bu bilinçle hareket etmek zorundayız. Çünkü, iklim politikası aynı zamanda kalkınma politikasıdır. Gıda politikasıdır. Enerji politikasıdır. Şehir politikasıdır. Her şeyden önce, insanın geleceğini koruma politikasıdır. Tam da bu nedenle Antalya'dayız. Krizlerin birbirini büyüttüğü bir çağda, çözümleri birbirini güçlendirecek şekilde kurmak için buradayız. Coğrafyalarımız farklı olabilir. Şartlarımız, imkanlarımız ve önceliklerimiz farklı olabilir. Fakat dünyanın iklim takvimi ortaklaşıyor. Ortak bir takvim, ortak bir sorumluluk getiriyor. İşte Antalya'nın çağrısı budur. Ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir dönemde güveni yeniden kurmak, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkanları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31'i bunun için bir Uygulama COP'u yapmak istiyoruz.

"Gelin tarihi bir işbirliğini Antalya'da birlikte kuralım"

COP31 Başkanı Kurum, bu toprakların yüzyıllar boyunca yolların kesiştiği, fikirlerin karşılaştığı, ticaretin ve kültürün birbirine dokunduğu bir coğrafya olduğunu dile getirdi.

Bugün bu tarihi yeteneği yeni bir alana taşıyarak insanlığın ihtiyaçlarıyla imkanları buluşturmayı hedeflediklerini vurgulayan Kurum, "Çünkü, dünyada görünmeyen mesafeler var. Finansmana erişenlerle erişemeyenler arasında bir mesafe var. Teknolojiye sahip olanlarla o teknolojiye ihtiyaç duyanlar arasında bir mesafe var. Direnç kapasitesi güçlü ülkelerle kırılgan toplumlar arasında bir mesafe var. İklim diplomasisinin büyük görevi, bu mesafeleri azaltmaktır" dedi.

Kurum, "Türkiye, tarih boyunca bir köprü olmuştur. Şimdi de Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, kuzey ile güneyin, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazırdır. Avustralya ile birlikte Pasifik'in sesini duymaya, kırılgan ülkelerin derdine çözüm bulmaya hazırdır" şeklinde konuştu.

İklim eyleminin en pahalı faturalarından birinin gecikme olduğunu anlatan Kurum, bugün ertelenen dirençlilik yatırımının yarının afet maliyetine dönüşebileceğine dikkati çekti.

Bugün ulaşmayan uyum finansmanının yarının insani krizini büyütebileceğini dile getiren Kurum, sözlerine şöyle devam etti:

Bu yüzden geleceğin maliyetini bugünün kararlarına taşımak zorundayız. 1,5 derece hedefi yolumuzu göstermeye devam ediyor. Bilimin ortaya koyduğu gerçekleri açıkça konuşacağız. En kırılgan ülkelerin ve toplulukların sesini gündemimizin merkezine taşıyacağız. Antalya'da aldığımız kararların gerçek ömrü, bu salonlardan çıktıkları anda başlayacak. Buradan bütün ülkelere, halklara ve gençlere çağrıda bulunuyorum, gelin tarihi bir işbirliğini Antalya'da birlikte kuralım. Sözleri sonuçlara dönüştürelim. Kararları yatırıma dönüştürelim. Bilgiyi harekete geçirelim. Bir karar bir şehrin altyapısında yaşamalı. Bir çiftçinin toprağında yaşamalı. Bir fabrikanın üretim hattında yaşamalı. Bir ailenin enerji faturasındaki iyileşmede karşılık bulmalı. Çünkü bir kararın gerçek değeri, insan hayatına dokunduğu anda ortaya çıkar.

"Sıfır Atık anlayışını önemsiyoruz"

Kurum, COP31 Başkanlığı yaklaşımının merkezinde diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere 3 kavram bulunduğunu anımsatarak, öncelikle tarafların birbirini dinlemesini, ardından ortak zeminin genişletilmesini ve oluşan ortak iradenin sahaya yansıtılmasını hedeflediklerini belirtti.

Dünyada bilgi, teknoloji, sermaye, insan kaynağının olduğunu ancak meselenin bunların doğru zamanda, doğru yere, doğru insana ulaşması olduğunu ifade eden Kurum, "Sıfır Atık anlayışını bu nedenle önemsiyoruz. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendinin öncülüğündeki Sıfır Atık Hareketi, kaynaklara sahip çıkmayı, israfı azaltmayı, verimliliği artırmayı, günlük hayatın parçası haline getiriyor. Çocuklarımızı ve gençlerimizi bu dönüşümün en güçlü taşıyıcıları olarak görüyoruz." diye konuştu.

Kurum, bugün kazanılan bir alışkanlığın yarının kültürüne dönüştüğünü, aynı yaklaşımı enerji dönüşümüne taşıdıklarını anlatarak, şu değerlendirmeleri yaptı:

35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdümüzle 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarma hedefini ortaya koyduk. Yenilenebilir enerji, güçlü şebekeler, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayi bu dönüşümün birbirini tamamlayan parçalarıdır. İklim görüşmelerinin sonucunu insanların günlük hayatında yeni iş imkanlarında görmek istiyoruz. Bütün bunlar güçlü bir finansman mimarisi gerektiriyor. Fakat, finansmanın yanında başka bir altyapıya daha ihtiyacımız var, güven. Çünkü, güven de bir iklim altyapısıdır. Bir ülkenin verdiği sözün karşılığını görmesi, ihtiyaç duyduğu kaynağa erişmesi, taahhüt edilen finansmanın zamanında ulaşması ve alınan kararların hayata geçeceğine inanması... Küresel işbirliğinin görünmeyen altyapısı budur.

Bakü'de gelişmekte olan ülkeler için 2035'e kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefi üzerinde uzlaşıldığını aktaran Kurum, kamu ve özel kaynakların yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması için çağrı yapıldığını, şimdi sözün sermayeye, sermayenin yatırıma, yatırımın sonuca dönüşme zamanı olduğunu söyledi.

Kurum, dünyanın ihtiyaç haritası ile sermaye, teknoloji, bilgi ve uzmanlık haritasına bakıldığında birbirinden farklı iki tablo ortaya çıktığını ifade ederek, bu iki haritayı bir araya getirerek finansman arayan projelerle yatırımcıları, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkelerle çözüm sahiplerini, yerel ihtiyaçlarla küresel kapasiteyi buluşturmayı hedeflediklerini bildirdi.

İklim Uygulama Köprüsünün amacının bu olduğunu anlatan Kurum, ihtiyacın olduğu yere imkanı, imkanın olduğu yere sorumluluğu taşıyacaklarını kaydetti.

"Dünya ortak bir geleceği paylaşacaksa, o geleceğin sorumluluğunu da birlikte taşıyacaktır"

COP31 Başkanı Kurum, Antalya'dan yalnızca bir kararlar listesi değil, ülkelerin birbirini dinlediği, kurumların karşılıklı güven tesis ettiği, bilim insanlarının bilgilerini paylaştığı, girişimcilerin çözüm geliştirdiği, şirketlerin sorumluluk üstlendiği ve finans kuruluşlarının kaynaklarını harekete geçirdiği bir çalışma kültürü bırakmak istediklerini vurguladı.

Belem'de Brezilya'nin muçiaro ruhunu anlattığını aktaran Kurum, "Bizim kültürümüzde bunun yüzyıllardır yaşayan güçlü bir karşılığı var, imece. İmece, bir insanın gücünün yetmediği yerde herkesin elini taşın altına koymasıdır. İmece, yükü paylaşmak kadar umudu da paylaşmaktır. Bugün dünyanın ihtiyacı tam olarak budur" dedi.

Kurum, her ülkenin bilgisine, her toplumun deneyimine, her kuşağın enerjisine, her kurumun kapasitesine ihtiyaç olduğunu dile getirerek, yıllar sonra Antalya hatırlandığında burada hangi cümlelerin kurulduğundan önce hangi işlerin başladığı konuşulmasını, hangi yatırımların harekete geçtiği, hangi teknolojilerin sınırları aştığı, hangi şehirlerin direnç kazandığı, hangi çocuğun geleceğe daha güvenle baktığının hatırlanmasını istediklerini söyledi.

"Antalya'nın mirası sözlerimizden büyük olsun. Görünmeyen mesafeleri azaltan bir Antalya, ihtiyaçla imkanı buluşturan bir Antalya, gecikmenin yerine harekete geçmeyi koyan bir Antalya, iklim eylemini insanın hayatına ulaştıran bir Antalya..." diyen Kurum, şunları kaydetti:

İmece ruhuyla diyalogdan uzlaşıya, uzlaşıdan aksiyona, aksiyondan uygulamaya, uygulamadan insanın hayatına uzanan yolu hep birlikte açalım. Çünkü, burada vereceğimiz en güçlü mesaj şudur, dünya ortak bir geleceği paylaşacaksa, o geleceğin sorumluluğunu da birlikte taşıyacaktır. Ben bu sürece güçlü destek veren Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a, Saygıdeğer eşi Emine Erdoğan Hanımefendiye şükranlarımı sunuyorum. BM Genel Sekreteri Antonyo Guteres başta olmak üzere İcra Direktörü Simon Still'e, İklim Sekretaryasına, Başbakan Anthony Albanese'ye ve Avustralya Hükumetine değerli dostum Chris Bowen'a, ekiplerimize, Antalya halkına, gönüllülerimize çok teşekkür ediyorum.

 

AA

"Türkiye, tarih boyunca bir köprü olmuştur. Şimdi de Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan'ın liderliğinde, kuzey ile güneyin, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazırdır"
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakan Kurum, COP31'in açılışında konuştu: Türkiye tüm ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmaya hazır
copyright Independentturkish: 

Gürlek: Fon soruşturmasında yaklaşık 31.5 milyar lira değerinde varlık gönüllü olarak hesaplara iade edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunda, hedeflerinin tahsis edilen kaynakları yargıya duyulan güveni güçlendirmek için kullanmak olduğunu belirtti.

Adaleti insan onurunu koruyan, hak ve özgürlükleri güvence altına alan ve devlet ile millet arasındaki güveni yaşatan temel değerleriyle sunmanın asli görevleri olduğunu vurgulayan Gürlek, bir hukuk devletinin milli iradeden yansıyan gücünün, kurumlarının kapasitesi kadar, vatandaşının o kurumlara duyduğu güvenle ölçüleceğini ifade etti.

Adalet hizmetlerini, kişinin kimliğine, düşüncesine veya makamına bakmaksızın milletin her bir ferdine karşı taşıdıkları ortak sorumluluğun gereği olarak gördüklerini bildiren Gürlek, şunları söyledi:

Hukuk devleti ilkelerine tavizsiz bağlılığımızın bir göstergesi olarak hiç kimseye hukukun üstünde bir konum tanınamaz. Hiçbir vatandaşımız da hukukun sağladığı güvencelerden mahrum bırakılamaz. Yargı bağımsızlığı, her şart ve koşulda koruduğumuz en önemli değerimizdir. Aynı şekilde devletimizin bölünmez bütünlüğünü, milli birlik ve ulusal güvenlik gereksinimlerini, Anayasa ile kanunların çizdiği hukuki çerçeve içerisinde korumak, kurumsal işleyişin düzenini ve sürekliliğini temin etmek temel görevlerimizden biridir.

Gürlek, son 24 yılda temel mevzuatın yenilendiğini, hak arama imkanlarını, yargı teşkilatının altyapısını ve insan kaynağını geliştirdiklerini dile getirdi.

Hukuk devleti esaslarının vatandaşların vicdanında en güçlü şekilde hissedilmesini sağlamak için gerekli bütün fiziki ve fiili altyapıyı oluşturmaya gayret ettiklerini ifade eden Gürlek, "Anayasal ve yasal reformlarla vesayetçi yapıları tasfiye etmeye, yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını güçlendirmeye yönelik önemli adımlar attık" diye konuştu.

Türkiye'nin demokratik gelişmişlik düzeyine engel olan her türlü antidemokratik müdahalenin kalıntılarını ortadan kaldırdıklarını belirten Gürlek, "Uluslararası operasyonel istihbarat örgütlerinin devlet sistemimizde 40 yılı aşan faaliyetleriyle milli güvenliğimize kasteden bir aparatı olan FETÖ’nün adalet sistemimize kanser hücresi gibi yayılmasının yol açtığı tahribatı gidererek milli iradenin tecellisinin önündeki engelleri yok ettik. Ülkemizin yargı sistemini cuntacı ve darbeci baskılardan kurtararak her türlü gayrimilli sızmaya karşı önlemler aldık" ifadelerini kullandı.

Adaletin zamanında, yerinde ve herkese eşit teminini sağlamaktan başka bir önceliği esas almadıklarını belirten Gürlek, "Devletin temel kurumlarının yapı ve işleyişinde hukukun üstünlüğüne yönelik önemli değişiklikler gerçekleştirdik. Bu dönüşümle demokratik meşruiyeti, sivil yönetim anlayışını ve kurumların hukuk içindeki sorumluluğunu güçlendirmeyi esas aldık" dedi.

"Eski Türkiye'nin izlerini taşıyan bürokratik statükoları tamamen tasfiye ettik" ifadesini kullanan Gürlek, demokratik hukuk devleti ile tam bağımsız özgür millet anlayışını merkeze koyduklarını belirtti.

Gürlek, Yargı Reformu Strateji Belgeleri ile yapılan reformları sistematik hale getirdiklerini, 2025-2029 dönemini kapsayan Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi ile de yeni yol haritasının belirlendiğini anımsattı.

Belgede belirlenen hedefler doğrultusunda çalıştıklarını bildiren Gürlek, dava ve soruşturmalardaki gecikmeleri azaltmak, ihtisaslaşma ile teknolojik altyapıyı güçlendirmek ve ihtiyaç duyulan her alanda gelişmeyi tamamlamak için ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla çalışmaları sürdürdüklerini söyledi.

"Bu yıl 12 milyon dosya karara bağlanmıştır"

Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi'ndeki hedefleri somut düzenlemelere dönüştürdüklerini aktaran Gürlek, Bakanlık olarak idari düzenlemeler ile işleyişe destek verdiklerini ifade etti.

Bu kapsamda Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının kurulduğunu, "Alo Adalet 135 Hattı"nın oluşturulduğunu, yeni suç örgütleriyle mücadele adına Bakanlık teşkilatını güçlendirdiklerini belirten Gürlek, "Gazi Meclisimizin takdirleriyle 13. Yargı Paketi'ne yönelik çalışmalarımızda da yargılamaların hızlandırılmasına, ceza adaletinin etkinliğine ve bilişim suçlarıyla mücadeleye öncelik veriyoruz. Amacımız makul sürede ve adil karar verilmesini sağlayacak şartları birlikte güçlendirmektir" diye konuştu.

Gürlek, yargıdaki iş yükünü azaltma adına 2002'den bu yana hakim, savcı ile adalet personeli sayısının ve mahkeme sayılarının artırıldığını bildirdi.

Yargıdaki iş yükünün her yıl arttığına dikkati çeken Gürlek, "Bugün itibarıyla yargıdaki iş yükü azımsanamayacak boyuttadır. Bu yıl içerisinde yargı sistemimizde 12 milyon civarında dosya karara bağlanmıştır" dedi.

Avrupa Konseyi Adaletin Etkinliği Komisyonunun (CEPEJ) son yayımlanan karşılaştırmalı verilerini paylaşan Gürlek, Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki yargılama sürelerine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

İdari yargıda ilk derece mahkemelerinin ortalama görülme süresi ülkemizde 171 gün iken Fransa'da 314, Almanya'da 408, İtalya'da 574 gündür. İstinafta ise ülkemizde 111 gün olan bu süre İspanya'da 325, Fransa'da 329, Almanya'da 460 gündür. Çekişmeli hukuk davalarında ortalama görülme süresi ülkemizde 243 gün, Fransa'da 333, İspanya'da 359, İtalya'da 540 gündür. İstinafta ülkemizde 371 gün olan süre, İspanya'da 343, Almanya'da 391, Fransa'da 489, İtalya'da 753 gündür. Ceza mahkemelerinde ortalama görülme süresi ülkemizde 248 gün, İspanya'da 203, İtalya'da 355 gündür. İstinafta ise ülkemizde 245 gün olan bu süre Hollanda'da 295, Fransa'da 366, İtalya'da 750 gündür. Bu karşılaştırmalar, birçok alanda yargılama sürelerimizin daha kısa olduğunu göstermektedir. Fakat bu gelişmeyi yeterli bulmuyoruz. Yargılamaların daha kısa sürede tamamlanması yönündeki çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.

“Faili meçhul cinayetlerin üzerine gitmeye kararlıyız"

Suçla mücadelede uzmanlaşmayı ve koordinasyonu güçlendirmek amacıyla Bakanlık bünyesinde Adli Emanet, Doğal Afet ve Kazalar, Faili Meçhul Suçları Araştırma, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele, Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar, Terör Suçları ve Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları daire başkanlıklarının kurulduğunu ayrıca tüm il Cumhuriyet başsavcılıklarında müstakil Terör Suçları Soruşturma Büroları kurulmasına karar verdiklerini, sulh ceza hakimliklerinde de ihtisaslaşmayı sağladıklarını belirten Gürlek, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığıyla geçmiş dosyaların yeni deliller ve kriminal imkanlar ışığında yeniden değerlendirilmesini desteklediklerini kaydetti.

Zamanın geçmesinin mağdur yakınlarının adalet beklentisine karşı sorumluluğu azaltmayacağını vurgulayan Gürlek, "Bir dönem milli irade üzerindeki statükocu güç odaklarının yarattığı sisli ortamda ülkemizin ulusal güvenliğine yönelik toplum mühendisliği içeren karanlık suikastların, şüpheli ölümlerin ve faili meçhul cinayetlerin üzerine kararlılıkla gitmeye yönelik çalışmalarımızı günümüzün teknolojik imkanları ve milletimizin değerlerine olan saygı sorumluluğu ile sürdürmekte kararlıyız" ifadelerini kullandı.

 

Independent Türkçe

"Hukuk devleti ilkelerine tavizsiz bağlılığımızın bir göstergesi olarak hiç kimseye hukukun üstünde bir konum tanınamaz. Hiçbir vatandaşımız da hukukun sağladığı güvencelerden mahrum bırakılamaz"
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Gürlek: Fon soruşturmasında yaklaşık 31.5 milyar lira değerinde varlık gönüllü olarak hesaplara iade edildi
copyright Independentturkish: 

İklim değişikliğinin ekonomik, ekolojik ve jeopolitik boyutları

Bu makale, küresel ısınmanın ekonomik maliyetlerini, biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerini ve jeopolitik yansımalarını bütüncül bir çerçevede ele alır. Ekstrem hava olayları, ısıya bağlı iş gücü kayıpları ve uzun vadeli GDP projeksiyonları kayıpların ölçeğini ortaya koyarken, mercan resifleri başta olmak üzere ekosistem riskleri tür düzeyinde yok oluş tehdidini gösterir.

Buna karşılık Arktik’te açılan ulaşım rotaları ve kaynak erişimi gibi fırsat anlatıları, sınırlı ölçek, geri besleme riskleri ve dışsallıklar nedeniyle net kazanç üretmez. Jeopolitik düzlemde iklim, nüfus hareketleri, enerji güvenliği, tedarik zincirleri ve güç dengeleri üzerinde risk çarpanı işlevi görür; ittifakları işlevsel ve işlem odaklı hâle getirir.

Polemolojik tezimle bu, bir "stratejik durum değişikliği"dir (strategic repositioning). Antalya’da düzenlenen COP31, vaatlerden uygulamaya geçiş iddiasıyla öne çıkar. Dünya vatandaşı olarak insanlık bağlamında sorumluluk, hem stratejik realizmi hem de ortak yaşam alanının korunmasını gerektirir.

Anahtar kelimeler: İklim değişikliği, jeopolitik, Arktik, göç, enerji güvenliği, durum değişikliği, biyoçeşitlilik, COP31 Antalya


Giriş

İklim değişikliği, yalnızca çevresel bir olgu değil; ekonomik sistemleri, ekosistem hizmetlerini ve uluslararası güç dengelerini aynı anda etkileyen çok katmanlı bir süreçtir. Klasik strateji anlayışında "zafer" arayışı yerini, Clausewitz ile Jomini arasındaki gerilimden de beslenen ve modern yeni nesil (hibrit / beşinci nesil) savaş gerçekleriyle uyumlu bir "durum değişikliği" kavramına bırakır. Bu çerçevede kayıp hanesi tek başına yeterli değildir; fırsat anlatılarının sınırları ve riskleri de hesaplanmalıdır. Aynı zamanda dünya vatandaşı olarak nefes alınan ortak gezegende insanlığın sorumluluk ve yükümlülükleri, stratejik analizden ayrı tutulamaz. Bu bağlamda 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen COP31, hem Türkiye’nin ev sahipliği hem de "Implementation COP" (Uygulama Konferansı) iddiasıyla güncel bir sınav alanı oluşturur.


Ekonomik maliyetler ve ekosistem riskleri

2025 yılında ekstrem hava olaylarının küresel ekonomik kayıpları yaklaşık 210 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir (Allianz verileri). Isıya bağlı iş gücü verimliliği kayıpları daha süreklidir: Lancet Countdown 2026’ya göre 2025’te 573 milyar potansiyel çalışma saati kaybı, yaklaşık 1,07 trilyon dolar gelir kaybına (küresel GDP’nin yüzde 0,9’u) yol açmıştır. Tarım ve inşaat sektörleri ile düşük ve orta gelişmişlik grubu ülkeler göreli olarak daha ağır yük taşır.

Uzun vadeli GDP projeksiyonları geniş aralıkta yer alır. Klasik modeller 2°C için sınırlı kayıp öngörürken, daha yeni çalışmalar ek ısınma için çok daha yüksek oranlar (yüzde 20 ve üzeri) sunar. IPCC AR6, belirsizliğin yüksek olduğunu ve ısınma arttıkça riskin doğrusal olmayan şekilde büyüdüğünü vurgular. Adaptasyon maliyetleri de yıllık trilyon dolar seviyesinde hesaplanmaktadır.

Ekosistem düzeyinde IUCN’nin 2026 Nature değerlendirmesi, değerlendirilen resif yapıcı mercan türlerinin yüzde 44’ünün yok olma riski altında olduğunu gösterir; başlıca itici güç ısı stresi ve ağartmadır. Resif ekosistemlerinin büyük çoğunluğunun orta vadede kritik tehlike altında olacağı projeksiyonları, ekosistem hizmetlerinin (balıkçılık, kıyı koruması, karbon depolama) erozyonunu işaret eder. Yerel yok oluşlar son çalışmalarda ılıman bölgelerde de hızlanmıştır. İklim, habitat kaybından sonra biyoçeşitlilik kaybının önemli iticilerinden biri hâline gelmektedir.


Fırsat anlatıları ve çelişki: Arktik örneği

Kuzey Buz Denizi’nde eriyen buz, Kuzey Denizi Rotası (Northern Sea Route) gibi rotaları kısaltma potansiyeli taşır ve USGS tahminlerine göre keşfedilmemiş konvansiyonel petrolün yaklaşık yüzde 13’ü ile doğal gazın yüzde 30’unu barındırır. Çin-Rusya iş birliği çerçevesinde Polar Silk Road tartışmaları bu bağlamda öne çıkar.

Ancak modelleme çalışmaları, Arktik transitinin 2050’ye kadar küresel deniz ticaretinin çok küçük bir payını (yüzde 0,2 civarı veya altında) oluşturacağını, maliyet tasarrufunun sınırlı kalacağını gösterir. Siyah karbon birikimi buz erimesini hızlandıran geri besleme yaratır; petrol sızıntısı temizliği zor, altyapı ve sigorta maliyetleri yüksektir. Ölçek, jeopolitik risk ve dışsallıklar nedeniyle "doğal" bir net kazanç söz konusu değildir. Fırsatlar gerçek fakat koşullu ve ikincildir; kayıpların küresel ve asimetrik niteliğini dengelemez.


Jeopolitik yansımalar: Nüfus, enerji, tedarik zincirleri ve güç dengeleri

İklim, nüfus hareketlerinde risk çarpanı işlevi görür. Çoğu hareket içseldir; uluslararası projeksiyonlar (IMF ve benzeri) 2030-2060 döneminde on milyonlarca ek akış öngörür. Ana sürücü nüfus artışı ile iklim stresinin kombinasyonudur. Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya ağırlıklı baskı, Avrupa ve Türkiye gibi transit/ev sahibi ülkelerde sınır yönetimi, algı ve toplumsal gerilim üretir.

Enerji alanında iklim politikası ile güvenlik birbiriyle iç içe geçmiştir. Ukrayna ve 2026 İran bağlamı fosil bağımlılığının kırılganlığını göstermiştir. Yenilenebilir kapasite artışı yüksek olmakla birlikte geçiş kritik minerallere bağımlıdır ve bu zincirler stratejik olarak silahlaştırılabilmektedir. Arktik kaynakları Rusya ve Çin için hem ekonomik hem güvenlik boyutludur.

Tedarik zincirlerinde ekstrem hava klasik darboğazları (Panama, nehir taşımacılığı vb.) zayıflatır. Arktik alternatifleri mesafe avantajı sunsa da ölçek ve risk sınırlıdır. Gıda ve su güvenliği, nehir havzaları üzerinden yukarı-aşağı gerilimlerini artırır.

Güç mücadelesinde Arktik öne çıkar. Bölge küresel ortalamadan yaklaşık 4 kat hızlı ısınır. Rusya en büyük kıyı ve buzkıran kapasitesine sahiptir; Çin "Arktik yakınındaki devlet" olarak ortak devriyeler ve altyapı iş birliği yürütür. NATO, Finlandiya-İsveç katılımı sonrası kuzey kanadını güçlendirir. WEF 2026 risk algısında kısa vadede jeoekonomik çatışma ve silahlı çatışma öne çıkarken, uzun vadede iklim etkileri ağırlığını korur. İttifaklar işlevsel ve işlem odaklı (enerji, mineraller, göç, deniz güvenliği) hâle gelir; klasik çok taraflılık zayıflar.


Antalya COP31 ve beklentiler

COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da toplanmaktadır. Türkiye resmî başkanlığı (Bakan Murat Kurum) üstlenirken Avustralya formal müzakereleri yürütmektedir. Zirve, Paris Anlaşması’nın 10. yılında "vaatlerden uygulamaya" geçiş iddiasıyla "Implementation COP" (Uygulama COP'u) olarak çerçevelenmiştir. Aksiyon Ajandası 10 temada toplanır: temiz enerji ve elektrifikasyon (2035’e kadar elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarma hedefi – "35-by-35"), sıfır atık, iklim dirençli şehirler, gıda ve su güvenliği, yeşil sanayileşme, okyanuslar ve denizler, gençlik ve eğitim, Rio sinerjisi gibi başlıklar öne çıkar. Adaptasyon finansmanı, kayıp ve zarar, adil geçiş ve 2. Küresel Durum Değerlendirmesi’nin (Global Stocktake) başlatılması müzakere gündemindedir.

Stratejik ve jeopolitik bakış açısıyla beklentiler şunlardır: Türkiye’nin gelişmiş-gelişmekte olan ülkeler arasında köprü rolünü somutlaştırması; enerji güvenliği ile iklim eylemini aynı denkleme oturtması (koridor ve çeşitlendirme gerçekliği); finansmanın vaatten ziyade erişilebilir ve ölçülebilir hâle gelmesi; Arktik ve diğer yeni alanlardaki risklerin (geri besleme, jeopolitik gerilim) çok taraflı çerçevede tartışılarak yüzeysel "fırsat" anlatılarının dengelenmesi. Dünya vatandaşı olarak ise beklenti, ortak yaşam alanının korunması ile stratejik realizmin çatışmaması, yani uygulamada hem ulusal dayanıklılığın hem de küresel asimetrik yüklerin (özellikle düşük gelirli bölgeler) hesaba katılmasıdır. Büyük somut kararlar beklenmemekle birlikte, Antalya’nın uygulama ivmesini ve çok boyutlu hesap kültürünü güçlendirmesi ölçülebilir bir başarı kriteri olabilir.


Stratejik değerlendirme ve insanlık bağlamı

Polemolojik perspektiften iklim değişikliği, klasik kavramları (zafer gibi) geçersiz kılar. Bana göre kimse "İyi oldu, çok iyi pozisyondayız…" diyemez! Ortaya çıkan tablo bir "stratejik durum değişikliği"dir: yeni koridorlar, asimetrik kırılganlıklar, hibrit tehdit alanları ve güç kaymaları. Hatta küresel göçler de önemli bir meseledir. Risk çarpanı etkisi, mevcut rekabetleri (ABD-Çin, Rusya-NATO) derinleştirir. Adaptasyon ve seçici dayanıklılık zorunlu; fırsat yönetimi ise sıkı standartlar olmadan net kazanç üretmez.

Dünya vatandaşı olarak nefes alınan ortak gezegende sorumluluk, yalnızca ulusal veya blok çıkarlarına indirgenemez. İnsanlığın yükümlülüğü, hem stratejik realizmi (güç dengeleri, tedarik güvenliği, göç yönetimi) hem de ekosistem hizmetlerinin ve gelecek nesillerin yaşam koşullarının korunmasını içerir. Yüzeysel hamaset veya tek taraflı "fırsat" anlatıları yerine, çok boyutlu hesap ve etik derinlik gerekir. Türkiye gibi jeopolitik kavşak ülkeler için bu denge, koridor rolü, göç yönetimi ve ittifak içi yük paylaşımı üzerinden somutlaşır. COP31, bu dengeyi test eden güncel bir platformdur.


Sonuç

İklim değişikliğinin net bilançosu ekonomik ve ekolojik olarak negatiftir; fırsatlar gerçek fakat sınırlı ve risklidir. Jeopolitik alanda risk çarpanı olarak işler ve durum değişikliği üretir. Stratejik analiz, kayıpları küçümsemeden fırsatların koşullarını hesaplamalı; insanlık bağlamında sorumluluk ise ortak yaşam alanının sürdürülebilirliğini stratejik realizmin içine yerleştirir. Antalya COP31’den beklenti, vaatlerin ötesinde uygulamaya, asimetrik yüklerin tanınmasına ve çok boyutlu hesap kültürüne katkı sağlamasıdır. Aksi hâlde hem güç dengeleri hem de gelecek nesiller için maliyet katlanır.

 

 

Kaynaklar:

Allianz Research. (2026). Climate economics and extreme weather loss assessments.
IPCC. (2022). AR6 Working Group II – Impacts, Adaptation and Vulnerability.
IUCN / Nature. (2026). Reef-building coral extinction risk assessment.
Lancet Countdown. (2026). Report on Health and Climate Change.
McKinsey Global Institute. Adaptation cost estimates under 2°C scenarios.
USGS. Circum-Arctic Resource Appraisal.
WEF. (2026). Global Risks Report.
IMF Working Papers. (2024). Climate variability and worldwide migration projections.
Systemiq / University of Oxford. (2026). Arctic shipping economic and risk assessments.
Council on Foreign Relations. (2026). COP31 in Turkey: What to Expect.
Carbon Brief. (2026). Interactive: Who wants what at the COP31 climate change summit.
COP31 Türkiye Presidency documents and Action Agenda (2026).
National Interest, RFE/RL, Belfer Center ve ilgili 2026 Arktik jeopolitik analizleri.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı: "Kayıplar, fırsat anlatıları, durum değişikliği ve Antalya COP31'den beklentiler"
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf:&nbsp;Goksel Yapar/AFP</p>

Type: 
SEO Title: 
İklim değişikliğinin ekonomik, ekolojik ve jeopolitik boyutları
copyright Independentturkish: 

Kurtulmuş'tan "Terörsüz Türkiye" açıklaması: Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) tarafından Ankara'da düzenlenen "Ortadoğu'da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı Programı"nda konuştu. Kurtulmuş, Türkiye'de yürütülen çözüm sürecinin geldiği aşamayı değerlendirirken Suriye ve Irak'taki gelişmelere ilişkin de açıklamalarda bulundu.

Sürecin Türkiye'nin kendi siyasi iradesi ve toplumsal birikimiyle ortaya çıktığını belirten Kurtulmuş, başka ülkelerin müdahalesiyle hazırlanan bir projenin söz konusu olmadığını söyledi. Kurtulmuş, sürecin yönetiminde ve denetiminde TBMM'nin belirleyici rol üstlendiğini vurguladı.

"Sürecin üçüncü gözü TBMM'dir"

Türkiye'de yürütülen sürecin diğer ülkelerdeki benzer örneklerden ayrıldığını ifade eden Kurtulmuş, dışarıdan herhangi bir devletin, uluslararası kuruluşun veya sivil toplum örgütünün gözlemci olarak sürece dahil edilmediğini belirtti.

Sürecin Türkiye'nin kendi kurumları tarafından yürütüldüğünü vurgulayan Kurtulmuş, "Bu süreçte millet adına sürecin sahibi, kontrol eden üçüncü göz, birinci göz ne derseniz deyin, hepsi bizatihi Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir. Milletin kurumlarıdır" dedi.

Kurtulmuş, çözüm sürecinin Türkiye'nin tarihsel deneyimleri, kültürel birikimi ve toplumsal ihtiyaçları temelinde şekillendiğini belirterek şöyle konuştu:

Başka ülkelerin başkentlerinde pişirilen bir proje olarak Türkiye siyasetinin ya da Türkiye kamuoyunun gündemine gelmiş bir proje değildir. Kendi tecrübemiz, Türkiye'de yaşanmış olan yaklaşık bir asrın yarısını işgal eden terör dolayısıyla yaşanmış tecrübeler ve toplumsal birikimimiz, tarihsel tecrübemiz, kültürel birikimlerimiz esas alınmıştır. Başkalarının değil, bu milletin neye ihtiyacı olduğu fikrinden hareketle tamamıyla kendi dinamiklerimizden kaynaklanan bir süreç yönetilmiştir ve yönetilmeye devam ediyor. Diyebiliriz ki Türkiye modeli bu özelliğiyle tamamıyla milli bir modeldir.

Sürecin dar siyasi parti çıkarları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Kurtulmuş, Türkiye'nin genel çıkarlarının ve toplumsal ihtiyaçlarının esas alındığını ifade etti.

"Siyaset üstü" kavramını tercih etmediğini belirten Kurtulmuş, toplumsal meselelerin siyasetin dışında düşünülemeyeceğini ancak çözüm sürecinin partiler arasındaki rekabetin ötesinde ele alınması gerektiğini dile getirdi.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yüzyılındaki en büyük sorunlardan birinin terör meselesi olduğunu savunan Kurtulmuş, yürütülen süreci Cumhuriyet'in ikinci yüzyılının en önemli projelerinden biri olarak tanımladı.

Kurtulmuş, "Türkiye'nin birinci asrını geride bıraktık. Türkiye Cumhuriyeti'nin birinci asrının şüphesiz kime sorarsak soralım en büyük sorunu terör meselesiydi. Şimdi açıklıkla diyoruz ki Türkiye'nin en büyük meselesini ortadan kaldırmak için bir araya gelen bu irade, ortaya koyduğu bu projeyle de Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesine start vermiştir, başlangıç vermiştir" ifadelerini kullandı.

"Şeffaflık toplumsal desteği artırdı"

Çözüm sürecinin kolay ilerlemediğini ve toplumun farklı kesimlerinde farklı yaklaşımlar bulunduğunu belirten Kurtulmuş, olası provokasyonların önüne geçmek amacıyla şeffaflığa önem verdiklerini söyledi. TBMM bünyesinde yürütülen çalışmalarda akademisyenlerin, hukukçuların, kanaat önderlerinin, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversite temsilcilerinin görüşlerine başvurulduğunu aktaran Kurtulmuş, farklı düşüncelerin tutanak altına alındığını kaydetti. Kurtulmuş, sürecin toplumun gözü önünde yürütülmesinin kamuoyundaki desteğin artmasına katkı sağladığını savundu.

Suriye'deki entegrasyon sürecine ilişkin açıklama

Konuşmasında Suriye'deki gelişmelere de değinen Kurtulmuş, ülkedeki yeni yönetim ile PYD arasında yürütülen entegrasyon sürecini değerlendirdi. Entegrasyon sürecinin büyük ölçüde sorunsuz ilerlediğini ifade eden Kurtulmuş, bu gelişmenin bölgesel barış açısından önemli olduğunu söyledi. PYD'nin Suriye devletinin resmi yapıları içerisinde yer almasının zaman alabileceğini belirten Kurtulmuş, tarafların bu yöndeki iradelerini ortaya koymalarının ve somut adımlar atılmasının Türkiye'de yürütülen çözüm sürecine de doğrudan katkı sağladığını ifade etti.

Irak ve Şengal'deki silahsızlanma adımları

Irak'taki gelişmelere ilişkin de konuşan Kurtulmuş, ülkede silahlı grupların silahlarını teslim etmesine yönelik olumlu adımlar atıldığını söyledi. Geçen ay Türkiye'yi ziyaret eden Irak Meclis Başkanı ile yaptığı görüşmeyi hatırlatan Kurtulmuş, "Terörsüz Bölge" hedefinin Irak tarafından da milli bir politika olarak benimsendiğinin kendisine aktarıldığını belirtti. Irak'ta merkezi hükümet dışında silahlı bir gücün kalmamasına yönelik çalışmaların başlatıldığını söyleyen Kurtulmuş, bu girişimlerin olumlu ilerlediğini kaydetti.

Kurtulmuş, özellikle Şengal'de PKK, KCK ve PYD ile bağlantılı olduğunu belirttiği bir yapının silahlarını devretmesini önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. 

"Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge birbirinden ayrı düşünülemez"

Türkiye'deki çözüm sürecinin bölgesel gelişmelerden bağımsız değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Kurtulmuş, komşu ülkelerdeki güvenlik ve istikrarın Türkiye'nin iç barışı açısından da belirleyici olduğunu söyledi. "İç huzurumuzu komşularımızın huzurundan, komşularımızın selametinden ve esenliğinden ayrı görmüyoruz" diyen Kurtulmuş, "Terörsüz Türkiye" hedefinin "Terörsüz Bölge" yaklaşımıyla birlikte ele alınması gerektiğini belirtti. Suriye, Irak, Lübnan ve Türkiye'deki gelişmelerin birbirini doğrudan etkilediğini ifade eden Kurtulmuş, bölgedeki silahlı yapıların tasfiye edilmesinin bütün ülkelerin yararına olacağını savundu.

Kurtulmuş, şunları söyledi:

Bu bölgede hiçbir ülkenin tek başına terörden kendisini kurtarması mümkün değildir. Yakın tarihimizdeki bölgenin terörle ağır imtihanı bunu bize öğretmiştir. Suriye'deki herhangi bir terör örgütünün doğrudan Lübnan'a ya da Irak'a etkilerini gayet iyi biliyoruz. Aynı şekilde Irak'taki bir terör örgütünün doğrudan Türkiye'ye etkilerinin neler olduğunu geçmişte büyük ve acı tecrübelerle yaşamış, öğrenmiş olduk.

Bölgedeki silahlı yapıların etnik, ideolojik veya dini gerekçelerle ortaya çıkmasının sonucu değiştirmediğini savunan Kurtulmuş, devletlerin meşru otoriteleri dışında silahlı güçlerin bulunmaması gerektiğini ifade etti.

Kurtulmuş, Türkiye'nin güvenliğinin komşu ülkelerdeki gelişmelerle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek, "Terörsüz Bölge" hedefinin yalnızca siyasi bir tercih değil, bölgesel istikrar açısından zorunluluk olduğunu söyledi.

 

Independent Türkçe

Sürecin Meclis tarafından yürütüldüğünü vurgulayan Kurtulmuş, "Terörsüz Türkiye" hedefinin bölgesel gelişmelerden ayrı değerlendirilemeyeceğini belirtti
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 12:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: Numan Kurtulmuş X Hesabı</p>

Type: 
SEO Title: 
Kurtulmuş'tan "Terörsüz Türkiye" açıklaması: Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesi
copyright Independentturkish: 

TMSF'den fon soruşturması açıklaması: 31,6 milyar lira iade edildi

 Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), tasfiye edilen yatırım fonlarıyla ilgili sürecin baştan beri kişilere göre değil, elde edilen fahiş kazanca göre belirlenen, açık ve herkese eşit uygulanan kriterler ile yürütüldüğünü duyururken bu kapsamda öncelikli olarak, tasfiye edilen fonlarda şüpheli işlemlerden belli bir rakamın üzerinde fahiş kazanç elde eden tüm yatırımcılar hakkında incelemenin başlatıldığı, bu kişilere gönüllü iade daveti yapıldığı ve yapılmaya devam edildiğini bildirdi.

TMSF'nin gönüllü iade işlemlerine ilişkin duyurusu fonun internet sitesinde yayımlandı.

Duyuruda şu ifadelere yer verildi:

Tasfiye edilen yatırım fonlarıyla ilgili süreç, baştan beri kişilere göre değil, elde edilen fahiş kazanca göre belirlenen açık ve herkese eşit uygulanan kriterler ile yürütülmektedir. Bu kapsamda öncelikli olarak, tasfiye edilen fonlarda şüpheli işlemlerden belli bir rakamın üzerinde fahiş kazanç elde eden tüm yatırımcılar hakkında inceleme başlatılmış ve bu kişilere gönüllü iade daveti yapılmış ve yapılmaya devam edilmektedir.

Sürecin yalnızca fonlarla sınırlı tutulmadığı vurgulanan duyuruda, fonlardaki paranın önemli bölümünün belirli hisselere yönlendirildiği ve asıl kazancın bir kısmının bu hisseler üzerinden elde edildiği belirtildi.

Bu nedenle aynı kriterlerin fonların yoğun yatırım yaptığı hisselere de uygulandığının altı çizilen duyuruda, "Bu hisselerde öncelikli olarak şüpheli işlemlerden belli bir rakamın üzeri (enflasyondan arındırılmış) fahiş kazanç elde eden herkes hakkında, fonda yatırımı olsun ya da olmasın, inceleme başlatılmış ve gönüllü iade daveti yapılmaktadır. Böylece fonların parasının aktığı her noktada oluşan fahiş kazanç kapsama alınmıştır. Fonlardan ve fonlarla bağlantılı şekilde hisselerden elde edilen fahiş kazançların tespiti ve gönüllü iadesine yönelik işlem, kişilerin suçlu ya da suçsuz olduğuna ilişkin nihai bir hüküm ifade etmemektedir." denildi.

"Manipülasyon veya başka bir suç tespit edilen dosyalarda yargı süreci ayrıca ve bağımsız olarak işlemektedir." ifadesinin yer aldığı duyuruda, şunlar kaydedildi:

Süreçte yüksek kazanç eşikleri adım adım düşürülerek kapsam genişletilecek, küçük yatırımcının zararına fahiş kazanç elde eden herkes aynı kriterler ile değerlendirilecektir. Bu adımların sonucunda şimdiye kadar 31,6 milyar lira gönüllü iade işlemi yoluyla tahsil edilmiştir. Ayrıca soruşturmalar kapsamında, fonlarda yaşanan mali kayıpların telafisinde değerlendirilmek üzere şüpheliler hakkında mal varlığı tedbirleri de uygulanmaktadır.

 

AA

Tasfiye edilen fonlarda ve fonların yatırım yaptığı hisselerde şüpheli işlemlerle fahiş kazanç elde edenlere yönelik incelemelerin sürdüğünü açıklayan TMSF, bugüne kadar 31,6 milyar lira gönüllü iade tahsilatı yapıldığını bildirdi
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 12:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TMSF'den fon soruşturması açıklaması: 31,6 milyar lira iade edildi
copyright Independentturkish: 

Kaliforniya'da kuduz alarmı

Eyalet yetkililerine göre Kaliforniya'da kuduz hayvan sayısı fırladı ve neredeyse son 30 yılın en yüksek vaka sayısına ulaşıldı.

Kaliforniya Veteriner Hekimler Birliği cumartesi günü, bu yıl eyalet genelinde en az 368 kuduz hayvan tespit edildiğini ve bunun 28 yıllık rekoru kırdığını duyurdu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Veteriner hekimler birliğine göre kuduz hayvanların çoğunluğunu Güney Kaliforniya'da tespit edilen yarasa ve kokarcalar oluşturuyor.

Temmuzda San Diego County sağlık yetkilileri, Vista'daki Yellow Deli adlı salaş zincir restoranda öğle yemeği yiyen ailenin masasına kuduz bir yarasanın konması üzerine alarm vermişti. Restorandaki başka bir müşteri, yarasayı hemen bir havluyla yakalayıp Oceanside'daki Hayvanları Koruma Derneği'ne götürmüştü.

Geçen ay yerel sağlık yetkilileri Los Angeles County'de 50 yıldan uzun süredir ilk kez iki rakunda kuduz tespit edildiğini bildirdi.

Yetkililer 5 Ekim'de yaptığı açıklamada ilk rakunun Westlake Village bölgesinde bir evin arka bahçesinde bulunduğunu belirtti. Hasta görünen ancak insanlara karşı saldırgan olmayan bu rakun nedeniyle bir işyerindeki 4 kişinin kuduza maruz kalmış olabileceği belirtilirken, söz konusu kişiler acil tedavi altına alındı.

Yetkililer 23 Ekim'de ise ilkinin yakınlarında ikinci bir rakun bulunduğunu, bu hayvanın hem hasta hem de saldırgan göründüğünü açıkladı. Bir işyerinde ikinci rakun nedeniyle kuduza maruz kalmış olabilecek iki kişi de tedavi altına alındı.

Kaliforniya Veteriner Hekimler Birliği, rekor sayıdaki kuduz vakalarına ilişkin Facebook paylaşımında, "Kaliforniya'da en son insan ölümü 2024'te kaydedildi, halka yönelik risk halen düşük" diye yazdı.

Kuduz, genellikle enfekte bir hayvanın salyası yoluyla bulaşan viral bir hastalık. Merkezi sinir sistemine saldırır ve belirtiler ortaya çıktığında neredeyse her zaman ölümle sonuçlanır. Bu nedenle kuduz bir hayvana maruz kaldığından şüphelenen kişilerin derhal tıbbi yardım alması hayati önem taşır.

Veteriner hekimler birliği, "Yaban hayatından uzak durarak ve evcil hayvanlarınızı aşılatarak kuduzu önleyebilirsiniz" diye belirtti.

Yabani veya tanımadığınız bir hayvan tarafından ısırıldıysanız ya da tırmalandıysanız, vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/news/world/americas

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Bu yıl San Diego County'deki bir restoranda öğle yemeği yiyen ailenin masasına kuduz yarasa konmuştu
Pazartesi, Kasım 9, 2026 - 12:15
Main image: 

<p>(Unsplash)</p>

related nodes: 
Paraşütle atlayan iki kişi havada çarpışıp hayatını kaybetti
Japonya'da halının altından çıkan yılan uçuşu iptal ettirdi
ABD'de sürücülere geyik uyarısı: Ölümcül olabilir
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Kaliforniya'da kuduz alarmı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/world/americas/california-rabies-cases-raccoons-bats-b3081340.html

Necmettin Erbakan doğumunun 100’üncü yılında Konya’da anıldı

Eski başbakan ve Milli Görüş hareketinin kurucusu Necmettin Erbakan, doğumunun 100’üncü yılında Konya’da düzenlenen programla anıldı. Programa Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ve HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu katıldı.

Programda konuşan liderler, Erbakan’ın siyasi yaşamını, Türkiye’nin sanayileşmesine yönelik çalışmalarını, inanç ve siyaset anlayışını değerlendirirken, onun fikirlerinin günümüzde de yol gösterici olduğunu ifade etti.


Fatih Erbakan: Giydirdiği gömleği son nefesimize kadar çıkarmayacağız

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, babası Necmettin Erbakan’ın siyasi yaşamı boyunca aynı istikamette yürüdüğünü belirterek, 1969’da savunduğu fikirleri 2011’de de dile getirdiğini söyledi. Erbakan, babasının kınayıcıların kınamasından çekinmeden son nefesine kadar mücadelesini sürdürdüğünü ve milyonlarca insanın dava bilinciyle yetişmesine öncülük ettiğini ifade etti.

Necmettin Erbakan’ın 1956 yılında yüzde 100 yerli ve milli Gümüş Motor Fabrikası’nı kurduğunu hatırlatan Fatih Erbakan, 50 yıl önce ASELSAN’ın kuruluşunun da bu sanayileşme anlayışının önemli örneklerinden biri olduğunu söyledi.

Erbakan, babasının yıllarca horlanan ve ötekileştirilen inançlı insanların siyasette, devlet yönetiminde, iş dünyasında ve sivil toplum kuruluşlarında aktif biçimde yer almasının önünü açtığını belirtti.

Erbakan’ın Fethullah Gülen yapılanmasını 40 yıl önce teşhis ettiğini, 1992’deki Meclis konuşmasında Ortadoğu’da yaşanacak gelişmelere dikkat çektiğini ve 2011’de Arap Baharı'nı değerlendirirken, "Bu Siyonizmin kadro değiştirme operasyonudur, bu olaylardan İslam Alemi’ne bir hayır gelmez" dediğini aktaran Fatih Erbakan, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bizler Millî Görüşçüler olarak dimdik ayaktayız ve Erbakan Hocamızın giydirdiği gömleği son nefese kadar çıkarmayacağız. Erbakan Hocamızın en çok vurguladığı hususlardan biri olan heyecanımızla, aşkımızla, coşkumuzla bu hak davayı hakkıyla temsil edeceğiz.
 

Arıkan: Erbakan bu milletin kendine güvenini inşa etti

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Necmettin Erbakan’ın Türkiye toplumuna kendi gücüne güvenmeyi öğrettiğini belirterek, "Erbakan Hocamız bu milletin kendine güvenini inşa etti. Bu ülkenin insanına büyük işler başarabileceğini hatırlattı" dedi.

Erbakan’ın fikirlerinin yalnızca geçmişteki siyasi mücadelesi üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Arıkan, bugünün sorunları karşısında da bu ilkelerin yeniden düşünülmesi gerektiğini ifade etti.

Arıkan, "Bugün ise bizim asıl sorumluluğumuz hocamızın yaptığı mücadeleyi, ortaya koyduğu ilkeleri, bugünün sorunları karşısında yeniden düşünmek ve adil bir düzen için o ortak mücadeleyi büyütebilmektir" diye konuştu.

Erbakan’ın fikirleriyle her kuşakta yeniden hatırlanan bir isim olduğunu belirten Arıkan, "İnsan dünyaya bir defa gelir ama bazı insanlar vardır ki ortaya koydukları fikirlerle her nesilde yeniden doğarlar. Kimi insanların ise kıymeti gün geçtikçe daha görünür kılar. İşte Erbakan hocamız böyle bir insandı" ifadelerini kullandı.

Babacan: Gerçek bir dava insanıydı

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Necmettin Erbakan’ın siyaset anlayışında makamdan önce insanın durduğu yerin önemli olduğunu vurguladı.

Erbakan’ın, "Biz haksız bir davada zirve olmaktansa hak davada zerre olmayı tercih ederiz" sözünü hatırlatan Babacan, bu yaklaşımın insanın bulunduğu makamdan önce hangi değerlerin yanında durduğunu ortaya koyduğunu söyledi.

Erbakan’ı gerçek bir dava insanı olarak nitelendiren Babacan, onun mühendis kimliğiyle üretimin, siyasetçi kimliğiyle bağımsızlığın, fikir insanı kimliğiyle de ahlak ve maneviyatın güçlü bir savunucusu olduğunu ifade etti.

Babacan, "Erbakan Hoca'yı anlamak bu üç meseleyi birbirinden ayırmadan değerlendirilemez" dedi. Erbakan’ın bütün çabalarında savunduğu değerleri siyasetinin merkezinde tuttuğunu da sözlerine ekledi.
 


Yapıcıoğlu: İslam hayatın her alanını kuşatan bir hakikattir

HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu ise Necmettin Erbakan’ı güzel bir insan ve samimi bir Müslüman olarak tanımladı.

Erbakan’ın İslam anlayışının yalnızca inanç alanıyla sınırlı olmadığını belirten Yapıcıoğlu, onun itikattan ahlaka, siyasetten ekonomiye, eğitimden hukuka kadar hayatın bütün alanlarını kuşatan bir anlayışı savunduğunu söyledi.

Yapıcıoğlu, Erbakan’ın İslam’ın "canlı bir hakikat ve kusursuz bir hayat nizamı" olduğunu tekrar tekrar anlattığını ifade etti.

Erbakan’ın mirasını sahiplenmenin yalnızca onun sözlerini tekrarlamakla mümkün olmayacağını belirten Yapıcıoğlu, gerçek Müslümanlığın adaletle yaşatılması gerektiğine dikkat çekti.

Yapıcıoğlu, "Bizler ne zaman dışı süslü ama içi boşaltılmış kof Müslümanlar olmaktan kurtulup, bizi yok etmeye niyetlenenlerin bile adaletimizde dirileceği hakiki Müslümanlar olursak, işte o zaman Erbakan hocamızı hakkıyla anlamış ve davasının takipçileri olmuş" ifadelerini kullandı.

 

Necmettin Erbakan doğumunun 100’üncü yılında Konya’da anıldı Fatih Erbakan: Erbakan Hocamızın giydirdiği gömleği son nefese kadar çıkarmayacağız Mahmut Arıkan: Erbakan Hocamız bu ülkenin insanına büyük işler başarabileceğini hatırlattı Ali Babacan: Her çabasında savunduğu değerleri her zaman siyasetinin merkezine koydu Zekeriya Yapıcıoğlu: Erbakan Hoca; güzel bir insan ve samimi bir Müslümandı https://t.co/lgPxasGywT

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 31, 2026

Independent Türkçe

katıldığı programda Erbakan’ın siyasi mücadelesi, fikirleri ve mirası öne çıktı
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Necmettin Erbakan doğumunun 100’üncü yılında Konya’da anıldı
copyright Independentturkish: 

Erbakan'dan iktidara ekonomi eleştirisi: İmkanlar canavarlara gidiyor

Yeniden Refah Partisi Konya İl Başkanlığı'nın yeni hizmet binası törenle açıldı. Törende konuşan Erbakan, bütçeden faize ödenen tutarı, holdinglere aktarıldığını belirttiği kaynakları ve kamuda israf olarak nitelediği harcamaları eleştirdi.

“Paylaşımda adalet olmadığı için halkın yüzde 80'i yoksulluk sınırının altında”

Türkiye'de asgari ücretlilerin ve emeklilerin geçim sıkıntısı yaşadığını belirten Erbakan, “Türkiye'de kaynaklar var, imkan var, nimetler Cenabı Allah tarafından veriliyor ama paylaşımda adalet olmadığı için halkın yüzde 80'i yoksulluk sınırının altında, yüzde 45'i açlık sınırının altında. 8 milyondan fazla asgari ücretli, 16 milyondan fazla emekli maalesef açlık sınırının altında maaşlarla hayatta kalma mücadelesi veriyor” diye konuştu.

“2026'nın ilk 8 ayında 82 bin esnaf dükkanını kapatmak mecburiyetinde kalıyor”

Mazot fiyatları ve diğer girdi maliyetlerindeki artış nedeniyle çiftçilerin üretim yaptıkça zarar ettiğini söyleyen Erbakan, küçük esnafın durumuna ilişkin şunları kaydetti:

Küçük esnafımız ağır vergiler yüzünden, yüksek faiz oranları yüzünden, astronomik iş yeri kiraları yüzünden ve alım gücünün sıfıra düştüğü piyasa yüzünden her geçen gün dükkanını kapatıyor, siftah etmeden kepenk indiriyor. 2026'nın ilk 8 ayında 82 bin esnaf dükkanını kapatmak mecburiyetinde kalıyor.

“Bu sene devlet bütçesinden faize 2,7 trilyon lira ödendi”

Erbakan, “Küçük esnafa, KOBİ'ye, çiftçiye, köylüye, işçiye, memura, emekliye niye kaynak kalmıyor? Çünkü imkanlar canavarlara gidiyor. Bu canavarları biz, Yeniden Refah Partisi olarak yıllardan beri anlatıyoruz. Birincisi faiz canavarı. Bu sene devlet bütçesinden faize 2,7 trilyon lira ödendi” dedi.

Kamu-özel iş birliği projeleri, özelleştirmeler ve vergi muafiyetleri yoluyla bu yıl sekiz holdinge 1,5 trilyon lira aktarıldığını öne süren Erbakan, makam uçakları ve konvoyları, protokol giderleri, saraylar, yurt dışı gezileri ve birden fazla yerden maaş alan bürokratları örnek göstererek kamudaki israfın 2 trilyon lirayı bulduğunu savundu. Erbakan, “Onun için de millete, emekliye, emekçiye, çiftçiye, köylüye kaynak kalmıyor. Borç, faiz, zam, vergi ekonomisi uygulanıyor” ifadelerini kullandı.

“İmtiyazlı holdinglere haksız kaynak aktaran muslukları kapatacağız”

İktidara gelmeleri halinde denk bütçe uygulayacaklarını belirten Erbakan, “Biz gelir gelmez imtiyazlı holdinglere haksız kaynak aktaran muslukları kapatacağız. Hortumları birer birer keseceğiz ve kamudaki israfı da inşallah Allah'ın izni ile Milli Görüş ruhuyla önleyeceğiz ve böylece denk bütçeyi gerçekleştireceğiz” dedi. Erbakan, 54. Hükümet dönemini örnek göstererek bu yolla bütçedeki faiz yükünü azaltacaklarını söyledi.

Fatih Erbakan'dan iktidara ekonomi eleştirisi: İmkanlar canavarlara gidiyor https://t.co/HWxe5EwXLX https://t.co/PZxUdBB27q

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 31, 2026

ANKA

Konya'da konuşan Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Türkiye'de kaynakların adil dağıtılmadığını öne sürdü. Erbakan, esnaf, çiftçi, işçi ve emeklinin neden yeterli kaynağa ulaşamadığını sorguladı
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erbakan'dan iktidara ekonomi eleştirisi: İmkanlar canavarlara gidiyor
copyright Independentturkish: 

Genel Sekreter adayı Sinirlioğlu BM için reform ve barış hedeflerini açıkladı

Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği için aday gösterdiği Feridun Sinirlioğlu, kaleme aldığı vizyon belgesinde çatışmaların önlenmesi, uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi ve BM'nin daha etkin bir yapıya kavuşturulmasına yönelik hedeflerini ortaya koydu.

Eski Dışişleri Bakanı ve halen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreterliği görevini yürüten Sinirlioğlu, "Çok Taraflılığın Korunması ve Köprülerin Kurulması" başlıklı vizyon belgesinde, seçilmesi halinde izleyeceği politikaları ve öncelik vereceği alanları anlattı.

Sinirlioğlu'nun BM Genel Sekreterliği adaylığı kapsamında sunulan başvuru dosyasına eklenen belgede, uluslararası barış ve güvenlikten sürdürülebilir kalkınmaya, yeni teknolojilerden BM reformuna kadar çeşitli konularda değerlendirmeler ve öneriler yer aldı.

"Tarihi kuruluş misyonunu yeniden benimseyen bir BM, zorlukların üstesinden gelebilir"

Vizyon belgesinin "Misyonunu Yerine Getiren Birleşmiş Milletler" başlıklı bölümünde Sinirlioğlu, BM'nin gelecek nesilleri savaşların yıkıcı etkilerinden korumak amacıyla kurulduğunu hatırlattı.

Sinirlioğlu, BM'nin barışın tesis edilmesi, ekonomik ve sosyal kalkınmanın desteklenmesi ve evrensel insan haklarının geliştirilmesi açısından dünyanın en önemli uluslararası platformu haline geldiğini aktardı.

Uluslararası barış ve güvenliğin daha önce görülmemiş seviyede baskı altında olduğunu kaydeden Sinirlioğlu, dünyanın farklı bölgelerinde süregelen savaşların toplumları ve ülkeleri yıkıma uğrattığını belirtti.

Dünyanın aynı zamanda yeni bir teknolojik devrimden geçtiğini anımsatan Sinirlioğlu, bu dönüşümün önemli fırsatların yanı sıra ciddi belirsizlikleri de beraberinde getirdiğinin altını çizdi.

Sinirlioğlu, "Ancak yalnızca tarihi kuruluş misyonunu ve amacını yeniden benimseyen bir Birleşmiş Milletler, karşı karşıya olduğu zorlukların üstesinden gelebilir." ifadesini kullandı.

40 yılı aşkın diplomasi deneyiminin kendisine BM'nin insanlığı yeniden barış, refah ve herkes için insan onuruna yakışır bir geleceğe yönlendirebileceğini gösterdiğini kaydeden Sinirlioğlu, "Genel Sekreterlik görevine adayım çünkü Birleşmiş Milletlerin vazgeçilmez olduğuna inanıyorum. Bunun nedeni ise Birleşmiş Milletlerin kusursuz olmasından ziyade başka hiçbir kurumun onun sahip olduğu evrensel meşruiyete, ülkeleri bir araya getirme gücüne ve ahlaki sorumluluğa sahip olmamasıdır." diye yazdı.

Sinirlioğlu, "Görevimiz yalnızca Birleşmiş Milletleri ayakta tutmak değil, anlaşmazlıklarda arabuluculuk yapma, çatışmaları önleme, insan onurunu koruma ve bugünün ve gelecek nesillerin sorunlarına somut çözümler üretme kapasitesini güçlendirmektir." değerlendirmesinde bulundu.

Güven inşa eden Genel Sekreter

BM Genel Sekreteri'nin, BM Şartı'nın bağımsız bir koruyucusu, üye ülkeler arasında samimi bir arabulucu ve dünyanın en karmaşık çok taraflı kuruluşu için vizyoner bir lider olması gerektiğinin altını çizen Sinirlioğlu, bu görevin, entegrasyon, tarafsızlık, cesaret ve liderlik için dikkatli dinleme meziyetleri gerektirdiğini vurguladı.

BM'nin köklü bir reform gerçekleştirmesi, maliyetleri azaltması ve temel misyonuna yeniden odaklanması beklenen bir dönemde bu niteliklerin özellikle hayati önem taşıdığını bildiren Sinirlioğlu, "Her şeyden önce, Genel Sekreter tüm üye devletlere tarafsız bir şekilde hizmet etmeli ve herkes için daha iyi bir gelecek inşa etmek için çalışmalıdır." görüşünü paylaştı.

⁠Daha güçlü bir BM için öncelikler

Güvensizliğin hakim olduğu bir ortamda, gerilimleri azaltmak ve riskleri yönetmek için diplomasinin hala en güçlü araç olduğuna dikkati çeken Sinirlioğlu, şunları kaydetti:

BM basit ama kalıcı bir gerçek üzerine kurulmuştur: Güvenlik, birbirimize karşı değil, birbirimizle birlikte sağlanabilir. Ne kadar zor olursa olsun, güvenlik birbirimizle birlikte sağlanmalıdır. Bu ilke değişmemiştir ve bu ilkeyi korumaya yönelik sorumluluğumuz hiç bu kadar büyük olmamıştı. Bu bağlamda, günümüzün karmaşık çatışmalarını çözmek için iletişim kanallarını açık tutmak ve kapanmış kanalları yeniden açmak gerekmektedir. Fikir ayrılığı yaşadığımız kişilerle diyalog kurmak bir taviz değil, bir sorumluluktur. Günümüzün istikrarsız güvenlik ortamında, yanlış anlaşılmaları önlemek ve hesaplama hatası riskini azaltmak açısından bu husus hayati önem taşımaktadır.

Sinirlioğlu, BM'nin arabuluculuk çalışmaları ve önleyici diplomasisi ile ayrılıkları aşabileceği, güven oluşturabileceği ve hem müzakere masasında hem de sahada somut sonuçlar elde edilmesine katkıda bulunabileceğine işaret ederek, misyonunun sadece krizleri çözmek değil aynı zamanda bu krizleri önlemek olduğunu, bu bağlamda da BM'nin erken uyarı, arabuluculuk, barış inşası, bölgesel ortaklar ile işbirliği gibi konularda kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini aktardı.

Aynı zamanda, BM barış güçlerinin istikrarı pekiştirerek, barış anlaşmalarını destekleyerek ve sivilleri koruyarak barış davasına hizmet etmeyi sürdürdüğünü anlatan Sinirlioğlu, "Her ne kadar bu operasyonlar başlı başına bir amaç olmasa da, barışı sürdürmek için gerekli koşulları yaratmaktadırlar ve sürekli gözden geçirme ve reformlar yoluyla esnek, etkili ve duyarlı kalmaları gerekmektedir." görüşünü paylaştı.

⁠Çok taraflılıkta güvenin yeniden tesisi

Çok taraflılıkta başlıca platform olarak BM'nin küçük ya da büyük tüm üye devletler arasında daha verimli bir platform haline gelmesi gerektiğini belirten Sinirlioğlu, "Dünyanın dört bir yanındaki her ülke ve her birey, BM'yi bir kez daha, farklılıkların barışçıl bir şekilde ele alınabildiği ve uluslararası hukukun kolektif eylemin ortak temeli olarak kalmaya devam ettiği güvenilir bir platform olarak görmelidir." mesajını verdi.

BM çatısı altında, En Az Gelişmiş Ülkeler, Kara ile Çevrili Gelişmekte Olan Ülkeler ve Gelişmekte Olan Küçük Ada Devletleri dahil olmak üzere, uluslararası toplumun en savunmasız üyelerinin karşı karşıya olduğu yapısal ve sistemik zorlukların üstesinden gelmeye yönelik çabaların güçlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Sinirlioğlu, bunun yalnızca ahlaki bir sorumluluk değil, aynı zamanda küresel barış, istikrar ve refaha yönelik stratejik bir yatırım olduğunu kaydetti.

Sinirlioğlu, giderek kutuplaşan ve parçalanan bir jeopolitik ortamda, BM ile bölgesel kuruluşlar arasında kurulacak güçlü bir ortaklığın hem gerekli olduğuna hem de karşılıklı yarar sağladığına işaret ederek, "BM, bölgesel sahiplenme, yük paylaşımı ve operasyonel sürdürülebilirlik ilkelerinden yola çıkarak, ortak hedefler doğrultusunda diğer kuruluşlarla yakın bir işbirliği içinde çalışmalıdır." ifadelerine yer verdi.

⁠Uluslararası sistemi var olan zorluklara hazırlamak

Yapay zeka, biyoteknoloji, siber güvenlik, uzay ve diğer dönüşümsel teknolojilerin ciddi risklerin yanı sıra önemli fırsatlar da sunduğunu bildiren Sinirlioğlu, "BM insan haklarını, uluslararası barış ve güvenliği ve ortak refahı korurken, güvenliği destekleyen ve yenilikçiliği teşvik eden küresel yönetişim çerçevelerinin oluşturulmasına yardımcı olmalıdır." çağrısında bulundu.

Giderek artan zorlukların küresel istikrarsızlığı artırdığına ve eşitsizlikleri derinleştirdiğine, bunun da insani ihtiyaçların karşılanmasının, özellikle de gıdaya erişimin sağlanmasının önemini vurguladığına dikkati çeken Sinirlioğlu, "Ülkemiz ile BM arasındaki yakın işbirliği sayesinde hayata geçirilen Karadeniz Tahıl Girişimi'nin de gösterdiği gibi, BM zamanında ve etkili adımlar atarak somut sonuçlar elde etme kapasitesini zaten kanıtlamıştır. Örgüt, küresel gıda güvenliğinin geliştirilmesinde öncü bir rol oynamaya devam etmelidir." görüşünü paylaştı.

⁠Sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi artırmak

BM'nin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin daha adil, kapsayıcı ve dayanıklı bir gelecek için insanlığın ortak yol haritası olmaya devam ettiğini belirten Sinirlioğlu, bu konuda ilerleme kaydedilmesi için uluslararası ortaklıkların yenilenmesi, yenilikçi finansman, bilimsel işbirliği ve büyük savunmasızlıklarla karşı karşıya olan ülkeler için pratik yardımların gerekli olduğunu vurguladı.

Sinirlioğlu, ülkeler arasında eşitsizliklerin azaltılmasının kalıcı barış ve istikrar için çok önemli olduğunun altını çizerek, "Bu, yoksulluğun her türlü biçimini ortadan kaldırmaya yönelik çabaları hızlandırmak, refah düzeyleri arasındaki uçurumu azaltmak, dijital uçurumu kapatmak, savunmasız grupların refahını güvence altına almak ve çevre ile biyolojik çeşitliliği korumak anlamına gelir." ifadesini kullandı.

Feridun Sinirlioğlu, metinde şu görüşlerini paylaştı:

Hayatın her alanında eşit fırsatlar sağlayarak kadınları ve kız çocuklarını güçlendirmek, ortak geleceğimiz için vazgeçilmez bir yatırımdır. Aynı şekilde, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi doğrultusunda refah, kapsayıcılık ve barışı ilerletmeye yönelik ortak çabalarımızın merkezine gençler yerleştirilmelidir. Karar alma süreçlerine anlamlı bir şekilde katılımlarını sağlamak, uluslararası zorlukların üstesinden gelinmesinde gençlik liderliğini güçlendirmenin en etkili yollarından biridir.

BM'yi güçlendirmek

BM'nin, "daha çevik, şeffaf, dijital yetkinliğe sahip, mali açıdan sorumlu ve hesap verebilir" hale gelmesi gerektiğini belirten Sinirlioğlu, "Kaynaklar, ölçülebilir bir etki yaratacak şekilde yönlendirilmeli; karar alma süreci ise kanıtlara dayalı olmalı ve liderliğin her kademesindeki hesap verebilirlik yoluyla güçlendirilmelidir. BM'nin yeniden yapılandırılması, özenli bir denge kurmayı gerektirir: BM'ye yapılan yatırımların verimliliğini artırırken, onun temel yetkinliklerinden, uzmanlığından veya operasyonel kapasitesinden ödün vermemek. Reform, Birleşmiş Milletlerin görevini yerine getirmesini sağlayan kurumsal güçlerini koruyarak etkinliği artırmalıdır." görüşünü paylaştı.

Küresel ihtiyaçlar hiç görülmemiş seviyelere ulaşırken, finansal kaynaklarda ciddi bir düşüş olduğunun altını çizen Sinirlioğlu, bu nedenle BM'nin dünya çapında milyonlarca insan için sunduğu hayat kurtaran hizmetleri ve hayatları değiştiren çalışmalarını sürdürmesinin, stratejik önceliklendirme, sağlam muhakeme ve bu programların ve faaliyetlerin sağladığı değerin net bir şekilde anlaşılmasını gerektirdiğini kaydetti.

Sinirlioğlu, "Bir sonraki Genel Sekreter, üye devletlerin rehberliği ve geniş desteği altında sağlam bir temele dayanarak bu kapsamlı reform sürecini kararlılıkla yönetmelidir. Örgütü, geleceğe yönelik ihtiyaç duyduğumuz BM haline getirmek için tarihi bir fırsatla karşı karşıyayız. Bu fırsatı özenle ve kararlılıkla değerlendirmeliyiz." mesajını verdi.

BM'de şeffaflık ve hesap verebilirliği güçlendirme hedefi

Sinirlioğlu, Genel Sekreter seçilmesi halinde BM Şartı'nın ilkelerine bağlı kalacağını, üye devletlerin tamamına karşı tarafsız yaklaşım benimseyeceğini belirtti.

BM bünyesinde şeffaflık ve hesap verebilirliği güçlendirmeyi, bölgesel kuruluşlarla işbirliğini artırmayı hedeflediğini aktaran Sinirlioğlu, uluslararası sorunlara çözüm aranırken özellikle yeterince temsil edilmeyen kesimlerin karar alma süreçlerine katılımını sağlamaya önem vereceğini ifade etti.

Sinirlioğlu, "Üstlendiğim görevler fark etmeksizin kariyerim boyunca Birleşmiş Milletlerin ilkeleri her zaman yol göstericim oldu." ifadesini kullandı.

AGİT Genel Sekreterliği görevindeki çalışmalarına da değinen Sinirlioğlu, uzun süredir ilerleme kaydedilemeyen siyasi süreçlerin yeniden canlandırılması için kapsamlı öneriler sunduğunu kaydetti.

Çatışmaların önlenmesine öncelik

Dünyanın karşı karşıya olduğu sorunların çözümü için yeterli bilgi ve kaynağa sahip olduğunu ancak ortak hareket etme iradesine ihtiyaç duyulduğunu anlatan Sinirlioğlu, BM'nin bu iradenin oluşturulduğu temel platform haline yeniden gelmesi gerektiğini vurguladı.

Sinirlioğlu, "Tarihin bu kritik döneminde, Birleşmiş Milletlerin günümüzdeki büyük çatışmalara yol açan dinamikleri anlayan bir Genel Sekretere ihtiyaç duyduğuna inanıyorum. Bu çatışmaların birçoğunun kökeni, benim de doğup büyüdüğüm geniş coğrafyaya dayanıyor ancak etkileri dünyanın dört bir yanında hissediliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden sorunların çözümüne yönelik çalışmalarını hatırlatan Sinirlioğlu, Genel Sekreter seçilmesi halinde izleyeceği yaklaşımı şöyle anlattı:

Genel Sekreter olarak tüm deneyimimi, enerjimi ve kararlılığımı Birleşmiş Milletlerin kurucularının ortaya koyduğu vizyona bağlı kalmasını sağlamaya adayacağım. Bu doğrultuda çatışmaların önlenmesi, sürdürülebilir kalkınmanın ilerletilmesi, insan onurunun korunması ve herkes için daha barışçıl, müreffeh ve adil bir dünyanın inşa edilmesine katkı sunulması için çalışacağım.

 

AA

BM Genel Sekreterliğine aday gösterilen Feridun Sinirlioğlu, vizyon belgesinde örgütün kapsamlı bir reform sürecinden geçirilmesi gerektiğini belirtti
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Genel Sekreter adayı Sinirlioğlu BM için reform ve barış hedeflerini açıkladı
copyright Independentturkish: 

Fon soruşturması Borsa İstanbul'a uzandı: Genel müdür Korkmaz Enes Ergun gözaltında

Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun, sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen fon soruşturması kapsamında "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" ve "rüşvet" iddiasıyla gözaltına alındı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca, sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen fon soruşturması devam ediyor.

Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Ergun, soruşturma kapsamında "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" ve "rüşvet" suçlarını işlediği iddiasıyla gözaltına alındı.

Başsavcılıktan açıklama

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülmekte olan 'Fon Soruşturması' kapsamında; Borsa İstanbul A.Ş. Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun, 'suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma ve rüşvet' suçlarından gözaltına alınmış olup soruşturma işlemleri devam etmektedir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 

AA

Sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere yönelik soruşturmada Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun gözaltına alındı. Ergun hakkında örgüt üyeliği ve rüşvet suçlamaları bulunuyor
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 20:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Fon soruşturması Borsa İstanbul'a uzandı: Genel müdür Korkmaz Enes Ergun gözaltında
copyright Independentturkish: 

Berlin'in Türk kökenli başbakan adayı Elif Eralp: Pes etmeyeceğim

Almanya'nın başkenti Berlin'de Sol Parti’nin Türk kökenli eyalet başbakan adayı Elif Eralp, kendisine yönelik eleştirilere rağmen geri adım atmayacağını söyledi. Eralp, güvenlik, eşitlik ve antisemitizmle mücadele vurgusu yaparak siyasi hedeflerini sürdüreceğini belirtti.

Almanya’nın başkenti Berlin’de Sol Parti’nin (Die Linke) başbakan adayı Elif Eralp, Hamas yanlısı kişilerden korktuğuna ilişkin haberlerin ardından kendisine yöneltilen eleştirilere yanıt verdi. Eralp, Berlin’de yaşayan herkesin güvenliğini ve onurlu bir yaşam sürmesini sağlamak için çalışacağını belirterek, “Pes etmeyeceğim, vazgeçmeyeceğim” dedi.

Der Spiegel dergisinde yayımlanan haberde, Eralp ve eşinin, Berlin Sol Parti çevresindeki Hamas yanlısı kişilerden endişe duyduğu öne sürülmüştü. Haber, Eralp’in Berlin Eyalet Başbakanlığı görevini üstlenmeye uygun olup olmadığı konusunda tartışmalara yol açmış, Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise Eralp’in söz konusu görev açısından siyasi açıdan yıprandığını savunmuştu.

Sol Parti’nin Berlin’de düzenlenen eyalet kongresinde konuşan Eralp, kendisine ve partisine yönelik eleştirilerin ölçüyü aştığını söyledi ve pes etmeyeceğim, vazgeçmeyeceğim dedi.

“Herkes güvenlik ve onur içinde yaşamayı hak ediyor”

Eralp, “Tüm insanlar için siyaset yapmak istiyorum. Çünkü herkes güvenlik ve onur içinde iyi bir yaşamı hak ediyor” ifadelerini kullandı. Kendisinin Berlin’i koruyamayacağını ileri sürenlere tepki gösteren Eralp, farklı insanların kaygılarını bildiğini ve anladığını belirterek, bunun kentte güvenliği sağlama konusundaki kararlılığını güçlendirdiğini dile getirdi.

Eralp, her türlü insan düşmanlığına, şiddetin yüceltilmesine ve antisemitizme karşı mücadele edeceğini vurguladı. 20 Eylül’deki Berlin Eyalet Meclisi seçimlerinde Sol Parti’yi zafere taşıyan Eralp, parti üyelerine birlik ve dayanışma çağrısı yaptı. Eleştirilerin devam edebileceğini belirten Eralp, “Bunlar son saldırılar olmayacak. Bizi yıldıramayacaklar” dedi.

“Konut şirketlerinin kamulaştırılması vurgusu”

Sol Parti’nin öncülük ettiği siyasi değişim hedeflerinin eleştirilerin merkezinde olduğunu savunan Eralp, Berlin siyasetinde kârın değil, insanların ihtiyaçlarının öncelikli olması gerektiğini söyledi.

Yeşiller ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) ile yürütülen ön görüşmelerde büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasının gündeme alınmasını tarihî bir adım olarak nitelendiren Eralp, planlanan üçlü koalisyonun kurulmasının önemine dikkat çekti.

Yeşiller ve SPD, koalisyon görüşmelerine başlanmasını daha önce onaylamıştı. Sol Parti’nin de kongrede onay vermesi halinde resmî koalisyon müzakerelerinin gelecek hafta başlaması bekleniyor.

“Sol Parti’den antisemitizm suçlamalarına yanıt”

Berlin Sol Parti Eyalet Eş Başkanı Kerstin Wolter de kongrede yaptığı konuşmada, partisine yöneltilen antisemitizm ve İsrail karşıtlığının aşırıya kaçtığı yönündeki suçlamaları reddetti.

Wolter, Gazze’deki soykırımı kınadıkları için antisemit olmakla suçlandıklarını belirterek, uluslararası hukuk ihlallerine karşı çıkmanın suç olmadığını söyledi. Almanya’nın tarihî sorumluluğuna da dikkat çeken Wolter, Berlin Sol Partisi’nin Yahudi yaşamının korunması konusunda özel bir sorumluluğu bulunduğunu vurguladı.

İsrail’in var olma hakkını savunmakla Filistinlilerin bağımsız bir devlete sahip olma hakkını desteklemenin birbiriyle çelişmediğini ifade eden Wolter, sivillere yönelik şiddeti ve terörü meşrulaştıran kişilerin barış ve eşit haklar hareketinde yer almaması gerektiğini söyledi.

 

ANKA

Sol Parti'nin Berlin eyalet başbakan adayı Elif Eralp, kendisine yönelik eleştirilere rağmen siyasi mücadelesini sürdüreceğini açıkladı. Eralp, güvenlik, eşitlik ve antisemitizmle mücadele mesajı verdi
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Berlin'in Türk kökenli başbakan adayı Elif Eralp: Pes etmeyeceğim
copyright Independentturkish: 

Zelenski ile ortak açıklama yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan: Barış için her türlü gayreti göstermeye hazırız

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile bir araya geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'yi ziyaret eden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde resmi törenle karşıladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde yapılan ikili ve heyetler arası görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Erdoğan, burada yaptığı konuşmaya heyet üyelerini ve basın mensuplarını en kalbi duygularıyla selamlayarak başladı.

Cumhurbaşkanı Zelenskiy'i yeniden Türkiye'de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden Erdoğan, Ukrayna'da çatışmaların hız kesmeden devam ettiğini söyledi.

Savaşın yol açtığı kayıp ve yıkımların her geçen gün arttığını belirten Erdoğan, "Savaşta hayatını kaybedenler için Sayın Zelenskiy'e ve dost Ukrayna halkına taziyelerimi tekrar iletiyorum. Kendisiyle bugünkü görüşmelerimizde Ukrayna'da barışın sağlanmasına yönelik son dönemde artan çabaları ve Karadeniz'deki güvenlik durumunu etraflıca ele aldık. Savaşın özellikle Amerikan Başkanı Trump'ın da çabalarıyla diplomatik yollarla sona erdirilmesine yönelik girişimlerin yeniden hız kazanmış olmasından memnuniyet duyuyoruz." diye konuştu.

"Bugün geldiğimiz noktada da 'Adil bir barışın kaybedeni olmaz.' diyoruz"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Ukrayna ve Rusya arasında gerçekleştirilen müzakerelerin diplomasi yoluyla somut sonuçlar elde edilebileceğini gösterdiğine dikkati çekerek, "Bugün geldiğimiz noktada da 'Adil bir barışın kaybedeni olmaz.' diyoruz. Barışa giden yolu açmak için elimizden gelen her türlü gayreti göstermeye hazır olduğumuzu vurgulamak isterim." ifadelerini kullandı.

Zelenskiy ile görüşmesinde, Karadeniz'de seyrüsefer emniyetinin sağlanmasına yönelik fikir teatisinde bulunduklarının altını çizen Erdoğan, şöyle devam etti:

Savaşın başından bu yana Karadeniz'de güvenlik ve istikrarın muhafazası için aktif çaba gösteriyoruz. Ancak son dönemde yaşanan tırmanmaya paralel olarak çatışmaların Karadeniz'e sıçradığına şahit oluyoruz. Sivil gemilere yönelik saldırıların ve Karadeniz'de tırmanmayı artıracak adımların hiç kimseye fayda sağlamayacağı açıktır. Bu saldırıları kimden gelirse gelsin ve gerekçesi ne olursa olsun hiçbir şekilde kabul etmemiz mümkün değildir. Bu konuda tüm tarafları sorumlu ve bu şekilde de hareket etmeye davet ediyoruz. Karadeniz'de seyrüsefer emniyetini yeniden tesis etmek amacıyla taraflarla görüşmelerimizi sürdüreceğiz.

 "Bu anlaşma, bizi 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefimize bir adım daha yaklaştırmıştır"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu konuda mutabakata varılmasının Ukrayna'da kalıcı barış sağlanması yönündeki çabalara da ivme kazandıracağına inandığını dile getirdi.

Bu konuyu Rusya'yla da görüşerek özellikle süreci ilerletmeyi hedeflediklerine işaret eden Erdoğan, "Bugün ayrıca stratejik ortağımız Ukrayna'nın toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığına olan bağlılığımızı bir kez daha teyit ettik. Ülkelerimiz arasında 2022 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girmesi, ikili ekonomik ve ticari ilişkilerimiz açısından önemli bir adım teşkil etmiştir. Bu anlaşma, bizi 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefimize bir adım daha yaklaştırmıştır. Son olarak zorlu savaş koşullarına rağmen Ukrayna'yı terk etmeyen şirketlerimizin Ukrayna'nın yeniden imarına da inşallah önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum. Değerli dostum Sayın Zelenskiy'e bu ziyaret sebebiyle teşekkür ediyor, sözü kendisine bırakıyorum." diye konuştu.

Toplantıda Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Zafer Çubukçu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik ile Türkiye'nin Kiev Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan da yer aldı.

Zelenski’den açıklamalar

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ardından konuşma yapan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski şu ifadelere yer verdi:

Bugün çok önemli bir görüşme gerçekleştirdik. Birçok konu ele aldık. Somut meseleler üzerinde durduk. Sayın Cumhurbaşkanına iş birliği için ve Türkiye'nin gerçek barış ve güvenliğine ulaşmamızı sağlayacak girişimlere hazır olmasından ötürü teşekkür ediyorum. Görüşmelerimizin önemli bölümünü Karadeniz'le ilgili konulara, Türkiye ve bölgedeki komşularımızla paylaştığımız ortak güvenlik alanına ayırdık. Bugün Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Karadeniz hava koridorunda çalışmak üzere mutabık kaldık. Şu anda Kasım ayının ilk yarısında gerçekleştirilmesi öngörülen Ukrayna-ABD ve Rusya formatına hazırlanıyoruz. Ayrıca Türkiye'de toplantılar düzenlemesi olasılığını görüştük. Barışa destek sözleriniz için teşekkür ediyorum. Bugün Türkiye ile ikili iş birliğimizde son derece somut şekilde ele aldık. Bu iş birliği giderek daha da güçlenecektir. Ortak sanayi ve ekonomik projeler üzerinde çalışıyoruz. Rusların şehir ve köylerimizin enerji altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı dönemde ortaklarımızla yapacağımız iş birliği önem taşıyor. Bugün İstanbul'da ülkelerimizin iş dünyasının temsilcileri arasında görüşmeler gerçekleştiriliyor. Tüm bu görüşmelerimizin somut çalışmalara dönüşmesini özellikle istiyoruz.

Zelenski ile ortak açıklama yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan: Barış için her türlü gayreti göstermeye hazırız https://t.co/upM8GnBfaF https://t.co/1RPKZKfXBb

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 31, 2026

Independent Türkçe

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna ve Rusya arasında Türkiye'nin ev sahipliğinde yürütülen müzakerelerin diplomasi yoluyla somut sonuçlar alınabileceğini gösterdiğini belirterek, “Adil bir barışın kaybedeni olmaz” dedi
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Zelenski ile ortak açıklama yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan: Barış için her türlü gayreti göstermeye hazırız
copyright Independentturkish: 

Özgür Özel: Bugüne kadar birleşemediklerimizle sandıkta birleşeceğiz

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Ayvalık’ta Kırlangıç Yaşam Merkezi Çim Alanı’nda düzenlenen Hasat Festivali Halk Buluşması’nda konuştu. Konuşmasında zeytin üreticilerinin yaşadığı sorunlara değinen Özel, Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı üretiminde dünyada ilk sıralarda yer almasına rağmen ihracatta altıncı sırada bulunduğunu belirtti.

Üreticinin düşük alım fiyatları, yüksek maliyetler ve pazarlama sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu söyleyen Özel, Tariş’in piyasadaki belirleyici rolünü kaybettiğini savundu. İktidara gelmeleri halinde üretici kooperatiflerini destekleyeceklerini, zeytin ve zeytinyağını stratejik ürün olarak ele alacaklarını, taban fiyat uygulamasıyla üreticinin zarar etmesini önleyeceklerini ve ürünlerin dünya pazarlarında tanıtımına destek vereceklerini kaydetti.

Kadın ve erkek üreticilere farklı yevmiye ödenmesine de tepki gösteren Özel, kadınların aynı işi yapmalarına rağmen daha düşük ücret almasını kabul etmeyeceklerini söyledi. Özel, "Kadın olduğu için kadına az yevmiye veren kimse, karşısında bizi bulur kardeşim. Böyle bir sistem olmaz" dedi.

"YENİ Parti iktidar olunca, zenginlere geçiş garantisi değil, zeytinciye geçim garantisi olacak. Nasıl Erdoğan kendisine yakın iş adamlarını toplayıp toplayıp götürüyor ve onlara pazar arıyorsa biz zeytinci için, üzüm üreticisi için, fındık üreticisi için, Gaziantep’teki fıstık üreticisi için, sebze ve meyve üreticilerimiz için, narenciye üreticileri için çalışacağız" diyen Özel, şunları kaydetti:

"Olmaz olsun öyle dostluk"

Sizin arkanızda köylü çocuğu, bahçıvan torunu, YENİ Parti ve Genel Başkanı Özgür Özel var. Hiç korkmasın kimse. Herkes dostunu kayırır. Erdoğan’la Trump dost. Erdoğan’la Trump dost, kârlı olan Amerika Birleşik Devletleri. Trump, zeytinyağımıza yüzde 12 ilave gümrük vergisi koydu. Trump’la anlaşıp menfaati Amerika’ya sağlayıp, Balıkesirlinin zeytinyağına ilave vergi koydurtan Trump’a söz geçiremeyenlere yazıklar olsun. Olmaz olsun öyle dostluk, olmaz olsun. Ondan böyle tek taraflı çıkar ilişkileri ile Amerika’ya kazandıran ama burada sadece kendisine kazandıran, millete faydası olmayan dostlukların hiçbir kıymeti yok.

"Anketlerde emekliyi gördüler"

Ülkenin her tarafından yeni bir feryat yükseliyor. 2018’den beri bitmeyen bir krizin içindeyiz. Açlık sınırı 38 bin lira, yoksulluk sınırı 124 bin lira. Beş emekli bir araya gelse bir yoksulluğu geçemiyorlar. Emekli maaşları açlık sınırının çok altında. Bu iktidar geldiğinde sekiz çeyrek altın alırken en düşük emekli maaşı, şimdi iki çeyrek altın alamaz duruma gelmiş. Öyle bir noktaya geldi ki memur emeklisi, İntibak Yasası sorunları yüzünden 3 bin 600 ek gösterge o emekli olmadan verilmediği için ya da onun alanına verilmediği için büyük haksızlıklar, büyük sıkıntılar yaşıyor. Emekliyi perişan etti 23 bin 500 lirayla. Şimdi diyor ki ‘Ben bu sene emekliye enflasyonu vereceğim, belki biraz da refah payı vereceğim.’ Neden? Çünkü emeklide tepkinin ne kadar büyük olduğu artık anketlere yansıdı. Şunu söyleyeyim. AK Parti’nin emeklilerde oy oranı yüzde 20’den de aşağıda, yüzde 15’lere gitti. Bu felaketi gördüler, ‘Şimdi bir şey yapacağız’ diyorlar.

"Hani para yoktu?’ diyorlar"

Neden biliyor musunuz? Bugüne kadar hep ‘Emekliye para yok’ diyordu. ‘Para yok, kaynak yok, imkan yok, sık dişini.’ Fon krizi bir çıktı; milyarlarca dolarlar havada uçmuş. Milletvekilleri, eski Bakanlar, Genel Başkan Yardımcıları milyarlarca dolarları… ‘Emekliye zam ver.’ ‘Veremem, maliyeti 9 milyar dolar.’ O paraları havuduyla götürmüşler, yurtdışına kaçırmışlar. O fonları yönetenleri atayan Erdoğan. Fonun yöneticilerinin tamamı AK Partili, çalanlar AK Partili, atayanlar AK Partili, soyulanların önemli bir kısmı AK Partili. Şimdi Erdoğan şu soruyla karşı karşıya. Emekli, Erdoğan’a ‘Hani para yoktu?’ diyor. Türkiye’yi bu hale getiren AK Parti’nin kara düzenidir. Bu kara düzen zeytinciyi, çiftçiyi, emekliyi düşünmez. Bu kara düzen sadece kendisini düşünür. Bunlar milletin cebini değil, kendi yandaşlarının kasalarını düşünürler. Ben buradan hepinize söz veriyorum. Hem bu fon vurguncularından son kuruşa kadar yurtdışına da gitse bu paralar getirilecek. Artık bakan evlatlarının devri bitecek ve bu meydandaki vatan evlatlarının devri başlayacak.

"Bu hırsızların bir sahibi var"

Fon vurgununda ilk günler dediler ki ‘Doğrudan maliyet 20 milyar dolar. 90 oldu, 110 oldu, şimdi 130 milyar dolara çıktı. Çalınan para depremin yıktığı 10 şehirdeki toplam hasardan fazla. Söylüyorduk da dinlemiyorlardı. Meğerse emekliye lazım para misliyle varmış. Zeytinciye lazım para misliyle varmış. Çiftçiye lazım para misliyle varmış. Her türlü ihtiyaca varmış. Ama bunlar çatır çatır kendilerine bu parayı çalmış. Şimdi kanun çıkardılar, tövbe hesabı açmışlar. Ya biri aç kalıp, ekmek çalarken yakalanıyor ve 15 yıl veriyorlar. Tövbesi yok, bir şeyi yok. Ama bunların önceki dönem milletvekilleri, şimdiki milletvekilleri, Bakanları, üst düzey bürokratları 130 milyar dolar maliyet yarattılar bu memlekete. Bir hesap açmışlar; tövbe hesabı. ‘Çaktırmadan parayı oraya koy, aradan çekil. Gözüm seni görmesin’ diyor Erdoğan. Niye? Çünkü orada baklavayı alan adam gibi sahipsiz değil. Bu hırsızların bir sahibi var. O da bu kara düzenin ta kendisi. Biz ilk günden beri çözüm önerilerimizi söyledik. Kanun teklifimizi verdik. Bundan sonra dikkatli bir şekilde bu konuyu takip etmeye devam edeceğiz.

"Sandıkta birleşeceğiz"

Gariban nefsine uyar, hapis yatar. Fatma Betül Sayan Kaya Hanım Erdoğan’ın kızıdır; nefsine uymuş, o tövbe hesabına koyar ve adliyede arka kapıdan kaçırırlar, gider. O yüzden bugüne kadar AK Parti’yi desteklese de bizim kapımız, YENİ Parti’nin kapısı ardına kadar açık bütün demokratlara. Muhafazakar demokratlar, milliyetçi demokratlar bütün kapılar açık. Kürt’üne-Türk’üne, Laz’ına-Çerkes’ine, Alevi’sine-Sünni’sine. Bu milletin evladı değil misiniz? Hepinize açık kapılar. Bugüne kadar birleşemediklerimizle sandıkta birleşeceğiz. Bu iktidarı değiştireceğiz. Bu ülkenin bütün muhalefeti, soldakiler-sağdakiler ama yeter ki bu vatanı, bu milleti, bu ülkeyi, bu bayrağı, Atatürk’ü sevsin ve bunlarla sorunu olmasın. Hep birlikte olacağız. Bu seçim otokratlara karşı demokratların birleşeceği seçim olacak. Tek adamlar gidecek ve milletin kendisi gelecek.

"Öz eleştiri ve değişim zamanıydı"

Atatürk’ün kurduğu parti 47 yıl boyunca başarıyı kazanamıyordu, başarı kalesinin kapıları üzerimize kilitliydi. Siyasetin başarı kalesinin kapısından giremiyorduk. Maalesef üst üste kayıplara rağmen çok kazanmamız gereken bir Cumhurbaşkanlığı seçimini de kaybettikten sonra biz dedik ki ‘Artık öz eleştirinin, değişimin zamanıdır.’ Dediler, ‘Olmaz.’ Çok uğraştık, çok çabaladık ve bir kurultay sonucunda partimizde Cumhuriyet tarihinde ilk kez seçimle bir değişimi gerçekleştirdik. Milletimiz bu değişimi kuvvetli bir öz eleştiri saydı. 14 seçim üst üste kaybetmiştik ama bu sefer bize bir şans verdi. Siz arkamızda durdunuz. Ege arkamızda durdu. Ege’nin bir evladı olarak Ege’de bulunan yedi ilin yedisinde, toprağı bulunan dokuz ilin dokuzunu da kazandık. Türkiye’nin yüzde 65’ini kazandık, ekonominin yüzde 84’ünü kazandık. 411 belediye kazandık. Rekorlar kırdık, yüzde altı oy aldığımız şehirlerde yüzde 60 oylar aldık. 47 yıl sonra partimizi birinci parti yaptık.

"Kurulduktan sonra ilk kez yenildi"

Adalet ve Kalkınma Partisi kurulduğundan beri ilk kez yenildi. O günden itibaren bir hazımsızlık, bir saldırganlık başladı. Ayvalıklılar MHP’ye oy verdi mi iyi, AK Parti‘ye oy verdi mi iyi. Ama bize verince bunu içine sindiremedi. Kurulduğu günden beri ilk kez ikinci oldu. 47 yıldan beri biz de ilk kez birinci olduk. Ama saldırılara başladı. Atatürk’ün partisini adaysızlaştırmak için cumhurbaşkanı adayımızı içeri attı. Lidersizleştirmek için bana yapmadığını bırakmadı. Kurumsuzlaştırmak için partinin son dört seçimini aile mahkemesine, medeni hukuk mahkemesine iptal ettirdi, YSK’nın verdiği mazbatalara rağmen. Kendisini yeneni, 47 yıl sonra birinci gelenleri götürüp, her zaman yendiğini başımıza getirdi. Biz büyük bir mücadeleyle önce partimizde mücadele ettik, çünkü siz dediniz ki ‘dik dur, eğilme.’ Sonra dediniz ki ‘Ya bir yol bulacak partiyi geri alacaksın ya da yeni bir yol açacaksın.’ Baktık ki mahkeme kararını bir günde yollayacaklar, adli tatile kadar yollamazlar. 40 gün içinde kongre yapması lazım, ‘yapacağım, yapacağım’ dediler. Yapmadılar, hala yapmıyorlar, yapmayacaklar. Baktık bir yolu yok, yeni bir yol açacağız. Sizden aldığımız kuvvetle dedik ki ‘Arkamızda düşman gibi bir deniz, önümüzde deniz gibi bir düşman var.’ Gemileri yaktık, karaya çıktık, o yolu hep birlikte biz açtık.

"Partimizi milletimiz kurdu"

YENİ Parti’yi siz kurdunuz, adını sokakta siz koydunuz, bütçesini siz oluşturdunuz. Müzesine saklıyorum partinin, 950 lira yollamış, ‘Hayvanlarımın bir günlük süt parasıdır’ diyor. Para yollamış, ‘Bir römork buğday sattım o da sizin olsun’ diyor. 23 bin 500 lira maaş almış, 500 lirasını yollamış teyze. Ama böyle böyle iktidar olma umudunu, iktidarı değiştirme umudunu kimseye vermedi millet. Çünkü ‘Yenilmeye alışmışlar kalsın, yenenler gitsin, yenilenler gelsin’ diyenlere karşı ‘Hayır, teslim olmayacağız, geri adım atmayacağız, arkadaşlarımızı satmayacağız, bu yoldan dönmeyeceğiz’ diyenler var. Ayvalık çok iyi biliyor. Biz YENİ Parti’yi keyiften kurmadık, zaruretten kurduk. Ama biz YENİ Parti’yi muhalefet etsin diye değil, iktidar olsun diye kurduk. Onun için inançla, güvenle iktidara doğru yürüyoruz. YENİ Parti, zeytin toplayan, ekmeğini zeytinden çıkaranların YENİ Parti’sidir. Bu parti, çiftçilerin YENİ Parti’sidir. Emeklilerin YENİ Parti’sidir. Emekçilerin YENİ Parti’sidir. Esnafın YENİ Parti’sidir. Kadınların YENİ Parti’sidir. Gençlerin YENİ Parti’sidir. Hepinizin YENİ Parti’si, Türkiye’nin yeni umududur.

Asla kimse şundan endişe etmesin. ‘Efendim bunlar gitmez’ Gidecekler. ‘Bunlar yenilmez.’ Yendik, yine yeneceğiz. ‘Yenilse de bırakmaz.’ Öyle bir şey yok. O umutsuzluğa oynuyorlar, senin umudunu kırmak istiyorlar. Sandıktan umudunu kırmak istiyorlar. Asla, asla öyle bir şey yok. Size söz veriyorum, sandığa varacağız, o seçimi alacağız.

 

ANKA

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, yaklaşan seçimlere ilişkin, "Bu seçim otokratlara karşı demokratların birleşeceği seçim olacak. Tek adamlar gidecek ve milletin kendisi gelecek" dedi
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Özgür Özel X Hesabı</p>

Type: 
SEO Title: 
Özgür Özel: Bugüne kadar birleşemediklerimizle sandıkta birleşeceğiz
copyright Independentturkish: 

Kılıçdaroğlu: Yolsuzluk yapanların adresi bellidir, AK Parti Genel Merkezi'ne gitsinler

 CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, CHP'nin bir arınma dönemi yaşadığını ileri sürerek, "Sadece bizi değil, Türkiye'yi kirlilikten arındıracağız. AK Parti'yi de, diğer partileri de arındıracağız" dedi. Kılıçdaroğlu, kendisi ya da yakınları için para harcayan belediye başkanlarını istifaya davet ederek, "Yolsuzluk yapanların adresi bellidir. Bakın, buraya da yakın: AK Parti Genel Merkezi. İstiyorlarsa hep beraber AK Parti Genel Merkezi'ne gitsinler" diye konuştu.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, CHP Genel Merkezi'nde düzenlenen CHP Gençlik Kolları İl Koordinasyon Toplantısı’nın kapanışında konuştu. CHP’li gençlerin Ahmet Kaya’nın Yorgun Demokrat şarkısı ile karşıladığı Kılıçdaroğlu, "Gençlerin umudu Kılıçdaroğlu" sloganları eşliğinde kürsüye çıktı.

Sloganlara "Birlikte bu ülkeyi ahlaki temelleri üzerinde yeniden inşa edeceğiz" yanıtını veren Kılıçdaroğlu, "Siyaseti kirlilikten arındıracağız. Ahlaki temelleri güçlü olan bir siyaseti yeniden inşa edeceğiz. Yine söylüyorum: Siyasi Ahlak Kanunu vazgeçilmezimizdir. Siyaset kirlilikten arınmadığı sürece Türkiye huzur bulamaz. Kaynaklar yerli yerinde harcanamaz. Bir avuç kişi zenginleşirken milyonlar fakirleşir. O nedenle unutmamanız gereken temel nokta, bu ülkenin kesinlikle bir Siyasi Ahlak Kanunu’na ihtiyacı var. Siyasetin ahlaki temellerini inşallah Cumhuriyet Halk Partisi'nin önderliğinde bu ülkeye kazandıracağız. Bu temeller olmadan siyaset yürümez, Türkiye aydınlığa kavuşmaz. O nedenle beraber, birlikte yapacağız" ifadelerini kullandı.

Daha sonra savunma sanayideki gelişmelerden söz eden Kılıçdaroğlu, CHP’lilerin tarihi iyi bilmesi gerektiğini söyledi. Osmanlı’nın 18’inci yüzyıldaki Sanayi Devrimi'ni kaçırdığını anımsatan Kılıçdaroğlu, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılmasının ardınından kurulan Cumhuriyet’in önceliğinin ekonomik bağımsızlık olduğunu vurgulayarak, "1923'te İzmir İktisat Kongresi toplandı. Ekonomik bağımsızlığı olmayanın tam bağımsızlığı olmayacağını Gazi Mustafa Kemal biliyordu. Eğer ekonomik olarak birilerine muhtaçsanız o zaman sizin bağımsızlığınız su götürür diyordu" diye konuştu.

Cumhuriyet’in kurucularının savunma sanayine verdiği önemi anlatan Kılıçdaroğlu, bu konuda açılan fabrikaları sıraladıktan sonra, "O fakir ülke, 1920'lerden 1930'lara, 1940'lara kadar gelen süreç içinde ne büyük başarılara imza atıldığını bilmeniz açısından bunu söylüyorum" dedi.

1937 yılında dünyaya uçak ihraç eden beş ülkeden birisinin Türkiye olduğunu vurgulayan Kılıçdaroğlu, Türkiye'nin NATO'ya üye olduğu 1945'ten itibaren uçak üretimini engellemeye çalıştığını anlatarak, "Türkiye, NATO'ya girer. Kıbrıs Barış Harekâtı'na kadar el bebek, gül bebek... Bir sorun yoktur. 5 Haziran 1964. Kıbrıs'ta olaylar olur. Soydaşlarımız katledilir. İnönü müdahale etmek ister ama Amerikan Başkanı Johnson çok ağır bir mektup yazar dönemin Başbakanı İsmet İnönü'ye. Benzer olay 20 Temmuz 1974'te olur. Kıbrıs'ta olaylar oluyor. Soydaşlarımız öldürülüyor. Bütün dünya seyirci ama seyirci olmayan bir kişi var: Rahmetli Bülent Ecevit. Ve Kıbrıs'a müdahale eder. Eğer bugün Doğu Akdeniz'de Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bir hakkı varsa, Bülent Ecevit'i rahmetle anmak ve onu asla unutmamak gerekiyor. Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde söz sahibi olmasının temel taşlarını döşeyen lider, Bülent Ecevit'tir" ifadelerini kullandı.

"Rekabet olmazsa savunma sanayisinde gelişme sağlanmaz"

Kıbrıs Barış Harekatı'nın ardından Amerika ambargosunun başladığını söyleyen Kılıçdaroğlu, bu ambargonun ardından savunma sanayi alanında yeniden önemli adımlar atıldığını anlattı. Bugün de savunma sanayi alanında pek çok şey yapıldığını belirten Kılıçdaroğlu, şunları kaydetti:

Yapanlardan, sanayicilerimizden, mühendislerimizden gurur duyuyoruz. Kimsenin unutmaması gereken iki temel nokta var: İnönü'ye Johnson'ın yazdığı mektup ve Bülent Ecevit'in Kıbrıs'a yaptığı harekat. Bütün bunların çıkış noktası, tetikleyicisi bu iki olaydır. Türkiye kendi özüne dönmüştür, kendi sanayine dönmüştür. 'Ben üretmezsem başarılı olamam, ben üretemezsem kendimi savunamam.' Üstelik ateş çemberi içinde olan bir bölgede Türkiye kendi varlığını, kendi güvenliğini korumak zorundadır; el aleme avuç açmadan. Ve Türkiye bugün bu noktadadır. 

Evet, bugün uçaklar yapıyoruz, helikopterler yapıyoruz. tank konusunda belki hatırlarsınız, iktidarı çok sert eleştirmiştim. Aynı eleştirilerim bugün için de geçerlidir, onu da belirtmek isterim. Bugün savunma sanayimizin önemli bir sorunu var: Rekabete açık değil. Rekabet olmazsa savunma sanayisinde beklediğimiz gelişmeleri sağlayamazsınız. Savunma sanayi bir kişiye veya bir şirkete teslim edilemez. Rekabet olmalı. En iyisini, en güzelini, en ihtiyaç duyulanı kim yapıyorsa onun öne çıkması lazım. Dolayısıyla rekabete açık bir yapının olması gerekiyor. Savunma sanayinin, yüksek teknolojiye ihtiyaç duyulan bir alandır.

"Savunmada güçlü olmak istiyoruz"

CHP’nin dört temel felsefesi olduğunu anlatan Kılıçdaroğlu, şunları kaydetti:

Birincisi: Hukukun üstünlüğü. Eğer bunu sağladığımız andan itibaren bu olayların tamamını tartışabiliriz. Biz bugün yapılanları küçümsemiyoruz ama geçmişi unutturmayacağız. Geçmişin temelinde Cumhuriyet Halk Partililerin emeği vardır. En ağır bedelleri ödeyen parti Cumhuriyet Halk Partisi'dir ama bu yolu açan partinin de Cumhuriyet Halk Partisi olduğunu hiç kimsenin unutmaması gerekir. Biz ülkemizi seviyoruz. Savunmada güçlü olmak istiyoruz. Cumhuriyeti kurduk ama ülkemizde henüz arzu ettiğimiz demokrasi yok. Cumhuriyeti demokrasiyle taçlandırmak inşallah bize nasip olacaktır. Kirlilikten arınmış, herkesin düşüncesini özgürce ifade edebildiği gerçek anlamda bir demokrasi özlemimiz var.

İkincisi: Üreten Türkiye. Türkiye'nin üretmesi lazım ama ne üretecek Türkiye? Katma değeri yüksek ürün üretmek zorundadır Türkiye. Katma değeri yüksek ürün ürettiğinizde dünyada söz sahibi olursunuz.

Üçüncüsü: Sosyal devlet. Tamam, demokrasiyi getirdik. Ama biri aç, biri yoksulsa olmaz. Herkesin huzur içinde yaşadığı, herkesin ekmeğini özgürce bölüştüğü, yolsuzluğun hırsızlığın olmadığı, hiçbir çocuğun yatağa aç girmediği bir devlet.

Anne çocuğunu iyi besleyemediği için çocuk okula aç gidiyor. Ya bir tas çorbayı 21. yüzyılın Türkiye'sinde bir çocuğa veremez misiniz siz ya? Su veremez misiniz bu çocuğa? Tuvaletine kağıt koyamaz mısınız bu çocuğun? Milyarları götürenlere bir şey demiyorlar.

"Fon vurguncularını örgütlü suçlar çerçevesinde değerlendirmeniz gerekir"

Fon vurguncuları aldı malı götürdü. Herkes parayı dışarıya götürdü. Efendim, 'tutuklarım sizi, içeri atarım.' E, 5 milyar gitti, 10 milyar gitti, 100 milyar dolar gitti zaten. Ne olacak? 'Üç beş gün kalırız, üç beş yıl kalırız, on on beş yıl kalırız, gider yurt dışında krallar gibi yaşarız' diyorlar. Fon vurguncularını örgütlü suçlar çerçevesinde değerlendirmeniz ve dava açmanız gerekir. Böyle olabilirse belki Türkiye o paraları yeniden getirebilir.

Dolayısıyla hakkı, hukuku ve adaleti savunuyorsak sadece kendimiz için değil; bu ülkede kim yaşıyorsa hepsi için eşit kuralları getireceğiz ve onları savunacağız.

Dördüncüsü: Sürdürülebilirlik. Hayat, dünya hızla değişiyor. Değişime ayak uyduramayanlar geride kalırlar. Değişime, dünyadaki gelişmelere, bilime, kültüre, sanata ayak uyduramayan toplumlar bir süre sonra tarih sahnesinden çekiliyorlar. Biz değişimi her dönem yakalamak, akılcı politikalarla üretmek ve dünyada söz sahibi olmak istiyoruz.

"Akdeniz'de haklarımız var"

Türkiye'nin kendi bölgesinde güçlü bir ülke olması gerektiğini söyleyen Kılıçdaroğlu, "Doğu Akdeniz'de haklarımız vardır. Petrolde, doğal gazda bizim haklarımız vardır. Akdeniz'de haklarımız vardır. Güçlü olursanız söz sahibi olursunuz, güçlü olmazsanız söz sahibi olamazsınız. Libya'yla yapılan anlaşma çok önemlidir. Ege'de sorunlarımız var, çözülmesi lazım. Orta Doğu'da terörün bitmesi, barışın gelmesi, Türkiye'nin o bölgeye çok daha fazla ekonomik ve kültürel ilgi göstermesi gerekir. Orta Doğu halklarıyla kardeşiz, akrabayız onlarla. Orta Doğu'nun dominant ülkesi, üreten ülkesi, saygın ülkesi olmak durumundayız" dedi.

Kılıçdaroğlu, "Atatürkçülük güne takılıp kalma değildir; Atatürkçülük geleceği inşa etmektir. O nedenle statik değildir Mustafa Kemal Atatürk dediğimiz o ideoloji, o felsefe. Geleceği inşa edeceksin. Bilgiyle, birikimle, saygıyla inşa edeceksiniz, kavgasız inşa edeceksiniz. Yeri geldiğinde gücünüzü test edenlere ders vermekten kaçınmayacaksınız; Kıbrıs'ta olduğu gibi. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde en önemli adımları atan partinin, uzun yıllardır iktidar olmamasına rağmen en önemli adımları atan partinin Cumhuriyet Halk Partisi olduğunu sakın unutmayın. Cumhuriyeti kuran da, Kıbrıs'a giden de, uluslararası sözleşmelere imza atan partinin de Cumhuriyet Halk Partisi olduğunu kimse unutmasın" diye konuştu.

"CHP’nin kurultaylarında para pul dönmez"

CHP'nin ahlaki değeri yüksek bir parti olduğunu, oy vermeyen yurttaşların bile CHP'liler için "düzgün insanlar" diye söz ettiğini vurgulayan Kılıçdaroğlu, konuşmasına şu sözlerle sonlandırdı:

CHP, diğer partilere benzemez. CHP'nin kurultaylarında para pul dönmez. Bir kişiyi ikna etmek ayrı, o kişinin iradesini satın almak ayrı. Ben gelirim, siz beni ikna edersiniz, ben buna eyvallah derim; ben sizi ikna ederim, eyvallah derim. Ama hiç sizi dinlemeden cebinize parayı koyup 'Şuna gidin oy verin' derseniz onlar gerçek CHP'li değildir. İçimize sızdılar ve Türkiye bir arınma dönemi yaşadı, CHP bir arınma dönemi yaşadı. Sadece bizi değil, Türkiye'yi kirlilikten arındıracağız. AK Parti'yi de, diğer partileri de arındıracağız. Artık bu milletin soyulmasını istemiyoruz, vatandaşın alın terine değer verilmesini istiyoruz. Kirliliği asla kabul etmiyoruz. Tartışmaya, iknaya, oturup konuşmaya evet; ama rüşvetle irade satın almaya hayır diyoruz ve bu büyük bir ahlaksızlıktır, bunu kabul etmiyorum.

Hiçbir belediye başkanı, halka hizmet etmekten, beldeye hizmet etmekten çekinmemeli. Ama parayı kendisi için, yakınları için harcıyorsa ve hâlâ 'Ben CHP'liyim' diyorsa sakın CHP'de kalmasın. Derhal ama derhal istifa edip başka bir yere... Yolsuzluk yapanların adresi bellidir. Bakın, buraya da yakın: AK Parti Genel Merkezi. İstiyorlarsa hep beraber AK Parti Genel Merkezi'ne gitsinler.

 

ANKA

Kemal Kılıçdaroğlu, CHP'nin bir arınma dönemi yaşadığını ileri sürerek, "Sadece bizi değil, Türkiye'yi kirlilikten arındıracağız. AK Parti'yi de, diğer partileri de arındıracağız" dedi
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: Herkes İçin CHP X Hesabı</p>

Type: 
SEO Title: 
Kılıçdaroğlu: Yolsuzluk yapanların adresi bellidir, AK Parti Genel Merkezi'ne gitsinler
copyright Independentturkish: 

Fransa'da liseliler kazandı

Fransa Milli Eğitim Bakanı Edouard Geffray, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, liselilerin talepleri doğrultusunda sendikalarla ve öğrenci temsilcileriyle yürüttükleri görüşmelerin ardından bazı kararlar aldıklarını duyurdu.

Liselilerin taleplerini dinlemek için oluşturdukları çevrim içi platforma 100 binden fazla öğrencinin katkı sağladığını kaydeden Bakan Geffray, liselerde sınıf mevcutlarının düşürüleceğini belirtti.

Geffray, bunun için 920 sözleşmeli öğretmenin sözleşme sürecini tamamlayacaklarını ve 500’den fazla ek kontenjan açacaklarını bildirdi.

Ayrıca yükseköğrenim kurumlarına kabul süreçlerinin kamuoyuna açık yürütüleceğini ve başvuruda bulunan öğrencilerin reddedilmeleri durumunda bunun gerekçesini öğrenme hakkına sahip olacağını ifade eden Geffray, yükseköğrenim kurumlarına başvuruların yapıldığı Parcoursup isimli platformun da 2028'e kadar değiştirileceği taahhüdünde bulundu.

Geffray, liseliler arasında ciddi bir sorun olarak tanımlanan ruh sağlığı hizmetlerinde de iyileştirmelerde bulunacaklarını ve okul hemşireleri, rehberlik öğretmenleri ve sosyal hizmet uzmanları için 500’den fazla yeni kadro açacaklarını belirtti.

Bakan Geffray ayrıca yazın çok sıcak, kışın çok soğuk olan okulların klima ve ısıtma sistemleriyle donatılarak iklim değişikliğine uyumlu hale getirilmesi için 2030’a kadar düşük faizli 4 milyar avro kredi sağlayacaklarını kaydetti.

Fransa'da lise öğrencileri, 17 Eylül'den bu yana eğitim koşullarının iyileştirilmesi, okulları için daha fazla imkan ve öğretmen talebiyle eylem düzenliyor.

Üniversite öğrencileri ve sendikaların da desteklediği eylemler kapsamında yaklaşık 8 bin kişi gözaltına alınmıştı.

 

AA

Fransa Eğitim Bakanlığı, liselilerin daha iyi eğitim koşulları talebiyle haftalardır sürdürdüğü protestoların ardından öğretmen açıklarının kapatılması ve okul binalarının iklim değişikliğine uyumlu hale getirilmesi için adım atacağını duyurdu
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Fransa'da liseliler kazandı
copyright Independentturkish: 

Mahmut Arıkan: Kasım ayında, Siyasi Ahlak Manifestomuzu kamuoyuyla paylaşacağız

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Ankara'da düzenlenen Anadolu Gençlik Derneği İlçe Başkanları toplantısında konuştu. Türkiye’nin yeni bir siyasi atmosferin arifesinde olduğunu belirten Arıkan, kasım ayında kapsamlı bir "Siyasi Ahlak Manifestosu" açıklayacaklarını söyledi.

"Siyaseti ve iktidarı ahlak meselesi olarak görüyoruz"

Mahmut Arıkan’ın konuşmasında öne çıkan başlıklar şöyle:

Bizim için sadece iktidara gelmek yeterli değildir. Asıl mesele; iktidara hangi anlayışla geleceğimiz, iktidarda hangi ilkelerle hareket edeceğimiz, hangi kadrolarla çalışacağımız ve bize emanet edilen kamu gücünü hangi amaçla kullanacağımızdır. Bu yüzden siyaseti ve iktidarı her şeyden önce bir ahlak meselesi olarak görüyoruz. Nedir ahlak? Kendimiz için istediğimizi başkaları için de isteyebilmektir. Ahlak; millete tasarruf tavsiye ederken devletin imkanlarını israf etmemektir. Ahlak; kendi evladımıza istediğimiz imkanları, bu ülkenin bütün evlatları için de isteyebilmektir. Ahlak; yolsuzluğu yapanın partisine değil, yapılan işin kendisine bakabilmektir. Ahlak; rüşveti kendi belediyesinde de başkasının belediyesinde de aynı kararlılıkla reddedebilmektir.

Buradan da ilan etmiş olayım, Allah'ın izniyle kasım ayında, uzun zamandır üzerinde çalıştığımız Siyasi Ahlak Manifestomuzu kamuoyuyla paylaşacağız. Biz sadece Saadet Partisi'nin ahlaki prensiplerini açıklamayacağız. Türkiye siyasetinde, ahlaki bir zemin inşa edecek bir altyapıyı ortaya koyacağız.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"İktidar can derdinde, muhalefet birbirine vurma gayretinde"

Huzurlarınızda sormak istiyorum. Milli Görüş bu ülkede defalarca koalisyon ortağı oldu. En önemli bakanlıkları yönetti. Yerel yönetimlerde iktidara geldi. Peki, ne belediyelerimiz hakkında ne de bakanlarımız hakkında bir tane şaibe duydunuz mu? Bir tane usulsüzlük gördünüz mü? Bir tane yolsuzluk imasına şahit oldunuz mu? Elbette hayır. Hiç şüpheniz olmasın, Türkiye, bütün bu hedeflerimizi mümkün kılabilecek yeni bir siyasi atmosferin arifesindedir. Türk siyasetinde dengeler değişiyor, siyasi aktörler ve kadrolar yeniden konumlanıyor. Bugün henüz açıkça ifade edilmeyen pek çok gelişmenin işaretlerini satır aralarında görüyoruz. İktidar bloğuna bakıyoruz; yıllardır güçlü ve sarsılmaz gösterilmeye çalışılan siyasi yapı, can derdine düştü, acaba bugün kimin yolsuzluğu çıkacak telaşındalar. Muhalefet cephesine bakıyoruz; onlar da birbirlerine en büyük zararı verme gayretindeler. Ancak biz, birleşiyoruz. Bugün bütün siyasi partilerle konuşabilen, iletişim kurabilen tek parti Saadet Partisi'dir. Bu avantajımızla beraber; esaslarımızı ve ilkelerimizi muhafaza ederek eskimiş Türkiye siyasetine yeni bir teklifle insanımıza bir seçenek olmalıyız.

 

ANKA 

"Türkiye siyasetinde, ahlaki bir zemin inşa edecek bir altyapıyı ortaya koyacağız"
Cumartesi, Ekim 31, 2026 - 16:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Sağlık altyapımızı güçlendirmek için yoğun gayret sarf ediyoruz
Sosyal medyada yaş doğrulamaya ilişkin yönetmelik yarın yürürlüğe girecek
CHP Sözcüsü Sarı: Giden bütün arkadaşlarıma diyorum ki kapıları bu kadar sert kapatmayın
Type: 
SEO Title: 
Mahmut Arıkan: Kasım ayında, Siyasi Ahlak Manifestomuzu kamuoyuyla paylaşacağız
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

İran Devrim Muhafızları Ordusu: Hürmüz Boğazı’nda "iki süper tanker" mayına çarptı

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde "iki süper tankerin" deniz mayınına çarptığını ve ardından patlama meydana geldiğini duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusundan yapılan yazılı açıklamada, toplamda 4 milyon 500 bin varilden fazla petrol taşıma kapasitesine sahip iki süper petrol tankerinin sabah saatlerinde Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalıştığı belirtildi.

Tankerlerin Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki "izin verilmeyen" rotadan geçmeye çalıştığı sırada mayına çarptığı ve patlama meydana geldiği ifade edilirken, gemi personelinin patlamanın ardından gemileri terk ettiği açıklandı.

Açıklamada ayrıca, patlama sonrası gemilerin motor kısmında büyük hasar meydana geldiği ve gemilerin hareket edemediği vurgulanırken, mayına çarpan gemilerin görüntüleri de devlet televizyonunda yayımlandı.

İran, ABD'nin 8 Temmuz'da saldırılarına yeniden başlaması üzerine 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapattığını duyurmuştu.

Tahran yönetimi, belirlediği rota dışında ve "izinsiz geçen" gemileri hedef alacağı tehdidinde bulunmuştu.


Türkiye ile Slovakya arasında enerji iş birliği mutabakatı imzalandı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Slovakya arasında doğal gaz ticareti, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji ve kritik mineraller alanlarında iş birliğini geliştirmek amacıyla mutabakat zaptı imzalandığını açıkladı.

Bakan Bayraktar, İstanbul’da Slovakya Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı Denisa Sakova ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki enerji iş birliği imkanlarının ele alındığını belirtti.

Görüşmede doğal gaz tedariki, enerji arz güvenliği ve yenilenebilir kaynaklar başta olmak üzere çeşitli alanlarda ortak çalışma fırsatlarının değerlendirildiğini aktaran Bayraktar, mutabakat zaptının ortak yol haritasının belirlenmesini amaçladığını kaydetti.

Bayraktar, Türkiye ile Slovakya arasındaki ilişkileri somut ve stratejik enerji ortaklıklarıyla güçlendirmeye devam edeceklerini ifade etti. Türkiye’nin Orta ve Doğu Avrupa’nın enerji arz güvenliğine katkı sunma kararlılığını da vurguladı.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Cumartesi, Ekim 24, 2026 - 00:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

R4 ülkelerinden İstanbul’da ortak bildiri: İsrail politikalarına tepki, iki devletli çözüm çağrısı

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 Grubu’nun dışişleri bakanları, İstanbul’da düzenlenen toplantının ardından ortak bildiri yayımladı. Bildiride, İsrail işgalinin bölge ve ötesindeki istikrarsızlığın temel kaynaklarından biri olduğu belirtilerek Filistin meselesinde iki devletli çözümün hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı.

Ortak bildiride, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın ilke ve amaçları doğrultusunda bölgesel ve uluslararası barış ile istikrarın desteklenmesi için diplomatik çabalara katkı sunma taahhüdü yinelendi.

Bakanlar, İsrail politikalarının küresel kamuoyunda derin bir adaletsizlik hissi yarattığını vurgulayarak, ilgili BM kararları doğrultusunda iki devletli çözümün bir an önce uygulanması gerektiğini kaydetti.

Filistin Devleti vurgusu

Bildiride, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkı başta olmak üzere meşru haklarına verilen desteğin sürdüğü belirtildi. Başkenti Doğu Kudüs olan, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız, egemen, yaşanabilir ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin Devleti kurulmasının kapsamlı barış için önemine dikkat çekildi.

Bakanlar, Filistin’deki yıkımın ve insani felaketin sona erdirilmesi, İsrail’in devam eden şiddetinin durdurulması ve Kudüs’ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirmeye yönelik girişimlere son verilmesi çağrısında bulundu.

Batı Şeria ve Kudüs’teki geçmiş ve mevcut yerleşim faaliyetleri ile Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddeti kınanan bildiride, Gazze’ye kesintisiz insani yardım ulaştırılması ve bölgenin yeniden imarına yönelik acil ihtiyaç vurgulandı.

Yemen’deki saldırılar kınandı

Yemen meselesine de yer verilen bildiride, Husilerin yol açtığı tırmanma ile Suudi Arabistan’a yönelik, sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılar en güçlü ifadelerle kınandı. Kızıldeniz ve Babülmendep’te ticari gemilere yönelik saldırılara da tepki gösterildi.

Bakanlar, Yemen hükümeti ve Suudi Arabistan ile dayanışma içinde olduklarını belirterek, İran destekli Husilere askeri eylemlerini, tehditlerini ve saldırılarını derhal durdurma, iyi niyetle siyasi sürece dönme çağrısı yaptı.

ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışma için diplomasi çağrısı

Ortak bildiride, ABD, İsrail ve İran arasında ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan askeri çatışmaların yalnızca diyalog ve diplomasi yoluyla ele alınması gerektiği vurgulandı. Gemilerin, sivillerin ve sivil altyapıların hedef alınmasının önlenmesinin acil önem taşıdığı belirtildi.

Bakanlar, İslamabad Mutabakat Zaptı’na desteklerini yineleyerek gerilimin daha fazla tırmanmasını önlemeye yönelik diplomatik çabaları memnuniyetle karşıladı. Müzakereler yoluyla kalıcı bir çözüme ulaşılması yönündeki bağlılıklarını da teyit etti.

Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliği vurgusu

Bildiride, seyrüsefer serbestisinin yanı sıra deniz emniyeti ve güvenliğinin, seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin korunmasının hayati önem taşıdığı kaydedildi.

Deniz ulaşım hatlarındaki kesintilerin küresel tedarik zincirlerini, enerji, gübre ve gıda akışını olumsuz etkilediğine dikkat çekilen bildiride, bu durumun bölgedeki ve bölge dışındaki kırılgan kesimlerin yanı sıra küresel güvenlik ve refahı da tehdit ettiği belirtildi.

Uluslararası topluma ortak çaba gösterme çağrısı yapılan bildiride, hukuka uygun seyrüseferi engelleyen her türlü tedbir ve kısıtlama reddedildi. Hürmüz Boğazı’ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişin hızlı ve eksiksiz biçimde yeniden başlatılması istendi.

R4 ülkelerinin dışişleri bakanları, bildiride ele alınan konularda yakın istişare ve işbirliğini sürdürme konusunda mutabık kaldı.

AA

R4 ülkelerinin İstanbul’daki toplantısının ardından yayımlanan bildiride, İsrail’in politikalarına tepki gösterilerek Filistin’de iki devletli çözüm çağrısı yapıldı
Cuma, Ekim 23, 2026 - 23:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
R4 ülkelerinden İstanbul’da ortak bildiri: İsrail politikalarına tepki, iki devletli çözüm çağrısı
copyright Independentturkish: 

Trump’tan İran’a yeni saldırı iddiasına yanıt: Haberim yok

ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ın İran’a hafta sonu yeni bir saldırı düzenlenebileceğine ilişkin açıklamasının ardından, böyle bir askeri planın varlığından haberdar olmadığını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik önümüzdeki 48 saat içinde yeni bir askeri operasyon düzenlenebileceği yönündeki iddialara ilişkin değerlendirmede bulundu. Trump, Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın açıklamalarına rağmen yakın vadeli bir saldırı planından bilgisinin olmadığını belirtti.

Barrack: Hafta sonu saldırı olabilir

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, 23 Ekim’de verdiği mülakatta, İran’a hafta sonu yeniden saldırı düzenlenip düzenlenemeyeceğine ilişkin soruya, “Elbette, evet olabilir” yanıtını verdi.

Askeri seçeneğin gündemde olabileceğini belirten Barrack, diplomasi kapısının açık olduğunu vurgulayarak, “Başkan Trump çok net. Kendisi hazır ve anlaşma kapısı ardına kadar açık” ifadelerini kullandı.

Trump: Böyle bir plandan haberim yok

Barrack’ın açıklamalarının ardından Florida’ya varışında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, büyükelçisinin sözlerine ilişkin değerlendirmesinde, “Tom Barrack benim Türkiye büyükelçim. Bence çok güçlü bir şahsiyet. Ancak bu iddia doğruysa, yani böyle bir plan bulunuyorsa, benim bundan kesinlikle haberim yok” dedi.

Trump’ın açıklaması, İran’a yönelik yakın zamanda yeni bir askeri operasyon düzenleneceği yönündeki iddiaları doğrulamadı.

Trump daha önce “Belki de yaparız” demişti

Trump, geçtiğimiz günlerde yaklaşan ara seçimler öncesinde İran’a yönelik yeni bir askeri harekât ihtimaline ilişkin soruya, “Belki de yaparız, bakalım ne olacak” yanıtını vermişti.

İran’ın ağır bir kriz içinde olduğunu savunan Trump, ülkenin askeri kapasitesinin büyük ölçüde zayıfladığını ve yüzde 300 enflasyonla mücadele ettiğini ileri sürmüştü.

AA

ABD Başkanı Donald Trump, Büyükelçi Tom Barrack’ın İran’a hafta sonu saldırı düzenlenebileceği yönündeki açıklamasına ilişkin, böyle bir plandan haberdar olmadığını söyledi
Cuma, Ekim 23, 2026 - 23:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Trump’tan İran’a yeni saldırı iddiasına yanıt: Haberim yok
copyright Independentturkish: 

Türkiye-Kanada serbest ticaret anlaşması müzakereleri 30 Kasım’da başlıyor

Kanada Başbakanlığı, Türkiye ile kapsamlı serbest ticaret anlaşmasına yönelik müzakerelerin ilk turunun 30 Kasım-4 Aralık tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirileceğini açıkladı. Kanada’nın ayrıca 2027 yılında Türkiye’ye ticaret heyeti göndereceği bildirildi.

Kanada Başbakanlığı, Başbakan Mark Carney’in Türkiye ziyaretinin ardından iki ülke arasındaki stratejik ortaklık kapsamında atılan adımlara ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, Carney’in Ankara ve İstanbul ziyaretinin Kanada’dan Türkiye’ye gerçekleştirilen ilk ikili başbakanlık ziyareti olduğu belirtildi. Türkiye’nin NATO müttefiki ve G20 üyesi olarak Kanada için önemli bir ortak olduğu vurgulandı.

Ticaret ve yatırım ilişkileri geliştirilecek

Türkiye ile Kanada arasında kapsamlı bir serbest ticaret anlaşmasına (STA) yönelik müzakerelerin ilk turunun 30 Kasım-4 Aralık tarihlerinde Ankara’da yapılacağı belirtilen açıklamada, iki ülke arasındaki ticaretin 2020’den bu yana yaklaşık yüzde 50 arttığı kaydedildi.

Kanada İhracat Geliştirme Kurumu ile Türk Eximbank arasında, üçüncü ülkelerdeki projelerde işbirliğini geliştirmek amacıyla mutabakat zaptı imzalandığı bildirildi.

Carney’in İstanbul’da Türk iş dünyası temsilcileri ve yatırımcılarla görüştüğü aktarılan açıklamada, Kanada’nın enerji, madencilik, havacılık ve savunma sanayisi alanlarında yatırım fırsatlarını artırmayı hedeflediği ifade edildi.

Kanada’dan 2027’de ticaret heyeti

Açıklamada, ticari fırsatları değerlendirmek amacıyla 2027 yılında Uluslararası Ticaret Bakanı’nın liderliğinde Türkiye’ye bir Kanada ticaret heyeti gönderileceği bildirildi.

İki ülke arasında savunma sanayisi ortaklıklarını geliştirmeye yönelik yeni bir mutabakat zaptının imzalandığı belirtilirken, enerji alanında da sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), sivil nükleer enerji, yenilenebilir enerji ve kritik mineraller konularında işbirliğini güçlendirmeye yönelik ortak bildiri imzalandığı kaydedildi.

Haftalık yolcu uçuşları 21’e çıkarılıyor

İki ülke arasındaki ulaşım bağlantılarının da genişletildiği belirtilen açıklamada, Hava Ulaştırma Anlaşması’nın kapsamının genişletildiği bildirildi.

Düzenlemeyle Türkiye ve Kanada arasındaki haftalık yolcu uçuşu sayısının 12’den 21’e çıkarıldığı, kargo uçuşlarında ise sınırsız imkân sağlandığı ifade edildi.

Kanada Başbakanlığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Carney’in görüşmesinde başlatılan Kanada-Türkiye Stratejik Ortaklığı kapsamında ticaret ve yatırım, savunma ve güvenlik, enerji ve halklar arası ilişkiler alanlarında işbirliğinin üç yıllık eylem planıyla derinleştirileceğini bildirdi.

AA

Türkiye ile Kanada arasında kapsamlı serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin ilk turu 30 Kasım-4 Aralık’ta Ankara’da yapılacak. Kanada, 2027’de Türkiye’ye ticaret heyeti gönderecek
Cuma, Ekim 23, 2026 - 22:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Türkiye-Kanada serbest ticaret anlaşması müzakereleri 30 Kasım’da başlıyor
copyright Independentturkish: 

Zonguldak'ta çöken binayla ilgili gözaltına alınan 5 şüpheliden 3'ü tutuklandı

Zonguldak’ta 1 kişinin hayatını kaybettiği, 1 kişinin yaralı kurtarıldığı 3 katlı binanın çökmesine ilişkin gözaltına alınan 5 şüpheliden 3’ü tutuklandı. İşveren, şantiye şefi ve kepçe operatörü tutuklanırken, 2 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Meşrutiyet Mahallesi Sütliyen Sokak’ta 21 Ekim’de meydana gelen bina çökmesiyle ilgili gözaltına alınan 5 şüphelinin emniyetteki işlemleri tamamlandı. Sağlık kontrolünden geçirilen şüpheliler, güvenlik önlemleri altında adliyeye sevk edildi.

Bitişikteki eski yapıların yıkımı ve yeni yapılacak binanın inşaat alanındaki altyapı çalışmaları sırasında meydana geldiği belirtilen olayla ilgili işveren A.K., şantiye şefi E.K. ve kepçe operatörü T.Ö. çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı.

İnşaat alanındaki projeyi takip ettiği değerlendirilen mimar F.B. ile ekskavatör sahibi S.C. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Bir kişi hayatını kaybetmişti

Zonguldak’ın merkez Meşrutiyet Mahallesi Sütliyen Sokak’ta bulunan 3 katlı bina, 21 Ekim’de henüz belirlenemeyen bir nedenle çökmüştü. İhbar üzerine bölgeye AFAD, itfaiye, polis, sağlık ve UMKE ekipleri sevk edilmişti.

Arama kurtarma çalışmalarında 68 yaşındaki Kenan Akçaharman enkazdan yaralı olarak çıkarılmış, 74 yaşındaki ablası Türkan Akçaharman Özhan’ın ise cansız bedenine ulaşılmıştı.

Özhan’ın kardeşlerine bakmak için il dışından geldiği, ailenin diğer ferdi 72 yaşındaki Kemal Akçaharman’ın ise çökme sırasında evde bulunmadığı öğrenilmişti.

Çevredeki 8 bina tahliye edilmişti

Çöken binanın çevresinde bulunan 8 bina, güvenlik gerekçesiyle tedbiren boşaltılmıştı. Tahliye edilen vatandaşlar kentteki çeşitli misafirhanelere ve yakınlarının yanına yerleştirilmişti.

Öte yandan aynı sokakta bulunan metruk bir binanın bir bölümü de 17 Ekim’de yağışların etkisiyle çökmüştü.

AA

Zonguldak'ta 1 kişinin hayatını kaybettiği, 1 kişinin yaralı kurtarıldığı binanın çökmesiyle ilgili gözaltına alınan 5 zanlıdan 3'ü tutuklandı
Cuma, Ekim 23, 2026 - 21:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Zonguldak'ta çöken binayla ilgili gözaltına alınan 5 şüpheliden 3'ü tutuklandı
copyright Independentturkish: 

Ürdün’de kiliseye silahlı saldırı: 7 ölü, 34 yaralı

ÜRDÜN – Ürdün’ün Karak vilayetine bağlı Hamud köyündeki Rum Ortodoks kilisesinde cenaze töreni sırasında düzenlenen silahlı saldırıda 7 kişi hayatını kaybetti, 34 kişi yaralandı. Güvenlik güçleri, olay yerinden kaçan saldırganları yakalamak için çalışma başlattı.

Ürdün Kamu Güvenliği Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, saldırıda 7 kişinin yaşamını yitirdiği, 34 kişinin yaralandığı belirtildi. Yaralılardan 27’sinin tedavisinin sürdüğü bildirildi.

BBC’nin aktardığı bilgilere göre, kimlikleri henüz belirlenemeyen saldırganlar otomobille geldikleri kilisede cenaze törenine katılanlara ateş açtıktan sonra kaçtı. Hükümet Sözcüsü Muhammed el-Mumeni, saldırıyı “menfur saldırı” olarak nitelendirdi.

Saldırganların kimliği araştırılıyor

Ürdün İçişleri Bakanı Mazin el-Feraye, saldırganları “aşırılık yanlıları” olarak tanımladı. Feraye, saldırganların herhangi bir örgütle bağlantısının bulunup bulunmadığını belirlemek için henüz erken olduğunu ifade etti.

Saldırıyı henüz üstlenen olmazken güvenlik güçlerinin kaçan şüphelileri yakalamak için çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi. Güvenlik kamerası görüntülerinde üç silahlı kişinin kiliseye doğru ilerlediği görüldü.

Kral II. Abdullah’tan birlik mesajı

Ürdün Kralı II. Abdullah, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı diledi.

Saldırıya sert tepki gösteren Kral Abdullah, “Karak’ı hedef alan terör eylemine en ağır cezalarla karşılık vereceğiz” dedi.

Ürdünlülerin birlik ve beraberliğine vurgu yapan Kral Abdullah, “İhanet kurşunlarının Ürdünlülerin saflarını bölebileceğini düşünen herkes, kararlılığımız ve birliğimiz karşısında bu çabasında başarısız olacaktır” ifadelerini kullandı.

ANKA

Ürdün’de kiliseye düzenlenen silahlı saldırıda 7 kişi öldü, 34 kişi yaralandı. Saldırganları yakalama çalışmaları sürüyor
Cuma, Ekim 23, 2026 - 20:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

jw id: 
0EqJDSVM
Type: 
SEO Title: 
Ürdün’de kiliseye silahlı saldırı: 7 ölü, 34 yaralı
copyright Independentturkish: 

Hatimoğulları: Demokratikleşme için çerçeve yasanın hayata geçirilmesi gerekiyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, partisinin Van 3. Olağan İl Kongresi’nde yaptığı konuşmada, çözüm sürecinin ilerlemesi ve demokratikleşme adımlarının atılması için çerçeve yasanın hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Hatimoğulları, “Diğer adıma geçebilmek için yani ülkede demokratikleşme, demokratik yasalardan bahsedebilmemiz için bu çerçeve yasanın hayat bulması gerekiyor” dedi.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ile İmralı Heyeti Üyesi Pervin Buldan, DEM Parti Van 3. Olağan İl Kongresi’ne katıldı. Hatimoğulları, konuşmasının başında Zonguldak’ın Kilimli ilçesindeki özel maden ocağında meydana gelen grizu patlamasında yaşamını yitirenleri ve 15 yıl önce meydana gelen Van depreminde hayatını kaybedenleri andı.

“Toplum verilen sözlerin tutulmasını istiyor”

Çözüm sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Hatimoğulları, toplumun barışa yönelik beklentisinin yüksek olduğunu belirterek, Kürt sorununun çözülmesini ve İmralı’da yapılan görüşmelerin somut adımlarla hayata geçirilmesini istedi.

Sürecin ilerlemesi konusunda gecikmeler yaşandığını ifade eden Hatimoğulları, şöyle konuştu:

“30 yıl önce de ‘barış’ diyorduk, şimdi de ‘barış’ diyoruz. İktidar ve devlet şunu bilmeli. Toplumda barışa olan inanç çok yüksek. Herkes Kürt sorunu çözülsün istiyor. Toplum güvenmek istiyor, toplum verilen sözlerin tutulmasını istiyor. Toplum İmralı’da konuşulanların fiilen hayata geçmesini istiyor.”

Sürece ilişkin teyit ve tespit çalışmalarının yapılması gerektiğini belirten Hatimoğulları, 8 Ekim’de yapılan açıklamaya işaret ederek, “Dolayısıyla burada teyit ve tespiti yapmak için daha ne bekleniyor? Bu süreç neden uzuyor?” diye sordu.

Müzakerenin kendine özgü bir işleyişi olduğunu ve sürecin aşamalı ilerleyeceğini bildiklerini dile getiren Hatimoğulları, buna rağmen bir sonraki aşamaya geçilemediğini söyledi.

Hatimoğulları, silah bırakan kişilerin ve sürgündeki insanların Türkiye’ye dönerek demokratik siyasete katılmasını beklediklerini belirterek, “Silahların yerini siyasetin, güvensizliğin yerini hukukun, inkârın yerini eşitliğin aldığı kalıcı bir barışın yolunu bulacağız” ifadelerini kullandı.

İran’a müdahale ve haklar çağrısı

Van’ın İran sınırında bulunması nedeniyle savaşın ve ekonomik sorunların etkilerini ağır biçimde yaşadığını belirten Hatimoğulları, bölge halkının karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çekti.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik müdahalelerine karşı olduklarını ifade eden Hatimoğulları, İran rejiminin idam ve baskı politikalarını da eleştirdi. Hatimoğulları, İran’a Kürt halkının haklarını tanıma ve halkın kendi yönetimiyle çözüm arayışına saygı gösterme çağrısında bulundu.

“Fon vurgununu asla kabul etmiyoruz”

Türkiye’de ekonomik sorunların giderek ağırlaştığını savunan Hatimoğulları, geçim sıkıntısı, barınma sorunu ve yoksulluğun ülkenin temel meseleleri arasında yer aldığını söyledi.

Konuşmasında bir fon üzerinden gerçekleştiğini öne sürdüğü yolsuzluk iddialarına da değinen Hatimoğulları, söz konusu olayı “yüzyılın en büyük vurgunu” olarak nitelendirdi. Siyaset, yargı ve sermaye çevrelerinin bu olayda rolü olduğunu ileri süren Hatimoğulları, Van’daki yoksulluğa ve sağlık hizmetlerindeki eksikliklere dikkat çekti.

Hatimoğulları, “Bizler bu fonla ilgili hesap soracağız. Fon vurgununu asla kabul etmiyoruz” dedi.

Rojin Kabaiş için adalet çağrısı

Kadın cinayetlerinin Türkiye’nin önemli gündem maddelerinden biri olduğunu belirten Hatimoğulları, Van’da hayatını kaybeden üniversite öğrencisi Rojin Kabaiş’in ölümünün aydınlatılması gerektiğini söyledi.

Kabaiş’in ailesinin ve kadın hareketinin adalet mücadelesini sürdürdüğünü ifade eden Hatimoğulları, üniversite yönetiminin sorumluluğuna ve yargı sürecindeki olası ihmallere ilişkin sorular yöneltti.

Hatimoğulları, “Rojin’in ölümü aydınlatılmalıdır. Rojin için adalet, bütün kadınlar için adalet” ifadelerini kullandı.

İl eşbaşkanları belli oldu

DEM Parti Van 3. Olağan İl Kongresi’nde tek listeyle yapılan seçim sonucunda Gülşen Kurt ve avukat Veysi Güneş, partinin Van İl Eşbaşkanlığı görevine seçildi.

ANKA

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Van’da yaptığı açıklamada çözüm sürecinin ilerlemesi için çerçeve yasanın hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi
Cuma, Ekim 23, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Hatimoğulları: Demokratikleşme için çerçeve yasanın hayata geçirilmesi gerekiyor
copyright Independentturkish: 

Çin'den hak ihlalleri gölgesinde Sincan atılımı

Çin, Uygurlara yönelik insan hakları ihlalleri nedeniyle uluslararası tepki çekerken, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ni ticaret ve lojistik merkezine dönüştürüyor.

Şi Cinping yönetimi, bölgede güneş enerjisi santralleri, veri merkezleri ve ulaşım altyapısı inşa ediyor.

Xinhua'nın Mart 2026'da aktardığı verilere göre, merkezi hükümetin doğrudan yönettiği kamu iktisadi teşebbüsleri 2021-2025 döneminde bölgeye toplam 1,1 trilyon yuan (yaklaşık 8 trilyon TL) yatırım yaptı. Bu miktarın 265,7 milyar yuanı (yaklaşık 2 trilyon TL) 2025'te gerçekleştirildi.

Wall Street Journal'ın aktardığına göre Sincan'ın petrol ve doğalgaz üretimi Pekin'in büyüme stratejisinde önemli yer tutuyor. Bölgenin yıllık petrol üretimi 2021-2025 döneminde yaklaşık yüzde 13 arttı. Urumçi çevresinde güneş enerjisine büyük yatırımlar yapılırken Çin, bölgeyi kış sporları ve uluslararası turizm merkezi olarak da tanıtmaya çalışıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Çin Komünist Partisi'nin İngilizce yayın organı Global Times'ın geçen ayki analizinde Ritz-Carlton, Westin ve InterContinental gibi uluslararası otel zincirlerinin Sincan'da yeni projeler üzerinde çalıştığı aktarılmıştı.

Bölgede 2025'te 323 milyon turistik ziyaret kaydedildi ve turizmden 370 milyar yuan (yaklaşık 2,8 trilyon TL) gelir elde edildi.

Bölgenin Çin'in ihracatı için önemli bir geçiş noktasına dönüştürülmesi de hedefleniyor. Urumçi Tianshan Uluslararası Havalimanı'nda 42 milyar yuanlık (yaklaşık 315 milyar TL) genişletme projesi kapsamında yeni terminal ve pistler inşa edildi. Kazakistan sınırındaki bir geçiş noktasından geçen yıl yaklaşık 450 bin araç ihraç edildi.

Sincan'ı Kırgızistan ve Özbekistan'a bağlayarak Avrupa'ya uzanan ticaret güzergâhlarını güçlendirmesi beklenen demiryolunun ise 2030 civarında faaliyete geçmesi planlanıyor.

Ancak Şi yönetiminin bölgedeki yatırımlarla ekonomik büyümeyi güçlendirme çalışmaları, Uygurlara yönelik baskı politikalarıyla ilgili tartışmaların gölgesinde ilerliyor.

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, Uygurların zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.


Independent Türkçe, Wall Street Journal, Xinhua, Global Times

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Pekin yönetimi, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ne yatırımları artırıyor
Cuma, Ekim 23, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Sincan'da milyonlarca Müslüman yaşıyor (AFP)</p>

related nodes: 
Çin tartışmalı yasayı savundu: “Batı çarpıtarak yorumluyor”
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Çin'den hak ihlalleri gölgesinde Sincan atılımı
copyright Independentturkish: 

Fransa’da Sarı Yelekliler için yeniden alarm verildi

Öğrencilerin de desteklediği Sarı Yelekliler, hayat pahalılığına ve yüksek akaryakıt fiyatlarına karşı 17 Ekim'de ülke genelinde gösteriler düzenledi.

Şiddet olaylarının yaşandığı gösterilerde pek çok kentte 3 bin iş yeri hasar gördü veya yağmalandı. Kamu malları ve tarihi belediye binalarının ateşe verildiği eylemlerde polis şiddeti tartışma yarattı, şu ana kadar 2 bin 700 kişi gözaltına alındı, 200’ü aşkın kişi tutuklandı.

Hükümetin sokağa çıkma ve eylem yasağı gibi tedbirler uygulamasına rağmen Sarı Yeleklilerin yarın yeniden sokağa inme ihtimali nedeniyle tedirginlik sürüyor.

Birçok şehirde sokağa çıkma ve eylem yasağı

Yerel yönetimler, 18 Ekim’den itibaren gece saatlerinde sokağa çıkma yasağı uygulamak için harekete geçti.

Valilikler, 19 Ekim’de Paris, Lyon, Lille, Nice, Douai ve Wattignies kentlerinin belirli bölgelerinde 23.00-06.00 saatlerinde sokağa çıkma yasağı uygulanacağını açıkladı.

Bazı bölgelerde 18 yaş altı için geçerli olan yasaklar, yetişkinleri de kapsayacak şekilde genişletildi.

Hükümet, iş yeri sahiplerine güvenlik tavsiyesinde bulundu

İçişleri Bakanlığının "İş yeri sahiplerine resmi güvenlik tavsiyeleri" başlığıyla yayımladığı belgede "kamu düzeni açısından sıkıntı yaratacak olası olaylar öncesinde bazı basit önlemlerin dükkanlardaki zarar riskini sınırlayabileceği" belirtildi.

İş yeri sahiplerinden dükkanların vitrinlerindeki değerli ürünleri içeri almaları, kapı ve kepenklerin sağlamlığını kontrol etmeleri ve güvenlik kameralarının çalıştığından emin olmaları istendi.

Herhangi bir yağmalama tehlikesiyle karşı karşıya kalmaları halinde dükkan sahiplerine fiziksel müdahaleden kaçınmaları, acilen güvenlik güçlerine ihbarda bulunmaları ve vitrinlerden uzak durmaları tavsiye edildi.

Hükümet, eylemleri yönetememekle eleştirildi

17 Ekim’deki eylemlerin ardından kamusal zararın milyarlarca avroya ulaştığı ülkede işletmeleri zarar gören Fransızlar ve siyasi parti liderleri, eylemleri iyi yönetemediği gerekçesiyle hükümete tepki gösterdi.

2027 cumhurbaşkanı seçiminin favorilerinden Ulusal Birlik (RN) Partisinin adayı Marine Le Pen, 17 Ekim’de yaşanacağı öngörülmesine rağmen alınan tedbirlerin yeterli olmadığını savundu.

"Çöken bir devletle karşı karşıya olduğumuzu düşünüyorum." diyen Le Pen, hükümetin Sarı Yelekliler eylemlerinde kontrolü kaybettiğini söyledi.

Öte yandan Marsilya, Lyon ve Paris’teki eylemlerde iş yerleri zarar gören esnafın belediye başkanlarına ve hükümete istifa çağrısı yaptığı görüntüler sosyal medyada yayımlandı.

Macron, sendika dışı tüm eylemleri yasaklama kararı aldıklarını duyurdu

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, dün yaptığı açıklamada "Gelecek gün ve haftalarda sendikal örgütler tarafından talep edilmeyen eylemler yasaklanacak." dedi.

"Meşru" örgütlerin düzenlemediği eylemlere ilişkin Macron, "Yapabildiğimiz her yerde engelleyeceğiz." ifadesini kullandı.

Öte yandan sendikalar tarafından organize edilen gösterilerin güzergah açısından inceleneceğini belirten Macron, "Genel kanı, gelecek günlerde eylem olmaması yönünde. Eylem yapmak isteyen insanlar için eğer bunlar sendikal kuruluşlarsa valilikler alternatif yollar önerecek." açıklamasında bulundu.

Macron’un eylem yasağına tepki

Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisi milletvekilleri ve sendika temsilcileri, kamusal düzeni gerekçe göstererek Fransızların eylem yapma hakkını kısıtlayan yasak kararını eleştirdi.

Yerel mahkemelere valiliklerin ve emniyet müdürlüklerinin yasakladığı eylemlere itiraz için çok sayıda başvuru yapıldı.

Son olarak Anayasal Özgürlükleri Savunma Derneği ve Yargıçlar Sendikası, Macron'un gelecek günlerde yapılacak eylemlere getirdiği yasak kararına karşı Danıştaya başvurdu.

Bu durumun "özgürlüklere orantısız saldırı" niteliğinde olduğunu savunan taraflar, karardan geri adım atılmasını istedi.

Adalet Bakanlığından şiddet olaylarında hüküm giyen kişilere ek ceza talebi

Fransa Adalet Bakanı Gerald Darmanin, eylemlerde hüküm giyen kişilere karşı yargı sisteminin kararlı tutum sergilemesini ve talep edilen cezaların hızla infazını istedi.

Darmanin, savcılardan hüküm giyenler için “eylemlere katılma yasağı, özellikle oy kullanma hakkı olmak üzere, bazı sivil hakların geçici olarak askıya alınması ve sosyal medya platformlarından çıkarılma” gibi gerekli görüldüğü ölçüde ek cezalar talep etmelerini istedi.

Ayrıca Darmanin, eylemlerde kamu mallarına zarar veren, kamu görevlilerine karşı şiddet uygulayan yabancı uyruklular için koşulların gerektirmesi halinde Fransa topraklarına giriş yasağı dahil, ek cezaların uygulanabileceğini belirtti.

 

AA

Fransa’da hayat pahalılığı ve akaryakıt fiyatlarını protesto eden Sarı Yeleklilerin, eylem yasaklarına rağmen 24 Ekim’de yeniden gösteri düzenlemesi bekleniyor. Önceki eylemlerde 2 bin 700 kişi gözaltına alındı, 200’ü aşkın kişi tutuklandı
Cuma, Ekim 23, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Fransa’da Sarı Yelekliler için yeniden alarm verildi
copyright Independentturkish: 

Yeni filminde hırsızı canlandıran yıldız, alıştırma için yankesicilik yapmış

John Turturro, The Only Living Pickpocket in New York'taki rolüne hazırlanmak için "birçok kişiye yankesicilik yaptığını" iddia ediyor.

Suç-gerilim filminde hırsız Harry Lehman'ı canlandıran 69 yaşındaki oyuncu, rol için el çabukluğu becerilerini geliştirmek amacıyla uzman Apollo Robbins'le çalıştı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

The New York Times'a konuşan Turturro, "Apollo Robbins konser piyanisti gibi. Ben hiçbir zaman onun gibi olamayacağım. Yani her seferinde kolumdaki saati alsa farkına bile varmam. Bana bozuk paralarla yapmam gereken egzersizler verdi ve birine nasıl çarpmam gerektiğini öğretti" dedi.

Turturro "çoğunlukla sette pratik yapmaya devam etti" ve filmin bazı oyuncularıyla ekip üyeleri, farkında olmadan onun hedefi haline geldi.

Aktör, "Birçok kişiye yankesicilik yaptım. Bazen beni yakalasalar da çoğu zaman farkına bile varmıyorlardı" diye itiraf etti.

Büyük Lebowski'nin (The Big Lebowski) yıldızı, geçen yaz kendini New York metrosunda bile pratik yaparken yakalamış. Ara sıra yolcuların açık çantalarına göz atıp elini cüzdan veya telefonlarına yaklaştırsa da bir şey almadan durmuş. 

Turturro "Gerçekten çok yaklaştım. Sadece bunun nasıl bir heyecan ve gerginlik yaratacağını hissetmek istedim" dedi. Bir film için alıştırma yaptığını öne sürmenin mahkemede ikna edici bir savunma olmayacağını söyleyerek espri yaptı.

Severance'ın oyuncusu şöyle konuştu: 

'Yani tutuklanmak istemem' diye düşündüm. Ne söyleyecektim ki? Araştırma yaptığımı mı?

Turturro hiç yankesicilik kurbanı olmamış ancak kendisi gibi oyuncu olan eşi Katherine Borowitz böyle bir olay yaşamış.

Oyuncu, "Birlikte sinemadan çıkıyorduk, biri onun dikkatini dağıttı ve çantasına elini attı" dedi. 

Yani benim dairem soyulmuştu ama o farklı bir durumdu. Küçük stüdyo dairemin penceresine klima takmıştım ve ertesi gün evim soyulmuştu.

Kayıp, başarısızlık ve beklenmedik sorumlulukların insana hayattaki en önemli şeyin ne olduğunu gösterebileceğini ele alan özgün hikayesiyle film, Turturro'nun dikkatini çekmiş.

Oyuncu şunları söyledi: 

O kadar çok senaryo okudum ki çoğu birbirinin tekrarı gibiydi. Ama bu senaryo, vay canına! Daha önce hiç kimsenin bakımını üstlenmemiş biri, artık hayatın anlamının bir başkasına bakmak ve onun sorumluluğunu üstlenmek olduğunu anlıyor. Hayatı değişiyor, dünyası değişiyor, mesleği değişiyor ve bu hikaye bende büyük yankı uyandırdı. İnsan belli bir yaşa gelince kaybın ne olduğunu, başarısızlığın ne olduğunu anlıyor.

Cuma günü ABD'deki belirli sinemalarda gösterime giren The Only Living Pickpocket in New York, hırsız Harry Lehman'ın engelli eşi Rosie'ye (Karina Arroyave) bakma mücadelesini anlatıyor. Ancak bir suç ailesine ait USB belleği çalıp sattıktan sonra Harry tehlikeyle karşı karşıya kalıyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/arts-entertainment

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Deneyimli oyuncu, The Only Living Pickpocket in New York'taki rolü için uzmanlardan eğitim aldı
Cuma, Ekim 23, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>John Turturro, The Only Living Pickpocket in New York'ta&nbsp;Harry rolünde (AP)</p>

related nodes: 
Hayranlar Severance'ın yıldızının dövmesini mahrem yerlerine yaptırıyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Yeni filminde hırsızı canlandıran yıldız, alıştırma için yankesicilik yapmış
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/john-turturro-only-living-pickpocket-new-york-b3071468.html

İBB Başkanvekili Aslan'dan Erdoğan'a Sefaköy-Beylikdüzü metrosu çağrısı: Lütfen bu imzayı atın

İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı (SKUP) Aşama II Projesi’nin kapanış etkinliğinde konuşan İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İstanbul’un ulaşım yatırımlarında gelinen aşamayı ve yeni hedefleri paylaştı. Raylı sistem ağının 402,6 kilometreye ulaştığını belirten Aslan, yeni metro hatlarının açılış takviminden 2 bin yeni otobüs alımına, yerli üretim TRAM34 projesinden bisikletli ve yaya ulaşımına kadar yürütülen çalışmaları anlattı. Sefaköy–Beylikdüzü–TÜYAP Metro Hattı için Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çağrıda bulunan Aslan, “Sayın Cumhurbaşkanım lütfen bu imzayı atın, kamu yatırım programına alın, geri kalanını bize bırakın” dedi. Aslan, 2050 yılında karbon nötr ve iklim krizine karşı dayanıklı bir İstanbul hedeflediklerini vurguladı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) sürdürülebilir, erişilebilir ve çevre dostu ulaşım politikalarını geliştirmek amacıyla yürüttüğü İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı (SKUP) Aşama II Projesi’nin kapanış etkinliği, Şişli Hilton Bomonti Otel’de düzenlendi. İBB Başkanvekili Nuri Aslan’ın açılış konuşmasını gerçekleştirdiği programda; İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Avrupa Birliği Yatırımları Dairesi Başkanlığı Sözleşme Yönetim Birimi Başkanı Serdar Yılmaz, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Küresel Bağlantısallık, Kapsayıcı Büyüme ve Yeşil Kalkınma Bölüm Başkanı Valentina di Sebastiano ile kamu kurumları, yerel yönetimler ve ilgili kuruluşların temsilcileri yer aldı. İstanbul’un sürdürülebilir ulaşım geleceğine yönelik çalışmaların değerlendirildiği etkinlikte, projenin ikinci aşamasında yürütülen faaliyetler ve uygulama hedefleri ele alındı.

“Türkiye’nin ilk sürdürülebilir kentsel ulaşım planını hazırladık”

Konuşmasına İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun selamlarını ileterek başlayan Aslan, SKUP’un hazırlık sürecini ve İstanbul’un ulaşım vizyonunu şu sözlerle anlattı:

Sizlere bir buçuk yılı aşkın süredir hukuksuzca Silivri'de tutulan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanımız Sayın Ekrem İmamoğlu'nun selamlarını iletiyorum. Ekrem Başkanımızın öncülüğünde 2022 yılında Türkiye'nin ilk sürdürülebilir kentsel ulaşım planını hazırladık. 2023 yılında da ikinci aşamasını başlattık. Bugün Paris'ten New York'a, dünyanın pek çok metropol kentinde ulaşım politikaları yeniden düşünülüyor, değerlendiriliyor. Şehircilik literatüründe 15 dakikalık şehir olarak ifade edilen bir yaklaşım var. Bu yaklaşım bize şunu anlatıyor: İnsanların günlük ihtiyaçlarına ulaşmak için sürekli uzun yolculuklar yapmak zorunda kalmadığı şehirler kurmalıyız.

İstanbul’un günlük ulaşım hareketliliğine ve sürdürülebilir ulaşım hedeflerine dikkat çeken Aslan, şöyle devam etti:

Elbette İstanbul gibi her gün yaklaşık 15 buçuk milyon toplu ulaşım yolculuğunun gerçekleştiği bir şehirde güçlü toplu taşıma sistemlerine de ihtiyacımız var. Normalde gün içinde İstanbul'daki yolculuk hareketi 34 milyon civarında, sadece toplu taşımayı kullanan insan sayısı 15 buçuk milyon. Bizim sorumluluğumuz bu büyük hareketliliği doğru yönetirken İstanbul'un geleceğini de korumak. 2050 yılında karbon nötr, iklim krizine karşı dayanıklı bir İstanbul hedefliyoruz. İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı'nı da bu anlayışla hazırladık.

SKUP kapsamında geliştirilen ulaşım projelerini ve yaya odaklı düzenlemeleri anlatan Aslan, şu bilgileri paylaştı:

Toplu taşımaya öncelik veren koridorlar, bütünleşik bisiklet yolları, yaya öncelikli sokaklar, düşük emisyon alanları ve erişilebilir iskeleler için projeler hazırladık. 17 ilçemizde 2 bin 400 elektrik destekli kiralık bisikleti vatandaşlarımızın kullanımına sunduk. 2019 yılından bu yana yaya ulaşımını desteklemek için 21 ilçemizde 33 meydan düzenlemesini tamamladık. Tarihi Yarımada'da da ulaşımı yeniden düzenleyerek sokaklarımızı ve meydanlarımızı İstanbullulara kazandırıyoruz.

"Raylı sistem ağı 402,6 kilometreye ulaştı"

İBB’nin 2019 yılından bu yana gerçekleştirdiği raylı sistem yatırımlarını değerlendiren Aslan, şöyle konuştu:

Elbette İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı, 2019 yılından bu yana gerçekleştirdiğimiz ulaşım yatırımlarından ayrı düşünülemez. Bu yatırımlarımızın en önemli başlıklarından biri de raylı sistemlerdir. Zira yeni nesil ulaşımda metronun önemli bir yeri olduğunu biliyoruz. Metro fatihi unvanını alan Ekrem İmamoğlu'nun öncülüğünde, İstanbul'da aynı anda 10 metro inşaatı yapan bir kent kimliğini de dünyaya kazandırmış olduk. 2019 yılında İstanbul'un toplam raylı sistem ağı 233,8 kilometreydi. Bugün 402,6 kilometreye ulaştı. Metro İstanbul'un işlettiği istasyon sayısı 158'den bugün 250'lere ulaştı. Hat sayısı 13'ten 18'e ulaştı. Dolayısıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2019'dan bugüne 69,5 kilometrelik yeni raylı sistem hattını ve 65 yeni istasyonu vatandaşlarımızın hizmetine sunduk. Açtığımız hatlarda bugüne kadar 750 milyonun üzerinde yolculuk gerçekleşti. Yani 750 milyon dediğinizde bir kıtanın nüfusundan daha fazla insanları bir noktadan bir noktaya taşıyoruz.

“Sultanbeyli’yi tarihinde ilk kez metroyla buluşturduk”

Tamamlanan metro hatlarını ve Sultanbeyli’deki ulaşım dönüşümünü anlatan Aslan, şu ifadeleri kullandı:

Yıldız-Mahmutbey, Dudullu-Bostancı, Eminönü-Alibeyköy, Hisarüstü-Aşiyan, Ataköy-İkitelli ve Çekmeköy-Sancaktepe-Sultanbeyli hatlarımızda önemli etapları tamamlayarak İstanbul'un raylı sistem ağını büyüttük, büyütmeye de devam ediyoruz. Sultanbeyli ilçemizi tarihinde ilk kez metroyla buluşturduk. Bütün bu konuşmaların içinde en önemli olan şey şu; yapılabilir mi, olur mu? Yapılabilir ve olur. Siz yeter ki inanın, başaramayacağımız hiçbir şey yok. Sultanbeyli'nde de şu an ilk metroyu açtığımızda minibüslerin yavaşlaması, otobüslerin azalmasıyla beraber ciddi şikayetler vardı ama şu an artık hiçbir şikayet almıyoruz, çünkü insanlar belli bir süre sonra metro kullanmaya da alışıyorlar. Dolayısıyla yapmaya, İstanbul'a kazandırmaya ve başarmaya devam edeceğiz.

"Toplu ulaşımda raylı sistemlerin payı yüzde 43’e ulaştı"

Raylı sistemlerin toplu ulaşımdaki payının arttığını belirten Aslan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın İstanbul’daki yatırımlarına da değinerek şöyle devam etti:

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın, Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilip işletmesi Metro İstanbul'a devredilen hatlarda da vatandaşlarımıza hizmet veriyoruz. Dünyanın raylı sistemde en hızlı gelişen şehirlerinden biri oldu İstanbul ve olmaya devam ediyor. İstanbul'da toplu taşıma yolculukları içinde raylı sistemlerin payını yüzde 35'ten yüzde 43'lere kadar çıkardık. İşte 6 Ekim günü yaklaşık 5,5 milyon kişi İETT araçlarımızla, metrobüsle yolculuk yaparken, 3 milyon 300 bin kardeşimiz de raylı sistemleri kullandı. Dolayısıyla raylı sistemlere olan alışkanlık devam ediyor ve göreceksiniz ki yaptığımız yeni hatlarla beraber bu daha da gelişecek, belki de yüzde 50'nin üstüne çıkacağız.

Ümraniye–Ataşehir–Göztepe metrosu 19 Aralık’ta açılıyor

Yapımı devam eden raylı sistem projeleri hakkında bilgi veren Aslan, yeni metro hatlarının açılış takvimini açıkladı:

Yaptıklarımız yeterli mi? Tabii ki yeterli değil. Dünyanın başkenti dediğimiz, dünyanın gözbebeği, kıtaların buluştuğu bir şehir, dolayısıyla da yaptıklarımızla yetinmiyoruz, yeni işler, yeni projeler yapmaya devam ediyoruz. Bugün 57,7 kilometrelik raylı sistem projelerimizde de çalışmalarımızı sürdürüyoruz. 13 kilometrelik Ümraniye-Ataşehir-Göztepe metro hattımızda test sürüşlerimize devam ediyoruz, inşallah 19 Aralık'ta Ümraniye-Ataşehir-Göztepe metro hattımızı açmış olacağız. Yine Pendik-Kaynarca- Fevzi Çakmak hattımızı da inşallah 2027’de açmış olacağız. Dolayısıyla her yıl en az bir veya iki metro hattını İstanbul'a kazandırmaya devam ediyoruz.

Yeni metro hatları için 2028 hedefi

Diğer raylı sistem projelerinin yapım süreçlerini ve hedeflenen tamamlanma tarihlerini de paylaşan Aslan, şöyle konuştu:

Durmadan çalışıyoruz, gece gündüz mücadele ediyoruz, üretmeye devam ediyoruz. Yıldız-Kabataş bağlantımızın imalatı devam ediyor. Aynı şekilde Eyüpsultan-Bayrampaşa tramvay hattımızın imalatı devam ediyor ve 2027'nin sonuna, hemen 2028'in başına inşallah sarkmadan orayı da açmış olacağız. Yine Kirazlı-Halkalı Üniversite hattımızın ilk etabını 2028'in sonunda tamamlamış olacağız. Yine Mahmutbey-Esenyurt o büyük 23 kilometrelik projemizin Mahmutbey-Kanuni Sultan Süleyman Hastanesi metro hattını da inşallah 2028 yılı içinde açmış olacağız. Bir taraftan da yeni hatların inşaatına başlayacağız. İşte Sancaktepe'de Yenidoğan-Emek hattımızda çalışmalarımızı sürdürüyoruz ve bu hattı Söğütlüçeşme'ye kadar uzatacağız.

"Mahmutbey–Esenyurt metrosunda kasım ayında TBM çıkışı"

Mahmutbey–Bahçeşehir–Esenyurt Metro Hattı’nın yapımında gelinen aşamayı anlatan Aslan, şu açıklamayı yaptı:

Yine Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt hattımızda biraz önce söylediğim gibi önümüzdeki ay TBM çıkışını gerçekleştireceğiz. Yani Mahmutbey'den Kanuni Sultan Süleyman'a kadar olan noktada TBM çıkışını gerçekleştirmiş olacağız ve 2028'in sonuna doğru orayı açmış olacağız. Hemen TBM çıkışı gerçekleşir gerçekleşmez yeni şantiyemizi kurup Kanuni Sultan Süleyman Hastanesi'nden Küçükçekmece'den Esenyurt'a olan imalatımızı, metro hattı çalışmamızı devam ettireceğiz. Dolayısıyla hiç durmadan gece gündüz çalışıyoruz. Tabii bir taraftan da Ulaştırma Bakanlığımızın projeleri var, onlarla çalışıyorlar. Netice itibariyle kim ne yapıyorsa yapsın İstanbul için yapılıyor, dolayısıyla herkesin emeğine buradan teşekkür etmek istiyorum.

Sefaköy–Avcılar–Esenyurt–Beylikdüzü–TÜYAP Metro Hattı’nın yapımına başlanabilmesi için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a çağrıda bulunan Aslan, şunları söyledi:

Yine Sefaköy-Avcılar-Esenyurt-Beylikdüzü-TÜYAP metro hattımız var, bu hatta da eğer Cumhurbaşkanımız imza atarsa hattın imalatına başlayacağız ve günde yaklaşık 1 milyon kişinin taşıyabileceği bir hattan bahsediyoruz, bir aks burası. Dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanımıza tekrar buradan seslenmek istiyorum, Sayın Cumhurbaşkanım lütfen bu imzayı atın, kamu yatırım programına alın, geri kalanını bize bırakın, biz hiç kimseye zarar vermeden ülkenin bu ekonomik sıkıntısında kendi kaynaklarımızla, imkanlarımızla bunu yapacak güçteyiz Büyükşehir Belediyesi olarak. Bir taraftan da imalatlarımız devam ediyor, yapacaklarımız var; Kaynarca-Tuzla, Esenyurt-Saadetdere, Vezneciler-Sultangazi-Fenertepe, Üsküdar-Kadıköy-Maltepe tramvayı, Esenler cadde tramvayı gibi projelerimizi planlıyoruz, çalışıyoruz, bakanlıkla görüşmelerimizi yapıyoruz, hızlıca hareket ediyoruz.

Yerli tramvay Tram34, aralık sonunda yolcu taşımaya başlayacak

İBB’nin yerli raylı sistem aracı üretimine yönelik çalışmalarını da anlatan Aslan, TRAM34 projesi kapsamında 34 tramvayın üretildiğini, ilk araçların ise Aralık ayı sonunda hizmete alınmasının hedeflendiğini belirterek şöyle devam etti:

Öte yandan raylı sistemlerde yerli üretim konusunda bir taraftan hatları yaparken bir taraftan da bu raylı sistemlerin üstünde hareket edecek tramvayları ve metroları yaptırıyoruz. TRAM34 projemizle 34 tane tramvayı kendi mühendislerimizin dizaynıyla, yani patenti İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ait olan 34 adet tramvayı imal ettiriyoruz. Şu anda ilk tramvaylar geldi ve geçen gün Esenler yerleşkemizde gittik yerinde gördük, teknik çalışmaları bitiyor, inşallah Aralık ayının sonunda İstanbullulara, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin kendisinin ürettiği patenti kendisine ait tramvayla yolculuk yapma fırsatı vereceğiz. Şu an itibariyle arkadaşlarımız çalışıyorlar, gerekli toplantılarda aldığımız kararlarla beraber kendi metromuzu da kendimiz dizayn edeceğiz ve kendimiz üreteceğiz. Bununla ilgili de çalışmalarımızı mühendislik çalışmalarımızı yapıyoruz. Yani ülkede müteahhitlerle rayları döşetip metro hatlarını yapıyorsunuz, yine yurtdışı, yurtiçi ortaklı fabrikalarda kendi dizaynımızla metro araçlarımızı ve tramvaylarımızı üretiyoruz. Sanayiyi ayakta tutmaktan İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak, Ekrem İmamoğlu'nun yol arkadaşları olarak tüm ekibimizle gurur duyuyorum. Bunu İstanbul'la beraber başardık.

İETT filosuna 2 bin yeni otobüs ve metrobüs

İstanbul’un kara yolu toplu ulaşım yatırımlarına ilişkin yeni gelişmeleri de paylaşan Aslan, 2 bin araçlık alım kararı kapsamında 550 araçlık ihale için sözleşmelerin imzalandığını belirterek devam eden süreci şöyle anlattı:

Raylı sistemlerimizin yanında diğer toplu ulaşım yatırımlarımızı da hiç durmadan sürdürüyoruz. Şu an itibariyle 2 bin tane otobüs alımıyla ilgili kararlarımızı aldık. İşte bu yılın sonuna kadar 30 tane metrobüsümüz İstanbul'da kullanıma başlayacak, yeni, sıfır, Türkiye'de üretilmiş 30 tane metrobüsümüz metrobüs hattında çalışmaya başlayacak. Yine 60 tane ihalesini gerçekleştirdiğimiz Türkiye'de üretilmiş otobüslerimiz de İETT'nin hatlarında çalışmaya başlayacak. 100 tane otobüs alımını da Kasım ayında ihalesini gerçekleştireceğiz. Geriye kalan 650'den sonra geriye kalan 1350 tanesini de inşallah hızlıca ihalelerini yapıp 2027'de 2028'in sonuna kadar 2 bin tane sıfır Türkiye'de üretilmiş otobüsü İstanbulluların kullanımına sunacağız. Böylece tekerlekli taşıma dediğimiz İETT'deki araç yaş ortalamamızı altının altına düşüreceğiz. Kendi kaynaklarımızla, kendi imkanlarımızla, kendi ülkemizde yaptırdığımız araçlarımızla İstanbul'a ve Türkiye'ye ve Türk sanayisine hizmet edeceğiz.

Yerli üretim yatırımlarının Türkiye ekonomisine ve sanayisine katkılarına dikkat çeken Aslan, İBB’nin metro aracı alımlarına ilişkin bilgileri de paylaştı:

Ülkenin ekonomisinin ve sanayisinin bu kadar sıkıştığı bir dönemde devlet kurumu olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 2 bin otobüsü İstanbul'da ve Türkiye'de alıma çıkması, 288 tane metro aracını Türkiye'de yaptırması, 332 tane metro aracını almak için ihale çalışmalarını başlatması, Türk sanayisine, Türk devletine, Türk milletine İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin katkısıdır, borcudur. Biz bu devlete, bu millete borcumuzu yerli ve milli kaynaklarımızı kullanarak, kendi öz kaynaklarımızla Türkiye'deki fabrikalarda üretilmiş araçları alarak sanayiyi ayakta tutmaktan İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak Ekrem İmamoğlu'nun yol arkadaşları olarak tüm ekibimizle gurur duyuyorum. Bunu İstanbul'la beraber başardık.

Sürdürülebilir ulaşımın geleceği ele alındı

Kapanış etkinliğinin programında İBB Başkanvekili Nuri Aslan’ın açılış konuşmasının ardından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı temsilcisi Serdar Yılmaz, İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu temsilcisi Valentina di Sebastiano’nun protokol konuşmaları ile İBB Ulaşım Planlama Müdürü Melda Horoz’un teknik sunumu yer aldı. Programın öğleden sonraki bölümünde ise “İnsan Odaklı Yaklaşımla Değişen Yaşam: Düşük Emisyon Alanı, Sağlıklı Sokaklar ve Deniz Ulaşımı” başlıklı panel planlandı. Panelde düşük emisyon alanları, sağlıklı sokaklar ve deniz ulaşımı uygulamalarının İstanbulluların günlük yaşamına, erişilebilirliğe ve yaşam kalitesine etkilerinin değerlendirilmesi planlanıyor.

 

ANKA

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, Sefaköy–Beylikdüzü–TÜYAP Metro Hattı'nın kamu yatırım programına alınması için Cumhurbaşkanı Erdoğan'a çağrıda bulundu. Aslan, “Geri kalanını bize bırakın” dedi
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 13:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB Başkanvekili Aslan'dan Erdoğan'a Sefaköy-Beylikdüzü metrosu çağrısı: Lütfen bu imzayı atın
copyright Independentturkish: 

Babacan'dan Erdoğan'a: Siz bir koyunu değil, koskoca bir sürüyü kaptırdınız

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın hangi tehditlere karşı ve nasıl uygulanacağının açıklanmasını isteyerek, “Biz bu soruların cevabını almadan bu anlaşmayı destekleyemeyiz” dedi. Babacan, “Mesele Mehmetçiğimizin bir başka ülkede şöyle ya da böyle görev alması ise o ayrıca Meclis’e gelir, ayrıca değerlendirilir ve bunun kararını yüce Meclis verir” ifadelerini kullandı.

 Konuşmasına İstanbul ve çevre illerde yaşanan sel felaketine değinerek başlayan Babacan, şunları söyledi:

İstanbul ve çevre illerde yaşanan sel felaketinden etkilenen bütün vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına sabır diliyorum. Rabb'im ülkemizi her türlü afetten muhafaza eylesin. Bir gecede evini su basan, yılların emeğini kaybeden insanlarımız var. Sabah dükkanlarını açtığında bütün malını mülkünü sular altında bulan esnafımız var. Bu insanların her birinin bir hayatı, bir emeği, bir hikayesi var. Bir ömür çalışıp biriktirdiklerini bir gecede kaybetmenin ne demek olduğunu hepimizin düşünmesi gerekiyor. Şimdi yapılması gereken belli. Zarar gören esnafımızın, vatandaşımızın yaralarının bir an önce sarılması gerekiyor. Hiç kimse bu zor günlerde yalnız bırakılmamalıdır.

Afetlere hazırlık konusunda merkezi yönetimin ve belediyelerin sorumluluğuna işaret eden Babacan, “Ancak her vesileyle dile getirmek zorundayız ki hem merkezi hükümetin hem belediyelerin bu işlerdeki sorumluluğu çok çok büyük. Şehirlerimizi afetlere hazır hale getirmek, altyapıyı güçlendirmek, riskleri önceden tespit edip gerekli tedbirleri almak gerekir. Çünkü insanlarımızın canından, alın terinden daha kıymetli hiçbir şey yok. Yanlış mekanlara yapılan imar planları, imar aflarıyla legalleştirilen kaçak yapılar, denetimdeki boşluklar dönüyor dolaşıyor, insan hayatına mal oluyor” değerlendirmesinde bulundu.

“Bütçede öncelik üretim değil, alın teri değil, faiz”

2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ne ilişkin konuşan Babacan, bütçenin iktidarın ekonomi politikalarındaki tercihlerini ortaya koyduğunu söyledi. Babacan, şunları kaydetti:

Bu bütçe iktidarın önceliklerini ortaya koyan bir itirafnameden ibaret. Bütçede öncelik üretim değil. Bütçede öncelik alın teri değil. Bütçede öncelik faiz. 2027 yılında faize ödenecek para tam 3 trilyon 975 milyar lira. Daha yılın başında ödenek olarak konulacak para bu. Geçen sene biliyorsunuz 2026 bütçesine 2 trilyon 700 küsur koydular. Yetmedi. 2 trilyon 800’ün üzerinde bitecek bu yıl. Biz yuvarlayarak söyleyelim. Neredeyse 4 trilyon lira. Yani bütçedeki en büyük bakanlık artık şu an Faiz Bakanlığı.

2027 yılı faiz ödeneğinin, 2026 yılı için güncellenen tutarın yüzde 41 üzerinde olduğunu belirten Babacan, “OVP’de ne diyorlar? 2027’de yüzde 21 enflasyon bekliyoruz diyorlar. Ama 2027 bütçesindeki faizi 2026’ya göre yüzde 41 artırıyorlar. Yani enflasyonun tam iki katı kadar bir artış var faiz ödeneğinde. Şimdi buradan soruyorum. Emeklinin maaşını siz yüzde 41 artıracak mısınız gelecek yıl? Asgari ücrete yüzde 41 zam verecek misiniz? Çiftçimizin geliri yüzde 41 artacak mı? Esnafımızın kazancı, vatandaşlarımızın alım gücü yüzde 41 artacak mı? Ama biliyoruz ki mesele asgari ücretse 'beklenen enflasyon' diyorlar. Karşınıza yüzde 21’lik bir asgari ücret artışı gelirse hiç şaşırmayın” ifadelerini kullandı.

“Bu bütçe büyük bir gelir ve servet transferinin resmidir”

Bütçedeki faiz ödemelerinin gelir ve servet dağılımını etkileyeceğini savunan Babacan, şöyle konuştu:

Demek ki faiz kazananların ülkenin toplam gelirinden aldıkları pay artacak. Demek ki faiz kazananların ülkenin toplam servetinden aldığı pay artacak. Bu bütçe Türkiye’deki büyük bir gelir ve servet transferinin resmidir. Çok büyük bir gelir ve servet transferi yapılıyor ve bu transfer fakirden zengine yapılıyor. Yoksuldan alıp varlıklı olana bir transfer. İktidar 'bu faizi ödeyeceğim' diyor değil mi? Bütçeye getirdi. Peki bu parayı nereden bulacak? Ya topladığı vergilerden bunu ödeyecek ya da gidecek, daha fazla borçlanıp bu faizi ödeyecek. Sonunda bu faizin bedelini emeklimiz, işçimiz, esnafımız, çiftçimiz ödeyecek.

Bütçe dediğiniz şey basit rakamlardan ibaret değildir. Bütçe, bir ülkeyi yönetenlerin önceliklerini bize gösterir. Siz bütçede eğitime ayrılan kaynağa bakın, çocukların geleceğine verilen önemi anlarsınız. Tarıma ayrılan kaynağa bakın, çiftçiye verilen önemi anlarsınız. Sağlığa ayrılan rakama bakın, insan hayatına verilen değeri anlarsınız. Bir de faize ayrılan kaynağa bakın, faiz lobisine verdikleri önemi anlarsınız. İktidarın bütçesi faiz, önceliği faiz. Bunlar daha Türkiye Yüzyılı’nın başında Cumhuriyet tarihinin en yüksek faizini ödeyen iktidarı olarak tarihe geçtiler.

“Tam 10 ay boyunca sizin elinizi kolunuzu kim tuttu?”

Fon krizine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Babacan, şunları söyledi:

Anlaşılan o ki fon dolandırıcılığı hadisesi uzun bir süredir devam ediyormuş. Varlığı yeni itiraf edildi. Mızrak çuvala sığmayınca iş ortaya çıktı. Yani Türkiye Yüzyılı’nın ilk yılları sadece Cumhuriyet tarihinin en yüksek faizlerinin ödendiği yıllar olmamış. Türkiye Yüzyılı aynı zamanda Cumhuriyet tarihinin en büyük dolandırıcılık hadisesi ile beraber başlamış. Bu mu sizin Türkiye Yüzyılı'nız? Milyonlarca insanın birikimini, geleceğini ilgilendiren çok ciddi bir mesele ile karşı karşıyayız.

Babacan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 4 Kasım 2025 tarihli olduğunu belirttiği konuşmasının videosunu izletti. Videoda Şimşek’in, “Manipülasyonla güçlü bir mücadele edemezsek bu alana olan güven zayıf kalır. Onun için bu bizim olmazsa olmazımızdır. Özellikle bazı fonlar üzerinden bu manipülasyonların yapıldığını da biliyoruz” ifadeleri yer aldı.

Videonun ardından Şimşek’e seslenen Babacan, “Buradan kendisine tekrar soruyorum. Tam 10 ay boyunca sizin elinizi kolunuzu kim tuttu? Cumhurbaşkanı’na bu dolandırıcılık meselesiyle ilgili bilgi verdiniz mi? Haberi var mıydı, yok muydu? Geçen hafta da sordum, hala cevap yok. Veremiyorlar, veremeyecekler de bunun cevabını. Dürüstçe açıklayın. Her hafta siz kabine toplantısında beraber olmuyor musunuz? MYK’daki genel başkan yardımcıları her hafta beraber olmuyorlar mı? Cumhurbaşkanı’na haber verdiniz mi, vermediniz mi? Eğer Cumhurbaşkanı’nın haberi olduysa ve bütün bunlar yaşandıysa durum gerçekten çok çok vahim. Eğer haberi olmamışsa durum çok daha vahim. Ama bunu biliyorlar. Bu sorunun cevabını veremiyorlar” diye konuştu.

“Şimdi millet hangisine inanacak?”

Babacan, daha sonra Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın 11 Aralık 2025 tarihli olduğunu belirttiği konuşmasını izletti. Videoda Yılmaz’ın, “Portföy değerine baktığımızda 326 milyar liradan 7,9 trilyon liraya artış olduğunu görüyoruz. Bu da önemli bir gelişme. Bu noktada da bazı spekülatif haberler, algılar oluşturulmaya çalışılıyor. Bunlar doğru değil” sözleri yer aldı.

Şimşek ve Yılmaz’ın açıklamalarının birbiriyle çeliştiğini savunan Babacan, “Bu iki konuşma 5 hafta arayla yapılmış. Aradaki çelişkiyi görüyorsunuz değil mi arkadaşlar? Şimdi millet hangisine inanacak? Böyle devlet mi yönetilir? Böyle ekonomi yönetimi mi olur? Bakın, başkanlık sistemi ile beraber tüm yetki tek kişide toplandı değil mi? Bakanların yetkisi de sorumluluğu da kalmadı arkadaşlar” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’a da seslenen Babacan, şöyle devam etti:

Allah aşkına, çevrenizdekilere şöyle bir bakın. Etrafınızı öyle insanlarla donattınız ki bunlar fakir fukaranın, garip gurebanın derdinden anlamaz. Öyle bir kadro kurdunuz ki bunlar sizin bir zamanlar oturduğunuz fakir sofralarındaki o insanların hissiyatını kavrayamaz. Fakat unutmayın Sayın Erdoğan, bu tercih sizin tercihiniz. Sizi uyaran, 'bu tür insanlarla çalışmayın' diyen nice dostunuzu reddeden, tersleyen sizsiniz zamanında. Bugün geldiğiniz noktaya göz göre göre geldiniz.

Fon krizine ilişkin listelerin açıklanması ve Meclis araştırması yapılması çağrılarını yineleyen Babacan, “Başka ne dedik? Şeffaf olun dedik. Şu listeyi açıklayın dedik. Açıklamıyorsanız demek ki ucu birilerine dokunuyor dedik, yapmadılar. Hala gizliyorlar. Devlet Denetleme Kurulu, yargı denetimi; bunlar bağımsız çalışamıyor. Bu iş ancak Meclis denetimi ile açıklığa kavuşturulur dedik. Gelin şu Meclis araştırma komisyonunu kuralım dedik. Doğru, hesaptan kaçmaz dedik” diye konuştu.

Haksız kazançların iadesine ilişkin açıklamaları da eleştiren Babacan, şunları söyledi:

Dolandırıcı parayı iade ettiğinde, hırsız çaldığını geri getirdiğinde suçu düşmez. Bu düzen ancak mafya türü organizasyonlarda olur. Hukuk devletinde böyle bir şey olmaz. Bu işi yapanlar en ağır cezalara çarptırılmazsa güveni inşa edemezsiniz. Parayı iade et, kurtul derseniz bundan sonraki dolandırıcılıkları teşvik edersiniz. Anlamadılar, anlamak istemiyorlar, yapmıyorlar.

Gelin şu GRECO’daki 54 maddeyi tamamlayalım dedik. Gelin Avrupa Birliği kamu ihale yasasını, imar rantları yasasını hep beraber çıkartalım dedik. Ama iktidar hiç oralı değil. Biz bu konuları gündeme getirdikçe bakıyoruz, kulaklarının üzerine yatıyorlar. Açıkça ifade ediyorum, bu konularda ya iktidar kendine gelip şöyle bir silkelenecek ya da millet ilk seçimde onları silkeleyecek arkadaşlar.

“Bu bir siyasi ahlak meselesidir”

İktidarın fon krizine yaklaşımını eleştiren Babacan, şöyle devam etti:

Bu fon skandalının iktidar etrafında ele alınış şekline baktığımızda şeffaflıktan, hesap verebilirlikten, samimiyetten, dürüstlükten uzak bir tutum görüyoruz. Sayın Erdoğan hala fahiş kardan bahsediyor. Ya anlamamış ya da gerçekle yüzleşmek istemiyor. Bu fahiş kar falan değil. Meselenin adını açıkça koymazsanız sorunu çözemezsiniz. Bu bir siyasi ahlak meselesidir. Bu bir dolandırıcılık hadisesidir. Kanundaki adı da piyasa dolandırıcılığıdır. Birileri fazla kar etmiş diyorlar hala. Az sayıda kötü niyetli insan, çok sayıda bilmeyen insanı dolandırmış. Bu işin özü bu.

Özellikle Sayın Erdoğan’la ve Sayın Şimşek’in açıklamalarına baktığımızda bilerek ya da bilmeyerek bir yanıltma olduğunu görüyoruz. Bu skandalı mali boyutuna, milli gelire oranına ya da mali piyasaların büyüklüğüne göre ele alıyorlar. Sanki ekonomimiz büyük, ne olacak gibi gösteriyorlar. Oysa bu skandalın mali boyutunun makro açıdan yönetilebilir olması, bu fonlarda birikimlerini yitiren vatandaşlarımızın acısını, mağduriyetini azaltmıyor ki. Bu kayıplar bazı vatandaşlarımız için ev, araba hayallerinin son bulması oldu. Bazıları için işletme sermayesinin yitip gitmesi oldu. Bazıları için eğitim planlarının, gelecek umutlarının tükenmesi oldu.

Babacan, “Gereğini yapmanız, millete hesap vermeniz için kafanızdaki dolandırıcılık eşiği nedir acaba? Parti içinde, bürokraside arınma başlatmak için daha ne kadar büyük bir hadise ile karşı karşıya kalmanız gerekiyordu?” diye sordu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde, 20 Mayıs 2014’te AK Parti Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşmanın videosunu gösteren Babacan, Erdoğan’ın, “Açıkça ifade ediyorum ki derenin kenarında kurdun kaptığı koyun bile benim mesuliyetim altındadır” sözlerine işaret etti.

Babacan, videonun ardından “Sayın Erdoğan, siz bir koyunu değil, koskoca bir sürüyü kaptırdınız. Daha neyi bekliyorsunuz? Açıklayın şu listeyi. Gelin kuralım şu araştırma komisyonunu. Sorumluluğun gereği ancak böyle yerine gelir. İnanın bu büyük devlete sahip çıkan bir iktidar yok ortada. İnanın bu ülkenin derdiyle dertlenen bir iktidar kalmadı artık” ifadelerini kullandı.

Çay ve fındık üretimi üzerinden değer kaybı hesabı

Fon krizinin ardından Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin toplam değerinin 100 milyar dolar düştüğünü savunan Babacan, bu tutarı çay ve fındık üreticilerinin yıllık ürün gelirleriyle karşılaştırdı.

Bu yıl yaş çay rekoltesinin 1 milyon 400 bin ton, alım fiyatının ise kilogram başına 35 lira olduğunu belirten Babacan, şunları söyledi:

Çarptığınız zaman 49 milyar lira ediyor. Yani 1 milyar dolar ediyor. Yani Doğu Karadeniz’de çay üreten bütün çiftçilerimizin bir yıllık alın terini, emeğini toplayın, satın, 1 milyar dolar ediyor. Peki fon dolandırıcılığında toplam değer kaybı nedir? 100 milyar dolar.

Fındık rekoltesini 550 bin ton, ortalama alım fiyatını ise kilogram başına 185 lira olarak hesapladığını belirten Babacan, Türkiye’nin bir yıllık fındık üretiminin değerinin yaklaşık 2 milyar dolar olduğunu söyledi. Babacan, “Fon krizinin şirket değerlerine maliyeti 100 milyar dolar. Yani tüm fındık üreticilerimizin 50 yıllık alın teri kadar ülkeye zararı oldu bu adamların” dedi.

“Meclis'e geliyor ama hala gizli”

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Babacan,  şunları söyledi:

Biz İslam ülkeleri arasında her türlü iş birliğinin gelişmesini isteriz, destekleriz. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan bu Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı da bu bakımdan önemli görürüz. Biliyorsunuz gizlediler, gizlediler. Dün gece Meclis’e gelirken pat diye uluslararası basına önce metin düştü. Bakın Meclis’e geliyor. Meclis’te görmüyoruz. Uluslararası basında görüyoruz. Ve hala görmüş değiliz bakın. Meclis’e geliyor, metin hala yok. Ben geçen hafta da sordum, ya siz neyi gizlemeye çalışıyorsunuz? Neden korkuyorsunuz? Uluslararası basında çıkan metin üzerinden ancak biz yorum yapabiliyoruz. Meclis’e geliyor ama hala gizli. Kapağı ne zaman açılacak göreceğiz.

Anlaşmanın hangi tehditlere karşı, hangi amaçlarla ve nasıl uygulanacağının açıklanmasını isteyen Babacan, Türkiye’nin hangi koşullarda askeri yardım sağlayacağının ve TBMM’nin yetkilerinin nasıl kullanılacağının ortaya konulması gerektiğini belirtti.

“Bunun kararını yüce meclis verir”

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin başka bir ülkede görevlendirilmesi konusunda ayrıca Meclis kararı gerektiğini vurgulayan Babacan, şöyle konuştu:

Ya anlaşmayı getirmiştik, anlaşmanın satır aralarında zaten bir şeyler vardı; öyle bir şey yok. Anlaşma yapılır, bir çerçeve oluşturur ama mesele Mehmetçiğimizin bir başka ülkede şöyle ya da böyle görev alması ise o ayrıca Meclis’e gelir, ayrıca değerlendirilir ve bunun kararını yüce Meclis verir. Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren 10 yıl boyunca çekilememe şartı da koymuşlar. Bu da yeni bir şey. Gerçekten bu işi bilen arkadaşlarımıza, yani ömrünü diplomasiye harcamış arkadaşlarımıza dün gece dedim ki uluslararası basına düşünce, şu anlaşmanın metnine bir bakın. Diyorlar ki o kadar tuhaflıklar var ki. Nerede o Osmanlı’nın hariciye geleneği? Nerede o Türkiye’nin itibarının yükselmesini sağlayan, teknik, bu işi bilen kadrolar? Terim hataları var. Birbiriyle çelişkili ifadeler var. Çünkü gizli gidiyor ya bakın. Gizli giden şeyden korkacaksınız. Açıksa şeffaf denetim olur. Açıksa pek çok gözün önünden geçer, istişareli gider.

“Bu soruların cevabını almadan anlaşmayı destekleyemeyiz”

Türkiye’nin bölgedeki adımlarının nihai hedefinin barış olması gerektiğini belirten Babacan, şunları kaydetti:

Türkiye ilkeli ve güvenilir bir arabulucu vasfını asla kaybetmemeli. Türkiye, İslam ülkeleri arasında olur da bir ayrışma olursa o ayrışmanın bir tarafında taraf olmamalı. Mesele Mekke ve Medine’nin güvenliği ise özellikle İsrail’in yayılmacılığına karşı Filistin halkının korunmasına dönük bir çabaysa amenna. Ama bakıyoruz ki bu işte en çok sevinen başta Amerika Birleşik Devletleri, başta Trump, çok iyi oldu diyor.

Bu iş birliğinin, eğer böyle bir şey olacaksa, öyle üç ülkeyle sınırlı kalması da doğru değildir. Başta Mısır olmak üzere, hatta şimdi savaş ortamındayız ama hemen arkasından İran olmak üzere bu anlaşmanın genişletilmesi gerekir. Eğer gerçek bir iş birliği diyorsanız ancak Mısır ve İran’ı da içine alan, başka ülkeleri de içine alan daha büyük bir güç birliğiyle olur. Biz bu soruların cevabını almadan değerli arkadaşlar, bu anlaşmayı destekleyemeyiz. Açıkça ifade edeyim. Önce bu sorularımızın cevabını alacağız.

“Milletin verdiği yetki bir emanettir, kimsenin tapulu mülkü değildir”

Konuşmasında kamu yönetiminde hukuk, liyakat ve şeffaflık vurgusu yapan Babacan, şöyle konuştu:

Bizim inancımızda devlet yönetmek her şeyden önce emanete sahip çıkmaktır. Çünkü milletin verdiği yetki bir emanettir. Kimsenin tapulu mülkü değildir. Devletin kasasındaki para emanettir. Yetimin hakkı, emeklinin hakkı, işçinin alın teri emanettir. Ve o emanete el uzatan kul hakkına girer. Türkiye’nin köklü bir değişikliğe ihtiyacı var. Hukukun kişilerin üzerinde olduğu, kuralların keyfi kararların üzerinde olduğu bir devlet düzenine ihtiyacımız var. Ehliyetin, liyakatin, şeffaflığın esas alındığı bir kamu yönetimine ihtiyacımız var. Kimsenin korunmadığı, kimsenin kayrılmadığı, hukukun herkese eşit uygulandığı bir sisteme, bir düzene ihtiyacımız var. Çünkü bir ülkede çalışanın emeği eğer karşılığını bulmuyorsa, alın terinin önüne siyasi bağlantılar geçiyorsa, dürüst insanlar kaybederken kuralları çiğneyenler kazanıyorsa orada yalnızca ekonomi bozulmaz. Adalet duygusu da yaralanır. Devlete duyulan güven de sarsılır. İşte tam bunun için biz temiz siyaset diyoruz. Siyasette ahlak diyoruz. Yönetimde dürüstlük diyoruz. Bizim istediğimiz alın terinin, emeğin, dürüstlüğün yeniden değer kazandığı bir Türkiye’dir.

 

ANKA

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, TBMM’de Yeni Yol Grubu Toplantısı'nda gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 12:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Babacan'dan Erdoğan'a: Siz bir koyunu değil, koskoca bir sürüyü kaptırdınız
copyright Independentturkish: 

Erdoğan'dan "fon krizi" açıklaması: Millete yanlış yapana, milletin malına el uzatana sahip çıkmayız

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan partisinin grup toplantısında açıklamalarda bulundu.

Erdoğan konuşmasında şunları söyledi:

Toplantımızın ülkemiz için hayırlara vesile olmasını Rabbimden niyaz ediyorum. Cenabıallah salonlara sığmayan şu muhabbetimizi daim eylesin diyorum. Trafik kazasında hayatını kaybeden Üsküdar Belediyesi Başkanvekili Dündar Ziya Gültekin'e Allah'tan rahmet diliyorum. Dün yapılan oylamada Üsküdar Belediyesi Başkan Vekili olarak seçilen Muhammed Emin Sarıoğlu'nu tebrik ediyor, kendisinin Üsküdar halkına aşkla hizmet edeceğine gönülden inanıyorum.

(Üsküdar Belediye Başkan Vekilinin vefatı) İnsanlıktan nasibini almamış bir güruh, hiç tanımadıkları bir insana karşı içlerinde biriktirdikleri ne kadar cerahat varsa hepsini kustular. Bu müptezelleri de ben Cenab-ı Allah'a havale ediyorum.

"Çamur at, izi kalsın siyasetine teslim olmayız"

Muhalefet, dünyayı ve bölgemizi hiç takip etmedikleri gibi Türkiye'ye yönelik örtülü operasyonlardan, toplumsal mühendislik projelerinden de habersizler. Kendi dar kadro çıkarları dışında her şeye gözlerini ve kulaklarını kapatmış durumdalar. Benim menfaatime olacaksa bu ülke batsın bitsin tavrı, son derece yanlış bir tavır ve tutumdur.

3 kuruşluk siyasi ikballerini milletin önünde tutmaları egoist zihin dünyasıdır. Birisi çıktı, şuursuzca 'savaştayız' diyor. Hayırdır beyler, kiminle savaştasınız? Türkiye işgal edildi de biz mi duymadık? Siz ne dediğiniz lafınızın nereye gittiğinin farkında mısınız? Bu milleti düşmanlaştırmaktan ne zaman vazgeçeceksiniz? Bu milletin kardeşliğinden artık elinizi çekin. Ekonomi üzerinden insanların itibarıyla oynuyorlar. Namuslu insanlara fon konusunda mesnetsiz şekilde yolsuzluk ithamında bulunmak büyük suçtur. Çamur at, izi kalsın siyasetine teslim olmayız. Elinde bilgi, belge olmadan kabine üyelerimize iftira atacaksın, sonra da çıkıp yüzün kızarmadan işi pişkinliğe vurarak kulağının üstüne yatacaksın. Biz buna eyvallah demeyiz.

İstanbul ve Kocaeli’deki sel felaketi

İstanbul ve çevre illerimizde meydana gelen sel ve su baskınlarına maruz kaldık. Devlet olarak hiç vakit kaybetmeden harekete geçtik. Bilinsin ki ihmal veya kusur varsa sorumlular ortaya çıkarılacak, gerekenler tereddütsüz yapılacaktır. Milletçe hepimizi üzen bu acı hadiseyi kendileri için, kendi siyasi ajandaları için, özellikle de belediyelere yönelik yolsuzluk operasyonlarını itibarsız hâle getirmek için kullanmaya çalışan fırsatçılara da asla müsamaha göstermeyeceğiz. Afetten olumsuz etkilenen vatandaşlarımıza her türlü desteği veriyoruz. İstanbul'daki 37 ilçemizde 5 bin 672 haneye yaklaşık 57 milyon lira tutarında dağıtım yapıldı.

Fon soruşturması

Fon meselesini hassasiyetle yönetiyoruz. Meclis'teki yasa teklifiyle ödeme işlemleri hızlanacak. Önceliğimiz tasfiyesine karar verilen fonlardaki birikimlerin yatırımcılara ödenmesidir. İkinci aşamada hukuk ve ahlak dışı yöntemlerle manipülasyon yaparak kimi zaman bir organizasyon dâhilinde haksız ve fahiş kazanç elde edenlerden yargı önünde hesap sorulmasıdır. Üçüncü aşamada ise bir daha benzer bir sorunla karşılaşmamak için alınması gereken tedbirler kısmıdır.

Şunu bir kere daha çık açık ifade etmek isterim; Aileleriyle birlikte çok sayıda insanımızı etkileyen bu meseleyi çok ciddiye alıyoruz, ciddiyetle ele alıyoruz. Meselenin üzerine tavizsiz gidiyoruz. Muhalefetin belediyelerde yaşanan sıkıntılara sahip çıkmış olması, bizi ilgilendirmez. Biz onlara benzemeyiz. Biz millete yanlış yapana, milletin malına el uzatana sahip çıkmayız. Bizim referansımız muhalefet değildir. Biz kendimizden sorumluyuz. Biz konunun kendi tabanımız tarafından yakından takip edildiğini biliyoruz.  Ne mutlu bize ki soran, soruşturan bir tabanımız var.

Biz bu meseleye bir cerrah titizliğiyle vaziyet ediyor, milletimizin çıkarını her türlü hesabın üzerinde tutuyoruz. Gerek DDK'nın kapsamlı raporu gerekse diğer çalışmalar neticesinde kurumsal, bireysel veya mevzuat boyutuyla her türlü adım atılacak.

 

Independent Türkçe

"Biz bu meseleye bir cerrah titizliğiyle vaziyet ediyor, milletimizin çıkarını her türlü hesabın üzerinde tutuyoruz"
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 12:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan'dan "fon krizi" açıklaması: Millete yanlış yapana, milletin malına el uzatana sahip çıkmayız
copyright Independentturkish: 

Japonya'nın "Demir Leydi'si" ilk yılında nasıl bir performans sergiledi?

Görevdeki ilk yılını dolduran Japonya'nın ilk kadın başbakanı Sanae Takaiçi, ekonomik sorunlarla ve kabinesindeki ilk istifanın yol açtığı krizle uğraşırken parti içindeki dengeleri korumaya çalışıyor.

Muhafazakar lider, şubatta Liberal Demokrat Parti'yi (LDP) büyük bir seçim zaferine taşımış ve Çin'le Tayvan hakkında yaşanan gerilimde geri adım atmamasıyla başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerin desteğini toplamıştı.

Ancak 65 yaşındaki siyasetçinin onay oranı, Kyodo'nun son anketinde yüzde 49,1'e geriledi. Bu, Takaiçi'nin 21 Ekim 2025'te göreve başlamasından beri gördüğü en düşük seviye olsa da ilk yılını doldurmuş bir Japon lider için hâlâ güçlü bir oran. Bu, Takaiçi'nin 21 Ekim 2025'te göreve başladığından beri gördüğü en düşük seviye olsa da ilk yılını doldurmuş bir Japon lider için hâlâ güçlü bir oran. 

Takaiçi'nin onay oranı, önceki hükümetlerin sonunu işaret eden yüzde 30'luk "tehlike bölgesinden" de uzakta.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Diğer yandan Japonya Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanı Yana Kazuo'nun göreve geleli bir ay olmadan istifa etmesiyle başbakan, kabinesindeki ilk sarsıntıyı yaşadı.  

Yana'nın, Şubat 2026'daki yerel seçimlerde "kendisini desteklemeyen yerel yöneticilerin idaresindeki belediyelerin yol bütçelerini ciddi oranda kesmekle tehdit ettiği" iddiaları kamuoyunda tartışma yaratmıştı. Bakanın seçim kampanyası dönemindeki tanıtım etkinliklerinde destekçilerine ücretsiz servis otobüsü sağlaması da seçim yasasının ihlali olarak değerlendirilmişti.

17 Eylül'de göreve başlayan Yana, 14 Ekim'de istifa etmişti. Takaiçi'nin bakanın görevden alınması yönündeki baskılara rağmen yaklaşık iki hafta boyunca kendisini savunması muhalefet tarafından eleştirilmişti.

Başbakan ayrıca, gıda ve içeceklerde tüketim vergisini iki yıl boyunca yüzde 8'den yüzde 1'e indirme planının nasıl finanse edileceğini detaylı şekilde açıklamadığı için de eleştiriliyor. Japonya'nın kamu borcunun G7 ülkeleri arasındaki en yüksek seviyede olması, planın maliyetine ilişkin endişeleri artırıyor.

Guardian'ın analizine göre Takaiçi'nin siyasi geleceğine ilişkin bir başka soru işareti de çalışma tarzıyla ilgili. Önceki başbakanlara kıyasla siyasi müttefikleriyle daha az vakit geçiren ve bürokratlarla yüz yüze görüşmelere ağırlık vermeyen lider, politikalarını büyük ölçüde sosyal medya üzerinden duyuruyor.

Kyodo haber ajansına göre Takaiçi göreve geldiği ilk 5 ayda 34 basın toplantısı düzenledi. Selefi Şigeru İşiba aynı dönemde 57, Fumiyo Kişida ise 90 basın toplantısı gerçekleştirmişti. Öte yandan Takaiçi, bu süre zarfında X'te 370 paylaşım yaptı.

ABD merkezli siyasi risk danışmanlığı şirketi Japan Foresight'ın kurucusu Tobias Harris, Takaiçi'Nin LDP içinde güçlü bir destek ağı oluşturamadığını, koşullar kötüleştiğinde yalnız kalabileceğini savunuyor.  

Japon gazetesi Mainichi'nin analizinde, Takaiçi'nin "başkalarının görüşlerini dinlemeye özen göstermediği" yorumu yapılıyor. Başbakanın "tek başına hareket etme tarzının Japonya'daki bölünmeleri derinleştirdiği" değerlendirmesi paylaşılıyor.

Öte yandan Takaiçi'nin doğrudan iletişim tarzı, Çin'in tepkisini çeken savunma harcamalarını artırma kararı ve ülkenin pasifist Anayasası'nda değişikliklere giderek Japonya'nın askeri kapasitesini güçlendirmeye yönelik tutumu, muhafazakar seçmen arasındaki desteğini korumasını sağlayabilir.


Independent Türkçe, Guardian, Mainchi, Chosun, NHK

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Japonya'nın ilk kadın başbakanı Sanae Takaiçi'nin ikinci yılda koltuğunu koruyup koruyamayacağı merak ediliyor
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 12:00
Main image: 

<p>Sanae Takaiçi, Birleşik Krallık'ın ilk kadın başbakanı Margaret Thatcher'a hayranlığı ve muhafazakar politikaları nedeniyle "Japonya'nın Demir Leydi'si"&nbsp;diye anılıyor (Reuters)</p>

related nodes: 
ABD-Myanmar görüşmeleri: Japonya toplantılarda nasıl bir rol oynuyor?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Japonya'nın "Demir Leydi'si" ilk yılında nasıl bir performans sergiledi?
copyright Independentturkish: 

Fon soruşturmasında yeni dalga: Holding sahibi ve banka yöneticileri listede

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosunun yürüttüğü soruşturmada, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) raporları ve yazılı başvuruları doğrultusunda dört şirketin hisseleri incelemeye alındı.

İnceleme yapılan şirketler Işıklar Enerji ve Yapı Holding (IEYHO), Vişne Madencilik (VSNMD), Odine Solutions (ODINE) ve Tera Finansal Yatırımlar Holding (TRHOL) olarak açıklandı. İncelemeler sonucunda 31 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi, bunlardan 26’sı yakalandı. Diğer şüphelilere yönelik çalışmalar sürüyor.

Altınbaş Holding’in sahibine yakalama kararı

Operasyon kapsamında Altınbaş Holding’in sahibi Nusret Altınbaş’a ulaşılamadığı ve hakkında yakalama kararı çıkarıldığı bildirildi. Kardeşi İnan Altınbaş ise gözaltına alındı. Soruşturma kapsamında aile fertlerinin malvarlıklarının dondurulduğu belirtildi.

Gözaltına alınanlar arasında portföy yönetim şirketlerinde görev yapan yöneticiler, yatırım kuruluşlarının çalışanları ve banka yöneticileri de bulunuyor.

Atlas Portföy’den 16 milyar liralık çıkış iddiası

Soruşturma kapsamında Atlas Portföy’ün eylül ayında fonlardan 16 milyar liralık çıkış yaptığı tespit edildiği bildirildi.

Fon soruşturması, eylül ayının ortasından bu yana genişletilerek sürdürülüyor. Daha önceki soruşturma aşamalarında 282 kişi hakkında adli işlem yapıldığı, 84 şüphelinin tutuklandığı aktarıldı. Ayrıca tasfiyesine karar verilen yedi şirkete ait 131 fonun hesap hareketleri inceleniyor. Özellikle son üç aylık işlemler üzerinden, fonlardan kimlerin ne kadar parayla çıktığı araştırılıyor.

Gözaltına alınanların isimleri açıklandı

Operasyonda gözaltına alınan 26 kişi arasında portföy yönetim şirketlerinde görev yapan yöneticiler, çalışanlar ve banka yöneticilerinin yanı sıra Altınbaş Holding yetkilisi İnan Altınbaş da bulunuyor.

Gözaltına alınanların isimleri ve bildirilen görevleri şöyle:

Çetin Genç: Pirnus Yapı Gayrimenkul A.Ş. Fatih Şubesi müdürü

Eren Yeşilyurt: Eski bürokrat, Hazine ve Maliye Bakanlığı gelirler kontrolörü

Fadimenur Demir: Alnus Yatırım Menkul Değerler yönetim kurulu üyesi

Gülsüm Doğan: Atlas Portföy portföy yöneticisi

Hakan Avdan: Atlas Portföy yönetim kurulu üyesi

Metin Kartal Emür: Alnus Yatırım yönetim kurulu başkan vekili

Mustafa Terzi: A1 Capital Portföy Yönetimi A.Ş. yönetim kurulu başkanı

Zuhal Topaloğlu: Atlas Portföy Yönetimi A.Ş. ortağı

Seyit Tahir Özek: Almus Yatırım Menkul Değerler yönetim kurulu başkanı

Konuralp Özkan: Atlas Portföy çalışanı

Rüstem Karakaya: Pardus Portföy Yönetimi yöneticisi

Furkan Açar: Pardus Portföy portföy yöneticisi

Neda Soydan: Hedef Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı yönetim kurulu üyesi

Ömer Eryılmaz: Hedef Holding yönetim kurulu üyesi

Mustafa Zeki Kayahan: Hedef Portföy Yönetimi portföy yöneticisi

Ali Cesur: Pardus Portföy yönetim kurulu üyesi

Anıl Tokat: Hedef Portföy Yönetimi çalışanı

Mehmet Selim Tunçbilek: Pardus Portföy genel müdürü

Ahmet Haluk Güner: Pardus Portföy çalışanı

Yasemin Yılmaz: Banka finans yöneticisi

İnan Altınbaş: Altınbaş Holding yetkilisi

Ayşegül Kaya: Tera Portföy yöneticisi

Osman Uçar: Atlas Portföy yöneticisi

Canan Özdemir: Atlas Portföy portföy yöneticisi

 

Independent Türkçe

Dört şirkete yönelik incelemeler kapsamında 31 şüpheli hakkında gözaltı kararı alındı. Soruşturmada Altınbaş Holding'in sahibi ve banka fon yöneticileri de şüpheliler arasında yer aldı
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Fon soruşturmasında yeni dalga: Holding sahibi ve banka yöneticileri listede
copyright Independentturkish: 

Dervişoğlu'ndan Mehmet Uçum'a: Milletvekillerine şantaj mı yapıyorsunuz?

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin haftalık TBMM Grup Toplantısı'nda AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başdanışmanlarından Mehmet Uçum'un "seçim tarihi" açıklamasına tepki gösterdi. 

Uçum'un "2028 seçimlerinin mart ya da nisanda olabileceği büyük ölçüde netleşti" sözlerine tepki gösteren Dervişoğlu, "Netleşen nedir? Anayasa ortadadır. Seçimlerin yenilenmesi için Meclis kararı gerektiği ortadadır. Meclis o kararı vermiş midir, hayır!" dedi. 

Dervişoğlu, Başdanışman Uçum'a "O halde bugünkü Meclis'in henüz vermediği kararın sonucunu bu zat hangi sıfatla ilan etmektedir. Daha açık sorayım. Eksik irade nereden gelmektedir? Hangi milletvekili önüne teklif bile gelmeden size taahhütte bulunmuştur? Ya da millet iradesinin temsilcisi milletvekillerine şantaj mı yapıyorsunuz?" ifadeleriyle seslendi.

 

Independent Türkçe

Dervişoğlu, Mehmet Uçum'un "seçim tarihi" açıklamasına "Hangi milletvekili önüne teklif bile gelmeden size taahhütte bulunmuştur? Ya da millet iradesinin temsilcisi milletvekillerine şantaj mı yapıyorsunuz?" diyerek tepki gösterdi
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Dervişoğlu'ndan Mehmet Uçum'a: Milletvekillerine şantaj mı yapıyorsunuz?
copyright Independentturkish: 

Arıkan'dan Mekke Anlaşması'na tepki: Bunun adı 'dayanışma' değil, 'ayrışmadır'

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Yeni Yol Partisi’nin Grup Toplantısı'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Arıkan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan 16 maddelik Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın TBMM Başkanlığı'na sunulmasına ilişkin şunları söyledi:

İslam dünyasında yeni çatışma hatları ve cepheleri açacak, gerilimler, kırılmalar üretecek hiçbir adım atmamalıyız. Bir Müslüman ülkenin güvenliğini sağlamak adına başka bir Müslüman ülkenin güvenliği tehlikeye atılıyorsa, bunun adı 'dayanışma' değil, yeni bir 'ayrışmadır'. Biz böyle bir ayrışmanın parçası olmayız. Anlaşmanın kamuoyuna yansıyan 16 maddelik metnini inceledik. Görüyoruz ki; bu metin bir iş birliği anlaşması değil, bir yükümlülük anlaşmasıdır. Anlaşmanın ikinci maddesi, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının bütün taraflara yapılmış sayılacağını söylüyor. 

Soruyorum: Altıncı madde kapsamındaki konuşlandırmalar için TBMM'den izin alınacak mıdır? Anlaşma yürürlüğe girmemişken 5 Ekim Riyad kararının hukuki dayanağı nedir? Bu karar kapsamında görevlendirme yapılmış mıdır? Üçüncü ve dördüncü maddelerdeki 'mutabık kalınan faaliyetler' ve 'ortak değerlendirmeler' hangi usulle kararlaştırılacaktır? Yılda iki kez toplanan bir Komite, kriz anında karar mercii olabilir mi? Mevcut bölgesel gelişmelerle birlikte değerlendirdiğimizde, bu anlaşmanın coğrafyamızın geleceği adına umudumuzu değil, endişemizi artırdığını ifade etmek zorundayız.

İstanbul'da yaşanan sel felaketinde hayatını kaybeden vatandaşlara rahmet dileyen Arıkan sel felaketine ilişkin, "Üstüne basa basa söylüyoruz: Yağışın şiddeti, yaşanan felaketin tek başına açıklaması değildir. Yaşanan felaketin hazırlayıcısı dere yatağına yapılaşmadır, artan beton yoğunluğudur. Dere yatağına AVM yaparsanız, selden, fay hattına rezidans dikerseniz, depremden şikâyet edemezsiniz" değerlendirmesini yaptı. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Vatandaş vurgunculardan, bir de devletin gecikmesinden sopa yiyor"

Arıkan, sermaye piyasalarında ortaya çıkan ve Türkiye'nin haftalardır gündeminde olan "fon krizi" ile ilgili olarak hazırlanan yasa teklifine yönelik de şu görüşleri dile getirdi:

Teklifin içeriğine baktığımızda görüyoruz ki; yine bataklığı kurutmak yerine sinek avlanmaya çalışılıyor! Birincisi, önümüzdeki teklif mağdurun parasına güvence vermiyor! 'Bir milyon liraya kadar ara ödeme' deniliyor. Dikkat edin; bu, garanti edilmiş bir ödeme değil! Kaynak bulunursa ödenecek! Vatandaş parasının kalanını ne zaman alacak? Ara ödemede enflasyon farkı da yok. Vatandaşın birikimi önce fonlarda eriyor, şimdi de maalesef bekleme sırasında değer kaybediyor. Vatandaş bir kez vurgunculardan, bir kez de devletin gecikmesinden sopa yiyor! İkincisi, fonların tasfiyesi, değerlemesi, satışı ve yatırımcılara yapılacak ödemeler konusunda SPK'ya geniş yetkiler veriliyor. Biz zaten bu noktaya SPK hiçbir şey yapmadığı veya siyasi baskılardan dolayı bir şey yapamadığı için gelmedik mi? Şimdi siz, bu sabıkalı kuruma daha fazla yetki vererek bu meseleyi çözmeye çalışıyorsunuz. Sorunun kaynağı olanlar, sorunu çözemezler.

Bu vurgunun bedelini yalnızca fon mağdurları ödemiyor… Borsanın tamamı ödüyor, Dürüst şirketler ödüyor, Türkiye ekonomisi ödüyor! Tüm bunlardan sonra muhalefeti ekonomiyi terörize etmekle suçluyorsunuz… Ekonomiyi terörize edenleri arayanlar, o meşhur listeye bakacaklar! Orada aradıklarını bulacaklardır. O listenin başına da 'Fon Terör Örgütü' yazmayı unutmayacaksınız! Milletin birikimini hedef alan bu yapının, siyasi ayağı başta olmak üzere tüm ayaklarını ortaya çıkaracaksınız… Fon vurgununda gazetecilere fatura kestiniz, Bürokratlara fatura kestiniz, Şirketlere fatura kestiniz, Kurumlara fatura kestiniz, Mağdurlara bile fatura kestiniz. Ama iş siyasi ayağa gelince listeyi sümen altı ettiniz! Bu işin siyasi ayağını, lordlar kamarasını açıklayacaksınız, sorumluların yargılanmasının önünü açacaksınız! Kontrol sizdeyse, sorumluluk da sizdedir!

"Demek ki bu bütçe, aileyi, gençleri, engellileri, eğitimi, sağlığı, toplumu öncelemiyor"

Meclis'e sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'ne yönelik de konuşan Arıkan, şöyle devam etti:

2027 bütçe teklifinde 3 trilyon 868 milyar TL bütçe açığı var… Daha en başta, bismillah, açıkla başlıyoruz. Bakınız, 2027'de, 2026'ya göre 6,5 trilyon lira daha fazla tahmini vergi geliri bekleniyor. Yine KDV ve ÖTV'den gelecek tutar yaklaşık 11 trilyon liraya ulaşıyor. İktidar bu bütçede kimi koruyor? En önemli sorumuz bu! Faiz ödeneği yüzde kırk beş artarak 3,975 trilyona ulaşıyor; bu artış, toplam gider artış hızının da üzerinde bir artış. Bu bütçe, en büyük gider kalemiyle kimi koruyormuş? Tabii ki faiz baronlarını, tabii ki küresel lobileri… Bu bütçe nereden kısıyor? Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele programından, aile yılında, Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi programından kısıyor! Bu ülkenin en önemli problemi bağımlılıkken, bu bütçede Bağımlılıkla Mücadele programının payı azalıyor. Çocuklarımızın Korunması ve Gelişiminin Sağlanması programından, Gençlik programından kısıyor! Bu ülkede 8 milyon engelli vatandaşımız varken, Engellilerin Toplumsal Hayata Katılımı ve Özel Eğitim programından kısıyor. Temel Eğitim programından, Yükseköğretim programında ciddi kesintiler görüyoruz! Daha bunlar gibi, vatandaşı ilgilendiren birçok programın payı bu bütçede azalmış… Demek ki bu bütçe, aileyi, gençleri, engellileri, eğitimi, sağlığı, toplumu öncelemiyor.

Arıkan, Tarım ve Orman Bakanlığının 2026-2027 üretim yılı için şeker pancarı alım fiyatını ton başına 3 bin 720 lira olarak belirlemesini eleştirerek, enflasyon yüzde otuzlar seviyesindeyken pancara yapılan yüzde yirmilik artışın çiftçinin artan üretim maliyetlerini karşılamadığını söyledi. Pancar fiyatının en az enflasyon oranında revize edilmesi, fiyatların maliyet esaslı ve şeffaf biçimde belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Arıkan, şeker ithalatının denetlenmesi ve üreticinin korunması çağrısında bulundu.

"Antalya’da dünyayı en çok kirletenler oturup konuşacaklar"

Antalya’da kasım ayında düzenlenecek COP31 Zirvesi’ne ilişkin konuşan Arıkan, hazırlıklar kapsamında Antalya Aksu’da EXPO alanının karşısındaki 300 dönümlük tarım arazisinin dolgu ve asfaltla otoparka dönüştürüldüğünü belirterek, şu eleştirilerde bulundu: 

Şaka gibi ama gerçek: 300 dönüm tarım arazisini otopark yaptılar! NATO Zirvesi’nde yoksulluğu brandalarla örterek itibar arayan iktidarın, İklim Zirvesi’ne de toprağı asfaltla kapatarak hazırlanması bizler için hiç şaşırtıcı olmadı! Ankara’da yapılan NATO Zirvesi nasıl ki barış ve güvenlik adı altında ABD ve İsrail’in çıkarları için askerî bir yeniden örgütlenmeyse, Antalya’da yapılacak olan COP31 de iklim değişikliğiyle mücadele adı altında kapitalist sömürü sistemini devam ettirmenin başka bir ayağıdır. Sömürüyü yeşile boyamaktan başka bir şey değildir! Antalya’da dünyayı en çok kirletenler oturup konuşacaklar.

Arıkan, COP31 Zirvesi’ne Güney Kıbrıs Rum Yönetimi liderinin katılacak olmasını da eleştirerek, "Rum liderini Antalya’ya hangi sıfatla davet ettiniz? Davetiyesinde ne yazıyor? Masasına hangi unvan konulacak? Kıbrıs Türk halkının eşit egemenliğini o masada kim temsil edecek? Hiç kimse Birleşmiş Milletleri bahane etmesin! Madem Birleşmiş Milletler diyorsunuz, o zaman Birleşmiş Milletler önce Kıbrıs’ta uygulanmayan anlaşmaların ve yerine getirilmeyen taahhütlerin hesabını sorsun" diye konuştu.

"Gazetecilik suç değildir"

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, basın meslek örgütlerinin 24 Ekim Cumartesi günü Türkiye genelinde düzenleyecekleri ortak eylem ve basın açıklamalarını kıymetli bulduğunu belirterek, "Milletimizin haber alma hakkına ve basın özgürlüğüne sahip çıkan bu haklı itirazın yanında olduğumuzu ifade etmek istiyorum. Gazetecilik suç değildir" dedi.

 

ANKA

“Anlaşmanın kamuoyuna yansıyan 16 maddelik metnini inceledik. Görüyoruz ki; bu metin bir iş birliği anlaşması değil, bir yükümlülük anlaşmasıdır”
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 11:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

jw id: 
iTzDDs7d
related nodes: 
Doğu Akdeniz'den Mekke'ye, Fransa'dan Avrupa'ya: Değişen güç dengeleri
Narin Güran'ın ağabeyi ve amcası, Özgür Özel'i ziyaret etti
Type: 
SEO Title: 
Arıkan'dan Mekke Anlaşması'na tepki: Bunun adı 'dayanışma' değil, 'ayrışmadır'
copyright Independentturkish: 

AYM karar verdi: YENİ Parti'nin ismi değişmiyor

 Anayasa Mahkemesi, YENİ Parti'nin isminin ve rumuzunun hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi talebinin reddine karar verdi. Karar oy çokluğuyla alındı.

Yüksek Mahkeme, bugünkü Genel Kurul gündeminde, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na aykırılık iddiasıyla Yeni Parti'nin ismine ilişkin yapılan başvuruyu görüştü.

Anayasa Mahkemesi, Yeni Parti’nin isim ve rumuzunun 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na aykırılığı gerekçesiyle hükümsüzlüğüne ve siyasi partiler sicilinden terkinine karar verilmesi talebini oy çokluğuyla reddetti.

Yenilik Partisi itiraz etmişti

Yenilik Partisi'nin, YENİ Parti ile ilgili isim benzerliğine yönelik yaptığı başvurusunun ardından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, YENİ Parti'ye isim değişikliği yapılması yönünde süre vermişti. Başsavcılık, sürenin bitmesinin ardından söz konusu talebi Anayasa Mahkemesi'ne taşımıştı.

Özgür Özel: Millet partinin adını koyduysa bunu YENİ Parti'nin yükselişinden rahatsız olanlar istiyor diye millet kimseye değiştirmez

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, AYM'nin YENİ Parti'nin isminin ve rumuzunun hükümsüzlüğüne karar verilmesi talebini reddetmesine ilişkin "Hayırlı uğurlu olsun. Millet partinin adını koyduysa bunu YENİ Parti'nin yükselişinden rahatsız olanlar istiyor diye millet kimseye değiştirmez. Seçimlerde YENİ Parti'de buluşmak ve seçimden sonra YENİ Parti iktidarında herkesin yüzünü güldürmek üzere yolumuza devam ediyoruz" dedi.

Anayasa Mahkemesi, YENİ Parti'nin isminin ve rumuzunun hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi talebini reddetti. YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı'nın katledilişinin yıl dönümü nedeniyle Çayyolu'nda düzenlenen törenin ardından gazetecilerin sorusu üzerine, şunları kaydetti:

YENİ Parti'nin kuruluş talimatını millet verdi. Adını sokakta, meydanda, evlerde, köylerde millet koydu ve millet dedi ki 'YENİ Parti'yi kur.' Kurarken hiç isim aramadık. Milletimiz yeni parti diyorsa YENİ Parti olur dedik. O sırada arkadaşlarımız titiz bir çalışmayla baktılar zaten böyle bir isim var mı diye, başka bir isimle benzer olur mu diye ve başvurumuzu yaptık. İçişleri Bakanlığı kabul etti. Ardından maksatlı olarak YENİ Parti'yi tartışmaya açmak isteyenler hatırlayın neler neler söylendi işte özel mi davranmadılar, bunun olacağı belliydi falan. Türkiye'nin bu iltibas konusundaki en çok çalışmış ve görüşleri en çok kabul gören akademisyenlerinden görüş aldık ve 'Kesinlikle iltibas yok' dediler. Bunu da Anayasa Mahkemesi'ne sunmuştuk.

Geçen ay biliyorsunuz herkes felaket tellallığı yaparken 'Çok olumlu bir görüş var ve Anayasa Mahkemesi'ne gideceğiz, ismimizi değiştirmeyeceğiz ve YENİ Parti'nin adının YENİ Parti kalacağına inanıyoruz' demiştik. Bugün de Anayasa Mahkemesi bu yönde bir karar vermiş. Hayırlı uğurlu olsun. Millet partinin adını koyduysa bunu YENİ Parti'nin yükselişinden rahatsız olanlar istiyor diye millet kimseye değiştirmez. Seçimlerde YENİ Parti'de buluşmak ve seçimden sonra YENİ Parti iktidarında herkesin yüzünü güldürmek üzere yolumuza devam ediyoruz.

ANKA

Anayasa Mahkemesi, YENİ Parti'nin isminin ve rumuzunun hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi talebini reddetti
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 11:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

jw id: 
nCwsgGbB
Type: 
SEO Title: 
AYM karar verdi: YENİ Parti'nin ismi değişmiyor
copyright Independentturkish: 

Annem yoksa şimdi büyüdüm…

İnsan kaç yaşına gelirse gelsin, annesinin yanında hep çocuktur. Saçlarına aklar düşse, hayatın bütün yollarından geçse, nice makamlar görse, nice insanın derdine ortak olsa da annesinin gözlerinde hep o ilk günkü çocuktur. İnsan bazen bir ömür boyunca büyüdüğünü zanneder ta ki annesini kaybedene kadar. Çünkü annesi hayattayken dünyanın bir yerinde hâlâ sığınabileceği bir kapı, dönüp bakabileceği bir çift göz, kendisini herkesten önce anlayacak bir yürek vardır.

Ben, Mesut Değer… Avukat, araştırmacı yazar, milletvekili…

Hayatım boyunca insanların sorunlarını çözmeye, başkalarının derdine çare bulmaya, adaletin ve hakkaniyetin peşinden yürümeye çalıştım. Nice insanın yükünü omuzladım, nice kapıyı başkaları için çaldım. Ama bütün bunların ötesinde, 94 yaşındaki annesinin gözlerinin içine baktığında hâlâ onun çocuğu olan biriydim.

Şimdi annem yok.

Ve ben, ilk defa gerçekten büyüdüğümü hissediyorum.

Çünkü insanın çocukluğu, nüfus kâğıdındaki yaşla bitmiyor.

Bazen bir anne son nefesini verdiğinde, insanın içindeki çocuk da evsiz kalıyor.

Annem Hacı Fatma Değer'di. Babam Hasan Değer'in eşi (babamın 3 eşi vardı), 19 erkek ve 8 kız evladın annesi, yüzlerce torunun ninesi… Ailemizin hafızası, evimizin bereketi, kapımızın eşiğindeki merhametti. Ailemiz yüzlerce insana uzanan büyük bir çınardı; annem ise o çınarın köklerine su taşıyan, dallarını bir arada tutan görünmez kuvvetti.

Ama annemi anlatmak için kaç çocuk büyüttüğünü, kaç toruna sarıldığını ya da kaç insanın hayatına dokunduğunu söylemek yetmez. Onu asıl anlatan, kendi hayatından vazgeçmeyi göze alarak çocuklarının geleceğine nasıl sahip çıktığıdır.

Benim hikâyemde annem, yalnızca beni dünyaya getiren kadın değil, benim dünyamı değiştiren insandır.
 

Mesut Değer, 7 Ekim 2026'da hayatını kaybeden annesi Hacı Fatma Değer ile birlikte
Mesut Değer, 7 Ekim 2026'da hayatını kaybeden annesi Hacı Fatma Değer ile birlikt

 

Bir annenin verdiği hukuk mücadelesi

1980 yılıydı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini kazandım. O günün koşullarında, çevremde birçok insan başka şeyler düşünürken, benim okumam için en çok çırpınan kişi annemdi. O, eğitimimin yalnızca benim hayatımı değil, belki de benden sonra gelecek insanların hayatlarını da değiştireceğine inanıyordu.

Bazen insanın kaderini değiştiren şey, büyük imkânlar değil, bir tek insanın sarsılmaz inancıdır.

Annemin elinde bugünün imkânları yoktu. Çocuklarını okutmak için önüne serilmiş yollar, hazır kaynaklar, güvenli gelecekler de yoktu. Ama onda, bütün bunlardan daha kıymetli bir şey vardı: İnanç ve fedakârlık.

Diyarbakır hasır bileziğini bile verdi bana. Bir annenin kolundaki bilezik, yalnızca altın değildir. O bilezikte yılların emeği, hatıralar, düğünler, bayramlar, belki de hiç gerçekleşmeyen hayaller vardır. Annem o bileziği bana verirken aslında geçmişinden bir parçayı geleceğime emanet ediyordu.

Ben o bileziğin yalnızca maddi değerini değil, taşıdığı anlamı da hayatım boyunca unutmadım. Annem, bileziğini vererek beni okula gönderdi; ben o fedakârlığın hakkını verebilmek için ömrüm boyunca çalıştım.

Hukuk fakültesini bitirdim. Siyasete girdim. İnsanların sorunlarıyla ilgilendim. Birilerinin derdine çare olabilmek, birilerinin kapısını çalabileceği güvenilir bir insan olmak istedim.

Bütün bunların arkasında annemin sesi vardı:

Büyüklere saygı göster, küçüklere sevgiyle yaklaş. İnsanların işine koş. Kimsenin hakkını yeme. İnsanlık adına yapabileceğinin en iyisini yap.


Belki bu sözleri her zaman aynı cümlelerle söylemedi. Ama hayatıyla bana öğrettiği buydu. Annem, insanların beni yalnızca bir avukat, bir siyasetçi ya da bir milletvekili olarak görmesini istemedi. İnsanların zor zamanlarında kapısını çalabileceği, derdini anlatabileceği, güvenebileceği bir insan olmamı istedi.

Bir insanın sahip olabileceği en büyük makamın, başka insanların yüreğindeki güven olduğunu ondan öğrendim.

Bugün dönüp hayatıma baktığımda anlıyorum: Benim mesleğim hukuk olabilir, uğraşım siyaset olabilir, yazdıklarım araştırmalarım olabilir. Ama bütün bunların öncesinde annemin bana verdiği bir ahlak vardı. O ahlak, hiçbir diploma ile kazanılmazdı, hiçbir makamla satın alınamazdı.

Annem bana bir meslekten önce insan olmayı öğretti.


Bir annenin hiç kapanmayan yarası

Hayatın bazı acıları vardır, üzerinden yıllar geçer ama zaman onları iyileştirmez. İnsan yalnızca o acıyla yaşamayı öğrenir. Annemin hayatında böyle bir yara vardı: Oğlu yani kardeşim Metin.

1988 yılında oğlu Metin Değer kırsala gitmişti. 1993 yılında öldüğü bilgisi ortaya çıkmıştı ancak ölümünün kamuoyuna açıklanması 2015 yılını buldu. Annem, bütün bu yıllar boyunca Metin'in bir gün döneceğine, yaşadığına inandı. Onun için umut, yalnızca bir duygu değildi; hayata tutunmanın biçimiydi.

Bir anne, evladının ölümünü kabullenemediğinde yalnızca bir gerçeğe direnmez. Aynı zamanda evladının çocukluğunu, sesini, evin içindeki ayak seslerini, birlikte yaşadıkları bütün günleri korumaya çalışır. Belki de insan yüreği, dayanamayacağı bir acının kapısını hemen açmaz. O kapının önünde yıllarca bekler.

Annem de bekledi.

Yıllarca Metin'in döneceğine inandı. Belki bir gün kapı açılacak, belki uzaktan bir ses duyulacak, belki de oğlu hiçbir şey olmamış gibi içeri girecekti. Bir annenin kalbinde umut, bazen bütün gerçeklerden daha uzun yaşar.

Ahmet Kaya'nın "Ağlama Anne" diye bilinen, "Saçlarına ak düşmüş, ağlama anne", "bir gün gelirim" sözleriyle yüreğe dokunan türküsü, annemin içinde taşıdığı fırtınanın sesiydi. O türküyü dinledikçe ağlardı. Fakat ağlamasını çoğu zaman kendi içinde yaşar, acısını çocuklarına yansıtmamaya çalışırdı.

Dışarıdan bakıldığında güçlüydü. İnsanlarla konuşur, evine geleni ağırlar, sorunlarını dinler, hayatın akışına ayak uydururdu. Oysa yüreğinin bir köşesinde yıllarca dinmeyen bir fırtına kopuyordu.

Bir anne bazen bütün ailesini ayakta tutabilmek için kendi yıkıntılarının üzerinde durur.

Annemin Metin'e duyduğu özlem de böyleydi. Acısını göstererek değil, saklayarak yaşadı. Belki de bazı yaraların en ağır tarafı, insanın onları anlatacak kelimeleri bulamamasıdır.

Hastanede, yaşamının son günlerinde, yoğun bakımda yatarken ilk kez oğlunun adını tekrar tekrar söyledi:

Metin… Metin…


O an, yılların sessizliği birdenbire çözülmüştü sanki. 94 yaşındaki annem, bedeninin bütün gücünü kaybettiği o yerde, ömrünün en eski acısına sesleniyordu. Yıllarca içinde sakladığı hasret, belki de son kez dudaklarından dökülüyordu.

İnsan ömrünün sonunda neleri hatırlar, hangi yüzleri çağırır, hangi kapının önünde bekler? Bilmiyorum. Ama annemin o gün Metin'i çağırışını hiç unutmayacağım.

Belki bir annenin kalbinde zamanın hükmü yoktur. Aradan kaç yıl geçerse geçsin, evlat hep evlattır. 94 yaşında da olsa insan, kaybettiği çocuğunun adını aynı yerinden, aynı sızıyla söyleyebilir.

Annemin yarası, onunla birlikte toprağa gitti. Ama o yaranın hikâyesi bizim ailemizin hafızasında yaşamaya devam edecek.
 

Mesut Değer’in 94 yaşında vefat eden annesi Hacı Fatma Değer
Mesut Değer’in 94 yaşında vefat eden annesi Hacı Fatma Değer

 

Herkese açık bir kapı, kendine ait bir yalnızlık

Babam Hasan Değer, uzun yıllar milletvekilliği yaptı. Annem, bu siyasi hayatın içinde de ailenin görünmeyen emeğini taşıyan insandı. Adnan Menderes, Süleyman Demirel, Ferruh Bozbeyli, Necmettin Erbakan'dan Bülent Ecevit'ten Deniz Baykal'a kadar ülkenin farklı siyasi çizgilerinden pek çok ismi evimizde ağırladı. Onlar için yemekler hazırladı, sofralar kurdu, insanları bir araya getirdi.

Siyaset, çoğu zaman kürsülerde yapılan konuşmalarla, verilen demeçlerle, alınan kararlarla anlatılır. Oysa siyasetin arkasında, insanları ağırlayan evler, hazırlanan sofralar, sabırla sürdürülen ilişkiler ve görünmeyen emekler vardır. Annem o hayatın içindeydi fakat hiçbir zaman yalnızca bir siyasetçinin eşi olarak yaşamadı. Kendi iradesi, kendi düşünceleri, kendi dünyası vardı.

Kapısı herkese açıktı. Türkiye'nin dört bir yanında yaşayan çocukları vardı ama kendi evini terk etmedi. Gelenleri geri çevirmedi, yardım isteyenlere elinden geldiğince destek oldu. Onun evinde misafir olmak için bir makam sahibi olmak, bir siyasi kimlik taşımak gerekmezdi. İnsan olmak yeterdi.

İlkokul mezunu olmasına rağmen Türkçenin yanında Kürtçe, Arapça, Zazaca ve Latince bilmesi; okuması, konuşması, televizyonlardaki tartışma programlarını izlemesi, siyasi gelişmeleri yakından takip etmesi, onun ne kadar geniş bir dünyaya sahip olduğunu gösteriyordu.

94 yaşındaydı ama zihni hayatın içindeydi. Ülkenin meselelerini takip eder, gelişmeleri değerlendirir, insanları tanır, olup bitenleri anlamaya çalışırdı. Yaş almak, onun için dünyadan kopmak anlamına gelmiyordu.

Bir gün hastanede yatarken bir psikiyatri hocasına, "Annemin ruh sağlığının ve kafa yapısının durumunu öğrenelim, muayene edelim" diye konuşmam üzerine doktor annemin kaldığı odaya girdi. Doktorun anneme söylediği, "Yılların acılarını, özellikle oğlu Metin'in kaybıyla ilgili yaşadıklarını, sorunlarını hep içine atmışsın ve bu sorunlar dağ gibi oldu. Bunu benimle paylaş ki yardımcı olmaya çalışayım" dedi.

Hocamız annemi değerlendirdikten sonra odadan çıktığında, "Anneniz bizden sağlam" dedi.

Yıllarca biriktirdiği acıları paylaşması gerektiğini söylediğimde annemin verdiği cevap ise onun dünyasını özetliyordu:

Seni tanımıyorum ki paylaşayım.


Bu cümlede hem bir mesafe hem de büyük bir hayat tecrübesi vardı. Annem, herkese kapısını açan, herkesi dinleyen, herkesin derdine koşan bir kadındı. Ama kendi derdini anlatmak için güvenmek, birini tanımak, onunla bir bağ kurmak istiyordu.

Başkalarının yükünü taşımak kolaydı belki. Kendi yükünü bir yabancının önüne bırakmak ise onun için o kadar kolay değildi.

İşte annem böyle bir insandı. Dışarıdan güçlü, içeride derin; konuştuğunda hayatın içinden, sustuğunda yılların yükünü taşıyan bir kadın.


Bir hayatın içine sığan büyük çelişkiler

Annemin hayatı, yalnızca aile hatıralarından ibaret değildi. O hayatın içinde bu ülkenin toplumsal gerçekleri, gelenekleri, dönüşümleri ve zaman zaman insanı gülümseten, zaman zaman da derinden düşündüren çelişkileri vardı.

Babamın ilk evliliğinden olan çocuklarıyla annem arasında da kendine özgü bir aile hikâyesi bulunuyordu. İlk evlilikte resmî nikâh olmadığı için çocukların nüfus kayıtları resmî nikâhlı annemin üzerine yapılmıştı. İlk çocuğuyla arasında yalnızca 11 yaş vardı. Bu nedenle annem, yıllar sonra çocuk gelin tartışmalarında anılan bir kadın hâline geldi.

2004 yılında, Avrupa Birliği sürecinde çocuk evliliklerinin yasaklanması tartışmaları yaşanırken, Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığı annemi bu konuyla ilgili olarak sanık sıfatıyla çağırdı.

Düşünün: Bir ömür boyunca çocuklarını büyütmüş, ailesini bir arada tutmuş, evinin kapısını herkese açmış, hayatını başkalarının ihtiyaçlarına adamış bir kadın… Yıllar sonra, geçmişin koşulları içinde şekillenmiş bir aile hikâyesi nedeniyle adli bir sürecin içinde kendini buluyor.

Bu anıyı bugün anlatırken, geçmişi bugünün ölçüleriyle yargılamanın kolaylığını da, insanların hayatlarının bazen resmî kayıtların içine sığmayan taraflarını da düşünüyorum. Annemin hayatı, tek bir sıfatla açıklanamayacak kadar genişti. O, kendi döneminin toplumsal koşullarını taşıyan, bütün çelişkileriyle yaşayan, seven, büyüten, koruyan ve direnen bir kadındı.

Onun hikâyesini anlatmak, yalnızca annemi anlatmak değildir. Aynı zamanda bir dönemin aile yapısını, kadınların görünmeyen emeğini ve hayatın insanlara yüklediği rollerin ağırlığını anlamaya çalışmaktır.

Çünkü bazı insanların hayatı, yalnızca kendi ömürlerinden ibaret değildir; yaşadıkları toplumun da aynasıdır.
 


Son bakış

Haziran 2026'da annemin kalça kemiği kırıldı. Ameliyat sonrası o tarihten sonra hayatı giderek zorlaştı. Bedeninin hareket kabiliyeti azaldı. Eylül ayı başında yoğun bakım süreci başladı. 7 Ekim 2026'da hayata gözlerini yumdu. 94 yaşındaydı ve 40 günlük yoğun bakım sürecinde yanından ayrılmadım. Morgda annemin alnını öptüğümde "Yolun açık olsun annem" cümlesini mırıldandım.

Vücudu artık hareket edemiyordu ama zihni yerindeydi. Gelenleri tanıyordu. Yüzleri seçiyor, kimlerin yanına geldiğini biliyordu. Konuşması zamanla kaybolmuştu; kelimeler dudaklarından çıkamasa da gözleri hâlâ konuşuyordu.

Hayatı boyunca namazını kılmış, Kur'an'ı ezberlemiş bir kadındı. Son günlerinde de sürekli olarak Allah'ın adını anıyor, "Allah, Allah" diye sesleniyor, geçmişte kaybettiğimiz büyüklerinin isimlerini söylüyor, ölülerimizi hatırlıyordu.

Sanki hayatının bütün kapıları birer birer açılıyor, geçmişten insanlar gelip geçiyordu gözlerinin önünden. Belki de insan, son yolculuğuna çıkarken yalnızca yaşadığı günleri değil, sevdiği herkesi de yanında götürmek istiyordu.

Bir gün gülümseyerek, "Ben gidiyorum" dedi.

Bu sözün ne kadarını bilinçli söylediğini, ne kadarını içindeki bir duyguyla dile getirdiğini bilemem. Ama o cümle, hafızama kazındı.

Son gününde annemle uzun uzun bakıştık. Konuşamıyordu. Ben de gözlerinin içine bakıyordum. Yıllarca bana yol gösteren, benim için mücadele eden, ne zaman yorulsam varlığıyla güç bulduğum kadın karşımdaydı. Ama bu kez ona söylemek istediklerimi kelimelere dökemiyordum.

Bir insanın hayatında bazı anlar vardır, ne söylesen eksik kalır. Ne kadar konuşsan, ne kadar sarılsan, ne kadar beklesen de zamanın elinden tutamazsın.

O gün öğle vakti içime tarif edemediğim bir his çöktü. Sanki odanın havası değişmiş, ölüm sessizce kapıya dayanmıştı. Annemin sırtındaki yaralar için pansuman yapılacaktı. Bir süreliğine dışarı çıktım.

Döndüğümde annem vefat etmişti.

Bir ömrün bütün hatıraları, insanın içine bir anda sığar mı? Çocukluğum, gençliğim, hukuk fakültesini kazandığım gün, annemin bana verdiği hasır bilezik, onun nasihatleri, Metin'i çağıran sesi, hastane odasındaki son bakışımız… Hepsi bir anda içimde birbirine karıştı.

Oysa ben, annemin karşısında hâlâ çocuktum.

O an, insanın hayatta ne kadar çok şey yapmış olursa olsun, annesinin ölümüne hazırlanamaması gerektiğini anladım. Çünkü anne kaybı, yalnızca bir insanın kaybı değildir. Çocukluğunun tanığı, geçmişinin canlı hafızası, seni sen yapan hikâyenin en eski anlatıcısı da gider.

Annemin gözleri kapandığında, benim hayatımın bir dönemi de kapandı.


Diyarbakır'ın uğurladığı anne

Annemin ardından 3 gün boyunca taziyemiz vardı. On binlerce insan geldi. Diyarbakır'ın siyasetçileri, bürokratları, sivil toplum temsilcileri, dostlarımız, akrabalarımız ve Türkiye'nin farklı illerinden gelen insanlar…

İnsanlar Kur'an okudu, hatimler indirip anneme hediye etti. Kimi bir hatırasını anlattı, kimi sessizce başsağlığı diledi, kimi gözyaşlarını tutamadı.

Taziye kabulünü İstanbul ve Ankara'da yaptık.

O günlerde şunu düşündüm: Bir insanın gerçek mirası, geride bıraktığı mal varlığı ya da sahip olduğu makamlar değildir. Gerçek mirası, yokluğunda kaç insanın kalbinde bir boşluk açtığıdır.

Annemin evinin kapısından giren insanlar, onun yalnızca bizim annemiz olmadığını gösteriyordu. O, birçok insanın hayatına dokunmuş, nice insanın derdini dinlemiş, elinden geldiğince yardım etmişti. Kimi için bir büyüktü, kimi için bir sırdaştı, kimi için bir evin sıcaklığıydı.

Diyarbakır onu uğurlarken aslında kendi hafızasının da bir parçasını uğurluyordu.

Fakat hiçbir kalabalık, bir evladın içindeki boşluğu dolduramıyor. Binlerce insanın taziyeye gelmesi, binlerce güzel sözün söylenmesi, annemin ne kadar sevildiğini gösteriyor; ama akşam olup herkes evine döndüğünde, insan kendi sessizliğiyle baş başa kalıyor.

İşte o zaman anlıyorsun: Kalabalıklar bir insanı uğurlar, ama özlem tek başına yaşanır.


Annem yoksa şimdi büyüdüm

Bugüne kadar pek çok insanın derdine ortak oldum. Hukukun içinde, siyasetin içinde, toplumsal yaşamın farklı alanlarında mücadele ettim. Zaman zaman ağır sorumluluklar üstlendim, kararlar verdim, insanlara yol göstermeye çalıştım.

Ama annem hayattayken, bütün bunların arkasında kendimi hâlâ bir çocuk gibi hissedebildiğim bir yer vardı.

Başarılarımı anlatabileceğim, üzüntülerimi paylaşabileceğim, bir şey başardığımda gözlerine bakıp sevincini görebileceğim bir anne…

Bazen insanın en büyük gücü, arkasında duran birinin varlığını bilmektir. O kişi konuşmasa da, sana öğüt vermese de, yalnızca hayatta olduğunu bilmek yeterlidir.

Şimdi bir şeyi daha iyi anlıyorum: Annemin yaşadığı ev, yalnızca bir ev değildi. Çocukluğumun adresiydi. Onun sesi, geçmişimin sesiydi. Beni tanıyan gözleri, kim olduğumu bana hatırlatan aynaydı.

O aynanın karşısında artık tek başımayım.

Annemin bana verdiği hasır bileziğin anlamı, bugün benim için daha da büyüdü. O bilezikle yalnızca bir üniversite eğitiminin kapısı açılmamıştı. Bir annenin evladına duyduğu inanç, bir kadının kendi imkânlarından vazgeçerek başka bir hayatı mümkün kılma iradesi de bana emanet edilmişti.

Şimdi o emaneti daha ağır hissediyorum. Çünkü artık nasihatlerini dinleyebileceğim, yüzüne bakabileceğim, elini tutabileceğim annem yok. Ama onun bana öğrettikleri var. İnsanlara karşı sorumluluğum, adalete olan inancım, başkalarının derdine kayıtsız kalmama çabam var.

Annemin ardından kendime söz veriyorum: Onun bana öğrettiği insanlığı, onun bana emanet ettiği vicdanı yaşatmaya devam edeceğim. İnsanların güvenebileceği bir kapı olma çabasını sürdüreceğim. Çünkü annemin benden istediği en önemli şey buydu.

Belki de evlat olmanın gerçek sorumluluğu, annemiz hayattayken ona sarılmak kadar, o gittikten sonra bize bıraktığı iyiliği yaşatmaktır.

Yine de ne söylersem söyleyeyim, içimdeki boşluğun karşılığı yok.

Bazen telefonun öbür ucunda sesini duymayı istiyorum. Bazen bir haber aldığımda ona anlatmak, bir konuda karar verirken fikrini sormak, bir günün yorgunluğunu onun yanında unutmak istiyorum. Bazen de hiçbir şey söylemeden yanına oturmak…

İnsan annesini kaybedince, yalnızca onunla konuşma imkânını kaybetmiyor; onun yanında susabilme huzurunu da kaybediyor.

Şimdi anlıyorum ki insanın yaşı kaç olursa olsun, annesi hayattaysa çocukluğunun bir parçası hâlâ güvendedir. Anne gidince çocukluk da insanın elinden kayıp gider. Geriye hatıralar, öğütler, fotoğraflar, birkaç eşya ve hiçbirinin dolduramadığı bir boşluk kalır.

Annem Hacı Fatma Değer, 94 yıllık ömrünü tamamladı. Bir aileyi büyüttü, evlatlarına yol açtı, acılarını içine gömdü, sevdiklerini hiç unutmadı. Bize yalnızca bir aile tarihi değil, yaşanmış bir ahlak bıraktı.

Ben de onun evladıyım.

Bundan sonra annemi aradığımda açılacak bir telefon, kapısını çaldığımda beni karşılayacak bir yüz, gözlerinin içine baktığımda kendimi yeniden çocuk hissedeceğim bir dünya olmayacak.

Ama onun sesi, hayatımın içinde yaşamaya devam edecek.

Bir annenin evladına bıraktığı en büyük miras, arkasından ağlanacak bir hayat değil, ardından yürünecek bir yoldur.

Ben o yolda yürümeye devam edeceğim.

Yalnızca artık yolun bir yerinde dönüp bakacağımda beni bekleyen annemi göremeyeceğim.

Ve galiba insanın büyümesi tam da budur: Hayatın bütün yüklerini omuzlayabilecek yaşa geldiğinde, omzuna başını koyabileceğin insanı kaybetmek…

Ben Mesut Değer'im. Avukatım, araştırmacı yazarım, milletvekilliği yaptım. Hayat bana nice sorumluluk yükledi. Ama annem hayattayken, bütün bunların ötesinde onun çocuğuydum.

Annem yoksa şimdi büyüdüm.

Ne acı ki insan bazen büyüdüğünü, annesini kaybettiği gün anlıyor.

Anneciğim…

Sen bana okumayı, insan olmayı, başkalarının derdine koşmayı, vicdanla yaşamayı öğrettin. Gençliğimin yolunu açtın, hayatımın temelini attın. Senin verdiğin hasır bilezik, benim için bir ömrün en kıymetli emaneti olarak kalacak.

Ben şimdi sensizliğin içinde, senden öğrendiklerimle yaşamayı öğreneceğim.

Ama bil ki hangi yaşta olursam olayım, hangi makamda bulunursam bulunayım, hangi yolları geçersem geçeyim, içimde hep senin çocuğun olarak kalacağım.

Allah sana rahmet eylesin, mekânın cennet olsun.

Ben büyüdüm anne…

Ama keşke, biraz daha çocuğun olarak kalabilseydim.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Mesut Değer Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 11:00
Main image: 

<p>7 Ekim 2026'da 94 yaşında hayatını kaybeden Hacı Fatma Değer ve oğlu Mesut Değer</p>

Type: 
SEO Title: 
Annem yoksa şimdi büyüdüm…
copyright Independentturkish: 

Bilim insanlarından neden var olduğumuza dair yeni teori

Bilim insanları, burada olmamızın nedenini bulmuş olabileceklerini söylüyor.

Göz ardı edilmiş çok eski bir parçacık, evrenin neden var olduğunun ipucunu barındırabilir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bilim insanlarının kafasını yıllardır kurcalayan temel bir soru var: Büyük Patlama'dan sonra madde, antimaddenin karşısında galip gelmeyi nasıl başardı? Mevcut teoriler, devasa patlamanın ardından her ikisinin de birbirini yok etmesi ve geriye sadece saf enerjiden oluşan bir evren kalması gerektiğini öne sürüyor.

Bizim burada bulunmamızdan da anlaşılabileceği gibi, belli ki böyle bir şey olmadı. Oysaki fizikçiler bunun nedenini bugüne kadar tam olarak açıklayamadı.

Artık araştırmacılar, evrenin en hafif parçacıklarından biri olan nötrinoda saklı bir ipucu olabileceğini söylüyor. Bu parçacıkların göz ardı edilen akrabası "ayrışmış" ağır nötrino, evrenin oluşumu sırasında maddenin galip gelmesine yardım etmiş olabilir.

Southampton Üniversitesi'nden ve yeni makalenin yazarlarından Rishav Roshan, "Bu ayrışmış ağır nötrino, parçacık fiziğinde önemsiz bir arka plan detayı gibi görülerek uzun süredir göz ardı ediliyordu" diyor.

Ne var ki son derece yavaş bozunuyor. Büyük Patlama'nın ardından evren soğurken bu parçacık varlığını o kadar uzun süre korudu ki, evrenin enerji yoğunluğunda bir süreliğine baskın hale geldi ve maddenin hakim olduğu bir dönemi tetikledi.f

Araştırmacılar, diğer parçacıklar üzerinde bir etki yaratamayacak kadar zayıf olduğu düşünüldüğü için daha önce bu parçacığın göz ardı edildiğini belirtiyor. Fakat yeni makaleye göre aslında tahmin edilenden daha güçlü olan bu parçacık, bizi ve diğer her şeyi oluşturan maddenin neden hayatta kalabildiğini anlamamızı sağlayabilir.

Dr. Roshan, "Burada bulunduğumuz gerçeği, maddeyle antimadde arasında bir asimetri yaşandığını kanıtlıyor" ifadelerini kullanıyor.

Ayrışmış nötrino, erken evrende elektronlar ve diğer leptonlar gibi temel parçacıkların, Standart Model'deki Higgs bozonunun yardımıyla kendi antiparçacıklarıyla etkileşime girdiği sıcaklığı değiştirdi.

Bu sıcaklık, madde-antimadde dengesizliğinin nasıl ortaya çıktığını şekillendiren bir anahtar görevi görüyor.

Bulgular, sadece bizim nasıl var olabildiğimizi değil, aynı zamanda o zamandan beri evrende neler yaşandığını da açıklamaya katkı sunabilir. Örneğin evrendeki kütlenin çoğunu oluşturan ancak bugüne kadar hiç görülmeyen karanlık maddenin gizemini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.

Araştırmacılar yeni çalışmanın, evrenin doğuşu hakkındaki mevcut anlayışımızla teorinin nasıl bağdaştığına dair daha fazla teorik araştırmanın önünü açabileceğini ileri sürüyor. Ancak çalışma, teorinin somut biçimde sınanabileceği yöntemler de öneriyor. Bunlar arasında erken evrenden bize ulaşan kütleçekimsel dalgaları inceleyerek bu dalgaların söz konusu sürecin izlerini taşıyıp taşımadığını araştırmak da var.

Çalışma hakemli dergi Physical Review Letters'ta yayımlanan "Delayed Charged Lepton Yukawa Equilibration in Minimal Seesaw" (Minimal Seesaw'da Gecikmeli Yüklü Lepton Yukawa Dengelenmesi) başlıklı yeni bir makalede aktarılıyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/space

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Araştırmaya göre göz ardı edilen bir parçacık, bir şeylerin neden var olabildiğini açıklayabilir
Çarşamba, Ekim 21, 2026 - 11:00
Main image: 

<p>(Unsplash)</p>

related nodes: 
Fizikçiler heyecanlı: Karanlık maddenin ilk işareti gözlemlendi mi?
Bilim insanları evrenin genişlemesini yanlış anladığımızı söylüyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Bilim insanlarından neden var olduğumuza dair yeni teori
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/space/universe-exist-why-neutrino-study-b3070108.html

Çelik: Fon şeytanlarının, kararlı ve tavizsiz bir şekilde üzerine gidiyoruz

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, parti genel merkezinde Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında gerçekleştirilen Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Düzce'de geçirdiği trafik kazası sonucu hayatını kaybeden Üsküdar Belediye Başkan Vekili Dündar Ziya Gültekin'e Allah'tan rahmet dileyen Çelik, bu kayıptan sonra sosyal medyada çok çirkin, acı verici birtakım paylaşımlar yapıldığını söyledi.

Çelik, vefat haberi karşısında böylesine bir nefret söyleminin örgütlü bir şekilde ortaya çıkarılmasını lanetlediklerini vurguladı.

Pek çok siyasi partiden son derece sağduyulu, insani hassasiyetlere saygılı, bu acı kaybı paylaşmaya dönük mesajlar yayımlandığını ifade eden Çelik, bu partilere şükranlarını sunduğunu dile getirdi.

MKYK Toplantısı'nda partiye katılımlara ilişkin Çelik, "Bugün daha önceden de yol arkadaşlığı yaptığımız milletvekilimiz Cemalettin Kani Torun Bey partimize tekrar katıldılar. Kendisine evinize hoş geldiniz diyoruz. Kani Bey'in Afrika'da çok önemli çalışmaları oldu, çok değerli bir arkadaşımız. Oradaki çalışmalara çok güçlü emek verdi. Bundan sonrasında da inşallah partimizde kendi evinde bu çalışmalarını sürdürmeye devam edecek" diye konuştu.

Çelik, AK Parti'ye hem belediye başkanlarından hem milletvekillerinden çok sayıda katılım talebi olduğunu bildirerek, bunu partinin yetkili kurullarının titizlikle incelediğini, gelecek dönemde de hem milletvekili hem belediye başkanı hem de belediye meclis üyesi seviyesinde pek çok katılımı hep beraber göreceklerini söyledi.

Bugün Bodrum Belediye Meclis Üyesi Asuman Gülsoy'un da AK Parti'ye katıldığını belirten Çelik, "Bütün bunlar Türkiye'nin geleceği için AK Parti'nin ve Cumhur İttifakı'nın güvenilir adres olduğunu, hem Türkiye'nin yeni dünyanın ortaya çıkardığı sorunlarını çözmede hem de geleceğe yürümedeki iradesini AK Parti ve Cumhur İttifakı'nın temsil ettiğini gösteren yaklaşımlar." değerlendirmesinde bulundu.

"Kararlı ve tavizsiz bir şekilde hareket ediliyor"

Çelik, fon meselesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ortaya koyduğu iradeyle birlikte çalışmaların hızlı bir şekilde yürüdüğünü vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bizim fon dolandırıcıları, fon şeytanları dediğimiz bu yolsuzlukları yapanların üzerine gidilmesi konusunda yüksek bir iradeyle, kararlı ve tavizsiz bir şekilde hareket ediliyor. Bu fon şeytanları, fon dolandırıcıları dediğimiz kişilerle meşru yatırımcıyı, buraları meşru bir yatırım aracı olarak kullanan vatandaşlarımızı hassasiyetle birbirinden ayırıyoruz. Türkiye'nin bu konular tartışılırken sermaye piyasalarına zarar verecek, Türk ekonomisine zarar verecek birtakım yaklaşımların, değerlendirmelerin doğru olmadığını ifade ediyoruz. Ama bunun yanı sıra tabii bu fon şeytanlarının, bu fon dolandırıcılarının üzerine gidilmesi konusundaki kararlılığımızı bu mekanizmalarla ifade etmeye devam ediyoruz. Daha önce de ifade etmiştim. Herhangi bir siyasi linç kampanyasıyla kimseyi mahkum etmeyiz, ettirmeyiz. Ama herhangi bir siyasi himayeyle de herhangi bir iddianın örtbas edilmesine müsaade etmeyiz. Burada temel mesele bütün gerçeğin açığa çıkması ve bununla birlikte gereken sonuçlara uğraşılmasıdır.

Çelik, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla bu meselenin tam olarak açığa çıkması, fon dolandırıcılarının çaldıkları paraların geri alınması ve cezalandırılması konusunda devletin tüm kurumlarının, adliyeden maliyeye, bütün denetim kurumlarında herkesin görevinin başında olduğunun altını çizdi.

"Tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin şekilde yürütülmesi konusunda hassasiyetimiz var"

"Meşru yatırımcının, mağdur edilenin korunması için de gereken hassasiyet gösteriliyor" diyen Çelik, şöyle konuştu:

Burada kimse kimsenin avukatı ya da savcısı değil, kimse kimsenin herhangi bir siyasi linç kampanyasıyla kendini savcı yerine koyup mahkum etmesi gibi bir yaklaşım içinde olmamalı. Kimsede herhangi bir iddia varsa birilerinin avukatı olup herhangi bir siyasi himaye içerisine girmemeli şeklindeki ilkemizi ayakta tutuyoruz. Bu konuyla sonuna kadar mücadele edecek iradenin Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla tam olarak inşa edildiğini, Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığındaki Koordinasyon Kurulunun da bu görevi ifa etmek üzere üst üste toplantılar yaptığını ifade ediyoruz. Sermaye Piyasası Kurulunca tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarında tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin şekilde yürütülmesi konusunda hassasiyetimiz var. Ödemelerin hukuki güvenceye kavuşturulması önemli.

Bu çerçevede Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildiğini ve bu hafta görüşülmesinin beklendiğini aktaran Çelik, bunun yanında bir daha böyle şeylerin tekerrür etmemesi için yapısal tedbirlerin alınması, sistemsel bir vites yükseltilmesinin son derece önemli olduğunu dile getirdi.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, sözlerine şöyle devam etti:

Bu çerçevede mevcut kanun teklifinin yanı sıra sermaye piyasalarındaki yapısal sorunların giderilmesini sağlamaya, düzenleyici ve denetleyici mekanizmaların güçlendirilmesine, yaptırım ve cezaların caydırıcılığının artırılmasına dönük ve Sermaye Piyasası Kanunu'nda kalıcı ve kapsamlı değişiklikleri öngören bir taslak çalışması üzerinde de çalışmalar devam ediyor. Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi ile birinci olarak, tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmış olanların adil şeffaf ve etkin bir şekilde tasfiyesi amaçlanıyor.

Ayrıca, bu fonların mal varlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılması hedefleniyor. Fon kayıp ve zararının sorumlulardan tahsili hedefleniyor ve geri kazanılan değerlerin bu fon payı sahibine ödenmesi şeklindeki usul ve esasları düzenleyecek. Yüce Meclis, bunu tartışacak ve yüce Meclis'in tartışmasıyla birlikte bu hedeflere ulaşacak şekilde bu düzenlemenin hayata geçmesi esas olacak.

Çelik, bütün bu adımları etkili bir şekilde atarken, sahtekar ve tamahkarlarla meşru yatırımcıyı birbirinden ayırt etmenin, buradaki sorunla ekonominin bütününün gücü arasındaki ayırt edici yaklaşımlara önem vermenin son derece önemli olduğunu vurguladı.

"Yanlış yapanlardan bunun hesabı en güçlü şekilde sorulacak"

Herhangi bir siyasi linç kampanyasıyla insanların hedef gösterilmesinin doğru olmadığını, herhangi bir siyasi himaye ile herhangi bir iddianın üzerine gidilmemesi gibi bir yaklaşımın da söz konusu olamayacağının altını çizen Çelik, şunları kaydetti:

Hem siyasi linçe karşı olduğumuzu hem siyasi himayeye karşı olduğumuzu net bir şekilde söylüyoruz. Bunun da yolu adliyenin ve maliyenin çalışmaları çerçevesinde bütün gerçeğin açığa çıkmasıdır. Açığa çıkması üzerinden bu argümanların geliştirilmesidir. Yoksa siyasi polemik konusu yapmak üzere çeşitli şeyler çarpıtıldığı zaman mesele yanlış yerlere gidebiliyor. Bu sefer gerçekten üzerine gidilmesi gereken meselelerle ilgili enerjiler başka yerlere kaydırılmış oluyor. Burada bizim kararlılığımız nettir ve açıktır, bu fon şeytanlığının, fon dolandırıcılığının üzerine sonuna kadar gideceğiz. Kime yakın, kime uzak, kim nerede duruyor, hangi makam sahibi, bunların hiçbirinin önemi yok. Dediğim gibi ne siyasi linçle mahkum ettiririz herhangi bir kimseyi, ne de siyasi himayeyle hangi bir iddiayı örtbas ettiririz. Gerçek sonuna kadar açığa çıkacak ve yanlış yapanlardan bunun hesabı en güçlü şekilde sorulacak.

 

Independent Türkçe

Fon krizi ile ilgili konuşan Çelik, “Gerçek sonuna kadar açığa çıkacak ve yanlış yapanlardan bunun hesabı en güçlü şekilde sorulacak" dedi
Salı, Ekim 20, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Çelik: Fon şeytanlarının, kararlı ve tavizsiz bir şekilde üzerine gidiyoruz
copyright Independentturkish: 

Yıldız oyuncu iki filmden sonra Marvel'dan ayrılma çabasını anlattı

Michael Douglas, iki filmin ardından Marvel Sinematik Evreni'nden (MSE) ayrılmak istemiş ve stüdyo yöneticilerinden oynadığı karakteri öldürmelerini talep etmiş ancak yöneticiler bunu reddetmiş.

82 yaşındaki Oscar ödüllü oyuncu, Ant-Man (2015) ve devam filmi Ant-Man ve Wasp'te (Ant-Man and the Wasp / 2018) fizikçi Hank Pym karakterini canlandırmanın kendisine yettiğini samimiyetle itiraf etti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Happy Sad Confused podcast'ine verdiği yeni röportajda Douglas, "İkinci filmden sonra canlandırdığım karakterin öldürülmesini tercih ederdim ama beni bırakmadılar" dedi.

Oyuncu, "hiç yeşil ekran filmi yapmadığı" için başlangıçta Ant-Man gibi bir yapım aradığını ve menajerlerine "Nasıl bir şey olduğunu görmek için bir tane çekmek istiyorum" dediğini söyledi.

Aktör, "Harika bir şey" diye devam etti. 

Hiçbir şey yok, sadece yeşil ekran var ve her şey bittiğinde nasıl görüneceğinin resimlerini gösteriyorlar.

Ancak Borsa (Wall Street), Temel İçgüdü (Basic Instinct) ve Trafik (Traffic) gibi filmlerde rol alan Douglas, bu deneyim için "Böyle oyunculuk yapmak zor dostum" diyerek ekledi: 

Şuradan üzerimize bir şey geliyor falan filan, bilirsiniz işte.

"Harika oyuncu" Paul Rudd'ın yanı sıra Evangeline Lilly ve Michelle Pfeiffer'ın da aralarında bulunduğu diğer "sevimli" rol arkadaşlarıyla çalışmaktan keyif alsa da aktör, iki filmden sonra sözleşmesinin "küçük yazıları"nı kontrol etmek zorunda kalmış ve "bundan o kadar kolay kurtulamayacağını" fark etmiş.

Douglas, daha sonra Avengers: Endgame (2019) ve Ant-Man ve Wasp: Quantumania'nın (Ant-Man and the Wasp: Quantumania / 2023) yanı sıra What If...? adlı animasyon dizisinin 2021 ve 2022'de çıkan bölümlerinde de rolünü yeniden canlandırdı.

Önceki aylarda Deadline'a konuşan oyuncu, MSE'ye muhtemelen geri dönmeyeceğini ve 80'li yaşlarına geldiği için artık daha az rol kabul etmeyi planladığını söylemişti. Douglas, "Ara verdiğim bu dönemin ve hayatımın tadını çıkarıyorum" demişti.

Yapımcılık da yapan aktör, oyunculuğa geri dönme ihtimalini tamamen elemediğini ama bunun ancak "gerçekten hoşuna giden iyi bir teklif çıkarsa" gerçekleşebileceğini belirtmişti.

Douglas, aralık ayında vizyona girecek Avengers: Doomsday'in kadrosunda yer almayacak.

Marvel'ın şimdiye kadarki en büyük crossover'larından (iki ya da daha fazla kurgusal karakterin veya evrenin tek bir hikayede yer alması -ed.n.) biri olan film, Doctor Doom'a karşı mücadele etmek üzere üç evrenin kahramanlarını bir araya getiriyor. Doctor Doom'a, eskiden Demir Adam'ı (Iron Man) canlandıran Robert Downey Jr. hayat veriyor.

Film ayrıca Profesör X rolündeki Patrick Stewart, Magneto'yu canlandıran Ian McKellen ve Cyclops'a hayat veren James Marsden dahil, ilk X-Men filmlerinin bazı yıldızlarını da geri getiriyor. Avengers: Doomsday, 16 Aralık'ta Birleşik Krallık'taki ve 18 Aralık'ta Türkiye'deki sinemalarda gösterime girecek.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/arts-entertainment

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Oscar ödüllü aktör, "küçük yazıları" okuduktan sonra "Bundan kurtulmak o kadar kolay değil" dedi
Salı, Ekim 20, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Michael Douglas, toplamda 4 Marvel filminde rol aldı (Marvel Studios)</p>

related nodes: 
Michael Douglas, Julia Roberts'la arasını açan "utanç verici" olayı anlattı
Oscar adayı aktör Marvel'ı defalarca reddetmiş: "Gelenek halini aldı"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Yıldız oyuncu iki filmden sonra Marvel'dan ayrılma çabasını anlattı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/michael-douglas-marvel-mcu-avengers-doomsday-b3069660.html

TBMM Başkanı Kurtulmuş: Milletin parasını haksız yere cebine indiren kim varsa hepsinden hesap sorulması lazım

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 15. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te TRT Haber canlı yayınında soruları yanıtladı.

TÜRKPA 15. Genel Kurulu'nda Gazze ve Filistin'in yanı sıra Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge mesajlarının bulunduğunun hatırlatılmasının ardından temaslarına ilişkin değerlendirmesinin sorulması üzerine Kurtulmuş, Türkiye olarak TÜRKPA'ya ve Türk Devletleri Teşkilatına çok önem verdiklerini belirtti.

Kurtulmuş, TÜRKPA'nın, parlamenterlerin yakın çalışma yapabilmeleri, ortak gündemin belirlenebilmesi ve bölgesel ve küresel sorunlara karşı ortak birtakım fikirlerin geliştirilebilmesi için son derece değerli, son derece özgün bir platform olduğunu dile getirdi.

Yıllar içerisinde bu asamblenin çok daha güçlü, kuvvetli olması, dünyadaki hatırı sayılır parlamenter asamblelerden biri haline dönüşmesi temennisini dile getiren Kurtulmuş, Türkiye'nin bu her iki yapıya da fevkalade ciddi bir desteğinin bulunduğunu kaydetti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Kurtulmuş, Türk Devletleri Teşkilatının 13. Zirvesi'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 29-30 Ekim'de Ankara'da gerçekleştirileceğini de anımsattı.

TÜRKPA 15. Genel Kurulu'nda yoğun bir gündem bulunduğunu ve başarılı bir toplantı gerçekleştirdiklerini ifade eden Kurtulmuş, sadece üye ülkelerin değil, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi gözlemci ülkeler ve gözlemci uluslararası kuruluşların da bu toplantıda yer aldığını ifade etti.

Yıllardır Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne karşı devam eden haksız uygulamaların, izolasyonların, diplomatik alanda çok ciddi ambargoların bulunduğunu dile getiren Kurtulmuş, "Ellerinden gelse Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin nefes almasına bile müsaade etmeyecekler. Bu tür platformlarla biz de Kıbrıs'ın sürekli olarak hem bu ülkelerle ikili temaslarının hem de TÜRKPA gibi kuruluşlarla temaslarının çok değerli, anlamlı olduğunu düşünüyorum. Şuna da inanıyorum: inşallah yıllar içerisinde Kıbrıs'ın izolasyonu da sona erecek. Kıbrıs'a karşı uygulanan bu ambargolardan da bir şekilde vazgeçmek zorunda kalacaklar. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de gerçekten güçlü bir devlet olarak orada varlığını sürdürecek" diye konuştu.

Terörsüz Türkiye süreci

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye sürecinin TÜRKPA Genel Kurulu'nda da gündeme geldiğinin ifade edilmesinin ardından Meclis'te kurulacak izleme komisyonuna ilişkin soru üzerine, şunları kaydetti:

Terörsüz Türkiye meselesini niye TÜRKPA Genel Kurulu'nda konuştunuz?' diyebilirsiniz. Başka uluslararası yerlerde de konuşuyoruz. Çünkü gördüğümüz, dünyada birçok yerde terör örgütleriyle devletler arasında yapılan müzakereler var ve bu müzakereler uzun yıllar almış. El sıkışıp ortak hareket etme kararı aldıktan sonra bile çok uzun yıllar süren tecrübeler var. Buradan baktığınız zaman Terörsüz Türkiye adı altında yürüttüğümüz faaliyetler ve özellikle TBMM'de komisyon marifetiyle gelişen süreç ve 10 Ağustos 2026'da 467 milletvekilinin 'evet' oyuyla kabul edilen yasa gerçekten fevkalade önemli.

Türkiye kendine özgü bir süreci yönetiyor. Bu, aslında Türkiye Modeli olarak artık dünyanın her yerinde anlatabileceğimiz bir model. Artık sonuçlarını da yavaş yavaş almaya başladığımız, ete kemiğe bürünmüş olan bir süreç. En kısa süre içerisinde de ümit ediyorum ki terör örgütü tamamıyla feshini gerçekleştirecek ve silahsızlanması temin edilecektir. Bundan sonra da adımların çok daha hızlı bir şekilde atılacağı aşikardır. Dolayısıyla Terörsüz Türkiye meselesinin siyasi bir söz olmadığı, bir slogan olmadığı, bunun Türkiye'ye ve bölgeye büyük katkıları olan bir süreç olduğunu dünyaya anlatıyoruz. Özellikle çatışma çözümleri konusunu yakinen takip edenlerin nezdinde Türkiye, bu süreçte başarılı bir adım attı. Bunu uluslararası platformlarda da anlatmaya devam edeceğiz.

Süreç kapsamında partilerle sürekli görüştüklerini dile getiren Kurtulmuş, "Komisyonda rapor, 50 milletvekilinin 47'sinin oyuyla kabul edildiyse, yasa da 467 milletvekilinin büyük katılımıyla kabul edildiyse bunda hiç şüphesiz bu parlamentoda yürüttüğümüz diyaloğa açık bir müzakere zemininin olmasıdır. Tabii fikirler karşılıklı olarak görüşülmeden nasıl olgunlaşacak? Fikirler olgunlaşmadan nasıl böylesine önemli bir konuda adım atılacak? Aslında bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde de bir komisyon kurulacak, bunu da en kısa süre içerisinde tamamlarız." ifadelerini kullandı.

"Burada Sayın Cumhurbaşkanımızın kararlılığı fevkalade önemlidir"

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin TBMM Genel Kurulu'na geleceğinin hatırlatılmasının ardından değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlığındaki Fon Koordinasyon Kurulu'nun elinde birtakım araçların, argümanların olması gerektiğini, bu teklifin de bir an evvel yasalaşması gerektiğini belirtti.

Türkiye'nin, geçmiş dönemlerde buna benzer birtakım krizlerle karşılaştığını ama bu fon meselesinin, fonda parası olsun olmasın herkesi yakından ilgilendirdiğini ve Türkiye ekonomisine karşı güvenin artırılmasıyla ilgili bir mesele haline geldiğini ifade eden Kurtulmuş, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

Burada Sayın Cumhurbaşkanı'mızın kararlılığı fevkalade önemlidir. Hiçbir müsamahaya yer yoktur, olmamalıdır, kime gidiyorsa, kime uzanıyorsa… Milletin parasını bir şekilde haksız yere cebine indiren kim varsa bunların hepsinden hesap sorulması lazım. Öyle anlaşılıyor ki bunların bir kısmı bunu sistematik bir şekilde yapmışlar. Yani örgütlü bir yapılanmanın içerisinde gerçekleştirmişler. Bunları da devletin bütün kurumlarının ortaya çıkarması lazım. Bunu yapanların burunlarından fitil fitil getirilmesi gerekiyor. Bu kızgınlıkla söylenmiş bir laf değil, gayet sakin bir şekilde söylüyorum.

Bu, öyle bir şekilde müsamaha gösterilecek bir konu değildir, olmamalıdır. İnşallah en kısa süre içerisinde Türkiye bu fon meselesinden de kurtulacak. Kimlerin nerede suçu varsa, hatası varsa, günahı varsa, kimin ne şekilde ihmali varsa bunların hepsinin de bedelini ödemesi lazım ki böylece Türkiye'de ekonomiye duyulan güven tekrar güçlü bir şekilde tazelensin.

 

AA 

“Burada Sayın Cumhurbaşkanımızın kararlılığı fevkalade önemlidir. Hiçbir müsamahaya yer yoktur, olmamalıdır, kime gidiyorsa, kime uzanıyorsa”
Salı, Ekim 20, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
İstanbul Valisi Gül: Bu şehirde yaşayan herkesin az ya da çok bu selin olmasında kusuru var
Kılıçdaroğlu: AKP iktidarı demek, vurguncuların iktidarı demek
Mehmet Şimşek: 10 milyon üstü kar edenlerden iade istenecek, aksi halde hukuki süreç başlatılacak
Type: 
SEO Title: 
TBMM Başkanı Kurtulmuş: Milletin parasını haksız yere cebine indiren kim varsa hepsinden hesap sorulması lazım
copyright Independentturkish: 

İstanbul Valisi Gül: Bu şehirde yaşayan herkesin az ya da çok bu selin olmasında kusuru var

İstanbul Valisi Davut Gül, İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda düzenlenecek olan Marmara Havzası Havza Su Kurulu Toplantısı’na katıldı. Toplantıda su kaynaklarının korunması, su kirliliğinin önlenmesine yönelik tedbirler, öncelikli çalışmalar ve yatırım ihtiyaçları ele alındığı; taşkın ve tarımsal kuraklıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalar ile ilgili kurumların değerlendirmelerinin görüşüldü.

Su Yönetimi Genel Müdürü Afire Sever'in açılış konuşmasıyla başlayan toplantıda İstanbul Valisi Davut Gül geçen hafta yaşanan sel felaketine ilişkin konuştu. Gül, "Durduk yerde sel olmadı. Aslında hemşehrilerimiz olarak, vatandaşlarımız olarak, idareciler olarak bu şehirde yaşayan herkesin az ya da çok bu selin olmasında kusuru var. Zamanında tedbirler alınsa 7 (vatandaşımız) vefat etmemiş olabilirdi. Bu tedbirleri sadece dere ıslahı olarak değerlendirmiyoruz." dedi.

"Allah muhafaza farklı rakamları konuşuyor olabilirdik"

Gül şu bilgileri verdi:

Genel müdürümüz söyledi. 500 yılda bir karşılaşabileceğimiz bir yağış miktarıyla karşılaştık. Bunun neticesinde de maalesef 7 hemşehrimiz vefat etti. Kendilerine Allah'tan rahmet diliyoruz. Böyle büyük bir afette 7 kişinin vefat etmesi şöyle değerlendirilebilir. Tabii bu meseleye bir istatistik olarak bakmıyoruz. Bir hemşehrimizin bile tırnağına zarar gelsin istemeyiz. Dolayısıyla da 7 kişinin her biriyle ilgili içimiz yanıyor. Ailelerinin bu anlamda üzüntüleri var. Sevenlerinin üzüntüleri var ve ateş düştüğü yeri yakıyor. Televizyonlarda gördünüz. Şehirde yaşayanlar bunu yaşadınız. Aslında o kadar büyük bir sel geldi ki 7 değil bugün Allah muhafaza farklı rakamları konuşuyor olabilirdik.

"Bu şehirde yaşayan herkesin az ya da çok bu selin olmasında kusuru var"

O açıdan da durduk yerde sel olmadı. Aslında hemşehrilerimiz olarak, vatandaşlarımız olarak, idareciler olarak bu şehirde yaşayan herkesin az ya da çok bu selin olmasında kusuru var. Zamanında tedbirler alınsa 7 (vatandaşımız) vefat etmemiş olabilirdi. Bu tedbirleri sadece dere ıslahı olarak değerlendirmiyoruz. Biraz önce saydım ya bütün paydaşların az ya da çok kusuru var.

"Yıktığımız binalar dere yatağında ruhsatsız, depreme dayanıksız binalar"

Yıktığımız binalar vardı. Binalar dere yatağında binalar, ruhsatsız binalar. Depreme dayanıksız binalar. Aynı zamanda ciddi anlamda bir risk, kendi içerisinde risk barındıran, deprem olmadan da yıkılabilecek durumda olan binalardı. Hemşehrilerimizin bunu dere yatağına yapması, tapusuz yere yapması, depreme dayanıksız yapması evet onlar açısından bir kusur ama belediyeler olarak devletin her mekanizmasındaki idareciler olarak bunlar yapılırken, bunlar oralarda oluşturulurken bir müdahalede bulunmamız gerekiyordu. Bu tabii 3 senenin, 5 senenin, 10 senenin meselesi değil. 50 senelik, 100 senelik hepimizin ve bizden öncekilerin de kusurları.

Sel taşkını olan yerlerde, taşkının olduğu yerlerde gezdiğimizde birçoğu zaten çıplak gözle görüldü. Su yatağının olabildiğince daraltıldığı, suyla ilgili tedbirlerin alınmadığı belli. Tabii bundan sonra ne yapacağız? Bundan sonra yapmamız gereken aslında mevzuatta belirtilen, her birimizin görevi olan ve bu görevleri de yaptığımızda sorunları minimize edebileceğimiz bir durum söz konusu. Kararların yazıda kalmadığı, kayıtsız bir yapılaşmanın olmadığı, dere yatağı ve benzeri yerlerde (kayıtsız) bir yaşama da müsaade etmeyeceğimiz bir irade gerekiyor. 500 yılda bir olur, 300 yılda bir olur, 1000 yılda bir olur. Bunun ne zaman olacağı belli değil. Ve olduğunda bizim için sadece istatistik olan, bizim için sadece işte '500 yılda bir yağış, her yıl bu kadar yağış yağarken bu sene bu kadar yağış yağdı' diyebileceğimiz mesele birilerinin ocağını söndürüyor.

"10 milyara yakın zarar var"

Dolayısıyla da maddi manevi kayıplarımız var. Sadece bu son selde yaklaşık 10 milyara yakın doğrudan ve dolaylı bir zarar söz konusu ve vefat eden hemşehrilerimizin zaten parayla pulla ölçülmez acıları var. Onu ayrıca değerlendiriyoruz. Suyun varlığı ayrı bir önem, yokluğu daha ayrı bir önem. Yokluğunda kuraklık yaşıyoruz. Varlığında suyun depolanması, kullanılması, muhafaza edilmesi, bir yerden bir yere giderken uygun şartlarda götürülmesi, mühendislik biliminin çözdüğü, mühendislik biliminin bu anlamda çare ürettiği, sadece bir irade ortaya konulduğunda, hepimiz işimizi yaptığımızda sorunun ortadan kalkabileceği aslında küçük meseleler.

Bu aşamadan sonra nasıl 17 Ağustos depremi bir milat olduysa, geçen hafta yaşadığımız taşkınlar da İstanbul'umuz başta olmak üzere Marmara için bir milat olması lazım. Bütün rakamlar değişti. Bütün beklentilerimiz değişti. Ne zaman nerede akacağını çok kestiremiyoruz. Suyu usulüne uygun depoladığımız, usulüne uygun kanalları ıslah edip usulüne uygun engel olmadığımız müddetçe hiçbir riski yok. Çok rahat yönetilebilir ve bundan istifade edilebilir. İnşallah bu toplantının, bundan sonraki yapacağımız toplantıların, alacağımız kararların bu konuştuklarımıza bir nebze olsun çare olacağını umuyorum, düşünüyorum.

 

ANKA

“Aslında o kadar büyük bir sel geldi ki 7 değil bugün Allah muhafaza farklı rakamları konuşuyor olabilirdik”
Salı, Ekim 20, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Kılıçdaroğlu: AKP iktidarı demek, vurguncuların iktidarı demek
Mehmet Şimşek: 10 milyon üstü kar edenlerden iade istenecek, aksi halde hukuki süreç başlatılacak
Tuncer Bakırhan'dan bütçeye tepki: Hayırdır, barış sürecinde silaha yüzde 60 bütçeden para ayırıyorsun
Type: 
SEO Title: 
İstanbul Valisi Gül: Bu şehirde yaşayan herkesin az ya da çok bu selin olmasında kusuru var
copyright Independentturkish: 

OpenAI ve Anthropic arasında yatırımcı yarışı kızışıyor

ChatGPT'nin yaratıcısı OpenAI, rakibi Anthropic'in halka arzı öncesinde fon arayışını hızlandırdı.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Reuters'a konuşan kaynaklar, OpenAI'ın son dönemde fon arayışını "sıradışı şekilde hızlandırdığını" belirterek yapay zeka devinin 30 milyar dolar daha yatırım hedeflediğini söylüyor. Şirketin değerlemesinin 1,4 trilyon doları aşması bekleniyor.

SoftBank Group, Abu Dabi merkezli MGX ve diğer mevcut yatırımcıların katılımının değerlendirildiği aktarılıyor.

Kaynaklar, OpenAI'ın uzun vadeli yatırım fonları ve varlık fonlarıyla geçen hafta görüştüğünü belirtiyor. Şirket, GPT-6 Astra modelinin piyasaya sürülmesinin ardından yıllıklandırılmış gelirinin 50 milyar dolara ulaştığını ve bu rakamın yıl sonunda 70 milyar dolara çıkmasını beklediğini yatırımcılara iletti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Kasım ortasında halka arz edilmesi beklenen Anthropic'in yıllıklandırılmış geliri temmuzda yaklaşık 65 milyar dolara ulaşmıştı. Şirketin üçüncü çeyrek geliri de ikinci çeyrekteki 11,6 milyar dolardan 16,8 milyar dolara yükseldi. Ancak aylık gelir artışının yavaşlaması, şirketin değerlemesine ilişkin endişeleri artırdı.

Analize göre OpenAI, kendi değerlemesini belirleyip Anthropic halka arz edilmeden yatırımcılara mali durumuna ilişkin açık bir tablo sunmak istiyor.

OpenAI CEO'su Sam Altman, şirketin bu yıl halka arz hamlesini yapmayacağını geçen ay açıklamıştı. Firmanın yapay zeka güvenliğine dair yeterli güvence sağlanmadan halka arz edilmeyeceğini söylemişti.

Reuters'ın aktardığına göre ChatGPT'nin yaratıcısı 2027'de halka arz edilmeyi planlıyor ancak piyasalarda öngörülemez gelişmeler nedeniyle takvim gecikebilir. Amerikalı şirketin bu ihtimale karşı ek sermayeye ihtiyaç duyduğu ifade ediliyor.

İki şirketin de trilyon dolarlık değerlemeler hedeflediği süreçte yatırımcılar yükselen faiz oranlarını, teknoloji hisselerindeki dalgalanmaları ve yapay zeka altyapısının artan finansman maliyetlerini yakından izliyor.

Piyasalardaki belirsizlik, sonbaharda yoğunlaşması beklenen halka arz takvimini de aksattı. Blackstone destekli AirTrunk REIT, Nvidia destekli Firmus ve SoftBank destekli SB Energy halka arzlarını geri çekti veya erteledi.


Independent Türkçe, Reuters, Gizmodo, Fortune

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Yapay zeka sektörünün iki büyük firması, piyasadaki belirsizlik artarken hamle yapmaya devam ediyor
Salı, Ekim 20, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>OpenAI ve Anthropic'in halka arz takvimleri yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor (Reuters)</p>

related nodes: 
ChatGPT şimdi de kripto para çaldı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
OpenAI ve Anthropic arasında yatırımcı yarışı kızışıyor
copyright Independentturkish: 

Asya ülkesinin ekonomisi "saatli bombaya" dönüştü

Endonezya ekonomisi artan enflasyon, işsizlik ve yatırımcı güvenindeki düşüşle baskı altında.

ABD merkezli küresel endeks sağlayıcısı Morgan Stanley Capital International'ın (MSCI) Endonezya'yı gösterge endekslerinden çıkarabileceği uyarısının ardından ülke borsası cuma günü yüzde 11'den fazla geriledi.

New York Times'ın analizine göre sözkonusu gerilemeyle ülke ekonomisi, 1998 Asya finans krizinden bu yana en sert günlük düşüşünü kaydetti.

Satışlar pazartesi günü de sürdü ve borsa yüzde 3,6 değer kaybetti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

MSCI, piyasadaki manipülasyonlara karşı yeterli önlem alınmadığını belirterek Endonezya'nın piyasa sınıflandırmasını düşürmeyi değerlendirmeye başladı. Moody's ve Fitch de bu yıl ülkenin kredi notu görünümünü durağandan negatife çevirdi.

Yaklaşık 290 milyon nüfuslu ülke, uzun süre gelişmekte olan piyasalar arasında ekonomik istikrarıyla öne çıkıyordu. Ancak orta sınıf yaklaşık yüzde 19 küçüldü, genç işsizlik oranı da yüzde 17 civarında seyrediyor. Enflasyonun yükselmesi ve çeşitli kentlerde yakıt sıkıntılarının yayılması da ekonomik baskıyı artırıyor.

Analize göre İran savaşı ve ABD'nin uyguladığı gümrük tarifelerinin yanı sıra hükümetin ekonomi politikaları da eleştirilerin odağında.

Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto'nun 80 milyondan fazla öğrenciye ücretsiz yemek sağlamayı amaçlayan programının yıllık maliyetinin 30 milyar dolara ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Yatırımcılar ayrıca hükümetin varlıkları kamulaştırma girişimleri ve yeni kurulan varlık fonunun kullanımı hakkında şeffaflık eksikliğinden endişe duyuyor.

Buna ek olarak ülkenin ekonomik itibarını güçlendiren eski Maliye Bakanı Sri Mulyani'nin Eylül 2025'te görevden alınması ve Merkez Bankası Başkanı Perry Warjiyo'nun Temmuz 2026'da aniden istifa etmesi de yatırımcı güvenini sarstı.

Endonezya Uluslararası Bankası'nın eski başekonomisti Ferry Latuhihin, ülkenin ekonomik durumunu "saatli bomba" diye niteliyor.

Analize göre Endonezya'da yaşanacak olası bir ekonomik çöküş ülke sınırlarını aşan bir etki yaratabilir. Dünyanın en büyük palm yağı ve nikel üreticisi olan Endonezya, aynı zamanda önemli bir kömür, bakır ve doğalgaz ihracatçısı. Ekonomide yaşanacak ciddi bir sarsıntı, elektrikli araç üretimini aksatabilir ve küresel gıda, tüketim ürünleri ve enerji fiyatlarını yükseltebilir.


Independent Türkçe, New York Times, CNA

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Analistlere göre Endonezya ekonomisindeki sert bir düşüş küresel finans piyasalarını da sarsabilir
Salı, Ekim 20, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Endonezya borsası dün son 6 yılın&nbsp;en düşük seviyesine geriledi (Reuters)</p>

related nodes: 
ABD ve Avrupa'dan bankalara yapay zeka denetimi
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Asya ülkesinin ekonomisi "saatli bombaya" dönüştü
copyright Independentturkish: 

Kılıçdaroğlu: AKP iktidarı demek, vurguncuların iktidarı demek

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin grup toplantısında açıklamalarda bulundu.

Kılıçdaroğlu şunları söyledi:

Sel felaketi oldu, Kocaeli’de 10 vatandaşımız hayatını kaybetti. Akıllı olan insan, eğer yağmur yağdığında sel oluyorsa oraya karşı önlem alır. Ne yapar? Oraya bariyer yapar ama ev yapmaz. Ama rant bazen insanın gözünü köreltiyor. Para, insanların sağlıklı karar almasının önündeki en büyük engel olarak karşımıza çıkıyor. Derelere, sellerin geldiği yerlere ev yapıyor, apartman yapıyor. İnsanlar hayatını kaybediyor. Sonra bir bakıyorsunuz, Çevre ve Şehircilik Bakanı arkasında bürokratlar, yanında belediye başkanları, oraları geziyor. Nereyi geziyorsunuz siz? Orada neyi görüyorsunuz siz? Siz herhangi bir ilde yapılan binanın kaç katlı olacağına Ankara’da oturup karar verebiliyorsunuz. Belediyenin bütün kararlarına müdahale edebiliyorsunuz. 25 yıldır iktidardasınız. Dere yataklarına ev yapılmasına neden izin verdiniz? Hangi gerekçeyle izin verdiniz? Geziyorsunuz, acıları paylaşıyorsunuz. Göstermelik geziler olmaz, olmaz! Siz önlem alırsınız, ondan sonra bakarsınız. Önlem almıyorsunuz, insanlar hayatını kaybediyor. Böyle bir devlet yönetimi olmaz. Riski önceden görmeyen ve bunun önlemini almayan bir iktidara da halk için çalışan iktidar denmez. O iktidarın adı, rantiye için çalışan, vurgunlar için çalışan iktidardır.

Muhtarlar Günü’nü kutluyorum. Sizin hakkınızı her yerde savundum, her yerde. CHP’nin sizin için düşündüğü çok güzel şeyler var. Sizin mahallenizle ilgili bir karar belediye meclislerinde görüşülecekse siz de ona katılacaksınız; söz ve oy sahibi olacaksınız. Bunu sağlayacağız. Sizden habersiz mahallede bir şey yapılmayacak. Belediye meclisinde sizin yeriniz, kararınız, oyunuz olacak.

"AKP iktidarı demek, vurguncuların iktidarı demek"

Fon vurguncuları var. Diyeceksiniz ki vurguncular sadece fonda mı oluyor? Hayır. AKP iktidarı demek, vurguncuların iktidarı demek. AKP iktidarı demek, vurguncuları korumak demek. AKP iktidarı demek, insanların onuruyla oynamak demek. Bu fon olayı nasıl ortaya çıktı diye bir soru sormuştum. Sorum şuydu: Acaba Erdoğan sonrası hesap yapan insanların bu işi kaşıdığı bir olay mı var? Erdoğan sonrasında AKP içinde bir hesaplaşma yürüyor. Ama bu ülkeyi felakete sürükleyecek tabloyu önümüze koymasınlar. Soruyoruz: 455 bin 758 mağdurun soyulmasına göz yumdular. Bunların haklarını, hukuklarını teslim edecek misiniz? Ama teslim ederken hazineden bir kuruş alırsanız, bu milletin vergisinden bir kuruş alırsanız dünyayı size dar ederiz, dar! Fonculardan alacaksınız, götürüp haklarını teslim edeceksiniz.

"Siyasetçiyle bürokratın el ele verdiği bir sürecin içindeyiz"

SPK ve BDDK yöneticileri yerlerinde duruyor. Bunları ne zaman alacaksınız? Ne zaman bir yerlere koyacaksınız? Ne zaman bunlardan hesap soracaksınız? Bekliyorlar, beyefendiler istifa etsin. Ne istifası? Derhal görevden alacaksınız ve hesabını soracaksınız. Takasbank'ta borç alanla borç veren birbirini tanımaz; bir şaibe bulaşmasın diye. E ama bazıları bu riski görüyor, malı görüyor, nasıl götüreceğini gayet iyi biliyor. Nasıl oluyor bu? Bu düzen nasıl inşa edildi? Yurt dışındaki kredi derecelendirme kuruluşu bunu görüyor ama bizim SPK, BDDK görmüyor. Neden? Onlar da vurgunun bir parçası. Siyasetçiyle bürokratın el ele verdiği ve milleti soyduğu bir sürecin içindeyiz. Bunun da önüne geçeceğiz.

Ayrıca bunları denetlemesi gereken kişiler, bu kurumların yönetim kurullarında görev alıyorlar. Kimi kime teslim ediyorsunuz? Bu nasıl denetlenecek? Zaten sorumlu. Bu atamayı hangi ahlaki temele dayandırarak yaptınız, bunu da soruyoruz. Denetçiyi, denetlenecek kurumun yönetim kuruluna hangi ahlaki temellere dayanarak atadınız? Yahu devleti çürütüyorsunuz siz. Denetçi de malı götürürse ne olacak? Kime denetleteceğiz? Hadi Saray götürüyor, bakanlar götürüyor, bürokratlar götürüyor. Yahu bu millet, götürenlerin ülkesi mi acaba? Size hesap sormazsak namert olacağız.

Bu malı götürenlerin listesini açıklayın ya! Bu hırsızların adını açıklamak niye bu kadar zor oluyor? Gidiyorsunuz sanatçıları gözaltına alıyorsunuz, belediye başkanlarını alıyorsunuz, televizyonları çağırıyorsunuz, gazetecileri çağırıyorsunuz. Dünyanın soygununu yapan insanların isimlerini açıklamıyorsunuz. Neden? Yoksa siz de mi o sürecin parçasısınız? Yoksa siz de mi malı götürenlerin parçasısınız? Siyasetçilerle bürokratların iş birliği yaptığı düzen, düzen değildir. Bu düzende çark çalışmaz. Çalışmıyor da zaten.

 

Independent Türkçe

Fon krizi ile ilgili konuşan Kılıçdaroğlu, "Siyasetçilerle bürokratların iş birliği yaptığı düzen, düzen değildir. Bu düzende çark çalışmaz. Çalışmıyor da zaten" dedi
Salı, Ekim 20, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kılıçdaroğlu: AKP iktidarı demek, vurguncuların iktidarı demek
copyright Independentturkish: 

United'daki hocasından Ronaldo'ya sert eleştiri

Cristiano Ronaldo'ya sert eleştirilerde bulunan Erik ten Hag, Manchester United'da birlikte çalıştıkları dönemde eski oyuncusunu profesyonellik dışı davranmakla suçladı.

Ten Hag, Manchester United'ın başına Nisan 2022'de, bir önceki yaz kulübe dönen Ronaldo'nun Old Trafford'daki ikinci döneminde geçmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ronaldo, kişisel nedenlerle sezon öncesi hazırlık döneminin çoğunu kaçırmış ve sezona yavaş başlamasının ardından kısa süre sonra yedek kulübesine çekilmişti. Daha sonra Tottenham'a karşı kazanılan maçta oyuna girmeyi reddetmiş ve öfkeyle tünelden geçerek sahadan ayrılmıştı.

Bunun üzerine Ten Hag, onu bir maçlığına A takım kadrosundan çıkarmıştı. Portekizli yıldız daha sonra kadroya geri dönse de 2022 Katar Dünya Kupası nedeniyle Premier Lig'e verilen aradan önceki iki maçta hiç süre almamış ve kulübün formasını bir daha giymemişti.

Çocukluk kulübü FC Twente'de teknik direktör olarak görev yapan Ten Hag, Ronaldo'nun antrenmanlara katılmadığını ve 2022/23 sezonunun başında Brentford karşısında alınan 4-0'lık ağır mağlubiyetin ardından, oyuncularından istediği üç koşu turundan sadece ikisini tamamladığını iddia etti.

The Athletic'e verdiği kapsamlı röportajda Ten Hag, "Bunu onun yüzüne karşı söyledim" ifadelerini kullandı.

Ona defalarca şunu söyledim: 'Ronnie, herkes seni doğru pozisyona getirmek için çabalıyor ancak sen kendini ceza sahası içine sokamazsan gol atamazsın'. Bunu yapabilecek durumda değildi. Ondan pres yapmasını beklediğim ve bu yüzden yorulduğu yönündeki iddialar tamamen yanlış. Aslında pres yapamıyordu. Çünkü ne top bizdeyken ne de top rakipteyken koşuyordu. Bunun nedeni, kendini yeterince hazırlamamış olmasıydı.

Her üst düzey takım yıldız oyuncusunu sahiplenmeli ancak yıldız oyuncu da takım için çalışmak zorunda... O, diğer oyunculara 'Antrenmanda bacaklarınızı yormayın' diyordu. Eğer fiziksel olarak en iyi halinizdeyseniz bazı antrenmanlarda bacaklarınızı yormamanızı anlayabilirim. Ama önce gerekli kondisyon düzeyine ulaşmak için antrenman yapmalısınız.

Ten Hag ayrıca Ronaldo hakkında şunları söyledi:

Takımı yüzüstü bıraktı, beni de yüzüstü bıraktı çünkü planlarımızı onun üzerine kurmuştuk. United'a gelmeden önce, hedeflerim hakkında konuşmak için Portekiz'e, onun yanına uçmuştum. O elbette futbol tarihindeki en iyi oyunculardan biri. Kendisine büyük saygı duyuyordum. Ancak o dönemde, bir teknik direktör olarak rasyonel bir karar almam ve değer verdiğim oyuncuları takımda tutmam gerekiyordu.

Ronaldo, bu röportaj hakkında yorum yapmadı ancak Kasım 2022'de verdiği röportajda, teknik direktörle yaşadığı anlaşmazlıktan detaylıca bahsetmişti. Çok ses getiren bu röportaj kulüpten ayrılış sürecini hızlandırmıştı. Ronaldo, Ten Hag'ın kendisini ayrılmaya zorladığını öne sürmüş ve kulüp tarafından "ihanete uğramış" hissettiğini belirtmişti.

Ronaldo, Piers Morgan Uncensored programında, "Ona saygı duymuyorum çünkü o bana saygı göstermiyor" demişti.

Eğer bana saygı duymuyorsan, ben de sana asla saygı duymam.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

independent.co.uk/sport/football

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Ten Hag ve Ronaldo, Old Trafford'da birlikte geçirdikleri dönemde şiddetli bir anlaşmazlık yaşamıştı
Salı, Ekim 20, 2026 - 14:15
Main image: 

<p>(Reuters)</p>

related nodes: 
Michael Carrick, Manchester United'ı şampiyon yapmak için tarih vermiyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
United'daki hocasından Ronaldo'ya sert eleştiri
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/sport/football/cristiano-ronaldo-manchester-united-erik-ten-hag-b3069813.html

Mehmet Şimşek: 10 milyon üstü kar edenlerden iade istenecek, aksi halde hukuki süreç başlatılacak

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tasfiyeye tabi yatırım fonlarında yeterli kaynak bulunmaması ihtimaline karşı gönüllü iadeler ve hukuki süreçlerle kaynakların geri kazanılmasının hedeflendiğini belirterek, "Kazandırılacak kaynaklarla kişiler çok büyük ihtimalle yatırdıkları parayı alabilecekler, tabii fondan fona bu değişiklik gösterebilir" dedi. Şimşek ayrıca, yatırımcıların fonlarda kalan haklarının saklı olduğunu ve fonlardan hukuka aykırı şekilde kazanç sağlayan kişi ve şirketlerin varlıklarının geri alınması için hukuki süreçlerin işletileceğini bildirdi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, HaberTürk canlı yayınında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

SPK tarafından tasfiye süreci başlatılan fonlarda sürecin belirlenen ilkeler doğrultusunda ilerlediğini kaydeden Şimşek, nihai tasfiyenin zaman alabileceğini, bu nedenle küçük yatırımcılar ile para piyasası fonu yatırımcılarına öncelik verilerek ara ödeme mekanizması geliştirildiğini söyledi. Ara ödemelerin, TBMM’de görüşülen kanunun kabul edilmesinin ardından fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon liraya kadar yapılacağını bildiren Şimşek, ilgili kurumların hazırlıklarını tamamladığını aktardı.

Şimşek, tasfiye sürecinin öngördükleri hızda ve çerçevede geliştiğini söyleyerek, buna ilişkin belirledikleri temel ilkeleri hatırlattı. Şimşek, şöyle konuştu:

Bu temel ilkelerin başında şeffaflık var, etkinlik var, tabii ki adalet var. Burada kamu kaynaklarının kullanılmayacağı hususu çok net bir şekilde ifade edildi ve bu şekilde devam edecek. Diğer bir husus tabii o tasfiyede süreci hızlandırmak için bir ara ödeme formülü. Bu ara ödemeden kasıt şu, yani nihai tasfiye zaman alacak. Amerika'daki Madoff vakasında biliyorsunuz tasfiye 2008'de başladı, ara ödemeler 2011 yılında yapıldı, 2017 yılında bitti. Bizde çok farklı işleyecek, çok hızlı olacak. TBMM'de bir tasfiye kanunu görüşülüyor. Kanun geçtikten sonra hızlı bir şekilde fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödemeler hızlı bir şekilde yapılacak. Sermaye Piyasası Kurulu, Merkezi Kayıt Kuruluşu, diğer bütün ilgili kurumlar hazırlıklarını tamamladılar.

45 bin 747 yatırımcıya 40,8 milyar lira ödeme yapıldı

Şimşek, tasfiye sürecinin olağan ve olağanüstü olmak üzere ikiye ayrıldığını, mali yapıları yönetilebilir durumda olan portföy yönetim şirketleri için olağan tasfiyenin uygulandığını belirtti. Toplam yedi portföy yönetim şirketinin bünyesindeki 131 fonun tasfiyeye alındığını, bunların 66'sının olağan tasfiye kapsamında tamamlandığını ifade eden Şimşek, üç portföy yönetim şirketinin tasfiyesinin sonuçlandığını söyledi. 

45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödeme yapıldığını ve normal tasfiyenin başarılı geçtiğini kaydeden Şimşek, "Para piyasası fonu yatırımcıları, 17 Eylül'e göre yüzde 1,43 ilave getiri aldılar. Bakın para piyasası fonları, hisse senedinin değerleri şişirilmiş yani şirketin temellerinden bağımsız bir şekilde fiktif bir şekilde değerler arttığı ve o değerlerde düşüş olduğu için hisse senedi yoğun fonlarda yatırımcılar yaklaşık yüzde 58'ini alabildiler. Neye göre? 17 Eylül'deki değere göre. Yüzde 42 daha düşük bir ödeme aldılar ama bu tamamen hisse senetlerinin değerlerinin düşüşünden kaynaklanıyor. Dolayısıyla tasfiye edilen, normal tasfiyeye tabi tutulan üç portföy yönetim şirketinin 66 fonunda para piyasası fonundakiler 17 Eylül'deki değeri neyse aldılar. Üzerine bir de yüzde 1,43 getiri aldılar. Hisse senedi fiyatları şişkin olmayan fonlar yine daha yüksek şekilde geri dönüş aldılar" dedi. 

Hedef Portföy için normal tasfiye süreci gündemde

Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu’nun Hedef Portföy Yönetim Şirketi bünyesindeki fonların da normal tasfiyeye tabi tutulmasına karar verildiğini belirtti. Şirket sahipleri ve yöneticilerinin varlıkları ve parayı geri koyduğunu aktaran Şimşek, tasfiye sürecinin tamamlanması için Ziraat Bankası’ndan gelecek verilerin beklendiğini söyledi.

Hedef Portföy’de 31 fon bulunduğunu, bunların dördünün para piyasası fonu olduğunu ve toplam 23 bin 925 hesabın yer aldığını bildiren Şimşek, sürecin bu hafta tamamlanmasının hedeflendiğini kaydetti.

Olağanüstü tasfiyede üç şirketin süreci devam ediyor

Şimşek, olağanüstü tasfiyeye tabi tutulan Terra, Pusula ve Atlas portföy yönetim şirketlerine ilişkin sürecin devam ettiğini de söyledi. Atlas’ın sahiplerinin tasfiyeden sorumlu kurumla görüşmeler yürüttüğünü ve dışarı çıkarıldığı belirtilen bazı varlıkların veya kaynakların geri verilmesi yönünde irade ortaya koyduğunu aktaran Şimşek, normal tasfiyeye geçilebilmesi için teminat istendiğini söyledi. Bakan Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu’nun kararının ardından tasfiyeden sorumlu kurumun süreci yöneteceğini ve kamuoyunun bilgilendirileceğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

Bu arada TBMM’deki kanun eğer kabul edilirse kabul edildikten hemen sonra bu olağanüstü tasfiyeye tabi şirketlerde 1 milyon TL'ye kadar küçük yatırımcıları ve para piyasası fonu yatırımcılarını önceliklendirecek şekilde bir süreç izlenecek. Şimdi burada da yaklaşık 390 bin hesaba 1 milyon TL'ye kadar ödeme kabiliyeti olursa bu hesaplar temizlenmiş olacak. Normal tasfiyeye tabi olan hesaplardan bahsetmiyoruz. Dolayısıyla kanun geçtikten sonra bu tasfiye süreci önemli ölçüde tamamlanmış olacak. Zaten tasfiyeye tabi 131 fonun 66'sı tasfiye edildi ve normal tasfiyeye tabi tutuldu.

10 milyon lira üzerinde reel kazanç elde edenler için geri kazanım süreci

Olağanüstü tasfiyeye tabi şirketlerde yeterli kaynak bulunmaması ihtimaline karşı geri kazanım mekanizması üzerinde çalışıldığını dile getiren Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun birlikte çalıştığını söyledi.

Fonların kuruluşundan tasfiyesine kadar geçen süreçte piyasa bozucu faaliyetlere katılan veya bu faaliyetlerden kazanç elde edenlerin geliştirilen algoritmalarla tespit edildiğini ve hazırlanan listelerin TMSF ile Adalet Bakanlığı’na iletildiğini belirten Şimşek, gönüllü iadelerin yanı sıra hukuki süreç yoluyla kaynakların geri kazanılmasının hedeflendiğini ifade etti. Şimşek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

Bu süreçte 131 fon için 131 hesap açtık. Artı bir tane de genel iade hesabı açtık. Şimdi bu 132 hesaba iki kanaldan kaynak gelecek. Birinci kaynak: Gönüllü iadeler. Bu fonlardan veya manipülasyona uğramış hisselerden aşırı kazanç elde edenlerin gönüllü iadesi süreci devam ediyor. Bu fonların tasfiyesine kadar geçen süreçte enflasyonun ve belli bir meblağın üzerinde eşik değerlerin hepsini belirledik. Birkaç yüz şirket ve kişiler var buradan nemalanan. Bunlar davet edilecek çünkü bunların manipülasyona iştirak durumu veya değerlendirmesi söz konusu olabilir. Gönüllü iade ederlerse sorun yok, etmezlerse tabii ki hukuki bir süreç Adalet Bakanlığı'mız tarafından işletilecek. Dolayısıyla bu sürecin sonunda gerek tazmin hesaplarına gerek gönüllü gerekse bu az önce bahsettiğim süreç çerçevesinde kazandırılacak kaynaklarla çok büyük ihtimalle kişiler yatırdıkları parayı bir ihtimal alabilecekler. Tabii bu fondan fona büyük bir değişim gösterebilir. Vatandaşlarımızın fonlarda kalan hakları hem saklı hem de hukuken üzerine gideceğiz. Özellikle fonlardan hukuka aykırı bir şekilde nemalanan kişi veya şirketlere aktarılan paralar, varlıkların geri alınması çok kritik. Yani burada yöneticiler, ortaklar, birlikte hareket edenler için kişisel mal varlıklarına başvurulacak. Bunların hepsi tespit edilecek. Büyük oranda bunlar tespit edildi ve TMSF'ye ve savcılarımıza bunlar iletildi.

"Kurumların kapasiteleri güçlü bir şekilde yeniden tasarlanacak"

Sermaye piyasalarında benzer sorunların yeniden yaşanmaması için kalıcı düzenlemeler üzerinde çalışıldığını belirten Şimşek, tasfiye sürecine öncelik verilmesi amacıyla yapısal düzenlemelerin daha kapsamlı biçimde ele alınmasının tercih edildiğini dile getirdi. Sermaye piyasalarının reel ekonominin finansmanı açısından önemine işaret eden Şimşek, finansman ihtiyacının orta ve uzun vadede yüzde 30-40’ının sermaye piyasaları üzerinden karşılanmasının gerekli olduğunu kaydetti.

Şimşek, bankacılık sisteminin geçmiş krizlerden sonra yapılan reformlarla güçlendiğini belirterek, sermaye piyasalarında da benzer şekilde düzenleme ve denetim kapasitesinin artırılacağını söyledi.

Bakan Şimşek, piyasa işlemlerinin giderek daha karmaşık hale gelmesi nedeniyle düzenleyici ve denetleyici kurumların teknolojik ve insan kaynağı kapasitesinin güçlendirilmesinin planlandığını da bildirdi. Gerekli görülmesi halinde ücret düzenlemeleri ve kadro karşılığı sözleşmeli çalışma statüsü gibi seçeneklerin değerlendirileceğini ifade eden Şimşek, "Vergi Denetim Kurulu'muzda yaklaşık 7 bin 100'ün üzerinde müfettişimiz var. Oradan birkaç yüz tane deneyimli vergi müfettişini kanunla belli bir sürece tabi tutarak ilgili kurumlarımıza aktaracağız. Bağımsız düzenleyici, denetleyici kuruluşlar var bunların kapasitesinin çok güçlü olması lazım. Mevzuat açığımız varsa o da giderilecek" ifadelerini kullandı. Şimşek, açıklamasını şöyle sürdürdü:

Özellikle fonların bir tüzel kişiliği yoktu. Bu çerçevede hani gereken adımlar noktasında belki bir muğlaklık vardı. O alanı da netleştiriyoruz, güçlendiriyoruz. Onun için piyasada piyasa dolandırıcılığı, içeriden bilgi, piyasa bozucu faaliyetler, koordineli hareketler, bunların tamamına ilişkin çok güçlü tedbir ve yaptırımlar gelecek. İkincisi bu tedbir ve yaptırımları, yani bu denetimi yapacak, gözetimi yapacak kurumların da kapasiteleri çok güçlü bir şekilde yeniden tasarlanacak. Yani güçlendirilecek. Bizde yetişmiş insan kaynağı Hazine ve Maliye Bakanlığında var. Kanuni düzenlemeyle bu alanlara insan kaynaklarına, bütçe de dâhil olmak üzere kaynak aktaracağız.

Fon rehberi önemli bir adımdı. Fon rehberi ile şeffaflık arttı. İlişkili kurumlarla yapılan işlemlere ciddi sınırlamalar geldi. Takasbank bünyesinde yapılan birtakım işlemlere teminat konusu, teminatın niteliği hususları, açık pozisyonlara ilişkin düzenlemeler yani şeffaflığı artıran ve bu türden manipülasyonların yapılmasında kullanılan açıkların çoğu aslında fon rehberi ile kapatıldı. Bu önemli bir adım ama yeterli değil. Biz daha ileri bir düzenlemeyi çalışıyoruz. İnanıyorum ki parti grubumuz nihai şeklini verip TBMM'ye bu sene içerisinde verir ve inşallah kabul görür. Fon rehberinin uygulaması ertelenmeyecek. Çünkü doğru bir karar ve buna uyum konusunda herkes hesabını, kitabını ona göre yapsın.

"Fonların TEFAS'a açık olup olmama hususu değerlendiriliyor"

Şimdi sektörün esnek olan alanlarının halkla bulaşıcılığı olmaması, vatandaşımıza açık olmaması lazım. Serbest fonlar TEFAS'a açılmasa bugünkü düzeyde zaten hiçbir sorun yaşanmayacaktı. 2019'daki bu kararı biz gözden geçireceğiz. Şimdi daha üzerinde çalıştığımız birçok husus var. Aşırı regülasyon riskini de dikkate alacağız. Çünkü aşırı regülasyon sektörün gelişmesinde engel olur. Bütün bu hususların farkındayız. Bütün bunları değerlendireceğiz. Bu arada sektörle de tabii ki diyalog içerisindeyiz.

Bizim için en önemli şey koordineli işlemlere yönelik sürekli yaptırım ve güvenli bir süreç. İkincisi açıklanan fiili dolaşım oranları. Bunun da bağımsız bir kurumca doğrulanması. Zaten manipülasyonun önemli bir kısmı bu fiili dolaşımdaki sıkıntıdan kaynaklanıyor. Vatandaşa satılacak fonların TEFAS'a açık olup olmaması hususu değerlendiriliyor. Bütün bu konuları değerlendiriyoruz. Kapsamlı bir düzenleme hazırlanacak sektörle bu sene içerisinde.

Ben ilk günden itibaren bu alanda bir sistemik riskin olmadığını, sorumlu alanı karantinaya aldığımızı, bulaşıcılığı sınırladığımızı ifade ettik.  Bir kere bankacılığa bulaşıcılık riski neredeyse yok denecek düzeyde. Bankalarımızın doğrudan bu problemli fonlara olan riski 1,3 milyar lira. Yani şöyle söyleyeyim, 56 trilyon liralık bir aktiften bahsediyorsunuz bankacılık sektörü, 56 trilyon. Bankacılık sektörüne sirayet etmesi, bankacılık sektörü için bir risk oluşturması şu an itibarıyla söz konusu değil. Benzer şekilde aslında reel sektörde de bu fonlarla etkileşimi, risk  aktiflerin binde dokuzu. Bunlar düşük rakamlar.

Fonlardan net çıkış 647 milyar liraya ulaştı

Fon piyasasındaki sorunların küresel gelişmelerle aynı döneme denk geldiğini ve etkilerinin borsaya ve fiyatlara yansıdığını belirten Şimşek, "Bu hafta itibarıyla geçen hafta sonu itibarıyla yani cuma itibarıyla fonlardan çıkış büyük oranda durdu. Yani fonlardan çıkış durdu. Ama bugüne kadar fonlardan net çıkış yaklaşık 647 milyar lira. Bunun yarısına yakını yani 287 milyar lirası yabancıların çıkışı. Merkez Bankası Başkanımız da ifade ettiler. Buradan çıkan para mevduata geçti. Bakın, 17 Eylül'den bu yana TL mevduat artışı 685 milyar lira. Toplam Türk lirası mevduatının toplam mevduata yani Türk lirası mevduatının toplam mevduata oranı yüzde 62'ye çıktı" değerlendirmesinde bulundu. 

 

ANKA

Tasfiyeye tabi fonlara ilişkin açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, gönüllü iadeler ve hukuki süreçlerle kaynakların geri kazanılmasının hedeflendiğini belirtti. Şimşek, yatırımcıların fonlarda kalan haklarının saklı olduğunu bildirdi
Salı, Ekim 20, 2026 - 14:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Mehmet Şimşek: 10 milyon üstü kar edenlerden iade istenecek, aksi halde hukuki süreç başlatılacak
copyright Independentturkish: 

Mevsimsel alerjilerin kaynağı nihayet bulundu

Yaklaşık 80 milyon Amerikalı, sonbahar boyunca hapşırma ve göz yaşarmasına neden olan mevsimsel alerjilerden muzdarip.

Araştırmacılar, yeni bir çalışmada polen ve küf gibi alerjenlere tekrar tekrar maruz kalmanın alerjileri kötüleştirebileceğini belirleyerek alerjilerimizin kökenini biraz daha aydınlattı.

Mass General Brigham Sağlık Sistemi'nden bilim insanları, keskin bir ağrı veya kaşıntı gibi duyumları hissetmemizi sağlayan sinir hücrelerinin, insanların temas ettiği alerjenleri hatırladığını söylüyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu hafıza, hücrelerin sonraki maruziyetlere (alerjen ortadan kalksa bile) daha güçlü tepki vermesini sağlıyor.

Mass General Brigham Tıp Bölümü'nde hekim ve bilim insanı olan, çalışmanın kıdemli yazarı Dr. Caroline Sokol yaptığı açıklamada, "Artık insanların alerjik hale gelmesine ve daha fazla duyarlılık kazanmasına neyin yol açabileceğini bildiğimize göre, bunun gerçekleşmesini engelleyecek yöntemler tasarlayabiliriz" diyor.

Hücrelerin hafıza oluşturabildiği biliniyordu ancak araştırmacılar alerjenlerin de böyle bir iz bırakıp bırakmadığını merak ediyordu.

Bu fikri farelerde sınayan araştırmacılar, toz akarları ve papayadan elde edilen bir bileşik gibi alerjenlere maruz kalmanın, hücrelerde belirli bir süreci harekete geçirdiğini keşfetti. Bu da hücrelerin, benzer aktiviteye ancak farklı moleküler yapılara sahip alerjenlere tepki vermesine yol açıyordu.

Bu bulgu, araştırmacılara hücrelerin bu alerjenlerin ortak bir özelliğini hatırladığını gösterdi: Keşif, bir alerjene karşı duyarlılık geliştirmenin, diğerlerine karşı hassasiyeti neden artırabileceğine dair olası bir açıklama sunuyor.

Bulgular, insan kaynaklı iklim değişikliğinin de ağırlaştırdığı alerjilerle daha etkili mücadele edilmesine yardımcı olabilir. 

Alerjiler, bağışıklık sisteminin bir maddeyi tehdit olarak algılaması ve buna alerjik bir reaksiyon göstermesiyle meydana geliyor. Mevsimden mevsime farklılıklar olsa da birçok kişi için bu madde, ağaçlar ve yabani otlardan da gelen polen.

Ne yazık ki havaların ısınması çiçeklenme mevsimlerinin daha erken başlaması, polen miktarının artması ve sonbaharda genellikle rahatlama sağlayan don olaylarının gecikmesi anlamına geliyor.

Kâr amacı gütmeyen Climate Central'a göre ABD'deki yaklaşık 180 şehirde ilk don, 1970'lerin başlarına kıyasla ortalama 12 gün daha geç yaşanıyor.
 

ABD'deki don olayları
Kâr amacı gütmeyen Climate Central kuruluşunun verilerine göre ABD'deki yaklaşık 180 şehirde ilk don, 1970'lerin başlarına kıyasla ortalama 12 gün daha geç yaşanıyor (Climate Central)


Süper El Niño iklim örüntüsü sözkonusu etkileri bu sonbaharda daha da şiddetlendirerek ABD'nin güneydoğusuyla Rocky Dağları'nın güneyine yağışlı hava koşulları getirdi. Meteoroloji uzmanları, bu koşulların polen seviyelerinin yükselmesine katkıda bulunduğunu söylüyor.

Neyse ki bu araştırma, sıcaklıklar yükselse bile gelecekte alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

İlk olarak Sokol, hücrelerdeki alerjik hafızanın zamanla azaldığını belirtiyor.

Araştırmacı, "Şu anda bu hafızayı kasten sıfırlayıp sıfırlayamayacağımızı araştırıyoruz. Bu da nihayetinde alerji geliştirme riskini azaltmanın bir yolunu sunabilir" diyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

İnsan kaynaklı iklim değişikliği, alerji mevsimlerini daha da kötüleştiriyor
Salı, Ekim 20, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Her yıl milyonlarca kişi mevsimsel alerjiyle uğraşırken, iklim değişikliği nedeniyle alerji mevsimleri giderek uzuyor ve şiddetini artırıyor. Yeni bir araştırma, bilim insanlarının alerjilerin&nbsp;kökenini daha iyi anlamasına yardımcı oluyor (Pexels)</p>

related nodes: 
Bilim insanları 4 yaygın gıdanın alerjen listesine eklenmesini talep ediyor
Doktorlar fıstık alerjisini nasıl büyüttü?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Mevsimsel alerjilerin kaynağı nihayet bulundu
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/health/seasonal-allergies-pollen-study-mice-b3069503.html

Dervişoğlu'ndan "Mekke anlaşması" yorumu: Türkiye neden yeni bir askeri yükümlülüğün içine sokuluyor?

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin Meclis'teki grup toplantısında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Dervişoğlu, konuşmasına Halk TV'ye yapılan polis operasyonu ve kanala kayyım atanmasına karşı tepkisini ifade ederek başladı. 

Dervişoğlu, "Geçtiğimiz hafta Türkiye'nin en büyük vurgunu konuşulsun istedik. Meclis'i kapatıp kaçtılar. Gerçeklerden kaçmak istemeleriyle milletin de gerçekleri öğrenmesini istemediler. Bu fikirle Halk TV'ye kayyum atadı. Artık atılan adımlar hukuki adım olmaktan çıkmıştır. Kendi partisinden olmayana kayyum, kendi gibi düşünmeyen demokratik derneklere, kanallara kayyum! Bu iktidarın son çırpınışlarını izliyoruz. Hakikatin önünde hiçbir şey duramaz" dedi.

“İktidar kaçak dövüşüyor”

Dervişoğlu, sermaye piyasalarında açığa çıkan 'fon' soruşturmasına ilişkin de "FETÖ gitti ama hırsız bitmedi. Fon soruşturmasında sistemin ve suçluların hesap vermesini sağlayacak bir yol izlenmeli. Denetimsizlikle beslenen, fark edilmiş gibi yapılan büyük bir vurgunla karşı karşıyayım. Bu iş organizedir. Bu kadar büyük bir vurgun siyasi ve hukuk zırhı olmadan nasıl büyüyebilir? İktidar halen kaçak dövüşüyor. Bir kanun teklifi getirmek zorunda kaldılar. Bu işin faturası kamu bankalarına ve milletin sırtına yüklenemez. Bu soygun nasıl yapılabildi? Kim hısım akrabasına tüyo vermek için kullandı. Böyle bir suç hiçbir halının altına sığmaz" ifadelerini kullandı. 

"Mesele Mekke değildir, istismar etmeye çalışacaklar"

İYİ Parti lideri, Türkiye'nin Suudi Arabistan'a 'Mekke İttifakı' kapsamında askeri destek sağlayacağı yönündeki açıklamalara yönelik de "Ortak tehdit kim? Kime karşı kuruluyor bu Mekke ittifakı? Yarın Suudi Arabistan İran ile çatışırsa ne olacak? Mehmetçik başka devletlerin siyasi tercihlerinin bedelini mi ödeyecek? Türkiye neden yeni bir askeri yükümlülüğün içine sokuluyor? Siz Süleyman Şah'ın heykelini koruyamadınız, neyi konuşuyorsunuz!   Kabemiz Mekke'dedir ona biz el uzatılamaz. Canımız pahasına koruruz. Ama ABD'nin tuzağına da düşmemek bize kutsallarımızın tembihidir. Mesele Mekke değildir. İstismar etmeye çalışacaklar. Mehmetçik Aramco'nun koruması olamaz" ifadeleriyle tepkisini ifade etti. 

 

Independent Türkçe

"Kabemiz Mekke'dedir ona biz el uzatılamaz. Canımız pahasına koruruz. Ama ABD'nin tuzağına da düşmemek bize kutsallarımızın tembihidir"
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Dervişoğlu'ndan "Mekke anlaşması" yorumu: Türkiye neden yeni bir askeri yükümlülüğün içine sokuluyor?
copyright Independentturkish: 

Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ: Bu bir düşman ceza hukuku uygulamasıdır

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Bolu Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Tanju Özcan'ı tutuklu bulunduğu Sincan Cezaevi'nde ziyaret etti. Ziyaretin ardından basın mensuplarına açıklama yapan Özdağ, Türkiye'deki hukuk sistemine yönelik eleştirilerde bulundu. 

Özdağ, Tanju Özcan'ı ikinci kez cezaevinde ziyaret ettiğini belirterek, şunları söyledi:

Geçen ziyaretime göre kendisini daha sağlıklı ve morali daha yüksek olarak buldum. Önümüzdeki günlerde tutuklu bulunduğu davadan karar duruşması varmış ve beraat çıkacağı doğrultusunda umutlu olduğunu gördüm. Ancak ülkemizde düşman ceza hukuku uygulamasının çok etkili ve yaygın olduğunu görüyoruz ve sürekli muhalefete yönelik olarak yasalar önünde eşitlik ilkesi, anayasal bir ilke çiğnenerek ağır bir baskı uygulanıyor. İki ceza yasası maddesi araçsallaştırılarak muhalefetin susturulması, muhalif siyasilerin hapsedilmesi, muhalif basının hapsedilmesi, muhalif yayın organlarının ve sosyal medya hesaplarının kapatılması için kullanılıyor. Bunlar, halkı kin ve düşmanlığa teşvik ve yanıltıcı bilgiyi yayma maddeleri. Kimin halk olduğuna, kimin kışkırtma olduğuna siyasi pozisyona göre karar veriliyor. Hangi bilginin yanıltıcı olduğuna yine siyasi pozisyona göre karar veriliyor.

Özetle, adalete olan duygunun ortadan kalktığı, insanların adaletin gerçekleştiğiyle ilgili inancının yok olduğu bir süreçten geçiyoruz. İnsanlar bu düşüncelerinde haklılar mı? Yüzde yüz haklılar, bakın, yüzde yüz haklılar. Türkiye artık bir hukuk devleti değildir. Kendi koyduğu kanunları bile uygulamada sıkıntı çekilmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin kararları uygulanmamaktadır. Anayasa Mahkemesi'nin kararlarını uygulamayan bir ülkede hukuk devletinden nasıl bahsedebilirsiniz? Elbette bahsedemezsiniz. Ve bu durumdan yargı camiasının çok büyük bir bölümünün de muzdarip olduğunu, üzüntü duyduğunu görüyoruz. Onun için bugün devam eden bu baskılara son vermenin, hukuk devletini tekrar tesis etmenin, demokrasiyi tekrar tesis etmenin, özgür basını tekrar tesis etmenin, yolsuzlukların üzerine gitmenin, düşünce suçlularının değil hırsızların mahkemeler önüne çıkmasını sağlamanın yolu artık Türkiye'de sandıktır ve sandıktan başka bir şey değildir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Halk TV'nin yayınlarında işlenen bir suç var mı?"

Özdağ, Halk TV'ye yönelik operasyon kapsamında 17 kişi hakkında gözaltı kararı verilmesi ve kanala kayyım atanmasına ilişkin soru üzerine şöyle konuştu:

Şaşırtıcı değil. Her yerde uzun zamandan beri konuşuluyordu. Şaşırtıcı değil ama üzücü ve tam Ekrem İmamoğlu'nun savunma duruşmalarının başladığı günün tercih edilmiş olması da başka bir mesajın verildiğini gösteriyor. Sosyal medya hesapları mahkeme kararlarıyla erişime engelleniyor. Ortada suç varsa soruşturma olur. Yani niye engelliyorsunuz suçsuz insanları? Peki, Halk TV'nin yayınlarında işlenen bir suç var mı? Hangi suç işlenmiş de yayın kapatılıyor? Özetle, bu bir düşman ceza hukuku uygulamasıdır. Bunu herkese yapabilirler, her yayın organına yapabilirler. Her yurttaş, kendisine bir suç uydurularak hapse atılabilir.

Bakın, bunun en canlı örneklerinden bir tanesi benim. Erdoğan'ın AK Parti Genel Başkanı kimliğiyle Mersin AK Parti Kongresi'nde yapmış olduğu konuşmaya Zafer Partisi Genel Başkanı olarak Antalya'da cevap verdim ve bundan dolayı Antalya'da değil, bakın, Antalya'da değil, Cumhurbaşkanı Ankara'da, ben de Ankara'dayım. Ankara'da da değil, İstanbul tarafından gözaltına alındım. Kayseri'de bitmiş bir soruşturma, Kayseri Başsavcılığı'nın ve emniyetinin kapatmış olduğu bir soruşturmadan dolayı Suriyelilere yönelik bir halk tepkisi olmuştu. O soruşturmadan dolayı ben gözaltındayken uyduruk bir belge düzenlenerek o belgeye dayanarak tutuklandım. O belgeye dayanarak beş ay tutuklu kaldım ve ceza alarak tahliye edildim. Bu, Beriya düzenidir. Yani Sovyet istihbarat şefi Beriya, Stalin'e şöyle der: 'Siz bana adamı verin, ben ona suçu bulurum.'

Onun için Türkiye'de hukuk devleti mi? Bu, tarihin gördüğü en büyük esprilerden bir tanesidir. Türkiye'de hukuk devleti falan yok. Hukuk hiçbir yurttaşı korumuyor artık ve suçluların ellerini kollarını sallayarak dolaştıklarını görüyoruz. İşte fon yolsuzluğundaki durum. Eğer söz konusu genel başkan yardımcısı bir muhalefet partisinin üyesi olsaydı bugün hapiste olurdu. Ama iktidar partisinin üyesi olduğu için WhatsApp grubundan çıkartılarak cezalandırıldı. Ama bakın, bütün bunlara tahammül edeceğiz. Hukuktan ayrılmayacağız ve sandığa kadar mücadele edeceğiz. Sandıkta Türk halkı gerekeni yapacak.

"Bahçeli isterse fon yolsuzluğu soruşturmasının şeffaf yapılmasını sağlayabilir"

Özdağ, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin fon soruşturmasında yetkili kurumlara şeffaflık çağrısı yapmasına ilişkin soruya şu yanıtı verdi:

Sayın Bahçeli'nin iktidar üzerindeki gücü düşünüldüğünden de kapsamlı ve büyük bir güç. Eğer Bahçeli isterse fon yolsuzluğu soruşturmasının şeffaf yapılmasını sağlayabilir. Bunun için demeçten çok eyleme ve görüşmelere de ihtiyaç var. Gerçekten bu dileğinde samimi mi, önümüzdeki günlerde görürüz.

"Türk askerini Yemen'e, Suudi hanedanının menfaatlerini savunmak için yollayacaksınız"

Bahçeli'nin Türkiye'nin Suudi Arabistan'a askeri destek vermesine ilişkin sözlerini da değerlendiren Özdağ, şunları kaydetti:

Yemen meselesine gelince, Türk askerinin terörle mücadelesini durduracaksınız. Türk askeri, terörle mücadelede Türk polisi ve jandarması terör örgütünü ezmişken, Türkiye'nin içerisinde hiçbir yerde terör örgütü mensupları dolaşamazken, Pençe-Kilit Harekâtı'yla büyük fedakârlıklar yapılarak terör örgütü bu bölgeden püskürtülmüş, kılını bile kıpırdatamaz, Kandil'e sığınmış vaziyetteyken, özetle yenilmişken örgütü muhatap alacaksınız, pazarlık yapacaksınız ve küstahça saldırılarda bulunmasının, açıklamalar yapmasının önünü açacaksınız. Sonra diyeceksiniz ki 'askerimiz şehit olmasın diye yaptık bunları'. Ama Türk askerini Yemen'e, Suudi hanedanının menfaatlerini savunmak için yollayacaksınız. Bu, Türk devlet aklı olamaz. Nasıl PKK ile müzakereler ve Öcalan'la müzakereler Türk devlet aklı değilse, İsrail devletinin aklıysa, Amerikan devletinin aklıysa, Yemen politikası da İsrail ve Amerikan devletinin aklıdır.

Bakın, Husilerin baş düşmanı kim? İsrail. Suudi Arabistan değil. Suudi Arabistan kimin yanında olduğu için çarpışıyorlar? İsrail'in yanında olduğu için çarpışıyorlar Husiler. Çarpışmaları kim başlattı? Suudi Arabistan başlattı. Ve Husiler İsrail'i hedef alıp onları vururken, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail Husilerle başa çıkamamışken, şimdi Türk askerini siz Husilerle mücadele etmek için Suudi Arabistan'a yollayacaksınız. Ondan sonra da İsrail'in Gazze'deki soykırımına karşıyız diyeceksiniz. Buna kimse inanmaz. Buna Türk halkı da inanmaz. Ayrıca buradan bir konuda uyarmak istiyorum. Türkiye'nin Asya ile ticaretinin büyük bölümü Kızıldeniz üzerinden gerçekleşir. Gemilerimiz Süveyş Kanalı'ndan Kızıldeniz'e geçiyor ve buradan Yemen'in ucundan Hint Okyanusu'na açılıyor ve Uzak Doğu'ya gidiyor. Yarın Husiler bu bölgedeki Türk gemilerini hedef alıp vurmaya başlarlarsa ne olacak? Türkiye'nin bütün Asya ticaretini denizden durdurur bu. Vurabilirler mi? Vurabilirler. Ellerindeki silahlar bunun için çok makul. Bu bölgeden Amerikan uçak gemisini kaçırdı bu adamlar. Onun için Türk askerinin Suudi Kralı'nın menfaatleri için dökülecek zerre kanı kadar kanı yok. Ve Mekke İttifakı projesi aslında bir İsrail-Amerikan projesidir. Durum bu.

Trump'ın yemen açıklamasına yanıt: "Türk askerinin kanı suudi ailesinin serveti için dökülemez"

Özdağ, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Yemen'deki Husilere karşı olası bir askeri müdahaleye Türkiye'yi de davet edip etmeyeceğine ilişkin soruya, "Yapabilirim" yanıtını vermesinin hatırlatılması üzerine de "Eğer Husilere karşı savaşılacaksa bunu Amerikalılar ve İsrailliler kendileri yapsınlar. Türk askerinin kanı Suudi Arabistan'ın toprak bütünlüğü veya Suudi ailesinin serveti için dökülemez" dedi. 

 

ANKA

"Tam Ekrem İmamoğlu’nun savunma duruşmalarının bayladığı günün tercih edilmiş olması da bir başka mesajın verildiğini gösteriyor”
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

jw id: 
3kHq5CNk
related nodes: 
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Milyonlar talep etmeye devam ettikçe Türkiye'de demokrasi kaçınılmazdır
Mahmut Arıkan: Fon soruşturmasında adı geçenlerin 'lekelenmeme hakkı' var da muhalif seslerin yok mu?
İBB Davası: İmamoğlu 19 ay sonra ilk kez savunma yapacak
Type: 
SEO Title: 
Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ: Bu bir düşman ceza hukuku uygulamasıdır
copyright Independentturkish: 

YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Milyonlar talep etmeye devam ettikçe Türkiye'de demokrasi kaçınılmazdır

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Hollanda'da yayımlanan De Volkskrant gazetesinde "Türkiye'de demokrasi kaçınılmazdır, Milyonlar talep etmeye devam ettikçe" başlıklı bir makale yayınladı. Özel, şunları kaydetti:

"Avrupa'nın daha yakından tanıması gereken başka bir Türkiye daha var"

Türkiye ile Hollanda arasındaki ilişkiler, ticaretin, diplomasinin, insanların ve fikirlerin dolaşımının şekillendirdiği yüzyıllara uzanan bir geçmişe sahiptir. Bugün Hollanda'da yaşayan yüz binlerce Türkiye kökenli insan da bu köklü bağları geleceğe taşımaktadır. Ancak Hollandalılar da dahil pek çok Avrupalı için Türkiye denildiğinde akla öncelikle tek bir isim geliyor: Recep Tayyip Erdoğan. Erdoğan'ın yönetimi, Türkiye'nin son yıllardaki siyasi yöneliminde derin izler bıraktı. Bu süreçte Türkiye; NATO'nun güvenliği, göç, enerji güzergahları ve Avrupa ile Orta Doğu'yu çevreleyen çatışmalar açısından da giderek daha merkezi bir ülke haline geldi. Oysa Avrupa'nın daha yakından tanıması gereken başka bir Türkiye daha var.

"Türkiye'nin tarihi yalnızca otoriterliğin değil, aynı zamanda demokratik direncin de tarihidir"

Türkiye'nin köklü ve karmaşık bir demokrasi geleneği vardır. Cumhuriyet, Osmanlı'nın son dönemindeki anayasal mücadelelerin ardından doğmuş, milli egemenlik ve temsil ilkeleri üzerine Ekim 1923'de kurulmuştur. Çok partili hayata geçişten bu yana Türkiye'de iktidarlar defalarca sandık yoluyla değişmiştir.

Demokrasi tarihimiz hiçbir zaman kolay olmadı. Türkiye askeri darbeler, siyasi şiddet, kutuplaşma ve temel özgürlükler üzerindeki kısıtlamaları yaşadı. Ancak bütün bunlara rağmen sandık her zaman önemini korudu. İktidar partileri seçim kaybetti, muhalefet partileri seçim kazandı. Dolayısıyla Türkiye'nin tarihi yalnızca otoriterliğin değil, aynı zamanda demokratik direncin de tarihidir. Bugün bu demokratik direnç ciddi bir sınavdan geçiyor.

"2024 yerel seçimleri, değişim talebinin boyutlarını açıkça ortaya koydu"

Erdoğan ve iktidar ortakları; ekonomide yaşanan sorunlar, kurumların aşınması ve ülkenin her kademedeki kötü yönetim nedeniyle rayından çıktığı yönünde giderek güçlenen toplumsal tepkiyle karşı karşıya. 2024 yerel seçimleri, değişim talebinin boyutlarını açıkça ortaya koydu. Muhalefet ülke genelinde en yüksek oy oranına ulaştı ve Türkiye'nin büyük şehirlerinin çoğunu kazandı ya da elinde tutmayı başardı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Fon krizi, skandallar zincirinin yalnızca son halkasıdır"

Geçtiğimiz ay patlak veren finans piyasalarındaki fon krizi ise siyasi sorumluluğu iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi'ne ait olan skandallar zincirinin yalnızca son halkasıdır. Yetkililer, toplam değeri yaklaşık 20 milyar doları bulan yatırım fonlarının tasfiyesine karar vermiş, bu durum yaklaşık yarım milyon bireysel yatırımcıyı etkilemiştir. Piyasa manipülasyonu, dolandırıcılık ve diğer suç iddialarına ilişkin soruşturmalar ise devam etmektedir.

Fon işlemlerine ilişkin iddiaların ardından AKP genel başkan yardımcısının istifa etmesi, mevcut ve eski AKP'li yöneticilerinin, aile üyeleri ile yakın çevrelerinden bazı kişilerin de sürece dahil olabileceğine yönelik haberler, kamuoyundaki sorgulamaları daha da artırdı. Sağlıklı işleyen herhangi bir demokraside, böylesine büyük bir denetim ve kamu güveni krizinin siyasi sorumluluğunu taşıyan bir hükümetin istifayı değerlendirmesi beklenirdi. AKP iktidarı ise bunun yerine, taraflı bir yargı eliyle muhalefeti etkisiz hale getirmeyi seçti.

"İmamoğlu, otuzdan fazla muhalefet belediye başkanı ve yüzlerce kişiyle birlikte cezaevinde"

İstanbul'un seçilmiş Büyükşehir Belediye Başkanı ve muhalefetin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun yaşadıkları bunun en açık örneklerinden biridir. İmamoğlu, 2019'da İstanbul'da iktidar partisini mağlup etti. İptal edilen seçimin yenilenmesinde oy farkını daha da artırarak yeniden kazandı. 2024'te ise bir kez daha seçildi.

Bugün İmamoğlu, otuzdan fazla muhalefet belediye başkanı ve yüzlerce kişiyle birlikte cezaevinde. Üniversite diploması iptal edilerek cumhurbaşkanı adaylığının önü kesilmeye çalışıldı; sosyal medya hesaplarına Türkiye'den erişim engellendi. Üstelik bu yalnızca İmamoğlu ile sınırlı değil. Son haftalarda yüzlerce muhalif isme ait sosyal medya hesabına da erişim engeli getirildi. Benzer kısıtlamaları 2025'teki kitlesel protestolar sırasında da görmüştük.

"Ben bunu muhalefeti zayıflatmayı ve bölmeyi amaçlayan siyasi bir müdahale olarak görüyorum"

Bu krizi ben de bizzat yaşadım. Parti kurultaylarında delegeler beni defalarca önceki partimin genel başkanlığına seçti. Daha sonra bir mahkeme kararıyla görevden alındım ve selefim yeniden göreve getirildi. Ben bunu muhalefeti zayıflatmayı ve bölmeyi amaçlayan siyasi bir müdahale olarak görüyorum.

İşte bu nedenle temmuz ayında 90 milletvekili arkadaşımla birlikte Yeni Parti'yi kurduk. Ancak amacımız yalnızca bir iktidarın yerine başka bir iktidarı getirmek değildir. Türkiye, demokratik rekabeti gerçek anlamda mümkün kılan kurumlarını yeniden inşa etmek zorundadır: bağımsız mahkemeler, özgür medya, güçlü bir parlamento, hesap verebilir bir yönetim ve herkes için eşit uygulanan seçim kuralları.

"Türkiye de kendi demokratik setlerini yeniden inşa etmek zorundadır"

Bu noktada Hollanda'nın tarihsel deneyimi bize güçlü bir benzetme sunuyor. Hollandalılar yüzyıllardır denizin oluşturduğu tehlikenin hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmadığını biliyor. Çözüm, deniz suyun yükselmediğini varsaymak değil; yükselen suya dayanabilecek kadar güçlü setler inşa etmektir.

Türkiye de kendi demokratik setlerini yeniden inşa etmek zorundadır. Siyasetçilerin talimat veremeyeceği bağımsız mahkemelere, özgürce çalışabilen bir medyaya, ifade ve toplanma özgürlüğü başta olmak üzere demokratik hak ve özgürlüklerin eksiksiz kullanılabildiği bir düzene ve hiçbir iktidarın seçim kaybetme korkusuyla demokratik rekabeti ortadan kaldıramayacağı kadar güçlü seçim güvencelerine ihtiyacımız var.

"Türkiye'de demokrasinin kaçınılmaz olduğuna inanıyorum"

Türkiye'nin vatandaşları sandığa olan bağlılıklarını defalarca gösterdi. Demokrasi, siyasi yelpazenin farklı kesimlerindeki demokratların çok basit bir ilkenin arkasında durmasıyla güçlenecektir: Türkiye'yi kimin yöneteceğine yalnızca ve yalnızca halk karar vermelidir. Türkiye'de demokrasinin kaçınılmaz olduğuna işte bu nedenle inanıyorum. Tarihimiz bunu garanti ettiği için değil; milyonlarca vatandaşımız demokrasiyi talep etmekten vazgeçmediği için.

Makalede, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın 7 Ekim'de AK Parti'ye geçmesinin ardından İzmir'deki protestoların görüldüğü görsel kullanıldı.

 

ANKA

 

“Türkiye'yi kimin yöneteceğine yalnızca ve yalnızca halk karar vermelidir"
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 11:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Mahmut Arıkan: Fon soruşturmasında adı geçenlerin 'lekelenmeme hakkı' var da muhalif seslerin yok mu?
İBB Davası: İmamoğlu 19 ay sonra ilk kez savunma yapacak
Halk TV’ye kayyum atanmasına tepkiler
Type: 
SEO Title: 
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Milyonlar talep etmeye devam ettikçe Türkiye'de demokrasi kaçınılmazdır
copyright Independentturkish: 

DOSYA | Peru'da yeni güvenlik doktrini ve polis reformu (1): Asimetrik tehditler ve devlet yanıtı

Latin Amerika coğrafyasında devlet otoritesinin asimetrik tehditler karşısında sınandığı And Bölgesi hattında, Peru bugün çok radikal ve yapısal bir güvenlik dönüşümünün tam merkezinde duruyor.

Ülkede son yıllarda ivme kazanan şantaj, organize cinayetler ve çete yapılanmaları karşısında Devlet Başkanı Keiko Fujimori hükümetinin aldığı kararları sıradan bir asayiş takviyesi olarak görmek büyük bir hata olur.

Aksine, Lima yönetimi polis teşkilatının hiyerarşik yapısını, operasyonel mantığını ve yetki sınırlarını baştan aşağı yeniden kurgulayan kapsamlı bir reform paketini sahaya sürüyor. Polis gücünün niteliğini ve niteliksel yetki alanını genişleten bu adımlar, ülkenin iç güvenlik mimarisini klasik kolluk anlayışından çıkarıp entegre bir askeri-sivil saha kontrol modeline dönüştürüyor.

Yeni polis yapılanmasının en kritik ayağını, polisin karar alma ve saha icra yetkilerini askeri komuta zinciriyle doğrudan eklemleyen Birleşik Komutanlık yani Comando Unificado mekanizması oluşturuyor.

Bu yeni idari ve operasyonel modelde polis teşkilatı, alışılagelmiş İçişleri Bakanlığı bürokrasisinin tek taraflı idari hiyerarşisinden sıyrılarak doğrudan Lima’daki Kara Kuvvetleri Karargahı’na bağlı bir harekât koordinasyonuna dahil ediliyor.

İstihbarat paylaşımından saha devriyelerine, nokta operasyonlardan stratejik alan hâkimiyetine kadar tüm süreçler, polis ve ordunun üst düzey kurmaylarının aynı masa etrafında oturduğu bu tek merkezden sevk ve idare ediliyor. Bu durum, polis teşkilatının sahadaki müdahale hızını artırırken bürokratik onay süreçlerinin yarattığı zaman kayıplarını da tamamen ortadan kaldırıyor.

Söz konusu yeni yapılanma kapsamında polis teşkilatının uzmanlık birimleri ve saha kuvvetleri de yeniden yapılandırılıyor. Çetelerin finansal ve lojistik damarlarını kesmek amacıyla kurulan özel istihbarat ve operasyon timleri, ordunun teknik imkânlarıyla teçhizatlandırılıyor. Polisin rutin mülki asayiş birimleri ile özel harekât unsurları arasındaki koordinasyon güçlendirilirken yüksek riskli kent merkezlerinde ve suç yoğunluğunun tavan yaptığı kırsal hatlarda polisin operasyonel yetkileri neredeyse askerî bir seviyeye çekiliyor. Emniyet mensuplarının saha devriyelerinde askerî zırhlı araçları ve ordunun teknolojik altyapısını aktif biçimde kullanması, suç odaklarına karşı orantısız ve yıpratıcı bir baskı oluşturmayı hedefliyor.

Emniyet teşkilatının yetki genişlemesindeki bir diğer stratejik nokta ise gözaltı, arama, teknik takip ve saha sorgulaması gibi adli kolluk süreçlerinde polise tanınan olağanüstü esneklikler oluyor. İlan edilen olağanüstü hâl kararlarıyla birleşen bu yeni kurumsal yapılanma, polisin mahkeme kararı beklemeden belirli kritik bölgelerde ani operasyonlar yapabilmesine, şüpheli odaları tecrit edebilmesine ve suç şebekelerine dönük nokta baskınları düzenlemesine olanak tanıyor.

Bunun yanında, cezaevlerinin dış güvenliğinin ve komuta-kontrol engelleme sistemlerinin ordu destekli polislere devredilmesi, polis teşkilatına suç örgütlerinin içerideki ve dışarıdaki bağlantılarını eş zamanlı olarak operasyonlarla koparıp alma yetkisi veriyor.

Yeni emniyet vizyonunun bölgesel ve uluslararası ayağı ise polisin teknik ve istihbari kapasitesini doğrudan yükseltmeyi amaçlıyor. ABD ile yürütülen stratejik temaslar ve Latin Amerika genelindeki Americas Shield, yani Amerika Kalkanı ittifakı çerçevesinde, Peru polis teşkilatı sınır aşan suç ağlarını izlemek üzere uluslararası istihbarat havuzuna entegre ediliyor. Yabancı teknik destek, uydu takibi ve siber istihbarat araçlarının Peru polisinin hizmetine sunulması, yerel emniyet birimlerinin sadece sokaktaki suçluyla değil, uluslararası finans ve uyuşturucu çeteleriyle de doğrudan mücadele edebilecek bir donanıma kavuşmasını sağlıyor.

Elbette polisin bu derece güçlendirilmesi, orduyla doğrudan ortak komuta altına sokulması ve geniş idari yetkilerle donatılması Peru kamuoyunda ve siyasal zemininde ciddi tartışmaları da beraberinde getiriyor. Bu sert yapılanmayı destekleyen kesimler, suç oranlarının ulaştığı seviye karşısında geleneksel polis yöntemlerinin yetersiz kaldığını ve devletin caydırıcılığını yeniden kazanması için bu tarz radikal reformların şart olduğunu savunuyor. Eleştirenler ve insan hakları temsilcileri ise polisin askerî bir disiplin ve hiyerarşi içine çekilmesinin sivil denetim mekanizmalarını zayıflatabileceği endişesini dile getiriyor.

Bütün resmi birleştirdiğimizde, Peru'da Keiko Fujimori hükümetinin hayata geçirdiği yeni polis yapılanması, basit bir mevzuat değişikliğinin çok ötesinde, devletin iç güvenlik doktrinini ve saha egemenliğini yeniden inşa etme hamlesi olarak öne çıkıyor. Polisin askerî kapasiteyle tahkim edildiği, operasyonların tek merkezden yönetildiği ve uluslararası istihbaratla desteklendiği bu yeni yapı, And coğrafyasında devlet kapasitesinin ve güvenlik politikalarının gelecekte nasıl şekilleneceğini gösteren çok somut bir örnek oluşturuyor.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Umut Berhan Şen Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 11:15
Main image: 
jw id: 
2srY3oG3
Label: 
Type: 
SEO Title: 
DOSYA | Peru'da yeni güvenlik doktrini ve polis reformu (1): Asimetrik tehditler ve devlet yanıtı
copyright Independentturkish: 

Mahmut Arıkan: Fon soruşturmasında adı geçenlerin 'lekelenmeme hakkı' var da muhalif seslerin yok mu?

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Yeni Yol Partisi’nin Grup Toplantısı'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Arıkan, Halk TV’ye kayyım atanmasına ilişkin, "Yine sabahın erken saatleri, yine bir basın kuruluşuna operasyon! Elbette iddialar araştırılacak, varsa suçun üzerine gidilecek. Ancak geçtiğimiz günlerde Sayın Cevdet Yılmaz, fon soruşturmasında adı geçenlerin 'lekelenmeme hakkını' hatırlatmıştı. Fon soruşturmasında adı geçenlerin lekelenmeme hakkı var da muhalif seslerin yok mu? Buradan iktidara sesleniyorum: Türkiye’yi germeyin. Türkiye’yi her sabah yeni bir krize uyandırmayın" dedi.

Kamuoyunda "fon krizi" olarak bilinen sermaye piyasalarındaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Arıkan, "Listenin Cumhurbaşkanı’nın önünde olduğu" yönündeki iddiaları hatırlatarak, şunları söyledi:

Burası bir hukuk devleti değil mi? Bu ülkenin Anayasası yok mu? Bu ülkenin savcısı, hâkimi yok mu? Eğer burası bir hukuk devletiyse liste Cumhurbaşkanı’nın önünde değil, yargının önünde olmalıdır! Cumhurbaşkanlığı, yargı makamı değildir.

Öte yandan sorgulamamız gereken başka şeyler de var, diyelim ki paralar iade edildi. Peki, milletin kırılan adalet duygusunu hangi IBAN’a yatıracaksınız? Devlete duyulan güveni hangi dekontla geri getireceksiniz? ‘Kimse görmezse devam, ortaya çıkarsa iade’ anlayışını hangi EFT ile temizleyeceksiniz?

Türkiye’nin bir aydır gündemini meşgul eden bu 131 fon, aslında sistemin taşınamaz hâle gelmesi sonucunda patlayan fonlardır. AK Parti yönetiminde usulsüzlüğün ve denetimsizliğin en bariz örnekleri oldular. Bir bankanın bünyesindeki iki yatırım fonunu inceledik. Üstelik bu bir kamu bankası! Bu kamu bankası, bugün tasfiye edilen fonların işlemlerinde de sorumluluk üstlenen bir banka. Bu fonlarda yaklaşık üç yıl boyunca yalnızca ikişer yatırımcı bulunuyor. Dikkatinizi çekiyorum: Sadece iki yatırımcı! Ve bu süreçte fonların değeri yaklaşık dört katına yükseliyor. Ardından fonlara yeni yatırımcılar katılıyor. Bir fondaki yatırımcı sayısı, bir bakıyorsunuz, 14 bin 500’ü aşıyor. Fonların fiyatları yüksek seviyelere ulaşınca milyarlarca liralık para çıkışı gerçekleşiyor. Sadece bir fonda, yüksek fiyat döneminde giren paradan 4 milyar 190 milyon lira daha fazla para çıkıyor! Sonuçta vatandaşın ekranında milyarlarca lira olarak görünen bir yatırım var. Ancak yatırımcıların bir bölümü bile parasını bu fondan çekmek istese kayıp çok ama çok yüksek olabilir! Şimdi bunları niçin anlatıyoruz? Amacımız kimseyi peşinen suçlamak değil. Ancak ortada yine görmezden gelinemeyecek rakamlar, cevaplanması gereken sorular ve çok ciddi riskler var.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Arıkan, söz konusu gelişmeler üzerine Sermaye Piyasası Kuruluna (SPK) ve ilgili kamu bankasının ekonomi yönetimine seslenerek, "131 fon hakkında işlem yaparken benzer riskleri taşıyan başka fonları da incelediniz mi? Milyarlarca liralık çıkışların hangi hesaplara yapıldığını araştırdınız mı? Yeni bir fon krizinin yaşanmayacağını garanti edebiliyor musunuz" sorularını yöneltti. Arıkan, "Tüm bunlar, AK Parti’nin yönetim anlayışını bir kez daha ortaya koydu. AK Parti’nin yönetim anlayışı 3F’den mi ibaret? Fon, faiz, fırsat! Atalarımız ne güzel söylemiş: ‘Ele verir talkını, kendi yutar salkımı!’ Millete üretimin riskini, kendinize finansal getiriyi uygun gören bir anlayışla bu ülke nasıl kalkınacak? Bu güzel ülkenin geleceği, AK Parti’nin 3F’sine teslim edilemez" dedi.

"Zirvede hukukun üstünlüğünü anlatıyorsunuz ama ekranlarda referansın"

Adalet Bakanlığının ev sahipliğinde düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın adalet üzerine yaptığı konuşmaya dikkati çeken Arıkan, şunları kaydetti:

Bu fon vurgununun gölgesinde gerçekleşen zirve hakkında iktidara şunu soruyoruz: O kürsüde hangi adaleti anlattınız? Türkiye, 2025 Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde 143 ülke arasında 118’inci, 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’nde 182 ülke arasında 124’üncü, 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde ise 180 ülke arasında 163’üncü sırada. Çok ilginç değil mi? İktidar, hukukta 118’inci, özgürlükte 163’üncü sırada… Ama adalet konuşulacağı zaman kürsüde en önde… Ankara 2 No’lu Baro Başkanı, televizyon ekranlarında ne diyor: ‘Bizler referans olduk, bakanlıklarla görüştük. Bakanlık bir ayrıcalık tanıdı. 70 tane baro üyesi avukat arkadaşımızı hâkim, savcı yaptık.’ Hukuk fakültesi mezunları atamalarda adalet beklerken baro başkanı ayrıcalıklarla övünüyor! Antalya’da zirvede hukukun üstünlüğünü güzel güzel anlatıyorsunuz ama ekranlarda referansın üstünlüğünü anlatıyorsunuz.

Arıkan, Adalet Bakanlığı'na seslenerek, "Bu ayrıcalığı kim, hangi yetkiyle tanıdı? Hâkim ve savcı olmak için hukuk mu bilmek gerekiyor, Yoksa doğru kişiyi mi bilmek gerekiyor? Bu açıklamanın gereğini yapın, atama süreçleri nasıl işliyor kamuoyuna açıklayın" talebini dile getirdi. 

"Emekli maaşını TÜİK’in rakamlarına göre alıyor ama alışverişini marketin fiyatlarına göre yapıyor"

Suriye’deki yüksek enflasyon nedeniyle Türkiye’nin dünya genelinde gıda enflasyonu sıralamasında beşinci sıraya gerilediğini söyleyen Arıkan, TÜİK verileri üzerinden gıda fiyatlarındaki artışa ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

İktidar bunun için büyük bir çaba sarf etti diyeceğim ama maalesef durum öyle değil… Yani orada bile iktidarın bir başarısı değil, Suriye’nin başarısızlığı var. Peki, sıralamada bir basamak gerileyince vatandaşın mutfak masrafı azaldı mı? Elbette hayır. TÜİK’e göre yıllık gıda enflasyonu yüzde 27,62. Peki, markette son bir yılda fiyatlar nasıl değişti? TÜİK’in açıkladığı gıda enflasyonunun neredeyse üç katı. Emekli maaşını TÜİK’in rakamlarına göre alıyor ama alışverişini marketin fiyatlarına göre yapıyor. Çok laf söylemeye gerek yok. İşte Türkiye’deki geçim krizinin özeti budur.

"Anadolu’nun evlatlarını belirsiz hedeflerle karşı karşıya bırakmayın"

Arıkan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin de şunları söyledi: 

Savunma amaçlı olduğu, Yemen’e yönelik bir saldırı harekâtı yapılmayacağı açıklanıyor. Bunlar önemli güvencelerdir… Ama bir devletin geleceğine ilişkin kararlar yalnızca sözlü güvencelerle değil, açık hükümlerle, belirlenmiş sınırlarla ve hukuki denetimle güvence altına alınmalıdır. O yüzden şimdi sormak zorundayız: Mekke Anlaşması’nın arkasında Amerika’nın bölgesel hesapları var mı? Bize anlatılanlarla Washington’da planlananlar ne ölçüde örtüşüyor? Trump’ın Türkiye ve Mehmetçiğimiz hakkındaki hadsiz açıklamalarına hükümet daha ne kadar sessiz kalacak? Şimdi biz de iktidara açık bir çağrıda bulunuyoruz: Anadolu’nun evlatlarını belirsiz hedeflerle, ucu açık taahhütlerle karşı karşıya bırakmayın. Atılacak her adımın amacını, kapsamını ve sınırlarını açıkça ortaya koyun. Meclis’ten attığınız imzaları saklamaktan vazgeçin.

Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarından dolayı Türkiye'nin öncülüğünde, Ankara'da "Yemen Diyalog Masası" kurulması gerektiğini kayleden Mahmut Arıkan, "Türkiye, sahip olduğu diplomatik birikimi ve bölgesel ilişkilerini kullanarak Yemen'de arabuluculuk sorumluluğu üstlenmelidir" dedi.

"Türkiye'nin hak ettiği durum bu değil"

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Halk TV'ye kayyım atanmasına ilişkin Meclis'te basın mensuplarına açıklama yaptı. Arıkan şöyle konuştu:

Sabaha bir olumsuzlukla uyandık. Her gün olumsuz gelen haber hepimizin ümidini kırıyor, morallerimizi bozuyor. Türkiye'nin hak ettiği durum bu değil. Daha güzel günlere, sabahlara uyanmayı Türkiye hak ediyor. Farklı seslerin, kanaatlerin sesinin kısılması, bu sesleri duyacak mecraların her gün azalması kabul edilebilir durum değil. Geçen hafta Türkiye'de bir adalet zirvesi yapıldı. Başka ülkelerden, yabancı ülkelerden 70 ülkeden misafirler vardı. Merak ediyorum acaba o ülkelere hangi mesajlar verildi? Bugün yapılan operasyonun bilgisi onlara verildi mi? Dünyada açıklanan istatistiklerde, basın özgürlüğünde, hukukun uygulanmasında, yolsuzluk endeksinde hep son sıralardayız. Böyle giderse o istatistiklerde yerimizi bile alamayacağız. Birtakım temellerin gerçekleşebilmesi için önünde engel gören şeylerin bir şekilde ortadan kaldırılması kabul edilebilir durum değil. Bu hukuksuzluğu, bu haksızlığın kaldırabilmesi için bizler de mücadelemize devam edeceğiz.

 

ANKA

“ AK Parti’nin yönetim anlayışı 3F’den mi ibaret? Fon, faiz, fırsat! “
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Halk TV protestosu
Halk TV’ye kayyum atanmasına tepkiler
Halk TV’ye kayyum atandı
Type: 
SEO Title: 
Mahmut Arıkan: Fon soruşturmasında adı geçenlerin 'lekelenmeme hakkı' var da muhalif seslerin yok mu?
copyright Independentturkish: 

İBB Davası: İmamoğlu 19 ay sonra ilk kez savunma yapacak

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu 53’ü tutuklu 436 sanıklı İBB Davası’nda savunma sırası İmamoğlu’na geldi. Yaklaşık 19 aydır tutuklu bulunan ve iddianamede 143 farklı eylemden sorumlu tutulan İmamoğlu’nun bugün savunmasına başlaması bekleniyor. İmamoğlu ile avukatları, 4 gün boyunca savunma yapacak. 

Cumhurbaşkanı adayı ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu 53’ü tutuklu 436 sanıklı İBB Davası’nın 98. günü başlıyor. İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi yerleşkesinde görülen İBB Davası’nın 98. gününde, Ekrem İmamoğlu, savunma yapmaya başlayacak. İmamoğlu’nun ve avukatlarının savunmasının 4 gün sürmesi bekleniyor.

İmamoğlu’nu izlemek üzere oyuncu İlyas Salman ve şair-yazar Sunay Akın da duruşma salonuna geldi. YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ve partileler de duruşmayı izleyecek. Tamamen dolan salonda, savunma sırasında slogan atılmaması ve video kaydı yapılmaması yönünde uyarıda bulunuldu.

İmamoğlu, 19 Mart 2025’ten bu yana cezaevinde

Türkiye, 19 Mart 2025 sabahına, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alındığı operasyonla uyandı. İmamoğlu, İBB'ye yönelik yolsuzluk iddiasıyla başlatılan soruşturma kapsamında sevk edildiği hakimlikçe 23 Mart 2025’te tutuklandı. İçişleri Bakanlığı, aynı gün İmamoğlu'nun geçici tedbir olarak görevinden uzaklaştırıldığını bildirdi.

İddianame, Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasından 8 ay sonra, 11 Kasım 2025’te hazırlandı. İddianamede, kamu davası açılan şüphelilerden 99'unun örgüt mensubu, Ekrem İmamoğlu'nun örgütün kurucusu ve elebaşı olduğu öne sürüldü.

İlk duruşma 9 Mart 2026’da yapılmıştı

Ekrem İmamoğlu’nun arasında bulunduğu 107'si tutuklu, 5'i "müşteki sanık" olmak üzere 407 sanığın yargılandığı davanın ilk duruşması ise 9 Mart 2026’da Silivri’de başladı. İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nce, Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevinde yapılan duruşmalarda verilen tahliye kararları ve kabul edilen ek iddianame nedeniyle tutuklu sanık sayısı 53'e indi, tutuksuz sanık sayısı ise 436’ya çıktı.

"Savunma yapmadı" şeklinde tutanağa geçirilmişti

İBB Davasının 8 Temmuz 2026’da görülen 64. günü, İmamoğlu ile mahkeme başkanı arasında savunması süresi tartışması yaşandı. Tartışma sonrasında duruşma salonundan çıkarılan İmamoğlu'nun, "Susma hakkımı kullanmıyorum. Taleplerimi ve tespitlerimi anlatacağım" şeklindeki sözleri, Mahkeme Başkanı tarafından, “Susma hakkını kullandı” şeklinde duruşma zaptına geçirilmişti.

 

ANKA

53’ü tutuklu 436 sanığın yargılandığı İBB davasında savunma sırası Ekrem İmamoğlu’na geldi. İmamoğlu ve avukatlarının dört gün boyunca savunma yapması bekleniyor
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB Davası: İmamoğlu 19 ay sonra ilk kez savunma yapacak
copyright Independentturkish: 

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Halk TV protestosu

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu "Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi"ni görüşmek üzere toplandı.

YENİ Partili üyeler görüşmeler başlamadan önce, Halk TV'ye kayyum atanmasını siyah kurdelelerle gözlerini ve ağızlarını kapatarak protesto etti.

YENİ Parti Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı, komisyonda yaptığı konuşmada, kayyum kararını eleştirerek, şunları söyledi:

Türkiye’de böyle bir gün herhalde bir daha Cumhuriyet tarihinde olmaz. Tam da Ekrem İmamoğlu’nun yargılama gününün olduğu günde, tam da fon yolsuzluğunu konuşacağımız bu günde, sabahın erken saatinde Türkiye halkının evine kayyum atandı şu anda, evine. Bu olmaz, böyle bir şey olamaz. Bu kabul edilmez. Bu artık Türkiye’nin geldiği noktanın en son hâlidir. Böyle bir şey olamaz. Fon yolsuzluğunu anlatacağız. Fondaki meselelerin ifşa edilmesini isteyeceğiz. Gazetecileri, haber yapanları tutuklayacaklar ve Türkiye’nin bağımsız televizyonlarına darbe yapacaklar. Bu kabul edilemez, böyle bir şey olmaz. Bugün bu görüşmenin hiçbir anlamı kalmadı artık.

Ocaklı’nın konuşmasının ardından YENİ Partili komisyon üyeleri, siyah kurdelelerle gözlerini ve ağızlarını kapatarak protestolarını sürdürdü.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Karabat: "Milletin haber alma hakkını engelleyen bir şafak operasyonuyla beraberiz"

YENİ Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat da Halk TV’ye yönelik operasyonun milletin haber alma hakkını engellediğini söyledi. Karabat, şöyle konuştu:

Yeni şafak operasyonu. Milletin sesini, milletin haber alma hakkını engelleyen bir şafak operasyonuyla beraberiz. Bugün ne konuşacak Türkiye? Fon skandalını konuşacak. Kim duyuracak? Haber kanalları duyuracak. Bugün ne konuşacak Türkiye? Ekrem İmamoğlu’nun savunmasını konuşacak. Aylardır savunma yaptırmadılar. Savunmanın olacağı gün o savunmayı verecek kanallardan bir tanesini kapattılar. Türkiye’de herkes borsanın derinleşmesinden bahsediyor, borsanın büyümesinden bahsediyor ama hukukun olmadığı yerde borsa büyüyebilir mi? Hukukun olmadığı yere sermaye gelebilir mi? Herkesin sesini kes, herkesi sustur. Daha dün, bugün burada sunum yapacak konuyla ilgili arkadaşımızın eşiyle ilgili soruşturma başlattılar. İstiyorlar ki 'Her şeyi yapalım, kimse duymasın'. İstiyorlar ki 'Herkes bizim dediğimizi duysun'. Buna karşı bir adım bile geri atmadan mücadeleye devam edeceğiz. Bu zamana kadar baskı yaptığınız gençlerin sesini susturacağınızı sanıyorsunuz ama milletin vicdanı sizin huzurunuzdan büyük. Halk TV’ye yapılan sabah operasyonunu bir kez daha buradan kınıyorum. Milletin haber alma hakkına, demokrasiye vurulmuş büyük bir darbedir.

"Fon krizini konuşmayı engellemek için..."

YENİ Parti Komisyon Sözcüsü ve Antalya Milletvekili Cavit Arı da Halk TV’nin vatandaşların gündemi takip ettiği önemli yayın organlarından biri olduğunu belirterek, şunları söyledi:

Hazırlanmış kanun teklifini konuşacaktık. O nedenle buradaydık. Ancak Türkiye’nin neredeyse yüzde 50’sinin izlediği ve Anadolu’ya gittiğinizde birçok vatandaşın ‘Her gün sabahtan akşama izledim’ dediği televizyon kanalına kayyum atandı. Bu ne demektir? Bu, iktidarın duymasını istemediği, görmesini istemediği birçok konunun vatandaştan saklanması ve vatandaşın duymasının engellenmesi adına yapılmış bir operasyondur, bir hukuksuzluktur. Vatandaşımız bu uygulamayı kesinlikle reddetmektedir. Çünkü doğruları dinlediği, izlediği ve iktidarın bugüne kadar yaptıklarını görebildiği en önemli kanallardan birisine kayyum atanmıştır. Gerçekten vicdanlar şu an sızlamaktadır. Tekrar söylüyorum; neredeyse bu ülkede yüzde 50’ye yakın vatandaşımızın, belki daha çoğunun her gün sabahtan akşama izlediği bir kanala bu operasyon yapılmıştır.

Söylendiği gibi bugün fon krizi konuşulacak. Fon krizini yaratanlar, fon krizinin konuşulmasını engellemek için önce bu konu üzerine giden milletvekili arkadaşlarımızın eşlerine birtakım işlemler yapmaya çalışıp seslerini kesmeye çalıştı. Yetmedi, bunu haber yapan gazetecileri tutukladılar veya ev hapsine aldılar. Şimdi de televizyon kanalına kayyum atadılar. Gerçekten hukuk adına, adalet adına ve demokrasi adına büyük bir yanlıştır. Bu yanlışı reddediyoruz ve Halk TV’nin bir an evvel normal yayına geçmesini ve kayyum kararının kaldırılmasını bekliyoruz.

Tanal’dan komisyonda tepki

YENİ Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, görüntü alan kameramanların bir görevli tarafından salon dışına çıkmalarının istenmesinin ardından Komisyon Başkanı ve AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş’a, "Gazetecileri, televizyoncuları, beyleri niye dışarı çıkarıyorsunuz? Siz burada yetkilisiniz. Böyle bir şey olabilir mi? Tanıtımla ilgili basın mensuplarını kayıt alıyor, görevi olmayan bir kişi burayı yönetiyor, dışarı çıkarıyor. Daha konuşma yapılmadı. Böyle bir şey olabilir mi? Ya siz görevinizi yapın ya bu arkadaşı dışarı çıkarın. Ülkeyi yeteri kadar karıştırdınız, gazeteci mi bıraktınız, televizyon mu bıraktınız, muhalif ses mi bıraktınız? Faşizmi getirdiniz ülkeye" diye konuştu.

 

ANKA

 

YENİ Partili milletvekilleri, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Halk TV’ye kayyum atanması kararını, siyah kurdelelerle gözlerini ve ağızlarını kapatarak protesto etti
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Halk TV’ye kayyum atanmasına tepkiler
Halk TV’ye kayyum atandı
Type: 
SEO Title: 
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Halk TV protestosu
copyright Independentturkish: 

Husiler kendi füzesini üretme peşinde: "Çin'den parça satın alındı"

Yemen'de Husilerin, Çin'den tedarik edilen parçalarla İran'dan bağımsız olarak orta menzilli füze geliştirmeye çalıştığı savunuluyor.

Wall Street Journal'ın (WSJ) haberinde Husi milislerin, İran'ın orta menzilli balistik füzesi Hayber Şekan'ı örnek alarak yeni bir silah tasarlamak için Çin'den parça tedarik ettiği yazılıyor.  

Dünya çapında askeri malzeme sevkıyatlarını takip eden Britanya merkezli araştırma kuruluşu Conflict Armament Research'ün (CAR) analizine göre Husiler, Çin'den füzenin motor ve ana gövdesine ait özel üretim parçalar satın almış.

CAR'ın raporu, Yemen hükümetinin temmuzda sağladığı bilgilere dayanıyor. Yetkililer, geçen yıl iki sevkıyata el koymuş, füze üretiminde kullanılabilecek ekipmanların çeşitli ürünlerin arasında gizlendiğini tespit etmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Sözkonusu parçalar arasında uçuş sırasında füzeye denge sağlayan kanatçıklar ve Hayber Şekan serisi bir füzede kullanılan katı yakıtlı roket motorunun bileşenlerinin yer aldığı aktarılıyor.

Yemenli yetkililer ayrıca füze testlerinde kullanılabilecek araç ve ekipmanlara, ham maddelere ve füzenin bazı bölümlerini yüksek sıcaklıktan koruyan ısıya dayanıklı malzemelere de el koymuş.

CAR analisti Fabian Hinz, bu parçaların ithal edilmesinin Husilerin füze üretimine başlamış olabileceğini gösterdiğini savunurken, sürecin hangi aşamada olduğu bilinmiyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun ilk kez 2022'de tanıttığı Hayber Şekan düşük maliyetli, hareket kabiliyeti yüksek ve hassas vuruş yapabilen bir balistik füze. Bazı modellerinde, patlayıcı başlığı taşıyan burun bölümü uçuşun son aşamasında ana gövdeden ayrılarak küçük bir motor sayesinde hedefe yaklaşırken yönünü değiştirebiliyor.

WSJ, "İran'ın en iyi füzesi" diye nitelediği Hayber Şekan'ın, Tahran'ın Ortadoğu'daki Amerikan üslerine düzenlediği saldırılarda kullanıldığını da aktarıyor.

CAR raporuna göre Husilerin Hayber Şekan'ı örnek alarak geliştirmeyi hedeflediği füzenin menzili yaklaşık 1900 kilometreye ulaşabilir. Bu da Husilerin, Suudi Arabistan'ın tamamını ve İsrail'i menziline alabileceği anlamına geliyor.

BM'nin Yemen yaptırımları panelinde görev yapmış Henry Thompson, Husilerin Çin'den katı yakıtlı balistik füzelerde kullanılan parçaları en az iki yıldır ithal ettiğine dair kanıtlar bulunduğunu savunuyor.

Çin yönetimi ise İran destekli Husilere yönelik BM silah ambargosuna uyduğunu söylüyor. Pekin ayrıca İran savaşının diplomatik yolla çözülmesi için birçok kez çağrıda bulundu. ABD ve İran arasında nisanda imzalanan ateşkeste Pakistan'ın arabuluculuk çabalarına da destek verdi. 

Husiler son dönemde Suudi Arabistan'daki havalimanları, petrol tesisleri ve yakıt depolarına yönelik saldırıları artırdı.

Riyad'ın desteklediği Yemen hükümeti güçleri, geçen hafta Husilerin Babülmendep çevresinde ele geçirdiği bölgeleri geri almak için karşı saldırı başlattı. Husiler de Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının Riyad yönetiminin Yemen'deki askeri operasyonlarına karşılık olduğunu savunuyor.


Independent Türkçe, Wall Street Journal, Times of Israel

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları artırırken kendi cephaneliğini de geliştirmek istiyor
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 10:45
Main image: 

<p>Hayber Şekan&nbsp;saatte yaklaşık 9 bin 650 kilometre hızla ilerleyebiliyor (AFP)</p>

related nodes: 
Suudi Arabistan, Husilerin hava saldırılarını neden durduramıyor?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Husiler kendi füzesini üretme peşinde: "Çin'den parça satın alındı"
copyright Independentturkish: 

Akil İnsanlar Heyeti'nin son toplantısı: "Güven verici önlemler..." Dün bugündür (3)

26 Haziran 2013'te Dolmabahçe'de gerçekleştirilen Akil İnsanlar Heyeti'nin son toplantısında, çözüm sürecinin ilerleyebilmesi için atılması gereken güven verici adımlar da ele alındı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Celalettin Can, KCK ve hasta tutukluların durumu, koruculuk sisteminin kaldırılması, köye dönüşler, yeni karakol ve baraj yapımları, insansız hava araçlarının keşif faaliyetleri, seçim barajı ve Abdullah Öcalan'ın koşulları gibi başlıklardaki görüş ve önerilerini dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'a iletti.

Önceki bölümde çözüm sürecinin genel seyri ve taraflar arasındaki diyalog ele alınırken bu bölümde, barışın ilerlemesi için gerekli gördüğü somut adımlara ilişkin Can'ın değerlendirmeleri ve Erdoğan'ın yanıtları aktarılıyor. (-ed.n.t.)
 

KCK tutuklularının durumuna ilişkin: KCK davası tutuklularını salıvermek için anayasa değişikliği gerekmiyor. Bunun herhangi bir maliyeti de yok. Bir kanun değişikliği ile KCK tutukluları bir gecede bırakılabilir. Sadece onlar değil, silahlı şiddete başvurmamış bütün tutuklular salıverilmeli.

Başbakan bu sorunla ilgili herhangi bir cevap vermedi...


Hasta tutukluların durumuna ilişkin: 400 civarında hasta tutuklu içeride son derece olumsuz koşullarda yaşıyorlar ve bazıları her an ölme tehlikesiyle karşı karşıyalar. Başta müebbetlik ağır hastalar olmak üzere, hasta tutukluları Cumhurbaşkanı'nın salıverme yetkisi var. Bu yetkinin kullanılması önünde herhangi bir engel yok.

Başbakan bu konu hakkındaki açıklamalarımıza cevap vermedi...


Koruculuk sisteminin kaldırılmasına ilişkin: Koruculuk sistemi mutlak olarak kaldırılmalı. Bunun için bir geçiş sürecine ihtiyaç olduğunu biliyoruz. Korucular öncelikle silahsızlandırılır. İşgal ettikleri toprakları boşaltmaları sağlanır. Bir kısmı kırsal alanlardaki petrol boru hattı vb. noktaların güvenliğinde, bir kısmı tarımsal üretimde istihdam edilir.

Başbakan cevaben, "Bu konuyla ilgili çalışmalar sürüyor" dedi ama açıklayıcı ve ikna edici bir cevap vermedi...

Koruculuğun tasfiyesi süreci, çatışmalar nedeniyle köylerini terk etmek zorunda kalan köylülerin dönüşlerinin teşvik edilmesi ve bunun için fiilî adımlar atılmasıyla koşut yürütülmeli...

Başbakan bu konuda "Çatışmalar nedeniyle göçen köylülerin geri dönüşüyle ilgili teşvik sürüyor" dedi ve harcanan paranın miktarını açıkladı. Ancak benim, "Korucular onların birçok köyünü ve toprağını işgal etmiş, üstelik korucular silahlı... Koruculuk sistemi çözülmeden bütün köye dönüş projeleri karşılıksız kalır" şeklindeki görüşüme karşı ikna edici bir cevap vermedi.

Yeni karakollar ve baraj yapımına ilişkin: Yeni karakollar yapılıyor. Yetkililere soruyoruz, "eski ihaleler" ile açıklanıyor. Türkiye Cumhuriyeti devleti barışını birkaç ihaleyi iptal edememeye bağlayamaz. İhaleyi alan şirket ve kişiler başka alanlara yönlendirilerek bunların mağduriyetleri telafi edilebilir.

Ayrıca Dersim'de 38 adet karakoldan bahsediliyor. "Hepsi de yöre insanı açısından kutsal ziyaret yerleri ve çevrelerinde yapılıyor" deniyor. Suriye, Irak, İran sınır boylarında yapılacak karakollar anlaşılabilir. Kalanı tasfiye edilir, edilemeyenler okul, depo vb. kamu görevlerinde kullanılabilir.

Başbakanla en çok diyaloğa girdiğimiz konulardan biri bu sorun oldu ve netice olarak "Bu devlettir, devlet yolgeçen hanı değildir. Dediğin yerler de dâhil, devlet ihtiyaç duyduğu her yerde ve mekânda karakol yapacaktır" dedi.

Konuşmam sırasında baraj yapımlarına da değinmiştim. Başbakan bu konuyla ilgili olarak "Baraj yapımının güvenlikle ilgili olmadığını, Türkiye'nin su problemi olduğunu, sınır dışı sularla ilgili haklarımızı güvence altında tutmak için baraj yapımına devam edileceğini" söyledi.


İnsansız hava araçlarının keşif faaliyetlerine ilişkin: Çatışma yaşanmadığı ve silahlar sustuğu sürece, insansız hava uçaklarının uçuş programlarına son verilmesi gerekir. Ülke sınırları dâhilinde insansız hava uçaklarının keşif yapması bir yerde anlaşılabilir. Ancak silahlı grupların çekildikleri ve öbek öbek yaşadıkları Kandil'de, bu uçakların keşiflerinde ısrar etmek, insansız hava uçaklarının katliam tehdidi yaratması sürece ciddi zararlar verme potansiyeli taşımaktadır.

Başbakan bu konuda, "Bu devlettir, güvenliği için insansız hava uçaklarının keşifleri sürecektir" cevabını verdi.


Yüzde 10 seçim barajına ilişkin: Yüzde 10 seçim barajı parlamentonun meşruiyetini zedelemektedir. Bu nedenle, seçim barajları kaldırılmalı ya da en alta çekilmeli. Bunun için de anayasa değişikliği gerekmiyor. Bir kanun değişikliği yeterlidir.

Başbakan bu konuya ilişkin olarak "İktidara geldiklerinde seçim barajlarını önlerinde bulduklarını, istikrar için barajın kaldırılmayacağını" belirtti.


Abdullah Öcalan'ın koşullarına ilişkin: Barış süreci için Öcalan'ın stratejik bir değer olduğu kabul görüyor. Buna rağmen yaşam ve siyaset problemleri sürüyor. Kaldığı mekân sağlıklı, güvenlikli, aynı zamanda dünyayı izlemeye elverişli dijital teknolojik ortama kavuşmalı. Öcalan, BDP gibi legal parti temsilcileri de dâhil, değişik sivil toplum, sendika, vakıf vb. temsilcileriyle görüşebilmeli.

Başbakan bu konuda, "BDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın bu konuda kamuoyuna açıklama yaptığını, Öcalan'ın kaldığı odaya ek olarak bir oda daha verildiğini, ağırlaştırılmış mahkûmiyeti olan bir insanla ilgili talep edilen görüşmelerin yapılmasını kabul etmenin mümkün olmadığını" söyledi.


Barış diline ilişkin: Barışın inşasında taraflar arasında eş değer saygı ve barış dili çok önemlidir.

Başbakan bu konuda "Dağda eli silahlılar var, onlar ne olacak? Bir de onlara bakınız" dedi.

 

(Devam edecek...)

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Celalettin Can Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 10:30
Main image: 

<p>Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 26 Haziran 2013'te Dolmabahçe'de Akil İnsanlar Heyeti üyeleriyle son kez bir araya geldi / Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Akil İnsanlar Heyeti'nin 26 Haziran 2013 tarihli son toplantısı; Sayın Başbakan ile uzun diyalog... (1)
Sayın Başbakan ile uzun diyalog (2): Barış sürecine ilişkin genel değerlendirme
Type: 
SEO Title: 
"Güven verici önlemler..." Dün bugündür (3)
copyright Independentturkish: 

Sayıların ontolojisi: İnsan neyi sayar, nasıl sayar ve sayı nasıl ortaya çıkar? (2)

Matematik üzerine düşünmeye başlayan hemen herkesin karşılaştığı ilk sorulardan biri sayının ne olduğudur. Bu soru ilk bakışta son derece basit görünür. Günlük hayat boyunca sayılarla karşılaşan bir insan için sayı, üzerinde ayrıca düşünmeye gerek duyulmayan kadar tanıdık bir kavramdır. İnsan alışveriş yaparken sayıları kullanır, yaşını sayılarla ifade eder, zamanı sayılarla ölçer, evinin numarasını bilir, telefon numaralarını ezberler ve mesafeleri sayılar aracılığıyla tarif eder.

Sayı gündelik hayatın o kadar içine yerleşmiştir ki çoğu zaman onun ne olduğu değil, nasıl kullanıldığı konuşulur. Oysa matematiğin temellerine doğru inilince sayı kavramının göründüğünden çok daha karmaşık olduğu anlaşılır.

Çünkü sayı herhangi bir nesne gibi varlık göstermez. Bir taşı göstermek mümkündür. Bir ağacı, bir evi veya bir insanı göstermek de mümkündür. Buna karşılık "3" sayısını göstermek kolay değildir. 3 elma gösterilebilir, 3 taş gösterilebilir, 3 insan gösterilebilir; fakat bunların hiçbirisi 3 sayısının kendisi değildir. Sayı ile nesne arasındaki bu ilişki matematik felsefesinin en eski meselelerinden birini oluşturmaktadır.

İnsan zihni dünyayı algılarken başlangıçta sayılarla karşılaşmaz. Karşılaşılan şeyler nesneler, hareketler, biçimler ve ilişkilerdir. Çocuk gelişimi üzerine yapılan araştırmaların önemli bir bölümü, bebeklerin belirli nicelik farklılıklarını sezebilseler bile sayıyı soyut bir kavram olarak kavramadıklarını göstermektedir.

Çocuk önce annesini tanır, sonra çevresindeki nesneleri ayırt eder, daha sonra nesneler arasındaki benzerlik ve farklılıkları fark etmeye başlar. Bu süreç boyunca zihnin temel faaliyeti saymak değil, ilişki kurmaktır. Sayı bu ilişkilerin belirli bir aşamasında ortaya çıkan daha ileri bir zihinsel örgütlenmenin ürünüdür. Jean Piaget’nin çalışmalarında özellikle vurguladığı noktalardan biri budur. Piaget’ye göre sayı kavramı nesnelerin tek tek algılanmasından doğmaz; sıralama ve sınıflandırma faaliyetlerinin birleşmesinden ortaya çıkar. ¹

Bu tespit son derece önemlidir. Çünkü matematik eğitiminin büyük bölümü sayıların hazır ve verilmiş kavramlar olduğu varsayımıyla başlamaktadır. Çocuklara 1, 2, 3 ve 4 öğretilmekte; ardından bu sayıların çeşitli işlemlerde nasıl kullanılacağı gösterilmektedir. Oysa zihinsel gelişim sürecinde sayıların ortaya çıkışı bundan farklıdır. Çocuk önce nesneleri gruplayabilmeyi öğrenmektedir.

Benzer nesneleri bir araya getirebilmekte, farklı nesneleri ayırabilmekte, ardından belirli bir düzen içinde sıralayabilmektedir. Sayı kavramı bu ilişkiler ağının içinden doğmaktadır. Bu nedenle sayı insan zihnine dışarıdan yerleştirilmiş bir bilgi olmaktan çok, zihnin kurduğu ilişkilerin sonucunda oluşan bir kavrayıştır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Sayı kavramının ortaya çıkışını anlamak için yeniden gerçek cisimlerden başlamak gerekir. Bir çocuğun önüne 3 elma konulduğunu düşünelim. Çocuk başlangıçta elmaların sayısıyla ilgilenmez. Elmaların rengi, büyüklüğü, kokusu ve biçimi dikkatini çeker. Bir süre sonra elmalar arasında ortak özellikler bulunduğunu fark etmeye başlar. Aynı süreç taşlar veya oyuncaklar için de geçerlidir.

Daha sonra farklı nesne grupları arasında ortak bir yapı bulunduğunu keşfeder. 3 elma ile 3 taş arasında fiziksel hiçbir benzerlik yoktur. Birisi canlı organizmanın ürünü olan bir meyvedir, diğeri mineral kökenli bir nesnedir. Buna rağmen insan zihni bu 2 grup arasında ortak bir ilişki kurabilmektedir. Bu ilişkinin adı üçlüktür. Sayının ortaya çıktığı yer tam da burasıdır. Sayı nesnenin içinde bulunan bir özellik değildir; nesneler arasındaki ortak ilişkinin zihinsel ifadesidir.

Aristoteles sayı kavramını tartışırken bu noktaya dikkat çekmektedir. Ona göre sayı nesnelerden tamamen bağımsız bir varlık olarak düşünülemez. Sayı, çoklukların belirli bir biçimde kavranmasının sonucudur. ² Aristoteles’in bu yaklaşımı daha sonraki yüzyıllarda farklı yorumlara konu olmuş olsa da sayı ile gerçeklik arasındaki ilişkinin anlaşılmasında önemli bir çerçeve sunmaktadır. İnsan zihni önce çokluğu görmektedir. Sayı ise bu çokluğun düzenlenmiş ifadesi olarak ortaya çıkmaktadır.

Pisagorcu gelenek meseleye daha farklı bir açıdan yaklaşmıştır. Pisagorcular için sayı yalnızca nesneleri saymaya yarayan bir araç değildir. Onlara göre evrenin temel yapısı sayısal oranlar üzerine kuruludur. Müzikteki uyum, geometrik şekillerdeki düzen ve gök cisimlerinin hareketleri belirli sayısal ilişkiler taşımaktadır.

Aristoteles, Pisagorcuların bu yaklaşımını aktarırken onların sayıları varlığın ilkeleri olarak gördüklerini belirtmektedir. ³ Bu görüş zaman zaman aşırı metafizik bir yorum gibi değerlendirilmiştir. Fakat burada dikkat çekici olan nokta, sayı ile düzen arasındaki ilişkinin erken dönemlerden itibaren fark edilmiş olmasıdır. İnsanlar sayıları icat etmeden önce düzenleri gözlemlemişlerdir. Sayılar bu düzenleri görünür ve ifade edilebilir hâle getiren araçlar olarak gelişmiştir.

Bu noktada geometri ile sayı arasındaki ilişki yeniden önem kazanmaktadır. Bir önceki çalışmada matematiksel kavrayışın gerçek cisimden geometrik temsile doğru ilerlediğini görmüştük. Sayı da bu geometrik temsilin ölçülmeye başlanmasıyla ortaya çıkmaktadır. Bir ağacın yüksekliği, bir odanın genişliği, bir yolun uzunluğu veya bir tarlanın alanı önce geometrik olarak kavranmakta, ardından sayılarla ifade edilmektedir.

Sayıların tarihsel kökeninde ölçme faaliyetinin bulunması tesadüf değildir. Antik uygarlıkların matematiksel gelişimi incelendiğinde ölçüm ihtiyacının merkezi bir rol oynadığı görülmektedir. Arazi sınırlarının belirlenmesi, yapıların inşası, ticari kayıtların tutulması ve astronomik gözlemler sayı kavramının gelişmesine katkıda bulunmuştur. ⁴

Burada önemli bir epistemolojik sonuç ortaya çıkmaktadır. Sayı geometrik ilişkilerden tamamen bağımsız düşünülemez. Çünkü sayı başlangıçta geometrik olarak kavranan düzenlerin ölçülebilir hâle getirilmesinden doğmuştur. Modern matematik eğitiminin önemli bir kısmı bu tarihsel ve bilişsel bağı görünmez hâle getirmektedir.

Öğrenci sayıları soyut semboller olarak öğrenmekte, onların hangi gerçeklik ilişkilerine karşılık geldiğini daha sonra anlamaya çalışmaktadır. Bu durum aritmetiğin zihinde bağımsız bir alan gibi görünmesine yol açmaktadır. Oysa aritmetik, geometrik olarak kavranmış ilişkilerin nicelik diline çevrilmesidir.

İmmanuel Kant’ın matematik anlayışı bu konuda dikkat çekici bir katkı sunmaktadır. Kant’a göre matematiksel bilgi insan zihninin uzay ve zaman içindeki sezgileri üzerine kurulmaktadır. Geometri uzayın, aritmetik ise zaman içinde art arda gelen birimlerin kavranmasına dayanmaktadır.⁵ Kant’ın bu yaklaşımı modern bilişsel bilim tarafından bütünüyle kabul edilmese de matematiksel düşüncenin duyusal deneyimlerden tamamen kopuk olmadığını göstermesi bakımından önemlidir. İnsan zihni boşlukta matematik üretmez; deneyim dünyası içinde matematiksel ilişkiler kurar.

20. yüzyılın sonlarında George Lakoff ve Rafael Núñez tarafından geliştirilen bilişsel matematik yaklaşımı da benzer sonuçlara ulaşmaktadır. Onlara göre matematiksel kavramlar insan bedeninin dünya içindeki deneyimlerinden bağımsız değildir. İnsan yukarı-aşağı, yakın-uzak, iç-dış, büyük-küçük gibi temel deneyimlerden hareket ederek daha karmaşık matematiksel yapılar geliştirmektedir.⁶ Bu görüş sayı kavramının kökenini anlamak açısından önemlidir. Çünkü sayı, insanın dünyayla kurduğu ilişkinin soyutlaşmış bir biçimi olarak ortaya çıkmaktadır.

Sayıların ortaya çıkış sürecinde ölçme faaliyetinin özel bir yeri bulunmaktadır. Ölçme, belirli bir özelliğin tekrar eden bir birim aracılığıyla ifade edilmesidir. Bir masanın uzunluğunu ölçerken belirli bir birim kullanılmaktadır. Bir tarlanın alanı hesaplanırken yine belirli ölçü sistemlerine başvurulmaktadır. Ölçme sayesinde geometrik olarak kavranan ilişkiler sayısal karşılıklar kazanmaktadır. Böylece insan zihni farklı nesneler arasında karşılaştırmalar yapabilmektedir. Bu karşılaştırmalar aritmetiğin temelini oluşturmaktadır.

Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemleri de aslında sayıların kendisinden önce gelen ilişkilerin devamıdır. 2 nehrin birleşmesi toplamanın, bir ağacın dallara ayrılması bölmenin, belirli bir düzen içinde çoğalan organizmalar çarpmanın doğal karşılıklarını taşımaktadır. İnsan zihni önce bu ilişkileri gözlemlemekte, daha sonra onları sayısal semboller aracılığıyla ifade etmektedir. Aritmetik böylece gerçeklikten bağımsız bir işlem alanı olmaktan çıkmakta, gerçeklik içinde gözlemlenen ilişkilerin dili hâline gelmektedir.

Bu nedenle sayıların ontolojisini anlamak matematik eğitimi açısından büyük önem taşımaktadır. Sayılar nesnelerin yerine geçen işaretler değildir. Sayılar nesneler arasındaki ilişkilerin ölçülebilir hâle gelmesidir. İnsan neyi saydığını kavradığında sayılar anlam kazanmaktadır. Kavrayış zayıfladığında ise sayı soyut bir sembole dönüşmektedir. Matematik eğitiminde yaşanan birçok güçlüğün arkasında bu kopuş bulunmaktadır. Öğrenci sayıları kullanabilmekte, işlemleri gerçekleştirebilmekte, fakat sayıların temsil ettiği ilişkileri görmekte zorlanmaktadır.

Matematiksel düşüncenin gelişimi incelendiğinde ortaya çıkan tablo açıktır. İnsan önce gerçekliği görmektedir. Gerçeklik geometrik kavrayışa dönüşmektedir. Geometrik kavrayış ölçülmektedir. Ölçülen ilişkiler sayı hâline gelmektedir. Sayılar arasındaki düzenli ilişkiler aritmetiği doğurmaktadır. Böylece matematik, gerçek cisimlerden başlayıp soyut kavramlara ulaşan uzun bir zihinsel yolculuk olarak ortaya çıkmaktadır. Sayının ontolojisi de bu yolculuğun merkezinde yer almaktadır.

 

(Devam edecek…)

 

 

¹ Jean Piaget, The Child's Conception of Number, London: Routledge & Kegan Paul, 1952, s. 18.
² Metafizik, Kitap M, 1080a.
³ Metafizik, Kitap A, 985b23.
⁴ Morris Kline, Mathematical Thought from Ancient to Modern Times, New York: Oxford University Press, 1972, s. 7.
⁵ Saf Aklın Eleştirisi, Transandantal Estetik, A24/B39.
⁶ George Lakoff ve Rafael E. Núñez, Where Mathematics Comes From, s. 27.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Hasan Köse Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Ekim 14, 2026 - 10:15
Main image: 

<p>Görsel:&nbsp;Cooper Hofmann/Unsplash</p>

related nodes: 
Gerçek cisimden matematiksel kavrayışa: Geometri, aritmetik ve formülasyonun doğal sırası
Type: 
SEO Title: 
Sayıların ontolojisi: İnsan neyi sayar, nasıl sayar ve sayı nasıl ortaya çıkar? (2)
copyright Independentturkish: 

Yeni Yol Milletvekili Ün'den Emine Erdoğan'a Azerbaycan'daki başörtüsü yasağı için çağrı

Yeni Yol Grubu Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün, Azerbaycan'da okullarda öğrenci ve öğretmenlerin başörtüsüyle eğitim hayatına katılmalarının yasaklanmasına tepki göstererek Emine Erdoğan'dan, Mihriban Aliyeva'ya mektup yazmasını istedi.

Yeni Yol Grubu Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün, Azerbaycan'da okullarda öğrenci ve öğretmenlerin başörtüsüyle eğitim hayatına katılmalarının yasaklanmasına tepki göstererek Azerbaycanlı yetkililere çağrıda bulundu.

Azerbaycan'la kişisel bir bağının bulunduğunu belirten Ün, geçen yıl Özgürlük Filosu aktivistlerinin İsrail askerleri tarafından alıkonulduğu ve kendilerinin de gözaltına alındığı süreçte Azerbaycan'ın kendilerine destek verdiğini hatırlattı.

Ün, Azerbaycan Hava Yollarının kendilerini Azerbaycan'a götürdüğünü belirterek Bakü'ye indiklerinde kendilerini öz vatanlarında hissettiklerini ifade etti.

Azerbaycanlı yetkililere kardeşlik ilişkileri çerçevesinde seslenen Ün, ülkenin geçmişte kız çocuklarının eğitimi için attığı adımlarla bugünkü uygulama arasında çelişki bulunduğunu savundu.

"Din ve vicdan hürriyetinin yanındayız"

Azerbaycan'ın 1901'de İslam dünyasındaki ilk kız mekteplerinden birini açarak Müslüman kadınların eğitimine önem verdiğini belirten Ün, şu ifadeleri kullandı:

"20. yüzyılın başında, 1901 yılında İslam dünyasındaki ilk kız mekteplerinden birini açarak Müslüman kadının tahsiline büyük bir önem veren Azerbaycan'ın bugün takındığı tavır, şanlı tarihi ile üzücü bir tenakuz (çelişki) oluşturmaktadır."

Ün, söz konusu okulu açan Hacı Zeynelabidin Tagiyev'in bugünkü yasağı görmesi halinde ne düşüneceğini sorgulayarak, okullarda öğrenci ve öğretmenlerin başörtüsüyle eğitim hayatına katılmalarının yasaklanmasına karşı olduklarını belirtti.

Ün, "Bugün Azerbaycan'da okullarda öğrenci ve öğretmenlerin başörtüsü ile eğitim hayatına katılmalarının yasaklanması karşısında durduğumuz yer, şüphesiz din ve vicdan hürriyetinin yanıdır." dedi.

"Kardeşlik, hakikati incitmeden söyleyebilmektir"

Azerbaycan'a yönelik çağrılarının dostluk ve kardeşlik duygularından kaynaklandığını vurgulayan Ün, iki ülke arasındaki kardeşliğin karşılıklı anlayış ve samimiyetle güçleneceğini ifade etti.

Ün, açıklamasında şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kardeşliğimiz; birbirimizin acılarını anlayabilmekten ve birbirimize hakikati incitmeden söyleyebilmekten beslenir.

Biz Azerbaycan'a duyduğumuz muhabbetin anlamını, bayraklarımızı yan yana dalgalandırmakta bulduğumuz kadar; evlatlarının hakları ve özgürlükleri için de aynı samimiyetle dua edebilmekte buluruz.

Çünkü kardeşlik, gerektiğinde teşekkür etmek kadar, kardeşinin daha güzel bir yarına kavuşmasını yürekten istemektir."

Emine Erdoğan'a mektup çağrısı

Ün, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev başta olmak üzere tüm yetkililerden söz konusu düzenlemeyi yeniden gözden geçirmelerini istedi.

Emine Erdoğan'ın Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in eşi Mihriban Aliyeva'ya mektup yazmasının sürece katkı sağlayabileceğini belirten Ün, şu ifadeleri kullandı:

"Son olarak; tarafların karşılıklı samimiyet ve hukukuna binaen bir öneri olarak ifade etmek isterim ki Sayın Cumhurbaşkanımızın değerli eşleri Emine Erdoğan Hanımefendi'nin bizzat Sayın Mihriban Aliyev'e bir mektup yazmasının da bu sürecin terse dönmesinde büyük katkı sağlayacağına inanmaktayım."

Independent Türkçe

Yeni Yol Grubu Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün, Azerbaycan'da okullarda öğrenci ve öğretmenlerin başörtüsüyle eğitim hayatına katılmalarının yasaklanmasına tepki göstererek Emine Erdoğan'dan, Mihriban Aliyeva'ya mektup yazmasını istedi
Salı, Ekim 13, 2026 - 20:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Yeni Yol Milletvekili Ün'den Emine Erdoğan'a Azerbaycan'daki başörtüsü yasağı için çağrı
copyright Independentturkish: 

Türkiye'nin NATO Temsilcisi, Karadeniz'de bir ateşkes için iki tarafla çalıştıklarını söyledi

Türkiye’nin NATO Daimi Temsilcisi Büyükelçi Zeki Levent Gümrükçü Öztürk, Karadeniz’de deniz ve hava durumuna ilişkin verilerin yüzde 70’inin Türkiye tarafından müttefiklere sağlandığını belirterek, sivil ticari gemilerin hedef alınmaması için Rusya ve Ukrayna ile geçici ve kısmi ateşkes üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Öztürk, NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska ile birlikte, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Avrupa İş Zirvesi (EBS) işbirliğiyle Brüksel’de düzenlenen Türkiye-AB İş Zirvesi kapsamındaki “NATO ve Avrupa: Ankara Zirvesinin Ardından Güvenlik Mimarisi” başlıklı oturumda konuştu.

Türkiye’nin 1952’den bu yana NATO üyesi olduğunu hatırlatan Öztürk, ittifakın Soğuk Savaş dönemindeki başarısının temelinde müttefikler arasındaki birliğin bulunduğunu belirtti. Öztürk, Ankara Zirvesi’nin bu birliği pekiştirdiğini ifade etti.

Öztürk, NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının Ankara’da bir araya geldiğini, zirve kapsamındaki görüşmelere ittifakın farklı bölgelerdeki ortaklarının da katıldığını kaydetti.

Zirve öncesinde düzenlenen savunma sanayisi forumuna da değinen Öztürk, bir günde yaklaşık 50 milyar dolarlık sözleşme imzalandığını belirterek, savunmaya ayrılan kaynakların somut askerî kabiliyetlere dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.

“Türkiye, NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip”

Türkiye’nin NATO’ya katkılarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Öztürk, ittifakın başarısının tüm müttefiklerin ortak kabiliyetleri hayata geçirmesine bağlı olduğunu söyledi.

Türkiye’nin NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olduğunu belirten Öztürk, ülkenin operasyon ve misyonlara katkı bakımından dördüncü, ortak bütçelere katkı bakımından yedinci, kendisine tahsis edilen kabiliyet hedefleri bakımından ise altıncı sırada bulunduğunu ifade etti.

Öztürk, Türkiye’nin bu alanlarda önemli kabiliyet ve deneyime sahip olduğunu kaydetti.

Türkiye’nin bazı NATO müttefiklerinin Soğuk Savaş sonrasında yararlandığı barış ortamının sağladığı rahatlığı yaşamadığını belirten Öztürk, karşı karşıya kaldığı tehditlerin ülkenin hazırlık düzeyini ve etkinliğini artırdığını dile getirdi.

NATO içindeki yük paylaşımının yeniden dengelenmesine katkı sunacaklarını belirten Öztürk, bu sürecin ittifak bünyesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Öztürk, Ankara Zirvesi’nde ittifak içinde mükerrer yapılara yol açacak, NATO’nun bütünlüğünü zayıflatacak veya müttefikler arasındaki bağları koparacak girişimlerden kaçınılması konusunda mutabakata varıldığını aktardı.

“Türkiye’ye yönelik tehditler yalnızca Karadeniz’den kaynaklanmıyor”

Türkiye’nin karşı karşıya olduğu güvenlik tehditlerinin yalnızca Karadeniz’le sınırlı olmadığını belirten Öztürk, Basra Körfezi, Babülmendep Boğazı ve Orta Doğu’daki gelişmelerin enerji arzı ve bölgesel güvenlik üzerinde etkileri bulunduğuna işaret etti.

Öztürk, Türkiye’nin kendi kapasite ve imkanlarıyla Suriye’de istikrara katkı sağladığını, bazı müttefiklerle bu alandaki işbirliğinin de güçlendiğini söyledi.

Karadeniz’de hem Rusya’nın hem de Ukrayna’nın gemileri hedef aldığını belirten Öztürk, bu durumun enerji, gıda ve gübre arzında birden fazla krize yol açabileceği uyarısında bulundu.

Türkiye, Karadeniz’de ateşkes için çalışıyor

Türkiye’nin Karadeniz’de Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni uygulayarak bölgenin istikrarını korumaya çalıştığını belirten Öztürk, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından savaşan tarafların gemilerine boğazların kapatıldığını hatırlattı.

Öztürk, bu kararın Karadeniz’in daha geniş çaplı bir savaş alanına dönüşmesinin önlenmesine katkı sağladığını savundu.

Her iki tarafın da gemileri hedef almasının yanlış olduğunu ifade eden Öztürk, sivil mallar taşıyan ticari gemilerin hedef alınmaması amacıyla geçici ve kısmi bir ateşkes sağlanması için taraflarla çalıştıklarını bildirdi.

Türkiye’nin aracılık ettiği Karadeniz Tahıl Anlaşması’nı hatırlatan Öztürk, anlaşmanın iyi işlediğini ve küresel ölçekte bir gıda krizinin önlenmesine katkı sağladığını belirterek, benzer bir girişimin yeniden hayata geçirilebileceğini söyledi.

Karadeniz’deki verilerin yüzde 70’i Türkiye’den

Türkiye’nin Karadeniz’i günün her saati izlediğini belirten Öztürk, bölgeye ilişkin deniz ve hava durumunu gösteren verilerin yüzde 70’inin Türkiye tarafından NATO müttefiklerine sağlandığını ifade etti.

Türkiye’nin Karadeniz’deki en uzun kıyı şeridine ve en büyük deniz kuvvetleri kapasitesine sahip olduğunu kaydeden Öztürk, bölgedeki gelişmelerin yakından takip edildiğini belirtti.

Öztürk, Türkiye’nin Karadeniz’deki NATO müttefikleri Romanya ve Bulgaristan ile yakın işbirliği içinde çalıştığını sözlerine ekledi.

AA

Türkiye'nin NATO Nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Basat Öztürk, Karadeniz'de sivil mallar taşıyan ticari gemilerin hedef alınmasını önlemek amacıyla geçici ve kısmi bir ateşkes sağlanması için Rusya ve Ukrayna ile çalıştıklarını söyledi
Salı, Ekim 13, 2026 - 20:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Türkiye'nin NATO Temsilcisi, Karadeniz'de bir ateşkes için iki tarafla çalıştıklarını söyledi
copyright Independentturkish: 

Osman Kavala’nın tahliye ve yeniden yargılama talebi reddedildi

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Osman Kavala’nın avukatlarının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesinin 25 Ağustos 2026 tarihli kararına dayanarak yaptığı tahliye, infazın durdurulması ve yeniden yargılama başvurusunu reddetti. Mahkeme, mevcut hükmün infazının devamına karar verdi.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Osman Kavala hakkında 13 Ekim 2026 tarihli ek kararını açıkladı.

Kavala’nın avukatları, AİHM Büyük Dairesinin 25 Ağustos 2026 tarihli kararını gerekçe göstererek yeniden yargılama yapılması, hükmün infazının durdurulması ve Kavala’nın tahliye edilmesi talebiyle mahkemeye başvurdu.

Cumhuriyet savcısının yazılı mütalaasını alan mahkeme, başvuruyu değerlendirdikten sonra taleplerin reddine karar verdi.

Mahkemenin gerekçesi

Mahkeme kararında, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin kabul edilebilirlik koşullarına ilişkin hükümlerine atıfta bulunularak iç hukuk yollarının tüketilmesi şartının temel usul koşullarından biri olduğu belirtildi.

AİHM’nin bir temyiz mahkemesi olmadığı yönünde değerlendirmede bulunan mahkeme, delillerin kabul edilebilirliği ve değerlendirilmesinin ulusal hukuk ile ulusal mahkemelerin yetkisinde olduğunu savundu.

Kararda, aksi yöndeki bir yaklaşımın AİHM’nin “ilk derece mahkemesi veya temyiz mahkemesi gibi hareket etmesi” sonucunu doğuracağı ifade edildi.

İtiraz yolu açık

Mahkeme, Kavala’nın avukatlarının infazın durdurulması, tahliye ve yeniden yargılama taleplerini Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 318/3. maddesi kapsamında reddetti.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 2021/178 esas ve 2022/178 karar sayılı hükmün infazının devamına da hükmetti.

Oy birliğiyle alınan ek karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilecek.

ANKA

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Osman Kavala’nın AİHM Büyük Dairesinin 25 Ağustos 2026 tarihli kararına dayanarak yaptığı tahliye ve yeniden yargılama talebini reddederek mevcut hükmün infazının devamına karar verdi
Salı, Ekim 13, 2026 - 19:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Osman Kavala’nın tahliye ve yeniden yargılama talebi reddedildi
copyright Independentturkish: 

Tuncer Bakırhan Erbil’de konuştu: Terörsüz Türkiye sürecinde sabırlı olmak gerekiyor

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin, “Bu süreç sadece Türkiye'deki Kürtler için değil, 86 milyon Türkiye'deki vatandaşın olmazsa olmazıdır.” dedi. Bakırhan, sürecin ilerlemesi için sabırlı olunması gerektiğini belirterek, “Emin olun o masayı biz terk etmeyeceğiz.” ifadelerini kullandı.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Irak'ın Erbil kentinde Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü (MERI) tarafından düzenlenen uluslararası forumda Terörsüz Türkiye süreci ve bölgedeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sürecin çözümle sonuçlanması için sabırlı olunması gerektiğini belirten Bakırhan, “Yüz yıllık bir mesele. Yüz yıllık bir meseleyi birkaç ayda çözmek çok zor. Biraz sabırlı olmak gerekiyor.” diye konuştu.

Kürtlerin yaklaşık bir asırdır demokrasi arayışı içinde olduğunu ifade eden Bakırhan, sürecin geçen bir iki yılını uzun bir geçmiş olarak değerlendirmemek gerektiğini söyledi. Bakırhan, “Acele de geçmemek gerekiyor, sabırlı olmak gerekiyor, uyanık olmak gerekiyor, duyarlı olmak gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

“Türkiye toplumunu ikna etmeye çalışıyoruz”

Türkiye'de meselenin çözümüne karşı olan çevreleri ikna etmenin önemli olduğunu belirten Bakırhan, DEM Parti olarak Türkiye'nin farklı illerinde barışı anlatmaya çalıştıklarını söyledi.

Bakırhan, şu ifadeleri kullandı:

“Biz Artvin'e gidiyoruz, Trabzon'a gidiyoruz, Sinop'a gidiyoruz. Türkiye'nin 81 iline gitmeye çalışıyoruz. Türkiye toplumunu ikna etmeye çalışıyoruz. Edirne'deki Türk vatandaşa diyoruz 'Bak kardeşim bu ülkenin üç trilyon doları bu çatışmaya gitti, yazıktır. Bu para hepimizindir. Bu para savaşa değil, ekonomiye altyapıya, yatırıma gitseydi bu yoksulluk olmayacaktı'. Yani biz barışı toplumsallaştırmaya çalışıyoruz.”

Barışın toplumsallaştırılmasının ve Kürt meselesine ilişkin yanlış algıların kırılmasının kolay olmadığını dile getiren Bakırhan, bu sürecin bir yılda tamamlanabileceğini söyleyenlerin kendilerine katılabileceğini ifade etti.

Bakırhan, süreçte samimi ve kararlı olduklarını belirterek, Türkiye toplumunun büyük çoğunluğunu Kürt meselesi ve demokrasi konusunda duyarlı hale getirmeye çalıştıklarını kaydetti.

“Kürt meselesinin hukuki ve siyasi zeminde tartışılması için ilk defa bir yasa çıktı”

TBMM'de Kürt meselesinin çözümüne yönelik bir çerçeve yasanın kabul edilmesini önemli bulduğunu belirten Bakırhan, yasanın uygulanmasının da büyük önem taşıdığını söyledi.

Bakırhan, “Çerçeve yasa çıktı, mesele bitti değil. Şimdi çerçeve yasanın uygulanması noktasındayız. Bunun mücadelesini yürütüyoruz.” dedi.

Sürecin ilerlemesi için mücadele etmeye devam edeceklerini vurgulayan Bakırhan, kendilerine oy verenlere ve toplumsal mücadelede yanlarında duran kesimlere güvendiklerini dile getirdi.

“O masayı biz terk etmeyeceğiz”

Süreci terk etmeyeceklerini belirten Bakırhan, yasanın uygulanması için mücadeleyi artıracaklarını ifade etti.

Bakırhan, “Biraz ağır aksak olabilir ama emin olun biz kararlı mücadelemizle birlikte daha da hızlandıracağız. Bu yasanın bir an önce uygulanması için daha çok mücadele edeceğiz. Gece gündüz durmayacağız.” diye konuştu.

Türkiye'nin yeniden çatışma ortamına dönmemesi için çaba göstereceklerini söyleyen Bakırhan, “Emin olun o masayı biz terk etmeyeceğiz. Her şeye rağmen o masada sonuna kadar kalmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

İktidarın da Kürt meselesine ilişkin geçmişte izlediği yöntemleri geride bırakması ve farklı halkları ve inançları kapsayan bir anlayışla hareket etmesi gerektiğini belirten Bakırhan, “Barışını sağlamış bir Türkiye, barışını sağlamış Irak için de büyük bir nimettir.” değerlendirmesinde bulundu.

“Türkiye barışını sağlarsa Kürtlerle daha yakın bir ilişki içinde olacak”

Türkiye ile Irak arasındaki sınırın 40 yıldır askeri hareketlilikle gündeme geldiğini belirten Bakırhan, sürecin ilerlemesi halinde sınırın ticaret, kültür ve dayanışmayla anılabileceğini söyledi.

Bakırhan, “Türkiye barışını sağlarsa, Federe Kürdistan bölgesi daha güvende olacak. Türkiye barışını sağlarsa, Irak Kalkınma Yolu Projesi belki daha anlamlı olacak.” dedi.

Türkiye'nin barışı sağlamasının bölgesel ilişkileri de geliştireceğini ifade eden Bakırhan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Türkiye barışını sağlarsa, Türkiye Cumhuriyeti devleti ve iktidarı, Kürtlerle daha yakın bir temas ve ilişki içerisinde olacak. Belki ticaretimiz büyüyecek. Belki bugün burada olduğumuz gibi hep birlikte Amed’de, hep birlikte Ankara'da, İstanbul'da bugün burada bölgenin sorunlarını tartıştığımız gibi Türkiye'nin ve bölgenin sorunlarını birlikte tartışacağız.”

Bakırhan, sürecin önemine işaret ederek, “Bu süreç sadece Türkiye'deki Kürtler için değil, 86 milyon Türkiye'deki vatandaşın olmazsa olmazıdır. Bölge için değerli ve kıymetlidir. Bu sürecin değerini hep birlikte bilelim.” ifadelerini kullandı.

“Demokratik Kürt ulusal birliğine ihtiyaç var”

Kürtlerin demokratik ulusal birliğe ihtiyacı olduğunu söyleyen Bakırhan, bu yaklaşımın Türkiye, Irak, İran veya Suriye'ye karşı bir tutum anlamına gelmediğini belirtti.

Bakırhan, “Demokratik ulusal Kürt birliği demek, Irak devletine karşı, İran devletine karşı, Türkiye devletine karşı cephe almak değil.” dedi.

Bu birliğin Kürtlerin yaşadıkları sorunlar karşısında ortak bir yaklaşım geliştirmesine katkı sunacağını ifade eden Bakırhan, Kürtlerin demokratik zeminde bir araya gelmesinin bölge ülkelerine zarar vermeyeceğini söyledi.

Kürtlerin yaşadıkları ülkelerde haklarının anayasal güvence altına alınmasını istediklerini belirten Bakırhan, başka ülkelerde yaşayan Kürtlerin karşılaştığı sorunlara karşı da duyarlı olunması gerektiğini kaydetti.

ANKA

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Erbil’de yaptığı konuşmada Terörsüz Türkiye süreci için sabırlı olunması gerektiğini belirterek, “Emin olun o masayı biz terk etmeyeceğiz.” dedi
Salı, Ekim 13, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Tuncer Bakırhan Erbil’de konuştu: Terörsüz Türkiye sürecinde sabırlı olmak gerekiyor
copyright Independentturkish: 

TBMM Başkanı Kurtulmuş, AKPM Başkanı Bayr ile görüştü

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, AKPM Başkanı Petra Bayr ile gerçekleştirdiği görüşmede, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi açısından ziyareti önemli bulduklarını belirtti.

Türk Delegasyonunun AKPM'deki tartışmalara aktif katıldığını ifade eden Kurtulmuş, TBMM'nin 2-3 Haziran 2026'da İstanbul'da ev sahipliği yaptığı Kültür, Bilim, Eğitim ve Medya Komisyonu toplantısının da başarılı geçtiğini kaydetti.

Terörsüz Türkiye süreci ele alındı

Kurtulmuş, Türkiye'de devlet aklı ve millet vicdanının bir araya gelmesiyle uygulamaya konulan Terörsüz Türkiye hedefinin yalnızca terörün sona erdirilmesini değil, demokratikleşme, toplumsal barış ve kardeşlik ikliminin kalıcı hale getirilmesini de amaçlayan önemli bir fırsat olduğunu belirtti.

Süreç kapsamında hazırlanan düzenlemenin TBMM Genel Kurulu'nda 467 oyla kabul edildiğine dikkati çeken Kurtulmuş, bunun en geniş desteği alan yasalardan biri olduğunu ifade etti.

Kurtulmuş, yasa kapsamında TBMM'de izleme komisyonu kurulacağını belirterek, siyasi partilerin temsiliyle sürecin ortak sorumluluk anlayışı içinde takip edileceğini kaydetti.

Terör örgütünün Irak'ın Metina bölgesindeki bazı mağaraları boşalttığını ve sahadaki silah bırakma adımlarının güvenlik güçlerince gözlemlendiğini hatırlatan Kurtulmuş, süreçte atılacak adımların takipçisi olacaklarını bildirdi. Kurtulmuş, yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulması halinde bunun da gündeme getirileceğini ifade etti.

İsrail'in AKPM'deki gözlemci statüsü gündemde

Filistin meselesinin bölgeyi, Türkiye'yi ve Avrupa'yı yakından ilgilendirdiğini belirten Kurtulmuş, Gazze'de soykırım uygulandığını, Batı Şeria'da ise devlet terörü yaşandığını söyledi.

İsrail'in tutumuna karşı oluşan insanlık cephesinin küresel vicdanı harekete geçirdiğini kaydeden Kurtulmuş, İsrail'in dünyada giderek yalnızlaştığını ve insanlık vicdanının er ya da geç galip geleceğini vurguladı.

Filistin'de iki devletli çözüm için uluslararası toplumun harekete geçmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, Türkiye'nin Filistin davasına desteğini sürdüreceğini belirtti.

Kurtulmuş, AKPM Siyasi İşler ve Demokrasi Komisyonu'nda hazırlanan, İsrail'in Avrupa Konseyi değerleriyle bağdaşmayan eylemlerini konu alan "İsrail'in gözlemci statüsünün askıya alınması" başlıklı raporu yakından takip ettiklerini bildirdi.

Türk Delegasyonunun AKPM bünyesinde Gazze konusunda yürüttüğü çalışmalara AKPM Başkanı Bayr'den destek beklediklerini de kaydetti.

Rusya-Ukrayna savaşı ve COP31 daveti

Rusya-Ukrayna savaşının sonu gelmeyen bir yıpratma savaşına dönüştüğünü belirten Kurtulmuş, geniş bir alana yayılma potansiyeli bulunan savaşta barışın mümkün olduğunu ifade etti.

Kurtulmuş, Türkiye'nin Ukrayna'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü önemsediğini ve desteklediğini dile getirdi.

Görüşmede Kurtulmuş, AKPM Başkanı Bayr'i COP31 Toplantısı'na davet etti.

Kurtulmuş ve Bayr, görüşmenin ardından 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sırasında bombalanan TBMM alanlarını ziyaret ederek karanfil bıraktı. İkili, daha sonra TBMM Genel Kurul Salonu'nu ziyaret etti.

AA

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Türkiye'ye resmi ziyaret gerçekleştiren Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Başkanı Petra Bayr ile bir araya geldi
Salı, Ekim 13, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TBMM Başkanı Kurtulmuş, AKPM Başkanı Bayr ile görüştü
copyright Independentturkish: 

Yıldız aktör, Deadpool setinde yaşadığı paniği anlattı: "Çoğu kişi yapamaz"

Josh Brolin, film rolleri için pek çok dönüşüm geçirdi ancak bir deneyim yüzünden özellikle paniğe kapılmış.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Oyuncu, süper kahraman filminin 2018 yapımı devamı Deadpool 2'de gelecekten gelen sibernetik asker Cable karakterini canlandırmıştı. Bu rolde karakterin yüzündeki kendine özgü yara izini yaratmak için ağır protez makyajı uygulanan aktör, bu işlemin "çoğu kişinin yaptıramayacağı" kadar yoğun olduğunu iddia etti.

The Independent'a konuşan Brolin, "Şöyle bir işlem yapıyorlar: Kafamı kille falan kaplıyorlar ve sonra bu malzeme sertleşerek kafamla yüzümün kalıbını çıkarıyor" dedi.

Bunu yaptıklarında, malzeme ısınıp sertleşiyor ve yavaş yavaş duyamamaya başlıyordum. Bir not defterim olduğunu ve bir ara üzerine 'Hafif panik' yazdığımı hatırlıyorum. Bir ses duyduğumu, çok yakın olmasına rağmen gerçekten çok uzaktan geldiğini ve 'Sana bir şey olmayacak' dediğini, elimi falan tuttuklarını anımsıyorum.

58 yaşındaki Brolin, bir keresinde kalıp uygulandığı sırada makyaj koltuğunda otururken çekilmiş bir fotoğrafını paylaşmıştı ve fotoğrafta elinde bir not defteri tuttuğu görülüyordu.

İlk sinema rolünü 1985 yapımı aile macera filmi Define Avcıları'nda (The Goonies) üstlenen eski çocuk yıldız, 40 yıldır sektörde olmasına rağmen yeni bir filme başlamadan önceki gün hâlâ gerildiğini de söyledi.

Her seferinde! Ve her seferinde bundan nefret ediyorum. 'Benim sorunum ne? 42 yıldır bu işi yapıyorum' falan diyorum.

Brolin, "Jack Nicholson'ın girdiği her sette gerildiğini söylediğini hatırlıyorum, ki bunu duymak şaşırtıcıydı. İnsan içinden, 'Ah, işte bu sefer sahtekar olduğumu anlayacaklar' diye geçiriyor" diye devam etti.

Josh Brolin
Josh Brolin, 40 yıl sonra bile film çekerken hâlâ gerildiğini söylüyor (The Independent)


Brolin bunun, etrafında parlayan yeni yıldızlara kendini kanıtlama arzusundan kaynaklanabileceğini öne sürerek şöyle konuştu: 

Henüz çok uzun süredir bu işte olmasalar bile özel bir yetenekleri olduğu anlaşılıyor ve insan, 'Hâlâ onların seviyesine ulaşabilir miyim…' diye düşünüyor, anlıyor musunuz? Bu iyi bir şey çünkü tembelleşip geçmiş başarılara yaslanmak yerine çalışmayı sağlıyor.

Brolin, sıradaki projesi Balina Düşüşü'nde (Whalefall) izleyici karşısına çıkacak. Çarpıcı bir fikre dayanan bu hayatta kalma gerilimi, babasının (Brolin) kalıntılarını ararken bir ispermeçet balinası tarafından canlı canlı yutulan ve kaçmaya çalışan bir aletli dalgıcın (Austin Abrams) hikayesini anlatıyor. Film, cuma günü (16 Ekim) vizyona girecek.

Oyuncunun diğer filmleri arasında İhtiyarlara Yer Yok (No Country for Old Men), Milk, Sicario ve Dune serisinin yanı sıra kötü karakter Thanos'u canlandırdığı Avengers: Sonsuzluk Savaşı (Avengers: Infinity War) ve Endgame yer alıyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/arts-entertainment

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Oyuncu, süper kahraman filminin çekimlerinde epey rahatsız hissetmiş
Salı, Ekim 13, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>Josh Brolin, Deadpool 2'de Cable rolünde (Disney)</p>

related nodes: 
Sicario 3 müjdesi: Başrol üçlüsü yeniden bir arada
Yıldız oyuncu, Ridley Scott'ın setinde bir gün geçirince "defolup gitmek" istemiş
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Yıldız aktör, Deadpool setinde yaşadığı paniği anlattı: "Çoğu kişi yapamaz"
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/josh-brolin-movie-thanos-avengers-whalefall-b3065311.html

İBB davasında 97. gün: İmamoğlu ve avukatlarına savunma için dört gün ayrıldı

İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi yerleşkesinde görülen İBB Davası’nın 97. gününde, birleştirilen ek iddianame kapsamında sanık savunmalarının alınmasına devam edildi.

Mahkeme Başkanı, dün görülen duruşmada Ekrem İmamoğlu’na çarşamba günü söz verileceğini açıklamıştı.

ANKA'da yer alan habere göre, İmamoğlu ve avukatları, çarşamba, perşembe, cuma ve cumartesi günleri boyunca savunma yapabilecek.

Mahkeme heyetinin, savunmaların tamamlanmasının ardından tutukluluk durumlarını da değerlendireceği ara kararını açıklaması bekleniyor.

Ara kararın açıklanacağı gün, Ekrem İmamoğlu ve avukatlarının savunmalarını ne zaman tamamlayacağına göre belirlenecek.

Fatih Keleş: 137 olan eylem sayısı 149’a çıktı, 12 eylemin hiçbirinde tek bir fiilim yok

İBB Davası’nın 97’nci gününde, birleştirilen ek iddianame kapsamında İBB Spor Kulübü Başkanı Fatih Keleş ve tutuklu Ağaç A.Ş. Genel Müdürü Ali Sukas savunma yaptı.

Hakkındaki eylem sayısının 137’den 149’a yükseldiğini belirten Keleş, “12 eylemin tamamının olay anlatımında benim tarafımdan gerçekleştirilen tek bir fiil yoktur” dedi. Sukas, Ekrem İmamoğlu’nun 7 Şubat 2024’te Ağaç A.Ş.’yi ziyaretinde seçimler için para toplanmasının konuşulduğu iddiasını reddetti.

 

ANKA

53’ü tutuklu 436 sanıklı İBB davasında İmamoğlu ve avukatlarının savunmaları için çarşambadan cumartesiye kadar dört gün ayrıldı. Savunmaların ardından mahkeme heyetinin ara kararını açıklaması bekleniyor
Salı, Ekim 13, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB davasında 97. gün: İmamoğlu ve avukatlarına savunma için dört gün ayrıldı
copyright Independentturkish: 

Two and a Half Men'de Charlie Sheen'in yerini romantik komedi yıldızı alacakmış

Charlie Sheen'in Two and a Half Men'den ayrılması, Ashton Kutcher'ın sitcom'a katılmasına zemin hazırlamıştı ancak bu rol için öncesinde başka isimler de değerlendirilmiş.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

2003'ten 2011'e kadar başrol oynayan Sheen, dizinin yaratıcısı Chuck Lorre hakkında aşağılayıcı ifadeler kullanması ve tutarsız davranışlar sergilemesi nedeniyle olaylı bir şekilde işten çıkarılmıştı. Onun yerine, diziyi ayakta tutmak amacıyla farklı bir başrol karakterini üstlenen Ashton Kutcher getirilmişti.

Ne var ki Sheen'in yerini alması düşünülen ilk isim Kutcher olmayabilir.

Lorre, E! News'a verdiği yeni röportajda şunları açıkladı:

Hugh Grant'le birkaç görüşme yaptık. Projedeki ortağım Lee Aronsohn ve ben, onun canlandırabileceğini düşündüğümüz bir karakteri, tam anlamıyla Hugh Grant'e göre bir karakterin nasıl olacağını göstermek için bazı sahneler yazdık.

Lorre ayrıca Sitcom adlı yeni anı kitabında, Grant'e bölüm başına 750 bin dolar ve haftada 4 gün çalışma teklif edildiğini belirtti.

Lorre'un E! News'a verdiği bilgiye göre Grant, "bir ara projeye katılmaya hazırdı" Ancak işler sonuçsuz kaldı.

Lorre sözlerine şöyle devam etti:

Sözleşme imzalama ve ilerleme aşamasına gelindiğinde vazgeçti. Öylece çekildi.

O zamandan beri kendisiyle hiç konuşmadım. Sadece bir menajer ya da temsilci arayıp, 'Bay Grant bunu yapmak istemiyor' dedi.

The Independent, yorum talebiyle Grant'in temsilcisiyle iletişime geçti.

Anlaşma suya düştükten sonra CBS'in o dönemki başkanı Les Moonves'la görüşen Lorre, "Sanırım dizi bitti" demiş.

Ancak Moonves, Lorre'u bunun yerine Kutcher'la görüşmeye teşvik etmiş.
 

Chuck Lorre (AFP)

Chuck Lorre'un yeni anı kitabı Sitcom, yazarın kariyerini kapsamlı bir şekilde ele alıyor (AFP)


Lorre, E! News'a yaptığı açıklamada, "Zeki, esprili ve gerçekten harika biriydi" ifadelerini kullandı.

Ashton'la 4 yıl geçirdik ve çok eğlendik. Ortada kesinlikle hiçbir olay ya da kriz yoktu. Ashton'la her hafta eğlenceli bir dizi ortaya koyma şansımız oldu. Yani bu, bir bakıma büyük bir şanstı.

Kutcher; Jon Cryer, Angus T. Jones, Conchata Ferrell, Melanie Lynskey, Holland Taylor ve Marin Hinkle'ın yer aldığı oyuncu kadrosuna katılmıştı. Dizi, Sheen'in ayrılmasının ardından 4 sezon daha devam etmişti.

Lorre ise The Big Bang Theory ve Mom gibi hit dizilerin yaratılmasına katkıda bulunduğu, onlarca yıla yayılan başarılı kariyeri sayesinde sıklıkla "Sitcom'ların Kralı" diye anılıyor.

Lorre, ABD'de 13 Ekim'de yayımlanması planlanan Sitcom adlı anı kitabında kariyerini kapsamlı bir şekilde ele alıyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Sheen, Şubat 2011'de özel hayatında kriz yaşarken CBS'in sevilen dizisinden olaylı bir şekilde çıkarılmıştı
Salı, Ekim 13, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Charlie Sheen, 2003-2011'de Two and a Half Men'de rol aldı (AFP)</p>

related nodes: 
Elizabeth Holmes belgeseli Rotten Tomatoes'ta tam puan aldı
Stephen King'in "müthiş" dediği dizi, Prime Video'da zirvede
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Two and a Half Men'de Charlie Sheen'in yerini romantik komedi yıldızı alacakmış
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/charlie-sheen-hugh-grant-chuck-lorre-memoir-b3065325.html

Sigara satışında yaş doğrulaması için karekod seçeneği masada

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sigarayla ilgili düzenlemelere ilişkin, "Sadece 18 yaş altına sigara satılmasını engelleyecek bir yöntemle insanlarımıza, çocuklarımıza, gençlerimize bu zararlı maddenin satılmasını engellemeye çalışıyoruz. Bu yasağı nasıl daha etkin hale getiririz ona çalışıyoruz." dedi.

Memişoğlu, "nöbetçi bakan" uygulaması kapsamında geldiği Meclis'te, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'yi ziyaretlerinin ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Türkiye'de özellikle kalp krizi, kanser ve inme hastalıklarının en büyük sebebinin tütün ve tütün mamulleri kullanımı olduğunu belirten Memişoğlu, bugün insanların yüzde 63'ünün kanser ve bu tür hastalıklardan hayatını kaybettiğine dikkati çekti.

Sigara içen vatandaşların bu alışkanlıktan kurtulmasını istediklerini ifade eden Memişoğlu, bugün Yeşilay'ın yaptığı bir araştırmanın sigara içen insanların yüzde 80'inin sigarayı bırakmaya çalıştığını gösterdiğini aktardı. Memişoğlu, sigara içenlerin de sigaradan memnun olmadığını belirterek, şunları söyledi:

Biz de diyoruz ki 'gelin beraber bırakalım', hep beraber sigara ile mücadele edelim. Çünkü bu sizi kanser yapıyor, kalp krizi geçirme riskini artırıyor, nefes darlığı yapıyor, uyku kalitenizi bozuyor. Zararlı bir şey. Türkiye olarak 2008-2010 yılları arasında büyük bir başarı elde etmiştik ancak son yıllarda bu başarı geriledi. Biz de bunu yeniden hareketlendirmeye çalışıyoruz. Özellikle sigarayı gençlerimizden, çocuklarımızdan uzak tutmaya çalışıyoruz ve görünür olmasından, ortada olmasından kurtarmaya çalışıyoruz bu ülkeyi. Maalesef akciğer kanserinde özellikle erkeklerde dünyanın birincisiyiz.

Bakan Memişoğlu, sigarayla ilgili kanuna göre, 18 yaşın altındaki gençlere sigara satışının yasak olduğunu ancak yapılan bir ankete göre 13-15 yaş arasındaki 220 bin gence sorular yöneltildiğini ve yüzde 73,3'ünün sigarayı alabildiği sonucunun çıktığını aktardı. Türkiye'de sigaraya başlama yaşının 17 olduğunu dile getiren Memişoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

18 yaş altına normalde sigara satılması yasak. Biz de bununla ilgili kanun taslağımızda bir çalışma yapıyoruz. Bunun kişisel verilerle, insanları ifşa etme ile alakası yok. Sadece dünyada örnekleri olduğu gibi, gelişmiş ülkede olduğu gibi insanlarımıza satarken özellikle gençlerimize yaşını soracağız. Yaşını sorma ile ilgili bunu hangi yöntemle yapacağımızı belki de Kovid'de yaptığımız karekod üzerinden veya başka bir türlü örneklerine bakıyoruz. İnsanların kesinlikle şundan emin olmasını istiyorum. Kimsenin özel mahremiyetiyle alakası olmayan bir şey. Sadece 18 yaşının altına sigara satılmasını engelleyecek bir yöntemle insanlarımıza, çocuklarımıza, gençlerimize bu zararlı maddenin satılmasını engellemeye çalışıyoruz. Bu yasağı nasıl daha etkin hale getiririz ona çalışıyoruz.

Memişoğlu, "Görüşmeleriniz nasıl geçti?" sorusuna ise "Buna herkesin sahip çıkmasını bekliyoruz. Sadece Sağlık Bakanlığının değil, bütün toplumun buna sahip çıkmasını bekliyoruz. Görüşmelerimizi rutin yapıyoruz." yanıtını verdi.

 

AA

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 18 yaş altına sigara satışının önüne geçmek için yeni bir yöntem üzerinde çalıştıklarını belirtti
Salı, Ekim 13, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Sigara satışında yaş doğrulaması için karekod seçeneği masada
copyright Independentturkish: 

Suat Kılıç: Çalanlar açıklansın, çalmayanlar aklansın, su bulandırılmasın

Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Suat Kılıç, partisinin MYK toplantısının ardından gündeme dair açıklamalarda bulundu.

Kılıç, "fon krizi"ne ilişkin şunları kaydetti:

Fon vurgununda adı geçen siyasetçi ve bürokratları açlık sınırının altında bir yaşama mahkum etmek lazım. Çünkü doymak nedir bilmiyorlar. Fon vurgunu bir organize suçtur. Tek taraflı değil çok boyutludur. Siyasi ayağı olmadan, bürokratik destek almadan bu boyutta bir vurgun, bir soygun yapmak mümkün değildir. En çok götürenden başlayarak sıralı tam liste derhal açıklanmalıdır. Lekelenmeme hakkı bu listenin gizlenmesi için gerekçe olamaz. Lekelenen, Türkiye ekonomisidir. Lekelenen, iktidar partisidir. Kişilerin itibarını korumayı bırakın, sistemin itibarını kurtarmaya odaklanın. Ne demek lekelenmeme hakkı? Biz zaten isimler kirletilsin demiyoruz. Tüm vurgunu bir bakana yıkarak listenin kalanını saklamak, dolaylı olarak haksız kazancı aklamaktır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Kelimenin tam manasıyla soyukduk ey halkım"

13 Ekim Dünya Afet Risklerinin Önlenmesi Günü. En büyük afet beklentimiz nedir Türkiye'de? Allah korusun büyük İstanbul depremi. Ne yapmak lazım önlem olarak? Acilen çürük yapıları dönüştürmek lazım. İstanbul'da acilen yıkılıp yenilenmesi gereken konut sayısı 600 bin adet. Fonlardan çalınan kaynak 1 trilyon lira. 1 trilyon lira Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 'Yarısı Bizden' kampanyasına aktarılsa İstanbul'da acil kentsel dönüşümler tamamlanabiliyor. Rakamın büyüklüğüne bakın. Fon vurgununda çalınan 1 trilyon liramız Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 'Yarısı Bizden' kampanyasına aktarılsa İstanbul'da acilen yenilenmesi gereken 600 bin konut yıkılıp yeniden yapılıyor. Bununla birlikte üstüne neredeyse bir o kadar daha paramız kenarda kalıyor. Yani kelimenin tam manasıyla soyulduk ey halkım.

"Yatlar, katlar, jetler emirlerinde buna rağmen çalıyor yurt dışına çıkarıyorlar"

Fon vurgununda adı geçen siyasetçi ve bürokratları açlık sınırının altında bir yaşama mahkum etmek lazım. Çünkü maalesef doymak nedir bilmiyorlar. Milyar milyar götürmek nedir Allah aşkına ya? Ha 1 kuruşun 1 milyardan farklı yok haksız kazanç olduktan sonra. Ama doymuyorlar. Yatlar, katlar, jetler emirlerinde, buna rağmen çalıyor ve yurt dışına çıkarıyorlar. Hesap sorulmalıdır. Liste açıklanmalıdır. Sayın Devlet Bahçeli de bugün grup toplantısında 'Bu liste açıklansın' diyor. İktidarın sözcüleri de bu liste açıklansın diyor ama liste bir türlü açıklanmıyor. İşin içinde BDDK yoksa, TMSF yoksa, İMK yoksa, SPK yoksa yani kamu adına kamunun, halkın kaynaklarını koruması gereken kurumlar bu işin içinde yoksa bu listenin açıklanmasından niye sakınılıyor, niye kaçınılıyor?

"Karabağ ruhunu boğmak isteyenlerin oyunlarına aldanmayın"

Azerbaycan'da yaşanan başörtüsü yasağına değinen Kılıç, "Ankara’dan Azerbaycan hükümetine sesleniyoruz: Dost sitemini düşmanlık saymayın. Okul çağındaki çocuklarınıza kıymayın. İmanınızı sarsmak isteyenlerin, Karabağ ruhunu boğmak isteyenlerin oyunlarına aldanmayın. Azerbaycan bayrağındaki hilal, Arapların ya da Farsların simgesi değil, Azerbaycan halkının Müslüman olduğunun göstergesidir. Ve herkes şunu bilsin ki; bir kere yükselen bayrak, bir daha inmez" ifadelerini kullandı.

"Köylü köyünden, çiftçi toprağından uzaklaşıyor"

"Türkiye’de tarım ve hayvancılık bitiyor" diyen Kılıç, "Köylü köyünden, çiftçi toprağından uzaklaştırılıyor… Dün Karadeniz’de çay üreticisi, fındık üreticisi mağdur edildi. Şimdi sıra diğer ürünlerde. Ege’de bağ bozumu zamanı. Bir kilo üzümün getirisi maliyeti ini karşılamıyor. İlacı var, gübresi var, işçilik var, emek var, nakliye maliyeti var. Üretici Ege’de üzümü toplasak mı dalında mı bıraksak ikileminden kurtulamıyor. TMO düzgün bir fiyat açıklamıyor. Açıklasa da ürünü satın almıyor. Üretici tüccarın, tefecinin insafına kalıyor. Zeytinde de durum farklı değil. Dalında bıraksan, yazık günah. Toplasan yevmiyesini karşılamaktan uzak. Üzümü, zeytini, zeytinyağını da mı Yunanistan’dan, İtalya’dan, İspanya’dan alacağız. Çektikte de durum aynı. TMO üreticiyi süründürüyor. Mercimekte fasulyede ithalatçı olduğumuz gibi pirinçte de mi ithalatçı ülke durumuna düşeceğiz? Köylümüz çiftçimiz ne olacak? Gıda güvenliği nasıl sağlanacak" dedi. 

"Fon krizi cumhuriyet tarimizin en büyük skandallarından biridir"

Kılıç, açıklamalarının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Kılıç, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin grup konuşmasındaki "Devletimizin ilgili kurumları olan biteni, çalanı, talan edeni kamuoyuna açıklamalı, doğru bilgilerle kamuoyunu aydınlatmalıdır" sözlerinin hatırlatılarak görüşlerinin sorulması üzerine, "Sayın Bahçeli'nin açıklamasına konuşmam içinde ben de değindim. Net söylüyorum. Fon soygununda çalanlar açıklansın. Çalmayanlar aklansın. Su bulandırılmasın. Fon soruşturması sulandırılmasın. Bakın, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ekonomideki en büyük skandallarından biridir. Belki birincisidir fon soygunu. Çalanlar açıklansın. Çalmayanlar aklansın. Soruşturma süreci sulandırılmasın. Unutturulmasın. Üstü kapatılmasın. Nokta. Bu kadar netiz. Ama Sayın Bahçeli de açıklansın dediği halde niye açıklamıyorlar? Bunu da anlamak mümkün değil" yanıtını verdi. 

"Kudüs İsrail tarafından işgal edilirken bu birliktelik niye sağlanamamıştır"

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin Mekke Anlaşması'nın gereği yapılması ve gerekirse asker de gönderilmesi yönündeki açıklamalarına ilişkini gelen bir soruya Kılıç şunları kaydetti:

Mekke Anlaşması'na ilişkin kaygı ve endişelerimizi başından itibaren ifade ediyoruz. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan madem bir savunma işbirliği için bir araya gelecekti, Gazze bombalanırken, Kudüs İsrail tarafından işgal edilirken bu birliktelik, bu güç birliği niye sağlanmamıştır? Türkiye ordusu NATO'nun en büyük ikinci ordusudur. Türkiye ordusu dosta güven veren, düşmana korku salan bir ordudur. Bu ordu bütün mazlumların, bütün Müslümanların, bütün mağdur coğrafyaların emniyeti olacak bir ordudur. Ama bizim ordumuz hiçbir şekilde İsrail'in rahat nefes almasıyla, İsrail düşmanlarının bertaraf edilmesiyle sonuçlanacak bir eylemin tarafı olmamalıdır. Yemen, Suudi Arabistan krizinde Türkiye Cumhuriyeti'nin rolü savaşan ülke olmak değil, barışı sağlayan arabulucu ülke olmak şeklinde biçimlenmelidir. İsrail bu krizden kendine bir meşruiyet alanı çıkarmaya, kendisini tanımayan Müslüman ülkelerin de bu vesileyle kendisini tanımasını sağlamaya çalışıyor. İsrail'in bölgede atacağı her rahat adım Türkiye'yi rahatsız edecek olan bir adımdır. Böyle düşünüyoruz.

"Birimizin tavrı diğerini üzmemeli"

Bir muhabirin "Partimizin Muğla İl Başkanlığı, DEM Parti'nin açıklama yaptığı alanı sirkeli suyla yıkayarak bir siyasi eylem gerçekleştirdi ve kamuoyunda fazlasıyla tepki çekti ardından bugün DEM Parti'den konuya ilişkin bir açıklama geldi. Bu konuya ilişkin bir değerlendirme alanbilir miyiz" sorusuna Kılıç, şöyle yanıt verdi:

Biz Türkiye'de sivil siyasetin özgürlük alanının geniş olmasını savunan bir siyasi partiyiz. Bu çözüm sürecinin de başından itibaren söylediğimiz hep şuydu. Terör örgütü değil, siyasi partiler ve seçilmişler muhatap alınmalıdır. Dolayısıyla DEM Parti'nin seçilmişlerinin ya da illerde görev yapan DEM Partililerin basın açıklamaları yapmasında bir mahsur yoktur. Türkiye'nin siyasal alanı ve özgürlük çerçevesi buna son derece müsaittir. DEM Partililerin Muğla'da bir basın açıklaması yapmalarından rahatsızlık duyulması Yeniden Refah Partisi ilaşkanının işi değildir. Eğer açıklama içerik bakımından suç ihtiva ediyorsa devrede olması gereken Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı'dır. Eğer açıklamanın içerik bakımından suç mahiyeti yoksa bu açıklamanın değişik toplumsal kesimleri rahatsız edecek, üzecek biçimde başka mecralara taşınmasını biz doğru bulmuyoruz. Fikirler ifade edilmelidir. Saygı duyarsınız ya da duymazsınız. Saygı duyulan şey ifade edilen fikirler değildir. Fikirlerin ifade edilme serbestisidir. Eğer herkes barışçıl zeminlerde düşündüklerini ifade edemeyecekse zaten ülkenin demokratik meşruiyeti tartışmaya açık hale gelir. İl Başkanımızın Muğla'da yapmış olduğu, itiraz, vermiş olduğu tepki münferit bir tepkidir. Kurumsal olarak desteklediğimiz, onayladığımız bir tavır değildir. Böylesi yaklaşımların mutlaka genel merkezimizle istişare edilerek sonrasında kamuoyuna paylaşılması tercih edilendir. İsabetli olandır. Türkiye'nin 81 ili var. Her bir süreci farklı hassasiyetlerle, farklı nabızlarla okuyan, algılayan ve farklı şekillerde yaklaşanlar var. Birimizin tavrı diğerlerimizi üzmemeli. Biz meseleye bu yönüyle bakıyoruz.

"DEM Partili yöneticilerin sabahtan itibaren bizimle temasları vardı"

Aslında DEM Partili yöneticilerin sabahtan itibaren bu konuyla ilgili bizimle temasları vardı. Biz de kendisine konuyu değerlendirecek ve sonrasında bir açıklama yapacağız diye beyan ettik. Bizimle temasa geçen DEM Parti yetkililerine. Ancak konuyu değerlendirip açıklamamızı yapacağız dediğimiz halde çok aceleci davranarak Muğla il başkanımızın tepkisi üzerine üzerinden Yeniden Refah Partisi'ni hedef tahtasına koyan sert ve yakışıksız açıklamalarda bulundular. İl Başkanımızın açıklamasını tasvip etmediğimiz gibi DEM Parti yöneticilerinin sert, yakışıksız ve siyasetin nezaketiyle bağdaşmayan açıklamalarını da kabullenmiyor ve reddediyoruz. Aslında diyalog kurmuştuk. Bu konuda bir açıklama yapacağımızı kendilerine ifade etmiştik. Ama buna rağmen biz açıklama yapmadan, açıklamamızı beklemeden, açıklama yapacağımızı bildikleri halde, yapacağımız açıklamayı beklemeden hareket etmiş oldular. Siyaset her zaman hijyenik bir alan da değildir. İl başkanınız olur. Yeri gelir bir başka parti yöneticisi, yeri gelir yanlış bir beyanda bulunur ya da yanlış anlaşılmaya müsait bir beyanda bulunur. Düzeltilirse dengelenmiş olur ve yola devam edilir. Biz yine de Türkiye'nin sorunlarının tüm bölgelerimizde sivil siyasiler arasındaki diyalog zemininde çözülebilir sorunlar olduğu kanaatindeyiz.

"DEM Parti bizim açıklamamızı beklemeden aceleci bir açıklama yapmış oldu"

Kılıç son olarak "Muğla İl Başkanı hakkında bir yaptırım düşünüyor musunuz parti olarak" sorusuna ise "Şu an için bu kadarını ifade ediyorum. İl Başkanımızın vermiş olduğu reaksiyon yanlış anlaşılmaya müsait. Başka illerde, başka arkadaşlarımızı rencide edebilecek türden bir yaklaşım olmuştur. Biz bize yakışanı yapmakla mükellefiz. Türkiye'nin her ilinde Türkiye Anayasası'na göre faaliyet gösteren siyasi partilerin basın açıklaması yapmak hakkı vardır. Bu açıklamaların içeriğinde suç unsuru varsa harekete geçecek olan Cumhuriyet Başsavcılığı'dır. Biz siyasi parti olarak başka bir siyasi partinin sesini kısmakla mükellef değiliz. Ama itirazlarımızı elbette ki yerinde ve gereğince dile getirmek de en tabii görevimizdir. DEM Partili arkadaşların bu gibi konularda, birçok mevzuda bizim gösterdiğimiz tolerans ve anlayışı göstermelerini ve karşı taraftan yapacakları yapılacak açıklamayı beklemelerini kendilerine tavsiye ediyorum. Adeta hemen onlar düzeltme yapmadan biz bir açıklama yapalım da zor durumda bırakalım dercesine aceleci bir açıklama yapmış oldular. O açıklamalar içerik olarak da tarafımızdan tasvip edilecek açıklamalar değildir" dedi.

 

ANKA

"İl başkanımızın açıklamasını tasvip etmediğimiz gibi DEM Parti yöneticilerinin sert, yakışıksız ve siyasetin nezaketiyle bağdaşmayan açıklamalarını da kabullenmiyor ve reddediyoruz"
Salı, Ekim 13, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Ekrem İmamoğlu'nun Şadi Yazıcı'ya yönelik "hakaret" davasında verilen karar istinafa taşındı
Kılıçdaroğlu'ndan AK Parti'ye geçen belediye başkanlarına tepki
Hatimoğulları: Barış sürecinde somut adımlar atılmalı, Öcalan’ın çalışma koşulları sağlanmalı
Type: 
SEO Title: 
Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Kılıç: Çalanlar açıklansın, çalmayanlar aklansın, su bulandırılmasın
copyright Independentturkish: 

Sayın Başbakan ile uzun diyalog (2): Barış sürecine ilişkin genel değerlendirme

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

26 Haziran 2013’te Dolmabahçe’de gerçekleştirilen Akil İnsanlar Heyeti toplantısında, çözüm sürecinin geldiği aşama ve bundan sonra atılması gereken adımlar da gündeme geldi.

Celalettin Can, sürecin ilk aşamasının tamamlandığını belirterek ikinci aşamada demokratikleşme adımlarının atılması ve taraflar arasında güvenin tesis edilmesi gerektiğini savundu.

Bu değerlendirmeler sırasında, PKK güçlerinin sınır dışına çekilme oranı konusunda dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’la aralarında bir konuşma geçti. Aşağıda, bu diyaloğun ilk bölümünü aktarıyoruz. (-ed.n.t.)
 

Barış sürecine ilişkin genel değerlendirme

Demokratik çözüm ve barış sürecinin ilk aşaması, silahlı grupların sınır dışına çıkması, buna paralel operasyonların durması ve ülke siyasetinin silahların gölgesinden kurtulmasıydı.

Devletin ve PKK'nın bizzat kendi açıklamaları ve kabulleriyle sürecin birinci aşaması tamamlanmış durumda... Şimdi sıra ikinci aşamada, yani demokratikleşmede... İkinci aşamaya tekabül eden demokratik önlemlerin birden uygulanması mümkün değil. Bu aşamanın en önemli hedeflerinden başta geleni; demokratik, katılımcı, eşitlikçi, özgürlükçü bir anayasa yapımı... Dolayısıyla bu uzun bir mesele... Belki de genel seçimlere böyle bir anayasa yapımı şiarıyla girmek gerekecek.

En önemlisi, taraflar arasında barış koşullarının tesisi için vazgeçilmez olan "güven verici önlemler" meselesi. Uzak tarihe gitmeye gerek yok, son 10 yıllık süreç bile taraflar arasında ciddi bir güven probleminin var olduğunu ortaya koyduğuna göre bu nokta çok önemli. PKK, ateşkes, esirlerin bırakılması ve giderek silahlı güçlerini önemli ölçüde Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışına çekerek "güven verici önlemler" çerçevesinde üzerine düşeni yapmış oldu. Kamuoyu şimdi AK Parti hükümetinin üzerine düşenleri yapmasını bekliyor.

Özellikle PKK güçlerinin sınır dışına çekilmesi konusunda Başbakan, "Yanlış biliyorsunuz, PKK güçlerinin yüzde 15'i çekildi, yüzde 85'i çekilmiş değil. Sanılmasın ki biz bilmiyoruz" diye itiraz etti. "Bu bilgiyi kamuoyu bilmiyor, bilecek" dedi.

Başbakanın açıklamalarına cevaben, "Ama algı dediğiniz gibi değil. Ayrıca çekilme bir tercih, üstelik çatışma olmuyor. PKK, baharda çekilmenin zor olacağını, güzü bulacağını zaten söylemişti" demem üzerine Başbakan, Tunceli-Ovacık'ta iş adamı kaçırma ve bölgedeki kimi olaylardan bahsetti.

Celalettin Can
Akil İnsanlar Heyeti toplantısı
26 Haziran 2013, Dolmabahçe

 

(Devam edecek…)

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Celalettin Can Independent Türkçe için yazdı
Salı, Ekim 13, 2026 - 08:15
Main image: 

<p>Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 26 Haziran 2013'te Dolmabahçe'de Akil İnsanlar Heyeti üyeleriyle son kez bir araya geldi / Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Akil İnsanlar Heyeti'nin 26 Haziran 2013 tarihli son toplantısı; Sayın Başbakan ile uzun diyalog... (1)
Type: 
SEO Title: 
Sayın Başbakan ile uzun diyalog (2): Barış sürecine ilişkin genel değerlendirme
copyright Independentturkish: 

NATO 3.0'ın ÇHC'ye yönelik Kafkasya-Türkistan Komutanlığının oluşum süreci

Mevcut dünyanın en etkili askerî teşkilatı olan NATO, günümüzün en büyük askerî gücü olan ABD’nin liderliğinde olmakla beraber, ABD, yeni rakip kabul ettiği Çin Halk Cumhuriyeti’ne (ÇHC) karşı 2018’den itibaren yeni stratejisini oluşturmaya başlamış ve NATO’yu da bu çerçevede yeniden şekillendirmek için harekete geçmiştir.

ABD’nin ÇHC ile rekabetini kesinleştirmesi sonrasında, ÇHC’yin Bir Kuşak Projesi için hayati öneme sahip Kafkasya-Türkistan hattında da bu istikamette hareketlenme başlamıştır. ABD’nin Kafkasya-Türkistan hattında hem kendisi hem de liderliğini yaptığı NATO’nun faaliyetine zemin hazırlamaya başlaması konusuna geçmeden önce, Avrupalıların dünyadaki üstünlüklerinin başlamasından itibaren asırlar içinde stratejik anlayışla kurulan yapılardan nasıl vazgeçmeye başladığını anlatmak gerekmektedir.

Tabii bundan önce de Avrupalıların uygulamış olduğu stratejiyi izah etmekte yarar vardır. Zira yeni küresel güç olmaya yaklaşan ÇHC, Avrupalı özellikler taşısa da 1500-2000 arasında yaşanan küresel rekabetlerden farklı nitelikte ve coğrafyada ortaya çıkmıştır.

Yani daha evvel Batılıların oyun kurdukları coğrafyada yükselmeye başladığından, ABD’nin de eski dönemde kurulan sistemle devam etmesi mümkün değildir. Bu eski sistemin merkezinde ise NATO’nun ÇHC’ye karşı karadan kullanılabileceği Kafkasya-Türkistan coğrafyası yer almaktadır. Bundan dolayı ABD de 500 yıllık sistemi yıkmaya başlamıştır.


Avrupa merkezli küresel güçlerin Kafkasya-Türkistan coğrafyasında stratejik akılla kurdukları sistem

11. asırdan itibaren Türklerin elinde olan Kafkasya-Türkistan hattına 15. yüzyıl sonunda Portekiz, 16. yüzyılda Rus Çarlığı, 18. yüzyılda İngiltere ve 20. yüzyılda ise ABD tarafından küresel güç olarak ya nüfuz edilmiş, ya kurulmuş ya da korunmuştur. Bu hattın Kazan-Umman Güç Boylamı ile Azerbaycan’da çakıştığı yer de Büyük Azerbaycan coğrafyasıdır. Azerbaycan’dan Doğu Türkistan’a kadar uzanan sahaya girmek isteyen Batılı küresel güçler, İktidar Ekvatoru’nun Türkistan hattında, yani kabaca Kaşgar-Tebriz hattında siyasi ve beşerî düzenlemeler yaparak Türkleri stratejik olarak etkisizleştirmişlerdi. Bu hattı kolaylık olsun diye 2 alt başlıkta inceleyeceğim. İlk önce Azerbaycan ile Anadolu’daki Oğuz Türklerinin parçalanmasını ele alalım.


Anadolu-Azerbaycan Türklerinin parçalanması ve Kafkasya’da kurulan sistem

Asyavrupa Hâkimiyet Sahası’nda Türklerin elinde bulunan Altın Orda Devleti’nin 1502’de yıkılmasıyla bağımsızlığını kazanan Moskova Knezliği, 1552’de Kazan Devleti’ni, 1556’da da Astrahan Devleti’ni işgal etmişti. Osmanlıların engelleme çabaları başarısız olunca da Ruslar Kafkaslara doğru stratejik ilerlemeler gerçekleştirmişti. Kalmuk ve Nogayları etkisiz hâle getiren Ruslar, Kuzey Dağıstan’a girmiş ve 1720’de Terek Nehri’nin aşağı havzasına yerleşmişlerdi. Güney Kafkaslara yönelen Ruslar, 1723’te Büyük Petro döneminde Terek, Derbend ve Bakü’yü işgal etmişler ve bunu 1724’te yaptıkları Mukaseme Anlaşması ile Osmanlılara da kabul ettirmişlerdi. Böylece Bakü, Şeki ve Dağıstan Ruslara bırakılmıştı.

Rusları Kafkaslardan uzaklaştıramayan Osmanlılar, Rusların Kuzey Azerbaycan’ın büyük kısmındaki hâkimiyetini resmen onaylamışlardı. Safevîlerin zayıfladığı, Afşar hanedanı ile iç savaş yaşadıkları bir sırada, Rusların Urumiye Gölü’ne kadar uzanmalarını engellemeye çalışan Osmanlılar, Gence, Karabağ, Nahçıvan ve Revan’ı hâkimiyetlerine almışlardı. Güney Kafkasya ve Güney Azerbaycan’ı ele geçirmek isteyen Ruslar, bu coğrafyadaki Hristiyan Gürcü ve Ermenileri kullanmak için de faaliyete başlamışlardı.

Anadolu ile Azerbaycan Türkleri arasına bir duvar örmek isteyen Ruslar, Ermenilere gösterdikleri ilgiyi artırmışlardı. Güçlenen Rusların 1768’de Osmanlılara karşı harekete geçmeyi kararlaştırdıkları zaman, 2. Katerina, Rusların korumasında Türkistan-Anadolu Türkleri arasında bir tampon bölge olarak bir Ararat Krallığı’nın kurulması için Ermenileri teşvik etmişti. Önce bu konuda tereddütte kalan Ermeniler, Rusların Güney Kafkaslarda güçlenmesi üzerine, Eçmiyazin Katogigosu Hovsep Argutyan (1743-1801), "Rusya ile İslam komşuları (Osmanlı ile İran) arasında bir duvar olacak Ararat Krallığı’nın kurulması" fikrini kabul ettiğini Rus Çarlığına bildirmişti.

Urumiye’ye kadar uzanan Azerbaycan coğrafyasının tamamını ele geçirmek isteyen Ruslar, 1813’te Karabağ, Şeki, Gence, Şirvan, Derbend, Kuba ve Bakü hanlıklarıyla Taliş Hanlığı’nın bir kısmını Rusya’nın hâkimiyetine sokmuşlardı. İlerlemeye devam eden Ruslar, 1826-1828 Rus-İran Savaşı’nda Revan ve Nahçıvan devletlerini de ele geçirmişlerdi.

Güney Azerbaycan’a da giren Ruslar, 14 Ekim 1827’de Tebriz’i, 28 Ocak 1828’de Urumiye’yi, 8 Şubat’ta Erdebil’i işgal etmişlerdi. Güneye doğru ilerlemeyi tasarlayan Rusların komutanı Paskieviç, Basra Körfezi’nde İngilizlerin elinde bulunan Buşehr’e (Buşire) ulaşmak istemişti. Ancak 26 Nisan 1828’de, Rusların ilerlemesini engellemek isteyen İngilizlerin manevralarıyla Osmanlı-Rus Savaşı’nın başlaması, Paskieviç’in bu hedefini engellemişti. 29 Temmuz 1828’de imzalanan Türkmençay Anlaşması ile Ruslar Güney Azerbaycan’ı boşaltmış ve Aras Nehri’nin kuzeyine çekilmişlerdi.

İngilizlerin engellemesiyle hedefine ulaşamayan Ruslar, Güney Kafkaslarda beşerî coğrafyayı değiştirmek için harekete geçmişlerdi. Güney Azerbaycan’da dağınık olarak yaşayan Ermeniler, Türklerin çoğunlukta olduğu Revan bölgesine yerleştirilerek Güney Kafkasya’da Türklere düşman beşerî bir coğrafya oluşturulmaya başlanmıştı.

Osmanlılarla imzaladıkları 1829 Edirne Antlaşması ile Çıldır Eyaleti’nin ilhakını sağlayan Ruslar, Osmanlı topraklarındaki Ermenilerin de Revan bölgesine göçürülmesine büyük önem vermişti. Ruslar, Ermenileri Revan ve civarına yerleştirerek hem Anadolu Türkleri ile Azerbaycan Türkleri arasına bir beşerî duvar örmekte hem de kendilerine Türkistan, Anadolu ve Basra Körfezi istikametinde kullanacakları bir üs kurmaktaydı.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda İngilizler, Kars ve Batum’u Rusların ele geçirmesine müsaade ettikleri gibi Osmanlı toprağı olan Kotur’u ise kendi kontrollerindeki İran’a dâhil etmişlerdi. Yükselen bir güç olarak ortaya çıkan Almanlara karşı İngiltere ile Rusya her alanda iş birliğine yönelmişlerdi. 31 Ağustos 1907’de İngiliz ve Rus dışişleri bakanlarının imzaladığı Petersburg Antlaşması ile İngilizler, Afganistan-Rus Çarlığı sınırından Yezd’e ve oradan İsfahan ve Kirmanşah şehirlerinin kuzeyinden geçerek Osmanlı sınırına ulaşan hattın kuzeyindeki Kaçarların yönetimindeki bugünkü İran topraklarını Rus nüfuzuna bırakmışlardı.

I. Dünya Savaşı sonunda Ruslar Güney Kafkasları boşaltınca İngiltere, 1919’da Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan’dan oluşan Güney Kafkasya Federasyonu’nu kurdurarak bu alanı da kontrolüne almıştı. Sovyet Rusların 1920 sonlarında Güney Kafkaslara geri gelmesi ve Millî Mücadele’de başarılı olan BMM Hükûmeti’nin Kars ve Ardahan’ı kurtarması üzerine büyük ölçüde tekrar I. Dünya Savaşı öncesine dönülmüştü. Ancak Sovyet Rusya tarafından Azerbaycan’a ait olan ve Nahçıvan’ın doğusunda bulunan Zengezur bölgesinin Ermenistan’a bağlanması ile Azerbaycan’ın hem Nahçıvan bağlantısı kesilmiş hem de Türkiye’nin Azerbaycan üzerinden Türkistan’a açılmasına karşı bir engel oluşturulmuştu.

Bu sayede Türkiye ile Kuzey Azerbaycan, yani Azerbaycan Cumhuriyeti arasına bir engel olarak Gürcistan-Ermenistan bloku yerleştirilerek Türklerin parçalanması gerçekleştirilmişti. Güney Azerbaycan ise İngiliz nüfuzundaki İran’a bırakılmış ve İran’daki Kaçar Türk hanedanına son verilerek Fars Pehlevi hanedanı kurulmuştu. Böylece İran’da Türklerin siyasi nüfuzuna da son verilerek Anadolu ile Merkezi Türkistan arasındaki irtibat siyaseten kısıtlanmıştı.
 

ABD ve Gürcistan askerleri, 2016’da Gürcistan’daki Noble Partner tatbikatı öncesinde eğitim faaliyetleri yürüttü. Tatbikat, iki ülkenin askerî iş birliğinin örneklerinden biri / Fotoğraf: DVIDS
ABD ve Gürcistan askerleri, 2016’da Gürcistan’daki Noble Partner tatbikatı öncesinde eğitim faaliyetleri yürüttü. Tatbikat, iki ülkenin askerî iş birliğinin örneklerinden biri / Fotoğraf: DVIDS

 

II. Dünya Savaşı sonunda Azerbaycan ile Türkiye arasındaki beşerî irtibatı tamamen bitirmek isteyen Ruslar, Güney Kafkasya’nın en stratejik yerinde bulunan 86.000 Ahıska Türkü’nü de 14 Kasım 1944’te sürgüne göndermişti. Buradaki Müslümanlar Türkistan ve Sibirya’ya sürülerek Kafkasya’nın orta kısmının neredeyse tamamının Hristiyanlardan oluşması sağlanmıştı. Ruslar bu sayede beşerî coğrafyayı değiştirerek doğu-batı Türkleri arasındaki sadece siyasi değil, beşerî alanı da yok etmişti. Rusların bu icraatlarına tepki göstermeyen İngiltere ve ABD, Rusların Güney Azerbaycan’a yerleşmesine izin vermemişti.

Şöyle ki II. Dünya Savaşı sırasında İngiltere ile Sovyet Rusya, İran’ı ortaklaşa kontrol etmişlerdi. Savaşı galip olarak bitirenlerden Sovyet Rusya, tarihî hedefine uygun olarak güneye doğru ilerlemeyi gerçekleştirmek için kendi nüfuzunda, Aralık 1945’te bir Güney Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kuruluşunu sağlamıştı. ABD’nin bu cumhuriyete karşı tavır alması üzerine Sovyet Ruslar geri adım atmış, bu Güney Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, İran yönetimi tarafından kanlı bir şekilde Aralık 1946’da ortadan kaldırılmıştı. Yani ABD de Türkistan Türkleri ile Anadolu Türklerini birbirine bağlayacak Güney Azerbaycan Cumhuriyeti’ni istememiş, Türklerin parçalanmasına taraftar olmuştu.

Soğuk Savaş ve sonrasında ABD’nin tek kutuplu döneminde Ermenistan hep Rusların nüfuzunda kalmıştı. Sovyet Rusya’nın dağılma sürecine girdiği bir dönemde, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlı olan Dağlık Karabağ Oblastı’ndaki Ermeniler, Rusların da desteği ile 1988’de önce bağımsız, sonra da Ermenistan ile birleşmek için faaliyete başlamışlardı. Hatta SSCB 1991’de dağıldıktan sonra Rusya Federasyonu da Türkiye-Azerbaycan arasındaki Ermenistan surunu sağlamlaştırmak için Ermenileri kullanmıştı.

O dönem askerî gücü olmayan Azerbaycan kendine ait toprakları savunamamış ve 16 Mayıs 1994’te Moskova’da Azerbaycan ile Ermenistan arasında ateşkes imzalanmıştı. Bu I. Karabağ Savaşı sonunda Ermeniler, Azerbaycan Dağlık Karabağ dâhil Azerbaycan topraklarının yüzde 20’sini işgal etmişti. 2020’ye kadar devam eden bu süreçte başta ABD dâhil olmak üzere aktörler, Rusların bu stratejisine karşı bir hamle yapmamışlardı.

1992 yılında Karabağ meselesini barışçıl bir şekilde çözmek için Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı tarafından kurulan, eş başkanlığını ABD, Fransa ve Rusya Federasyonu’nun yaptığı AGİT Minsk Grubu da Rusların Ermenistan’daki nüfuzunu bir şekilde desteklemişti. Hatta Rusya Federasyonu, Ermenistan ile ilişkilerine İran’ı da katarak Türkler arasına yerleştirilen bloku daha da sağlamlaştırmıştı. Ancak bu durum, ABD’nin 2018’den sonra strateji değiştirmesi ile son bulacaktı.


Türkistan Türkleri parçalanarak kurulan sistem

17. yüzyılın sonlarında Kadim Türkistan’ın Baykal Gölü civarını eline geçiren Rusların ilk hedefi Kazakistan’ın işgal edilmesi idi. Kazak Devleti’ne ait topraklara yönelen Ruslar, Büyük Petro’nun (1682-1725) "Kazak ve Kırgız bozkırları bütün Asya topraklarına açılan en önemli kapıdır" şeklinde özetlediği strateji ile öncelikli olarak Kuzey Türkistan’ı işgal etmeyi hedeflemişlerdi.

Ruslar, 1731’de Küçük Orda’yı, 1743’te Orta Orda’yı ele geçirmişti. 19. yüzyıla gelindiğinde Ruslar kuzeyden güneye doğru yayılırken Hindistan’ı elinde tutan İngilizler, Rusların Hindistan’a doğru yakınlaşmasını tehlikeli görerek kuzeye doğru yayılmış ve Afganistan ile Türkistan’a yönelmişlerdi. İngilizlerin bu harekâtını doğrudan engelleyemeyen Ruslar, bugünkü İran’da hüküm süren Kaçarları 1833’te Herat’a saldırtmış ancak kuşatma sırasında komutan Abbas Mirza ölmüştü.

1834’te tahta çıkan Muhammed Şah, Simonoviç’in teşviki ile Herat’ı almak için 1838 baharında harekete geçmiş ancak İngilizlerin ültimatomu ile geri çekilmek mecburiyetinde kalmıştı. Afganistan’ı doğrudan kontrol etmek isteyen İngilizler, 1839-1842’deki 1. Afgan-İngiliz Savaşı sonunda Afganistan üzerinde himayelerini kurmuşlardı. Rusların Afganistan’a nüfuzunu engelleyen İngilizler, bu ülkeyi Ruslarla aralarında bir tampon hâline getirmişlerdi.

Kuzey Türkistan’ı kontrolüne alan Ruslar, İngilizlerin de Güney Türkistan’a yaklaşması üzerine güney istikametinde ilerlemeye hız vermişler ve 23 Haziran 1865 tarihinde Taşkent’i işgal etmişlerdi. Çok önemli bir mevkide bulunan Taşkent’in Rusların eline geçmesinden sonra 24 Haziran 1865 tarihinde yapılan antlaşma ile Hokand Hanlığı/Devleti de Rus himayesine sokulmuştu.

Kısa süre sonra, 1868’de Ruslar, imzalattıkları anlaşma ile Buhara Devleti’nin topraklarının üçte 2’sini ele geçirmişler ve bu devleti de bir nevi özerk hâle getirmişlerdi. Merkezi Türkistan’da güç istemeyen Ruslar, Aral Gölü’nün güneyinde yer alan Hive Hanlığı’nı da 1873’te kanlı bir şekilde işgal etmişlerdi. Ruslar, 1867’de Taşkent merkezli Türkistan Umumî Valiliği’ni kurmuşlar ve daha sonra Sirderya havzası, Fergana ve Mâverâünnehir bölgelerini de bu valiliğe dâhil etmişlerdi.

19. yüzyılın ikinci yarısında Almanların bir güç olarak ortaya çıkması, İngilizlerle Rusları yeniden birbirine yakınlaştırmıştı. I. Dünya Savaşı’na hazırlıkların son aşamasına gelindiği bir dönemde Batı Türkistan Rusların, Doğu Türkistan İngiliz destekli Çin’in, Güney Türkistan’ın doğusu İngiliz himayesindeki Afganistan’ın, batı kısmı ise yine İngiliz destekli Kaçar Devleti’nin (İran) elinde bulunmaktaydı. Esasında Türkistan’ın siyasi kontrolü kuzey ve batıda Rusların, doğu ve güneyde ise İngilizlerin eline geçmişti.

Artık İtilaf Devletleri ile Osmanlı hariç İttifak Devletleri arasında savaşın kesinleştiği bir dönemde İngiltere ile Rus Çarlığı, kendi aralarındaki problem oluşturacak konuları da çözmeye başlamışlardı. Türkistan’ı parçalayanların elde ettikleri toprakları garantiye almaları gerekmekteydi. 31 Ağustos 1907’de İngiliz ve Rus dışişleri bakanları bir araya gelerek Petersburg Antlaşması’nı imzalamışlardı.

Bu anlaşma ile mevcut sınırlar üzerinde tam bir anlaşmaya varılmış, Doğu Türkistan’ın Çin’in, Batı Türkistan’ın Rusların, Güney Türkistan’ın doğu kısmının Afganistan’ın, batı kısmının ise Kaçar Devleti’nin (İran) sınırlarında kalması kararlaştırılmıştı. Böylece Merkezi Türkistan 4 siyasi parçaya ayrılmıştı. İki küresel gücün paylaşım çizgisi, esasında büyük güçlerin her dönemde çatışma coğrafyası olan İktidar Ekvatoru’nun Türkistan hattı, yani Kaşgar-Tebriz hattıydı.

I. Dünya Savaşı sırasında sömürge olmaktan kurtulmak için Ruslara karşı isyan eden Türkistanlılar, 30 Nisan 1918’de Türkistan Sovyet Cumhuriyeti’ni kurmuşlardı. Bu cumhuriyetin adında Sovyet kelimesi bulunmasına rağmen millî bir devlet olarak faaliyet göstermişti. Moskova’da güçlenen komünist yönetim, Türklerin birleşik bir cumhuriyette yaşamasını kendisi için tehlikeli görmüş ve bu devleti küçük cumhuriyetlere ayırmaya karar vermişti.

16 Eylül 1924’te Türkistan Devleti yıkılmış ve valilik kurulmuştu. Kazakistan, Türkistan’dan ayrılarak Rusya Federasyonu’na dâhil edilmişti. 1926 yılında Türkistan Valiliği 5 cumhuriyete ayrılarak Türkistan adı yok edilmişti. Türkmenistan’ın merkezi Aşkabad olmuş; Merv ve civarı, eski Hive Hanlığı’ndan Taşavuz, Buhara Hanlığı’ndan Çarcuy ve Kerki bölgeleri bu cumhuriyete bağlanmıştı. Özbekistan, Taşkent merkez olmak üzere Mâverâünnehir, Semerkant ve Fergana vilayetleri ile Buhara ve Hive hanlıklarının toprakları üzerinde kurulmuştu.

Tacikistan’da Hisar (Duşanbe) başkent yapılmış, Kurgantepe, Gharm (Karategin) ve Uratepe bu devlete bağlanmıştı. Önce özerk, daha sonra 1936’da cumhuriyete dönüştürülen Kırgızistan’a Yedisu Valiliği’nden Çu, Talas ve Narin ırmaklarının yukarı mecraları, Isık Gölü havzası, Fergana’dan Altay ve Pamir sırtları, Celalabad ve Oş bölgeleri katılmıştı. Kazakistan’a Yedisu, Üstyurt, Karakalpakistan, Sirderya’nın aşağı mecrası, Çimkent, Kızılorda ve Taraz (Talas) şehirleri bağlanmıştı.

Böylece Ruslar, I. Dünya Savaşı öncesinde 4 ayrı parçaya ayrılan Türkistan’ın kendi işgallerindeki kısmını da 5 parçaya bölmüşlerdi. Sovyet Ruslar, Türk boylarını ve gruplarını kendi aralarında çatıştıracak şekilde iyice parçalamıştı. Bu parçalama sadece siyasi sınırlarla yapılmamış, kültürel alanda da gerçekleştirilmişti. Rusların bu parçalamada en çok parçaya böldükleri ise Özbekler olmuştu.

II. Dünya Savaşı’nda sınırlarda da bir değişiklik yaşanmamıştı. Buradaki Sovyet Rusya-ABD çatışması 1979’da başlamıştı. Şubat 1979’da gerçekleşen İran Devrimi’nin ardından, 4 Kasım 1979’da ABD’nin Tahran Büyükelçiliğinin işgaliyle İran’ın ABD karşıtı pozisyona geçmesi üzerine Sovyet Rusya da harekete geçmiş ve 25 Aralık 1979 tarihinde Afganistan’ı işgal etmişti. Ruslar ilk defa Hindukuş Dağları’nı aşarak İktidar Ekvatoru’nun Türkistan hattının güneyine inmişlerdi.

Ancak ABD, Güney Hâkimiyet Sahası’ndaki üstünlüğüne bir darbe olarak gördüğü bu hamleye Afganistan’da mücahitleri örgütleyerek cevap vermişti. Hint Okyanusu’na doğru ilerlemek isteyen Ruslar, yapılan yıpratıcı bir savaş sonucunda 15 Şubat 1989’da Afganistan’ı terk etmek zorunda bırakılmıştı. Bu aynı zamanda SSCB’nin çöküşünü hızlandıracaktı. Sovyetlerin 26 Aralık 1991’de resmen dağılmasıyla Sovyet Rusya-ABD rekabeti bitecek, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Kazakistan bağımsız birer devlet olacaktı.

ABD’nin tek küresel güç hâline gelmesinden kısa bir süre sonra, ÇHC’yin güçlenmesiyle Türkistan tekrar rekabetin merkezine oturacaktı. ABD karşıtlarının desteklediği Çin Halk Cumhuriyeti’nin yeni bir rakip olarak ortaya çıkmasının ilk işareti, 14-15 Haziran 2001 tarihlerinde Şanghay’daki zirvede ÇHC, Rusya Federasyonu, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın Şanghay İşbirliği Teşkilatı’nı kurması ve Özbekistan’ın da 6. üye olarak katılması olmuştu.

Bu oluşumu dikkatle izleyen ABD, 11 Eylül saldırılarından hemen sonra, 7 Ekim 2001’de Afganistan’ı işgale başlamış ve Fergana Kilit Mekânı’nın bir ucuna ayak basmıştı. Aynı yıl ABD, Şanghay anlaşmasına imza koyan devletlerin tam ortasında, Özbekistan’da Hanabad’da ve Kırgızistan’da Manas’ta ABD askerî üslerini kurmuştu. Böylece ABD, Türkistan hattında değişime izin vermeyeceğini dünyada tek hegemon güç anlayışıyla ortaya koymuştu. ABD’nin yeni stratejisine göre bölgede çalışması ise 2018’den itibaren başlayacaktı.
 

NATO’da askerî planlama ve komuta yapıları, ittifakın savunma stratejisinin önemli unsurları arasında yer alıyor / Fotoğraf: Honvedelem.hu
NATO’da askerî planlama ve komuta yapıları, ittifakın savunma stratejisinin önemli unsurları arasında yer alıyor / Fotoğraf: Honvedelem.hu

 

ABD’nin 2018’de yeni stratejiye geçişiyle Türkistan ve Kafkasya’ya yönelik icraatları

Soğuk Savaş’ın galibi olarak hareket eden ABD’ye karşı denge arayışları başlamıştı. Bu arada ekonomik bir güç hâline gelmiş olan ÇHC, ABD karşıtlarının desteğiyle 2013 yılında uygulamaya koyduğu Bir Kuşak-Bir Yol Projesi’yle küresel bir güç olmak istediğini ilan etmişti.

ABD’nin yeni stratejisinin, ÇHC’yin Bir Kuşak Projesi için hayati öneme sahip olan Türkistan’a bakan yönünün, Batılı güçlerin Türkistan’ı parçalama stratejisinin tam tersini yaparak birleştirici faaliyetlerin teşvikçisi, hatta yönlendiricisi konumunda bulunması doğal bir gelişme olacaktır. Buna ABD ancak 2018 yılında strateji değiştirerek başlamış ve ilk icraatlarından birini Türkistan Stratejik Hedef Alanı’yla ilgili olarak Afganistan’da uygulamaya sokmuştu.


ABD’nin Afganistan’dan çekilmesi ve işgalci imajından kurtulma çabası

ÇHC’yin 2013 yılında Bir Kuşak-Bir Yol Projesi’yle yeni bir dönemi başlatmasına rağmen ABD’nin 2001’den itibaren Afganistan’ı işgal altında bulundurduğu için işgalci-emperyalist olarak anılmaya devam etmesi, ÇHC’ye büyük avantaj sağlamaktaydı. Bundan kurtulmak isteyen ABD, 2018’den itibaren Taliban ile Doha’da/Katar’da görüşmelere başlamıştı. Afganistan’ın ABD tarafından işgaline son verilmesi görüşmeleri, bazı kesintiler olsa da Şubat 2020’de anlaşmayla sonuçlanmıştı.

Bu anlaşmaya göre ABD, 11 Eylül 2021’e kadar Afganistan’dan çekilme işlemini tamamlayacaktı. Belirlenen bu tarihi bile beklemeyen ABD, NATO kuvvetlerinin de bulunduğu Bagram Askerî Üssü’nü 2 Ağustos 2021’de boşaltarak Taliban’a Afganistan’da iktidarı problemsiz olarak devretmişti. Bunun üzerine o dönem Afganistan Cumhurbaşkanı olan Eşref Gani de 15 Ağustos’ta ülkesini terk ederek Birleşik Arap Emirlikleri’ne gitmişti. Böylece ABD, Afganistan’ı Taliban Emirliği’ne devretmişti. Bu sayede ABD, işgalci bir devlet olarak anılmasına son veren yeni bir stratejiye geçtiğini de iyice netleştirmişti. Bu aynı zamanda ABD’nin ÇHC’ye karşı yeni stratejisini uygulama aşamasına geçtiğinin de bir delili olmuştur.


ABD’nin ÇHC’yi Doğu Türkistan’da soykırımcı olarak kabulü

ABD’nin ÇHC’ye karşı yeni stratejisini uygulamaya geçtiğinin göstergelerinden birisi, siyasi olarak ÇHC sınırları içinde olan Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki ÇHC politikalarını 19 Ocak 2021 tarihinde resmî olarak "soykırım" ve "insanlığa karşı suç" olarak tanımasıydı. Çinlilerin 1878’de işgal ettikleri ve günümüzde ÇHC’yin kontrolünde olan Doğu Türkistan’daki özellikle Müslüman Uygur Türklerine yönelik baskı politikalarından dolayı hazırlanan yasa tasarısı, 14 Mayıs 2020’de ABD Senatosu’ndan, 27 Mayıs’ta da Temsilciler Meclisi’nden geçmişti.

Bunun üzerine ABD Başkanı Donald Trump da Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde bu politikaların sorumlusu olan ÇHC yetkililerine yaptırım uygulanmasını öngören bu yasayı onaylamıştı. Ayrıca sonraki ABD Başkanı Biden da "Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların Amerika Birleşik Devletleri pazarına girmemesini sağlamaya yönelik ve diğer amaçlara ilişkin bir Kanun"u 23 Aralık 2021’de yürürlüğe koymuştu. Uygurlarla ilgili bu kararlar, ÇHC’yin en hassas olduğu, yani iç işlerine matuf olması bakımından çok önemli olduğu gibi ABD’nin yeni stratejisinde Türkistan’ı bir bütün olarak kabul ettiğinin de bir delilidir.


Batılıların Türkleri bölme stratejisine son veren ABD’nin Zengezur Koridoru’na yerleşmesi ve Azerbaycan-Ermenistan-Türkiye ilişkilerinin düzeltilmesi

2018 yılına kadar Batılıların ortak stratejisi olan Türkleri parçalamak için Ermenileri kullanma prensibine uygun davranan ABD, ÇHC’ye karşı oluşturduğu yeni stratejisine uygun olarak eskinin tam tersi bir harekete yönelmiş ve Türklerin birleşmesi lehine çalışmalara başlamıştır. Bunun en önemli göstergesi ise Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün sağlanması ve Türkiye ile Azerbaycan arasında Zengezur Koridoru’nun açılmasına ABD’nin taraf olmasıdır.

Dünyadaki dengeler değişirken Ruslardan eskisi gibi askerî destek alamayan Karabağ Ermenileri ve Ermenistan, 27 Eylül 2020-10 Kasım 2020 arasında gerçekleşen 2. Karabağ Savaşı’nı kaybetmişti. Ermenistan da Azerbaycan ile ateşkes anlaşmasını 9 Kasım 2020’de imzalayarak Ermenilerin işgal ettiği topraklardan çekilmesini kabul etmişti. Azerbaycan’ın zaferinde Türkiye’nin yardımı yanında ABD’nin İsrail üzerinden yaptığı desteğin de önemli katkısı olmuştu. Bu gelişmelere rağmen Ermenistan’da nüfuzunu kaybetmek istemeyen Rusya Federasyonu Başkanı Putin’in himayesinde imzalanan bu anlaşma ile bölgedeki tüm ekonomik ve ulaşım bağlantılarının açılması kararlaştırılmıştı.

Bu çerçevede Ermenistan, Azerbaycan ile Azerbaycan’a bağlı özerk bir cumhuriyet olan Nahçıvan arasında vatandaşların, araçların ve yüklerin her iki yönde ulaşımı için garanti vermişti. Zengezur Koridoru olarak adlandırılacak olan bu hattın kontrolü, Rusya Federasyonu Federal Güvenlik Otoritesi Sınır Muhafızları Servisi tarafından gerçekleştirilecekti. Görüldüğü gibi Azerbaycan’ı Nahçıvan üzerinden Türkiye’ye bağlayacak olan bu yolun kontrolü Ruslara ait olacaktı. Bu, Rusların tarihî olarak Güney Kafkaslardaki stratejilerine uygun bir düzenlemeydi. Ancak kısa bir süre içerisinde Güney Kafkaslarda Rusların nüfuzunu kıran gelişme ABD tarafından gerçekleştirilmişti.

Bu konuda iyi hazırlıklı olduğu anlaşılan ABD, Rusya Federasyonu’nu devre dışı bırakarak Azerbaycan ile Ermenistan arasında bir barış anlaşması imzalanması çalışmalarının kendi himayesinde gerçekleşmesini de teşvik etmişti. Bunda büyük bir başarı gösteren ABD, 8 Ağustos 2025’te "Azerbaycan ile Ermenistan Arasında Barışın ve Devletlerarası İlişkilerin Tesis Edilmesi Hakkında Antlaşma" metninin iki ülkenin dışişleri bakanlarınca Washington’da paraflanmasını sağlamıştı.

Dışişleri bakanlarının imza törenine Trump, Aliyev ve Paşinyan tanıklık etmişlerdi. Bu antlaşmanın onaylanması zaman alacağı için ilişkilerin hızlandırılması amacıyla Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD başkanının himayesinde Washington’da bir "Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti Arasında Barışın Tesisi ve Devletlerarası İlişkilerin Kurulmasına İlişkin Ortak Bildiri" imzalamışlardı. Trump’ın şahit olarak imza koyduğu bu bildirinin vurgulanması gereken özellikleri şunlardır:

• 1992 yılında Karabağ meselesini barışçıl bir şekilde çözmek için Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı tarafından kurulan, eş başkanlığını ABD, Fransa ve Rusya Federasyonu’nun yaptığı AGİT Minsk Grubu’na son verilecektir.

• Azerbaycan ve Ermenistan, ikili ve uluslararası taşımacılık hatlarının açılmasını kabul etmişlerdir. Ayrıca hem Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ana kısmı ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında Ermenistan Cumhuriyeti toprakları üzerinden kesintisiz bağlantı kurulacak hem de Ermenistan Cumhuriyeti için uluslararası bağlantılar sağlanacaktır.

• Ermenistan Cumhuriyeti topraklarında "Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası" (TRIPP) oluşturulacak ve bu projeye "Ermenistan Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri ve karşılıklı olarak belirlenecek üçüncü taraflar" da dâhil olabilecektir.

Kısacası 2020 yılında Zengezur Koridoru’nun Rus kontrolünde olması tasarlanmışken 2025 yılında Rusların yerini ABD almıştır. Aliyev’in ifadesiyle Zengezur Koridoru sadece "Azerbaycan’dan Azerbaycan’a (Nahçıvan) engelsiz bağlantı sağlanmak"la kalmayacak, demir yolunun yanı sıra buradan enerji hatları ve fiber optik hatlar da geçeceğinden "Azerbaycan’ın ve Hazar kıyısındaki komşularının enerji kaynaklarını buradan sevk etmek mümkün olacaktır."

Yani Zengezur Koridoru’nu kontrol eden ABD, buradan Hazar’a ve etrafına ulaşma imkânına kavuşacaktır. ABD’nin yalnızca bir koridorla ilgilenmediğini ve daha söylemediği stratejik boyutların olduğunu ortaya koyan delil ise 8 Ağustos 2025’te Trump ile Aliyev’in iki ülke arasında Stratejik Ortaklık için Mutabakat Zaptı’nı imzalamaları olmuştur.

Ermenistan’ın Zengezur Koridoru’nu 99 yıl süreyle ABD’ye bırakmasıyla bu koridor tamamlandığında insanların ve malların Avrupa-Türkiye-Ermenistan/ABD-Azerbaycan-(Merkezi Asya’daki) Türk cumhuriyetleri arasında gidiş gelişi, Rusya Federasyonu ve İran topraklarından geçmek zorunda kalınmadan sağlanabilecektir. Bu projenin ABD’nin Rusya Federasyonu ve İran’ın Güney Kafkasya’daki etkisini azaltmasına ve ÇHC’yin önünü kesmesine hizmet edeceği de yerinde bir tespit olacaktır.

ABD’nin yeni stratejisine göre bu koridora yerleşmesinin sadece Güney Kafkasları ilgilendirmediği bariz olduğundan mevzunun ikinci boyutunu, yani Merkezi Türkistan’ı da incelemek şarttır. Ayrıca günümüz küresel aktörlerinin hangi adımları atacakları hakkındaki öngörülerimiz de billurlaşacaktır.
 

Ermenistan’ın güneyindeki Sünik bölgesinden geçmesi öngörülen Zengezur Koridoru, Azerbaycan’ın ana karasıyla Nahçıvan arasında bağlantı kurulmasını hedefliyor / Görsel: BBC (Düzenleme: Independent Türkçe)
Ermenistan’ın güneyindeki Sünik bölgesinden geçmesi öngörülen Zengezur Koridoru, Azerbaycan’ın ana karasıyla Nahçıvan arasında bağlantı kurulmasını hedefliyor / Görsel: BBC (Düzenleme: Independent Türkçe)

 

ABD’nin Batılıların eskiden uyguladığı Merkezi Türkistan’ı bölme stratejisine son verme çalışmaları

Türk devletlerinin zayıfladığı dönemde Rus ve İngilizlerin rakip olsalar bile uyguladıkları Merkezi Türkistan’ı bölme stratejilerine ABD’nin son vermeye yöneldiğini tespit etmekteyiz.

Bu, küresel bir aktör olmayı hedefleyen ÇHC’yin kullandığı Bir Kuşak Projesi’ni engellemeye yönelik ABD’nin mecbur olduğu bir stratejinin parçası olmalıdır. Afganistan’dan çekilerek işgalci imajından uzaklaşan, Doğu Türkistan’da ÇHC’yi soykırımcı olarak ilan eden, Ukrayna’da Rusların askerî zafiyetini gösteren ABD’nin, ÇHC’ye karşı özellikle Fergana Kilit Mekânı’nı içinde bulunduran Türkistan Stratejik Hedef Alanı’yla ilgilenmemesi imkânsızdır.

2018 sonrasında ÇHC’ye karşı yeni stratejisini uygulamaya koyan ABD, Türkistan ile ilişkilerinde de yeni bir boyut getirmiştir. Biden döneminde 20 Eylül 2023’te ilk defa ABD-Orta Asya Zirvesi (C5+1) yapılmıştı. ABD Devlet Başkanı Joe Biden’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen bu zirveye Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman ve Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov katılmıştı. Liderler, "ekonomi, enerji ve güvenlik alanlarında Orta Asya’nın egemenliği, sürdürülebilirliği ve refahını daha da güçlendirmeye yönelik ortak çalışma konularını" ele almışlardı. Ayrıca "Avrasya’da barış ve istikrarın korunması" da masaya yatırılmıştı.

ABD-Orta Asya Zirvesi’nin (C5+1) ikincisini ABD Başkanı Donald Trump, 7 Kasım 2025’te Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan liderleriyle Beyaz Saray’da gerçekleştirmişti. Trump, Kazakistan ile toplam değeri 17 milyar doları bulan enerji ve nadir elementler anlaşması yaptıklarını, yakında Kazakistan’ı ziyaret edebileceğini söylemiş ve diğer C5 ülkeleriyle de Kazakistan benzeri anlaşmalar yapacaklarının sinyalini vermişti.

Türkistan’ın nüfus bakımından en kalabalık ve Fergana Vadisi’nin en önemli parçasını elinde tutan Özbekistan ile ABD, 35 milyar dolarlık ticaret anlaşması imzalamıştı. Enerji, otomotiv gibi kritik sektörleri içine alan anlaşma ile 10 yıl içinde ticaret hacminin 100 milyar doları aşması hedeflenmiştir. Bu da ABD’nin Özbekistan üzerinden bölgeye giriş yapmak istediğinin bir göstergesi olmalıdır.

ABD-Orta Asya zirvelerindeki (C5+1) öncelikli başlıkların Merkezi Türkistan’daki devletlerin bağımsızlığı ve Avrasya’da güvenliğin sağlanması olduğu görülmektedir. Bu da Kafkasya’daki devletlerle Merkezi Türkistan’daki devletlerin iş birliğini gerektirecektir. Hatta buna Anadolu’nun, yani Türkiye’nin dâhil olması yönünde gelişmeler yaşanmaya başlamıştır.


Anadolu-Kafkasya-Türkistan ilişkilerinin gelişimi

TDT’nin kuruluşu

Rusların kontrolündeki Sovyetler Birliği’nin dağılmasından itibaren Türk kökenli cumhuriyetler arasındaki ilişkiler gelişmeye başlamıştı. 1992 yılında Ankara’da yapılan Türkçe Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi ile başlayan kültürel içerikli toplantılar, ABD’nin yeni stratejiye geçtiği 2018 yılından sonra, İstanbul’da gerçekleştirilen zirvede, 12 Kasım 2021’de Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) kurulmasıyla yeni bir aşamaya geçmiş ve Türkmenistan da teşkilata gözlemci üye olarak katılmıştı.

Böylece BM’ye üye bağımsız Türk devletlerinin tamamı TDT’de farklı unvanlarla da olsa yer almıştı. 6 Kasım 2024 tarihinde yapılan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Zirvesi’nde de TDT bayrağı güncellenerek Selçuklu yıldızı ile çevrelenmişti. Önasya ve Türkistan’a hâkim olan Büyük Selçuklu Devleti’nin yıldızının kullanılması, Türk dünyasının birliğine vurgu yapıldığının bir göstergesi olmalıdır.

Siyasi birlikten ziyade kültürel faaliyetlerin ön planda olmasına rağmen TDT, küresel rekabette dikkatle takip edilmektedir. Mesela ABD merkezli düşünce kuruluşu Hudson Enstitüsü’nden Luke Coffey, Mayıs 2026’da ABD yönetiminin "küresel jeopolitikteki önemi artan" Türk Devletleri Teşkilatı ile iş birliğini derinleştirmesi gerektiğini belirtmişti. Ayrıca Coffey, "TDT’nin Pekin ve Moskova’nın bölgedeki nüfuzunu dengeleyebilecek potansiyele sahip olduğunu" ifade etmişti.


Azerbaycan’ın katılımıyla "C5"ten "C6"ya geçiş

Sovyet Rusya’nın dağılmasıyla bağımsızlıklarını kazanan Merkezi Türkistan’daki devletler, 2018 yılından itibaren düzenli olarak Orta Asya Devlet Başkanları İstişare Toplantıları yapmaya başlamışlardı. Ancak Astana’da yapılan Orta Asya Devlet Başkanları 6. İstişare Toplantısı’na Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in davet edilmesi, Kafkasya-Türkistan ilişkilerinde önemli bir adım olmuştu.

Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan liderlerinin katılımıyla düzenlenen toplantıda konuşan Aliyev, "Azerbaycan ve Orta Asya ülkelerinin stratejik önemi giderek artan tek bir tarihî ve kültürel coğrafi bölge olduğunu, bu ülkelerin halklarının yüzyıllarca geçmişe sahip tarih, kültür, din ve ortak değerlerle birleştiğini" vurgulamış; Ermenistan’ın işgalinden kurtarılan Karabağ’ın yeniden kurulmasında Orta Asya ülkelerinin desteğinin kardeşlik ilişkilerinin göstergesi olduğunu belirtmişti. Ayrıca Aliyev, bölgede eğitim kurumları inşa eden Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan’a teşekkür etmişti.

Kasım 2025’te Özbekistan’da düzenlenen 7. toplantıya Azerbaycan yine davet edilmiş ve platformun "Orta Asya ve Azerbaycan Devlet Başkanları İstişare Toplantısı" adıyla sürdürülmesi kararlaştırılmıştı. Bu istikamette 31 Temmuz 2026 tarihinde Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Azerbaycan cumhurbaşkanları, Kırgızistan’ın Çolpon-Ata kentinde düzenlenen Orta Asya ve Azerbaycan Devlet Başkanları Gayriresmî İstişare Toplantısı kapsamında bir araya geldiklerinde Azerbaycan artık Orta Asya Devlet Başkanları İstişare Platformu’nun kalıcı ve kurumsal bir ortağı olarak yerini almıştı.

Böylece "C5"ten "C6"ya geçilirken Kafkasya ile Türkistan aynı formatta iş birliği yapmaya başlamışlardı. Bu yeni yapıyla Azerbaycan, Güney Kafkasya ile Orta Asya arasında stratejik bir coğrafya hâline gelmiş ve Türk dünyasının bütünleşmesi için bir zemin kurulmuştu. Zirvenin sonunda kabul edilen Çolpon-Ata Deklarasyonu ile de Kafkasya-Türkistan arasındaki iş birliğinin derinleştirileceği ilan edilmişti.

Azerbaycan yalnızca C6’ya katılmakla kalmamış, Türkmenistan, Kırgızistan, Kazakistan, Tacikistan ve bilhassa Özbekistan ile ilişkilerini her alanda derinleştirmeye başlamıştı. Kafkasya ile Türkistan arasındaki birliği sağlam zeminde tutacak olanın, nüfus ve nüfuzları itibarıyla Azerbaycan-Özbekistan iş birliği olacağını söyleyebiliriz.


Azerbaycan-Özbekistan Ebedî Dostluk Anlaşması

Tarihî olarak Türk dünyasının parçalanması sürecinde, hem Türkler içinden hem de dışarıdan yapılan icraatlarda öne çıkan problemlerden birisi Özbekistan ile Azerbaycan arasında oluşan düşmanlıktı. TDT içinde başlayan yakınlık, 2022 yılında iyi ilişkilerin başlamasına katkı sağlamış, 2023’te Azerbaycan-Özbekistan Yüksek Devlet Konseyi’nin oluşturulmasıyla devletler arası iş birliği iyice kuvvetlenmişti.

Esas gelişme ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 23 Ağustos 2026’da Özbekistan’a gerçekleştirdiği resmî ziyaretle yaşanmış ve Ebedî Dostluk Anlaşması imzalanmıştı. Bu anlaşma bir anda ortaya çıkmamış, son yıllarda gerçekleşen ticari, siyasi ve stratejik faaliyetlerin sonucu olmuştu.

Bu anlaşma ile 2 ülke, birbirlerinin egemenliğine, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne zarar verebilecek girişimlere karşılıklı olarak izin vermeme konusunda taahhütte bulunmuşlardı. Ayrıca eğitim, ticaret, yatırım, enerji, ulaştırma, lojistik, bilgi ve iletişim teknolojileri ile uzay teknolojileri gibi çok sayıda alanda iş birliği yapma konusunda anlaşmışlardı.

Azerbaycan-Özbekistan arasındaki ilişkilerin gelişmesi, enerji ve enerji hatları küresel rekabet açısından önemli olduğu gibi iki ülke arasındaki kültürel bağların kuvvetlenmesi de Türk dünyasının birlikteliği açısından belirleyici bir niteliktedir. Zira Azerbaycan ve Özbekistan halklarının dil, tarih ve kültür bakımından ortak yönlerinin keşfedilmesi de toplumlar arasındaki bağları güçlendirmektedir. Bunun sahaya da yansıdığını görmekteyiz. Mesela işgalden kurtarılan Fuzuli’de Özbekistan tarafından Timur Devleti hükümdarı Mirza Uluğ Bey adına bir okul açılması, buna karşılık Özbekistan’da Azerbaycan’ın büyük şairi Nizami Gencevi’nin adını taşıyan Nizami Gencevi Pedagoji Üniversitesi’nin güçlendirilmesi örnek verilebilir.

Türkistan coğrafyasının Azerbaycan ile bütünleşmesi, aynı zamanda Türkistan ile Türkiye arasındaki engellerin aşılması bakımından da önem taşımaktadır. Özbekistan-Azerbaycan iş birliğinin gelişmesinin, Azerbaycan’la sıkı iş birliği içinde olan Türkiye’nin de lehine olduğunu unutmamak gerekmektedir. Buna son yıllarda Türkiye’nin Özbekistan ile ilişkilerini derinleştirmesini eklediğimizde İktidar Ekvatoru’nun Türkistan hattının esas belirleyicileri olan Özbek ve Azerbaycanlıların yanına Türkiye’nin de eklenmesi, ÇHC ile Avrupa arasında sağlam bir Türk hattının oluşmasını sağlayacaktır. Türkiye, Azerbaycan ve Özbekistan’ın askerî iş birliğinin de NATO’nun yeni stratejisi açısından önemli olacağı açıktır.


Türkiye-Azerbaycan-Özbekistan savunma iş birliği ve "Birlik Gücü-2026" tatbikatının önemi

Siyasi ve kültürel ilişkilerin gelişmesine paralel olarak Türkiye-Azerbaycan-Özbekistan arasında güvenlik iş birliğinin artması da doğal bir gelişme olmalıdır. Bu bağlamda Azerbaycan topraklarının Ermeniler tarafından işgal edilmesinden itibaren Azerbaycan’ın askerî teşkilatının kuruluşunda ve 2. Karabağ Savaşı’nda Türkiye’nin rolü olduğu malumdur. Savunma alanında Türkistan’ın belirleyici ülkesi olan Özbekistan ile Türkiye ilişkilerinin de aynı şekilde gelişmesi normal bir süreç olmalıdır. Özellikle Özbekistan’da Şevket Mirziyoyev’in iktidara gelmesinden sonra Türkiye ile ilişkiler düzelmeye başlamış ve bu durum askerî alana da yansımıştır.

Türkiye, Özbekistan’ın en önemli askerî-teknik ortaklarından biri hâline gelmiş, yeni silah tedariki ve savunma sanayii alanında iş birliğine girişilmişti. Özbekistan’ın Türkiye’den insansız hava araçları satın aldığı bilinmekle birlikte Türkiye’den temin edilen askerî teçhizatın ve silahların hacmi hakkında kamuoyuna tam bir açıklama yapılmamaktadır. Özbekistan-Türkiye askerî ilişkilerinde "Azerbaycan modeli"nin benimsendiği anlaşılmaktadır.

2026 yılının ilk yarısında Türkiye Millî Savunma Bakanlığı, bir tümgeneral başkanlığındaki askerî danışmanlardan oluşan askerî bir heyetin Özbekistan’a gönderildiğini resmî olarak doğrulamıştı. Ayrıca Nisan 2026’dan itibaren Türkiye ile Özbekistan arasında savunma alanında iş birliği, stratejik ortaklık ve bölgesel güvenlik konularında çalışmalar başlatılmıştı.

Türkiye, Azerbaycan ve Özbekistan arasında savunma alanında yaşanan iş birliği sahaya da yansımaya başlamıştı. Bunun en önemli örneği ise Azerbaycan, Türkiye ve Özbekistan askerlerinin katılımıyla gerçekleştirilen "Birlik Gücü-2026" askerî tatbikatı olmuştur. Azerbaycan’da gerçekleşen bu tatbikatın amacı, 3 ülkenin askerî personelinin ve ordularının tam senkronizasyonunu ve standartlaştırılmasını sağlamak; son model havacılık unsurlarını, donanmayı ve insansız hava araçlarını kullanarak ortak muharebeyi tecrübe etmekti.

Ortak manevraların resmî açılış töreni 22 Eylül 2026 akşamı Hocalı (Xocavənd) rayonunda düzenlenmişti. 3 aşamadaki manevralar, Karabağ Ekonomik Bölgesi’ndeki "Kızılkaya" Eğitim Merkezi’nde, Nahçıvan Özerk Bölgesi’ndeki "Karabağlar" Eğitim Merkezi’nde ve Hazar Denizi’nde yer alan "Büyük Zire" poligonunda gerçekleştirilmişti. Türkiye, Azerbaycan ve Özbekistan silahlı kuvvetlerinin kara, hava ve deniz unsurları ile İHA’larının katıldığı "Birlik Gücü-2026" tatbikatının hibrit tehditlere karşı ortak mücadele kabiliyetini artırmayı hedeflediği söylense de esas kazancın 3 ülkenin askerî birliklerinin beraber savaşma kabiliyetlerini artırmak olduğu söylenebilir. Zira bu tatbikatla 3 ülkenin orduları arasındaki komuta-kontrol ve ortak harekât kabiliyetlerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. 3 ülkenin tatbikatı haberinin bazı yayıncılar tarafından "Turan Orduları Buluştu" şeklinde servis edilmesi dikkate alınmalıdır.


Ermenistan’ın Türk dünyasının bölünmesinde kendisini kullandırmaktan vazgeçmesi

Tek kutuplu dünyada Rusların bir benzeri ABD tarafından da gerçekleştirilerek Türklerin bölünmesinde Ermenistan kullanılmıştı. Hatta Soğuk Savaş döneminde CIA’in kontrolünde olduğu kabul gören Beyrut Antilyas Katogigosu Kesepli 2. Karekin’in Eçmiyazin Katogigosluğu’na 1. Karekin olarak seçilmesini 1994 yılında sağlamıştı. Ancak ÇHC’ye karşı ABD’nin yeni stratejisini uygulamaya koymasıyla ABD’nin Türk dünyasını bölmede Ermenistan’ı kullanması da sona ermiş ve bizzat ABD, Türkiye ile Azerbaycan’ın birleşmesini sağlayacak Zengezur Koridoru’nu, daha önce belirttiğimiz gibi, dizayn etmişti.

Bu sürecin Ermenistan’daki en önemli aktörü olan ve 2018’de iktidara gelen Paşinyan, ülkesini Moskova’dan uzaklaştıran adımlar atmış, Avrupa Birliği’ne katılım için yasa çıkarmış ve ABD arabuluculuğuyla Azerbaycan ile yürütülen barış sürecini ciddi olarak canlandırmıştı. 27 Eylül 2020-10 Kasım 2020 arasında yaşanan 2. Karabağ Savaşı’nı kaybetmesine rağmen iktidarını koruyan Paşinyan, 7 Haziran 2026’da yapılan seçimleri de servetini Rusya’da kazanan milyarder esas rakibi Samvel Karapetyan’a karşı oyların yüzde 49,8’ini alarak kazanmıştı.

Azerbaycan ile ilişkileri düzelten Paşinyan liderliğindeki Ermenistan, bu defa Türkiye ile arasını düzeltmek için harekete geçmişti. 25 Ağustos 2026’da Ermenistan Parlamentosu, Paşinyan hükûmetinin Azerbaycan ile barışın sağlamlaştırılması ve Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesini kapsayan 5 yıllık programını onaylamıştı.

"Gerçek Ermenistan" konseptine dayandırılan 2026-2031 Programı, 24’e karşı 63 milletvekilinin lehte oyuyla kabul edilmişti. Bu programın özünü Türkiye ile diplomatik ilişkilerin kurulması, bölge ülkeleriyle ilişkilerin normalleştirilmesi, AB ve ABD ile stratejik ortaklıkların derinleştirilmesi ve Rusya ile ilişkilerin dönüştürülmesi oluşturmaktadır. Ermenistan halkının büyük çoğunluğunun desteğiyle başlayan bu sürecin esasında Ermenistan’ı tarihî bir engel pozisyonundan kurtarmaya yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

ABD’nin desteğiyle açılacak Zengezur Koridoru konusunda Paşinyan’a, Türklerin birleştirilmesine hizmet ettiği yönünde tenkitler yapılmış, hatta canavarı sevmekle itham edilmişti. Buna karşı Paşinyan’ın cevabı şu olmuştu:

Biz sürekli ‘canavar, canavar, canavar’ diyoruz ama dönüp kendimize de bakmamız lazım. Biz, otoyolda ortaya çıkmış bir nesne gibiyiz – sürekli koşuyor, arabanın altına düşüyor, kalkıyor, yine düşüyoruz. Neden sürekli arabanın altına düştüğümüzü anlamıyoruz. Yürüyüş kurallarını bilmiyoruz. Orada bulunmanın yüzde 95 ihtimalle arabanın altına düşmek olduğunu fark etmiyoruz. Bunun nedeni araba-canavar değil, kişinin kendisi. Orada durursa altına düşeceği bellidir.
 

Şimdi herkesin kafasında tek bir şey var: Vay, hedefleri Turan! Artık herkesin kafasında bu var – neden, ne uğruna? Ne istiyorlar? Ermenistan Cumhuriyeti topraklarından geçmek mi? Gelsinler, geçsinler – bunda bir kötülük yok. Zaten biz bunu teklif ediyoruz. Doğudan batıya, kuzeyden güneye gitmek istiyorlar. Biz de diyoruz ki: Gidin – sorun ne? Neden gitmesinler? ... Barış Kavşağı, Turan’a giden yol için bir engel değil. Yol zaten hazır. Eğer su yolu varsa bu suyu birlikte içebiliriz. Hiçbir engel yok.


Kısacası Türkiye-Güney Kafkasya-Türkistan hattında 18. yüzyıldan itibaren Ermenistan’ı bir engel olarak tasarlayan Batı stratejisine ABD desteğiyle son verilmektedir. Bunu Ermenistan da kabul ederek artık kendisini kullandırmaktan vazgeçtiğini ortaya koymuştur. Diaspora Ermenilerinde farklı ısrarlar olsa bile bu durum ortaya çıkmıştır. Ermenistan’ın bu tavrı Güney Kafkasya’da etkili olmuş, 2 Ekim 2026’da Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye Üçlü Savunma Bakanları Toplantısı Azerbaycan’ın Şuşa kentinde gerçekleştirilmişti. Bu toplantıda "Azerbaycan ile Ermenistan arasında barışın tesisine yönelik son dönemde kaydedilen gelişmelerin memnuniyetle" karşılandığı belirtilmişti. Yani ABD öncülüğündeki NATO için Kafkasya-Türkistan hattında sağlam bir zemin oluşmaya başlamıştır.
 

Kafkasya ile Orta Asya’yı gösteren siyasi harita. Bölge, Rusya, Çin, Türkiye ve Batılı güçlerin çıkarlarının kesiştiği stratejik bir hat üzerinde bulunuyor
Kafkasya ile Orta Asya’yı gösteren siyasi harita. Bölge, Rusya, Çin, Türkiye ve Batılı güçlerin çıkarlarının kesiştiği stratejik bir hat üzerinde bulunuyor

 

NATO Kafkas-Türkistan Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlığı hazırlıkları

II. Dünya Savaşı sonunda Sovyet Rusların Doğu ve Orta Avrupa’daki hâkimiyetini kullanarak Batı Avrupa’ya nüfuz etmesine engel olmak için 1949 yılında NATO kurulmuş, Güney Avrupa’ya müdahalesini ve Akdeniz’e girişini engellemek için de 1952 yılında Yunanistan ve Türkiye NATO’ya alınmıştı.

Soğuk Savaş sonrasında ÇHC’yin bir güç hâline gelmesi üzerine 2018 yılından itibaren ABD, NATO’yu bir muharip güç hâline getirmek için çalışmaları başlatmıştı. Yeni rakip ÇHC ve onun kullandığı Bir Kuşak Projesi’nin güzergâhının en önemli kısmını da Türkistan-Kafkasya coğrafyası içerdiğinden ABD’nin yeni NATO teşkilatlandırmasında bu alana özel bir komutanlık tasarlayacağının meçhul olmadığını önceki kısımda izah etmiştim. ABD, doğrudan askerî planlamada da bu yönde adımlar atmaya çoktan başlamıştır.


CENTCOM’un yeni görev alanı

ABD desteğiyle 1955 yılında Türkiye, Irak, İngiltere, İran ve Pakistan tarafından kurulan CENTO, ABD karşıtlarının desteğiyle gerçekleşen İran Devrimi ile 1979 yılında sona ermişti. Bu durumu değerlendiren ABD, faaliyet alanı Mısır, Orta Doğu, Afganistan ve Orta Asya’yı kapsayan CENTCOM’u 1 Ocak 1983’te kurmuştu. Afganistan, Kuveyt, Irak, Suriye, Gazze, Yemen ve İran’daki çeşitli boyutlardaki işgal ve saldırılar CENTCOM tarafından gerçekleştirilmiştir.

ABD’nin muharip tecrübe gücü bakımından en iyi komutanlığı CENTCOM olup NATO ile uyumlu çalışmaktadır. Merkezi Florida’nın Tampa kentinde bulunan CENTCOM’un görev alanı içinde İran, Türkmenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan, Afganistan ve Pakistan’ın bulunması, NATO’nun Kafkasya-Türkistan coğrafyasındaki faaliyet ve teşkilatlanmasında önemli bir yere sahip olacaktır. ABD öncülüğünde NATO’nun 2021 yılında Afganistan’dan çekilmesiyle yeni bir tarzda örgütlenecek olan NATO’nun da bu bölgede yeni bir yapılanmaya gitmesi gerekecektir.


NATO’nun Kafkas ve Türkistan ülkeleri ile ilişkileri

ABD, Rusların kontrolündeki Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra yeni ortaya çıkan cumhuriyetleri NATO ile iş birliğine teşvik etmişti. ABD’nin geliştirdiği Barış İçin Ortaklık/Partnership for Peace (BİO/PfP) programı, 10-11 Ocak 1994’te Brüksel’de gerçekleştirilen NATO Zirvesi’nde kabul edilmişti. Bu programa Türkmenistan (10 Mayıs 1994), Özbekistan (13 Temmuz 1994), Kazakistan (27 Mayıs 1994), Kırgızistan (1 Haziran 1994), Azerbaycan (4 Mayıs 1994), Ermenistan (5 Ekim 1994), Gürcistan (23 Mart 1994) ve Tacikistan (20 Şubat 2002) dâhil olmuştu.

2013 yılında ÇHC’yin küresel bir rakip olarak ABD’nin karşısına çıkma hedefi üzerine ABD de 2018 yılında ÇHC’ye karşı yeni stratejisini uygulamaya başlamıştı. Bu, NATO’nun da ÇHC’ye karşı tavır almasına neden olmuştu. ÇHC’yin artan nüfuzuna ve devletler arası politikalardaki etkinliğine dikkat çekilmesi, 2019’dan itibaren NATO’nun zirve bildirilerine girmeye başlamıştı. Bu durum 2021’deki NATO zirve bildirilerinde daha net bir şekil almış ve ÇHC’yin NATO’ya zorluklar çıkarabileceği kaydedilmişti. 2022’deki zirvede ÇHC’yin rekabetine yer verilmiş ve nihayet 2024’te ÇHC’yin meydan okumaya başladığı net bir şekilde yazılmıştı.

2025’teki Lahey ve 8 Temmuz 2026 Ankara Zirvesi bildirilerinde doğrudan ÇHC ile ilgili bir ifadeye yer verilmemiş ancak "stratejik rekabet" ifadesiyle adı verilmeden ÇHC’ye işaret edilmişti. Ankara Zirvesi bildirisiyle NATO’nun Kafkasya-Türkistan bağlamında yapacağı askerî teşkilatlanma hakkındaki ipucu, ÇHC’yin Rusya Federasyonu’ndan sonraki müttefiki İran’a özel yer açılmasıdır. Zira NATO üyeleri, "İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği" hususunda ortak kararlarını Ankara Bildirisi metnine kaydetmişlerdi. Ankara Bildirisi metninin değerlendirmelerinde yapılan genel eksiklik, İran’ın batısındaki Arap ülkeleri ve Basra Körfezi-Hürmüz Kilit Mekânı bağlamında ele alınmasıdır.

NATO’nun lideri ABD’nin esas rakibinin ÇHC olduğu ve onun Bir Kuşak Projesi’nin hayati kısmının Doğu Türkistan’ı Batı Türkistan’a bağlayan Fergana Kilit Mekânı’nın Türkistan’da bulunduğu, bu kuşağı Akdeniz havzası ve Avrupa’ya bağlamada en elverişli coğrafyanın Türkistan-Kafkasya ve mücaviri olduğu devamlı akılda tutulmalıdır. Çünkü hem İran’ı etkisizleştirmek hem de ÇHC’yin önünü en kolay şekilde, hatta ÇHC’yin içine kadar, karadan kolaylıkla kesebilecek stratejik coğrafya; İran’ın kuzeyindeki Ermenistan, Hazar’ın 2 yakasındaki Azerbaycan ile Türkmenistan ve Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan’dır. "Strateji söylenmez, yapılır" anlayışıma uygun olarak ABD liderliğindeki NATO’nun bu coğrafyada en önemli stratejik adım olarak, daha ziyade kara gücüne dayalı Kafkas-Türkistan Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlığı veya benzeri bir yapıyı meydana getirmesi gerekecektir.


Kafkas-Türkistan Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlığı nasıl gerçekleşebilir?

Yeni rakibe göre şekillenen NATO 3.0’a göre yeniden teşkilatlanan NATO’nun merkez karargâhı küresel düzeyde analiz ve strateji merkezi olarak görev yapmaya devam etmekle beraber, muharip devletlerin oluşturdukları grupların kendi sahaları için istihbarat ve kurmay karargâhları bulunacak tarzda ahtapotvari bir sisteme geçmeleri mecburiyeti olduğunu daha önceki yazılarımda belirtmiştim.

Liderlik yapabilecek muharip bir NATO üyesinin riyasetinde yeni kurulacak bu Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlıklarına NATO’ya üye olmayan müttefikler de bir şekilde dâhil edilecektir. ÇHC’yin 2 müttefiki Rusya Federasyonu ile İran arasındaki alanda kurulacak Kafkas-Türkistan Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlığı’nın faaliyet sahası Türkiye, Ermenistan, Gürcistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Kazakistan olacaktır.

Bu alandaki tek NATO üyesi, NATO’nun 2. kara gücü ve muharip devlet olması dolayısıyla Türkiye’nin bu komutanlığı üstlenmesi normal bir gelişme olacaktır. Merkezi Türkistan’ın Türkiye’nin doğusu ile batısı arasındaki mesafeden bile yakın olması göz önüne alındığında bu komutanlığın merkezinin Türkiye’de, coğrafi, beşerî ve lojistik açıdan da Erzurum’da olması muhtemeldir.

Türkiye’de hem askerî hem de kültürel olarak Kafkaslar ve Türkistan’a yönelik ilgi güçlüdür. Askerî olarak I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın onayıyla Kafkasya Harekâtı’nın gerçekleştirilmesi, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kurulması ve Bakü’nün işgalden kurtarılması; savaş sonrasında ise Enver Paşa’nın Merkezi Türkistan’ın bağımsızlığını sağlamak için savaşması ve 4 Ağustos 1922 tarihinde bugün Tacikistan sınırları içerisinde bulunan Abıderya köyündeki Çegan Tepesi’nde şehit olması kültürel hafızada yer etmiştir. 1917’de Rus Çarlığı’nın yıkılmasıyla Türklerin bağımsızlık fikri tatbikata geçtiği gibi 1991’de SSCB’nin yıkılmasıyla yeni Türk devletlerinin ortaya çıkması da Türkler arasında birlik düşüncesini besleyen bir faktördür.

Tarihî olarak Anadolu, Kafkasya ve Türkistan hattında kurulan Büyük Selçuklu Devleti (başkentleri: Nişabur, Rey, İsfahan; 1038-1157), Harzemşahlar (Semerkant, Gazne, Tebriz; 1097-1231), İlhanlılar (Meraga, Tebriz; 1256-1335), Karakoyunlu (Tebriz; 1380-1469), Akkoyunlu (Tebriz ve Diyarbakır; 1378-1471), Timur Devleti (Semerkant, Herat; 1370-1507), Safevi Devleti (Tebriz, Kazvin, İsfahan; 1501-1736), Afşar Devleti (Meşhed; 1736-1804) ve Kaçar Devleti (Esterabat, Tahran; 1794-1925) bu coğrafyada devamlı birlik ruhunu hatırlatmaktadır. Günümüzde de de jure olarak parçalı bir siyasi harita olsa bile beşerî harita de facto olarak Türklerden oluşmaktadır. Bu durum, iletişim çağının sınır tanımadığı bir dönemde kültürel alanı etkileyeceği gibi siyasi ve askerî alanın da şekillenmesinde etkili olması bakımından nazarıdikkatten kaçırılmamalıdır. Elhasıl, NATO’nun da bu zemini Kafkas-Türkistan Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlığı kurmada kullanacağı muhakkaktır.


Sonuç

Tarihin her döneminde Kafkasya-Türkistan hattı küresel rekabetin merkezinde yer almış olup en uzun süre Türklerin kontrolünde bulunmuştur. Batılı küresel güçlerden kuzeyden Rusların, güneyden İngilizlerin bu bölgeye gelmesiyle Anadolu Türkleri ile Azerbaycan Türkleri arasına Ermenistan Devleti yerleştirilmişti. Büyük ölçekte de Türkistan ile Anadolu arasındaki irtibat hattı koparılmıştı.

Soğuk Savaş’ın sonuna kadar devam eden, Avrupalıların kurduğu ve bütün Batılı güçlerin kullandığı bu stratejik yapı, 2013’te ÇHC’yin küresel bir güç olarak hareket etme kararı sonrasında, 2018 yılı akabinde ABD’nin yeni stratejisi gereği yıkılmaya başlamıştır. Daha önce Türkiye ve Azerbaycan’a karşı Ermenistan’ı kullanan ABD, bizzat kendi eliyle Ermenistan’a ait Zengezur Koridoru’nu açtırarak Türklerin birbirleriyle yeniden iş birliği yapmasına küresel güç olarak zemin hazırlamıştır.

Anadolu’dan Doğu Türkistan’a kadar uzanan ve beşerî olarak Türklerin yaşadığı bu coğrafyadan ÇHC’yin Bir Kuşak Projesi’nin geçmesine engel olmak isteyen ABD’nin yalnızca kültürel, iktisadi ve siyasi vizyonla başarı elde edemeyeceğine göre ya ABD ya da onun öncülüğünde NATO tarafından askerî bir yapılanma kaçınılmaz gözükmektedir.

ÇHC ve müttefiklerine karşı tek başına hareket etmekten vazgeçen, NATO’yu muharip hâle getirme çalışmalarını hızlandıran ABD’nin NATO 3.0’a göre Kafkas-Türkistan Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlığı’nı oluşturması elzem olacaktır. Ayrıca tarihî zemin ve de facto beşerî harita da NATO’nun Kafkas-Türkistan Müşterek Muharip Ülkeler Komutanlığı kurması için uygundur. Ahtapotvari çalışacak yeni NATO’ya göre bu kolun merkezinin ve riyasetinin, NATO’nun 2. kara gücü olan Türkiye’de olacağını söyleyebiliriz.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Prof. Dr. Ali Arslan Independent Türkçe için yazdı
Salı, Ekim 13, 2026 - 07:30
Main image: 

<p>NATO liderleri, 8 Temmuz 2026’da Ankara’da düzenlenen zirvede. Yazı, ittifakın Kafkasya ve Türkistan hattındaki olası yeni stratejik rolünü ele alıyor / Fotoğraf: NATO</p>

Type: 
SEO Title: 
NATO 3.0'ın ÇHC'ye yönelik Kafkasya-Türkistan Komutanlığının oluşum süreci
copyright Independentturkish: 

Hindistan-Japonya yakınlaşması: Yeni eksen mi, stratejik çeşitlendirme mi?

Eylül ayında Hindistan'ın Rajasthan eyaletindeki Jodhpur Hava Üssü'nde dikkat çekici bir görüntü vardı. Japon Hava Öz Savunma Kuvvetleri'nin F-ikiA savaş uçakları, Hint Hava Kuvvetleri'nin Rafale, Su-30MKI ve yerli Tejas uçaklarıyla birlikte uçuyordu. Japon savaş uçaklarının Hindistan topraklarından ilk kez görev yaptığı Veer Guardian tatbikatı, iki ülke arasındaki güvenlik ilişkisinin geldiği noktayı göstermesi açısından dikkat çekiciydi.

Bu gelişme bir anda ortaya çıkmadı. Bu yaz hız kazanan güvenlik yakınlaşmasının sahadaki en görünür sonuçlarından biriydi. Temmuz başındaki Yıllık Zirve'de Narendra Modi, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'yi "kız kardeşim" diye karşılamıştı. Ağustos'ta iki ülkenin savunma bakanları buluştu, eylülde ortak tatbikat yapıldı. Liderler arasındaki samimiyet diplomatik bir görüntü sunuyordu. Ama ilişkinin yönünü belirleyen, görüşmelerde ele alınan deniz güvenliği, savunma üretimi ve teknoloji paylaşımı oldu.

Hindistan-Japonya arasındaki bu ivmeli yakınlaşma yeni soruları da beraberinde getiriyor:

Peki bu yakınlaşma Asya'da yeni bir eksenin habercisi mi, yoksa tarafların mevcut ortaklıklarını tamamlayan bir çeşitlendirme mi?

Şimdilik ortaya çıkan tablo, yeni bir askerî ittifaktan çok, farklı ihtiyaçları aynı iş birliği zemininde buluşturan bir güvenlik ortaklığına işaret ediyor. Bu ortaklığın ne kadar ileri gideceğini diplomatik yakınlık kadar, birlikte üretme ve hareket etme kapasitesi belirleyecek.


Diplomasiden sahaya

Hindistan-Japonya güvenlik ilişkisi yeni değil. Yıllık zirveler, iki+iki mekanizması, lojistik düzenlemeler ve JIMEX gibi deniz tatbikatları güçlü bir kurumsal altyapı oluşturuyor. Bu birikim, ilişkiyi bir sonraki aşamaya taşıyacak bir başlangıç noktası sunuyor: ortak güvenlik kaygılarını sahada birlikte hareket edebilme becerisine dönüştürmek.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ağustos'ta imzalanan Deniz Güvenliği İş Birliği Mutabakatı bu yönde atılmış önemli bir adım. Mutabakat, iki donanma arasında deniz alanı farkındalığı, bilgi paylaşımı, arama-kurtarma ve afet müdahalesini kapsıyor. Ayrıca donanma ziyaretleri, ortak tatbikatlar, personel değişimi ve bakım-onarım iş birliğini öngörüyor.

Bunun arkasında coğrafi bir tamamlayıcılık var. Japonya'nın öncelikli güvenlik kaygıları Doğu Çin Denizi ve Tayvan çevresinde yoğunlaşıyor. Hindistan ise Hint Okyanusu'nun merkezinde duruyor. Bilgi paylaşımı derinleştikçe iki ülke bu geniş deniz alanlarını daha bütünlüklü değerlendirebilir. Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi'nin, iki0 Ağustos'taki toplantı için Yeni Delhi'ye gitmeden önce Mumbai'daki Batı Deniz Komutanlığı'nı ve Hint Donanması'nın yerli yapım güdümlü füze destroyeri INS Chennai'yı ziyaret etmesi de bu açıdan anlamlı. Tokyo'nun ilgisi Bengal Körfezi ve Malakka'yla sınırlı değil, enerji taşımacılığının yoğun olduğu Batı Hint Okyanusu'na da uzanıyor.


Ortak savunma üretimi

Tatbikatlar güveni ve birlikte çalışma becerisini artırır. Ancak uzun bir krizde bu iş birliğinin sürmesi, ekipmanın üretilebilmesine, onarılabilmesine ve yeniden tedarik edilebilmesine bağlı. Savunma sanayi bu yüzden yakınlaşmanın teknik bir ayrıntısı değil, temel unsurlarından biri hâline geliyor.

Koizumi'nin Yeni Delhi'ye taşıdığı doktrin bunu özetliyor: "Savunma üretimi caydırıcılığın kendisidir". Japonya, Pekin'in ekonomik bağımlılığı bir baskı aracına dönüştürmesini önlemek için savunma sanayisinin dayandığı kritik mineral ve bileşen tedarikinde Çin'e bağımlılığı azaltılmış bir tedarik zinciri istiyor. Japonya'nın yaşlanan iş gücü ve zayıflayan küçük tedarikçileri, bunu tek başına yapabilmesini zorlaştırıyor. Hindistan geniş pazarı ve üretim potansiyeliyle bu arayışta ortak adayı olarak öne çıkıyor.

Yeni Delhi'nin beklentisi ise yalnızca Japon ekipmanı satın almak değil. Yerli üretim, teknoloji kazanımı ve kendi sanayi kapasitesinin gelişmesini istiyor. iki ülkenin çıkarları burada kesişiyor, ancak beklentileri aynı değil. Tokyo daha dayanıklı bir üretim ağı arıyor, Yeni Delhi bu ağda daha büyük bir üretim ve teknoloji payı hedefliyor.

Bu farklı beklentilerin somut bir ürüne dönüşebileceğini gösterme potansiyeli taşıyan proje, donanma gemileri için geliştirilen UNICORN entegre iletişim sistemi. iki ülkenin savunma bakanlarının ilk savunma teçhizatı transfer projesi olarak nitelediği UNICORN için ortak geliştirme mutabakatı, Bharat Electronics Limited'in katılımıyla Kasım iki0iki4'te imzalanmıştı. Ağustostaki savunma bakanları toplantısında ise iki taraf, projenin erken hayata geçirilmesi için birlikte çalışma taahhüdünü yineledi.
 

Hindistan ve Japonya hava kuvvetlerine ait savaş uçakları, Eylül 2026'da Jodhpur'da düzenlenen Veer Guardian-2026 ortak tatbikatında. Tatbikat, iki ülkenin savunma iş birliğinin derinleştiğini gösteriyor / Fotoğraf: Hindistan Savunma Bakanlığı
Hindistan ve Japonya hava kuvvetlerine ait savaş uçakları, Eylül 2026'da Jodhpur'da düzenlenen Veer Guardian-2026 ortak tatbikatında. Tatbikat, iki ülkenin savunma iş birliğinin derinleştiğini gösteriyor / Fotoğraf: Hindistan Savunma Bakanlığı

 

Gemi inşasında da benzer bir arayış var. Taraflar, Japon teknolojik uzmanlığını Hindistan'ın üretim kapasitesiyle birleştirecek ortak tasarım ve karşılıklı gemi onarım seçeneklerini ele aldı. İnsansız sistemlerde ise üretim ve test girişimleri, ilişkinin büyük platformlarla sınırlı kalmayacağını gösteriyor. Bunların stratejik ağırlık kazanması, duyurulmalarına değil, sürdürülebilir projelere dönüşmelerine bağlı.

Ancak diplomatik yakınlık ile sanayi iş birliğinin derinliği aynı düzeyde değil. Asıl sorun siyasi isteksizlikten çok, teknoloji paylaşımının koşullarında ortaya çıkıyor. Hindistan üretimin kendi topraklarında yapılmasını, yerel katkının artmasını ve teknolojinin kendi sanayisi tarafından kullanılabilmesini istiyor. Japonya ise fikrî mülkiyetin korunmasına, hassas teknolojilerin güvenliğine ve aktarılan ekipmanın kullanımına ilişkin güvencelere önem veriyor.


ABD'ye alternatif değil

Vaşington'un gümrük tarifeleri ve müttefiklerden daha fazla yük paylaşımı beklentisi, Japonya'nın Hindistan açılımının bir "alternatif plan" olarak yorumlanmasına yol açması muhtemel. Fakat ABD-Japonya ittifakı, antlaşmaya ve yerleşik bir askerî varlığa dayanan bir güvenlik zemininde. Hindistan'la gelişen ortaklık ise aynı türden bir ilişki değil.

Tokyo'nun Hindistan açılımı bir kaçış yolu değil, "ittifak içinde çeşitlendirme". Hindistan'ın bakışı ise farklı olabilir. Delhi için aynı yakınlaşma, tek bir ortağa bağımlı kalmadan teknolojiye, üretim imkânlarına ve geniş bir güvenlik ağına erişme arayışı olarak okunabilir.

Ekonomik ilişkiler bu zemini destekliyor. Geçen yıl belirlenen 10 trilyon yenlik yatırım hedefi, Modi'nin son 1 yılda yapıldığını söylediği yaklaşık 1iki9 özel sektör anlaşması ve Temmuz zirvesinde duyurulan yaklaşık iki trilyon yenlik ilk dilim, ortaklığı genişletme iradesini gösteriyor.

Güvenlik ile ekonomi arasındaki bağ da giderek belirginleşiyor. Enerji güvenliği, yarı iletken tedariki ve kritik minerallere erişim, askerî güvenlikten ayrı düşünülmüyor. Yine de ilişkiyi yalnızca ekonomik riskleri azaltan bir ortaklık olarak tanımlamak eksik kalır. Tatbikatlar ve deniz güvenliği girişimleri, doğrudan askerî bir boyutu olduğunu gösteriyor.


Çin'in ötesinde

Koizumi'nin ziyareti sırasında ortak açıklamalarda Çin'den bahsedilmedi. Buna karşılık, seyrüsefer özgürlüğünü engelleyen tek taraflı eylemlere karşı çıkıldı. Statükonun güç ya da baskıyla değiştirilmesine de karşı duruldu. Çin'in adı açıklamada doğrudan geçmese de kullanılan ifadeler, Pekin'in politikalarına yönelik örtülü bir eleştiri olarak okunabilir. Pekin ise Temmuz zirvesinin ardından, uluslararası iş birliğinin üçüncü tarafların çıkarlarına zarar vermemesi ve "dışlayıcı kliklerin" gerekçesi olmaması gerektiğini söyledi.

Yine de ortaklığı yalnızca Çin'e verilen mesaj üzerinden değerlendirmek dar bir çerçeve olur. Deniz güvenliği, afet müdahalesi, bakım-onarım kapasitesi ve dayanıklı tedarik zincirleri iki tarafın daha geniş ihtiyaçlarına karşılık veriyor. İlişkinin ne kadar derinleşip derinleşmeyeceğini yalnızca ortak tehdit algısı değil, bu alanlarda üreteceği somut fayda da belirleyecek.

Sonuç olarak, Hindistan ve Japonya'nın kurduğu yapı bugün için yeni bir askerî ittifak değil. Daha çok, iki ülkenin farklı stratejik ihtiyaçlarını aynı zeminde buluşturan bir çeşitlendirme modeli. Japonya için bu, ABD ittifakının ötesinde daha dayanıklı bir güvenlik ve üretim ağı; Hindistan için ise tek bir ortağa bağımlı kalmadan teknoloji, sermaye ve savunma kapasitesine erişim anlamına geliyor.

Bu ilişkinin geleceğini ise liderlerin sıcak mesajlarından çok fabrikalar, tersaneler, bakım merkezleri ve ortak tatbikatlar belirleyecek. Eğer UNICORN gibi projeler somut üretim kapasitesine dönüşür, teknoloji paylaşımının önündeki engeller aşılır ve deniz güvenliği iş birliği kalıcı hâle gelirse, bugün "stratejik çeşitlendirme" olarak görülen ilişki yarının daha kapsamlı güvenlik ortaklığına dönüşebilir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Doç. Dr. Ümit Alperen Independent Türkçe için yazdı
Salı, Ekim 13, 2026 - 07:15
Main image: 

<p>Hindistan Hava Kuvvetleri Komutanı AP Singh ve Japonya Hava Öz Savunma Kuvvetleri Komutanı Takehiro Morita, Veer Guardian-2026 tatbikatı kapsamında Jodhpur'da / Fotoğraf: Hindistan Savunma Bakanlığı</p>

related nodes: 
Hint-Pasifik'te Hindistan-Japonya ekseni mümkün mü?
Yeni Delhi BRICS Zirvesi'nin ardından: Aynı masa, farklı hesaplar
Hindistan'ın Hint-Pasifik'te BrahMos diplomasisi
Type: 
SEO Title: 
Hindistan-Japonya yakınlaşması: Yeni eksen mi, stratejik çeşitlendirme mi?
copyright Independentturkish: 

Robotik harpte manevrayı düşünmek

İnsansız sistemlerin yaygınlaşması, kara savaşında hareket serbestisini giderek zorlaştırıyor. Çözüm, mevcut birliklere daha fazla ateş gücü eklemekten çok, manevranın nasıl gerçekleştirileceğini yeniden düşünmek olabilir.

Birinci Dünya Savaşı’nın ilk aylarında Avrupa orduları, hareketli muharebeye dayanan planlarının makineli tüfekler ve ağır topçu ateşi karşısında nasıl çöktüğünü gördü. Açık arazide ilerlemek ağır kayıplara yol açınca ordular siperlere gömüldü. Hareket kabiliyetini esas alan savaş anlayışı, ateş gücünün belirlediği bir yıpratma mücadelesine dönüştü. Bugün Ukrayna cephesinde yaşananlar, farklı teknolojiler üzerinden benzer bir soruyu gündeme getiriyor:

Savaş alanında hareket etmek giderek tehlikeli hâle geliyorsa, manevra kabiliyeti nasıl yeniden kazanılabilir?

İnsansız hava araçları, keşif sistemleri ve hassas vuruş silahları, kara kuvvetlerinin hareketlerini izlemeyi ve tespit edilen hedeflere kısa sürede taarruzu mümkün kılıyor. Özellikle tanklar ve diğer büyük zırhlı araçlar, fark edildikleri andan itibaren birden fazla taarruz aracının hedefi hâline gelebiliyor. Bir aracın vurulması, çevresindeki birliklerin hareketini de sınırlayabiliyor. Böylece sorun, tek tek platformların korunmasının ötesine geçerek kuvvetlerin muharebe sahasında hareket edebilme kapasitesine uzanıyor.


Manevra neden zorlaşıyor?

Manevranın temelinde hız, baskın, düşmanın savunma düzenini bozma ve uygun noktada sıklet merkezi (kuvvet yoğunlaştırma) oluşturma bulunur. Bunun başarısı, düşmanın taarruzu zamanında tespit etmesini ve karşılık vermesini engellemeye bağlıdır. Oysa keşif ve vuruş sistemlerinin bütünleşmesi, hareket eden kuvvetlerin gizlenmesini zorlaştırıyor. Savunan, taarruz eden birlikleri daha erken tespit edip ateşini onların üzerine yöneltebiliyor. Özellikle geçitler, nehir aşma noktaları ve mayınlardan temizlenmiş güzergâhlar, hareketli birliklerin öngörülebilir hedeflere dönüşmesine yol açıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu şartlarda daha fazla ateş gücü kullanmak, manevra sorununu kendiliğinden çözmüyor. Birinci Dünya Savaşı’nda taarruz öncesinde yoğun topçu ateşi uygulanması, piyadenin ilerleyişini kolaylaştırmayı amaçlıyordu. Ancak topçu ateşinin büyüklüğü, saldıran birliklerin ağır kayıplar vermesini engelleyemedi. Kalıcı değişim, yalnızca mevcut silahların daha etkili kullanılmasından değil, kara kuvvetlerinin hareket kabiliyetini yeniden sağlayacak platformların ve taktiklerin geliştirilmesinden doğdu.

Bugün de benzer bir ayrım yapmak gerekiyor. İnsansız hava araçlarıyla düşman savunmasını bastırmak ve zırhlı birliklerin ilerleyişini desteklemek kısa vadede yararlı olabilir. Fakat bu yaklaşım, hareket kabiliyetini sürekli ateş desteğine bağımlı bırakabilir. Daha temel soru şudur:

Mevcut kara platformları, yeni savaş ortamında manevra yapabilecek biçimde geliştirilebilir mi, yoksa manevranın temel araçlarını da değiştirmek mi gerekir?


Mekanizasyondan robotik manevraya

İki dünya savaşı arasındaki dönemde tanklar, kara muharebesinde hareket kabiliyetini yeniden kazandıran dönüşümün merkezine yerleşti. İngiliz askerî düşünür J. F. C. Fuller ve Alman zırhlı birliklerinin gelişiminde etkili olan Heinz Guderian, mekanize birliklerin hızına özel önem veriyordu. Hız, düşmanın savunmasını düzenlemesine fırsat vermeden ilerlemeyi ve beklenmedik noktalarda üstünlük sağlamayı mümkün kılıyordu. Tankın başarısı bu nedenle yalnızca ateş gücüne ve zırhına değil, savaşın temposunu değiştirmesine de bağlıydı.

Bugün insansız sistemler, aynı soruna farklı bir cevap arayışının önünü açıyor. George M. Dougherty, War on the Rocks dergisinde 8 Ekim 2026’da yayımlanan makalesinde, küçük insansız hava araçlarının faaliyet gösterdiği çok alçak irtifadaki hava sahasının yeni bir manevra alanı olarak değerlendirilmesini öneriyor.

Dougherty’nin yaklaşımındaki önemli nokta, İHA’ları yalnızca havadan ateş gücü sağlayan araçlar olarak görmemesi. Yazar, bu sistemlerin zemine temas etmeden hareket eden insansız kara manevra platformları gibi düşünülmesini savunuyor. Bu bakış açısına göre robotik sistemler, geleneksel araçların geçmekte zorlandığı arazi engellerini aşabilir; farklı yönlerden yaklaşabilir, dağılıp yeniden yoğunlaşabilir ve koordineli gruplar hâlinde hareket edebilir.

Bu öneri, tankların doğrudan insansız hava araçlarıyla değiştirilmesinden daha kapsamlı bir fikre dayanıyor. Amaç, mevcut birliklerin ateş gücünü artırmak yerine, manevrayı gerçekleştiren platformların özelliklerini yeniden tanımlamak. Dougherty’nin öngördüğü robotik gruplar, gelecekte insanlı birliklerin önünde hareket eden, düşman savunmasının zayıf noktalarından yararlanan ve harekâtın temposunu belirlemeye katkıda bulunan unsurlara dönüşebilir.


Teknoloji kadar doktrin de önemli

Bu yaklaşımın uygulanabilmesi için önemli teknik ve kurumsal sorunların çözülmesi gerekiyor. Çok sayıda insansız sistemin tek bir kuvvet gibi yönetilmesi, kendi aralarında koordinasyon kurmaları ve enerji ile mühimmat ihtiyaçlarını karşılayarak görevlerini sürdürmeleri gerekiyor. Elektronik harp, haberleşme kesintileri ve otonom sistemlerin kontrolü de aşılması gereken sorunlar arasında.

Dahası, bir bölgeye girmekle o bölgeyi kontrol etmek aynı şey değil. Robotik sistemler hareket ve ateş gücü bakımından önemli avantajlar sağlayabilse bile araziyi ele geçirme ve elde tutma görevleri insanlı birliklerin rolünü koruyabilir. Bu nedenle yeni platformların başarısı, teknoloji kadar teşkilat, eğitim ve doktrin değişikliklerine de bağlı olacaktır.

Robotik sistemlerin tankların yerini alacağı şimdiden kesin biçimde söylenemez. Bununla birlikte Ukrayna’da ortaya çıkan sorun, geleceğin kara kuvvetleri açısından temel bir tartışmayı görünür kılıyor:

Ateş gücünün her hareketi izleyebildiği bir savaş alanında manevra nasıl sürdürülecek?

Birinci Dünya Savaşı’ndan mekanize savaşa geçiş, bu sorunun yalnızca silahları geliştirerek çözülemeyeceğini göstermişti. Bugün de belirleyici üstünlük, insansız sistemleri mevcut birliklere eklemekten çok, bunları yeni bir hareket ve manevra anlayışının parçası hâline getirebilen orduların elinde olabilir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Osman Gazi Kandemir Independent Türkçe için yazdı
Salı, Ekim 13, 2026 - 06:45
Main image: 

<p>Fotoğraf:&nbsp;Milrem Robotics</p>

related nodes: 
İngiltere'nin Irak'taki görünmez nüfuz harekâtı
Rubio'nun Atina ziyareti: Türkiye için görünmeyen riskler
Mekke Paktı'nın asıl gücü savaşmak değil, caydırmak
Type: 
SEO Title: 
Robotik harpte manevrayı düşünmek
copyright Independentturkish: 

Fransızlar iktidara öfkelendiğinde neden "À la Bastille" diye bağırırlar?

Bir gelecek göremediği için ayaklanan liseliler, Fransa'ya zor günler yaşatıyor.

Geçtiğimiz 17 Eylül'de başlayan protesto gösterileri, birçok meslek grubunun ve üniversite öğrencilerinin de katılımıyla yeni boyutlar kazandı.

Üniversiteliler de işin içine girince akla 1968 öğrenci olayları geldi.

Bugünkü liseli protestolarının nedenlerini yazının devamında açacağım.

Ama liselilerin tepkilerini 1968 öğrenci olaylarına benzetenlere, mukayese edenlere, her iki olayın çıkış nedenlerinin farklı olduğunu anlatmaya çalışacağım.

1968 öğrenci olaylarından başlayalım.

Paris'te, Sorbonne Üniversitesi öğrencilerinin De Gaulle yönetimine karşı 3 Mayıs 1968'deki gösterisine polisin müdahalesiyle başlayan, işçilerin de dayanışmasıyla büyüyen, ülke çapındaki genel grevlerle gelişen olaylar Avrupa ülkelerine de yayılmıştı.

Peki bu olayların asıl nedeni neydi?

Söz konusu 1968 öğrenci direnişi, Paris'in merkezindeki Sorbonne Üniversitesinde mi başlamıştı?

Gerçekler farklı.

Paris'in yakın banliyölerinden Nanterre'deki "Paris 10 Nanterre La Défense Üniversitesi" benim için önemlidir.

Çünkü ikinci üniversite eğitimimi ve lisansüstü eğitimimi burada tamamladım.

Bu üniversitenin tarihini ve 1968 olaylarını çok iyi biliyorum.

1968 yılında, Nanterre Üniversitesinin öğrenci yurtlarında, kız ve erkekler ayrı binalarda kalıyordu.

Üniversite yönetimine başvuran bir grup öğrenci, kız ve erkeklerin aynı yurt binalarında, hatta aynı odalarda kalmasına izin verilmesini istedi.

Yönetim bu talebi şiddetle reddetti.

Bunun üzerine öğrenciler boykot başlattı.

Boykot eylemine başlarda katılım az olsa da bir hafta içinde destek hızla büyüdü.

Üniversite yönetimiyse eylemin sonlandırılmasına ilişkin yaptığı uyarıların dikkate alınmaması üzerine kampüse polisi davet etti.

Polisin çok sert müdahalesine öğrenciler direnince olaylar büyüdü ve uzun süre devam etti.

Yönetim de çareyi Nanterre Üniversitesini kapatmakta buldu.

İşte bu gelişmeye tepki gösteren Sorbonne Üniversitesi öğrencileri, Nanterre'deki arkadaşlarıyla dayanışma için gösterilere başladı.

Öğrenci gösterileri Paris'teki tüm üniversitelere yayıldı ve 1968 olaylarını başlattı.

İşte o meşhur 68 olaylarının çıkış nedeni, Nanterre'deki üniversitede kız ve erkek öğrencilerin aynı yurtlarda, aynı odalarda kalma talebiydi.

Olaylar sırasında tartışmaya Katolik Kilisesi de dâhil olmuş, kız ve erkeklerin aynı yurtta kalmasının Hristiyan değerlerini yıpratacağı gerekçesiyle karşı çıkmıştı.
 

Mayıs 1968 olayları sırasında öğrenciler, Paris'te işgal ettikleri Sorbonne Üniversitesi'nin merdivenlerinde gazete okuyup gelişmeleri takip ediyor / Fotoğraf: Joost Evers - Anefo / Hollanda Ulusal Arşivi
Mayıs 1968 olayları sırasında öğrenciler, Paris'te işgal ettikleri Sorbonne Üniversitesi'nin merdivenlerinde gazete okuyup gelişmeleri takip ediyor / Fotoğraf: Joost Evers - Anefo / Hollanda Ulusal Arşivi

 

1968 olayları, toplumun bir bölümünün dinî değerlere daha sıkı sarılmasına yol açtı.

Söz konusu kesimin çocuklarını Katolik okullarına göndermeyi tercih etmesi nedeniyle bu okullar süreç içinde çoğaldı.

Gelelim günümüzdeki liselilerin eylemlerine.

Her şey Paris'in yakın ve yoksul banliyölerinden Créteil'deki Saint-Exupéry de Créteil Lisesi'nde başladı.

Protesto gösterileri buradan kısa sürede tüm Fransa'ya yayıldı.

Liselileri sokaklara döken nedenleri eskimiş, bakımsız okul binaları, ısınmayan derslikler, araç gereç yetersizliği, personel yetersizliği, kalabalık sınıflar, büyüyen öğretmen açığı, boş geçen dersler, bozulan eğitim sistemi, eğitime ayrılan bütçenin yetersizliği, laik eğitimin olduğu ülkede ağırlığı hissedilmeye başlanan Katolik okullarına önemli ödenekler ayrılması ve üniversiteye girişte uygulanan yeni seçme yönteminden kaynaklanan haksızlıklar şeklinde sıralayabiliriz.

Fransa'da, özellikle de büyük kentlerin banliyölerindeki okul binalarının önemli bir bölümü, 1970'li yılların sonlarında ve 1980'li yıllarda yapıldı.

Söz konusu yıllarda Fransızların ve göçmenlerin birlikte yaşadığı birçok banliyödeki demografik yapı zaman içinde değişti.

Bu bölgeler sadece göçmenlerin yaşadığı gettolara dönüştü.

Gettolardaki okullar daha çok ihmal edildi.

Buralarda artan şiddet, güvenlik sorununu doğurdu ve bu da en çok okulları etkiledi.

Banliyölerdeki okullarda öğretmen ve personel açığı yüzde 50'lerin üstüne çıktı.

Çünkü bu okullara öğretmenler gitmek istemedi.

Giden öğretmenler ise tacizlerden, şiddetten ve olumsuz şartlardan bunalarak istifa etti.

Zaten çok eskimiş olan okul binaları yenilenmedi ya da yıkılıp yerine yenileri inşa edilmedi.

Fransa'da eğitimde eşitlik ilkesinden bahsedilir ama bu, göçmen kökenliler ve gelir düzeyi düşük Fransız ailelerin yaşadığı bölgelerde geçerli değildir.

İşte bu nedenle Fransa genelindeki liseli eylemlerinde özellikle Fransız öğrencilerin velileri de gösterilere aktif biçimde katılıp çocuklarına destek veriyor.

Banliyölerdeki sosyoloji, Fransa'nın başka bir gerçeğini ortaya koyuyor.

Nüfusun çok büyük bir bölümünü göçmen kökenlilerin oluşturduğu banliyölerdeki sorunlar, ülke genelindeki kötü gidişin ve bozulmanın nedenleri arasında gösteriliyor.

Fransa, yanlış göçmen politikalarının bedelini ödüyor olabilir ama bu, liselilerin eylemlerinin asıl nedeni değildir.

Fransa ekonomisi uzun yıllardır ciddi sorunlar yaşıyor.

Bu durum, gerekli yatırımlar yapılamayan başta eğitim ve sağlık sektörü olmak üzere birçok alanda ciddi gerilemelere yol açtı.

Fransa'nın Afrika'daki sömürgelerinden dışlanması, ülkenin dört bir yanındaki önemli üretim merkezlerinin, fabrikaların kapanması, genç işsizlerin sayısının ciddi şekilde artması, yeni istihdam olanaklarının yaratılamaması gibi sorunlar yaşanırken Macron yönetiminin bir de Ukrayna Savaşı'nda Kiev'in finansörlüğüne soyunması sıkıntıyı çok daha ciddi boyutlara ulaştırdı.

Emmanuel Macron'un 2 dönemlik cumhurbaşkanlığı sırasında kimi zaman işçi sendikaları, kimi zaman Sarı Yelekliler, kimi zaman banliyölerdeki gençler, kimi zaman öğrenciler ve son olarak da liseliler sokaklara döküldü.

Fransız güvenlik güçleri sert müdahaleleriyle, protestocular da geri adım atmadan direnmeleriyle bilinir.

Fransızlar, 1789'da Kral 16. Louis'yi devirdikleri devrimden, 1848'de Paris Komünü'nden bu yana duydukları memnuniyetsizlikler ve yaşadıkları haksızlıklar karşısında taleplerini duyurmak için sokaklara inerler.

Göstericiler, nerede olurlarsa olsunlar "À la Bastille" sloganını atarlar.

Bu, Fransız Devrimi'nde isyan eden halkın, o dönem kralın baskı ve zulmünün sembolü olarak bilinen Bastille Kalesi'ne yaptığı baskın sırasında herkesi eyleme davet etmek için kullanılmış bir slogandır.

Toplumsal ve ekonomik sorunların büyüdüğü dönemlerde Fransızlar mutlaka Paris'teki Bastille Meydanı'nda da kitlesel gösteriler yapar ve çoğu kez de polisle çatışırlar.

Liselilerin gösterilerinde de olan budur.

Kısacası "Haydi Bastille'e" olarak çevirebileceğimiz bu slogan, direniş geleneğinin ifadesidir.

Macron yönetimi liselilerin taleplerini karşılayabilir mi?

Fransa'nın iflas etme aşamasındaki ekonomisiyle çok zor.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürbüz Evren Independent Türkçe için yazdı
Salı, Ekim 13, 2026 - 06:15
Main image: 

<p>Fransız liseliler, eğitim sistemindeki sorunları protesto ederken Bastille göndermeli pankartlarla da dikkat çekti. Pankartta, "Allez à l’opéra, nous on prend la Bastille. On fait la révolution." ("Siz operaya gidin, biz Bastille'i alıyoruz. Devrim yapıyoruz.") yazıyor. / Fotoğraf: Eric Broncard-Reuters</p>

Type: 
SEO Title: 
Fransızlar iktidara öfkelendiğinde neden "À la Bastille" diye bağırırlar?
copyright Independentturkish: 

Ortadoğu'da yönetilen yıpratma

Hürmüz’ün Şubat 2026’dan itibaren fiilen kısıtlanması, Körfez enerji akışını Kızıldeniz’e kaydırdı. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattı ve Yanbu kapasitesi bu kaymayı mümkün kıldı; ancak aynı hareket, Babülmendeb’i Hürmüz’ün fiilî ikizi hâline getirdi. Husilerin Eylül 2026’da Mocha, Perim Adası ve batı kıyı hattını ele geçirmesi, bu ikizi hedefe çevirdi. Sonuç, klasik bir Yemen iç savaşı veya konvansiyonel cephe zaferi değildir. İran’ın düşük maliyetli vekilleri üzerinden Suudi Arabistan’ın tek gerçek baypas rotasının ve küresel enerji priminin eş zamanlı baskı altına alınmasıdır. Bu tablo, “yönetilen yıpratma” olarak adlandırılabilir: Taraflar tam savaşa girmeden maliyet dayatır, coğrafi kaldıraç kullanır ve durum değişikliği üretir.


Yapısal itici güç

Coğrafya ve teşvik çakışması belirleyicidir. Hürmüz kısıtlı kaldığı sürece Suudi ihracatının önemli kısmı Kızıldeniz üzerinden akmak zorundadır. Husilerin kıyı ve ada kontrolü, bu akışı hem denizden hem de Suudi derinliğinden (havaalanı, enerji tesisleri, boru hattı) vurabilir hâle getirdi. İran açısından avantaj açıktır: Doğrudan Hürmüz riskini artırmadan ikinci boğaz üzerinden aynı baskıyı üretebiliyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Suudi Arabistan açısından ise durum varoluşsaldır. Vision 2030 ve enerji gelirleri bu rotanın güvenliğine bağlıdır. Hava gücü ve Yemen hükümet güçleri hızlı Husi ilerleyişini durduramadı; istihbarat ve kara kapasitesi zayıf kaldı. Bu yüzden Mekke hattı (Türkiye-Pakistan) ve ABD istihbarat desteği aranmaktadır.

ABD ve İsrail tarafında ise zaman kısıtı öne çıkar. İsrail seçimleri 27 Ekim, ABD ara seçimleri 3 Kasım’dır. Petrol fiyatlarının 100 dolar civarında seyretmesi, Trump’ın iç siyasi maliyetini yükseltir. Doğrudan yeni cephe açmak hem mühimmat stoklarını hem de seçim hesaplarını zorlar.

İsrail güvenlik kuruluşu da aynı mantıkla hareket eder: Ana cephe İran’dır, seçim yakındır, yeni yıpratma cephesi hem kaynak dağılımını hem de Husilerin İsrail’e yönelik kapasitesini yeniden harekete geçirme riskini taşır. Sonuç, ortak düşman olmasına rağmen açık işbirliğinin sınırlı kalmasıdır. Hem İsrail şöyle de düşünebilir: Bölgedeki istikrarsızlığın sürmesi, onun daha avantajlı kalması manasındadır; hem savaşanlar Müslümanlardır.


Aktör hesapları

Husi sözcüsü açıklama yapıyor:

Şeytan [İsrail] ile işbirliği yapan Suudilere taarruzumuz sürecek.


Olay bu kadar mı?

İran-Husi tarafı zaman avantajını asimetrik güçte görür. Düşük maliyetle uzun süre baskı sürdürebilir. Beklenti, müzakere masasında kaldıraç ve direniş ekseninin deniz ayağını kurumsallaştırmaktır. Sürdürülebilirlik, Suudi Arabistan ve müttefiklerinin yıpratma dayanıklılığına bağlıdır. Fazla tırmanma, Suudi hava gücünün doygunluk riskini artırabilir; bu yüzden aralıklı, maliyet odaklı vuruşlar tercih edilir.

Suudi Arabistan hem kayıp yaşar hem riske itilir. Kısa vadede maliyet yüksektir (ihracat, imaj, Vision 2030). Uzun vadede ABD bağımlılığı derinleşir (F-35, nükleer işbirliği). Hava gücü vardır; kara ve istihbarat zayıftır. Yemen’de terörle mücadele zordur, üstelik Husilere karşı başarı elde edilse bile oradaki insanların idaresi zordur. Ki bunu uzunca süre kim üstlenir? Mekke Anlaşması üzerinden denge arar ama somut taahhüt düzeyi için henüz erkendir. Türkiye ve Pakistan için hat test edilir. Türkiye’nin sınır komşusu olmama avantajı ve savunma sanayisi kapasitesi vardır; Yemen’e kara unsuru çekilmesi risklidir. Pakistan için anlaşma ve enerji bağımlılığı daha doğrudan itilme yaratır. Yine de Suudi Arabistan’a anlaşmalar kapsamında İHA ve uzman desteği verilebilir.

ABD (Trump), ara seçim öncesi petrol fiyatı ve iç siyasi maliyet nedeniyle doğrudan saldırıdan kaçınır, istihbarat verir. Seçim sonrası hesap değişebilir. Enerji hâkimiyeti söylemi devam eder ama kısa vadeli iç kısıtlar dış askerî genişlemeyi sınırlar. İsrail de benzer kısıt altındadır. Ortak düşman vardır ama açık işbirliği Suudi siyasi maliyetini yükseltir. Hem Trump, Rusya-Ukrayna hattında olmadık yere bir diyaloğa girdi; taraflar içinde Avrupalı müttefikleri de var. Enerji savaşı üzerinden Trump’ın yaptıkları artık bir sınıra geldi. Şimdi küresel enerji arzında ihale Suudilere kaldı ise bu, başka yönlerde sonuçlar doğurur gibi görünmekte.


Önümüzdeki dönem

Ekim sonu-Aralık 2026 aralığında seçim takvimleri tırmanmayı sınırlar. Suudi hava operasyonları ve Yemen hükümet güçlerinin kıyı karşı taarruzu devam eder; Husi mevzilerini tamamen geri almak zordur. Husi tarafı Riyad ve güney Suudi hedeflerine aralıklı asimetrik vuruşları sürdürür. Kızıldeniz trafiği yüksek riskli kalır ama tamamen kapanmaz. Enerji primi kalıcı olur.

Ocak-Nisan 2027’de seçimler geçtikten sonra pencere açılır. ABD’de Cumhuriyetçiler Kongre’yi kaybederse Trump, gerilimi azaltma veya odaklanmış vuruşlar arasında sıkışır; kazanırsa daha sert bir çizgi mümkün olur. İsrail’de koalisyon kurulması zaman alır; yeni hükümet İran ana cephesini önceliklendirir. Suudi Arabistan yıpratma dayanıklılığını test eder. Vision 2030 ve enerji gelirleri baskı altında kalırsa diplomasiye daha açık olur. Husiler elde ettikleri coğrafi kaldıracı korumaya çalışır.


Sonuç

6 ay içinde klasik zafer veya tam normalleşme beklenmemelidir. Muhtemel senaryo yönetilen yıpratmadır. İran henüz çıkmazda görünmekte ve toparlanmak için zaman kazanmakla ilgilenmektedir. Husi-İran düşük maliyetle baskıyı sürdürür; Suudi Arabistan hava gücü ve sınırlı müttefik desteğiyle dengelemeye çalışır; ABD ve İsrail seçim sonrası daha net hesap yapar. Kırılma noktaları, Suudi Arabistan’ın kara kapasitesini artırması (düşük ihtimal), ABD’nin seçim sonrası doğrudan vuruşa geçmesi (orta ihtimal) veya İran-Suudi Arabistan arasında dolaylı diyaloğun ilerlemesidir (yüksek ihtimal). En yüksek risk, Husilerin bir Suudi hedefinde ağır sivil kayıp yaratması veya Suudi Arabistan’ın Yemen’de büyük kara operasyonuna zorlanmasıdır. Bunu kim yapar ki? Sorun sürer gider…

Yönetilen yıpratma, elbette bir zafer üretmez. Coğrafi kısıt (Hürmüz baypasının hedefe dönüşmesi), teşvik yapısı (İran’ın düşük maliyetli ikinci cephe) ve zaman kısıtı (seçim takvimleri) üzerinden okunan bir çerçevedir. Bu kısıtlar değişmedikçe cephe genişler ama durum değişikliği devam eder.

Neyse, durum şu: Yönetilen yıpratma! Bundan kim ne anlar, ne sonuç elde eder, göreceğimiz şey…

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı
Salı, Ekim 13, 2026 - 05:45
Main image: 

<p>Görsel: Wikimedia Commons</p>

related nodes: 
Trump'ın 47. yönetiminde enerji hâkimiyeti
Orduların dönüşümü: Tanımdan komutaya, komutadan insan-makine temposuna
Demokrasi bir seçenek değildir
Type: 
SEO Title: 
Ortadoğu'da yönetilen yıpratma
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Elektrikli skuter işletmecilerine uygulanacak idari para cezaları artırıldı

Elektrik skuter işletmecilerine uygulanacak idari para cezaları artırıldı; işletmeci tanımı netleştirildi.

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan elektrikli skuter yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmeliğe göre, elektrikli skuter işletmeciliği, yalnızca yetki belgesi ve paylaşımlı e-skuter izni bulunan gerçek veya tüzel kişiler tarafından yürütülebilecek.

İşletmelerin faaliyetleri sırasında yerine getirmekle yükümlü olduğu şartları ihlal etmeleri halinde uygulanan idari para cezası 1000 TL'den 8 bin 687 TL'ye çıkarıldı. Şirketlerin yetki belgesi aldıkları bölgede izin verilen skuter sayısını aşmaları halinde uygulanacak para cezaları kademeli olarak 170 bin TL'ye kadar çıkabilecek.

Kullanıcılara 7/24 esasına göre destek sunacak çağrı merkezi şartının yerine getirilmemesi halinde işletmecilere 43 bin 447 TL idari para cezası öngörülüyor. Denetimler sırasında gereken belge düzenine aykırı hareket eden işletmecilere ise 50 bin TL idari para cezası uygulanacak.

Bu ihlalin tekrarlanması halinde para cezasının yanı sıra faaliyetten men cezası da uygulanabilecek. Üçüncü ihlal halinde işletmecilerin yetki belgesi 6 ay süreyle geri alınabilecek.


Meteoroloji'den Marmara, Ege ve Şanlıurfa için kuvvetli yağış uyarısı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), Marmara'nın batısı, Ege'nin kıyı kesimleri ve Şanlıurfa çevrelerinde kuvvetli yağış beklendiğini,  Güneydoğu Anadolu'da toz taşımının etkili olacağını bildirerek vatandaşları tedbirli olmaları konusunda uyardı. MGM'nin son değerlendirmelerine göre, yurdun genelinin parçalı ve çok bulutlu, Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu'nun kuzeybatısı, Karadeniz ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların Marmara ve Ege'nin batı kesimleri, Akdeniz'in batı kıyıları ile Şanlıurfa çevrelerinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

Marmara'nın batısında Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale ve Balıkesir'in kuzey ve batısı ile Ege'nin kıyı kesimlerinde İzmir, Manisa'nın batı ilçeleri, Aydın ve Muğla'da bugün ve gece saatlerinde etkili olması beklenen kuvvetli yağış nedeniyle yaşanabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması istendi. Güneydoğu Anadolu'da etkili olan Suriye kaynaklı toz taşınımının ise öğle saatlerine kadar Gaziantep, Kilis, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Batman, Malatya ve Elazığ çevrelerinde yer yer yoğun şekilde devam etmesi öngörülüyor. Toz taşınımı nedeniyle hava kalitesinde azalma, yağış görülen yerlerde çamur şeklinde yağış ve ulaşımda aksamalar yaşanabileceği belirtildi. Hava sıcaklıklarının yurt genelinde 1 - 3 derece azalacağı, iç ve batı kesimlerde mevsim normalleri civarında, doğu kesimlerde ise normallerin 2 - 4 derece altında seyredeceği tahmin ediliyor. Rüzgarın genellikle güneyli, Trakya'da ise kuzeyli yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette esmesi bekleniyor.


Etimesgut Belediyesi’ne ikinci dalga operasyon

EEtimesgut Belediyesi'ne yönelik yürütülen yolsuzluk soruşturması kapsamında aralarında belediye başkan yardımcılarının bulunduğu 25 şüpheli gözaltına alındı.

Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca Etimesgut Belediyesi'nde yapılan bazı ihalelerde usulsüzlük, sahte belge düzenleme ve imar-ruhsat işlemlerinden menfaat temin edilmesine yönelik iddialara ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında, aralarında Belediye Başkan Yardımcıları G.B. ve F.G'nin de bulunduğu 25 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi.

Sayıştay raporları, şüpheli ifadeleri, müşteki beyanları, CİMER başvuruları, MASAK ve HTS kayıtlarının incelenmesi sonucunda 5'i belediye görevlisi olmak üzere 25 şüpheli "suç işlemek amacıyla örgüt kurma/yönetme", "kurulan örgüte üye olma", "zimmet, rüşvet, irtikap", "ihaleye fesat karıştırma" ve "edimin ifasına fesat karıştırma" suçlarından Ankara merkezli 5 ilde yapılan eş zamanlı operasyonlarla gözaltına alındı.

Arama, el koyma ve şüphelilerin Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına sevklerine yönelik işlemlere Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce devam ediliyor.


Tuncer Bakırhan, Erbil'deki MERI Forumu kapsamında bölgesel temaslarda bulundu

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Erbil'de düzenlenen MERI Forumunun ilk gününe katıldı. Bakırhan, forum kapsamında Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani, KYB Genel Başkanı Bafil Talabani, İlham Ahmed, Kubad Talabani ve Mazlum Abdi ile bir araya geldi.

Bakırhan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Hewler'de düzenlenen MERI Forumu'nun ilk gününe katıldık. Forumda bölgenin geleceğine dair çok verimli tartışmalar yürütüldü. Forum vesilesiyle Kürdistan Bölgesi Başkanı Sayın Neçîrvan Barzanî, KYB Genel Başkanı Sayın Bafil Talabanî, Sayın Îlham Ahmed, Sayın Qubad Talabanî ve Sayın Mazlum Abdi ile bir araya geldik. Ev sahipliği için MERI'ye ve Kürdistan Bölgesi yönetimine teşekkür ederiz."

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Salı, Ekim 13, 2026 - 01:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

IKBY Başkanı Neçirvan Barzani: Terörsüz Türkiye süreci doğru istikamette ilerliyor

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani, Terörsüz Türkiye sürecinin ciddi olduğunu belirterek, “Adımlar istediğimiz hızda olmayabilir fakat doğru bir istikamette ilerliyor.” dedi.

Barzani, Irak’ın Erbil kentinde Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü (MERI) tarafından düzenlenen forumda, Terörsüz Türkiye süreci ve Suriye’deki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Terörsüz Türkiye sürecinin iki yıl önce ciddi olup olmadığı konusunda şüpheleri bulunduğunu aktaran Barzani, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından sürecin ciddiyetine inandığını söyledi.

Erdoğan’ın süreç konusunda ciddi olmasından memnuniyet duyduklarını belirten Barzani, sürecin yavaş ilerlediği yönündeki eleştirilerin doğal olduğunu ifade etti.

Barzani, “Terörsüz Türkiye projesi ciddi bir süreç fakat yavaş ilerlediği yönünde şikayetler olabilir. Bence bu da çok doğaldır ve bir gecede çözülmez. Adımlar istediğimiz hızda olmayabilir fakat doğru bir istikamette ilerliyor.” diye konuştu.

“Süreç herkesin yararınadır”

Erbil yönetimi olarak süreci desteklediklerini ve üzerlerine düşeni yapmaya hazır olduklarını belirten Barzani, sürecin hem Türkiye hem de IKBY açısından önemli olduğunu vurguladı.

Barzani, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Süreç herkesin yararınadır. Hem bizim hem de Türkiye'nin. Bu süreç Türkiye’yi çok daha önemli bir noktaya taşıyacaktır. Sadece Kürtleri değil. Türkiye de bu noktadan çok farklı bir noktaya gelecektir ve bu şekilde bölgede tabii rolünü oynayabilecektir.”

Sorunun çözümünün büyük önem taşıdığını belirten Barzani, “Bu sorunun çözümü büyük bir olaydır ve çözülürse çözen kişi Nobel Barış Ödülü'ne layıktır. Bence bu noktada birinci kişi Cumhurbaşkanı Erdoğan’dır.” ifadelerini kullandı.

“Şara’nın sorunları çözmek istediği kanaatindeyim”

Suriye’deki gelişmelere de değinen Barzani, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın Kürt karşıtı olmadığını ve sorunları çözmek istediğini düşündüğünü belirtti.

Şam ziyareti sırasında Şara ile yaptığı görüşmeye işaret eden Barzani, “Suriye ziyaretimde Cumhurbaşkanı Şara ile yaptığım görüşmede Kürt karşıtlığı görmedim. Bu konuda çok konuştuk. Güvenlik güçlerinin entegrasyonuyla ilgili sürecin iyi bir şekilde ilerlediğini görüyoruz. Kürtler için çok önemli olan Kürtçe eğitim konusunda da ilerleme var. Suriye ile ilgili benim kanaatim Cumhurbaşkanı Şara’nın sorunları çözmek istediği yönündedir.” dedi.

Suriye’deki gelişmeler

Esed yönetimindeki Baas rejimi döneminde Kürtlerin kimlik sorunları yaşadığını hatırlatan Barzani, Suriye’deki mevcut gelişmelerin ilerleme anlamına geldiğini ifade etti.

Barzani, “Suriye’de Kürtlere kimlik verilmiyordu. Suriyeli diyebileceğimiz bir kimlikleri de yoktu Kürtlerin. Böyle bir Suriye’de yaşadılar. Şimdi 13 bin kişi Suriye ordusu içinde, 17 bin kişi güvenlik kurumlarında yer alıyor, eğitimin Kürtçe yapılması için adım atılması ilerlemedir.” diye konuştu.

Şara’nın kendilerini ağırlama biçiminin Kürtlerle sorun yaşamak istemediğine ilişkin mesaj içerdiğini savunan Barzani, Şam Havalimanı’nda Kürtçe “hoş geldiniz” mesajıyla karşılandıklarını, törende Irak ve IKBY bayraklarının taşındığını ve yemek menüsünün Kürtçe hazırlandığını aktardı.

Suriye’nin yeniden yapılanma sürecinin kolay olmayacağını belirten Barzani, “Suriye’nin kendine özgü sorunları var. Kolay bir Suriye’de hüküm sürmüyorlar. Sosyal, imar ve altyapı açısından zor ve virane bir Suriye var. Bunun yeniden ayağa kaldırılması çok zaman ister.” değerlendirmesinde bulundu.

AA

IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, Terörsüz Türkiye sürecinin ciddi olduğunu belirterek, “Adımlar istediğimiz hızda olmayabilir fakat doğru bir istikamette ilerliyor.” dedi
Salı, Ekim 13, 2026 - 00:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
IKBY Başkanı Neçirvan Barzani: Terörsüz Türkiye süreci doğru istikamette ilerliyor
copyright Independentturkish: 

TBMM Başkanı Kurtulmuş: Metina’daki bazı mağaralar devlet kurumlarına devredildi

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin, “Metina bölgesinde örgütün elinde bulunan bazı mağaraların ve o mağaralardaki bazı silahların devlet kurumlarına devriyle ilgili süreçte önemli bir adım atıldı.” dedi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Gaziantep Öğretmenevi’nde sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve kanaat önderleriyle bir araya geldiği programda yaptığı konuşmada, bölgedeki gelişmeler ve Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Dünyada çatışmaların ve belirsizliklerin arttığına dikkati çeken Kurtulmuş, başta Birleşmiş Milletler olmak üzere uluslararası kurumların sorunları çözme ve barışı sağlama konusunda işlevlerini yitirdiğini savundu.

Türkiye’nin bu süreçte güçlü bir duruş sergilemesi gerektiğini belirten Kurtulmuş, ekonomi, hukuk, siyaset ve toplumsal dayanışma alanlarında güçlü olmaktan başka seçenek bulunmadığını ifade etti.

Terörsüz Türkiye süreci

Terörsüz Türkiye hedefinin devlet aklı ve millet vicdanının bir araya gelmesiyle hayata geçirildiğini belirten Kurtulmuş, TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarına değindi.

Komisyonun hazırladığı raporun bir yol haritası niteliğinde olduğunu söyleyen Kurtulmuş, süreç kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un 467 milletvekilinin oyuyla kabul edildiğini hatırlattı.

Yasanın hazırlanmasında şehitlerin ve ailelerinin hassasiyetlerinin gözetildiğini belirten Kurtulmuş, düzenlemenin bazı güvenceleri de içerdiğini kaydetti.

Yasanın uygulanabilmesi için örgütün silah bıraktığının ve kendisini feshettiğinin ilgili güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi, ardından Milli Güvenlik Kurulu tarafından ilan edilmesi gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, sürecin Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki üst kurul ve TBMM’de siyasi partilerin oluşturacağı izleme komisyonu aracılığıyla takip edileceğini söyledi.

“Sınır bölgemizde terör örgütünün unsuru kalmayacak”

Sürecin yakından takip edildiğini belirten Kurtulmuş, Metina bölgesindeki bazı mağaraların devrine ilişkin şu açıklamada bulundu:

“Bugün sizler de herhalde gördünüz, duydunuz. Metina bölgesinde örgütün elinde bulunan bazı mağaraların ve o mağaralardaki bazı silahların devlet kurumlarına devriyle ilgili süreçte önemli bir adım atıldı. Oralar boşaltıldı, devredilmiş oldu. Böylece hemen sınır bölgemizde asla ve asla terör örgütünün hiçbir şekilde unsuru kalmayacak.”

Türkiye içinde de terör örgütünün herhangi bir elemanının veya faaliyetinin bulunmadığını savunan Kurtulmuş, sürecin ilerleyen dönemde tamamlanmasıyla terör meselesinin siyasi tarihin bir parçası haline geleceğini ifade etti.

“Milletimiz, vicdanını harekete geçirmiş vaziyettedir”

Sürecin bundan sonraki aşamasında örgütün tamamen silahsızlanmasının sağlanmasının önemini vurgulayan Kurtulmuş, Türkiye’de hukukun üstünlüğü ve demokratik standartların geliştirilmesine yönelik adımların da atılması gerektiğini söyledi.

Terörsüz Türkiye sürecinin bölge halkı ve ülke genelinde huzur ortamının yanı sıra ekonomik kazanımlar sağlamasını istediklerini belirten Kurtulmuş, “Hiç kimsenin bu süreci bozmasına, buradaki olumlu sonuçları gölgelemesine müsaade etmeyeceğiz.” dedi.

Provokasyonlara karşı uyarıda bulunan Kurtulmuş, “Devletimiz kararlıdır. Milletimiz, vicdanını harekete geçirmiş vaziyettedir.” ifadelerini kullandı.

“Ayrılıkçı bir dil kullanılmamalı”

Toplumsal birlik ve beraberliğin korunması gerektiğini dile getiren Kurtulmuş, ayrıştırıcı söylemlerden kaçınılması çağrısında bulundu.

Kurtulmuş, “Artık bu memlekette hiçbir kimse ayrılıkçı bir dil kullanmamalıdır. Ayrılıkçı dillerle birtakım ayrılık senaryolarına kimse destek olmamalıdır. Benzer şekilde hiç kimse başka bir grubu ötekileştirerek, onları önemsiz hale getirerek asla ve asla ayrımcılık yapmamalıdır.” diye konuştu.

Türkiye’de birlik, beraberlik, kardeşlik ve dayanışma anlayışının güçlenmesi gerektiğini belirten Kurtulmuş, “Asla ve asla bir daha bu memlekette eski ayrışma sözlerine prim vermeyeceğiz, itibar etmeyeceğiz ve Türkiye’de devlet aklıyla millet irfanının, millet vicdanının getirdiği bu noktadan asla geri dönüş olmayacaktır.” dedi.

Programa Gaziantep Valisi Kemal Çeber ile AK Parti Grup Başkanvekili Abdülhamit Gül de katıldı.

AA

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin, “Metina bölgesinde örgütün elinde bulunan bazı mağaraların ve o mağaralardaki bazı silahların devlet kurumlarına devriyle ilgili süreçte önemli bir adım atıldı.” dedi
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 23:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TBMM Başkanı Kurtulmuş: Metina’daki bazı mağaralar devlet kurumlarına devredildi
copyright Independentturkish: 

Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan’dan Aliyev’e başörtüsü mektubu

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e gönderdiği mektupta, ülkedeki eğitim kurumlarında uygulandığını belirttiği başörtüsü yasağının sona erdirilmesini istedi. Arıkan, “Şehitlerimizin ailelerinin ve milletin evlatlarının boynunun bükülmesine vesile olacak bu tür uygulamaların bir an evvel son bulması en büyük temennimizdir.” ifadelerini kullandı.

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e hitaben bir mektup kaleme alarak ülkedeki eğitim kurumlarında başörtüsüne yönelik uygulamalara tepki gösterdi.

Mektubuna Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik ilişkilerine vurgu yaparak başlayan Arıkan, “İki devlet, tek millet” şiarıyla her zaman dayanışma içinde olduklarını belirtti. Karabağ’da elde edilen zaferin Türkiye’de de büyük bir gurur yarattığını ifade eden Arıkan, bölgede hayatını kaybedenleri rahmetle andı, gazilere şükranlarını iletti.

“Başörtüsü yasağı bizleri derinden üzdü”

Azerbaycan’daki eğitim kurumlarında uygulanan başörtüsü yasağının kendilerini üzdüğünü ve endişelendirdiğini belirten Arıkan, mektubunda şu ifadelere yer verdi:

“Son günlerde, kardeş Azerbaycan’daki eğitim kurumlarında uygulanan başörtüsü yasağı bizleri derinden üzmüş, endişelendirmiştir.

Şunu acı bir şekilde ifade etmeliyim ki Karabağ’da destan yazan o yiğitleri doğurup büyüten annelerin, o kahramanların yollarını gözleyen eşlerin ve geride bıraktıkları en değerli emanetleri olan evlatların pek çoğu başörtülüdür.

Vatanı için canını feda eden şehitlerin emanetlerinin okullara başörtüleri sebebiyle alınmaması, şüphesiz ki vicdanları yaralayacak ve o büyük zaferin ruhuna gölge düşürecektir.”

“Türkiye olarak bu acıyı çok iyi biliyoruz”

Türkiye’nin geçmişte başörtüsü nedeniyle yaşanan hak ihlallerini tecrübe ettiğini belirten Arıkan, 28 Şubat sürecine işaret ederek şöyle devam etti:

“Bizler Türkiye olarak bu acıyı çok iyi biliyoruz. 28 Şubat sürecinde, inançları gereği başını örten kızlarımızın eğitim haklarının ellerinden nasıl alındığına, millet ile devlet arasına nasıl sunî duvarlar örüldüğüne ve bu durumun toplumda nasıl derin yaralar açtığına bizzat şahit olduk.

Tarih ve tecrübe bize şunu çok net bir şekilde öğretmiştir: Bu tür baskılar hiçbir ülkeye zerre kadar fayda sağlamamış; aksine toplumsal barışı zedeleyerek ülkelerin enerjisini ve yıllarını heba etmiştir.”

“Ayrıştırıcı tuzaklara düşmeden geleceğe yürümeliyiz”

Arıkan, bölgede etnik ve mezhepsel kimlikler üzerinden ayrışmalara yol açabilecek girişimlere karşı dikkatli olunması gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Siyonizmin ve emperyalizmin coğrafyamızı etnik ve mezhepsel kimlikler üzerinden ayrıştırmak için tuzaklar kurduğu bu ortamda, kardeş Azerbaycan’ın geçmişte yaşadığımız acıları tekrar etmesine asla gönlümüz razı değildir. Hem ülkelerimizde hem de bölgemizde bu ayrıştırıcı tuzaklara düşmeden geleceğe yürümeye ihtiyacımız vardır.”

“Yanlış uygulamalardan bir an evvel vazgeçilmesini diliyorum”

Azerbaycan’ın bilim, ahlak ve özgürlükler temelinde ilerlemesini arzuladıklarını ifade eden Arıkan, mektubunu şu sözlerle tamamladı:

“Bizim arzumuz, Azerbaycan’ın ilimle, fenle, ahlakla ve özgürlüklerle yükselmesidir.

Şehitlerimizin ailelerinin ve milletin evlatlarının boynunun bükülmesine vesile olacak bu tür uygulamaların bir an evvel son bulması en büyük temennimizdir.

Bu yanlış uygulamalardan bir an evvel vazgeçilmesini diliyor, bu vesileyle bir kez daha kardeş Azerbaycan halkına en kalbi selam ve muhabbetlerimi iletiyorum.”

Independent Türkçe

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e gönderdiği mektupta, eğitim kurumlarında başörtüsüne yönelik yasakların sona erdirilmesini istedi
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan’dan Aliyev’e başörtüsü mektubu
copyright Independentturkish: 

Sabahattin Ali’nin ölümünün aydınlatılması için Adalet Bakanlığı'na başvuru

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği, yazar, şair ve gazeteci Sabahattin Ali’nin 1948 yılındaki ölümüne ilişkin dosyaların yeniden incelenmesi ve olayın aydınlatılması amacıyla bugün Adalet Bakanlığına başvurda bulundu.

Başvuruda, Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin resmî anlatımın, aradan geçen 70 yılı aşkın süreye rağmen, kamuoyunda, edebiyat, tarih ve hukuk çevrelerinde soru işaretlerini gidermediğine dikkat çekildi. Yazarın dönemin güvenlik ve istihbarat mekanizmalarının denetimi altındayken yakalandığı ve kötü muamele ya da işkence sonucunda hayatını kaybettiği yönündeki iddiaların bağımsız ve kapsamlı bir incelemeyle araştırılmadığı belirtildi.

Cesedin kesin teşhisinin yapılamaması, otopsi sonrasında kalıntıların akıbetinin bilinmemesi ve yargılama belgelerindeki eksikliklerin söz konusu kuşkuları artırdığı ifade edildi.

Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan faili meçhul dosyalarından biri

Sabahattin Ali’nin ölümünün aydınlatılmasının yalnızca bireysel bir olayın araştırılması olmadığı vurgulanan başvuruda, meselenin Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan faili meçhul dosyalarından birinin aydınlatılması açısından önem taşıdığı kaydedildi.

Başvuruda, Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkı ile 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin, ölümlerin etkili biçimde araştırılmasını da kapsadığı belirtildi. Bir yazarın düşünceleri nedeniyle hedef alınmış olabileceğine ilişkin ciddi kuşkuların giderilmemesinin düşünce ve basın özgürlüğü açısından da önemli bir sorun oluşturduğu ifade edildi.

Zaman aşımı hükümleri adli ve tarihsel hakikatin araştırılmasına engel değil

Ölümün üzerinden uzun yıllar geçmesi nedeniyle zaman aşımı hükümlerinin gündeme gelebileceğine dikkat çekilen başvuruda, bunun adli ve tarihsel hakikatin araştırılmasına, arşivlerin incelenmesine ve yazarın kalıntılarının tespit edilmesine engel olmadığı vurgulandı.

Günümüzdeki adli tıp, DNA analizi, antropolojik inceleme ve arşiv tarama yöntemlerinin geçmişteki maddi gerçeğe ulaşılması için olanak sağladığı belirtilerek, Sabahattin Ali dosyasının Adalet Bakanlığı bünyesindeki Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının çalışmaları kapsamına alınmasının kamu vicdanı açısından önemli olacağı kaydedildi.

Adalet bakanlığı’ndan üç talepte bulunuldu

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneğinin ortak başvurusunda Adalet Bakanlığından şu taleplerde bulunuldu:

1. Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin soruşturma ve yargılama dosyalarının, Ali Ertekin hakkındaki dava dosyası ve af kararı da dâhil olmak üzere, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda yeniden incelenmesi.

2. Emniyet, jandarma, istihbarat ve devlet arşivlerinde olayla ilgili belge bulunup bulunmadığının araştırılması.

3. Sabahattin Ali’nin cesedinin gömüldüğü yerin tespit edilmesi ve mümkün olması hâlinde yakınlarının rızasıyla DNA ve antropolojik inceleme yapılması.

Başvuruda ayrıca, araştırma sonucunda ortaya çıkacak bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması talep edildi.

 

ANKA

Başvuruda, Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin soruşturma ve yargılama dosyalarının yeniden incelenmesi, devlet arşivlerinde olayla ilgili belgelerin araştırılması ve yazarın mezar yerinin belirlenmesi istendi
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Sabahattin Ali’nin ölümünün aydınlatılması için Adalet Bakanlığı'na başvuru
copyright Independentturkish: 

İBB davasında 96. gün: 7 sanığın ev hapsi kaldırıldı

İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi yerleşkesindeki yeni duruşma salonunda görülen İBB Davası’nın 96’ncı gününde İBB Genel Sekreter Yardımcısı Oktay Özel savunma yaptı. 

Bilirkişi raporunda kendisine yöneltilen isnadı anlamadığını belirten Özel, raporda ihaleye fesat karıştırıldığı iddiasına yer verildiğini ancak söz konusu ihale süreçlerinde herhangi bir görev ve yetkisinin bulunmadığını söyledi. Özel, “Dahil olmadığım ihale sürecinde suç işlemiş olmam mümkün değildir” diyerek hakkındaki suçlamaları reddetti ve beraatini talep etti.

Özel’in savunmasının ardından sorgusuna geçildi. Tutuklu Medya A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve İBB Başkan Danışmanı Murat Ongun, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan sanık Deniz Dörtyol’un Karaköy’deki reklamlarının kaldırıldığı yönündeki iddiasını sordu.

Özel, Galata Kulesi’nin silüetiyle ilgili bir reklam tartışması yaşandığını belirterek, "Tarihi yapı silüetini bozduğu için bizim kararımız dışında, Kültür Bakanlığı Koruma Kurulu’nun kaldırılması kararı vardı” yanıtını verdi.

Ardından savunma yapan Mustafa Duhan Demir, Hakkı Demir Vakfı’na ait bir taşınmazda gerçekleştirilecek imar değişikliği kapsamında kreş yaptırdığını belirtti. Demir, bu süreci Adem Altıntaş ile birlikte organize ettiklerini söyledi.

Demir’in savunması ve sorgusunun ardından avukatlarının beyanları alındı.

"150 gündür ev hapsindeyim”

Daha sonra sanık kürsüsüne gelen Sezer Ada Ateş, 26 yıldır İBB Park ve Bahçeler Daire Başkanlığı’nda çalıştığını belirterek, ihale şartnamelerinin yaklaşık 20 yıldır aynı şekilde hazırlandığını söyledi. İddianamede kendisine ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge bulunmadığını savunan Ateş, kendisinin ve ailesinin hayatları boyunca kamu yararı için çalıştığını söyledi.

Yaklaşık 150 gündür ev hapsinde bulunduğunu belirten Ateş, eşinin deniz subayı olması nedeniyle liseye giriş sınavına hazırlanan kızıyla yeterince ilgilenemediğini anlatarak, hakkındaki adli kontrol tedbirinin kaldırılmasını talep etti.

Savunmanın ardından tutuklu Ağaç A.Ş. Genel Müdürü Ali Sukas, Yeşil Alan ve Tesisler Müdürü olarak görev yapan Ateş’e, “Göreviniz boyunca sizden gerek kendim gerekse de yönlendirdiğim bir Ağaç A.Ş. çalışanı üzerinden gizli bilgi talebim oldu mu?” diye sordu. Ateş, “Asla olmamıştır Ali Bey” yanıtını verdi.

7 sanık hakkındaki ev hapsi kararı kaldırıldı

Sezer Ada Ateş’in savunması ve sorgusunun ardından avukatının beyanları alındı.

Mahkeme Başkanı, birleştirilen dosyada yargılanan Mustafa Atlı, Sezer Ada Ateş, Tuğba Ölmez Hancı, Yasin Çağatay Seçkin, Esra Köymen, Binali Sarıtaş ve Derya Dağdeviren hakkındaki konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbirinin kaldırıldığını açıkladı.

Sönmez’e, savcılık ifadesindeki “örgüt lideri” sözleri soruldu

Duruşmada daha sonra eski İBB Hukuk Müşaviri Eren Sönmez savunma yaptı.

Sönmez’in savunmasının ardından sorgusuna geçildi. Tutuklu Ağaç A.Ş. Genel Müdürü Ali Sukas, Sönmez’e, savcılık ifadesinde yer alan, "Suç örgütünün lideri konumunda olduğu iddia edilen kişi Ekrem İmamoğlu’dur" sözlerini sordu, bu ifadesini açıklamasını istedi. Sönmez, “Orada herhangi bir isnadım da yok. Sadece dediğim gibi, idare hukukuna dair belediyelerdeki silsileden bahsettim” yanıtını verdi.

Sönmez’in sorgusunun ardından duruşmaya ara verildi.

 

ANKA

İBB davasının 96. gününde mahkeme; Mustafa Atlı, Sezer Ada Ateş, Tuğba Ölmez Hancı, Yasin Çağatay Seçkin, Esra Köymen, Binali Sarıtaş ve Derya Dağdeviren hakkındaki ev hapsi kararını kaldırdı
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB davasında 96. gün: 7 sanığın ev hapsi kaldırıldı
copyright Independentturkish: 

Stephen King'in "müthiş" dediği dizi, Prime Video'da zirvede

Mike Flanagan'ın Stephen King'in ilk romanı Göz'den (Carrie) uyarladığı mini dizi Carrie, 7 Ekim'de 240'tan fazla ülke ve bölgede Prime Video izleyicileriyle buluştu. 

Platformun açıklamasına göre yapım, bir haftadan kısa sürede Reacher ve yan dizisi Neagley'yi geride bırakarak en çok izlenenler listesinin zirvesine yerleşti.

Flanagan, King'in 1974'te yayımlanan romanını yarım yüzyılı aşkın bir süre sonra yeniden yorumlayarak hikayeyi internetin gündelik hayatı kuşattığı günümüze taşıyor. Siber zorbalık, sosyal medya baskısı ve gençlerin günlük hayatında karşılaştığı taciz, bu kez hikayenin merkezinde.

Summer H. Howell'ın canlandırdığı Carrie White, nesneleri zihniyle hareket ettirebilen bir genç kız. Okulda sürekli zorbalığa uğrayan Carrie, evde de Samantha Sloyan'ın oynadığı dindar annesi Margaret'ın istismarına maruz kalıyor.

Önceki uyarlamalardan farklı olarak hikayeyi 8 bölüme yayan mini dizi, karakterlere ve temalara daha geniş yer ayırıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Carrie'nin hızla zirveye çıkması, Reacher'ın Amazon'un en büyük yapımlarından biri olmaya devam ettiği düşünüldüğünde özellikle dikkat çekici. Reacher, 5. ve 6. sezon onaylarını şimdiden aldı. Reyting ölçüm şirketi Nielsen'ın daha önce açıkladığı verilere göre Neagley de ABD'de iki haftada 3 milyar dakikanın üzerinde izlendi.

Carrie, eleştirmenlerden ve izleyicilerden de olumlu tepkiler alıyor. Rotten Tomatoes'da yüzde 85 olumlu eleştiri oranıyla dikkat çeken dizinin izleyici beğeni oranı yüzde 82.

Stephen King de diziyi "müthiş" diye nitelendirmiş, sosyal medyayı ele alışını "sarsıcı ve gerçeğe uygun" bulduğunu söylemişti.

ScreenRant'in eleştirisinde, dizinin King'in klasik hikayesini başarıyla günümüze uyarlaması ve karakterlerle temaları daha ayrıntılı işlemesi övüldü. Özellikle finaldeki mezuniyet balosu sekansı, "Flanagan'ın kariyerinde bugüne kadarki en büyük başarılarından biri" diye nitelendirildi. Howell ve Sloyan da Carrie ve Margaret White'a kazandırdıkları duygusal derinlikle övgü aldı.

*Buradan sonrası, Carrie'nin ilk sezon finaliyle ilgili sürprizleri kaçırabilir, bizden uyarması*

Uyarlamanın en çok tartışılan değişikliğiyse finalde: Aktarılan bilgilere göre Carrie hayatta kalıyor. Flanagan, bu tercihin finale biraz umut kattığını ve olası yeni sezonlara kapıyı açık bıraktığını belirtti.

Carrie, Prime Video'da izlenebilir.


Independent Türkçe, Softonic, ScreenRant

Derleyen: Nazlı Erdol

"Flanagan'ın kariyerindeki en büyük başarılarından biri"
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Kariyerine çocuk yaşta korku filmleriyle başlayan 2004 doğumlu Kanadalı yıldız Summer Howell, Carrie uyarlamasında baş karakter Carrie White rolünde (Amazon Prime Video)</p>

related nodes: 
Stephen King klasiği ilk kez dizi oluyor
Stephen King'den Prime Video'nun yeni korku dizisine tam not
Stephen King'in korku klasiği ilk kez dizi oluyor: İkinci sezon gelecek mi?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Stephen King'in "müthiş" dediği dizi, Prime Video'da zirvede
copyright Independentturkish: 

Vatandaşlık maaşı taslağı ortaya çıktı… Kimler başvurabilecek, şartlar ne olacak?

Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'ne (GETAD) ilişkin hazırlıklar gündemdeki yerini koruyor. Sisteme ilişkin taslakta, ailelerin toplam gelirinin ve ekonomik koşullarının değerlendirilmesi, desteklerin ihtiyaç durumuna göre belirlenmesi öngörülüyor.

Sabah'ta yer alan habere göre, taslak çalışmada en düşük emekli aylığı da gelir değerlendirmesinde ölçüt olarak ele alınıyor. Haberde, 23 bin 552 TL'nin altında hane gelirine sahip olmanın kriterlerden biri olarak değerlendirildiği aktarıldı. Ancak bu tutarın kesin başvuru sınırı olup olmadığı ve yardım hakkının hangi koşullarda doğacağına ilişkin nihai düzenleme henüz netleşmiş değil.

Destekler ailelerin ihtiyaçlarına göre belirlenecek

Planlanan sistemin yalnızca nakit yardımıyla sınırlı kalmaması; hanelerin ihtiyaçlarına göre farklı destek türlerini kapsaması üzerinde duruluyor. Kira ve barınma giderlerinin yanı sıra gıda, elektrik, doğalgaz, yakacak ve çocuklara yönelik yardımların da sistem kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor.

Bu modelle, gelir yetersizliği yaşayan ailelerin temel ihtiyaçlarına yönelik desteklerin daha bütüncül bir yaklaşımla sunulması amaçlanıyor. Yardımın kapsamı ve miktarının belirlenmesinde hane gelirinin yanı sıra ailede yaşayan kişi sayısı ve ihtiyaç durumunun nasıl dikkate alınacağı ise açıklanması beklenen başlıklar arasında bulunuyor.

2,5 milyon haneye ulaşılması hedefleniyor

Haberdeki bilgilere göre, uygulamanın ilk aşamasında yaklaşık 2,5 milyon haneye ulaşılması ve destek programı için toplam 1,5 trilyon TL'lik bir kaynağın gündeme gelmesi öngörülüyor. Söz konusu rakamların nihai uygulama planında nasıl şekilleneceği ise resmî açıklamalarla netlik kazanacak.

Sistemin hayata geçirilmesi için hazırlıkların sürdürülmesi, 2026 yılı sonuna kadar pilot uygulama yapılacak illerin belirlenmesi ve 2027 yılında uygulamanın başlatılması hedefleniyor. Pilot uygulamanın ardından sistemin kapsamının genişletilmesi de planlar arasında yer alıyor.

Vatandaşlık maaşı olarak anılan sistemin kimleri kapsayacağı, gelir hesabının nasıl yapılacağı, destek tutarlarının hangi ölçütlere göre belirleneceği ve başvuruların hangi kanallardan alınacağı henüz kesinleşmiş değil.

Bu nedenle, hane gelirinin belirtilen tutarın altında olması tek başına yardım alınacağını göstermiyor. Kesin şartların, destek miktarlarının ve uygulama takviminin ilgili kurumlar tarafından yapılacak açıklamalar ve düzenlemelerle belirlenmesi bekleniyor.

 

Independent Türkçe, Sabah

"Vatandaşlık maaşı" olarak bilinen destek sisteminde en düşük emekli aylığının gelir kriteri olarak değerlendirilmesi planlanıyor. Kira, gıda ve enerji desteğini içeren uygulamanın 2027’de başlaması hedefleniyor
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Fotoğraf:&nbsp; AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Vatandaşlık maaşı taslağı ortaya çıktı… Kimler başvurabilecek, şartlar ne olacak?
copyright Independentturkish: 

PKK, Metina’daki 4 barınma alanını boşalttı

Sürecin ilerleyen aşamalarında, yasal düzenlemelerden yararlanarak Türkiye’ye dönecek örgüt mensuplarının topluma entegrasyonu için eğitim ve ekonomi başta olmak üzere çeşitli alanlarda programlar hazırlanması hedefleniyor.

Terörsüz Türkiye sürecinde yeni bir gelişme yaşandı. Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgilere göre PKK/KCK, Irak’ın kuzeyindeki Metina bölgesinin Baze alanında bulunan dört barınma alanını 8 Ekim 2026 itibarıyla boşalttı.

Hebat, Yajk, Sabri ve Sason isimli alanların boşaltılmasının, çatışma riski taşıyan bölgelerdeki barınma alanlarının tahliyesine yönelik çalışmalar kapsamında gerçekleştiği belirtildi.

Güvenlik kaynakları, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi vizyonu çerçevesinde yürütülen sürecin kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade etti.

Örgüt mensuplarının topluma entegrasyonu hedefleniyor

Sürecin sonraki aşamalarında, PKK/KCK’nın tüm alanlardaki faaliyetlerinin sonlandırılmasının ardından yasal düzenlemelerden yararlanarak Türkiye’ye dönecek örgüt mensuplarının toplumsal yaşama yeniden katılımı hedefleniyor.

Bu kapsamda eğitim ve ekonomi başta olmak üzere farklı alanları içeren programların hayata geçirilmesi planlanıyor. Çalışmalarla geri dönen örgüt mensuplarının topluma entegrasyonunun sağlanması ve toplumsal uzlaşının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Türk-Kürt kardeşliği vurgusu

Güvenlik kaynakları, sürecin Türkiye’de kalıcı iç barışın sağlanması açısından önem taşıdığını belirtti. Sürecin başarıya ulaşmasıyla Türk-Kürt kardeşliğinin güçlendirilmesi ve toplumun farklı kesimlerinin barış ve huzur içinde bir arada yaşamasının hedeflendiği ifade edildi.

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi vizyonu kapsamında atılan adımların, Türkiye’nin güvenliği ve bölgesel istikrar açısından kazanımlar sağlamasının beklendiği kaydedildi.

 

Independent Türkçe

Güvenlik kaynaklarına göre PKK/KCK, Irak’ın kuzeyindeki Metina bölgesinde bulunan Hebat, Yajk, Sabri ve Sason barınma alanlarını 8 Ekim itibarıyla boşalttı
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 14:30
Main image: 

<p>Ekran alıntısı: AA</p>

jw id: 
5FKBfnr3
Type: 
SEO Title: 
PKK, Metina’daki 4 barınma alanını boşalttı
copyright Independentturkish: 

Talabani açıkladı: İran'da da Türkiye'dekine benzer bir süreç başlıyor

Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Başkanı Bafıl Talabani, Erbil’de düzenlenen MERI Forumu 2026’da yaptığı konuşmada Türkiye’deki barış süreci, İran’la yürütülen temaslar, Bağdat’la ilişkiler ve Kürdistan Bölgesi’nde hükümet kurma görüşmelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Daha Güçlü Bir Kürdistan İnşa Etmek: Birlik, Güvenlik ve Bölgesel Ortaklıklar” başlıklı oturumda konuşan Talabani, bölgedeki sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye’deki barış sürecine destek çağrısı yapan Talabani, İran’daki Kürtler için de benzer bir sürecin başlatılması yönünde temas yürüttüklerini söyledi.

“Kriz Kürtler için büyük bir fırsat”

Bölgedeki güvenlik ve ekonomik gelişmelere değinen Talabani, Irak’taki siyasi ve ekonomik durumun Kürdistan Bölgesi’ni doğrudan etkilediğini belirtti. Bağdat’taki istikrarsızlığın Kürdistan Bölgesi’ndeki koşulları daha da ağırlaştırabileceğini ifade eden Talabani, risklerin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Talabani, “Bağdat’ın durumu kötüyse Kürdistan’ın durumu daha da kötü olur. Güvenlik tehlikesi var, ekonomik tehlike var. Plansız hiçbir şey tedavi edilemez” dedi.

Bölgedeki mevcut krizin Kürtler açısından yeni siyasi imkânlar da yaratabileceğini kaydeden Talabani, “Kriz aynı zamanda fırsattır. Ben Kürtler için çok büyük bir fırsat görüyorum” ifadelerini kullandı.

“Türkiye’deki barış sürecini hepimiz desteklemeliyiz”

Türkiye’de yürütülen barış sürecini konuşmasının temel başlıklarından biri olarak ele alan Talabani, sürecin diyalog ve diplomasi yoluyla ilerletilmesi gerektiğini belirtti.

KYB Başkanı, Türkiye’nin Kürt meselesi ve PKK sorununa ilişkin yaklaşımına değinerek, Ankara’nın bu sorunların diyalog yoluyla çözülebileceği yönünde bir kanaate ulaştığını düşündüğünü söyledi.

Talabani, Türkiye’deki sürece ilişkin şu ifadeleri kullandı:

Türkiye’deki bu barış süreci, hepimizin desteklemesi gereken bir süreçtir.

Türkiye’nin “Kürt sorunu ve PKK meselesi” olarak tanımladığı konunun siyasi temaslarla çözülebileceğini savunan Talabani, sürecin ilerlediğini ve KYB’nin desteğini sürdüreceğini belirtti.

“Türkiye’nin ‘Kürt sorunu ve PKK meselesi’ dediği, dağdaki yoldaşlarımızla ilgili mesele diyalog ve diplomasiyle çözülebilir. Türkiye de bu kanaate ulaştı, süreç çok iyi ilerliyor. Biz de destekçiyiz, destek olmaya devam edeceğiz.”

Ankara ile geçmişte yaşanan anlaşmazlıklara da değinen Talabani, tarafların zaman içinde birbirlerini daha iyi anlamaya başladığını söyledi. Bölgedeki sorunların büyüklüğüne dikkat çeken Talabani, geçmişteki anlaşmazlıkların bir kenara bırakılarak ortak sorunlara odaklanılması gerektiğini ifade etti.

Birbirimizi daha iyi anladık. Bugün birbirimize ihtiyacımız var. Bölgemizde çok sorun, çok tehlike var. Küçük meseleleri bir kenara bırakıp büyük meselelere odaklanma zamanı geldi.

Talabani, KYB’nin Türkiye’deki barış sürecinde rol üstlenmeye hazır olduğunu da belirterek, Ankara ile siyasi temasların sürdürülmesinin önemini vurguladı.

İran’daki Kürtler için de süreç başlatma arayışı

Talabani, İran’daki Kürtler için de Türkiye’deki sürece benzer bir girişimin ilk aşamasında olduklarını açıkladı. İran’la yapılan görüşmelerde konunun gündeme geldiğini belirten Talabani, Tahran’ın girişimi olumlu karşıladığını ve bölgede genel bir barış süreci oluşturulması için işbirliği önerdiğini söyledi.

Talabani, İran’la yürütülen temasları şu sözlerle anlattı:

İran’daki kardeşlerimizle benzer bir sürecin ilk günlerindeyiz. Bunu İran’da çok konuştuk ve İran çok güzel karşıladı. Bölgede genel bir barış süreci oluşturmak için işbirliği yapmayı da önerdiler.

İran’daki Kürtler açısından yeni bir sürecin başlayabileceğini belirten Talabani, girişimin başarıya ulaşması için siyasi irade ve taraflar arasında işbirliği gerektiğini dile getirdi.

Silahlı grupların resmî sürece dahil edilmesi çağrısı

Talabani, konuşmasında Irak’taki silahlı grupların durumuna da değindi. Bu yapıların resmî siyasi ve güvenlik mekanizmalarına dahil edilmesi gerektiğini savunan KYB Başkanı, İran’ın desteğinin bu süreçte önemli olacağını söyledi.

Talabani, silahların devlet kontrolüne alınması ve silahlı grupların resmî sürece dönmesi için uygun bir ortam oluşturulabileceğini belirterek, “İran’ın desteği olmadan bu olmaz. İran’ın yardımıyla, bu grupların resmî sürece dönmesine yardımcı olacak bir ortam yaratabiliriz” dedi.

Söz konusu grupların geçmişte IŞİD’e karşı savaştığını ve ağır kayıplar verdiğini hatırlatan Talabani, bu yapılarla diyalog kurulması gerektiğini ifade etti.

"Saygıyla ve ihtiramla onlarla oturabiliriz” diyen Talabani, bölgedeki sorunların çözümünde güvenlik önlemlerinin yanı sıra siyasi temasların da belirleyici olduğunu vurguladı

 

Rudaw

Bafıl Talabani, Tahran’ın girişimi olumlu karşıladığını ve bölgesel barış için işbirliği önerdiğini belirtti
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Rudaw</p>

Type: 
SEO Title: 
Talabani açıkladı: İran'da da Türkiye'dekine benzer bir süreç başlıyor
copyright Independentturkish: 

Daniel Dubois, tartışmasız şampiyonluk için maç sayısı verdi

Daniel Dubois, dünyanın bir sonraki tartışmasız ağırsıklet şampiyonu olmak için kendine 6 maçlık bir hedef belirledi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

WBO ağırsıklet dünya şampiyonu Britanyalı boksör Dubois (23-3, 22 nakavt), 17 Ekim Cumartesi günü O2 Arena'da Fabio Wardley'ye karşı kemerini koruma mücadelesine çıkacak. Dubois, Manchester'da 11 rauntluk kıran kırana mücadelenin ardından unvanı vatandaşı Wardley'nin elinden almıştı.

Ancak Dubois'nın nihai hedefi sıradaki maçının ötesine uzanıyor. Boksör, Oleksandr Usyk'in bu yıl kemerlerini boşa çıkarmasının ardından, aynı anda 4 kemeri birden taşıyan tarihteki ikinci ağırsıklet olmaya kararlı.

29 yaşındaki boksör, Temmuz 2025'te Wembley Stadyumu'nda Usyk'le karşılaştığında tartışmasız şampiyonluk statüsüne erişme fırsatı yakalamış ancak maçı 5. rauntta nakavtla kaybetmişti.

Fakat kariyerindeki üçüncü yenilginin ardından mayısta Wardley'yi yenerek toparlanan Dubois, gözünü tüm kemerlere dikmiş durumda.

Tartışmasız şampiyon olma yolundaki takvimi sorulduğunda şunları söyledi:

6 maç içinde. Zaten aklımdaki plan da bu.

Boksta hedeflere ihtiyacınız vardır. Öylece sebepsiz yere dövüşemezsiniz. Yani 6 büyük maç hem de çok ama çok büyük maçlar. [Agit] Kabayel ve diğerleri, hepsiyle kozlarını paylaşmak.

Gelecekteki olası rakipler arasında WBC Dünya Şampiyonu Agit Kabayel'in adını geçirse de Dubois, belirli bir adaya odaklanmış durumda olmadığını belirtti.

"İsim vermeyeceğim, kemer kimdeyse ve bana en çok parayı kim kazandıracaksa o olsun" diye ekledi.

Usyk'in geri plana çekilmesiyle birlikte Dubois, sıklette kendisine "bir numara" diyebilecek kimse kalmadığını düşünüyor. Yine de ağırsıkletin genel durumunu değerlendirirken ağustosta Moses Itauma'yı şaşırtıp 21 yaşındaki Britanyalı boksöre ilk profesyonel yenilgisini tattırarak boştaki IBA kemerini kazanan Filip Hrgovic'i ve WBA "süper" şampiyonu Murat Gassiev'i yakından takip ettiği isimler arasında saydı.

Ancak daha fazla kemer kazanmadan önce Dubois'nın kendisini ilk üç rauntta iki kez yere seren Wardley'nin meydan okumasını savuşturması gerekiyor. "Dynamite", muazzam bir cesaret göstererek maçı tersine çevirmiş ve Wardley'ye ağır darbeler indirerek onu 11. rauntta nakavt etmişti.

Dubois'nın rövanş için hedefi basit: Wardley'yi daha hızlı yenmek.

Keşke daha etkili olsaydım ve onu daha erken nakavt edebilseydim.

Kabus gibiydi, bu yüzden bir daha o noktaya gelmesine izin vermeyeceğim.

Artık yavaş başlamak yok. İyi ısınıp ringde ateş etmeye başlayacağım.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/sport/boxing

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Dubois, cumartesi günü Fabio Wardley karşısında WBO dünya ağırsıklet unvanını korumak için ringe çıkacak ancak şimdiden gözünü tüm kemerlere dikmiş durumda
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 13:30
Main image: 

<p>(Reuters)</p>

related nodes: 
Tyson Fury'den 6. emeklilik planı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Daniel Dubois, tartışmasız şampiyonluk için maç sayısı verdi
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/sport/boxing/daniel-dubois-fabio-wardley-oleksandr-usyk-undisputed-champion-b3063583.html

2026 Nobel Ekonomi Ödülü'nü Robert Hall ve Michael Woodford kazandı

2026 Nobel Ekonomi Ödülü'ne, "makroekonomik istikrarın mikroekonomik temelleri" alanındaki çalışmaları dolayısıyla ABD'li Robert E. Hall ve Michael Woodford layık görüldü.

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisinde düzenlenen basın toplantısında, 2026 Nobel Ekonomi Ödülü'nün sahipleri açıklandı.

Akademiden yapılan açıklamaya göre, "makroekonomik istikrarın mikroekonomik temelleri" alanındaki çalışmaları nedeniyle ABD'li Hall ve Woodford bu ödüle layık görüldü.

Hall ve Woodford, çalışmalarıyla istikrar politikalarını yeniden canlandırmak amacıyla ekonomik modellerin nasıl yeniden yapılandırılabileceğini ortaya koydu.

Enflasyon, üretim ve tüketim gibi makroekonomik değişkenler arasındaki istatistiksel bağlantıları temel almak yerine modellerini mikroekonomik temeller üzerine kurmayı tercih eden Hall ve Woodford'un bu yaklaşımı, bireysel hanehalkları ile işletmelerin toplamının, eylemleri aracılığıyla ekonomiyi nasıl etkilediğinin anlaşılmasını kapsıyor.

2025 Nobel Ekonomi Ödülü, "teknolojik gelişmeler yoluyla sürdürülebilir büyümenin ön koşullarını belirlemiş olması nedeniyle" Joel Mokyr'in yanı sıra "yaratıcı yıkım yoluyla sürdürülebilir büyüme teorisine" ilişkin çalışmaları dolayısıyla Philippe Aghion ve Peter Howitt'e verilmişti.

1943'te ABD'nin California eyaletinde doğan Robert E. Hall, Stanford Üniversitesinde ekonomi profesörü olarak çalışmalarını sürdürüyor.

ABD'nin Massachusetts eyaletinde 1955'te doğan Michael Woodford da Columbia Üniversitesinde ekonomi profesörü ünvanıyla görev yapıyor.

 

Independent Türkçe

Akademiden yapılan açıklamaya göre, "makroekonomik istikrarın mikroekonomik temelleri" alanındaki çalışmaları nedeniyle ABD'li Hall ve Woodford bu ödüle layık görüldü
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 13:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
2026 Nobel Ekonomi Ödülü'nü Robert Hall ve Michael Woodford kazandı
copyright Independentturkish: 

Katilin gözünden anlatılan korku filminin devamı geliyor

13. Cuma'nın (Friday the 13th) Jason Voorhees'i ya da Cadılar Bayramı'nın (Halloween) Michael Myers'ı gibi maskeli katillerin hikayesini bir de onların gözünden izleseydik? Hiç konuşmadan önüne geleni öldüren bu karakterleri filmin merkezine koymak nasıl bir deneyim olurdu? 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

2024'ün bağımsız korku hitlerinden In a Violent Nature, bu fikirden yola çıkarak defalarca işlenmiş slasher türüne yeni bir bakış getirmeyi başarmıştı. İlk filmin gösterime girmesinden kısa süre sonra duyurulan devam halkasının vizyon tarihi de belli oldu.

Shudder'ın New York Comic Con panelinde yapılan açıklamaya göre In a Violent Nature: Part 2, 12 Şubat 2027'de ABD sinemalarında gösterime girecek. 

IFC Films ve Shudder'ın yayımladığı basın bülteninde filmin konusu şöyle anlatılıyor:

İkinci filmde Johnny'nin kanlı saldırıları bir yaz kampına uzanıyor. Tam o sırada, dışlanmış genç bir kampçı, yaz kampında danışmanlık yapan ablası ve ablasının arkadaşlarıyla her yıl düzenledikleri sezon sonu partisinde geceyi geçirmek zorunda kalıyor.

Basın bülteninde şu ifadeler de yer alıyor:

İkinci film, ilkinin bittiği yerden devam ediyor. Johnny yeni kurbanlar bulurken film, katilin geçmişine dair anlatıyı genişletiyor ve vahşi öldürme sahnelerinin sınırlarını daha da zorluyor.

İlk film, alışılmadık bakış açısı, bilinçli olarak yavaş tutulan temposu ve vahşeti açıkça gösteren ölüm sahneleriyle modern slasher sinemasında kendine özgü bir yer edinmişti.

Fangoria yazarı Brandon Wainerdi, bu yılki Fantastic Fest'te düzenlenen sürpriz gösterimin ardından kaleme aldığı eleştiride mekan değişikliğine dikkat çekti:

Hikayeyi bir kampa taşımak bu dünyayı gerçekten zenginleştiriyor, 13. Cuma'yla yapılan karşılaştırmaları daha da anlamlı hale getiriyor ve sinemacılara hikayeyi anlatmak için tanıdık bir çerçeve sunuyor.

In a Violent Nature: Part 2, türün alışılmış kalıplarının ötesine geçmeyi vaat ediyor. İlk film, bir ölüm sahnesiyle FANGORIA Chainsaw Ödülleri'nde En İyi Öldürme Sahnesi ödülünü kazanmıştı. Devam filmi de kanlı korku sevenlere daha fazlasını sunmaya hazırlanıyor.


Wainerdi, filmin şiddet dozunu ve teknik yönlerini şöyle değerlendirdi:

İnanması zor ama öldürme sahneleri ilk filmdekilerden çok daha vahşi. Özellikle son derece dehşet verici fiziksel efektlere ağırlık veriliyor; film, vahşet açısından Terrifier'a giderek daha fazla yaklaşıyor. Görüntüler zenginliğini ve canlılığını koruyor, ilk filmin 'sanatsal' yönü devam filmine de taşınıyor. Filmi sinemada izlerken ses tasarımı da özellikle dikkatimi çekti: Her vıcık vıcık ses ve her ayak sesi son derece belirgindi, insanın içini ürpertiyordu.

In a Violent Nature: Part 2'yi Nate Wilson ve Chris Nash birlikte yönetiyor. İlk filmi yazıp yöneten Nash, devam filminin senaryosunu da kaleme aldı. Ry Barrett, Johnny rolüne dönüyor. Yapımcılar arasında Peter Kuplowsky, Shannon Hanmer ve Nash yer alıyor.


Independent Türkçe, Gizmodo, Bloody Disgusting, Fangoria

Derleyen: Nazlı Erdol

Ödüllü ölüm sahnesinin ardından daha vahşi bir devam filmi yolda
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 13:15
Main image: 

<p>In a Violent Nature'ın çekimleri Kanada'da gerçekleşen devam filminin Türkiye'de vizyon şansı bulup bulamayacağı şimdilik belirsiz (Shudder, Independent Film Company)</p>

related nodes: 
Oscarlı yıldızın beğenilmeyen korku filmi zirvede
James Gunn, DC'nin yeni korku filmini savundu: "Matrix'i kim istedi?"
Christopher Nolan, ne zaman korku filmi çekecek?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Katilin gözünden anlatılan korku filminin devamı geliyor
copyright Independentturkish: 

İstanbul Valisi Gül: Maltepe'de çöken bina için mağdur vatandaşlara 9 milyon lira destek sağlanacak

İstanbul Valisi Davut Gül ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Ömer Bulut, Maltepe Kaymakamlığı'nda ilçede çöken 7 katlı Kardeşler Apartmanı ve çevresindeki apartmanların hak sahipleriyle bir değerlendirme toplantısına katıldı.

Toplantının ardından Vali Davut Gül ile Çevre Bakan Yardımcısı Ömer Bulut açıklamalarda bulundu.

Davut Gül, Maltepe'de bir binanın iki katının çökmesi sonucu 5 kişinin hayatını kaybettiğini, 11 kişinin yaralandığını belirterek hayatını kaybedenlere rahmet, yakınlarına başsağlığı, yaralılara ise acil şifalar diledi.

Vali Gül, bina çökmesinin ardından AFAD koordinasyonunda başlatılan arama kurtarma çalışmalarının 24 saat dolmadan tamamlandığını, hafta sonu ise hayatını kaybedenlerin defin işlemleri ve ailelerin süreçleriyle ilgilenildiğini belirtti.

Davut Gül, "Bugün itibarıyla, çöken binamızdaki hemşehrilerimizin acil ihtiyaçları için AFAD ve valimiz tarafından yaklaşık 9 milyon Türk lirası aktarılacak" bilgisini paylaştı.

Gül, Bakan Yardımcısı Ömer Bulut ve bakanlık yetkilileriyle çöken bina ve çevresindeki tahliye edilen binalarda yaşayan vatandaşlarla görüştüklerini belirtti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Ömer Bulut, Maltepe'de çöken Kardeşler Apartmanı ve çevresindeki tahliye edilen binalarda yaşayan vatandaşlar için üç farklı barınma alternatifi sunduklarını belirterek, dönüşüm projesini yaklaşık bir yıl içinde hayata geçirmeyi hedeflediklerini bildirdi.

Bulut, "Bugünden itibaren burada vatandaşımızı dinleyecek, vatandaşımızın taleplerini alacak bir kentsel dönüşüm ofisi açtık. Dolayısıyla orada tüm taleplerini iletecekler. Taleplerini aldıktan sonra tekrar değerlendirip üç alternatiften hangisiyle yürüyeceğimize karar vereceğiz. Ama burada tabii ki devletin desteği hiçbir zaman vatandaşlarımızın üzerinden eksik olmayacak. En kısa süre içerisinde, bir yıl gibi bir sürede, TOKİ Başkanlığımız marifetiyle de inşaatları yapmak suretiyle inşallah yaralarımızı bir nebze olsun sarmış olacağız" dedi.

"Eğer binanızda bir sıkıntı görüyorsanız il müdürlüklerimize mutlaka başvurun"

Bir gazetecinin, "Maltepe'deki olayın ardından özel bir yıkım kararı verilmesine rağmen binanın yıkılmadığı ortaya çıkmıştı. Bununla alakalı kent genelinde bir tarama faaliyeti başlatılacak mı" sorusunu Bulut, şöyle yanıtladı:

İstanbul'da depreme hazırlık açısından çok önemli projeler yürüttüğümüzü biliyorsunuz. Bugüne kadar bir milyona yakın konutta, bir kısmı TOKİ Başkanlığımızın, bir kısmı Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızın yürüttüğü projelerle, bir kısmı da özel sektöre 6306 sayılı Kanun kapsamında verdiğimiz desteklerle dönüşümleri sağladık. Zaten bir risk haritamız var. Öncelikle riskli bölgelerle ilgili bölgesel çalışmalarımız var. Tabii, bina bazında da vatandaşlarımıza özellikle şunu rica ediyoruz: Eğer binanızda bir sıkıntı görüyorsanız il müdürlüklerimize mutlaka başvurun. Gerekli işlemleri yerine getirelim. Eğer binanız riskli çıkarsa yıkımını gerçekleştirelim ve 'Yarısı Bizden' kampanyasından faydalanın. Bunun için 1 milyon 875 bin liralık bir destek söz konusu.

Yani ben bunu her yerde dile getirmeye çalışıyorum. Dünyada vatandaşına böyle bir destek veren başka bir ülke yok. Birçok ülkeyi dolaşıyoruz. Dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanımız, 2023 yılında bu projeyi hazırlarken İstanbulluları düşündüğü için hazırladı. Bakanımız da sürekli bu projenin takibinde ve kaynak oluşturmakta büyük gayret sarf ediyor. Hatta bu süreç yılın sonunda bitiyordu, biliyorsunuz. Sayın Cumhurbaşkanımızın kararıyla bir yıl daha uzatıldı. Dolayısıyla içinde yaşayan insanlar kendi binalarını en iyi bilenlerdir. Aslında biz istiyoruz ki tadilat yapılmış ya da tadilata teşebbüs edilmiş hangi binalar varsa bize müracaatlarını yapsınlar. Biz bina bazında gidip detaylı incelemelerimizi yapalım. Binanın akıbetiyle ilgili kendilerine sonuç bildirelim.

Bakan Yardımcısı Bulut, bir gazetecinin tahliye edilen binalarda geçmişte kaçak kat çıkılıp çıkılmadığına ilişkin sorusunu, ruhsat bilgilerinin alındığını belirterek, yanıtladı. Bulut, binalardan karot örnekleri alınacağını, kat sayılarının projelerle karşılaştırılacağını ve iskan ile inşaat ruhsatına uygunluklarının inceleneceğini ifade ederek, incelemelerin ardından binaların güvenliğine göre vatandaşların yerleşmesine izin verilip verilmeyeceğine karar verileceğini kaydetti.

 

Independent Türkçe

Vali Gül, Maltepe'de çöken Kardeşler Apartmanı'nda hayatını kaybeden 5 kişinin ardından, mağdur vatandaşların acil ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyon lira destek sağlanacağını bildirdi
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İstanbul Valisi Gül: Maltepe'de çöken bina için mağdur vatandaşlara 9 milyon lira destek sağlanacak
copyright Independentturkish: 

2026 Nobel Barış Ödülü: Adalet, mülkün ve barışın temelidir

Değerli Independent Türkçe okuyucuları,

2026 Nobel Barış Ödülü, Güney Afrikalı, Hint-Tamil kökenli hukukçu ve insan hakları savunucusu Navanethem (Navi) Pillay'a verildi. 9 Ekim 2026 tarihinde açıklanan bu önemli karar, uluslararası hukukun, insan haklarının ve adaletin giderek daha fazla sorgulandığı günümüz dünyasında son derece anlamlıdır.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları eski Yüksek Komiseri, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi eski Başkanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi eski yargıcı olan Pillay, yaşamı boyunca ayrımcılığa, insan hakları ihlallerine ve cezasızlığa karşı mücadele etmiştir. Nobel Komitesi'nin bu yılki tercihi, yalnızca başarılı bir hukukçunun ödüllendirilmesi değil, aynı zamanda uluslararası hukukun üstünlüğüne yönelik güçlü bir mesajdır.


Ruanda'dan çıkarılması gereken dersler

Navi Pillay'ın kariyerindeki en önemli dönemlerden biri, 1994 yılında korkunç bir soykırım yaşayan Ruanda'da uluslararası adaletin tesis edilmesine yönelik çalışmalarıdır. Ruanda trajedisi, etnik ve toplumsal ayrışmaların, nefret söyleminin ve kurumsal çöküşün insanlığı ne kadar büyük felaketlere sürükleyebileceğinin en çarpıcı örneklerinden biridir.

Ancak Ruanda'nın hikâyesi yalnızca bir felaketin değil, yeniden yapılanmanın da hikâyesidir. Uluslararası ceza yargılamalarının yanı sıra, yerel uzlaşma ve hesap verebilirlik mekanizmalarından Gacaca mahkemeleri, bütün eksikliklerine ve tartışmalı yönlerine rağmen, parçalanmış bir toplumda adalet arayışının önemli örneklerinden biri olmuştur.

Buradan çıkarılacak temel ders açıktır: Toplumlar nefret ve ayrışmayla yıkılabilir; ancak hukuk, adalet, sağduyu ve karşılıklı anlayış sayesinde yeniden inşa edilebilir. Kalıcı barış, yalnızca çatışmaların sona ermesiyle değil, adaletin toplumun bütün kesimleri için yeniden tesis edilmesiyle mümkündür.


Adalet mülkün temelidir

Türk hukuk geleneğinde çok önemli bir ifade vardır: "Adalet mülkün temelidir." Buradaki mülk kavramı yalnızca özel mülkiyeti değil, devletin ve toplumsal düzenin varlığını da ifade eder.

Gücünü yalnızca siyasi ve ekonomik imkânlardan alan bir devlet ile gücünü hukuktan, meşruiyetten ve toplumun güveninden alan bir devlet arasında önemli bir fark bulunmaktadır. Gerçek anlamda güçlü devlet, hukukun üstünlüğünü koruyan devlettir.

Gerek ülkemizde kamuoyuna yansıyan çeşitli fon ve mali usulsüzlük iddiaları, gerekse uluslararası siyasette karşılaştığımız çifte standartlar ve güç mücadeleleri, bağımsız yargının ve hesap verebilirliğin önemini bir kez daha hatırlatmaktadır. Suçlamaların hukuka uygun biçimde araştırılması, masumiyet karinesine saygı gösterilmesi ve adaletin herkese eşit uygulanması, hukuk devletinin vazgeçilmez koşullarıdır.

Aynı ilkeler uluslararası ilişkiler için de geçerlidir. Uluslararası hukuk yalnızca küçük ve güçsüz devletlerin uyması beklenen kurallardan oluşmamalı; büyük güçler de hukuki ve insani sorumluluklarının bilincinde hareket etmelidir.


Türkiye ve hukukun üstünlüğü

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal temelini oluşturan demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti ilkesi, yalnızca iç politikada değil, dış politikada da önemli bir yol göstericidir.

Atatürk'ün çağdaşlaşma, hukuk ve yurtta barış, dünyada barış anlayışından hareketle Türkiye'nin uluslararası hukuk, insan hakları ve barışçıl uyuşmazlık çözümü alanlarında daha görünür ve öncü bir rol üstlenmesi mümkündür.

Türk hukukçuların uluslararası mahkemelerde ve insan hakları mekanizmalarında daha etkin görevler üstlenmesi, Türkiye'nin hem diplomatik etkinliğine hem de uluslararası saygınlığına katkıda bulunacaktır. Ancak bunun en sağlam temeli, ülke içinde bağımsız ve tarafsız yargının, hukuki öngörülebilirliğin ve adalete duyulan güvenin güçlendirilmesidir.

Nitekim adaletin üstünlüğünü savunmak, herhangi bir siyasi görüşün değil, demokratik bir hukuk devletinin ortak sorumluluğudur.


Parçalanmış bir dünyada barış ve adalet

ABD'nin Virginia eyaletinde, Washington DC yakınlarındaki George Mason Üniversitesi bünyesinde bulunan Jimmy and Rosalynn Carter School for Peace and Conflict Resolution'ın Dekanı, çok değerli hocamız Prof. Dr. Alpaslan Özerdem de Nobel Barış Ödülü vesilesiyle yaptığı değerlendirmede, giderek parçalanan uluslararası düzende hukukun üstünlüğünün, insan haklarının ve çok taraflı iş birliğinin korunmasının önemini vurgulamıştır.

Özerdem'in değerlendirmesindeki temel mesaj son derece yerindedir: Barış yalnızca güç dengeleriyle veya siyasi çıkarlarla sürdürülemez. Kalıcı barışın temelinde insan onuruna saygı, hesap verebilirlik, güçlü kurumlar ve uluslararası hukuk bulunmaktadır.

Ben de bu görüşe katılarak, Navi Pillay'ın Nobel Barış Ödülü'nü kazanmasının hem Türkiye hem de dünya için önemli bir hatırlatma olduğunu düşünüyorum.

Adaletin olmadığı yerde güven, güvenin olmadığı yerde ise kalıcı barış tesis edilemez.

Ruanda'nın acı tecrübelerinden günümüzün jeopolitik krizlerine kadar uzanan süreç, bize aynı gerçeği göstermektedir: Devletlerin gerçek gücü yalnızca ekonomik, siyasi veya askerî kapasitelerinden değil, hukuka ve adalete verdikleri değerden kaynaklanır.

2026 Nobel Barış Ödülü'nün, giderek kutuplaşan dünyamızda adaletin, insan haklarının ve uluslararası hukukun üstünlüğünün yeniden güçlendirilmesine katkı sağlamasını temenni ediyorum.

Çünkü adalet yalnızca mülkün değil, kalıcı barışın da temelidir.

 

 

Kaynaklar:

1. Norveç Nobel Komitesi – 2026 Nobel Barış Ödülü resmî açıklaması
2. Birleşmiş Milletler – 2026 Nobel Barış Ödülü: Navi Pillay
3. George Mason Üniversitesi – Prof. Dr. Alpaslan Özerdem'in değerlendirmesi – 2026 Nobel Barış Ödülü

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz Independent Türkçe için yazdı
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 00:45
Main image: 
Type: 
SEO Title: 
2026 Nobel Barış Ödülü: Adalet, mülkün ve barışın temelidir
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Papa 14. Leo, akciğerinde tespit edilen nodül nedeniyle ameliyat olacak

Papa 14. Leo, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda sağlık durumuna ilişkin bilgi verdi. Doktorların akciğerindeki nodülün alınması için müdahale önerdiğini belirten Papa, şu ifadeleri kullandı:

Sevgili arkadaşlarım, son zamanlarda yaptığım bazı tıbbi muayeneler sırasında doktorlar akciğerimde küçük, lokalize bir nodül tespit ettiler. Bu nodül çok erken bir aşamada fark edildi ve iyi bir şekilde lokalize olmuş durumda. Doktorlar müdahale etmenin en iyisi olduğuna inanıyorlar, bu nedenle tavsiyelerine uyarak onu çıkarmak için ameliyat olmaya karar verdim. Operasyon önümüzdeki günlerde gerçekleşmek üzere zaten planlandı. Manevi yakınlığınız için size teşekkür ederim ve kendimi dualarınıza emanet ediyorum.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Pazartesi, Ekim 12, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan ortak açıklama: Husilerin Riyad'daki saldırıları "en güçlü şekilde" kınandı

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'a yönelik düşmanca saldırılarını "en güçlü şekilde" kınadı.

Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan Dışişleri Bakanlıkları, Husilerin Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nı hedef alan saldırılarına ilişkin ortak açıklama yayımladı.

Açıklamada, "Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nı hedef alarak sivillerin ölümüne, yaralanmasına, ayrıca sivil altyapı ve tesislerin zarar görmesine yol açan menfur saldırılar da dahil olmak üzere, uluslararası hukukun açık bir ihlalini teşkil eden, Husiler tarafından Suudi Arabistan'a karşı gerçekleştirilen mevcut düşmanca saldırıları en güçlü şekilde kınamaktadır" ifadesine yer verildi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu saldırıların Suudi Arabistan'ın egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün açık bir ihlali olduğu, Suudi Arabistan'ın güvenliğine, istikrarına ve sivillerin emniyetine doğrudan tehdit oluşturduğu belirtilen açıklamada, R4 grubu ülkelerin bu saldırıların "hiçbir gerekçeyle haklı çıkarılamayacak veya kabul edilemeyecek tehlikeli bir tırmanış teşkil ettiğini" bir kez daha teyit ettiği vurgulandı.

Açıklamada, R4 grubu ülkelerin Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukuk çerçevesinde; Suudi Arabistan'ın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmak, vatandaşlarının ve mukimlerinin emniyetini korumak amacıyla, bu saldırılara karşı koymak, tehdit kaynaklarını caydırmak ve bunların tekrarlanmasını önlemek için aldığı tüm meşru tedbir ve adımlara verdiği tam destek de dahil olmak üzere, Suudi Arabistan ile dayanışmasını ve desteğini bir kez daha vurguladığı belirtildi.

Grubun, bu saldırıların sonuçlarından, bölgesel ve uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden her türlü olumsuz yansımalarından tamamen Husileri sorumlu tuttuğu kaydedilen açıklamada, saldırıların derhal ve koşulsuz olarak durdurulması talep edildi.

Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na düzenlenen saldırılarda 13 kişi hayatını kaybetmiş, 300'den fazla kişi de yaralanmıştı.

 

AA

Açıklamada, saldırıların derhal ve koşulsuz olarak durdurulması talep edildi
Pazar, Ekim 11, 2026 - 22:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
BM: Cibuti açıklarındaki gemi kazasında 139 kişi hayatını kaybetti, 84 kişi kayıp
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Bu millet sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmeyecek
Bakan Memişoğlu'ndan sigara satışına yönelik düzenlemeye ilişkin yeni açıklama
Type: 
SEO Title: 
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan ortak açıklama: Husilerin Riyad'daki saldırıları "en güçlü şekilde" kınandı
copyright Independentturkish: 

Anahtar Parti Genel Başkanı Ağıralioğlu: Hiçbir belediye başkanı kendisini seçen iradeyi sizin partinize taşıyamaz

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, Uşak Merkez Spor Salonu’nda düzenlenen halk buluşmasında konuştu. Ekonomik sorunlara, belediye başkanlarının parti değiştirmesine ve fon dolandırıcılığı iddialarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ağıralioğlu, iktidarın vatandaşlara verdiği sözleri yerine getirmediğini kaydetti.

“Milletinize camdan konuştuğunuz için milletinizi görmüyorsunuz”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın vatandaşlarla bağının zayıfladığını söyleyen Ağıralioğlu, konuşmalarda kullanılan prompter cihazı üzerinden eleştirilerde bulundu. Ağıralioğlu, şunları söyledi:

Önceden candan konuşunca milletinizi görüyordunuz. Milletinizi duyuyor, milletinizin hassasiyetleriyle yürüyordunuz. Önünüzde bir cam yokken milletinizin dertlerini görüyordunuz. Ne zaman ki önünüze bir cam, yanınıza bir dünya danışman konuldu, milletle olan bağınız koptu. Şimdi milletinize camdan konuştuğunuz için milletinizi görmüyorsunuz.

Erdoğan’ın çevresindeki isimlerin, başka partilerden seçilen belediye başkanlarının AK Parti’ye katılmasını siyasi başarı olarak sunduğunu savunan Ağıralioğlu, “Sizin alamadığınız belediye başkanlarının yakasına rozet takınca çok maharetli lider olduğunuzu size söyleyen arkadaşlarınız var” dedi.

Erdoğan’a vatandaşların sorunlarını görmesi çağrısında bulunan Ağıralioğlu, “Prompter cihazını kaldır ve gör milletini. Camdan baktığın için göremediğin milletini, camı kaldırınca göreceksin. Kaldır prompter cihazını ve gör milletini, bizi gör” diye konuştu.

“Simit hesabını bile 25 yıl sonra tutturamıyorsun”

Eski Başbakan Bülent Ecevit’e yönelik yazar kasa protestosunu hatırlatan Ağıralioğlu, vatandaşların bugün daha ağır geçim sorunları yaşadığını vurgulayarak, şöyle konuştu:

Geçinemedikleri için yazar kasayı başbakanın ayaklarına attıkları zamanları hatırlatarak yürüdün. 25 yıl milletin ümit ufkunda durdun sen. İnsanlar artık yazar kasayı değil, kendilerini atıyorlar, intihar ediyorlar. Prompter’dan bakınca görmüyorsun. Biz söylüyoruz, duy bunları.

Erdoğan’ın geçmişteki ekonomik vaatlerini eleştiren Ağıralioğlu, “Mazotu bir lira yapmak vaadiyle geldin, mazot 100 lira oldu. Simit hesabı yaparak geldin. Simit hesabını bile 25 yıl sonra tutturamıyorsun” dedi.

Yoksulluğun arttığını vurgulayan Ağıralioğlu, “‘2,5 milyon fakire bakıyorum bu memlekette, 2,5 milyon fakir buldum’ diye konuşuyordun 25 yıl önce. 17,5 milyon fakire bakıyorsun. 15 milyon fakir ekledin üstüne” şeklinde konuştu.

Yoksulluk sınırının 115 bin lira olarak açıklandığına işaret eden Ağıralioğlu, “115 bin liranın altında koca bir millet var ettin. Milletini fakir ettin. Bunu görmüyorsun. Görüyorsan umursamıyorsun. Umursuyorsan çözüm bulamıyorsun” ifadelerini kullandı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Anahtar Parti’nin, iktidarın yerine getirmediği vaatler nedeniyle kurulduğunu belirten Ağıralioğlu, Erdoğan’ın geçmişte ekonomik sorunların çözümü için seçim çağrısı yaptığını söyledi.

Erdoğan’ın yolsuzluk, yoksulluk ve yasaklarla mücadele sözü verdiğini belirten Ağıralioğlu, “Millet iradesini her şeyden aziz bileceğiz dedin. Sandık dedin, seçim dedin. Meydanlarda bu şartlarda bir ülke buldun. ‘Bunun tek yolu seçim’ diye seslendin milletine” şeklinde konuştu.

Ağıralioğlu, “Şimdi aynı şartlarda bir memleket için Uşak’tan sana sesleniyoruz: Seçim, seçim, seçim kardeş” ifadelerini kullandı.

Başka partilerden seçilen belediye başkanlarının AK Parti’ye katılmasını eleştiren Ağıralioğlu, bu geçişlerin seçmenin tercihini değiştirmeyeceğini söyledi.

Belediye başkanlarına rozet takılmasının ekonomik sorunları çözmeyeceğini belirten Ağıralioğlu, şunları kaydetti:

Memleketin tamamına AK Parti rozeti taksanız, bütün belediye başkanlarını, milletvekillerini katsanız, hepsinin yakasına da rozet taksanız memleketin ekonomik hangi sorununu düzelteceksiniz? Enflasyonu düşürebilecek misiniz? Faizi düşürebilecek misiniz? Emekliyi ayağa kaldırabilecek misiniz?

Seçmen iradesine saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Ağıralioğlu, “Hiçbir belediye başkanı kendisini seçen iradeyi sizin partinize taşıyamaz. Kendi hevesini taşır, kendi sorumsuzluğunu taşır, kendi vefasızlığını taşır. Seçmen taşıyamaz” dedi.

Ağıralioğlu, “‘CHP seçsin, ben ellerinden alayım’ diyorsanız memleketi böyle ikinci yüzyılına taşıyamazsınız” ifadelerini kullandı.

“Memleketin bir kuruş parasını yiyen herkes hesabını versin”

Fon dolandırıcılığı iddialarına da değinen Ağıralioğlu, “18,5 milyar dolar paramız kayboldu. Kayboldu dediğim, dolandırıldık; buharlaşmadı. 18,5 milyar dolar paramız dolandırıldı” dedi.

Erdoğan’ın CHP’ye yönelik “para kuleleri” eleştirisini hatırlatan Ağıralioğlu, fon ve borsa üzerinden kaybedildiğini öne sürdüğü paraların da hesabının sorulmasını istedi. Borsadaki kaybın, fonlarda kaybedildiğini söylediği tutarın dört katı olduğunu kaydeden Ağıralioğlu, söz konusu paranın büyüklüğünü “bin kamyon para” benzetmesiyle anlattı.

Fatma Betül Sayan Kaya’nın adının geçtiği iddialara da değinen Ağıralioğlu, “Fatma Betül Sayan Kaya’nın bahse konu edilen aldığı para iki kamyon” ifadesini kullandı.

Sorumluların parti ayrımı yapılmadan hesap vermesi gerektiğini belirten Ağıralioğlu, şöyle konuştu:

CHP de o para kulelerinin hesabını versin. Bu milletin bir kuruşunu yiyen hangi parti olursa olsun, Anahtar Parti yiyorsa onlar da versin. Memleketin bir kuruş parasını yiyen herkes hesabını versin. Kuleleri dizenler de versin. Bin kamyon parayı gözümüzün önünde öyle ya da böyle cebine indirenler de versin. Herkes versin.

“Bu kadar parayı ne yaparak kazandınız siz?”

Vatandaşların borç ve geçim sıkıntısı yaşadığı bir dönemde, siyasetçilerin ve yakınlarının fonlara yatırdıkları ileri sürülen paraların kaynağının açıklanması gerektiğini söyleyen Ağıralioğlu, şu ifadeleri kullandı:

Kurmaylarınız özel kalemleri için şöyle konuşuyorlar: ‘Yedi milyon bir yerde fonda parası var.’ Bakanlarınız şöyle konuşuyorlar: ‘250 milyon yatırdım.’ Siz kimsiniz be? Bu kadar parayı ne yaparak kazandınız siz?

Milletin iktidardan beklentisinin yoksulluğun giderilmesi olduğunu belirten Ağıralioğlu, şöyle devam etti:

Size zengin olasınız diye sizi sevmedi. Zekât verilecek insan bırakmayın diye size oy verdi bu millet. Kendi eşinizi, dostunuzu, yakınlarınızı zengin edesiniz diye size oy vermedi. Siz unuttunuz. Milletinize verdiğiniz sözü de hedeflerinizi de milletinizle çıktığınız yolculukta ne yapacaklarınızı da hepsini unuttunuz.

“Vazifelerinizi unuttuğunuz için memleketi sizden alacağız”

Emekli aylıkları, enflasyon ve faiz üzerinden iktidarı eleştiren Ağıralioğlu, şunları söyledi:

Adalet ve Kalkınma Partisi’ne 25 yıldır oy veren seçmenler size kendilerine 25 bin lira emekli aylığı verin diye oy vermediler. Size 25 yıldır bu millet yüzde 30-35 enflasyonla bizi yönetin diye oy vermedi. Bu millet size bu kadar yüksek faiz altında canımızı çıkarın diye oy vermedi.

İktidarın vatandaşların sorunları yerine siyasi transferlerle ilgilendiğini savunan Ağıralioğlu, “25 yıl iktidarda kalmışsın. Bu kadar sorunları varken bir milletin iradesini görmezden gelip, hangi partiden seçilirse seçilsin yakalarına AK Parti rozeti takmaya heves etmişsin. O yüzden memleketi sizden alacağız. Vazifelerinizi unuttuğunuz için memleketi sizden alacağız” dedi.

 

ANKA

“Memleketin tamamına AK Parti rozeti taksanız, bütün belediye başkanlarını, milletvekillerini katsanız, hepsinin yakasına da rozet taksanız memleketin ekonomik hangi sorununu düzelteceksiniz?”
Pazar, Ekim 11, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: X /&nbsp;@yavuzagiraliog</p>

related nodes: 
DSP Genel Başkanı Aksakal: Sayın Bahçeli'nin yeniden ve ısrarla gündeme getirdiği konu kabul edilebilir değildir
CHP Sözcüsü Sarı: Çok rahat kazanmamız gereken seçimi ucu ucuna ve zorla kazanıyoruz
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Bu millet sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmeyecek
Type: 
SEO Title: 
Anahtar Parti Genel Başkanı Ağıralioğlu: Hiçbir belediye başkanı kendisini seçen iradeyi sizin partinize taşıyamaz
copyright Independentturkish: 

BM: Cibuti açıklarındaki gemi kazasında 139 kişi hayatını kaybetti, 84 kişi kayıp

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Cibuti açıklarında meydana gelen gemi kazasında hayatını kaybedenlerin sayısının 139'a yükseldiğini, kayıp sayısının ise 84 olduğunu belirtti.

IOM tarafından yapılan yazılı açıklamada, Cibuti açıklarında 305 kişiyi taşıyan bir teknenin alabora olduğu aktarıldı.

Kazada 139 kişinin hayatını kaybettiği, 84 kişinin de kayıp olduğu bildirilen açıklamada, kazanın Cibuti açıklarında meydana gelen "en ölümcül kaza" olduğu kaydedildi.

Açıklamada, kayıpların bulunamamasına ilişkin endişelerin arttığı, Cibutili yetkililerinin arama ve kurtarma çalışmalarına devam ettiği belirtildi.

Yerel yetkililerin hayatta kalanlara tıbbi bakım sağladığı bildirilen açıklamada, hayatını kaybedenler için saygın cenaze törenlerinin düzenlendiği bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen IOM Cibuti Misyon Şefi Alexandre Coissac, "Bu, yıkıcı bir can kaybı" ifadesini kullandı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Hayatta kalanlar ve sevdiklerini kaybeden veya akrabalarından haber alamayan ailelerle dayanışma içerisinde olduklarını belirten Coissac, "Ekiplerimiz, acil yardım sağlamak için yerel yetkililerle birlikte sahada bulunuyor. Bu trajedi, ekonomik fırsatlar arayan göçmenlerin bu göç koridorunda karşılaştığı tehlikelerin acı bir hatırlatıcısıdır." değerlendirmesinde bulundu.

IOM'den daha sonra yapılan açıklamada, alabora olan teknenin 9 Ekim gecesi Cibuti'den Yemen'e doğru 305 kişiyle yola çıktığını ve arama kurtarma çalışmalarının devam ettiği kaydedildi.

Açıklamada, söz konusu kazanın Afrika Boynuzu ülkelerinden düzensiz göçmenlerin, Aden Körfezi veya Kızıldeniz’i geçerek Yemen üzerinden Körfez ülkelerine ulaşmaya çalıştığı tehlikeli göç güzergahı olan Doğu Rotası'nda kaydedilen en ölümcül gemi kazalarından biri olduğu aktarıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen IOM Genel Direktörü Amy Pope, "Kimse başka güvenli bir yol olmadığına inanmadıkça böyle bir tekneye binmez. Bu ölümleri normalmiş gibi ele almaya devam edemeyiz. Güvenli ve yasal yollar hayat kurtarır" yorumunda bulundu.

Pope, hükümetlere ve bağışçılara bir sonraki tekne batmadan önce harekete geçmelerini çağrısında da bulundu.

IOM daha önceki açıklamasında, kazada 109 kişinin hayatını kaybettiğini, 116'dan fazla kişinin de kayıp olduğunu bildirmişti.

 

AA

Teknede 305 kişinin bulunduğu açıklandı
Pazar, Ekim 11, 2026 - 20:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

related nodes: 
DSP Genel Başkanı Aksakal: Sayın Bahçeli'nin yeniden ve ısrarla gündeme getirdiği konu kabul edilebilir değildir
CHP Sözcüsü Sarı: Çok rahat kazanmamız gereken seçimi ucu ucuna ve zorla kazanıyoruz
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Bu millet sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmeyecek
Type: 
SEO Title: 
BM: Cibuti açıklarındaki gemi kazasında 139 kişi hayatını kaybetti, 84 kişi kayıp
copyright Independentturkish: 

DSP Genel Başkanı Aksakal: Sayın Bahçeli'nin yeniden ve ısrarla gündeme getirdiği konu kabul edilebilir değildir

Demokratik Sol Parti (DSP) İzmir İl Kongresi Mustafa Necati Kültür Merkezi'nde gerçekleştirildi. Partisinin kongresine katılan DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, yaptığı konuşmada gündemdeki konulara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin değerlendirmeler yapan Aksakal, şunları kaydetti: 

Bugün Türkiye, Cumhuriyet tarihinin en belirsiz dönemlerinden birini yaşamaktadır. Sizlerin de yakından takip ettiği gibi bölgemizde yaşanan sıkıntıların, İsrail'in hedefleriyle örtüştürülerek hayata geçirilmeye çalışılan emperyalist yayılmacılık ve işgal stratejilerinin uygulanmasında ülkemiz topraklarının da hedef alındığı açık bir vakıadır. Bu anlamda yeni planlar da hayata geçirilmekte ve bu planlara karşı Türkiye olarak 'Terörsüz Türkiye, Terörsüz Bölge' mottosuyla bir program ortaya konulmaktadır. Geldiğimiz noktada bunun bir devlet projesi niteliğine bürünmesini anlayışla karşıladığımı açık yüreklilikle ifade etmeliyim. Bu doğrultuda yapılan çalışmalara Demokratik Sol Parti olarak katıldık, katkı verdik. Devletimizin ve milletimizin aleyhine sonuç yaratabilecek her türlü girişimin karşısında olduk, olmaya da devam edeceğiz. Bunu herkes böyle bilsin. 5 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla başlayan bu çalışmalar sonucunda oluşturulan yasal düzenlemelere rağmen, PKK terör örgütünün üzerine düşenleri yerine getirmemesi dikkat çekicidir. Terör örgütü PKK'nın dağdaki elebaşları ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki siyasi sözcüleri, ısrarla bir genel af beklentisi içinde olduklarını, bunun gerçekleşmemesi hâlinde örgütün silahlarını bırakmayacağını açıkça ortaya koymaktadırlar. Bugünkü son durum budur. Oysa olması gereken bu değildir. Devletimizin iyi niyetini, kucaklayıcı tavrını ve yaklaşımını reddeden, inkâr eden bu durum karşısında devletin yönetimini üstlenmiş bulunan Sayın Cumhurbaşkanımızın artık kararlı bir karşı duruş göstermesi zorunluluğu vardır. Bunun zamanı gelmiş, hatta geçmektedir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bahçeli'nin İmralı önerisine tepki: Milletin aklıyla alay etmek

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin terör örgütü lideri Abdullah Öcalan’a süreç kapsamında koordinatörlük görevi verilmesine yönelik önerisini sert sözlerle eleştiren Aksakal, şunları söyledi: 

Bugün 'Terörsüz Türkiye' denildiğinde buna kimsenin herhangi bir itirazı olamaz. Zira terörlü bir ülkeyi hiç kimse istemez. Terörlü bir bölgeyi hiç kimse arzu etmez. Ancak bunun sağlanması amacıyla yürütülen çalışmalarda, sözde koordinasyon sorumluluğu görevi kapsamında, eğer terörü yaratan örgütün elebaşını uygun görüyor ve öneriyorsanız öncelikle şunu ifade etmek isterim: Bu, devletin kurallarına, yasalarına ve anayasasına aykırı bir öneride bulunmaktır. En hafif deyimiyle milletin aklıyla alay etmek demektir. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli'nin partisinin bir toplantısında yeniden ve ısrarla gündeme getirdiği konu kabul edilebilir değildir. Sayın Bahçeli'nin açıklamaları çerçevesinde Meclis'te komisyonların teşekkür ettiği ifade edilmektedir. Ancak henüz teşekkür eden bir komisyon da yoktur. Yasa, yani bu çerçeve yasadan söz ediyor, yasanın çok yüksek bir oy oranıyla kabul edilerek uygulamaya geçtiği ifade ediliyor. Henüz yürürlüğe giren bir yasa da yoktur. Bunu Meclis'in bir mensubu, bir milletvekili olarak söylüyorum. Henüz uygulamaya giren bir yasa da yoktur. Evet, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yüksek bir oyla kabul edilmiştir ancak içeriği henüz hayata geçmemiştir. Sayın Bahçeli, yasanın öngörmüş olduğu kurumların kurulması gerektiğini ve herkesten bu anlamda sorumluluk isteniyorsa o sorumluluğun verilmesi gerektiğini ifade ediyor. Bunlardan birinin de barış sürecinde siyasallaşma koordinatörlüğü olduğunu, İmralı'da bulunan kişinin de bu göreve hakkı olduğunu söylüyor. “Bismillahirrahmanirrahim” diyor. Yani Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin adalet mekanizması tarafından, 40 bin kişinin katlinden sorumlu bir terör örgütünün elebaşı olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmış ve bugün hükümlü olan bir kişi için bakar mısınız, terörün bitirilmesi konusundaki bir komisyonun koordinasyon başkanlığını öneriyor. Bunu kim öneriyor? Kırk senedir bu milleti şehit cenazelerinde 'Şehitler ölmez, vatan bölünmez' diye bağırtanlar, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'a yönelik olarak “Eğer organınız yoksa al benden organ olsun” diye sallayanlar yapıyor. Oturup düşüneceğiz. Bu konu artık Sayın Cumhurbaşkanı tarafından açıkça netleştirilmelidir. Doğrularıyla ve olması gereken boyutuyla ortaya konulmalıdır. Bu terörist başına Türk adaleti tarafından verilen statünün dışında bir paye verilmeye çalışılmasına, olur olmaz yerlerde ona selamlar gönderilmesine ve bu konunun daha fazla gündemde tutularak asil Türk milletinin, kadim Türk devletinin daha fazla rencide edilmesine Demokratik Sol Parti olarak rıza gösteremeyiz.

"Neresine dokunsanız elinizde kalıyor"

Aksakal konuşmasında uyuşturucu kullanımı, trafikte yaşanan saldırganlık, okullardaki şiddet olayları ve ekonomik sıkıntılara değindi. Üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını, tüketicinin ise yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldığını belirten Aksakal, “Hangi birisini saysam diye düşünmeden edemiyorum. Uyuşturucu kullanımındaki fahiş artıştan mı söz etsem, trafikte yaşanan saldırganlıklardan mı dem vursam, ilkokullara kadar inmiş şiddet olaylarından mı bahsetsem, tarlasında 5 liraya satılan mandalinanın arka sokaktaki markete geldiğinde 70 liradan satılmasına mı değinsem? İnanın, neresine dokunursanız elinizde kalıyor" diye konuştu.

Türkiye’nin seçim sürecine girdiğini belirten Aksakal, DSP’nin seçim hazırlıklarını hızlandırması ve teşkilat yapısını güçlendirmesi gerektiğini  belirterek, "Demokratik Sol Parti olarak seçimlere yönelik hazırlıklarımızı daha güçlü şekilde hızlandırmalıyız. Teşkilat yapımızı güçlendirmeliyiz. Biraz önce sınırlı ölçüde vurgu yaptığım olumsuzluklardan muzdarip olan İzmirlileri, 30 ilçemiz dâhil olmak üzere, ak güvercinin kanatları altında toplamalıyız. Türkiye ancak ve ancak Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün bize gösterdiği tam bağımsız Türkiye hedefine, Bülent Ecevit'in kurumsallaştırdığı demokratik sol politikalar ve programla ulaşabilir" dedi.

Kongrede mevcut DSP İzmir İl Başkanı Adem Yaşar tek aday oldu.

 

ANKA

“Bu terörist başına Türk adaleti tarafından verilen statünün dışında bir paye verilmeye çalışılmasına, olur olmaz yerlerde ona selamlar gönderilmesine rıza gösteremeyiz"
Pazar, Ekim 11, 2026 - 20:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
CHP Sözcüsü Sarı: Çok rahat kazanmamız gereken seçimi ucu ucuna ve zorla kazanıyoruz
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Bu millet sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmeyecek
Mahmut Arıkan: Önceden bunları gizli saklı yapıyorlardı, artık milletin gözünün içine baka baka yapıyorlar
Type: 
SEO Title: 
DSP Genel Başkanı Aksakal: Sayın Bahçeli'nin yeniden ve ısrarla gündeme getirdiği konu kabul edilebilir değildir
copyright Independentturkish: 

CHP Sözcüsü Sarı: Çok rahat kazanmamız gereken seçimi ucu ucuna ve zorla kazanıyoruz

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Müslim Sarı, partisinin Mersin İl Başkanlığı'nda düzenlediği basın toplantısında, Manisa'nın Akhisar ilçesinde çekici ile tur otobüsünün çarpıştığı trafik kazasında yaşamını yitirenlerin ailelerine başsağlığı, yaralılara şifa diledi.

İstanbul'da dün yapılan Ataşehir Belediye Başkan Vekili seçimini değerlendiren Sarı, "Ne olursa olsun, Cumhuriyet Halk Partisi tabanının siyasal iradesiyle ortaya çıkmış meclis üyelerimizin, AK Parti'ye oy vermesi, AK Parti'nin saflarına katılması, örtük ya da gizli oy kullanmasını kimse izah edemez. Bunun hiçbir izahı yoktur" diye konuştu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Meclis üyeleri konusunda dönemin CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve yönetimini eleştiren Sarı, şöyle konuştu:

Neticede bu arkadaşlarımızı o listelere yazan, referans olan, o arkadaşlarımıza kefil olan arkadaşlarımızın da büyük siyasal sorumlulukları vardır. Bunu tartışmazsak, görmezsek, yok sayarsak siyaseten temiz istikamette ilerleyemeyiz. Bu önemli. Ben burada hiçbir özeleştiri görmüyorum, üzücü olan bu.

Sarı, Eyüpsultan Belediye Başkan Vekili seçimiyle ilgili de şunları söyledi:

23 belediye meclis üyesiyle girmiş olduğumuz seçimde 19 oy alıyoruz. 19'a 16, orada da 2 geçersiz oy var. Çok rahat kazanmamız gereken seçimi ucu ucuna ve zorla kazanıyoruz. Bunun izah edilebilir bir yanı yoktur. Biz bu belediye meclis üyelerimizi tespit ettiğimiz ölçüde cezalandıracağız, partiyle ilişiğini sona erdireceğiz. Disipline sevk edeceğiz bu arkadaşlarımızı. Bunu başka türlü sürdürme şansı olamaz.

Türkiye Belediyeler Birliği seçimleri

Mersin'de yarın Yenişehir ve Mezitli belediyelerinde, salı günü ise Büyükşehir Belediyesinde başkan vekili seçimlerinin yapılacağını dile getiren Sarı, adayları istişare ve ortak akılla belirlemeye çalıştıklarını anlattı.

Sarı, bir basın mensubunun, 15 Ekim'de yapılacak Türkiye Belediyeler Birliği seçimleri için CHP'nin Yeni Parti ve DEM Parti ile görüşmesini sorması üzerine, şu ifadeleri kullandı:

Türkiye Belediyeler Birliği ile ilgili çağrımızın arkasındayız. Bu, arkadaşlarımızın çağrılarımıza destek vermediği, katkı sağlamadığı anlamına gelmiyor. Görüşmelerimiz devam ediyor. Dolayısıyla bir ortak noktaya geleceğimizi düşünüyorum. Koşullar, süreç olgunlaştıkça ortak adayımızı ilan ederiz önümüzdeki günlerde. Orada bir problem olacağını düşünmüyorum ama ben her seferinde bu riski hatırlatıyorum arkadaşlarıma. Hepimiz bunun tarihsel sorumluluğu altında kalırız. Yani bireysel farklılıklarımızı bir tarafa bırakmalıyız.

Özgür Özel'in Cemil Tugay hakkındaki açıklaması

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'a ilişkin açıklamasına değinen Sarı, şunları kaydetti:

Cemil Tugay, Karşıyaka Belediye Başkanı olarak Özgür Özel'i kurultayda destekleyen tek belediye başkanıydı. Özgür Özel'i kurultayda destekleyen tek belediye başkanı olduğu için Büyükşehir Belediye Başkanı adayı yapılmıştır. Bunun başka hiçbir nedeni yoktur. Hiç kimse bunu izah edemez. Tek bir gerekçe bize gösteremezler. Kefil olduğunuz kişi, bir başka partiye gidiyorsa hele ki siyaseten mücadele ettiğimiz bir partiye gidiyorsa en azından bunun için kalkıp 'Evet biz hata yapmışız arkadaşlar, İzmir halkından özür diliyoruz' demesini bekleriz. Siyaseten en azından bunu söyleyebiliyor olmak gerekir ama bunu görmüyoruz maalesef.

 

AA 

“Biz bu belediye meclis üyelerimizi tespit ettiğimiz ölçüde cezalandıracağız, partiyle ilişiğini sona erdireceğiz"
Pazar, Ekim 11, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Bu millet sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmeyecek
Mahmut Arıkan: Önceden bunları gizli saklı yapıyorlardı, artık milletin gözünün içine baka baka yapıyorlar
Cengiz Çandar'dan "DEM Parti Erdoğan'ı destekleyecek mi?" sorusunu yanıt: Eşit vatandaşlık sözü verilirse, duruma bakılır
Type: 
SEO Title: 
CHP Sözcüsü Sarı: Çok rahat kazanmamız gereken seçimi ucu ucuna ve zorla kazanıyoruz
copyright Independentturkish: 

YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Bu millet sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmeyecek

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Mütareke Meydanı'nda düzenlenen Mudanya Mütarekesi'nin 104'üncü Yıl Dönümü Töreni'ne katıldı.  Törene, eski Başbakan Yardımcısı Murat Karayalçın ve İnönü Vakfı Başkanı, 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün kızı Özden Toker de katıldı.

Özel yaptığı konuşmada, Mudanya Mütarekesi'nin cumhuriyete giden yolun en önemli taşlarından birini döşediğini dile getirerek, şunları kaydetti:

Bu meydan, sıradan bir meydan değil. Cephede kazanılan büyük bir askeri başarının, masada siyasi ve diplomatik bir kazanıma dönüştüğü yerdir. Büyük Taarruz kazanılmış, Yunan ordusu Anadolu’dan çıkarılmıştı fakat savaşın bitmesi için yalnızca cephede kazanmak yetmiyordu. Bir tarafta henüz savaş meydanından çıkmış, yıllardır yokluk içinde mücadele veren bir millet, diğer tarafta dönemin büyük devletleri. Denizde onların savaş gemileri, orduları ve masanın başında diplomatik güçleri vardı ve o masaya Türkiye’nin temsilcileri oturdu. Başlarında 38 yaşındaki İsmet Paşa vardı, Fevzi Paşa ve Refet Bele ile birlikte. İngiltere, Fransa ve İtalya’nın temsilcileri, arkamızda bulunan Mütareke Evi’ndeydiler. Yunanistan’ın temsilcileri ise Mudanya’nın açıklarında bir gemide bekliyorlar, sahada kaybettikelri savaşı, masa başındaki müzakerelerle İtalya’dan, Fransa’dan, İngiltere’den geriye çevirmesini ve Anadolu’da varlıklarını sürdürebilecekleri topraklar ve Doğu Trakya’da kalıcı olmayı ümit ediyorlardı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Müzakere yeteneği, masada türkiye'nin iradesinin kabul edilmesiyle sonuçlandı"

Bu kez, karşılarında Batı Cephesi kumandanı İsmet Paşa değil cephedeki kadar devleşen, iyi eğitimiyle, yabancı diliyle, müzakere tekniklerine hakimiyetiyle, kıvrak zekasıyla genç bir diplomat, daha sonra İnönü soyadını alacak İsmet Paşa vardı. Masadaki en çetin mesele Doğu Trakya’ydı. Türk heyetinin tutumu açıktı: Türk ordusu düşmanı Anadolu’dan çıkarmıştı, işgal altındaki toprakların tamamen boşaltılması gerekiyordu ve Batı Trakya’da da ya yeniden bir savaşı göze alacaklardı ya da yeni kayıplara uğramadan egemenliğimizi tanıyacaklardı. Sert müzakereler yaşandı hatta yeniden bir savaş ihtimalinin kıyısından dönüldü ama sonunda İsmet Paşa’nın Mustafa Kemal’le sürekli irtibat halindeki müzakere yeteneği ve öz güveni, masada Türkiye’nin iradesinin kabul edilmesiyle sonuçlandı.

"Mudanya, silahların sustuğu yerdir"

11 Ekim 1922’de Mudanya Mütarekesi imzalandı. Doğu Trakya, yeni bir savaşa gerek kalmadan Türkiye’ye devredildi. Kurtuluş Savaşı’nın silahlı safhası kapanırken büyük barışın yolu açıldı. Bu yüzden birazdan takdim edilecek ödülün adı ‘Barış Yolu’ ödülü ve büyük barışın yolu buradan Lozan’a uzandı. Işte Mudanya budur. Mudanya silahların sustuğu ve silahlara yer olmadığının kabul edildiği, milletin iradesinin dünyaya kabul ettirildiği yerdir, o kabul ettirme sürecinin en önemli kilometre taşıdır.

Burada bir devlet adamı tarihe çıkmıştır. Bir asker, bir devlet adamına, bir diplomata dönüşmüştür. İsmet Paşa, ömrünün önemli bölümünü asker olarak geçirmiştir. Kurtuluş Savaşı sürerken iki yaşındaki oğlu İzzet’i kaybetmiş bir babaydı, acısını yüreğine gömmüş görevine devam etmişti. Inönü'de Sakarya’da, Büyük Taarruz’da askerdi, Mudanya’da ise bambaşka bir cephe vardı. Bu kez karşısında siperler değil, güçlü devletlerin temsilcisi müzakereciler vardı. Elinde silah değil, kalem vardı. Savunduğu şey aynıydı, Türkiye’nin tam bağımsızlığı. Mudanya, bir kumandanın bir diplomata dönüşmesinin dönüm noktasıydı. İsmet Paşa’ya Lozan'da, 1. Dünya Savaşı’nın mağlup devletinin temsilcisi muamelesi yapmaya, o günkü sınırları hatırlatmaya kalktıklarında İsmet Paşa kısa, açık ve net bir cümle söyledi: 'Beyler, ben buraya Mondros’tan değil Mudanya’dan geldim. Aklınızı başınıza alın'. Bu bir cümleden fazlasıdır. Bu söz özgür ve bağımsız Türkiye'nin ilanıdır, öz güvendir, geleceğe güvenle bakmaktır. Mondros’un teslimiyetinden değil, Mudanya’nın zaferinden gelen bir milletin sesidir çünkü arkasında kazanılmış bir zafer, yeni zaferler kazanmaya kendini adamış bir millet vardır.

Lozan imzalandı. Türkiye’nin bağımsızlığı tescil edildi. Türkiye'nin tapu senedi, getirildi. Ismet inönü’nün bize bıraktıkları bunlarla da sınırlı değil. Türkiye’yi çok partili hayata geçiren devlet adamı da İsmet İnönü’dür. 1946’da yapılan seçimlerde, seçim güvenliğine ilişkin endişeleri duyan, muhalefetle iktidarı bir araya getiren hakim denetiminde seçim sistemini ülkemize kazandıran ve milletin verdiği oyun sandığa girmesine ve aynıyla sandıktan çıkmasını temin eden, bunu Türkiye’ye kazandıran İsmet Paşa’dır.

"İsmet Paşa'nın hatırası önünde saygıyla eğiliyorum"

14 Mayıs 1950 seçimlerine girmiştir ve kaybetmiştir. Seçim akşamı 'Paşam, herhalde bunlara ülkeyi teslim edecek değilsiniz' diyenler, başka şeylere niyetlenmesin diye hemen Demokrat Parti’ye haberci yollayan ve 'Resmi seçim sonuçları ilan edilir edilmez Paşa devir teslime hazırdır' diye teminat veren, bu seçim yenilgisinden 8 gün sonra 22 Mayıs’ta Amerika’da bulunan oğlu Erdal’a mektup yazarak, 'Bu seçim memlekette yeni bir hayat tarzı kurmak için giriştiğimiz teşebbüste ne kadar ciddi ve samimi olduğumzu ispat etmiştir. Memleket için hepimiz için şeref olmuştur' cümlelerini kaleme almıştır. Kaybettiği seçimi bir şeref olarak gören bir devlet adamından, gerçek bir demokrattan bahsediyoruz. Hatırası önünde saygıyla eğiliyorum. Çünkü demokrat olmak kazandığın seçim akşamı belli olmaz. Kimin demokrat olup olmadığına seçimi kaybettiği akşam bakacaksınız. Seçimi hazmedip hazmetmediğine, oy kendine verildiğinde ‘Milli İrade’ deyip, oy kendine verilmediğinde ne yaptığına bakacak, demokrat olup olmadıklarına o zaman karar vereceksiniz.

"Millet sandıktan çıkan iradesini teslim etmedi, bundan sonra da etmeyecek"

İsmet Paşa’nın bu olgunluğu, bugün hepimizin demokratlık konusundaki sınırlarını, hedeflerini belirleyen en önemkli ibaredir, sınırdır. Biz de bugün aynı anlayışla, cumhuriyetin kurucu kadrolarını mirasını onurla gururla taşıyarak, milletin iradesinin üzerinde hiçbir güce inanmayarak, sadece millete güvenerek, milletten güç alarak yolumuza devam ediyoruz. Kendini milletin üstünde görenlere, kendi çıkarlarını milletin çıkarlarının üstünde tutanlara, partilerini devletin partisi, devleti partisinin devleti görenlere inat, biz köklerimizden aldığımız cesaretle Türkiye’yi büyütmek ve yüceltmek için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz. Bu millet başını cephede eğmedi, masada eğmedi, sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmedi, bundan sonra da etmeyecek.

Ödül, Mehmet Haberal'a verildi

Ne güzel tesadüf ki geçen hafta cumartesi gecesini Rize Artvin’de bir yayla evinde geçirmiştim. Işıkları kapattığımda aklıma sayın Mehmet Haberal’ın '7 yaşında elektriğin olmadığı köy evinde, çıra ışığında okuyarak, her gece çalışarak buralara kadar geldim, hiçbirimizin tembellik etmeye hakkı yok. Bugünkü şartlar o günden zorlu değil' dediğini düşünerek ve kendisine ve cumhuriyetin değerlerine sarılıp Türkiye’yi dünyanın dört bir tarafında temsil eden bütün bilim insanlarımıza, sanatçılarımıza, sporcularımıza minnet duyarak uykuya dalmıştım. Bir hafta sonra burada, cumhuriyetin yiğit insanına, organ nakli gibi hekimlik gibi en kutsal görevlerinden bir tanesini Türkiye’ye taşıyan böyle bir insana böyle bir ödülü vereceğiz.

Özel, konuşmasının ardından 2026 Barış Yolu Ödülü'nü Prof. Dr. Mehmet Haberal’a takdim etti. Haberal da yaptığı teşekkür konuşmasında, "Tarihi bilmezsek geleceğimize katkı sağlayamayız. Hepimiz Çanakkale'yi, Sakarya'yı bilmek durumundayız" dedi. Çalışmanın önemine değinen Haberal, "Hiç kimse bana mazeret bildiremez. Türkiye'de yapılamayacak çok az iş var. Ülkemiz, şu anda canlıdan organ naklinde dünyanın bir numarası" diye konuştu. Haberal, "Birinci görevimiz Türkiye'ye hizmet etmektir" dedi. 

 

ANKA

“Kimin demokrat olup olmadığına seçimi kaybettiği akşam bakacaksınız”
Pazar, Ekim 11, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X /&nbsp;@YeniPartiFoto</p>

related nodes: 
Mahmut Arıkan: Önceden bunları gizli saklı yapıyorlardı, artık milletin gözünün içine baka baka yapıyorlar
Cengiz Çandar'dan "DEM Parti Erdoğan'ı destekleyecek mi?" sorusunu yanıt: Eşit vatandaşlık sözü verilirse, duruma bakılır
TBMM'de bu hafta: Fon krizi ile ilgili kanun teklifi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek
Type: 
SEO Title: 
YENİ Parti Genel Başkanı Özel: Bu millet sandıktan çıkan iradesini kimseye teslim etmeyecek
copyright Independentturkish: 

Mahmut Arıkan: Önceden bunları gizli saklı yapıyorlardı, artık milletin gözünün içine baka baka yapıyorlar

 Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, partisinin Antalya teşkilatınca düzenlenen “Antalya Kardeşlik Buluşması” programında yargı atamaları ve “fon vurgunu” iddialarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Arıkan, Ankara 2 Nolu Baro Başkanı Gökhan Ağdemir’in, barolarına üye 70 avukatın hakim ve savcı olması için bakanlıkla görüştüklerine ve referans olduklarına ilişkin sözlerini eleştirdi.

Bir yerlere gelebilmek için liyakatin yetmediğini söyleyen Arıkan, on binlerce hukuk mezunu gencin işsiz olduğunu belirterek, “Önceden bunları gizli saklı yapıyorlardı. Artık milletin gözünün içine baka baka yapıyorlar” ifadelerini kullandı.

İktidara geldiklerinde ilk yapacakları işlerden birinin mülakatı sonlandırmak olacağını belirten Arıkan, atamalarda siyasi yakınlığa ve akrabalık ilişkilerine dayalı kayırmacılığa son vereceklerini söyledi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

“Her şeyden, atılan her adımdan haberleri var”

“Fon vurgunu” iddialarına da değinen Arıkan, yaşananların ihmal değil, örgütlü bir durum olduğunu savundu. İktidarın süreçten haberdar olduğunu öne süren Arıkan, “Vay efendim biz bilmiyorduk, hepsi hikaye. Her şeyden, atılan her adımdan haberleri var” dedi.

Arıkan, geçmişte sessiz sedasız yürütülen bu tür faaliyetlerin bu kez ortaya çıktığını söyledi ve asıl kaybın para olmadığını ifade etti. Arıkan, kaybedilen paranın tasarruf yapılarak veya sorumlulardan tahsil edilerek karşılanabileceğini ancak insanların karartılan geleceğinin ve çalınan umutlarının telafi edilemeyeceğini dile getirdi.

“Devlete karşı insanların güveni ortadan kalktı”

Yaşananların devlete duyulan güveni zedelediğini belirten Arıkan, yetkililerin yastık altındaki altınların ekonomiye kazandırılmasına yönelik çağrılarını da eleştirdi.

Arıkan, “Devlete karşı insanların güveni ortadan kalktı. Yahu size insanlar altınla güvenir mi Allah aşkına? Güvendikleri paranın başına ne iş geldiğini hep beraber gördük” dedi.

 

ANKA

Arıkan, Ankara 2 Nolu Baro Başkanı Gökhan Ağdemir’in, barolarına üye 70 avukatın hakim ve savcı olması için referans olduklarına ilişkin açıklamasına tepki gösterdi.
Pazar, Ekim 11, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Manisa'da çekici ile tur otobüsü çarpıştı, 11 kişi öldü, 27 kişi yaralandı
Cengiz Çandar'dan "DEM Parti Erdoğan'ı destekleyecek mi?" sorusunu yanıt: Eşit vatandaşlık sözü verilirse, duruma bakılır
Dervişoğlu'ndan Bahçeli'ye yanıt: Benim için sadece bir tek hak var, o da "hakkıdır hakka tapan milletimin istiklal"
Type: 
SEO Title: 
Mahmut Arıkan: Önceden bunları gizli saklı yapıyorlardı, artık milletin gözünün içine baka baka yapıyorlar
copyright Independentturkish: 

Trump: Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta enerji ateşkesi ilan edildi

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna ile Rusya arasında enerji altyapılarına saldırmama konusunda bir "ateşkes sağlandığını" duyurdu.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Rusya-Ukrayna arasında devam eden savaşla ilgili son gelişmeyi paylaştı.

ABD Başkanı, "Derhal geçerli olmak üzere, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta enerji ateşkesi ilan edilmiştir" ifadesini kullandı.

İki ülkenin, savaşın devam etmesine rağmen birbirlerinin enerji altyapısına saldırmama taahhüdü verdiğini belirten Trump, "Her iki taraf da anlaştı. Bunu bozmayın" diye ekledi.

Trump, dün Beyaz Saray'dan ayrılmadan önce basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'yi, Rusya'daki petrol rafinerilerine saldırması ve anlaşma yanlısı olmaması nedeniyle eleştirmiş ve Ukraynalıların kendilerine "yeni bir başkan seçmesini" tavsiye etmişti.

Zelenskiy'nin, ABD ile Rusya'nın dizel yakıt konusunda anlaşmasıyla ilgili eleştirileri hatırlatılan Trump, "Ona (Zelenskiy'ye) 'Rusya'ya karşı istediğini yapabilirsin ancak rafinerileri vurma çünkü bu küresel çapta sorunlara yol açan bir mesele.' dedik. O ise dünyaya sorun çıkarmak istiyor. Gidip dizel yakıtı vuruyor. Kesinlikle durmalı" ifadelerini kullanmıştı.

Trump, Zelenskiy'yi Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı bitirmeye istekli olmamakla suçlamıştı.

 

AA

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ve Ukrayna’nın enerji altyapılarına saldırmama konusunda anlaştığını ve ateşkesin derhal yürürlüğe girdiğini açıkladı
Pazar, Ekim 11, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Reuters</p>

Type: 
SEO Title: 
Trump: Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta enerji ateşkesi ilan edildi
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Esenyurt Belediyesi’ne yönelik soruşturmada 9 kişi tutuklandı

 Esenyurt Belediyesine yönelik yolsuzluk soruşturması kapsamında düzenlenen operasyonlarda gözaltına alınan, aralarında belediye başkan yardımcısının da bulunduğu 9 şüpheli tutuklandı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca Esenyurt Belediyesindeki bazı ihalelere fesat karıştırıldığı ve bu kapsamda müteahhitlerden rüşvet alındığı iddialarına yönelik yürütülen soruşturmalar kapsamında gözaltına alınan aralarında Belediye Başkan Yardımcısı Yusuf Ulutaş'ın da bulunduğu 17 şüphelinin emniyetteki işlemleri tamamlandı.

Şüphelilerden Esenyurt Belediye Başkan Yardımcısı Yusuf Ulutaş, eski Esenyurt Belediye Başkan Yardımcısı Ümit Ünal, Esenyurt Belediyesinin Muhtarlık İşleri Müdürü Ziya Seymen, Park ve Bahçeler Müdürü İbrahim Doğancıoğlu, burada çalışan Anıl Alioğlu, belediye çalışanı Adil Kesik ile firma sahipleri ve çalışanları Tuba Ulutak Şenyürek, Adnan Şenocak, Doğan Can Göksel, Cemalettin Çağlayan, Harun Berber, Salih Yılmaz, Erhan Toprak, Orhan Yıldırım, Ziya Köklü, Halil Yılmaz ve Emrah Koşunalp, sağlık kontrolü sonrasında Çağlayan'daki İstanbul Adalet Sarayı'na sevk edildi.

Soruşturma kapsamında aranan Eyüp Mücahit Gülmez ve Kamil Karaduman'ın da gözaltına alınmasıyla şüpheli sayısı 19'a yükseldi. Gülmez ve Karaduman da emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye götürüldü.

Savcılıkta ifadeleri alınan şüphelilerden Ulutaş, Doğancıoğlu, Şenyürek, Göksel, Çağlayan, Berber, Yılmaz, Koşunalp, Toprak ve Köklü tutuklama, Ünal, Seymen, Alioğlu, Kesik, Şenocak, Yıldırım, Yılmaz, Gülmez ve Karaduman adli kontrol tedbirlerinin uygulanması talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Hakimlik, şüphelilerden Ulutaş, Doğancıoğlu, Berber, Göksel, Çağlayan, Yılmaz, Toprak, Köklü ve Koşunalp'in tutuklanmasına karar verdi.

Şüpheliler Ünal, Seymen, Kesik, Şenocak, Gülmez ve Karaduman hakkında "yurt dışı çıkış yasağı" ve "imza atma" şeklinde adli kontrol kararı veren hakimlik, Alioğlu, Şenyürek, Yıldırım ve Yılmaz hakkında ise "ev hapsi" şeklinde adli kontrol hükümleri uygulanmasına hükmetti.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Pazar, Ekim 11, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

İçişleri Bakanı Çiftçi okul saldırılarıyla ilgili yeni projeyi açıkladı: Şefkat kalkanı

Görev anlayışı ve felsefesinin "önce insan" noktasında olduğunu vurgulayan Çiftçi, "Bizim medeniyetimizde, önce insan sonra nizam anlayışı geçerlidir. Batı ülkelerinde bu biraz değişiyor. Batı ülkelerinde önce nizam, sonra insan anlayışı var. O yüzden ABD'de bazen polisin insanlara yaklaşımında, tutumlarında veya Fransa'da bugünlerde görüyoruz, bazen çok acımasız davranabiliyorlar. Bizim yaklaşımımız öyle değil. Biz 'önce insan.' diyoruz." diye konuştu.

Terörsüz Türkiye sürecine değinen Çiftçi, "İçişleri Bakanlığı olarak, Terörsüz Türkiye sürecinin akamete uğramaması için süreci son derece hassasiyetle, titizlikle takip ediyoruz. Burada bir pazarlık yok. Terör örgütüne karşı verilmiş bir taviz de yok. Burada devletimizin, Cumhurbaşkanımızın iradesi var. Ülkemiz inşallah 50 yıllık terör belasının üstesinden gelmiş olacak. Çünkü bunun için çok şehit verdik. Sürecin en büyük başarısı, iki senedir hamdolsun hiçbir şehit haberi yok. Anneler ağlamıyor, eşler dul kalmıyor, çocuklar yetim kalmıyor." ifadelerini kullandı.

"Yurt dışına kaçmakla elimizden kurtulacaklarını sanmasınlar"

Çiftçi, sokak çeteleri, yeni nesil suç örgütleri ve uyuşturucuyla mücadelenin de kararlılıkla sürdüğünü dile getirdi.

Bu örgütlenmeleri tamamen yok etmek ve faaliyet alanlarını daraltmak için kararlı bir mücadele başlattıklarını aktaran Çiftçi şunları kaydetti:

Eylül sonu itibarıyla, yeni nesil suç örgütlerine yönelik 625 suç örgütüne 1741 operasyon yaptık. Burada bazı yeni nesil suç örgütlerine yönelik birden fazla operasyon yaptığımız için sayı 1741'e ulaştı. Neticede 8 bin 170 kişinin tutuklanmasını ve cezaevine gönderilmesini sağladık. Yeni nesil suç örgütleri sadece Türkiye'de faaliyet göstermiyor. Bunlar başları sıkıştığında hemen yurt dışına kaçıyorlar. Geçtiğimiz aylarda Bulgaristan'a bununla ilgili bir ziyaret düzenledim. Daha sonra Gürcistan'a gittim, Gürcistan İçişleri Bakanlığıyla görüştüm. Perşembe günü Yunanistan'daydım. Yine Yunanistan'ın Vatandaşı Koruma Bakanı ve Göç ve İltica Bakanı ile iki ayrı görüşme gerçekleştirdim. Konumuz tamamen güvenlik diplomasisiyle, yeni nesil suç örgütleriyle, yurt dışında bunların kaçıp saklandıkları yerlerle ilgili. Yurt dışına kaçmakla elimizden kurtulacaklarını sanmasınlar. Dünyanın hangi ülkesine kaçarlarsa kaçsınlar, nereye saklanırsa saklansınlar, hangi deliğe girerlerse girsinler, devletimizin kudret eli onları mutlaka kaçtıkları yerde bulacak, Türkiye'ye getirecek, adalete teslim edecek ve yaptıklarının hesabını Türk yargısı önünde verecekler.

Bu kapsamda ilerleyen günlerde Almanya ve İtalya'ya da ziyaretler yapmayı düşündüğünü anlatan Çiftçi, "Bu yılın ilk 9 ayında, 736 kişinin yurt dışından iadesini sağladık. Bu kişiler, Türkiye'de suç işleyen, yurt dışına kaçan ve orada elimizden kurtulacaklarını sanan kişilerdi. Önümüzdeki günlerde yaptığımız ziyaretlerle, güvenlik diplomasisiyle bu sayıyı daha da artırmış olacağız. Hepsini tek tek tek tek yakalayıp Türkiye'ye getireceğiz." dedi.

"Uyuşturucu sadece şu anda Türkiye'nin değil, bütün dünyanın problemi"

Yeni nesil suç örgütlerinin uyuşturucu ticareti, kaçakçılık, düzensiz göçmen, dolandırıcılık ve asayiş suçları gibi birçok alanda suç işlediklerini belirten Çiftçi, "Bunların finans kaynaklarından birisi de uyuşturucu ticaretiyle kendi varlıklarını devam ettirmek. Çünkü asıl bunların beslendiği kaynak uyuşturucu ticaretinden elde ettikleri yasa dışı gelirler. Göreve geldiğimizde ikinci mücadele alanımızı da uyuşturucuyla mücadele alanı olarak belirlemiştik. Uyuşturucu sadece şu anda Türkiye'nin değil, bütün dünyanın problemi. Çünkü geleceğimizi doğrudan ilgilendiriyor. Buradan gelir elde ediyorlar ama bir yandan da gençliğimizi zehirlemeye devam ediyorlar. Biz de bunların finans kaynaklarını kesmek için elimizden geldiği kadar mücadeleye devam ediyoruz." diye konuştu.

Çiftçi, bu yıl uyuşturucuyla mücadele konusunda düzenlenen 42 bin 377 operasyonda 35 bin 819 kişinin tutuklandığına dikkati çekerek Türkiye'de cezaevlerinde 432 bin kişi bulunduğunu, bunların yüzde 36'sını uyuşturucu suçundan hüküm giyenler veya tutuklananlar oluşturduğunu söyledi.

Operasyonlar sonucunda 39 ton uyuşturucu madde, yaklaşık 104 milyon sentetik uyuşturucu ele geçirildiğine işaret eden Çiftçi, 20,8 milyon kök Hint keneviri ele geçirildiğini bildirdi.

"Devletimiz hiçbir zaman vatandaşını mağdur etmedi"

Çiftçi, fon soruşturmasıyla ilgili Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın iradesini ortaya koyarak "Haksız kazanç elde eden kişilerin hesabını ilk önce Türk mahkemelerinde, sonra da Mahkeme-i Kübra'da vereceklerini" açık ve kesin bir dille ifade ettiğini hatırlatarak şöyle konuştu:

Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında bir fon kurulu da oluşturuldu. Fon kurulu çalışmalarına devam ediyor. Burada şunu ifade etmek lazım, devletin hazinesinden, bütçeden kesinlikle bu konuyla ilgili herhangi bir para ödenmeyecek.' Haksız kazanç sağlayanlardan elde edilen paralarla, oradan gelir elde etmiş kişilerden alınmış fonla mağdur olan kişilerin paraları ödenmiş olacak. Bu konuda vatandaşlarımız müsterih olsunlar. Bugüne kadar devletimiz, milletimiz nice badireleri atlattı. Fon mağduriyeti dediğimiz hususta fon piyasalarının tamamını ilgilendiren bir alan değil. Yüzde 5'lik sınırlı bir alanla ilgilendiriyor ve önümüzdeki günlerde somut adımlar da atılacak. Bununla ilgili bir yasal düzenleme hazırlığı olduğunu da biliyorum. Önümüzdeki hafta bununla ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne bir yasa önerisi de gelecek. Onunla birlikte bu işin yol haritası biraz daha netleşmiş olacak. Devletimiz hiçbir zaman vatandaşını mağdur etmedi. Bundan sonra da etmeyecek. İnşallah o mağduriyet yaşayan kişilerin de en azından belli oranlarda mağduriyetleri giderilmiş olacak. Bu da devletin, milletin, bütçenin herhangi bir şekilde kaynaklarını kullanılmadan yapılacak.

"Hepimizin yüreği yandı"

Çiftçi, Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Manisa ve İstanbul'da okullarda yaşanan saldırıları hatırlatarak, şöyle devam etti:

Bu milletimiz nezdinde de büyük bir infiale sebebiyet verdi. Hepimizin yüreği yandı işin doğrusu. Çünkü millet olarak ilk defa bu tür hadiselerle yüzleşiyoruz. Daha önceden bunu Amerika'da, Batı ülkelerinde duymuştuk ama Türkiye'de hiç bu tür olaylar yaşanmamıştı. Bizim ülkemizde de bu olaylar yaşanmaya başladı. Biz bununla ilgili Kahramanmaraş'taki saldırıdan sonra Milli Eğitim Bakanlığımızda alınması gereken tedbirler konusunda yakın bir çalışma yürüttük. Hatta diğer bakanlıklarımızı da bu işin içerisine ortak ederek onların da desteğini almak suretiyle Manisa'daki saldırıdan bir gün önce Sayın Milli Eğitim Bakanımızla bir protokol da imzaladık. Yedi bakanlık da buna imza koydu. Bizim oradaki muradımız şuydu, 'Aldığımız okul güvenliği ile ilgili tedbirler sadece bu olayların önüne geçmek konusunda yeterli değildir. Yani polisiye tedbirleriyle, güvenlik tedbirleriyle biz okul saldırılarının önüne geçemeyiz. Peki ne gerekiyor? Zaten Milli Eğitim Bakanlığımız bu işin içerisinde. Onun dışında eğer çocuğun bir rahatsızlığı varsa, tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlığı varsa Sağlık Bakanlığımız da bu işin içerisinde olsun. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız bu işin içerisinde olsun. Yine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız, Adalet Bakanlığımız, Gençlik ve Spor Bakanlığımız, yani bütün bakanlıklar bir araya geldik ve geniş katılımlı bir protokol imzaladık. Aslında orada amacımız bir sistem kurmaktı. Herhangi bir sızıntı olması durumunda bunu okul idaresi, kolluk, sağlık teşkilatı hemen müdahil olsun. Olaya müdahil edelim. Alınması gereken tedbirleri zamanında alalım, bu tür üzücü hadiseler yaşamayalım diye. Bu önümüzdeki günlerde inşallah etkisini gösterecek. Yani çünkü çok geniş düzenlemeler yaptık.

Ailelere de çağrıda bulunan Çiftçi, "Şimdi soruyorum sizlere, halkımıza soruyorum. Bu çocuk, bu silahı, babasının silahını kolaylıkla alabiliyor, çantasına koyup okula getirebiliyor? Yani burada babanın silahına sahip çıkacak olan da herhalde devlet değildir, polis değildir. Burada ailelerimize düşen bir görev de yok mu? Elbette var. Yani silahlarını, çocuklarının ulaşamayacakları yere koyacaklar. Ya kilitli bir dolaba koyacaklar veya yüksek bir yere koyacaklar. Çocuklar bunu kolaylıkla getiremesin diye. Silaha sahip çıkmak, çocukları kontrol etmek biraz da ailelerin görevi olsa gerek." ifadelerini kullandı.

Bakanlık olarak çocukların huzur içerisinde okula gitmeleri, eğitim görmeleri, okuldan çıktıktan sonra da güven içinde evlerine dönebilmeleri konusunda gereken tedbirleri aldıklarını anlatan Çiftçi, sözlerini şöyle sürdürdü:

Okul bahçesinde, okul dışında da gerekli tedbirler alıyoruz. Bu sene biliyorsunuz 31 bin bahçe görevlisi de aldık. Bunun dışında yine bekçilerimizi okullarda görevlendiriyoruz. Okulun etrafında, okulun giriş ve çıkış saatlerinde bizim devriyelerimiz de var. Asayiş uygulamalarımız, narkotik uygulamalarımız, güvenlik uygulamalarımız, çocuk şubenin uygulamaları devam ediyor. Onun dışında internet kafelerde, oyun salonlarında, metruk yapılarda bizim kontrollerimiz devam ediyor. Devam edecek de. Bundan sonra uygulamalarımızı daha da arttıracağız. Ama okullarımız aynı zamanda bir cezaevi değil. Geçenki okul saldırısına tekrar dönecek olursak orada 10. sınıfta okuyan çocuk kendi okul formasının üzerine siyah bir tişört giyiyor. Sebebi de gideceği, saldırıda bulunacağı okulun öğrencileri de siyah forma kullanıyor. Şimdi şöyle düşünelim. Biz buraya bahçe kapısına 2-3 polis versek, orada çocukları okula girişlerini kontrol etseler. 1000 öğrenci var. O çocuğun acaba o okulda mı yoksa başka bir yerden geldiğini bilebilirler mi? 1000 çocuğun içerisinde nasıl tespit edecekler? Burada okula düşen görevler var. Zaten Milli Eğitim Bakanlığımız gerekli tedbirleri alıyor. Ailelerimiz üzerine düşeni yaparsa, belediyelerimiz, diğer sivil toplum kuruluşları, devletin diğer kurumları aynen narkotik suçlarda olduğu gibi üzerine düşenini yaparsa bence sokaklarımız, okullarımız daha güvenli hale gelecek. Bizim bununla ilgili projelerimiz var. Mesela 'Şefkat Kalkanı' diye bir projemiz var. Bunu açıklayacağız. En İyi Narkotik Polisi Anne diye İçişleri Bakanlığımızın geçmişte uygulamaya koyduğu bir proje vardı. Çünkü bir çocuktaki değişikliği en önce annesi fark eder. Eve geldiği zaman çocuğun hal ve hareketlerinden yani herhangi bir rahatsızlığı var mı? Hastalığı var mı? Çocuk normal davranışlar sergiliyor mu? Anne bunu bilir. Buna benzer Şefkat Kalkanı diye bir projemiz var. İnşallah önümüzdeki günlerde bu projemizi de yürürlüğe koyacağız.

"Suriyelilerin sayısı şu anda ülkemizde 2,2 milyona düştü"

Çiftçi, düzensiz göçmenlerle ilgili, düzenli göçün yönetilmesi ile ilgili çalışmaların devam ettiğini belirterek, göç politikasının insani, vicdani ve hukuki olmak üzere üç temel ilkeye dayandığını söyledi.

2021'de Türkiye'de sayısı 3,7 milyon Suriyeli olduğunu hatırlatan Çiftçi, "Bugün itibarıyla Suriyelilerin sayısı şu anda ülkemizde 2,2 milyona düşmüş durumda. 8 Aralık Suriye'deki rejim değişikliğinden sonra yeni yönetimin iş başına gelmesinden sonra ülkemizden Suriye'ye güvenli gönüllü ve onurlu dönüşlerin sayısı 755 bini buldu. 2016'dan bugüne kadar 1,5 milyon Suriyeli memleketlerine geri döndü. Biz bir yandan düzenli göçü yönetmeye çalışırken düzensiz göçle mücadele ederken bir yandan da ülkemizdeki Suriyelilerin veya diğer ülkelerden gelenlerin gönüllü geri dönüşlerini de teşvik ediyoruz." dedi.

 

AA

Çiftçi, bazı temaslar kapsamında geldiği memleketi Konya'da, Kontv canlı yayınında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu, soruları yanıtladı
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 23:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İçişleri Bakanı Çiftçi okul saldırılarıyla ilgili yeni projeyi açıkladı: Şefkat kalkanı
copyright Independentturkish: 

CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp: Partimiz Kürt sorununun çözümüne katkı sunacak

 CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun Şırnak programının ardından çözüm sürecine ilişkin, "Cumhuriyet Halk Partisi, Kürt sorununun çözümündeki demokratik tutumunu tavizsiz ve kararlı bir biçimde müzakerelere aktarmıştır. Bölge halkının da bunu büyük bir ciddiyetle takip ettiğini buradaki bütün temaslarımız sırasında farkına vardık" açıklamasını yaptı.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Ayten Gülsever’in organizasyonuyla Gökyüzü Sofrası programı ve Cizre Ticaret ve Sanayi Odası ziyareti dolayısıyla Şırnak'a geldi. Programa Genel Başkan Yardımcısı Nevaf Bilek ile Kars Milletvekili İnan Akgün Alp de katıldı. Programın ardından ziyarete ilişkin ANKA Haber Ajansı'na değerlendirmelerde bulunan Alp, şunları söyledi:

Bugün Sayın Genel Başkanımız Şırnak'ı ziyaret etti. Önce İdil'de Pınarbaşı Köyü'ne gittik. Pınarbaşı köylülerine bir kez daha teşekkür ediyoruz; çünkü çok güzel bir ilgiyle karşılaştık. Bir iftar sofrasında bölge halkıyla ve kanaat önderleriyle bir araya geldik. Ardından Sayın Genel Başkanımızla beraber Cizre Ticaret Odası'nı ziyaret ettik. Bizleri ağırlayan Ticaret Odası Başkanımıza ve yönetimine teşekkür borçluyuz. Ziyaretimiz sırasında taleplerimizi sunduk; önümüzdeki dönemde Meclis gündeminde yer alacak talepleri dile getirme fırsatı bulduk. Şırnak ziyaretimizdeki diğer durağımız ise Kırmızı Medrese oldu. Sizin aracılığınızla kadim Şırnak halkına misafirperverlikleri için teşekkür ediyoruz. Gerçekten bizim için unutulmaz bir gün oldu.

"Elimizden gelenin en iyisini yapıyoruz"

Bölge ziyaretimiz sırasında Sayın Genel Başkanımıza gösterilen ilgiden çok memnun kaldık; buradan memnun ayrılıyoruz. Çerçeve yasada üzerinde durduğumuz konuların sahadaki yansımasını yerinde görmüş olduk. Cumhuriyet Halk Partisi, Kürt sorununun çözümündeki demokratik tutumunu tavizsiz ve kararlı bir biçimde müzakerelere aktarmıştır. Bölge halkının da bunu büyük bir ciddiyetle takip ettiğinin buradaki bütün temaslarımız sırasında farkına vardık. Bundan sonra da kanunun uygulanmasını Meclis'te takip edeceğiz. Kanunun gerektirdiği kurumlar oluşturulacak; bizler de bunların bir an önce kurulması için elimizden gelenin en iyisini yapıyoruz. Meclis'te alt komisyonlar ve izleme komisyonları oluşturulacak. Partimiz bu sürece büyük önem verecek ve katkı sunacaktır.

Çerçeve yasa, aynı zamanda ekonomik bir gereklilikten de kaynaklanmaktadır. Ticaret Odası ziyaretimiz sırasında bölge halkına bu gerekliliği de izah etmeye çalıştık. Çünkü Kürt sorununun bugün geldiği aşama itibarıyla Türkiye'ye ekonomik maliyeti yılda 140 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Çatışmacı ve terörle mücadele konseptinde yürüyen bu sürecin yıllık maliyeti artık sürdürülemez bir boyuta gelmiştir; toplam maliyetin ise 2 trilyon 300 milyar dolar seviyesinde olduğu açıklanmıştır. Eğer bu toplam maliyet ekonomiye kazandırılmış olsaydı; şu anda istihdamdan tarıma, eğitimden sanayiye kadar birçok alanda Türkiye bölgenin yıldızı bir ülke olacaktı. Ticaret Odası ziyaretimiz sırasında olayın bu ekonomik boyutunu da anlatma fırsatımız oldu. Buradan çok memnun ayrılıyoruz.

CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp: Partimiz Kürt sorununun çözümüne katkı sunacak Elimizden gelenin en iyisini yapıyoruz Kanunun uygulanmasını Meclis'te takip edeceğiz https://t.co/p8n8S5odhx https://t.co/evstLHnLJH

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 10, 2026

ANKA

CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun Şırnak programınra açıklamalarda bulundu
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp: Partimiz Kürt sorununun çözümüne katkı sunacak
copyright Independentturkish: 

Bakan Gürlek: Savcı aktardı, dosyayı inceledim Gülistan Doku olayının intihar olmadığını gördük

Adalet Bakanı Akın Gürlek, "Faili meçhul bir eylem kalmaz. Devlet mutlaka bunu ortaya çıkartır ve adalet çerçevesinde bu şahısların gün gelir hesabını hukuk önünde sorar. Biz faili meçhul cinayetler, faili meçhul olaylar konusunda kararlılıkla mücadele ediyoruz." dedi.

Adalet Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Gürlek, Türkiye Gençlik Vakfının (TÜGVA) Kızılcahamam'da düzenlediği 10. İl Yönetim Kurulları Eğitim Kampı'nda konuştu.

TÜGVA'nın milli ve manevi değerlerine sıkı sıkıya sarılan, misyonunun farkında olan inançlı, şuurlu, onurlu, bilgili ve özgüvenli gençliğin yetişmesi için canla başla gayret sarf ettiğini söyleyen Gürlek, TÜGVA'nın yıl boyunca yürüttüğü faaliyetlerle 1,5 milyonu aşkın gencin hayatına dokunduğunu kaydetti.

Adalet Bakanı olarak her zaman gençleri korumayı birinci öncelik saydıklarını vurgulayan Gürlek, şöyle devam etti:

Gençlerimizi her türlü fiili ve fikri saldırıdan, organize olmuş yapıların kirli ağlarından, birer proje olarak kurulan tuzaklardan ve çağın hastalıklı unsurlarından uzak tutmak için elimizdeki tüm güçle mücadele ediyoruz. Gençlerimiz şundan emin olsun, sizlere uzanan her türlü fitne elini kırıp atmaya son derece kararlıyız. Bu bizim asla taviz vermeyeceğimiz en önemli manifestomuzdur. Gençlerimizin geleceğini hedef alan hiçbir suç odağının karşısında geri adım atmayacağız. Hukukun gücüyle gençlerimizin yanında durmaya, onların umutlarını ve yarınlarını korumaya devam edeceğiz.

"Güçlü olduğumuz sürece mazlumlar geleceğe umutla bakacak"

Bakan Gürlek, şahlanan gençliğin önünde kimsenin bariyer kuramayacağını belirterek, gençlere güçlü olmaları, kendilerine güvenmeleri ve karşılaştıkları olumsuzluklar karşısında mücadeleden vazgeçmemeleri tavsiyesinde bulundu.

Türkiye'nin yalnızca kendi vatandaşları için değil dünyanın farklı coğrafyalarındaki mazlum toplumlar için de umut olduğuna dikkati çeken Gürlek, "Bu coğrafyanın tüm mazlum halklarının bizlere, sizlere ümit bağladığını bilin. Ümmetin, dost ve kardeş milletlerin son kalesinin Türkiye Cumhuriyeti Devleti olduğunu asla aklınızdan çıkarmayın. Biz güçlü olduğumuz sürece mazlumlar nefes alacak ve geleceğe umutla bakacaklardır." ifadelerini kullandı.

"Kabuk tutmuş yaralarımızı kanatacak tahriklere aldanmayın"

"Terörsüz Türkiye" hedefinin toplumsal birlik ve beraberliğin güçlendirilmesi açısından tarihi bir fırsat sunduğunu vurgulayan Gürlek, "Terörsüz Türkiye yolunda yeni bir sayfa açtık. Sizler de 81 ilimize döndüğünüzde bu yeni sayfayı milli birlik ve kardeşliği büyüten sözlerinizle, çalışmalarınızla doldurun. Özellikle iç cephemizi güçlendirecek söylem ve eylemlere yönelin. Provokasyonlara gelmeyin ve kabuk tutan yaralarımızı kanatacak tahriklere aldanmayın." diye konuştu.

Gürlek, Türkiye Yüzyılı hedefinin toplumun bütün kesimlerinin ortak iradesiyle hayata geçirilebileceğini dile getirerek, gençlerin enerjisini, bilgisini ve emeğini ülkenin kalkınmasına yönlendiren bir Türkiye'nin, refah ve huzur ortamını daha da güçlendireceğini söyledi.

İsrail'in bölgedeki politikalarına tepki gösteren Gürlek, "Güçlü bir Türkiye, bölgesinde kardeş toplumlara güven veren, İsrail terör devleti gibi zulüm ve işgali benimsemiş şer odaklarına da korku salmaya devam edecektir." dedi.

"Bir suç elbet bir gün gün yüzüne çıkar"

Gülistan Doku soruşturmasına değinen Gürlek, bakanlık görevine gelmesinin ardından Tunceli Cumhuriyet Başsavcısının kendisine soruşturmayla ilgili önemli bilgiler aktardığını söyledi.

Başsavcının, olayın intihar olmadığına ve dönemin üst düzey bir mülki idarecisinin oğlunun olayla bağlantısı bulunduğuna ilişkin değerlendirmelerini kendisiyle paylaştığını anlatan Gürlek, "Ben de dosyayı inceledim, baktım. 'Bu işin sonuna kadar gidelim, ucu kim olursa olsun' dedim. Gerçekten de sonuna kadar gittik. Orada gerçekten bir intihar değil, bir cinayet olduğunu gördük. Bu olay bizi çok etkiledi." ifadelerini kullandı.

Gürlek, faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması amacıyla bakanlık bünyesinde özel bir birim oluşturduklarını hatırlatarak, "Bir suç ne kadar karanlığa gömülürse gömülsün elbet bir gün gün yüzüne çıkar. Bu devletin temel görevidir." dedi.

Muhsin Yazıcıoğlu'nun hayatını kaybettiği olaya ilişkin dosyanın da incelendiğini dile getiren Gürlek, "Muhsin Yazıcıoğlu da faili meçhul olarak kalmıştı. O dosyada da çok şükür şu an aydınlatma yolunda ilerliyoruz." açıklamasında bulundu.

Gürlek, Uğur Mumcu cinayetine ilişkin dosyanın da yeniden ele alındığını ifade ederek, Mumcu'nun eşi Güldal Mumcu ile bakanlıkta görüştüğünü anımsattı.

Faili meçhul dosyaların aydınlatılmasında kişilerin kimliklerine veya toplumdaki konumlarına göre ayrım yapılmadığının altını çizen Gürlek, şunları söyledi:

Ben her zaman şunu söylüyorum, faili meçhul bir eylem kalmaz. Devlet mutlaka bunu ortaya çıkartır ve adalet çerçevesinde bu şahısların gün gelir hesabını hukuk önünde sorar. Biz faili meçhul cinayetler, faili meçhul olaylar konusunda kararlılıkla mücadele ediyoruz. Özellikle savcı, başsavcı kardeşlerimize bu konuda sonuna kadar mücadele etmesi konusunda destek veriyoruz ve çok güzel de olumlu neticeler aldık. Bu da bize olumlu yansıyor. Her gittiğimiz yerlerde 'Allah razı olsun' diyorlar, takdir ediliyoruz. Bir insanın cezai eylemi varsa devlet bunun mutlaka hesabını sormak zorunda. Bunu hiçbir zaman devlet affetmez. Biz de Adalet Bakanlığı olarak üzerimize ne düşüyorsa yapmakta mükellefiz.

"Sokak çeteleriyle sonuna kadar mücadele edeceğiz"

Programda gençlerin sorularını da yanıtlayan Gürlek, "Çocukları ve gençleri suç ortamından korumak, suça sürüklenmelerini önlemek ve yeniden topluma kazandırmak amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir?" sorusuna şu yanıtı verdi:

Suç örgütleri maalesef özellikle 18 yaşından küçük gençlerimizi kullanıyorlar. Bunu gördük. İsimlerini vermeyeyim, yeni nesil suç örgütleri alıyorlar Adana'dan, Gaziantep'ten, Diyarbakır'dan çocuklarımızı şatafatlı hayatla kandırıyorlar. Daha sonra beline silah takıyorlar, 'Hadi bakalım şu eylemi yap.' Şimdi burada tabii kanunda bir boşluk vardı. Biz bunu biliyorsunuz Meclis'ten geçirdik. Şu an artık suça sürüklenen çocuk tabiri değişti, 'adli süreç altındaki çocuk' tabiri var ve verilen cezalar arttırıldı. Yani artık suç örgütleri çocuklarımızı, gençlerimizi kandırıp kullanamayacaklar. Bu konuda hem azmettirenler hem teşvik edenler hem de bu eylemin içerisinde bulunan çocuklar hakkında cezalar yaklaşık iki kat oranında arttırıldı. Şu an kesinlikle buna taviz vermiyoruz.

Suç örgütlerine yönelik sürekli operasyon yaptıklarını anlatan Gürlek, "Devletin bulunduğu yerde nizam vardır. Nizamı sağlamak da hukukun görevidir. Devlet bize bu görev verdiyse nizamı, kamu düzenini sağlayacağız. Bu konuda tavizsiz olarak suç örgütleriyle, sokak çeteleriyle sonuna kadar mücadele edeceğiz." dedi.

Bakan Gürlek, gençlerin uyuşturucu ve yasa dışı bahis tehlikesine karşı bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Toplumda rol model olarak görülen bazı sosyal medya fenomenleri, ünlüler ve YouTuber'ların yaşamlarının gençler üzerinde yanlış bir algı oluşturduğuna dikkat çeken Gürlek, İstanbul'da gerçekleştirilen uyuşturucu operasyonlarına ilişkin, "Ayrım yapmadık. Bunları aslında gençlere rol model değil, kötü model olarak alınması gerektiği için yaptık." ifadelerini kullandı.

Gürlek, devletin varlığını adaletle hükmettiği sürece sürdürebileceğini belirterek, "Hamdolsun Türkiye Cumhuriyeti Devleti bir hukuk devletidir. Vatandaşlarımız adalete güveniyor, başvuruyor. Adil yargılama kapsamında bağımsız mahkemeler tarafından hakkını aramaya devam ediyor." diye konuştu.

 

AA

Gürlek, “Ucu kim olursa olsun” soruşturmanın sonuna kadar götürülmesi talimatını verdiğini belirtti
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 20:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakan Gürlek: Savcı aktardı, dosyayı inceledim Gülistan Doku olayının intihar olmadığını gördük
copyright Independentturkish: 

Ticaret Bakanı Bolat: İftiraları çok kısa sürede yerle bir oldu

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, fon soruşturmaları kapsamında hakkındaki iddialara ilişkin, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarında 170 milyon liralık para çekme veya hesap kapatma işleminin bulunmadığını belirterek "Şöyle bir evrak sahteciliği yapmışlar: 2 yıl 8 aylık yani 32 aylık süreçteki bütün vadesi dolan tahsilat ve yeni sukuk alımı için yapılan ödemelerle ilgili farklı mükerrer işlemleri toplayarak '170 milyon lira işlem yaptı, para çekti diye' manipülasyon algısı oluşturmaya çalışmışlar. Bunu tespit ettik." dedi.

Bolat, fon soruşturmaları kapsamında hakkında dile getirilen iddialara ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklama ve değerlendirmelerde, 16 Eylül'de hükümetin aldığı karar sonucunda 7 portföy yönetim şirketi ile ilgili soruşturma başlatıldığını anımsatarak bu şirketlere ait 131 farklı fonun tasfiyesi için bazı bankaların görevlendirildiğini söyledi.

Soruşturmalar henüz tamamlanmadan ve fonlarla ilgili manipülasyon yapılıp yapılmadığı ortaya çıkmadan, ismi yeni ancak zihniyeti eski bir partiye mensup kişilerin ve partinin genel başkanının süreci siyasi istismar ve linç kampanyasına dönüştürdüğünü dile getiren Bolat, "3 gün önce akşam vakti Sözcü TV'de iki itibar suikastçısı 'Ömer Bolat da operasyondan önce fondan hesabını kapattığı' şeklinde bir iftira ortaya attılar ve hemen akabinde '400 milyon koydu, 800 milyon çekti' şeklindeki ikinci iftirasıyla algı operasyonunu devam ettirdiler." diye konuştu.

Bolat, bu iftiralar üzerine, kendilerinin bir saat içerisinde tüm gerçekleri bütün açıklığıyla ortaya koyarak hemen kamuoyuyla paylaştıklarını ifade etti.

Öncelikle bakan olanların bu göreve geldiklerinde ve sonraki süreler içinde, kanuni olarak mal varlığı beyan ettiğini vurgulayan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bunlar (mal beyanları) zaten kontrole tabidir. Diğer taraftan ifade ettik, iş dünyasında 43 yıl boyunca en üst düzey görevlerde bulundum. Bakan olarak atandıktan sonra aile tasarrufum olan 37,8 milyon lirayı 26 Şubat 2024 tarihinde, yaklaşık 16-17 yıldır sermaye piyasasında faaliyette bulunan Hedef Yatırım Portföy Şirketi'nde sukuk, kira sertifikası hesabına yatırdım. Ondan sonra da zaten sukuk yatırımından dönüş yapmadım.

Bakan Bolat, Türkiye'deki bütün ödeme işlemlerinin mecburen bankalar üzerinden yapıldığını ve ödemelerin bankalar üzerinden hesaplara transfer edildiğini belirterek şunları kaydetti:

(Bu iddialar üzerine) 'Hodri meydan, hesap kapatılmadı, siz iftira atıyorsunuz. Bu hesapla ilgili herhangi bir manipülatif işlem yapılmadı. Zaten sukuk kira sertifikası faizsiz bir para piyasası enstrümanıdır ve eğer sukuk ihraç eden özel kuruluşlar borçlarını öderse, enflasyon oranına yakın yıllık bir getirisi olur. Hatta getiri oranlarını da yayınladım' dedim. Bu iftiraları çürüttükten sonra, herhangi bir kripto veya yurt dışı tasarruf hesabımın olmadığını, devletime düzenli vergilerimi ve sigorta primlerimi ödediğimi net bir şekilde ortaya koydum. Çok şükür milletimiz, halkımız bizleri tanıyor, geçmişimizi, şeceremizi biliyor, iftira atanları da iyi biliyor. Bu anlamda kısa bir sürede aziz vatandaşlarımızın yoğun destekleri ve dualarıyla sabaha karşı bu iftiraları yerle bir oldu.

"Buyurun, iftiracılara açık davet, 170 milyon lira hesap kapatma işlemini bulun"

Ticaret Bakanı Bolat, sürecin seyrinin değişmesi üzerine Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin 8 Ekim'de kendisine kolaylıkla ulaşabileceği halde bir bilim insanına yakışmayacak vicdansızlıkta iki yeni iftirada bulunduğunu belirterek bunlardan birinin kendisi, diğerinin ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş hakkında olduğunu ifade etti.

Kendisinin ve Göktaş'ın bu yeni iftiraları da birkaç saat içinde delilleriyle çürüttüklerini ve iftira olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Bolat, şu açıklamalarda bulundu:

Ben Ümit Özlale'ye aynı gün hemen cevabımda Merkezi Kayıt Kurulu'nda 16 Eylül operasyonu öncesi böyle bir 170 milyon liralık para çekme kaydının olmadığını, sukuk hesabımızın da tasfiye için Ziraat Bankasına devredildiğini ifade ettim. Ayrıca Türkiye'de herhangi bir hesap kapatma, para çekme işlemi yapılmış olsaydı, bunun bir bankada transfer işlemi olması lazımdı. MKK, bir kayıt ve saklama merkezi olup, doğrudan bir şahıs tarafından verilen istekle finansal işlem yapacak bir kuruluş değil. Ayrıca, 'Buyurun açık davet, Türkiye'deki bütün bankalara sorabilirsiniz, herhangi bir bankada bana ve yakınlarıma ait 170 milyon lira bir hesap kapatma, para çekiş işlemi varsa, bulun' diye çağrıda bulundum. Tabii bir cevap veremediler.

Tüm bunlara rağmen iftiraların sürdüğünü dile getiren Bolat, sözlerine şöyle devam etti:

Bütün bu gerçekler tarafımızdan ortaya konulduğu halde, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, dün Mersin mitinginde utanmadan ve sıkılmadan 'Ticaret Bakanı Ömer Bolat da 170 milyon liralık işlem yapmış' şeklinde, fon soruşturmalarıyla hiçbir ilgisi olmayan sukuk hesabımı kapattığım ve parayı çektiğim algısını oluşturmaya çalıştı. Buradaki taktikleri şudur: Önce küçük, sade ve yalın bir yalan söyleyecekler. Sonra bu yalanı sürekli tekrarlayacaklar. Ondan sonra da keyifle oturup bu yalanın kitleler tarafından nasıl doğruymuş gibi algılandığını zevkle seyredecekler. İşte Özgür Özel ve adamları bu taktiği izliyorlar.

"Evrak sahteciliği yaparak algı oluşturmaya çalışmışlar"

Bakan Bolat, söz konusu iddiaları hukukçular ve uzmanlarla birlikte detaylıca araştırdıklarını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

E-Devlet ile ulaşılması zaten mümkün olan MKK kayıtlarımda ve de Hedef Yatırım Portföy Şirketi'ndeki sukuk hesabımızda kesinlikle tarafımızdan 170 milyon liralık bir para çekişi ve hesap kapatılışı yok. Bu koskoca bir yalan ve iftira. Şöyle bir evrak sahteciliği yapmışlar: Yatırım portföy şirketinde benim hesabımdaki farklı vadeleri olan sukuk kira sertifikaları ile alakalı olarak, vadesi dolan eski ihraçlar ve yerine konulan yeni ihraçlar için farklı işlemler yapılıyor. 2 yıl 8 aylık, yani 32 aylık süreçteki bütün vadesi dolan tahsilat ve yeni sukuk kira sertifikası alımı için yapılan ödemelerle ilgili farklı mükerrer işlemleri toplayarak, '170 milyon lira işlem yaptı, para çekti diye' manipülasyon algısı oluşturmaya çalışmışlar. Bunu tespit ettik. Buna ilaveten, 25 Ekim 2024 tarihinden bu yana kayıtlarda yeni bir sukuk ödeme ve tahsilat işlemi de yapılmamış.

Ben kendilerine bir kez daha açık çağrıda bulunuyorum. Eğer yürekleri varsa resmi olarak MKK'ye sorabilir ve gerçeği öğrenebilirler. Finansal kuruluşlarda mutlaka birkaç köstebekleri vardır, onlara da sorabilirler. Bankacılık sistemindeki yakın kişilerine de '170 milyon lira Ömer Bolat veya yakınlarının hesaplarına bir para çekişi olmuş mu, olmamış mı' diye sorabilirler. Bu evrak sahteciliği bir ahlaksızlık eylemidir, siyaset değildir.

"Yüce Türk mahkemelerinde hesaplaşacağız"

Ticaret Bakanı Bolat, bu yalan ve iftiralar nedeniyle Türk milletinin 24 yıldır bu zihniyete iktidar yüzü göstermediğini belirterek sadece son iki yerel seçimde kazandıkları birçok belediyenin nasıl çökertildiğinin ve yağmalandığının halk tarafından açıkça görüldüğünü ve adaletin önünde hesap verdiklerini anlattı.

Bu iftiraları ortaya atanların "karşılarındaki kimseleri kendileri gibi" zannettiklerini ifade eden Bolat, sözlerini şöyle tamamladı:

Bunların en büyük sermayesi yalan ve iftiradır. Bununla ülkemiz ve halkımız için yapılan büyük hizmetleri karartmak, böylece bir gün iktidara gelip çökmek arzusuyla davranıyorlar. Onlarla yüce Türk mahkemelerinde hesaplaşacağız. Haysiyet cellatlığı, itibar suikastı neymiş? Onlarla bu mücadeleyi yargıda sonuna kadar sürdüreceğim.

 

AA

Bolat, 32 aylık süreçte vadesi dolan tahsilatlar ve yeni sukuk alımları için yapılan ödemelerin birleştirildiğini savundu. Bolat, bu yolla para çektiği yönünde algı oluşturulmaya çalışıldığını belirtti
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ticaret Bakanı Bolat: İftiraları çok kısa sürede yerle bir oldu
copyright Independentturkish: 

Eyüpsultan'da başkanvekilliği yarışını CHP ve YENİ Parti'nin ortak adayı Cafer Parlak kazandı

Eyüpsultan Belediye Meclisi, yeni başkanvekilini belirlemek üzere saat 14.00’te toplandı. Belediye binası çevresinde geniş güvenlik önlemleri alınırken, seçim salonuna yalnızca belediye meclis üyelerinin girişine izin verildi.

Başkanvekilliği için CHP ve YENİ Parti’nin adayı Cafer Parlak, Cumhur İttifakı’nın adayı ise Muhammet Çakır oldu. Seçimde aday çıkarmayan MHP, AK Parti’nin adayı Çakır’ı destekleme kararı aldı.

Yoklama sırasında MHP’nin gözlemci önerisi üzerine tartışma yaşandı. CHP’li üyelerin itirazının ardından yapılan görüşmeler sonucunda MHP’nin önerdiği isim gözlemci olarak kabul edildi.

Dördüncü turda sonuçlandı

Başkanvekilliği seçiminin ilk turunda 37 meclis üyesi oy kullandı. Cafer Parlak 21, Muhammet Çakır 15 oy alırken bir oy geçersiz sayıldı.

İlk turda gerekli çoğunluğun sağlanamaması üzerine ikinci tura geçildi. İkinci turda Parlak 21, Çakır ise 16 oy aldı.

Üçüncü turda iki aday da 18’er oy alırken bir oy geçersiz sayıldı. Salt çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle seçim dördüncü tura kaldı.

Dördüncü turda Cafer Parlak 19 oy alarak Eyüpsultan Belediyesi Başkanvekili seçildi. AK Parti ve MHP’nin desteklediği Muhammet Çakır ise 16 oyda kaldı.

Belediye başkanı tutuklanmıştı

İstanbul Valiliği, Eyüpsultan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen’in Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında tutuklanmasının ardından, İçişleri Bakanlığı’nın 6 Ekim 2026 tarihli kararıyla görevden uzaklaştırıldığını açıklamıştı. Başkanvekilliği seçiminin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 45’inci maddesi uyarınca yapılacağı bildirilmişti.

28 kişi gözaltına alınmıştı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Eyüpsultan Belediyesi’ne 2 Ekim’de operasyon düzenlenmiş, Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen’in de aralarında bulunduğu 28 kişi gözaltına alınmıştı.

Şüphelilere “suç örgütüne üye olma”, “rüşvet alma”, “rüşvet verme” ve “ihaleye fesat karıştırma” suçlamaları yöneltilmişti.

Adliyeye sevk edilen şüphelilerden Özmen’in de aralarında bulunduğu 17 kişi tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine gönderilmiş, diğer 11 kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı. Özmen, 5 Ekim’de tutuklanmış, 6 Ekim’de İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırılmıştı.

AK Parti'den Eyüpsultan seçimine itiraz: “19 oyla kazandık”

AK Parti İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir, Eyüpsultan Belediye Başkan Vekilliği seçiminin üçüncü turunda adayları Muhammet Çakır’ın 19 oy aldığını, bir oyun geçersiz sayıldığını belirterek hukuki süreç başlatacaklarını açıkladı.

AK Parti İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir, Eyüpsultan Belediye Başkan Vekilliği seçiminin ardından yaptığı açıklamada, Cumhur İttifakı’nın adayı Muhammet Çakır’ın üçüncü turda 19 oy aldığını ancak bir oyun geçersiz sayılarak sonucun 18 olarak açıklandığını söyledi.

Özdemir, “Biz zaten 3. turda 19 oyu alarak buradaki belediye başkan vekilliği seçimini kazandık. İtirazlarımızı da bunun için yapacağız” dedi.

Seçim sonuçlarına itiraz edeceklerini belirten Özdemir, belediye başkanının meclis üyesi olmadığı için oy hesabına dahil edilmemesi gerektiğini savundu. Özdemir, mahkemenin talepleri doğrultusunda karar vermesi halinde Muhammet Çakır’ın başkan vekili olarak göreve başlayacağına inandığını ifade etti.

Özdemir ayrıca, belediye başkan vekilliği seçimlerinin tarafsız biçimde yürütülmesi gerektiğini belirterek, oyların değerlendirilmesinde şaibeye yol açabilecek uygulamalardan kaçınılması çağrısında bulundu.

Independent Türkçe

Eyüpsultan Belediyesindeki başkanvekilliği seçiminde CHP ve YENİ Parti'nin ortak adayı Cafer Parlak 19 oy alırken, AK Parti ve MHP'nin desteklediği Muhammet Çakır 16 oyda kaldı
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Eyüpsultan'da başkanvekilliği yarışını CHP ve YENİ Parti'nin ortak adayı Cafer Parlak kazandı
copyright Independentturkish: 

Sağlık Bakanı duyurdu: Sigara almak için TC kimlik numarası istenecek

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sigara ve tütün konusunda toplumdaki farkındalığı artıracak, sigaranın görünürlüğünü azaltacak, aynı zamanda cezai yükümlülükleri daha net ortaya koyacak bir kanun teklifini birkaç hafta içinde Meclis'e sunacaklarını bildirdi.

Memişoğlu, İzmir'in Urla ilçesindeki Karantina Adası'nda TRT Haber canlı yayınında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu, soruları yanıtladı.

Karantina Adası'na ilişkin bilgiler veren Memişoğlu, bakanlık olarak insanların her zaman sağlıklı kalmasını istediklerini, Türkiye'deki ölümlerin yüzde 60'a yakınının tütün kullanımına bağlı hastalıklardan kaynaklandığını ifade etti.

Memişoğlu, Türkiye'nin dünyada sigara içme oranı olarak ikinci sırada olduğunu vurgulayarak, geçen sene Türkiye'de 8 milyar paket sigara satıldığını, bunun cirosunun da 20-30 milyar dolar civarında olduğunu söyledi.

"Sigara satışında TC kimlik numarası şartı olacak"

Sigara kullanımının ceza ve yasakla değil, daha çok gönüllü olarak bırakılmasını istediklerini ifade eden Memişoğlu, şöyle konuştu:

Kanun hazırlığındaki en temel husus sigaranın görünürlüğü ve doğal bir şeymiş algısını ortadan kaldırmak. Onun için sigarayı görünür olmaktan çıkarmak istiyoruz. Sigarayla ilgili özellikle bazı alanlarda kısıtlamalara gidiyoruz. Okullarda, doğal spor yapılan alanlarda, kapalı alanlarda kısıtlamaya gidiyoruz ve oralardan uzak olmasını istiyoruz. Bunun yanında da esas amacımız şu, belli yaşın altındaki insanlara sigara satılması yasak. Bu satışın TC kimlik numarasını ibraz ederek yapılması sağlanacak. Bu çok önemli bir şey. Yani kime sattığı söylenecek. Aynı zamanda da kafeterya, restoranlardaki şu anki flu olan alanı daha da netleştiriyoruz; hangi alanda içilecek, hangi alanda içilmeyecek. Sigara içmeyenler daha mağdur, arka taraflarda kaldılar. Onu da düzeltiyoruz.

Sigara ve tütün konusunda toplumdaki farkındalığı artıracak, sigaranın görünürlüğünü azaltacak, aynı zamanda cezai müeyyideleri daha net ortaya koyacaklarını bildiren Memişoğlu, bununla ilgili kanun teklifini birkaç hafta içinde Meclis'e sunacaklarını dile getirdi.

"Doğal olanın normal doğum olduğunu söylüyoruz"

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde 2024'te "Doğal Olan Normal Doğum Eylem Planı"nın başlatıldığını hatırlattı.

Anne ve bebeğin sağlığı için bu eylem planına başladıklarını aktaran Memişoğlu, son 1 yılda sezaryen oranını yüzde 15 düşürdüklerini söyledi.

Memişoğlu, "Ben bir Sağlık Bakanı olarak hangisinin sağlıklı olduğunu söylemem gerekir. Doğal olanın normal doğum olduğunu söylüyoruz. Bu sağlıklı. Gerektiği zaman sezaryen olabilirler ama dünyada 10 doğumdan sadece biri sezaryen olurken, siz 5'ini, fazlasını yapıyorsanız bu doğal olmayan bir süreçtir." dedi.

Türkiye'nin sağlık hizmetlerinde çok iyi yerlere geldiğini belirten Memişoğlu, sağlık teknolojisini de üretmek istediklerine dikkati çekti.

Memişoğlu, aşı ve ilaç üretmeye çalıştıklarını, bunu Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) üzerinden koordine ettiklerini anlattı.

ASELSAN'la beraber kalp, akciğer makinesini ürettiklerini anlatan Memişoğlu, şunları kaydetti:

Solunum cihazı, Batman'da şu anda fabrikası var, dünyanın 40 ülkesine ihraç ediyoruz ve kendi hastanelerimizde, şehir hastanelerimizde de bu cihazı kullanıyoruz. Mobil röntgen cihazı ASELSAN'ın, aldık bugün, kamu hastanelerimizde o cihazı kullanacağız. Biz şunu söylüyoruz, kendimiz üreteceğiz. Şimdi 8 tane aşıyla ilgili çalışma yapıyoruz. Allah nasip ederse çok yakın zamanda bunların sözleşmesini yapacağız. Zaten 2 aşı, su çiçeğini, hepatit A'yı kendimiz üretmeye başladık yerli olarak. İnsanlarımıza ücretsiz veriyoruz.

Vatandaşların rapordaki ilaçları almaları kolaylaşacak

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, aile hekimlerinin vatandaşların en yakınındaki doktorlar olduğunu belirtti.

Aile hekimlerini uzman doktor tarafından verilen ilacın devamını da yazabilir hale getirdiklerini ifade eden Memişoğlu, bu konuda birçok yeni uygulamayı hayata geçirdiklerini söyledi.

Memişoğlu, "Şimdi bir çalışma yapıyoruz. O da şu, ilaç raporu olup, bir kere doktora yazdırıldıktan sonra insanımızı doktora yeniden yazdırma ihtiyacı duymadan o rapordaki ilaçları direkt alabilir hale getireceğiz. Böylece bir daha yazdırmak için o doktora gitmeyecek. Böyle bir çalışma yapıyoruz. Çok yakında inşallah onu da uygun olarak ilan edeceğiz. Böylece insanlarımız ilaç raporu aldıktan sonra bir kere yazdıracaklar, sonra belli elektronik onaylatma aşamasıyla, rahatlıkla hiç doktora yeniden yazdırmadan eczaneden alabilecekler." dedi.

Sağlık Bakanlığının çalışanlarıyla birlikte büyük bir sağlık ordusu olduğunu vurgulayan Memişoğlu, birkaç hafta içerisinde yeni alımlarla ilgili duyuru yapacaklarını bildirdi.

İzmir'e şu ana kadar 52 hastane inşa ettiklerini aktaran Memişoğlu, ikinci bir şehir hastanesinin planlamasının yapıldığını, finansal olarak gerekli düzenlemelerin yapılmasının ardından çok kısa sürede inşaata başlayacaklarını söyledi.

"Sağlıkta en üst ligdeyiz"

Şehir hastanelerini "sağlığın şaheserleri" olarak nitelendiren Memişoğlu, Aydın, Samsun ve Şanlıurfa şehir hastanelerinin açılışlarının yapıldığını, Ordu Şehir Hastanesinin hasta kabulüne başladığını, Trabzon'un da birkaç ay içerisinde ilk hastasını alacağını belirtti.

Sakarya ve Rize'deki şehir hastanelerinin inşaatlarını yıl sonuna kadar bitirmeyi hedeflediklerini aktaran Memişoğlu, şöyle konuştu:

Türkiye'de şu anda 11 şehir hastanemiz inşaat aşamasında. 11 şehir hastanemizi de planladık. Tokat'ı, Muğla'sı, inşallah Denizli'si de dahil şehir hastanesi yapacağız. Konya'ya planladık. Tabii bunların peyderpey inşaatlarına başlayacağız. Hatay'da şehir hastanesi yapacağız. İhalesine çıktık. Bir süreç var. İnşallah ona da en kısa zamanda başlayacağız. Yani bizim esasında hizmet odaklı bir adanmışlık ve dertlenme diye bir problemimiz var. Sağlıkta biz artık en üst ligdeyiz. Daha iyisini yapmak için çaba harcıyoruz. Ama ben toplumdan da sağlıklı kalması için bizle beraber çaba harcamasını istiyorum.

 

AA

Sağlık Bakanı Memişoğlu, belirli bir yaşın altındaki kişilere sigara satışını önlemek amacıyla yeni bir uygulama üzerinde çalışıldığını belirterek satışta TC kimlik numarası şartı getirileceğini söyledi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Sağlık Bakanı duyurdu: Sigara almak için TC kimlik numarası istenecek
copyright Independentturkish: 

Erdoğan: Gurbetçileri yabancı düşmanlarına bırakmayacağız

 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "UID ailesi, kalplerinde memleket hasreti taşıyan kardeşlerimizin bulundukları ülkelerde daha iyi yerlere gelebilmek için, kimlik ve kültürlerini muhafaza edebilmesi için demokratik katılım dahil, içinde yaşadıkları topluma azami katkı verebilmesi için ciddi bir gayret sarf ediyor. Eş zamanlı olarak kültürel ırkçılık, İslam düşmanlığı ve yabancı karşıtlığı gibi sorunların çözümüne yönelik önemli bir çaba harcıyor." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, merkezi Almanya'da bulunan Uluslararası Demokratlar Birliği'nin (UID) 9. Olağan Genel Kurulu'na video mesaj gönderdi.

UID mensuplarını ve genel kurul katılımcılarını selamlayan Erdoğan, Avrupa'da ve dünyanın farklı yerlerinde yaşayan, başarılarıyla daima iftihar edilen vatandaşlara da selamlarını iletti.

Genel kurulun hayırlara vesile olmasını Allah'tan niyaz eden Erdoğan, genel kurulda tecelli edecek iradenin, UID mensuplarının yanı sıra Avrupalı Türkler ve 7 milyonu aşkın nüfusa sahip Türk diasporasının tamamı için verimli ve faydalı neticeler getireceğine inandığını dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, UID çatısı altında yurt dışındaki vatandaşların huzur ve esenliği için fedakarca çalışanlara ve gurbeti ikinci vatan eyleyen Türk vatandaşları için yüksek bir şuurla çalışan sivil toplum kuruluşlarına teşekkür etti.

UID'nin yürüttüğü proje ve faaliyetlerle yurt dışındaki Türk milletinin varlığı için çok hayati bir sorumluluk üstlendiğini belirten Erdoğan, şunları kaydetti:

UID ailesi, kalplerinde memleket hasreti taşıyan kardeşlerimizin bulundukları ülkelerde daha iyi yerlere gelebilmek için, kimlik ve kültürlerini muhafaza edebilmesi için, demokratik katılım dahil içinde yaşadıkları topluma azami katkı verebilmesi için ciddi bir gayret sarf ediyor. Eş zamanlı olarak kültürel ırkçılık, İslam düşmanlığı ve yabancı karşıtlığı gibi sorunların çözümüne yönelik önemli bir çaba harcıyor. Kurumsal tecrübesi ve dinamik kadrolarıyla çok geniş bir coğrafyada son derece başarılı işlere imza atan Uluslararası Demokratlar Birliğini tebrik ediyor, bundan sonraki çalışmalarında başarılar diliyorum. İnşallah bizler de gerek partimizin Dış İlişkiler Başkanlığı, gerekse Yurtdışı Türkler Başkanlığı gibi kurum ve kuruluşlarımızla sizlere destek olmaya, yardımcı olmaya devam edeceğiz. Yurt dışında yaşayan siz kardeşlerimizi ne dışarıdaki yabancı düşmanı akımların ne de vatandaşlarımıza -affedersiniz- 'zırzop' diyerek aşağılayan ahlak yoksunu tiplerin insafına asla bırakmayacağız.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, kuruluşundan itibaren birliğin bugünlere gelmesinde payı olan ve ebediyete irtihal etmiş tüm büyüklere ve kardeşlerine Allah'tan rahmet niyaz ederek, 9. Olağan Genel Kurul'un başarılı geçmesini diledi.

 

AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, UID 9. Olağan Genel Kurulu'na gönderdiği video mesajda, yurt dışında yaşayan Türkleri yabancı düşmanı akımlara ve vatandaşları “zırzop” diyerek aşağılayan kişilere karşı yalnız bırakmayacaklarını söyledi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan: Gurbetçileri yabancı düşmanlarına bırakmayacağız
copyright Independentturkish: 

Kılıçdaroğlu: Cizre'de serbest bölge kurulması Orta Doğu'ya ihracatı artırabilir

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Cizre'nin ekonomik potansiyelinin geliştirilmesi gerektiğini belirterek, serbest bölge kurulması, sanayi altyapısının güçlendirilmesi ve üretim maliyetlerinin düşürülmesiyle Türkiye'nin ve Orta Doğu'nun kazanım sağlayabileceğini söyledi.

Kılıçdaroğlu, Cizre Ticaret ve Sanayi Odasını ziyaret ederek bölge ekonomisi, ticaret, istihdam, yerel üretim ve iş dünyasının sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Cizre'nin tarihi ve coğrafi konumuyla Orta Doğu'ya açılan önemli bir kapı olduğunu ifade eden Kılıçdaroğlu, sınır kapısından günde 1400'ün üzerinde aracın çıkıp benzer sayıda aracın giriş yaptığını belirtti.

Bu ticari hareketliliğin bölgenin ekonomik gelişimine daha fazla katkı sunması gerektiğini vurgulayan Kılıçdaroğlu, hükümetlerin ticaretin önündeki aksaklıkları gidermesi ve karşılıklı kazanç sağlayacak bir ekonomik modelin hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti.

"Serbest bölgeyle ilgili öneri değerlendirilmeli"

Cizre'de serbest bölge kurulmasına yönelik önerinin değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Kılıçdaroğlu, bu konuyu parlamentoda gündeme getireceklerini ve gerekirse soru önergesi vereceklerini bildirdi.

Kılıçdaroğlu, serbest bölge kurulmasının Türkiye'nin üretim ve ihracat kapasitesini artırabileceğini belirterek, "Bölge eğer bir serbest bölgeye dönüşürse buradan Orta Doğu'ya olağanüstü, gerçekten ihracatımız da artar." dedi.

OSTİM Teknik Üniversitesi ile iş birliğinin de üretim kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade eden Kılıçdaroğlu, üniversiteyle yapılacak çalışmalar sayesinde daha düşük maliyetli ve verimli üretimin mümkün olabileceğini söyledi.

"Bu organize sanayi bölgesini büyütmemiz lazım"

Cizre Organize Sanayi Bölgesi'nde 9 tesisin kapandığını gördüklerini belirten Kılıçdaroğlu, kapanmaların nedenlerinin araştırılması ve yeni yatırımların önünün açılması gerektiğini kaydetti.

Bölgedeki doğal gaz ve enerji altyapısının sanayinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde geliştirilmesi gerektiğine dikkati çeken Kılıçdaroğlu, şöyle konuştu:

"OSB var burada, doğal gaz niye gelmiyor? Doğal gaz gelmesi lazım, burnunuzun dibinden geçiyor doğal gaz. Burada da organize sanayi bölgesi var. Üstelik bu organize sanayi bölgesini büyütmemiz lazım. Burada organize sanayi bölgesi büyürse, üretim burada artarsa, İstanbul'dan malı getireceğinize burada üret, buradan götür."

"Bir OSB'de fabrikanın kapanması doğru değil"

Cizre Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ömer Faruk Yıldırım, organize sanayi bölgesinin doğal gaz, enerji ve altyapı sorunlarının bulunduğunu, genişleme alanına 1700 dönüm daha katılması için başvuruda bulunduklarını aktardı.

Yıldırım'ın doğal gaz iletim hattının organize sanayi bölgesinin yaklaşık 5 kilometre yakınından geçmesine rağmen bölgeye bağlantı sağlanamadığını belirtmesi üzerine Kılıçdaroğlu, sanayinin enerji ihtiyacının karşılanması gerektiğini ifade etti.

Kılıçdaroğlu, bir fabrikadaki üretimin durmasının yatırım ve istihdam açısından kayıp olduğunu belirterek, "Bir OSB'de bir fabrikanın kapanması doğru değil." dedi.

Bölgenin gelişmesinin yalnızca Cizre'ye değil, Türkiye'nin geneline ve komşu ülkelere de katkı sağlayacağını dile getiren Kılıçdaroğlu, sanayi yatırımlarının ve teknik eğitimin desteklenmesiyle istihdamın artırılabileceğini kaydetti.

Kılıçdaroğlu, bölgedeki doğal gaz ve enerji sorunlarını parlamentoda gündeme getireceklerini, gerekirse soru önergesi vererek elde edecekleri yanıtları oda yönetimiyle paylaşacaklarını bildirdi.

CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, ziyaretinin ardından Kırmızı Türbe ve Cizre Mirleri Türbesi'ni ziyaret etti.

ANKA

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Cizre'de serbest bölge kurulması ve sanayi altyapısının güçlendirilmesinin üretimi, istihdamı ve Orta Doğu'ya ihracatı artırabileceğini söyledi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kılıçdaroğlu: Cizre'de serbest bölge kurulması Orta Doğu'ya ihracatı artırabilir
copyright Independentturkish: 

ABB'den Mansur Yavaş'ın başka partiye geçeceği iddialarına ilişkin açıklama

Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) Basın Birimi, Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın farklı siyasi partilere katılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

ABB Basın Biriminden yapılan yazılı açıklamada, söz konusu iddiaların daha önce defalarca yalanlanmasına rağmen gündeme getirilmeye devam edildiği belirtildi.

Açıklamada, "Her gün bir başka siyasi parti üzerinden ortaya atılan bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını bir kez daha kamuoyunun bilgisine sunuyoruz." ifadesi kullanıldı.

Yavaş'ın konuya ilişkin tavrının açık olduğu vurgulanan açıklamada, vatandaşların siyasete ve siyasetçiye duyduğu güvenin korunmasının, seçmenin iradesine saygı gösterilmesiyle mümkün olduğu kaydedildi.

Açıklamada, Yavaş'ın "Seçmenin iradesine sadakat, siyasetin namusudur" sözlerine yer verilerek kamuoyunun gerçeği yansıtmayan iddialara itibar etmemesi istendi.

ANKA

Ankara Büyükşehir Belediyesi, Mansur Yavaş'ın farklı siyasi partilere katılacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, kamuoyuna bu iddialara itibar etmemesi çağrısında bulundu
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABB'den Mansur Yavaş'ın başka partiye geçeceği iddialarına ilişkin açıklama
copyright Independentturkish: 

Erdoğan: Tekno-oligarklara karşı en büyük güvencemiz TEKNOFEST gençliği olacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, tekno-oligarkların insanı ve doğayı metalaştıran yaklaşımına karşı en büyük güvencelerinin TEKNOFEST ve İlim Yayma gençliği olacağını belirterek, teknolojiyi insan merkezli kullanan, millî ve manevi değerlerine bağlı bir neslin yetişmesini hedeflediklerini söyledi.

Erdoğan, İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen İlim Yayma Cemiyeti 75. Yıl Buluşması programında yaptığı konuşmada, cemiyetin 75 yıllık geçmişinin Türkiye'nin eğitim ve sivil toplum hayatıyla yakından ilişkili olduğunu ifade etti.

İlim Yayma Cemiyeti'nin eğitimli, ahlaklı ve sorumluluk sahibi gençler yetiştirme amacıyla çalışmalar yürüttüğünü belirten Erdoğan, cemiyetin imam hatip liselerinin açılmasına katkı sunduğunu, yurt ve burs hizmetleriyle de öğrencilere destek sağladığını kaydetti.

Cemiyetin bugün 192 şube, 153 yurt ve 122 eğitim merkeziyle faaliyetlerini sürdürdüğünü aktaran Erdoğan, eğitimden yükseköğretime kadar farklı alanlarda gençlere yönelik çalışmaların devam ettiğini dile getirdi.

"Tekno-oligarkların hedef kitlesini gençlerimiz oluşturuyor"

Teknolojinin ve yapay zekânın hayat üzerindeki etkisinin giderek arttığına işaret eden Erdoğan, kendilerini diğer insanlardan üstün gören tekno-oligarkların yalnızca bugünü değil, geleceği de kendi anlayışları ve çıkarları doğrultusunda şekillendirmek istediğini savundu.

Erdoğan, bu kesimlerin hedef kitlesini gençlerin oluşturduğunu belirterek, son dönemde okullarda yaşanan olayların bu zihniyetin oluşturduğu tehditleri gösterdiğini ileri sürdü.

Irkçılığı körükleyen, hazcılığı teşvik eden ve sınır tanımayan anlayışlara karşı gençlerin korunmasının önemine değinen Erdoğan, bu konuda ailelere ve eğitim kurumlarına sorumluluk düştüğünü ifade etti.

"Mesele kimliğimizi kaybetmeden ilerlemek"

İlim Yayma Cemiyeti'nin 75. kuruluş yıl dönümünün "Bir Mirasın Hafızası, Bir Geleceğin İnşası" temasıyla düzenlenmesini önemli bulduğunu belirten Erdoğan, geçmişten gelen değerlerin korunarak geleceğe taşınması gerektiğini söyledi.

Erdoğan, şöyle konuştu:

"Tekno-oligarkların insanı, tabiatı, gökyüzünü, hatta ve hatta uzayı metalaştıran tahakkümcü zihniyeti karşısında en büyük güvencemiz TEKNOFEST gençliği olacaktır. Elbette İlim Yayma gençliği olacaktır."

Ortak hedefin teknolojiyi insan merkezli kullanan ve geliştiren bir gençliğin yetişmesini sağlamak olduğunu vurgulayan Erdoğan, gençlerin daha çok okuyan, düşünen ve üreten, aynı zamanda vicdanını, insanlığını ve millî-manevi değerlerini koruyan bireyler olarak yetişmesine katkı sunmak istediklerini dile getirdi.

Erdoğan, "Mesele kimliğimizi kaybetmeden ilerlemek. Mesele medeniyet değerlerimize sırtımızı dönmeden çağın imkanlarını kuşanmaktır." ifadelerini kullandı.

"Gençlerin eğitimine katkı sunmayı sürdüreceğiz"

İnsan yetiştirmenin emek ve sabır isteyen uzun soluklu bir çalışma olduğunu belirten Erdoğan, gençlerin bilim, teknoloji, kültür ve sanat alanlarında kendi yeteneklerini geliştirmelerine imkan sağlanması gerektiğini kaydetti.

İlim Yayma ailesinin Türkiye'nin geleceğine katkı sunacak gençlerin yetişmesinde önemli bir sorumluluk üstlendiğini ifade eden Erdoğan, cemiyetin eğitim faaliyetlerini geliştirerek daha fazla gence ulaşmasının önemini vurguladı.

Erdoğan, 75 yıldır cemiyetin çalışmalarına katkı sunan kuruculara, gönüllülere, hayırseverlere, hocalara ve öğrencilere teşekkür ederek konuşmasını tamamladı.

Independent Türkçe

Cumhurbaşkanı Erdoğan, tekno-oligarklara karşı en büyük güvencelerinin TEKNOFEST ve İlim Yayma gençliği olacağını söyledi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan: Tekno-oligarklara karşı en büyük güvencemiz TEKNOFEST gençliği olacak
copyright Independentturkish: 

Husilerin gerilimi artırma tuzağı… Yemen hükümeti nasıl destek topladı?

Hürmüz Boğazı’ndan Babu’l Mendeb’e uzanan ve çok katmanlı bir baskı oluşturan bu hat, küresel enerji ihtiyaçlarının yanı sıra Suudi Arabistan’ın stratejik alternatiflerini de hedef alıyor. Bu baskı, Riyad’ın çok katmanlı baskıları göğüslemesini sağlayan boğazlar, boru hatları, müttefikler, havalimanları, enerji tesisleri ve güvenlik ortaklıklarını kapsıyor.

Temmuz ayından bu yana güneyde Yemen’deki Husilerin öncülük ettiği, kuzeyde ise başta Ketaib Hizbullah olmak üzere Iraklı milislere dayanan bu kampanya, Riyad’ın sahip olduğu her yedek seçeneği daraltmayı amaçlıyor. Ancak bu ölçekte bir zorlama, karşı bir güç oluşmasına da yol açabilir.

İran, Husiler ve İran destekli Iraklı milisler Hürmüz ve Babu’l Mendeb’i, Suudi Arabistan’ın enerji altyapısını, boğazları aşmaya yönelik alternatifleri ve deniz ulaşım özgürlüğünü tek bir savaş alanında birleştirdikçe, küresel güçlerin her krizi ayrı ayrı değerlendirmesi veya bunun kendilerini etkilemediğini ileri sürmesi daha da zorlaşıyor.

Tam da bu nedenle, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) desteğiyle Husilerin Kızıldeniz kıyısı ile Babu’l Mendeb Boğazı üzerindeki son hakimiyet hamlesi, iki boğaz ve aşılması uluslararası müdahaleyi gerektirecek eşikler üzerinden bir zorlama tuzağı oluşturuyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Suudi Arabistan ve küresel enerji piyasaları üzerinde çok katmanlı maliyetler oluşturan, DMO’nun yönlendirdiği ve öncelikle Riyad’a, ardından da stratejik seçeneklerine baskı kurmak üzere tasarlanan yatay tırmanma stratejisi, önemli bir risk de barındırıyor.

Bu risk, bölgedeki güvenliğin uluslararasılaştırılması yoluyla Suudi Arabistan’ın askeri hazırlıklarını ve güvenlik ortaklıklarını çeşitlendirmesini hızlandırmak ve İran ekseninin etkisizleştirmeyi umduğu dış desteği özellikle yeniden bölgeye çekmekten oluşuyor.

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi’nin yaptığı ‘sıfır saati’ konuşmasının da gösterdiği üzere, bu gelişmeler Suudi Arabistan’ın Yemen hükümetine verdiği desteği de artırıyor.


Husiler ön saflarda yer alıyor

İran tarafından desteklenen Husiler, hem denizde hem de havada bu tırmanma yapısının merkezinde yer alıyor. Temmuz ayında Abha ve Cizan çevresinde Suudi Arabistan-Husi cephesinin yeniden açılmasıyla birlikte, eylül ayında da 19 Eylül itibarıyla Taif, Mekke’ye giriş noktaları ve başkent Riyad’a yönelik saldırılar düzenlendi.

Denizde ise Husiler, temmuz ortasından bu yana Suudi Arabistan’a karşı ‘deniz ablukası’ uygulamaya çalışırken 10 gemiyi hedef aldı, birini batırdı ve toplam 16 denizci ile kurtarma görevlisinin ölümüne veya yaralanmasına yol açtı.

9 Eylül’de Irak’tan düzenlenen ve Husi milislerinin Kızıldeniz’in güney kıyılarına ve Babu’l Mendeb Boğazı’na doğru ilerleyişiyle aynı zamana denk gelen saldırı, DMO’nun hedeflerine ilişkin iyi bir örnek.


Yenilenen saldırıların Kızıldeniz boyunca tehdit seviyesini yükseltmesi, sigorta ve navlun maliyetleri ile taşıma sürelerini artırması ve Babu’l Mendeb’e kıyasla Süveyş Kanalı’na daha fazla bağımlılık yaratması doğal bir sonuç oldu. Babu’l Mendeb’teki deniz trafiği, kriz öncesi seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 69 azalmış durumda.

Horizon Brief’e göre, 3 Temmuz ile 26 Eylül arasında Suudi Arabistan topraklarında meydana gelen saldırıların incelenmesi, en az 37 hedef bulunduğunu ortaya koyuyor. Bunların 33’ü açık şekilde Husilerle, dördü ise Irak merkezli unsurlarla bağlantılı.

Özellikle Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının toplam sayısı, temmuzdaki 6 ve ağustostaki 8 saldırıdan 26 Eylül itibarıyla hedef alınan bölgelere göre kaydedilen 26 saldırıya çıkarak yüzde 333 arttı.

Toplam sayıları sınırlı olsa da 9 Eylül’de Irak'tan fırlatılan insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen ve üç pompalama istasyonunda hasara yol açarak Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nı geçici olarak devre dışı bırakan saldırılar, tehdit ekseninin coğrafi kapsamını genişletti ve kesintinin etkisini artırdı.

Suudi Arabistan’ın doğusundaki sahalardan Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu’ya bin 200 kilometre boyunca uzanan bu hat, günde yaklaşık 4 ila 5 milyon varil petrol taşıyor. Bu miktar, küresel ham petrol arzının yüzde 4 ila 5’ine denk geliyor ve ihracatın Hürmüz Boğazı’nı bypass ederek gerçekleştirilmesine imkân sağlıyor.

Hedefler açıktı: Suudi Arabistan’ın stratejik derinliğine baskı uygulamak, hava savunma sistemlerini yormaya çalışmak ve Riyad’ın Yemen hükümetine verdiği desteğe ilişkin seçeneklerini daraltmak. El-Alimi’nin kapsamlı bir askeri operasyonun başlatılması için yaptığı ‘sıfır saati’ konuşması dikkate alındığında, Husi milisleri şu ana kadar Riyad’ın stratejik yönelimini değiştirmeyi başaramadı.
 

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, 4 Ekim 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’dan halka seslendiği bir televizyon konuşması yaptı / Fotoğraf: Reuters
Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, 4 Ekim 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’dan halka seslendiği bir televizyon konuşması yaptı / Fotoğraf: Reuters

 

İki boğaz üzerinden enerji alanında kurulan zorlama tuzağı

9 Eylül’de Irak’tan düzenlenen ve Husi milislerinin Kızıldeniz’in güney kıyılarına ve Babu’l Mendeb Boğazı’na doğru ilerleyişiyle aynı zamana denk gelen saldırı, DMO’nun hedeflerine ilişkin iyi bir örnek. 11 Eylül itibarıyla Husiler, DMO ve Hizbullah unsurlarının desteğiyle Babu’l Mendeb’in kuzeyinde ve boğazın ortasında bulunan stratejik Zukar, Haniş ve Mayyun adalarının yanı sıra el-Muha, Huha ve Hays ile Zubab bölgelerini kontrol altına almıştı.

Riyad’a yönelik artan desteğin artık açıkça ortada olduğu görülüyor. G7, Husi saldırıları ile Babu’l Mendeb Boğazı, enerji güvenliği ve küresel tedarik zincirleri arasında açıkça bir bağlantı kurdu.


Kıyı şeridi ile gemilerin geçtiği uluslararası su yolundaki bu genişletilmiş kontrol, İran’ın Arap Yarımadası ve boğazları ile küresel enerji akışları üzerindeki nüfuzunu daha da pekiştirirken, bölgesel güvenlik sorununu da giderek ağırlaştırıyor.

Babu’l Mendeb’e mümkün olduğunca yaklaşılması, Husiler ve DMO’nun gözetleme kapasitesini artırıyor, saldırı ve erken uyarı sürelerini kısaltıyor ve tanksavar güdümlü füzeler ile roketatarlar dahil doğrudan ateşli silahların konuşlandırılmasına imkân sağlıyor.

Bu durum ayrıca İHA’lar, füzeler, roketler, patlayıcı yüklü tekneler ve deniz mayınları açısından gözetleme ile ateş açma arasındaki süreyi kısaltıyor. Söz konusu unsurlar, Kızıldeniz’deki deniz ulaşımını zaten uzak mesafelerden aksatıyordu.

Fiziksel varlığın ötesindeki stratejik önem ise boğaz çevresinde risk yaratma kapasitesinin artırılması ve Husilerin sınır ötesi İHA ve füze kabiliyetlerini sürdürmelerini sağlayacak yasa dışı silah akışının güvence altına alınmasında yatıyor.
 

1 Ekim 2026 tarihinde, Yemen’in Taiz kentinde olduğu belirtilen bir bölgede, Yemen hükümet güçlerinin Husi milislerinin unsurlarını, teçhizatını ve hareketlerini hedef alan saldırılar olarak nitelendirdiği patlamaların ardından yükselen duman (Yemen Silah
1 Ekim 2026 tarihinde, Yemen’in Taiz kentinde olduğu belirtilen bir bölgede, Yemen hükümet güçlerinin Husi milislerinin unsurlarını, teçhizatını ve hareketlerini hedef alan saldırılar olarak nitelendirdiği patlamaların ardından yükselen duman / Görsel: Yemen Silahlı Kuvvetleri Medya Ofisi - Reuters

 

2024 ve 2025 yıllarında karşılaştıkları uluslararası saldırı ve savunma tepkilerinin farkında olan Husiler, Babu’l Mendeb’e doğru ilerlemelerinin siyasi sonuçlarını sınırlamak amacıyla meseleyi ayrı bir dosya olarak ele almaya çalıştı. Eylül ayında elde ettikleri bölgesel kazanımların ardından söylemlerinde uluslararası deniz ulaşımının hâlâ güvenli olduğu konusunda ısrar ederken, Suudi Arabistan’la bağlantılı gemilere yönelik kısıtlamaları sürdürdüler.

Temsilcileri ayrıca Maskat’ta ABD’li yetkililerle bir araya gelerek Washington’a Amerikan deniz taşımacılığının hedef alınmayacağı güvencesini verdi. Benzer mesajlar, şu anda Aspides Operasyonu’na katılan askeri gemilerin sayısını artırmayı değerlendiren Avrupa Birliği (AB) ülkelerine de iletildi.

Husiler, iki boğazdaki krizin ve Hürmüz’e alternatif enerji taşıma güzergahına yönelik doğrudan saldırıların etkisine rağmen Batılı güçleri süreçten uzak tutmaya çalışarak ABD, İngiltere ve AB’nin destek sunma ihtimalini açıkça azaltmaya çalışıyor.

DMO’nun iki boğaz üzerinden çok sayıda cephede yürüttüğü kampanya ise bu hedefin sürdürülebilirliğini giderek azaltıyor. Bir başka kritik geçiş noktasının ele geçirilmesi ve krallığın Hürmüz risklerine karşı güvence olarak elinde tuttuğu stratejik alternatifin hedef alınması, Hürmüz’deki baskının sürmesiyle birleştiğinde, çok katmanlı saldırıların alternatifleri daha az güvenilir ve dayanıklı hale getirmeye çalıştığı bir dönemde boru hattının ve Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen enerji akışlarının değerini artırıyor.

Tahran’ın Hürmüz’ü kapatmasına gerek olmadığı gibi Husilerin ve Iraklı milislerin de sırasıyla her gemiyi hedef alması veya her enerji boru hattını imha etmesi gerekmiyor. Yatay baskının asıl etkisi, her üç seçeneği aynı anda risk altında bırakmasından kaynaklanıyor.

Bu durum, Suudi Arabistan’ın sahip olduğu alternatiflerin çokluğunu stratejik bir kırılganlığa ve savunmasızlığa dönüştürüyor. Bir Husi saldırısı ya da Iraklı milislerin düzenlediği bir saldırı Suudi Arabistan-Husi veya Riyad-Bağdat sorunu olarak, Hürmüz ise ABD-İran-İsrail çatışmasının bir parçası olarak sınıflandırılabilse de, üç hedefin aynı enerji sistemini tehdit etmesiyle Husilerin dosyaları birbirinden ayırma çabası başarısız oluyor.


Gerilimi artırma tuzağı

Savunma ve saldırı kapasitesini çeşitlendiren Yemen hükümeti ile Riyad’a yönelik artan desteğin etkisi şimdiden açıkça görülüyor. G7 ülkeleri, 22 Eylül’de yayımladıkları bildiride Husilerin saldırıları ile Babu’l Mendeb’i, enerji güvenliğini ve küresel tedarik zincirlerini açıkça birbirine bağladı.

İngiltere ve Fransa ise operasyonel düzeyde daha ileri giderek Suudi Arabistan’a savunma taahhütlerinde bulundu ve bölgesel istikrarsızlığın kendi ekonomileri ile küresel sorumlulukları üzerindeki etkisine işaret etti.

iran’ın Arap Yarımadası’nın iki ana enerji arterini ve küresel enerji akışının yüzde 30’undan fazlasını kontrol etmesi, stratejik riskleri artırıyor. Bu durum, Yemen’in öncülüğünde, uluslararası destek ve bölgesel koordinasyonla yürütülecek bir süreci gerektiriyor.


Londra, Suudi savaş uçaklarına havada yakıt ikmali yapmak üzere Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait Voyager uçağını göndermeye başlarken, Paris de Yanbu üzerinden gerçekleşen enerji akışlarını güvence altına almak ve Suudi Arabistan’ın kapasitesini güçlendirmek amacıyla radarlar, gözetleme ekipmanları ve savunma sistemleri konuşlandırma niyetini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Husilere yönelik yeni bir saldırı dalgasını değerlendirirken el-Alimi ile de telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Washington ayrıca Suudi Arabistan ve Yemen hükümetlerine istihbarat ile hedef belirleme desteğini artırdı. Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın diğer iki müttefiki Türkiye ve Pakistan da Husi saldırılarını kınayarak Suudi Arabistan’a destek verme taahhüdünde bulundu; iki ülke sessiz bir şekilde askeri ve istihbarat desteğinin yanı sıra silah transferi de sağlıyor.

Bu durum, Husileri zayıflatmak amacıyla kapsamlı bir savaşa doğrudan dahil olunması seviyesine henüz ulaşmamış olsa da uzak durmak ve harekete geçmemek açıkça stratejik bir seçenek değil. DMO, Husiler ve Irak’taki Haşdi Şabi’nin küresel enerji güvenliği ve Kızıldeniz’deki ticaret açısından oluşturduğu artan tehditler, ortada bir pozisyonu sürdürmeyi giderek zorlaştırıyor.

DMO’nun yönlendirdiği ve Suudi Arabistan’ın bağımlılığını derinleştirmeyi amaçlayan çok cepheli kampanya ise Riyad’ın bu bağımlılığı azaltma motivasyonunu güçlendiriyor. Bunun sonucunda Suudi Arabistan, Husiler ve DMO’nun Babu’l Mendeb’i ele geçirmesi etrafında uluslararası desteği harekete geçirerek stratejik seçeneklerini artırıyor.

Başka bir ifadeyle, Tahran, Husiler ve Iraklı milisler Suudi Arabistan’ın seçeneklerini daraltmada ne kadar başarılı olursa, diğer ülkelerin meşru hükümet ve Riyad’la stratejik bir hizalanma oluşturması için de o kadar fazla gerekçe ortaya çıkıyor. Bu da Suudi Arabistan’ın stratejik seçeneklerini yeniden genişletiyor.
 

3 Ekim 2026’da, şiddetli çatışmaların sürdüğü bir ortamda, Taiz şehrinin batısındaki Cebel Han cephesi yakınlarında Yemen hükümetine bağlı askerler bir kamyonetle ilerliyorlar / Fotoğraf: AFP
3 Ekim 2026’da, şiddetli çatışmaların sürdüğü bir ortamda, Taiz şehrinin batısındaki Cebel Han cephesi yakınlarında Yemen hükümetine bağlı askerler bir kamyonetle ilerliyorlar / Fotoğraf: AFP

 

Yemen’de askeri girişim ve uluslararası destek arayışı

Batı politikası açısından soru, Husilerin Yemen ve Kızıldeniz için uzun vadeli bir tehdit oluşturup oluşturmadığı değil; Washington’ın Yemen, Kızıldeniz, Hürmüz, Suudi Arabistan’ın enerji güvenliği ve bölgesel bağlantı projelerini birbirinden ayrı dosyalar olarak görmeye devam edip edemeyeceğidir.

Bunların hiçbiri, Husilere karşı yeni ve koordinasyondan yoksun bir ABD hava harekâtı çağrısı anlamına gelmiyor. Kısa süreli ve bölgesel olarak koordine edilmeyen operasyonların, Husileri güvenilir biçimde zayıflatmak yerine cesaretlendirme ve onların direniş ve güç söylemlerini besleme riski taşıdığı dikkate alınmalı.

Bunun yerine, Husilerin İran’ın ayakta kalan ve sınır ötesinde faaliyet gösterme kapasitesi en yüksek unsuru olduğu gerçeğinin kabul edilmesi gerekiyor. Husiler, Babu’l Mendeb’ten Hürmüz’e uzanan iki boğaz krizinin ortasında bir başka stratejik geçiş noktasını kontrol ediyor.

İran ekseni de alternatifleri dört yönden hedef alarak küresel enerji piyasalarındaki aksaklıkları azami seviyeye çıkarmaya çalışıyor. İran’ın Arap Yarımadası’nın iki ana enerji damarındaki ve küresel enerji akışlarının yüzde 30’undan fazlasındaki nüfuzu, stratejik riskleri artırıyor. Bu durum, Husileri geri püskürtmek ve nihayetinde zayıflatmak, hatta mümkünse yenilgiye uğratmak amacıyla Yemen’in öncülük ettiği, uluslararası destek gören ve bölgesel olarak koordine edilen bir süreci gerekli kılıyor.

İran’ın yarımadanın güney ucunda güç projeksiyonu için kullandığı araçların ortadan kaldırılması, İran’ın kendisini doğrudan hedef almaktan daha güvenilir bir şekilde zayıflatabilir. Aynı şekilde, uygun kaynaklar ve strateji birbiriyle uyumlu hale getirildiği takdirde Yemen’in Kızıldeniz kıyısının yeniden ele geçirilmesi bir ay içinde gerçekleştirilebilir.

El-Alimi’nin bugün ülkenin geri kalanını kurtarmak ve devlet otoritesini ülke genelinde yeniden tesis etmek amacıyla kapsamlı bir askeri girişim başlatıldığını duyurması, uluslararası stratejik desteği hak eden, bölgesel olarak desteklenen bir Yemen girişiminin başlangıcını oluşturuyor.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

"Yemen hükümeti, Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi’nin kapsamlı bir askeri operasyon başlattığını duyurmasından bir gün sonra, ülkenin batısındaki Babu’l Mendeb ve el-Muha’nın kontrolünü ele geçirdiğini açıkladı"
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi / İllüstrasyon: Al Majalla</p>

related nodes: 
Husiler saldırıları artırıyor: "İran üstünlüğü ele geçirmek istiyor"
Reuters: Türkiye, Husilerle mücadeleye destek amacıyla Suudi Arabistan'a savunma desteği gönderiyor
Husilerin askeri gücü
Type: 
SEO Title: 
Husilerin gerilimi artırma tuzağı… Yemen hükümeti nasıl destek topladı?
copyright Independentturkish: 

Michael Douglas, çılgın anı kitabına eşinin yorumunu açıkladı

Michael Douglas, yeni anı kitabını eşi Catherine Zeta-Jones'un okumak istememesinin muhtemelen en hayırlısı olduğunu söyledi.

İki kez Oscar kazanan aktör perşembe günü Jimmy Kimmel Live'a konuk olduğunda, o günün önceki saatlerinde eşinin Today'e verdiği röportaj kendisine soruldu. Bu röportajda Zeta-Jones, Douglas'ın 40 yıl önceki önceki evliliği sırasında Kathleen Turner'la yaşadığı ilişkiyi ayrıntılarıyla anlatan kitabı okumaya "hiç niyeti olmadığını" açıklamıştı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Perşembe günü Kimmel, "Bunun en hayırlısı olduğunu düşündünüz mü acaba?" diye sordu. Douglas da gülerek "Ah, evet" yanıtını verdi.

Douglas, "Bakın, yani aramızda 25 yaş var" diye açıkladı.

Oyuncu, "Açıkça konuştum, kitaptan bahsettim ve Amazon'da Fırtına'yı (Romancing the Stone) çekerken Kathleen Turner'la ilişki yaşadığımı açıkladım. Catherine o zamanlar 7 yaşındaydı ve eşiyle tanışmasına daha 25 yıl vardı" diye ekledi.

Aktör sözlerini, "Bence o, aramızda bu kadar yaş farkı olduğu için onu ilk kez görmeden önce bir hayat yaşamış olabileceğimi kabul etmek zorunda kaldı" diye sürdürdü.

Kimmel, Zeta-Jones'un evlenmeden önce Douglas'ın "bakir olduğunu" düşündüğünü söyleyerek espri yaptı.

Douglas, "Doğru" diye yanıtladı. 

Bunu sana o mu söyledi?

One Helluva Ride'da Douglas, 13 yıllık evliliğin ardından 2013'te Zeta-Jones'la yaşadığı kısa süreli ayrılığı anlatarak "barışacakları umudunu asla kaybetmediğini" belirtiyor.

Kitapta New York'taki çılgın partilerden, Turner'la ve Temel İçgüdü'deki (Basic Instinct) rol arkadaşı Jeanne Tripplehorn'la yaşadığı ilişkilerden de bahsediyor. Her iki ilişki sırasında da ilk eşi ve oğlu Cameron'ın annesi Diandra Luker'la evliydi.

2000'de Douglas'la evlenen Zeta-Jones perşembe günü verdiği röportajda, eşinin anı kitabını okumayı düşünmediğini söylemişti.
 

Kathleen Turner ve Michael Douglas
Kathleen Turner ve Michael Douglas, 1984 yapımı macera filmi Amazon'da Fırtına'nın çekimleri sırasında ilişki yaşamıştı (20th Century Fox)


Öncelikle, Netflix'in Wednesday'yi ve AMC+ dizisi Kill Jackie olmak üzere iki yeni sezonun çekimleri nedeniyle pek vakti kalmadığını belirtmişti.

Oyuncu, "Eşimi ne kadar sevsem de geceleri yorgunken onunla ilgili bir şeyler okumaya hiç niyetim yok. Hiç yok" diye eklemişti.

Zeta-Jones kendisi okumayı planlamasa da "Başka herkes okumalı" demişti.

Kitapta ilişkilerini ifşa etme kararından Kimmel'a bahseden Douglas "Bu benim hayatımın bir parçasıydı ve bunlar önemli insanlardı" diye konuştu.

Özellikle Kathleen; birlikte üç film çektik. Yani, Amazon'da Fırtına olağanüstü bir filmdi.

Her ikisi de daha önce bunu inkar etse de Douglas ve Turner, 1984'te Meksika'da macera filmini çekerken gizli bir ilişkiye başlamıştı. Douglas'ın eşinin oğullarıyla birlikte seti ziyaret edip hâlâ evli olduklarını Turner'a hatırlatmasıyla bu ilişki sona ermişti.

Douglas'ın bu ilişki hakkındaki itirafı geçen hafta manşetlere taşındığında Turner, People'a yaptığı açıklamada şunları söylemişti: 

Aman Tanrım, 40 yıl önceki bir mesele için ne büyük yaygara! Michael'ı seviyorum ve kitabı keyifle okumayı dört gözle bekliyorum.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/arts-entertainment

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Oyuncunun yeni anı kitabı One Helluva Ride, önceki evliliği sırasında iki rol arkadaşıyla yaşadığı ilişkileri ayrıntılarıyla anlatıyor
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Catherine Zeta-Jones, eşinin&nbsp;yeni anı kitabını okumaya "hiç niyeti olmadığını"&nbsp;perşembe günü söylemişti (AFP)</p>

related nodes: 
Michael Douglas, Julia Roberts'la arasını açan "utanç verici" olayı anlattı
Catherine Zeta-Jones, çocuklarına nepo bebek denmesine çok öfkeli
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Michael Douglas, çılgın anı kitabına eşinin yorumunu açıkladı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/michael-douglas-catherine-zeta-jones-memoir-b3064303.html

Dervişoğlu: Fon krizinde hükümet ve Cumhurbaşkanı hesap vermeli

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, fon krizine ilişkin iddiaların araştırılması için TBMM'de siyasi partilerin eşit sayıda üyeyle katılacağı bir komisyon kurulması çağrısını yineledi.

Dervişoğlu, partisince düzenlenen “İyi Gelecek İçin Emek Çalıştayı” programının çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Fon krizine ilişkin tartışmalar ve kamuoyunda gündeme gelen isim listesi hakkındaki soruya Dervişoğlu, konunun magazin boyutuyla ilgilenmediklerini, iddiaların arkasındaki ilişkilerin ve siyasi bağlantıların araştırılması gerektiğini söyledi.

Dervişoğlu, “Türkiye kamu gözetiminde gerçekleştirilen asrın vurgunuyla karşı karşıyadır. Kimse hesap vermeden bu olaydan kendini kurtaramaz.” ifadelerini kullandı.

TBMM'de siyasi partilerin eşit sayıda üyeyle katılacağı bir komisyon kurulması konusundaki ısrarlarını sürdüreceklerini belirten Dervişoğlu, bilgi kirliliğinin sorumluluğunun süreci yönetenlerde olduğunu savundu.

Hükümet yetkilileri ve ilgili bürokratik kanalların, genel başkan yardımcıları, bakanlar, bakan yakınları veya üst düzey bürokratların iddialarla bağlantısı bulunup bulunmadığını açıklaması gerektiğini dile getiren Dervişoğlu, şöyle konuştu:

“Bu vurgunu, bu soygunu mümkün hale getirebilecek ne kadar aykırılık varsa da onları doğru biçimde tarif etmeye gayret sarf edeceğiz. Hiç kimse buradan kurtulamaz. Birkaç kişinin kellesini vererek, birkaç kişiyi tutuklayarak bu skandaldan kurtulamazlar. Biz kelle değil, buna vesile olan hükümetten ve Cumhurbaşkanı'ndan milletimize hesap vermesini istiyoruz.”

“Zengin de Güler de olup biteni biliyor”

AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin ve AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in açıklamalarına da değinen Dervişoğlu, iki ismin yaşananlar hakkında bilgi sahibi olduğunu ileri sürdü.

Dervişoğlu, konunun parti genel merkezi ve TBMM koridorlarında konuşulduğunu savunarak kamuoyunun iddialar karşısında dikkatli olması gerektiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, kadrolarına yönelik “kirli yöntemler, iftira ve itibarsızlaştırma kampanyalarıyla” operasyon yürütüldüğüne ilişkin sözlerinin hatırlatılması üzerine Dervişoğlu, Erdoğan'a yönelik haksız bir itham veya iftira olmadığını savundu.

Dervişoğlu, “Kendileri için kurdukları savunma mekanizmasının tuzağına düşmeyelim. Dikkatli olalım yani. Onların arzuladığı yerde tartışmayacağım bu konuyu.” dedi.

Gazetecilerin tutuklanmasına tepki

Fon kriziyle ilgili haber yapan gazetecilerin tutuklanması ve bazı gazetecilere ev hapsi uygulanmasına ilişkin soruyu da yanıtlayan Dervişoğlu, söz konusu uygulamaları basına yönelik karşı saldırı olarak değerlendirdi.

Gazetecilere yönelik “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” ile “yanıltıcı bilgiyi yayma” suçlamalarının kullanıldığını belirten Dervişoğlu, basının halkın haber alma hakkı açısından önemli bir işleve sahip olduğunu ifade etti.

Dervişoğlu, gözaltına alınan, ev hapsiyle serbest bırakılan ve tutuklanan basın emekçilerine geçmiş olsun dileklerini ileterek iktidara gazetecilerin mesleki faaliyetleri üzerindeki baskılar konusunda dikkatli davranma çağrısında bulundu.

İzleme Komisyonu için “erken” değerlendirmesi

Dervişoğlu, TBMM'de kurulması gündeme gelen İzleme Komisyonu'na üye gönderip göndermeyeceklerine ilişkin soruya ise “Daha çok erken.” yanıtını verdi.

ANKA

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, fon krizinin araştırılması için TBMM'de siyasi partilerin eşit sayıda üyeyle katılacağı bir komisyon kurulması çağrısını yineleyerek, hükümet ve Cumhurbaşkanı'nın kamuoyuna hesap vermesi gerektiğini söyledi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Dervişoğlu: Fon krizinde hükümet ve Cumhurbaşkanı hesap vermeli
copyright Independentturkish: 

Üç Deniz Krizi, petrol ve gaz akışlarını nasıl yeniden şekillendirdi?

ABD'de dizel rafinaj kârları tüm zamanların en yüksek seviyesine çıkarken, Rusya'nın dizel ihracatının tamamen durduğu bir dönemde ABD'nin dizel ihracatı da rekor seviyelere ulaştı.

Bu gelişme, ABD üretiminin rekor seviyelere yaklaşması, New Mexico eyaletindeki Permian Havzası'nın batı kesimindeki üretimin tarihi zirvesine ulaşması ve ABD Stratejik Petrol Rezervi'nin kaydedilen en düşük seviyeye gerilemesiyle eş zamanlı gerçekleşti.

Bu çerçevede G7 ülkeleri, başta dizel olmak üzere bir kısmı işlenmiş petrol ürünlerinden oluşmak üzere stratejik rezervlerden 100 milyon varil çekilmesi konusunda anlaştı.

G7 ülkeleri, ABD'nin baskısı üzerine dizel ve petrol rezervlerini serbest bırakmayı kabul etti

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

G7 ülkeleri geçtiğimiz cuma günü, Arap Körfezi, Kızıldeniz ve Karadeniz'i kapsayan ‘Üç Deniz Krizi' ile bağlantılı fiyat artışlarını yatıştırmayı hedefleyen ABD baskılarının ardından, ticari rezervlerden 100 milyon varil dizel ve ham petrol serbest bırakma konusunda uzlaştı.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinesinde yürütülecek olan bu tahliye derhal başlayacak ve dört ay sürecek. Trump, Almanya ve Fransa'dan rezervlerini kullanmalarını istemiş, aksi takdirde ABD'nin dizel ihracat kısıtlamasıyla karşı karşıya kalacakları uyarısında bulunmuştu.

Ancak bu kararın piyasalardaki etkisi, birkaç temel nedenden ötürü oldukça sınırlı:

•  Birincisi; bu miktarların krizin başında çekilmesi gerekiyordu, ancak Avrupalı ülkelerin bunu yapmadığı, yükü ABD ve Japonya'nın üzerine bıraktığı anlaşıldı. Başka bir ifadeyle bu miktarlar, geçtiğimiz mart ayında duyurulan 400 milyon varile ek bir miktar niteliği taşımıyor.

•  İkincisi; rezerv çekimi isteğe bağlı olup bağlayıcı bir nitelik taşımıyor.

•  Üçüncüsü; bu miktarların tamamı çekilse dahi, haftalık bazdaki hacmi oldukça sınırlı kalacağı için fiyatlar üzerindeki etkisi zayıf olacak.

•  Dördüncüsü; tamamı piyasaya sürülse bile bu miktar, Pekin'in bu ekim ayında ihracatı durdurma kararının ardından Çin petrol ürünlerinde yaşanan kayıp ile Rusya'nın dizel ihracat yasağını aynı ayın sonuna kadar uzattığını açıklamasının yarattığı açığı kapatmaya ancak yetmekte.

•  Beşincisi; ABD Stratejik Petrol Rezervi'nden yapılan çekimlerde yaşanan keskin düşüşün ardından, şirketlerin bu miktarları hükümetlerden satın mı alacağı yoksa ödünç mü alacağı henüz netlik kazanmış değil.


ABD'nin Venezuela'dan petrol ithalatı günlük 700 bin varili aştı

Tarihsel olarak Venezuela petrolünün büyük kısmı üç ülkeye gitmekteydi: ABD, Çin ve Hindistan. Trump'ın ilk başkanlık döneminde 2018 yılında uygulanan ABD yaptırımlarının ardından bu akışın çoğu Çin ve Hindistan'a kaydı. Başkan Biden'ın Chevron şirketine muafiyet tanımasıyla petrol yeniden ABD'ye akmaya başladı.

Ancak ABD'nin geçen 3 Ocak'ta düzenlenen özel bir operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu tutuklaması üzerine bu sevkiyatlar durdu. Yaptırımların askıya alınmasının ardından ise ihracat, özellikle de ABD yönlü olmak üzere, keskin bir artış gösterdi.

Venezuela ihracatındaki bu artışın petrol piyasalarındaki etkileri, son aylarda ve gelecekte -gecikmeler olabileceği varsayılsa dahi- oldukça büyük. Bu artış, ABD ticaret savaşları, enerji hakimiyeti ve yapay zekâ hakimiyeti denkleminin bir parçası olarak değerlendirilmekte. Tarihsel verilere bakıldığında şu hususlar netleşiyor:

•  Birincisi; Venezuela ham petrol ihracatını artırma fırsatları, özellikle de mevcut seviyelerin üç katından fazla olan eski düzeylerine dönmesi halinde son derece yüksek.

•  İkincisi; ABD yaptırımlarından en çok zarar gören ülkeler İspanya, Hindistan ve bazı Güney Amerika ülkeleri.

•  Üçüncüsü; Hürmüz krizinden bu yana Venezuela petrol ihracatındaki artıştan faydalanan ülkeler ABD, Hindistan ve İspanya olurken, Venezuela petrolünü kaybeden ülke Çin.

•  Dördüncüsü; ABD'nin Venezuela'dan yaptığı petrol ithalatındaki artış, başta Irak olmak üzere diğer ülkelerden yapılan ithalatın pahasına gerçekleşti; gelecekteki olası artışlar ise Kanada petrolünün pahasına olacak.
 

ShapeCreated with Sketch. Fotoğraflarla dünyadan haberler

Hepsini göster 30

Fotoğraflarla dünyadan haberler

  • 1/30

    28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP)
  • 2/30

    27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP)
  • 3/30

    26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP)
  • 4/30

    25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP)
  • 5/30

    24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters)
  • 6/30

    23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP)
  • 7/30

    21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP)
  • 8/30

    20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP)
  • 9/30

    19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP)
  • 10/30

    18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP)
  • 11/30

    17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP)
  • 12/30

    16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP)
  • 13/30

    15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP)
  • 14/30

    14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP)
  • 15/30

    13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP)
  • 16/30

    12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP)
  • 17/30

    11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP)
  • 18/30

    10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP)
  • 19/30

    9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP)
  • 20/30

    8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters)
  • 21/30

    7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters)
  • 22/30

    6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP)
  • 23/30

    5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP)
  • 24/30

    4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP)
  • 25/30

    3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP)
  • 26/30

    2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP)
  • 27/30

    1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP)
  • 28/30

    31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP)
  • 29/30

    30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP)
  • 30/30

    29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)


Çin artık Venezuela petrolü alamamakta ve onun yerini ana ithalatçı olarak ABD almış durumda. Olayların kronolojisine bakıldığında bir başka detay daha ortaya çıkıyor: ABD, Meksika Körfezi'nde Venezuela ham petrolü stokladı ve Hürmüz'ün kapatılmasının ardından Irak'tan yapılan ithalatın yerini bu ham petrol ile doldurdu.

ABD rafinerileri açısından bakıldığında, fiili farklılıklarına rağmen Venezuela ve Irak petrolleri birbirinin ikamesi işlevini görüyor. Dolayısıyla bunun etkisi şimdiden görülmüştür; Venezuela ham petrolü olmasaydı ABD, Hürmüz krizinden daha fazla zarar görecekti ve bu petrol, Irak ham petrolünün yokluğunun yarattığı etkiyi hafifletmiştir.

Geleceğe gelince; veri kayıtları tek bir şeyi gösteriyor: Kanada'dan yapılan ithalat artışı Venezuela ham petrolünün pahasına gerçekleşmiştir ve aralarındaki ters korelasyon açıktır. Kanada'dan yapılan ithalat ne zaman yükselse, Venezuela'dan yapılan ithalat düşmektedir.

Ham petrol kalitelerinin farklılığı nedeniyle bunun gerçekleşemeyeceğini söyleyenler aynı anda hem haklı hem de haksızdır; teknik açıdan iki petrolün kalitesi birebir aynı değildir ancak rafinaj açısından bakıldığında küçük bir ayarlama onları birbirinin ikamesi haline getirmeye yetmektedir.


Rusya'nın LNG ihracatı eylül ayında rekor seviyeye yükseldi

Hürmüz krizi Rusya'ya büyük ölçüde yaradı. Ukrayna saldırıları nedeniyle bir miktar üretim kaybı yaşamış olsa da, yükselen fiyatlar üretim ve ihracattaki düşüşten kaynaklanan kayıpları telafi etti. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tarafında ise Rusya yalnızca fiyat artışlarından yararlanmakla kalmadı; aynı zamanda Kuzey Deniz Yolu üzerinden Çin'e yapılan sevkiyatları ve miktarları da artırdı.

Rusya'nın LNG ihracatı eylül ayında rekor kırmakla kalmayıp, Çin'e yapılan kargolar da tarihi zirvesine ulaştı; Avrupa'ya yapılan ihracat ise aylık bazda yüzde 44 oranında artış gösterdi. Bu durum iki net göstergeye işaret ediyor:

•  İlki; Çin yönlü artışın, ABD yaptırımlarına tabi olan Arctic LNG 2 projesindeki hareketliliğin yükselmesinden kaynaklanmasıdır.Bu durum, yaptırımlara rağmen Rusya'nın bu tür projelere devam etme kararlılığını göstermektedir. Tüm bu ihracatın Çin'e gitmiş olması, ABD'nin bu akışı engelleyemediği anlamına gelmektedir.

•  İkincisi; Avrupa'ya yapılan artışın, yaptırıma tabi olmayan tek tesis konumundaki Yamal LNG Tesisi'nden kargoların bu bölgeye yönlendirilmesinden kaynaklanmasıdır. Avrupa'nın Rus gazına olan bu bağımlılığı AB'nin Rus gazı ithalat yasağını uygulamayı büyük olasılıkla erteleyeceğini göstermektedir. Başka bir deyişle, yasak kararı bir gün uygulanana kadar kâğıt üzerinde kalmaya devam edecektir.

Özetle; ne dizel krizinden ne de gaz krizinden bir çıkış yolu bulunmaktadır. Üç Deniz Krizi varlığını sürdürdüğü sürece, dizel ve gaz krizleri de devam edecektir.

 

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bu makale Independent Türkçe için Independent Arabia gazetesinden çevrilmiştir.

Independent Arabia

Rekor seviyedeki dizel fiyatları ve sınırlı stok salınımı
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Almanya'nın Gelsenkirchen kentinde, dizel, benzin ve kalorifer yakıtının üretildiği Klesch Petrol Rafinerisi'nin tanker parkında demirlemiş bir tanker, 2 Ekim 2026 / Fotoğraf: AP</p>

Label: 
Type: 
SEO Title: 
Üç Deniz Krizi, petrol ve gaz akışlarını nasıl yeniden şekillendirdi?
copyright Independentturkish: 

En önemli müttefikini kaybetmesinin ardından Abiy Ahmed'i yeni döneminde neler bekliyor?

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, yeni dönemine ülkesinin Kızıldeniz’e erişim hedefinden ve “dış tehditler” karşısında ülkenin birliğinden vazgeçmeyerek başladı. Ahmed, önceki döneminin en önemli müttefiklerinden biri olan Eritre’yi ise artık bir müttefik değil, karşı taraf olarak görüyor.

Etiyopyalı iki araştırmacının Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmelere göre yeni dönemde hükümetin öncelikleri arasında halkın ve bölgelerin ihtiyaçlarına cevap vermek, anlaşmazlıklara barışçıl çözümler üretmek ve özellikle Kızıldeniz’e erişim konusunda karşılıklı çıkar ve fayda temelinde komşu ülkelerle diyaloğu geliştirmek bulunuyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

50 yaşındaki Abiy Ahmed, geçen pazartesi günü yemin ederek resmen ikinci dönemine başladı. Hükümetin oluşturulmasıyla gerçekleştirilen oturum, 1 Haziran’da düzenlenen ve 54 milyondan fazla Etiyopyalının katıldığı yedinci genel seçimin ardından ülkenin siyasi ve kurumsal tarihinde yeni bir dönemin başlangıcına işaret etti.

Etiyopya Haber Ajansı salı günü yaptığı bir haberde, yeni hükümetin "son yıllarda ekonominin ve kamu sektörünün çeşitli alanlarında hayata geçirilen bir dizi reform ve kalkınma programını devraldığını" bildirdi.


İç meseleler

Etiyopya-Afrika ve Arap ilişkileri araştırmacısı Zahid Zeydan’ın belirttiğine göre Abiy Ahmed, ilk kez Nisan 2018’de göreve geldi ve istifa eden selefi Hailemariam Desalegn’in görev süresinin kalan bölümünü tamamlamak üzere geçiş dönemini yönetti.

Ahmed’in seçimle elde ettiği ilk resmi dönem ise partisinin parlamento seçimlerini kazanmasının ardından Ekim 2021’de başladı ve beş yıl sürdü. Mevcut ikinci dönem ise partisinin yeniden çoğunluğu elde etmesinin ardından bu ekim ayında başladı.

Zeydan, "Abiy Ahmed başkanlığındaki hükümetin yeniden kurulmasının ardından hayat pahalılığıyla mücadele, bölgelerin ihtiyaçlarının desteklenmesi ve küresel krizlerin Etiyopya üzerindeki doğrudan etkilerinin yönetilmesi gibi iç meseleler ön plana çıkıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Zeydan, Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki krizlerin petrol fiyatlarını yükseltmesi gibi gelişmelerin Etiyopya’yı doğrudan etkilediğine dikkat çekti.

Bununla birlikte Zeydan, Abiy Ahmed’in geçmişteki tüm müttefiklerini kaybetmediğini belirterek, "Bu hareketlerin içinde bölünmeler yaşandı ve bazı kesimler hükümeti destekliyor" ifadelerini kullandı.

Etiyopyalı yazar ve siyaset araştırmacısı Abdüşşekur Abdüssamed ise yeni hükümetin “Etiyopya halkının kendisine duyduğu güvenin ağırlığını ve sorumluluğunu taşıdığını” belirterek, kapsamlı reform sürecinin sürdürüleceğini söyledi.

Abdüssamed, iç sorunların ele alınarak fırsatlara dönüştürülmesinin yeni hükümetin önündeki başlıca görevlerden biri olduğunu belirtti. Bu kapsamda ekonomik reformların uygulanmasına devam edilmesi ve reformların yol açabileceği sosyal ve siyasi sonuçların yönetilmesi gerektiğini ifade etti.
 

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ve bazı bakanları / Fotoğraf: Etiyopya Haber Ajansı (Arşiv)
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ve bazı bakanları / Fotoğraf: Etiyopya Haber Ajansı (Arşiv)

 

Kızıldeniz'e erişim hedefi

Abiy Ahmed’in önümüzdeki beş yıllık döneme ilişkin yaklaşımı, göreve başlamasının ardından yaptığı ilk açıklamalarda da kendisini gösterdi. Ahmed, birlik vurgusu yaparken Kızıldeniz’e erişim sağlama sürecini tamamlamaya kararlı olduğunu belirtti. Bu tutum, Mısır ve Eritre’nin söz konusu girişime yönelik belirgin itirazlarına rağmen sürüyor.

Etiyopya, Eritre’nin 1993’te bağımsızlığını kazanmasından bu yana denize kıyısı bulunmayan bir ülke konumunda.

Abiy Ahmed pazartesi günü parlamentoda yaptığı konuşmada, ülkesinin “kendisine yönelik tehditlerle mücadele etmeye ve bunları bertaraf etmeye tamamen hazır olduğunu" söyledi. Ahmed ayrıca, "yeni kurulan uzlaşı ve birlik devletinin liderliğinin Etiyopya’nın ulusal çıkarlarını korumaya ve ülkenin hedeflerini gerçekleştirmeye kararlılıkla devam edeceğini” ifade etti.

Ahmed, yönetiminin “diyalog, karşılıklı fayda ve alıp verme temelinde denize erişim sağlamaya aktif biçimde çalışacağını” ve bunun yanı sıra ulusal kalkınmayı ve büyük altyapı projelerini ilerletmeye devam edeceğini belirtti.


Gerilim ve karşılıklı suçlamalar

Bu açıklamalar, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi ile federal güçler arasında 23 Eylül’de başlayan çatışmalardan yaklaşık bir hafta sonra yapıldı. Çatışmalar, Etiyopya’da 2020-2022 yılları arasında yaşanan yıkıcı iç savaşın yeniden başlaması ve çatışmaların yayılması yönündeki endişeleri artırdı.

Eritre ise Etiyopya’nın denize ulaşmak ve Kızıldeniz kıyısındaki Assab Limanı’nın kontrolünü ele geçirmek amacıyla topraklarına girmesinden endişe ediyor.

Etiyopya, Eritre, Mısır ve Sudan ordusunu Tigray Halk Kurtuluş Cephesi’ni desteklemekle suçluyor. Söz konusu taraflar ise bu suçlamaları reddediyor. Addis Ababa ile Kahire arasındaki ilişkiler de Etiyopya’nın Nil Nehri üzerinde inşa ettiği Hedasi (Rönesans) Barajı nedeniyle gergin. Mısır, barajın kendi su payını olumsuz etkileyebileceğinden endişe ediyor.

Abdüşşekur Abdüssamed’e göre Abiy Ahmed’in dış politikadaki öncelikleri arasında komşu ülkelerle ilişkileri güçlendirmeyi sürdürmek ve denize erişim projesini uzlaşı yoluyla hayata geçirerek Etiyopya’nın ihtiyaç ve taleplerini karşılayacak bir sonuca ulaştırmak bulunuyor.

Zahid Zeydan ise Abiy Ahmed hükümetinin dış politikada “barışçıl çözümlere yöneleceğini ve Mısır, Eritre ve diğer ülkelerle diyaloğu sürdüreceğini” belirtti. Zeydan ayrıca hükümetin siyasi ve medya baskılarını reddedeceğini, çünkü bu baskıların Etiyopya’daki gerçekliği değiştirmeyeceğini veya Addis Ababa’nın haklarını etkilemeyeceğini ifade etti.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Şarku'l Avsat

"Başbakan, iç ve dış krizler karşısında ülkenin birlik ve bütünlüğünün önemini vurguladı"
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Başbakan Abiy Ahmed, pazartesi günü yemin ederek görevine başladı / Fotoğraf: Etiyopya Haber Ajansı</p>

related nodes: 
Abiy Ahmed, Afrika Boynuzu'nu nasıl aleyhine çevirdi?
Dünün düşmanları aynı safta: Etiyopya'da 7 örgüt Abiy Ahmed'e karşı neden birleşti?
Etiyopya'nın herkese uygun savaşı: Kızıldeniz denklemi değiştirecek mi?
Type: 
SEO Title: 
En önemli müttefikini kaybetmesinin ardından Abiy Ahmed’i yeni döneminde neler bekliyor?
copyright Independentturkish: 

Bakan Gürlek: İki faili meçhul cinayet daha aydınlatıldı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Kırşehir ve Samsun'da geçmiş yıllarda işlenen iki cinayetin daha aydınlatıldığını belirterek, faili meçhul suçlara ilişkin çalışmalar kapsamında bugüne kadar 60 dosyada 67 cinayetin çözüme kavuşturulduğunu bildirdi.

Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, hiçbir faili meçhul dosyanın karanlıkta kalmaması ve mağdurların adalet beklentilerinin karşılanması amacıyla çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade etti.

Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda, cumhuriyet başsavcılıkları ve kolluk birimlerinin çalışmalarıyla iki dosyanın daha aydınlatıldığını aktaran Gürlek, bugüne kadar 67 maktul ve 7 yaralıya ilişkin 60 dosyanın çözüme kavuşturulduğunu kaydetti.

Kırşehir'de 20 yıllık dosya yeniden incelendi

Gürlek'in paylaştığı bilgilere göre, Kırşehir'in Akpınar ilçesinde 5 Şubat 2006'da ailesi tarafından kayıp başvurusu yapılan Rıza Güzel'e ilişkin dosya yeniden ele alındı.

Tanık beyanları, aile bireylerinin çelişkili ifadeleri ve HTS/iletişim kayıtlarının teknik incelemesi sonucunda olayın kasten öldürme olduğuna ilişkin delillere ulaşıldı.

Üç ilde 6 adrese düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 7 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerin yer göstermesi üzerine Güzel'e ait olduğu değerlendirilen kemik parçaları ele geçirildi.

Adliyeye sevk edilen şüphelilerden 2'si tutuklandı, 1'i hakkında adli kontrol kararı verildi.

Samsun'daki cinayet teknik analizlerle çözüldü

Samsun'un Çarşamba ilçesinde 1 Haziran 2013'te Arif Yılmaz'ın ateşli silahla öldürülmesine ilişkin faili meçhul dosya da gelişen teknolojik imkanlar doğrultusunda yeniden incelendi.

Mevcut deliller ve tanık ifadelerinin yanı sıra daha önce haklarında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilenler de dahil 28 kişiye ait iletişim verileri karşılaştırıldı.

Teknik analizler ve yeni tanık beyanları doğrultusunda olayla bağlantılı olduğu belirlenen 2 şüpheli gözaltına alındı. Şüpheliler, çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı.

"Sorumluların hesap vermesi için çalışmaktan vazgeçmeyeceğiz"

Bakan Gürlek, soruşturmaları yürüten Çarşamba ve Kırşehir Cumhuriyet başsavcılıkları ile Samsun ve Kırşehir İl Jandarma Komutanlıklarına teşekkür etti.

Gürlek, açıklamasında, "Adaletin izini sürmekten, yıllardır cevapsız kalan soruları aydınlatmaktan ve sorumluların hukuk önünde hesap vermesi için çalışmaktan vazgeçmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Independent Türkçe

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Kırşehir ve Samsun'da geçmiş yıllarda işlenen iki cinayetin daha aydınlatıldığını, faili meçhul suçlara ilişkin çalışmalar kapsamında bugüne kadar 60 dosyada 67 cinayetin çözüldüğünü bildirdi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakan Gürlek: İki faili meçhul cinayet daha aydınlatıldı
copyright Independentturkish: 

Lüks tüketim sektörü üzerindeki baskı artıyor

Çin'in vergi denetimlerini sıkılaştırması ve ABD'de tüketici harcamalarının yavaşlamasıyla lüks tüketim sektörü üzerindeki baskı arttı.

Yaklaşık 350 milyar dolarlık sektörün gelecek haftadan itibaren açıklanacak üçüncü çeyrek sonuçlarında bu gelişmelerin etkisinin görülmesi bekleniyor.

Sektörün en büyük şirketlerinden LVMH ve Hermes'in hisseleri bu yıl yaklaşık yüzde 40 değer kaybetti. Gucci'nin sahibi Kering'in hisselerindeki düşüş ise yüzde 29'a ulaştı. Hisseler, yatırımcıların sektöre yönelik beklentilerinin zayıflamasıyla son yılların en düşük seviyelerine yakın işlem görüyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Pekin yönetiminin yeni vergi kuralları kapsamında, varlıklarını vergi yükümlülüklerinden korumak için yurt dışındaki tröstleri kullanan varsıl Çinlilerin geçmiş yıllara ait vergilerini beyan edip ödemeleri için 22 Ekim'e kadar süre tanındı.

Reuters'ın analizine göre bu durum, Çinli tüketicilerin lüks ürünlere talebini olumsuz etkileyebilir.

Dünyadaki lüks tüketim harcamalarının yaklaşık beşte birini gerçekleştiren Çinli tüketiciler, uzun süre sektörün büyümesinde belirleyici rol oynadı. Ancak ülkedeki talep, pandemiden bu yana ciddi biçimde zayıfladı.

ABD'de harcamaların yavaşlaması da sektör üzerinde baskı yaratıyor. Citi'nin kredi kartı harcamalarına dayanan verilerine göre, ABD'de lüks ürünlere yönelik harcamalar eylülde üst üste üçüncü ay geriledi. Genel tüketici güvenindeki zayıflama ve kasımda yapılacak ara seçim öncesinde ekonomiye ilişkin artan kaygılar da bu düşüşe eşlik etti.

Diğer yandan Modern Diplomacy'nin analizinde, İran savaşının da lüks markaların karşı karşıya olduğu sorunları artırdığına işaret ediliyor.

Sektördeki olumlu gelişmelerden biri ise üst segment mücevherlere talep oldu. Varlıklı tüketicilerin daha kalıcı değer sunduğunu düşündüğü altın ve diğer değerli metallere yönelmesi, Richemont bünyesindeki Cartier gibi markalar için olumlu bir etki yarattı.


Independent Türkçe, Reuters, Modern Diplomacy

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

ABD'de harcamaların yavaşlaması ve Çin'deki vergi denetimleri sektördeki büyümeyi olumsuz etkiliyor
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Louis Vuitton, Şanghay'daki gemi şeklinde tasarlanmış mağazasını geçen yıl açmıştı (Reuters)</p>

related nodes: 
Tayland ekonomisi 30 yıllık durgunluğu aşmaya çalışıyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Lüks tüketim sektörü üzerindeki baskı artıyor
copyright Independentturkish: 

Bahçeli: Terörsüz Türkiye devlet politikasıdır, terörle mücadelede geri dönüş yoktur

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, kamuoyunda "fon krizi" olarak bilinen gelişmelerde iki bakan hakkındaki iddiaların hukuki süreç tamamlanmadan değerlendirilmesini eleştirerek, sabırlı olunması çağrısında bulundu.

Bahçeli, partisinin genel merkezinde düzenlenen Siyaset ve Liderlik Okulu 24. Dönem Açılış Töreni öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Fon kriziyle ilgili iddialar hakkında henüz hukuki araştırmalar tamamlanmadan yorumlar yapıldığını belirten Bahçeli, bunun yanlış bir yaklaşım olduğunu ifade etti.

Bahçeli, konunun farklı siyasi çevreler tarafından çeşitli biçimlerde yorumlandığını belirterek, şunları kaydetti:

"Bu anlaşmazlık siyaseti gerginleştirir, siyaset dilini ağırlaştırır, iftira, yalan ve dolana çok büyük fırsat tanır. Onun için bu toplumda yaşayan insanlar olarak devletimize, yargımıza, değerli araştırmacı arkadaşlarımıza ve Türkiye'de konular üzerinde çalışma yapan başta Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin değerli mensupları olmak üzere her türlü araştırmayı yapmaya da adım atmak suretiyle sonuçlandırmalarında yarar vardır. Bakanlarımızı daha hiç sonuç almadan böyle bir suçlamayı yapmak veya bunların içlerinden kimler olduğunu tahmin ederek bazı yorumlar sunmak hattızatında siyasete ihanettir, insanlığa saygısızlıktır."

Suçlamalarda dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Bahçeli, "Bu memlekete hizmet eden her insan eli öpülecek insandır. Suçlarken çok dikkatli olmalıyız. Var ise bir suç gereği de yapılmalıdır. O da ayrı bir konudur. Onun için biraz sabırla beklemekte fayda var." ifadelerini kullandı.

Bahçeli, siyasilerin ve televizyon programlarında değerlendirmelerde bulunan kişilerin, Türkiye'nin ve dünyanın önemli meselelerinin bulunduğu bir dönemde ülkeyi tek bir konuya odaklamasının doğru olmadığını belirterek, sürecin yargı ve Meclis çalışmaları çerçevesinde sonuçlandırılması gerektiğini söyledi.

"Terörsüz Türkiye çalışmaları sağlıklı yürüyor"

Bahçeli, Terörsüz Türkiye sürecinin bundan sonraki aşamalarına ve TBMM'de kurulması gündeme gelen komisyona ilişkin soruya, çalışmaların sağlıklı yürüdüğü ve Türkiye'nin önemli mesafeler katettiği yanıtını verdi.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin sürecin sahibi olduğunu vurgulayan Bahçeli, "Terörsüz Türkiye artık bir devlet politikası haline dönüşmüştür. Bu politikanın da uygulama alanları bellidir. Yürütme, yasama ve yargıdır. Onları da dikkate alarak çalışmalar hızla devam ediyor." dedi.

Türkiye'yi yeniden çıkmaza sokabilecek, toplumu ayrışmaya ve çatışmaya sürükleyebilecek söz ve davranışlardan uzak durulması gerektiğini belirten Bahçeli, Meclis'te komisyonların oluşturulduğunu ve ilgili yasanın yüksek bir oy oranıyla kabul edilerek uygulamaya geçtiğini söyledi.

Yasa kapsamında bazı kurumların oluşturulması ve faaliyete başlaması aşamasına gelindiğini kaydeden Bahçeli, terörle mücadelede geri dönüşün mümkün olmadığını ifade etti.

Bahçeli, herkesin kardeşlik ruhuyla hareket etmesi gerektiğini belirterek, yasa kapsamında öngörülen kurumların kurulması ve sorumlulukların ilgili taraflara verilmesi çağrısında bulundu.

Bu kapsamda "Barış Sürecinde Siyasallaşma Koordinatörlüğü" ifadesini kullanan Bahçeli, İmralı'da bulunan kişinin de bu sıfatı taşımasının hakkı olduğunu savundu. Bahçeli, silahların bırakılması ve şiddetin sona erdirilmesi yönündeki açıklamaların dikkate alınarak sürece toplumsal destek verilmesi gerektiğini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da Meclis ile birlikte kararlılıkla çalışmaları sürdürdüğünü belirten Bahçeli, Türkiye'nin terörden arınması, bölgede lider ülke konumuna ulaşması ve toplumun huzur içinde yaşaması için çaba gösterilmesi gerektiğini söyledi.

Bahçeli, Milliyetçi Hareket Partisi olarak süreçteki tutumlarının değişmeyeceğini belirterek, "Bizim Milliyetçi Hareket Partisi olarak sözümüz sözdür. Ne söylemişsek arkasındayız. Geri dönüşümüz de yoktur." ifadelerini kullandı.

Cumhuriyet'in 103. yılı için hazırlanan marşı değerlendirdi

Bahçeli, talimatıyla 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla hazırlanan ve Terörsüz Türkiye, milli birlik ve kardeşlik vurguları içeren marşa ilişkin değerlendirmede de bulundu.

Ekim ayının Cumhuriyet'in kuruluşuna ve gelişimine katkı sağlanan bir dönem olduğunu belirten Bahçeli, marşı beğendiğini ifade ederek, emeği geçenlere teşekkür etti.

Bahçeli, marşı yazanları ve besteleyenleri kutlayarak, Milliyetçi Hareket Partisi olarak Cumhuriyet Bayramı'nı söz konusu marşla Türkiye genelinde kutlayacaklarını söyledi.

ANKA

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin, “Terörsüz Türkiye artık bir devlet politikası haline dönüşmüştür” diyerek terörle mücadelede geri dönüşün mümkün olmadığını söyledi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 14:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bahçeli: Terörsüz Türkiye devlet politikasıdır, terörle mücadelede geri dönüş yoktur
copyright Independentturkish: 

Kremlin: Putin, İran'ın çatışmaya çözüm önerisini Trump'a iletti

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın onayıyla İran'ın çatışmanın olası çözümüne ilişkin görüşlerini ABD Başkanı Donald Trump'a ilettiğini belirtti.

Peskov, gazetecilere yaptığı açıklamada, Putin'in Trump ile dün gerçekleştirdiği telefon görüşmesine ilişkin bilgi verdi.

Türkmenistan'da düzenlenen Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Devlet Başkanları Zirvesi sırasında Putin'in Pezeşkiyan ile iki kez görüştüğünü aktaran Peskov, görüşmelerden birinde Putin'in, Trump ile yapacağı telefon görüşmesi hakkında İran Cumhurbaşkanı'na bilgi verdiğini kaydetti.

Peskov, “Putin, İran Cumhurbaşkanı'nın onayıyla, İran tarafının çatışmanın olası çözümüne ilişkin görüşünü Trump'a iletti.” ifadelerini kullandı.

Ukrayna meselesi de ele alındı

Putin ile Trump arasındaki telefon görüşmesinde Ukrayna meselesinin de ele alındığını belirten Peskov, Rusya Devlet Başkanı'nın ABD tarafının gerilimi azaltmaya yönelik bazı önerilerini anlayışla karşıladığını söyledi.

Peskov, görüşmenin büyük bölümünün Trump'ın girişimiyle Ukrayna meselesinin çözümüne ayrıldığını ve iki liderin konuyu ayrıntılı biçimde değerlendirdiğini aktardı.

Trump'tan dizel yakıt açıklaması

ABD Başkanı Trump, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından görüşmeyi “son derece başarılı” olarak nitelendirmişti.

Trump, Rusya'nın ABD ve küresel pazara derhal 300 bin tonun üzerinde dizel yakıt tedarik etmesi, kasım boyunca buna 500 bin ton daha eklemesi ve ardından 1 milyon ton teslim etmesi konusunda mutabakata varıldığını belirtmişti.

Trump ayrıca, dizel rafinerilerinin durumuna bağlı olarak Rusya'nın kısa süre içinde ilave 3 milyon ton dizel yakıt teslim edeceğini kaydetmişti.

AA

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in İran tarafının çatışmanın olası çözümüne ilişkin görüşünü ABD Başkanı Donald Trump'a ilettiğini bildirdi
Cumartesi, Ekim 10, 2026 - 14:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kremlin: Putin, İran'ın çatışmaya çözüm önerisini Trump'a iletti
copyright Independentturkish: 

Bayraklı'daki soruşturmada önceki dönem Belediye Başkanı Serdar Sandal dahil 22 kişi tutuklandı

İzmir’de Bayraklı Belediyesi iştiraki BAYBEL AŞ’ye yönelik soruşturma kapsamında adliyeye sevk edilen 42 kişiden 22’si tutuklandı, 15’i adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, 5 kişi ise hakimlik sorgusunun ardından serbest kaldı.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, aralarında eski Bayraklı Belediye Başkanı Serdar Sandal, CHP Bayraklı İlçe Başkanı Didem Gültekin, BAYBEL AŞ Yönetim Kurulu Başkanı B.U. ve şirketin eski yönetim kurulu başkanı ile YENİ Parti Bayraklı Belediye Meclis Üyesi M.C.S.’nin de bulunduğu 48 kişi hakkında gözaltı kararı verilmiş, 47’si 6 Ekim’de gözaltına alınmıştı. Sabah saatlerinde emniyetteki işlemlerin ardından 5 kişi serbest bırakılırken, 42 kişi adliyeye sevk edildi.

Adliyeye sevk edilen 42 kişiden 22’si’ tutuklandı, 15’i adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, 5 kişi ise hakimlik sorgusunun ardından serbest kaldı.

Tutuklanan kişiler arasında eski Bayraklı Belediye Başkanı Serdar Sandal bulunurken CHP Bayraklı İlçe Başkanı Didem Gültekin adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

ANKA

İzmir’de Bayraklı Belediyesi iştiraki BAYBEL AŞ’ye yönelik soruşturma kapsamında adliyeye sevk edilen 42 kişiden 22’si tutuklandı, 15’i adli kontrol şartıyla, 5’i ise hakimlik sorgusunun ardından serbest bırakıldı
Cuma, Ekim 9, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bayraklı'daki soruşturmada önceki dönem Belediye Başkanı Serdar Sandal dahil 22 kişi tutuklandı
copyright Independentturkish: 

Fon soruşturmasında iki gazeteci tutuklandı, Saymaz ve Ağırel adli kontrolle serbest bırakıldı

“Fon krizi” soruşturması kapsamında gözaltına alınan gazeteciler Şaban Sevinç ile Mustafa Balcı, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla tutuklandı. İfadeye çağrılan gazeteciler İsmail Saymaz ile Murat Ağırel ise adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, dün akşam gazeteciler İsmail Saymaz, Murat Ağırel ve Şaban Sevinç’in fon soruşturmasına ilişkin basın yayın organları ve sosyal medya üzerinden kamuoyunu yanıltıcı nitelikte açıklamalar yaptıkları iddiasıyla ifadeye çağrıldıklarını duyurdu.

Gazeteci Mustafa Balcı da aynı saatlerde ifade vermek üzere adliyeye çağrıldığını açıkladı. Ancak ilerleyen saatlerde Balcı ile Sevinç gözaltına alındı.

Bu sabah Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ne götürülen iki gazeteci, saat 15.30 sıralarında tutuklama talebiyle hakimliğe sevk edildi.

Saat 21.00 sıralarında kararını açıklayan Sulh Ceza Hakimliği, Sevinç ile Balcı’nın “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla tutuklanmasına hükmetti.

Gün içinde adliyeye giden Murat Ağırel ile İsmail Saymaz ise imza yükümlülüğü ve yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirleri talebiyle hakimliğe sevk edildi. Hakimlik, iki gazetecinin adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasına karar verdi.

ANKA

“Fon krizi” soruşturması kapsamında gazeteciler Şaban Sevinç ve Mustafa Balcı tutuklanırken, İsmail Saymaz ve Murat Ağırel adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı
Cuma, Ekim 9, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Fon soruşturmasında iki gazeteci tutuklandı, Saymaz ve Ağırel adli kontrolle serbest bırakıldı
copyright Independentturkish: 

Panama'da 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumundan (USGS) yapılan açıklamaya göre, Panama'nın güney ucuna yakın Pitaloza Arriba bölgesinde meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki deprem, yaklaşık 10 kilometre derinlikte kaydedildi.

Başkent Panama City'de de hissedilen depremin ardından doğu Pasifik'te kıyısı bulunan bölgeler için tsunami uyarısı verildi.

AA

Orta Amerika ülkesi Panama'nın güneyinde 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geldiği bildirildi
Cuma, Ekim 9, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Panama'da 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi
copyright Independentturkish: 

Kılıçdaroğlu: Yolsuzluk işine bulaşan CHP’li belediye başkanı istemiyorum

CHP’nin eski Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın AK Parti’ye katılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Tugay’ın aday gösterilmemesi yönündeki görüşünü dönemin CHP Genel Başkanı Özgür Özel’e ilettiğini belirten Kılıçdaroğlu, “Yolsuzluk işine bulaşan CHP'li belediye başkanı istemiyorum. Halka hizmet eden, halka hesap veren belediye başkanı istiyorum” dedi.

KRT TV’de katıldığı programda konuşan Kılıçdaroğlu, Cemil Tugay’ın Karşıyaka Belediye Başkanlığı dönemindeki çalışmalarını yetersiz bulduğunu ve bazı iddialar üzerine inceleme yapılmasını istediğini söyledi.

Tugay’ın daha sonra İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olarak aday gösterilmesine karşı çıktığını belirten Kılıçdaroğlu, kurultay sonrasında Özgür Özel ile yaptığı görüşmede bu konudaki düşüncelerini aktardığını ifade etti.

Kılıçdaroğlu, Tugay’ın bir arsa satışından milyonlarca lira avantaj sağladığını öne sürerek, “Karşıyaka'da beceriksiz olan, doğru dürüst hizmet sunamayan bir kişi maalesef daha sonra Büyükşehir Belediye Başkanı yapıldı. İzmirlilere de doğru dürüst hizmet götüremedi. Sonradan da AK Parti'ye geçti” diye konuştu.

“Çıkar üzerine kurulan siyaset partinin aleyhine oldu”

Özel ile yaptığı görüşmenin içeriğinin daha sonra Tugay’a aktarıldığını iddia eden Kılıçdaroğlu, bu görüşmenin ardından Tugay’ın büyükşehir belediye başkanlığına aday gösterilmesini eleştirdi.

Kılıçdaroğlu, “Çıkar üzerine kurulan siyaset, her zaman bu partinin aleyhine olmuştur. Bu kişiyi getirdiler, Büyükşehir Belediye Başkanı yaptılar. Faturasını sadece Özgür Bey değil, CHP değil, İzmirliler ödüyor” ifadelerini kullandı.

Tugay’ın adaylığı sırasında anketlere dayalı bir değerlendirme yapıldığı yönündeki açıklamaları da eleştiren Kılıçdaroğlu, parti arşivinde bu konuda bir anket bulunmadığını ve Parti Meclisi’ndeki tartışmalarda kendisine göre yeterli bir dayanak sunulmadığını savundu.

Cemil Tugay’ın AK Parti’ye geçişini de değerlendiren Kılıçdaroğlu, geçişin arkasında çıkar ilişkileri bulunduğunu ileri sürdü. Tugay’ın kendisinden önce görev yapan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer hakkındaki şikâyetlerine de değinen Kılıçdaroğlu, somut veri bulunması halinde buna itiraz etmeyeceğini söyledi.

“İzmir CHP’nin kalesiydi”

İzmir’in uzun yıllardır CHP’nin güçlü olduğu kentlerden biri olduğunu belirten Kılıçdaroğlu, belediye başkanlarının yapay zekâ kullanılarak seçildiğine ilişkin açıklamaları da eleştirdi.

Kılıçdaroğlu, bazı belediye başkanlarının yolsuzluk soruşturmalarından kurtulmak amacıyla AK Parti’ye geçtiğini öne sürerek, “Kaç tane belediye başkanı AK Parti'ye geçti. Bunların çoğu yolsuzluk yaptılar, yolsuzluktan kurtulmak için oraya sığındılar” dedi.

AK Parti’ye geçen belediye başkanlarının soruşturmalardan korunabildiğini iddia eden Kılıçdaroğlu, belediye başkanlarına yönelik adli işlemlerde farklı uygulamalar yapıldığını savundu.

Kılıçdaroğlu, “Yolsuzluk işine bulaşan CHP'li belediye başkanı istemiyorum. Halka hizmet eden, halka hesap veren belediye başkanı istiyorum. Yolsuzluk yapanların kapısı belli. İstiyorlarsa Özgür Bey'in partisine gidiyorlar, istiyorlarsa AK Parti'ye gidiyorlar” ifadelerini kullandı.

Siyasette etik kuralların önemine de değinen Kılıçdaroğlu, “Siyasette Ahlak Yasası gelmediyse, siyaset kirlilikten arınmadıkça Türkiye beka sorununu her zaman yaşar” diye konuştu.

ANKA

Kemal Kılıçdaroğlu, Cemil Tugay’ın İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına aday gösterilmesine karşı çıktığını Özgür Özel’e ilettiğini belirterek, “Yolsuzluk işine bulaşan CHP’li belediye başkanı istemiyorum” dedi
Cuma, Ekim 9, 2026 - 21:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kılıçdaroğlu: Yolsuzluk işine bulaşan CHP’li belediye başkanı istemiyorum
copyright Independentturkish: 

Ümit Özdağ: Sokak hayvanları sorununu kısırlaştırmayla çözmeliyiz

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, sokak hayvanlarına ilişkin mevcut uygulamaları doğru bulmadıklarını belirterek, sorunun kısırlaştırma ve doğayla bütünleşik bir yaklaşımla çözülmesi gerektiğini söyledi.

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Antalya'nın Manavgat ilçesinde parti heyetiyle gerçekleştirdiği yürüyüş sırasında vatandaşlarla sohbet etti.

Bir vatandaşın sokak hayvanlarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Özdağ, mevcut uygulamaların doğru olmadığını belirtti.

Özdağ, “Belediyelerin, hayvanseverlerin ve mama firmalarının ortak yönetiminde bu sorunu bugünkü barınak mantığıyla değil ama doğayla bütünleşik olarak ve kısırlaştırmayla çözüme ulaştırmamız lazım. Öldürmek çözüm değil ama bu işi de kontrol altına almamız lazım” dedi.

“Köpeğin doğal ortamı sokak değil”

Bir vatandaşın sokak hayvanlarının sokakta bulunmasını isteyip istemediğini sorması üzerine Özdağ, “Siz sokakta kalmak ister misiniz?” yanıtını verdi.

Sokak hayvanlarına ilişkin değerlendirmesini sürdüren Özdağ, “Nasıl ki sokak çocuğu olmamalıysa köpek de sokakta olmamalı. Köpeğin doğal ortamı değil sokak. Ama onun doğal ortamını sağlamalıyız. Doğanın dengesini korumamız lazım. Bu işin çözümü fanatiklikle değil akılla bulunur” ifadelerini kullandı.

Vatandaştan Özdağ'a: İnşallah siz de değişmezsiniz

Özdağ ile sohbet eden bir vatandaş, genç seçmenlerin Zafer Partisi'ne yöneldiğini düşündüğünü belirterek, Özdağ'ın emeklerinin karşılığını almasını diledi.

Vatandaş, siyasetçilerin zamanla değişebildiğini ifade ederek Özdağ'a “İnşallah siz de değişmezsiniz” dedi.

Özdağ ise vatandaşa, “Değişmeyeceğim inşallah” yanıtını verdi.

ANKA

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, sokak hayvanları sorununun kısırlaştırma ve doğayla bütünleşik bir yaklaşımla çözülmesi gerektiğini belirterek, “Öldürmek çözüm değil ama bu işi de kontrol altına almamız lazım” dedi
Cuma, Ekim 9, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ümit Özdağ: Sokak hayvanları sorununu kısırlaştırmayla çözmeliyiz
copyright Independentturkish: 

ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesine yaptırım uygulayacağını açıkladı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, sosyal medya hesabından yayımladığı video mesajında, Uluslararası Ceza Mahkemesine yönelik yeni yaptırım kararını açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Amerikalıların UCM tarafından yargılanmasına izin vermeyeceğini belirten Rubio, Washington yönetiminin mahkemenin Amerikalı vatandaşlar üzerinde yetkisi olduğunu kabul etmediğini söyledi.

Rubio, “Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM'yi ortadan kaldıracağız” ifadelerini kullandı.

ABD'nin, Amerikalıların tehdit altında kalmadığı bir noktaya ulaşana kadar mahkemeye yönelik adımlarını sürdüreceğini belirten Rubio, yaptırım kararının gerekçesini UCM'nin Amerikalılar üzerindeki yetki iddiasına karşı çıkmak olarak açıkladı.

ABD'nin yaptırım kararı İsrail'le ilgili gelişmelerin ardından geldi

ABD'nin yaptırım kararını, UCM'nin eski yargıçlarından Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'ın 2026 Nobel Barış Ödülü'nü kazanmasının ardından açıklaması dikkati çekti. Pillay, İsrail'in Gazze'de soykırım işlediği sonucuna varan bir Birleşmiş Milletler raporunun hazırlanmasına öncülük etmişti.

UCM, Kasım 2024'te Gazze'deki savaş nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. ABD yönetimi ise karara itiraz etmiş ve kararı tanımadığını açıklamıştı.

Washington yönetimi, ağustos ayında UCM Başkanı Tomoko Akane de dahil olmak üzere mahkemenin bazı yargıçlarına ve savcılarına da yaptırım uygulamıştı.

Haberde aktarılan bilgilere göre ABD Başkanı Donald Trump, Rubio'nun UCM'ye karşı yürüttüğü kampanyanın kendisini değil, İsrail Başbakanı Netanyahu'yu korumayı amaçladığını belirtmişti.

AA

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) yaptırım kararı aldıklarını açıklayarak, mahkemenin Amerikalıları yargılamasına izin vermeyeceklerini söyledi
Cuma, Ekim 9, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesine yaptırım uygulayacağını açıkladı
copyright Independentturkish: 

Erbakan: Fon krizinin ciddi şekilde araştırılması ve sorumluların ortaya çıkarılması lazım

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Ankara'nın Sincan ilçesindeki Lale Meydanı'nda vatandaşlara hitap etti, ardından partisinin Sincan İlçe Başkanlığı'nı ziyaret ederek gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Ekonomi politikalarını eleştiren Erbakan, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarının son beş yılda yüzde 1190 arttığını öne sürdü. Çiftçi, esnaf, asgari ücretli ve emeklilerin ekonomik sorunlar yaşadığını belirten Erbakan, son sekiz ayda 82 bin esnafın iş yerini kapattığını iddia etti.

Ekonomik düzenin değiştirilmesi gerektiğini savunan Erbakan, paylaşımda adaletin sağlanması çağrısında bulundu.

“Fon krizinin ciddi şekilde araştırılması lazım”

Erbakan, partisinin Sincan İlçe Başkanlığı'nda basın mensuplarının fon krizine ilişkin sorularını yanıtladı.

Fon krizinin ciddi şekilde araştırılması ve sorumluların ortaya çıkarılması gerektiğini belirten Erbakan, iktidar çevrelerinden bazı isimlerin skandala karıştığını öne sürdü.

Erbakan, şöyle konuştu:

“İktidar kanadı burada maalesef yukarılara iş giderse diye, içerilerde birtakım yerlere bu işin ucu dokunursa diyerek sümen altı etmeye ve dosyayı rafa kaldırmaya çalışıyor. Meclis'te bir araştırma komisyonunun kurulmaması yönündeki tavırları da bunun bir göstergesidir.”

Olayın üzerinin örtülmeye çalışıldığını savunan Erbakan, fon krizinin iktidar kanadına ciddi zarar verdiğini ileri sürdü.

Erbakan, “İhale komisyonları bitti. Arazi rantı bitti. Şimdi de borsa üzerinden birtakım içi boş fonlarla vurgun yapma dönemine geçtiler” ifadelerini kullandı.

Yargıda, yönetimde ve paylaşımda adaletin sağlandığı bir yönetim istediklerini belirten Erbakan, ilk seçimde vatandaşların sandıkta kararını vereceğini söyledi.

“Partimiz her geçen gün büyüyor”

Yeniden Refah Partisi'nin saha çalışmalarını sürdürdüğünü ifade eden Erbakan, “Anadolu Buluşmaları”, “Mahallede Refah Var” ve “Köyde Refah Var” programlarıyla vatandaşlarla bir araya geldiklerini belirtti.

Erbakan, medya ambargosuna ve karşılaştıkları zorluklara rağmen partiye yönelik ilginin arttığını savunarak, teşkilat çalışmalarını sürdüreceklerini kaydetti.

“28 Şubat'la kaybeden Türkiye ve milletimiz oldu”

Erbakan, 28 Şubat sürecine ilişkin değerlendirmesinde ise sürecin Türkiye ve millet açısından kayıplara yol açtığını ileri sürdü.

Babası Necmettin Erbakan'ın başbakanlığı döneminde yapılan maaş zamlarının ve denk bütçe uygulamasının devam etmesi halinde Türkiye'nin ekonomik durumunun farklı olacağını savunan Erbakan, faiz ödemeleri ve dış borçlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Milli Görüş iktidarının devam etmesi durumunda D-8'in genişleyerek D-60'a dönüşebileceğini öne süren Erbakan, bunun İslam dünyasındaki sorunların önlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Erbakan, Yeniden Refah Partisi olarak iktidara gelmek ve Milli Görüş politikalarını yeniden hayata geçirmek istediklerini söyledi.

ANKA

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, fon krizine ilişkin Meclis'te araştırma komisyonu kurulması önergesinin reddedilmesine tepki göstererek, iktidarın dosyanın üzerini örtmeye çalıştığını savundu
Cuma, Ekim 9, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erbakan: Fon krizinin ciddi şekilde araştırılması ve sorumluların ortaya çıkarılması lazım
copyright Independentturkish: 

Fonların ödenmesine ve tasfiyesine ilişkin kanun teklifinde hangi maddeler var?

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin TBMM Başkanlığına sunulduğunu açıkladı.

Güler, teklifin ilk imza sahiplerinden AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu ve Antalya Milletvekili Atay Uslu ile Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, kanun teklifinin 9 maddeden oluştuğunu bildirdi.

Makroekonomik istikrar ve finansal sistemin direncinin en üst seviyede olduğunu dile getiren Güler, finans alanının güçlü yapısı nedeniyle sermaye piyasalarında da herhangi bir olumsuzluğun söz konusu olmadığını belirtti.

Sermaye piyasalarının güvenilirliği, yatırımcıların haklarının korunması ve hukukun üstünlüğünün temel öncelikleri arasında yer aldığını vurgulayan Güler, "Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarında yaşanan olağan dışı durumun, yatırımcıların ortak menfaatini gözeten, adil ve şeffaf bir yöntemle çözüme kavuşturulması amacıyla özel bir kanuni düzenlemeyi hazırlamış olduk." diye konuştu.

SPK'nin 17 Eylül'de müdahalede bulunduğu fonların piyasaların genel resmini asla göstermediğini kaydeden Güler, şunları söyledi:

Tasfiyedeki fonların toplam portföy büyüklüğü, hane halkımızın finansal varlıklarının yalnızca yüzde 2,4'üne tekabül etmektedir. Tasfiye halindeki 131 fon, sistemimizdeki toplam fon sayısının yalnızca yüzde 4,6'sını oluşturmaktadır. Yani sorun, fon piyasasının belirli ve sınırlı bir alanında yaşanmıştır. Ama bu demek değildir ki 'buna sessiz kalacağız, görmezlikten geleceğiz veya sessizce izleyeceğiz'. Böyle bir durum asla söz konusu değildir. Tam tersi, üstüne gideceğiz, kararlılıkla mücadele edeceğiz, bu virüsü bünyeden söküp atacağız. İşte bu teklifimizle tam da bunu gerçekleştirmek istiyoruz. Bu hastalıklı unsurları özellikle sermaye piyasasına etkisini de ortadan kaldırmak ve tasfiye etmek için de önemli bir adım olacak. Meclis Başkanlığına sunduğumuz kanun teklifimizde, piyasalarımızın sağlam gövdesini korumak, sermaye piyasalarımızı her türlü riskten arındırarak yoluna çok daha güvenli ve çok daha olumlu havada devam etmesini arzu ediyoruz

Söz konusu fonlarda yaşanan olağan dışı gelişmelerin klasik tasfiye usullerinin ötesinde, hak sahiplerini gözeten, adil ve şeffaf özel bir kanuni çerçeveyi zorunlu kıldığını belirten Güler, "Hazırladığımız bu kanun teklifi, sermaye piyasalarımız için genel veya sürekli bir tasfiye rejimi getirmemektedir. Yalnızca SPK'nin 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu kanunun yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış olan fonlara özgü geçici istisnai bir düzenlemedir" dedi.

Süreç kapsamında hiçbir şekilde kamu kaynağı kullanılmayacağını, bundan sonra da kullanılmasına izin verilmeyeceğini vurgulayan Güler, tasfiye sürecinin fonların kendi varlıkları içerisinden tamamlanacağını hatırlattı.

Güler, kanun teklifinin gelecek hafta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, daha sonra Genel Kurulda görüşülmesini planladıklarını aktardı.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında gerekli soruşturmaların devam ettiğini bildiren Güler, ilgili yasalar bağlamında kimin suçu varsa gereğinin sonuna kadar yapılacağını belirtti. Güler, şunları kaydetti:

Biz büyük bir parti, büyük bir camiayız. Kim ne yapmışsa asla yanına kar kalmayacaktır. Bundan da herkes emin olsun. Biz birilerine benzemeyiz. Açıkça bütün kamuoyunun gözü önünde otel odalarında basılan, baklava kutularında rüşvet paraları ortaya çıkan insanların utanmazlığını bizler asla gösteremeyiz. Bizler, kardeşimiz de olsa arkadaşımız da olsa partimizde görevli bir arkadaşımız da olsa bundan üzüntü duyarız, mahcubiyet duyarız. Üzülürüz, kırılırız ama gereğini de sonuna kadar yaparız.

Teklifte hangi maddeler var?

Teklifle Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış olanların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesine, bu fonların malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına, fon kayıp ve zararının sorumlulardan tahsiline ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahibine ödenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanıyor.

Teklifin hükümleri, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

Öte yandan düzenleme kapsamındaki bazı tanımlar da hüküm altına alınıyor.

Düzenlemenin, "Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı hükmüne göre, fonların tasfiyesi Sermaye Piyasası Kurulunun gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek, Kurul, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa koşullarını ve fon portföy yapılarını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla gerekli özeni gösterecek. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatıyla Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlerin kullanılmasına Kurulca karar verilebilecek. Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu kapsamda yapılacak satış işlemleri bakımından, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak. Borsada veya Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların bu işleme konu olan varlıkları belirli bir süre Borsada satamayacağına ve bu varlıkların Borsada satılması sonucunu doğuracak şekilde herhangi bir işlemde bulunamayacağına Kurulca karar verilebilecek.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetim ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklamaya ilişkin hükümlere dayanarak bilgi vermekten imtina edemeyecek.

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK, Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS), portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları mutabık hale getirilerek fon ve hesap bazında tespit edilecek.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun "Piyasa bozucu eylemler", "Bilgi suistimali", "Piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenmesi veya bu fonlarla birlikte hareket edilmesi ya da fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği veya bu fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun sözü edilen tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

"Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme"

Teklifin "Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükmüne göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yeterli olmaması halinde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun "Piyasa bozucu eylemler", "Bilgi suistimali", "Piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillere yönelik hüküm saklı kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak fon pay sahibinin net yatırım tutarı, fona, fon pay sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış tutarlarından, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması durumunda, fondan fon pay sahibine yapılan her bir nakit çıkışının tutarının ilk giren ilk çıkar esası ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.

Fon pay sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili hüküm uyarınca hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçmemek kaydıyla, Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. Fon pay sahiplerine yapılacak ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan, ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak. Fonun önceki gün sonu fiyatı, ihtiyaç duyulan bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyat olacak.

Dağıtılabilir nakdin düzenlemeye göre hesaplanan net yatırım tutarlarının ve/veya düzenlemeye göre hesaplanan ara ödeme tutarlarının tamamını karşılamaya yetmemesi halinde Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam yararlanması amacıyla, net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fon pay sahipleri bakımından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkili olacak. Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarlarını veya düzenlemede öngörülen 1 milyon Türk lirası tutarındaki ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılamayacak. Söz konusu katılma payları nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.

Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen fonlarda, gerçeğe aykırı olarak oluşan değerler üzerinden katılma paylarını fona tasfiye tarihine kadar iade etmek suretiyle ödeme almış olan kişilerin, fona fiilen yaptıkları yatırım tutarı ile fonda kalınan süre dikkate alınarak, fon unvanı esas alınarak aynı yatırım stratejisi kategorisinde olduğu kabul edilen yatırım fonlarının yıllık ortalama getirisi baz alınmak suretiyle Kurulca belirlenecek yöntemle hesaplanan emsal getiri tutarının toplamını aşan kısmı, Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Emsal getirinin belirlenmesinde, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen fonların getirileri hesaplamaya dahil edilmeyecek. Bu fonların malvarlığında yer alan ve fiyatlarının gerçeğe aykırı olarak oluştuğu Kurulca tespit edilen paylardan kazanç elde eden kişilerce, söz konusu paylardan elde edilen getirinin, payın elde tutulduğu dönemde ilgili payın dahil olduğu endeksin ve/veya Kurulca belirlenecek diğer objektif piyasa ölçütlerinin getirisi esas alınarak hesaplanan olağan getiriyi aşan kısmı, Kurulca ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Emsal fon grubunun, hesaplama döneminin, yıllık ortalama getirinin hesaplanma yönteminin, payın olağan getirisinin ve iade edilecek tutarın belirlenmesinde kullanılacak endeks, emsal, dönem ve hesaplama yöntemi ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine Kurul yetkili olacak.

Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'ne göre, düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek.

Fon malvarlığından mevzuata aykırı olarak veya mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmaksızın, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlem ve sözleşmeler yoluyla ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler, bunların doğrudan veya dolaylı kontrol ettikleri kişiler yahut diğer üçüncü kişiler lehine çıkarılan veya aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen veya değerlendirilmesi suretiyle elde edilen değerler fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer addedilerek fon zarara veya kayba uğratılmış sayılacak. Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Bu tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması halinde, fonun zarara veya kayba uğratılmasında sorumluluğu Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumlu olacak.

Bu hüküm kapsamındaki kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, görev yaptıkları veya yönetim ya da kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemenin "Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükmü kapsamında bulunmayan durumlar bakımından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.

SPK'nin bildirimi üzerine sorumluların malvarlığından geri kazanım sağlanması amacıyla, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında TMSF tarafından tahsil ve takip işlemleri başlatılacak. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümlerini uygulama yetkisine haiz olacak. Bu hüküm kapsamında açılacak davalarla ilgili olarak İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

Elkonulan ve müsadere edilen mallar

Teklifle, ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elkonulan veya müsadere edilen malvarlığı değerlerinin, fonla hukuki ve ekonomik bağlantısı bulunduğu ölçüde geri kazanım sistemine dahil edilmesi sağlanacak.

"Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükme göre, bu düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek. Elkonulan malvarlığı değerleri arasında, fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları bulunması halinde bunlar, CMK'nin ilgili hükümleri uyarınca ilgili fona veya geri kazanım hesabına Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkemece iade edilecek. Bu düzenleme kapsamında SPK'nin yaptığı suç duyurularına dayanak raporlar, CMK'nin ilgili hükümlerince düzenlenen suçtan elde edilen değere ilişkin rapor sayılacak.

Doğrudan fona devredilemeyen ve sorumlulara ait gayrimenkul gibi diğer malvarlığı değerleri bakımından TMSF'nin kayyum olarak atanabilmesine ve Bankacılık Kanunu'nda tanınan yetkileri kullanarak bu değerleri dava sonucu beklenmeksizin satmasına veya tasfiye etmesine imkan sağlanıyor.

Yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun malvarlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerlerin, Hazineye gelir kaydedilmeksizin ilgili yatırım fonuna, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkemece karar verilecek.

Bu düzenleme kapsamında tahsil ve/veya iade edilen tutarlar ile suçla bağlantılı malvarlığı değerlerinden ilgili fona veya fon pay sahiplerine aktarılmasına karar verilen tutarlar, TMSF nezdinde her bir fon için ayrı alt hesaplarda geri kazanım hesabı olarak izlenecek. Bu tutarlar TMSF'nin kendi malvarlığından ayrı olacak.

Geri kazanım hesabında bulunan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek, başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak.

Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, yapılan zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarılacak. Ödemeler YTM tarafından katılma payı sahipliği oranında yapılacak. Nihai dağıtım hariç olmak üzere, dağıtım sonucunda bir fon pay sahibine yapılacak ödemenin, ödeme yöntemine ilişkin işlem ve aktarım maliyetleri dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde, bu tutar fon pay sahibi adına izlenecek ve sonraki dağıtımlarda hak kazanılan tutarlara eklenecek, birikmiş tutarın asgari ödeme tutarına ulaşması halinde fon pay sahibine ödeme yapılacak.

Geri kazanım hesabına gelen veya aktarılan bir tutarın birden fazla fon ile bağlantılı olması durumunda fonlar arasında dağıtımına ilişkin usul ve esaslar fon türleri, likidite yeterlik oranı, fon katılma payı sahipliği yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonlardaki tasfiye oranı ve benzeri kıstaslar dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek.

Teklifle, düzenlemenin uygulanmasında gerekli görülen durumlarda, koşulları Kurul Karar Organı tarafından belirlenmek üzere, bu Kanunun uygulanmasından doğan işler, açılacak dava ve takipler için SPK ve YTM tarafından dışarıdan avukatlık hizmeti ile muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri temin edilebilecek.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından, TMSF'nin görev alanına giren hususlarda TMSF'nin görüşü alınarak belirlenecek.

Düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde Sermaye Piyasası Kanunu, CMK, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın bu düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.

 

Independent Türkçe, AA

AK Parti Grup Başkanı Güler, teklifin genel bir tasfiye rejimi getirmediğini, yalnızca SPK’nin 17 Eylül 2026’da tasfiyesine karar verdiği ve kanun yayımlandığında tasfiyesi tamamlanmamış fonlara yönelik geçici bir düzenleme olduğunu söyledi.
Cuma, Ekim 9, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Fonların ödenmesine ve tasfiyesine ilişkin kanun teklifinde hangi maddeler var?
copyright Independentturkish: 

İTO seçimlerinde üçlü yarış: Yeşil Liste'den İrfan Tutacak "3. Yol" ile sahada

144 yıllık geçmişi ve yaklaşık 820 bin üyesiyle İstanbul iş dünyasının önemli meslek örgütlerinden İstanbul Ticaret Odası (İTO), 27 Ekim 2026’da yapılacak seçimlere hazırlanıyor. Başkanlık yarışında mevcut Başkan Şekib Avdagiç, Mavi Liste’nin adayı Kaptan Mustafa Can ve Yenilikçi Ticaret Grubu’nun Yeşil Liste’siyle yarışan İrfan Tutacak olmak üzere 3 isim öne çıkıyor.

80 meslek komitesinde gerçekleştirilecek seçimlerde Tutacak, 40 komitede 300 adayla yarışacaklarını belirtiyor. Seçim çalışmalarını saha temasları üzerinden sürdürdüklerini söyleyen Tutacak, oda yönetiminde değişim, katılımcılık ve sektörlerin sorunlarına çözüm üretme iddiasını “3. Yol” söylemiyle ortaya koyuyor.

2018 ve 2022 seçimlerinde katılımın oy kullanma hakkına sahip üyeler üzerinden yüzde 6-7 seviyesinde kaldığını belirten Tutacak, kendi adaylıklarıyla bu oranın yüzde 10-15’e çıkmasını beklediklerini ifade ediyor. Tutacak, İTO’nun yönetim anlayışından sektörlerin sorunlarına, finansmandan ihracata kadar hedeflerini ve projelerini Independent Türkçe’ye anlattı.
 

İTO Yeşil Liste Başkan Adayı olan İrfan Tutacak, Independent Türkçe için Veysi Polat'ın sorularını yanıtladı
İTO Yeşil Liste Başkan Adayı olan İrfan Tutacak, Independent Türkçe için Veysi Polat'ın sorularını yanıtladı

 

Bismil’den İstanbul iş dünyasına uzanan yolculuk

1970 yılında Diyarbakır’ın Bismil ilçesine bağlı Başköy’de doğan İrfan Tutacak’ın yaşamı, genç yaşta başlayan gurbet ve emek deneyimleriyle şekillendi. Henüz 14 yaşındayken Malatya’da inşaatlarda çalışmaya başlayan Tutacak, ardından Antalya’ya, 19 yaşında ise İstanbul’a gitti. Antalya’da bir otel inşaatında ağır çalışma koşullarına karşı arkadaşlarıyla iş bıraktıklarını anlatan Tutacak, bu deneyimin dayanışma anlayışını etkilediğini söyledi. İstanbul’da fabrikalarda çalıştıktan sonra ticarete atılan Tutacak, 2002’de tekstil sektörüne girdi; 2008’de ise inşaat alanında faaliyet göstermeye başladı.

Tekstil üretiminin bir bölümünü Diyarbakır’a da taşıyan Tutacak, iş yaşamında karşılaştığı sorunların zamanla örgütlenme çalışmalarına yönelmesini sağladığını belirtti. Müteahhitlik alanında dernek çalışmalarında görev alan Tutacak, daha sonra İstanbul Müteahhit ve İş İnsanları Derneği (İMİDER) çatısı altında çalışmalarını sürdürdü. Adaylığının arkasındaki emek ve mücadele deneyimini özetleyen Tutacak, “Biz işin ameleliğinden, yokluğundan geldik” dedi.


İTO’da “3. Yol” nasıl ortaya çıktı?

Tutacak’ın İTO başkanlığına adaylık süreci, 2022’de bir arkadaşının komite adaylığı nedeniyle seçimleri yakından takip etmesiyle başladı. O güne kadar odanın büyüklüğünü ve potansiyelini yeterince tanımadığını belirten Tutacak, seçimlerdeki düşük katılımın ardından iş dünyasını daha geniş bir zeminde buluşturacak bir yapı oluşturmayı düşündüğünü anlattı.

2024’ün sonlarından itibaren sivil toplum kuruluşları ve iş insanlarıyla temaslarını yoğunlaştırdıklarını söyleyen Tutacak, İstanbul’un 39 ilçesinde toplantılar yaptıklarını ve farklı sektörlerin yer aldığı komisyonlar oluşturduklarını kaydetti.

İTO’daki mevcut yönetim ile değişim iddiasındaki gruptan ayrı bir çizgi oluşturmak istediklerini belirten Tutacak, bu yaklaşımı “3. Yol” olarak tanımladı. “Bize şucu, bucu diyorlar; biz üçüncü bir yoluz” diyen Tutacak, amaçlarının kimlikler ve gruplar üzerinden ayrışmak yerine sektörlerin sorunlarına odaklanan, katılımcı bir yönetim anlayışı geliştirmek olduğunu söyledi.
 

İTO Yeşil Liste Başkan Adayı olan İrfan Tutacak / Fotoğraf: Independent Türkçe
İTO başkan adayı İrfan Tutacak, seçim çalışmalarını 40 meslek komitesinde 300 adayla sürdürüyor / Fotoğraf: Independent Türkçe, by merve.bayrakci

 

Düşük katılıma karşı 300 adayla sahada

İTO seçimlerinde katılımın artırılmasını öncelikli hedeflerinden biri olarak gösteren Tutacak, önceki seçimlerde yaklaşık 47 bin kişinin sandığa gittiğini belirtti. Bu tablonun odanın temsil kapasitesini tartışmalı hâle getirdiğini savunan Tutacak, üyelerin seçim sistemini daha yakından tanıması gerektiğini ifade etti.

Yeşil Liste olarak 40 meslek komitesinde 300 adayla seçime girdiklerini belirten Tutacak, saha çalışmalarında üyelerle birebir temas kurduklarını söyledi. Tutacak, “İnsanlar bir gününü, yarım gününü feda ederek 820 bin insanın tamamının o gün oy kullanmaya gelmesini sağlamalı” diyerek İTO üyelerine sandığa gitme çağrısında bulundu.

3 adayın yarışacağı seçimde mevcut Başkan Şekib Avdagiç yönetimin devamlılığını temsil ederken, Mavi Liste’den Kaptan Mustafa Can da başkanlık için yarışacak. Tutacak ise Yeşil Liste ve “3. Yol” söylemiyle seçmenin karşısına çıkıyor.


KOBİ’lere finansman merkezi kurulacak

Yeşil Liste’nin 59 sayfalık seçim beyannamesinde finansmana erişim, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) sorunları arasında öne çıkıyor. Bu kapsamda İTO bünyesinde bir KOBİ Finansman Merkezi kurulması öneriliyor.

Merkezin bankalar, katılım finans kuruluşları, yatırım fonları ve ihracat finansmanı kuruluşlarıyla üyeler arasında bağlantı kurması; işletmelerin yatırım projelerine uygun finansman modellerine erişmesine yardımcı olması planlanıyor. Proje hazırlama, finansal raporlama, teminat yapısı ve yatırımcı sunumları konusunda işletmelere destek verilmesi de hedefler arasında.

Tutacak, İTO’nun ekonomik ve kurumsal gücünün üyelerin sorunlarını çözmek için kullanılması gerektiğini belirterek, göreve gelmeleri hâlinde bankalar ve ilgili kamu kurumlarıyla doğrudan görüşmeler yapacaklarını söyledi. “Biz kimseye para dağıtmayacağız. İstanbul Ticaret Odası’nın dağıtılacak bir parası yok” diyen Tutacak, amaçlarının oda imkânlarını ve kurumsal ilişkilerini kullanarak üyelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak olduğunu ifade etti.


İhracatta “İTO Global”, teknolojide yapay zekâ merkezi

Yeşil Liste’nin projeleri arasında ihracatçıların yeni pazarlara ulaşmasını amaçlayan İTO Global ve İhracat Veri Merkezi de bulunuyor. Bu yapılarla hedef ülke ve sektörlere ilişkin ticari bilgi üretilmesi, üyelerin potansiyel alıcılarla buluşturulması ve uluslararası ticaret bağlantılarının geliştirilmesi öngörülüyor.

Seçim beyannamesinde Yapay Zekâ ve Dijital Dönüşüm Merkezi kurulması da yer alıyor. Merkez aracılığıyla KOBİ’lere veri analizi, otomasyon, e-ticaret, dijital pazarlama ve siber güvenlik alanlarında uygulamalı destek verilmesi hedefleniyor. Genç girişimciler ve teknoloji şirketleri için bir Start-up ve Teknoloji Masası oluşturulması da planlanıyor.

Tutacak, İTO’nun yalnızca üyelerin işlemlerini yürüten bir kurum olarak kalmaması, iş dünyasının rekabet gücünü artıracak projelere öncülük etmesi gerektiğini savunuyor.


Üye sorunları için takip sistemi, yönetimde şeffaflık

Yeşil Liste’nin yönetim modelinde üyelerin sorunlarının kayıt altına alınması ve çözüm sürecinin izlenmesi de önemli yer tutuyor. Önerilen Sorun Çözüm ve Takip Sistemi ile üyelerden gelen taleplerin ilgili meslek komitelerine veya birimlere aktarılması ve sonuç alınana kadar takip edilmesi planlanıyor. Bunun yanında Şeffaflık ve Performans Portalı kurulması öneriliyor. Portal üzerinden bütçe kalemlerinin, projelerin, hedeflerin ve sonuçların üyeler tarafından izlenebilmesi; meslek komitelerinin çalışmalarının belirli ölçütlerle değerlendirilmesi hedefleniyor.

Beyannamede ayrıca İTO Afet ve Kriz Yönetim Merkezi oluşturulması, işletmelerin afet sonrasında faaliyetlerini sürdürebilmesine yönelik planlar hazırlanması ve kritik tedarik ağlarının incelenmesi de yer alıyor.

Tutacak, odanın doğrudan yetkisi dışındaki sorunlarda da ilgili kurumlarla temas kurulması ve süreçlerin takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.


Tekstil ve inşaat için sektörel eylem planları

Tutacak’ın geçmişte faaliyet gösterdiği tekstil ve inşaat sektörleri, seçim programında özel başlıklar altında ele alınıyor. Tekstilde üretim yapısının tasarım, teknoloji, yapay zekâ, geri dönüşüm ve küresel markalaşma ekseninde geliştirilmesi; işletmelerin yeni pazarlara açılması ve dijital kanalları daha etkin kullanması öneriliyor. Yeşil dönüşümün getireceği maliyetleri azaltmak için teknik bilgi, finansman ve sertifikasyon destekleri de programda bulunuyor.

İnşaat sektöründe ise finansmana erişim, KDV ve vergi uygulamaları, ruhsat ve iskân süreçleri ile kentsel dönüşüm öne çıkıyor. KOBİ ölçeğindeki müteahhitlerin teminat sorunlarına yönelik mekanizmalar geliştirilmesi, inşaat finansmanı çalışma grubu kurulması ve ruhsat işlemlerinde hedef sürelerin belirlenmesi planlanıyor. Yeşil Liste, seçim sonrasında ilk dönemde meslek komitelerinin sorun ve proje envanterlerini güncellemeyi, öncelikleri belirlemeyi ve sorumlularla takvimleri içeren eylem planları hazırlamayı hedefliyor.


İstanbul’dan Doğu ve Güneydoğu’ya iş dünyası ağı

Tutacak, hedeflerinin yalnızca İTO seçimlerini kazanmakla sınırlı olmadığını, seçim sonrasında da 80 sektörün sorunlarını takip edecek daha kurumsal bir yapı oluşturmak istediklerini belirtti. İstanbul’daki örgütlenmeyi Türkiye’nin farklı kentlerindeki iş dünyasıyla buluşturmayı amaçladıklarını ifade etti.

Bölgesel iş birliğini Türkiye geneline yaymayı hedeflediklerini belirten Tutacak, “Bunu Diyarbakır Odası’yla sınırlı bırakmayıp Doğu ve Güneydoğu bölgemizin tamamına yaymak istiyoruz” dedi.

Şekib Avdagiç, Kaptan Mustafa Can ve İrfan Tutacak’ın yarışacağı İTO seçimlerinde, oda yönetiminin geleceğine ilişkin farklı yaklaşımlar üyelerin tercihine sunulacak. Tutacak ise adaylığını yıllar içinde biriken emek, ticaret ve örgütlenme deneyimini kurumsal bir zemine taşıma girişimi olarak tanımlıyor ve farklı sektörleri ortak hedeflerde buluşturmak istediklerini söylüyor. Adaylık sürecini özetleyen sözünü ise yineleyerek, “Biz işin ameleliğinden, yokluğundan geldik” diyor.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

İTO’nun 27 Ekim 2026’daki seçimlerinde 3 aday yarışacak. Yeşil Liste’nin adayı İrfan Tutacak, 300 adayla katılımı artırmayı, KOBİ’leri desteklemeyi ve değişimi “3. Yol” ile temsil etmeyi hedefliyor
Cuma, Ekim 9, 2026 - 17:15
Main image: 

<p>İrfan Tutacak, 27 Ekim’de yapılacak İTO seçimlerinde Yeşil Liste’nin adayı olarak başkanlık için yarışıyor&nbsp;/ Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
İTO seçimlerinde üçlü yarış: Yeşil Liste'den İrfan Tutacak "3. Yol" ile sahada
copyright Independentturkish: 

Gökyüzünde takım oyunu: Paraşüt formasyonu ve wingsuit şampiyonaları

Adrenalin'den herkese merhaba. Bu hafta rotamızı hava sporlarına çevirip Dünya Kanopi Formasyonu ve Wingsuit Uçuşu Şampiyonaları'nı inceliyoruz.

Paraşütçülerin gökyüzünde birbirlerinin paraşütlerine tutunarak oluşturduğu şekiller, ilk bakışta havada sergilenen tehlikeli bir gösteriyi andırabilir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Oysa bu hareketlerin arkasında sıkı bir takım çalışması, hassas zamanlama ve ileri düzey paraşüt kontrolü var. Gökyüzünde hızla ilerleyen sporcuların birbirleriyle kurduğu bağlantılar, saniyeler içinde tamamlanması gereken bir yarışın parçası.

Hava sporlarının bir başka dalında ise sporcular, kolları ve bacakları arasındaki özel kumaş yüzeyler sayesinde düşüşlerini kontrollü bir süzülüşe dönüştürüyor. 

Paraşüt formasyonu ve wingsuit uçuşu, insanın gökyüzündeki hareket kabiliyetini farklı biçimlerde sınayan iki ayrı disiplin.

Her iki sporun en iyi isimleri, 8-14 Ekim'de ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Lake Elsinore kentinde düzenlenen 22. FAI Dünya Paraşüt Formasyonu Şampiyonası ve 6. FAI Dünya Wingsuit Uçuşu Şampiyonası'nda bir araya geliyor. 

Şampiyonaların son günü olan 14 Ekim, Uluslararası Hava Sporları Günü kutlamalarına da denk geliyor. FAI'nin resmi programı, iki disiplinde toplam 5 yarışma kategorisi bulunduğunu gösteriyor.

Paraşütler birbirine nasıl bağlanıyor?

İngilizcede Canopy Formation adı verilen paraşüt formasyonu, geçmişte Canopy Relative Work veya kısaca CRW olarak da biliniyordu. 

Bu disiplinde sporcular, uçaktan atladıktan hemen sonra paraşütlerini açıyor ve havada birbirlerine yaklaşarak paraşütleriyle bağlantı kuruyor. 

Sporun 1980'lerde gelişmeye başladığını belirten Dünya Hava Sporları Federasyonu (FAI), zamanla bu becerilerin resmi yarışma disiplinine dönüştüğünü aktarıyor. 

Formasyon oluşturmanın temelinde, sporcuların birbirlerinin paraşüt iplerine veya bağlantı noktalarına tutunarak kontrollü bir düzen kurması yatıyor. 
 


Örneğin dikey bir dizilimde bir paraşütçü, ayaklarıyla altındaki sporcunun paraşütünün üst bölümüne tutunabiliyor. Böylece paraşütler üst üste sıralanarak gökyüzünde hareket eden bir kule görünümü ortaya çıkıyor.

Ancak formasyonu kurmak tek başına yeterli değil. Sporcuların bağlantıları doğru sırayla oluşturması, hareketlerini takım arkadaşlarının hızına göre ayarlaması ve dizilimi bozmadan manevra yapması gerekiyor. 

Hatalı bir hareket, hem takımın puan kaybetmesine hem de tehlikeli bir duruma yol açabiliyor.

Zamana karşı yarış

Paraşüt formasyonunda üç temel yarışma türü var: İkili sıralı formasyon, dörtlü sıralı formasyon ve dörtlü rotasyon.

İkili sıralı formasyonda iki sporcu, önceden belirlenen şekilleri bir dakika içinde tamamlamaya çalışıyor. Dörtlü sıralı formasyonda ise 4 kişilik ekipler, önceden belirlenen formasyon dizisini 2 dakika içinde mümkün olduğunca çok kez doğru biçimde tamamlayarak puan topluyor.

Her iki kategoride de takımın performansı, iniş sonrasında hakemlere sunulan video kayıtları üzerinden değerlendiriliyor.
 


Dörtlü rotasyonda amaç, paraşütçülerin oluşturduğu dikey dizilimi sürekli hareket halinde tutmak. 4 kişilik ekip başlangıç formasyonunu kurduktan sonra en üstteki sporcu bağlantıyı bırakıp dizilimin altına geçiyor. 

Ardından sıradaki sporcu aynı hareketi tekrarlıyor. Her başarılı rotasyon takıma puan kazandırıyor. Bu kategoride ekiplerin başlangıç formasyonunu kurmak için 30 saniyesi, puan toplamak için de 90 saniyesi bulunuyor.

Bu nedenle paraşüt formasyonu yalnızca cesaretle ilgili değil. Sporcuların birbirlerinin hareketlerini okuyabilmesi, doğru anda bağlantı kurması ve formasyonun devamını önceden planlaması gerekiyor. Gökyüzünde birkaç saniye süren bir hareketin arkasında uzun bir eğitim ve tekrar süreci bulunuyor.

Bir kıyafet insanı nasıl süzülür hale getiriyor?

Wingsuit uçuşu, paraşüt formasyonundan farklı bir beceriye dayanıyor. İngilizcede "kanat kıyafeti" anlamına gelen wingsuit, kollarla gövde ve bacaklar arasında gerilen özel kumaş yüzeylerden oluşuyor. 

Bu yüzeyler hava akımıyla dolarak vücudun havayla temas eden alanını artırıyor ve kaldırma kuvveti oluşturuyor.

Böylece sporcu, geleneksel paraşüt atlayışındaki gibi büyük ölçüde dikey düşmek yerine ileri doğru hareket ederek daha yavaş irtifa kaybediyor. Bu, bir uçağın yaptığı gibi yukarı doğru uçmak anlamına gelmiyor; kontrollü bir süzülüşten söz ediliyor. 
 


Uygun koşullarda deneyimli bir wingsuit sporcusu, dikey yönde 1 metre alçalırken yatayda yaklaşık 3 metre ilerleyebiliyor. Bu oran, uçuş tekniğine ve koşullara göre değişebiliyor.

Wingsuit uçuşunun kökleri 20. yüzyılın başlarına uzanıyor. Avusturya doğumlu terzi Franz Reichelt, 1912'de kendi tasarladığı paraşüt benzeri bir kıyafetle Eyfel Kulesi'nden atlayarak insanın süzülmesini sağlayacak bir tasarımı denedi. 

Deneme başarısız oldu. Sonraki yıllarda farklı kumaş ve kanat tasarımları geliştirildi ancak ilk örneklerin kontrol edilmesi son derece zordu.

1990'larda Fransız paraşütçü Patrick de Gayardon'un geliştirdiği tasarımlar daha kontrollü uçuşun önünü açtı. 1999'da Fin Jari Kuosma'yla Hırvat tasarımcı Robert Pečnik'in ticari wingsuit modellerini piyasaya sürmesi ve eğitmenlik programlarının gelişmesiyle spor daha geniş bir çevreye yayıldı.

Hız, mesafe ve akrobasi

Wingsuit yarışmalarında iki ana kategori bulunuyor: Performans uçuşu ve akrobatik uçuş. 

FAI, performans kategorisinde sporcuların havada kalma süresini, yatayda katettikleri mesafe ve hızlarını ayrı ayrı ölçüyor. GPS kayıtlarıyla yapılan bu ölçümler bir araya getirilerek genel performans değerlendiriliyor.

Süre kategorisinde belirlenen irtifa aralığında daha uzun süre kalmak, mesafe kategorisinde daha fazla yatay mesafe katetmek, hız kategorisinde ise mümkün olan en yüksek ortalama yatay hıza ulaşmak hedefleniyor. 

Böylece yalnızca hızlı uçmak değil, hava akımını kullanarak verimli bir süzülüş gerçekleştirmek de önem kazanıyor.

Akrobatik uçuşta ise iki kişilik ekiplerin performansları, kendilerine eşlik eden bir kamera pilotunun çektiği görüntüler üzerinden hakemler tarafından değerlendiriliyor.

Takımlar belirli hareketleri tamamlamanın yanı sıra dönüşler, taklalar, birbirlerine yaklaşma ve kontrollü bağlantılar gibi manevralarda da becerilerini gösteriyor. Hareketlerin düzgünlüğü, yaratıcılık ve ekip üyelerinin birbirleriyle uyumu puanlamada rol oynuyor.


Wingsuit uçuşunda mesafe ve hız rekorları dikkat çekse de bu rakamlar tek başına başarıyı açıklamıyor. Hava koşullarının, uçuş rotasının ve irtifanın doğru değerlendirilmesi gerekiyor.

Sporcular uçuş öncesinde rüzgarı, araziyi, atlayış yüksekliğini ve paraşütün hangi noktada açılacağını planlıyor. Wingsuit kıyafeti, güvenli iniş için yeterli yavaşlamayı sağlayamadığından sporcular yere ulaşmadan önce ayrıca paraşüt açmak zorunda.

Gökyüzünde iki farklı mücadele

Paraşüt formasyonuyla wingsuit uçuşu, dışarıdan benzer görünse de farklı beceriler üzerine kurulu. İlkinde başarı, sporcuların birbirleriyle doğru bağlantıları kurmasına ve takım halinde hareket etmesine bağlı.

İkincisinde ise vücut pozisyonu, hava akımını kullanma, hız ve mesafe kontrolü ön plana çıkıyor.

İki disiplinde de hata payı sınırlı. Paraşüt formasyonunda sporcuların birbirine çok yakın hareket etmesi, wingsuit uçuşunda ise yüksek hızlarda araziye ve diğer sporculara göre konum belirlenmesi ciddi dikkat gerektiriyor.

Bu nedenle her iki dal da ileri düzey eğitim, planlama ve güvenlik prosedürlerine dayanıyor.

Lake Elsinore'deki dünya şampiyonaları, hava sporlarının yalnızca yükseklikten atlamakla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Bir tarafta açılmış paraşütlerle havada kurulan ve saniyeler içinde değişen geometrik şekiller, diğer tarafta kumaş kanatlarla gerçekleştirilen kontrollü uçuşlar var. İkisinin ortak noktası ise gökyüzünde hareket etmenin, cesaretin ötesinde teknik bilgi ve kusursuz zamanlama gerektirmesi.



Kaynaklar: FAI, Red Bull, USPA

İki disiplin, bu hafta ABD'de düzenlenen dünya şampiyonalarında hava sporlarının farklı yüzlerini ortaya koyuyor
Cuma, Ekim 9, 2026 - 16:30
Main image: 

<p>Wingsuit uçuşunda sporcular, yarışmanın hız kategorisinde saatte 200 kilometreyi aşabilen yatay hızlara ulaşabiliyor. Özel rekor denemelerindeyse bu değer çok daha yukarı çıkabiliyor&nbsp;(Red Bull)</p>

related nodes: 
Sörf tahtasında suya değmeden ilerliyorlar: Efoil Racing League
Uçurumun kenarında dans: Red Bull Cliff Diving
Hep birlikte gökyüzüne: Katalonya'nın insan kuleleri
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Gökyüzünde takım oyunu: Paraşüt formasyonu ve wingsuit şampiyonaları
copyright Independentturkish: 

Özel'den Cemil Tugay'ın AK Parti'ye katılmasına ilişkin açıklama: Böyle bir haysiyetsizliği kim görebilir?

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel’i YENİ Parti Genel Merkezi’nde ziyaret etti. Ziyarette Baş’a, İstanbul Milletvekilleri Ahmet Şık ve Sera Kadıgil eşlik etti. YENİ Parti Genel Sekreteri Yunus Emre, Baş ve TİP heyetini kapıda karşıladı. Görüşmede Özel’e Genel Başkan Yardımcısı Aylin Yaman ve İzmir Milletvekili Ümit Özlale eşlik etti. Basına kapalı gerçekleşen görüşme bir saati aşkın sürdü. Görüşmenin ardından iki lider ortak basın açıklaması düzenledi.

Özel, şunları söyledi:

Öyle bir üç yıl yaşadık ki siyasi muhataplarımız, dostlarımız bazen bize taziye vermekten, geçmiş olsun dilemekten, son dönemde şükür ‘hayırlısı olsun’ demekten yorgun düştüler. Ben her kötü günümüzde yanımızda olan TİP’in her bir üyesine, yöneticilerine Genel Başkanın şahsında teşekkür ediyorum. Bugün gündemimizin önemli kısmı asrın soygunu, asrın yolsuzluğu, asrın vurgunuydu. ‘Allah'tan korkmadıysanız Tayyip Bey'den de mi korkmadınız’ diyenlerin Tayyip Bey'in sorumluluğunu örtmeye çalıştığını ve bu meselenin Tayyip Bey’in göstermeye çalıştığı gibi birkaç fırsatçı falan değil ve meselenin büyük koordinasyon içinde, Tayyip Bey'in bizzat kendisi değilse yanı başındaki ve atadıkları tarafından yönetilen organize bir soygun, siyasi sonuçları olan, siyasetten beslenen, ülkeyi yönetenlerin ülkeyi yönetirken görevleri gereği edinmiş oldukları sırlardan istifade eden ve hem kendi servetlerine servet katan hem de iktidarın iktidar ediş biçimini, yöntemini sürdürmesini sağlayacak bir kirli sarmal var ve bu sarmalın deşifre edilmesi gerekiyor.

Meclis’te araştırma komisyonu vurgusu

O sebeptendir ki ilk günlerde olayı ilk ortaya çıktığında, AK Parti'den ‘Meclis’te bu konu araştırılır, komisyon kurulur’ diyenler şimdi, ‘Komisyona gerek yok’ diyorlar. Şu savunmayı hemen duyacaksınız: Hızla Anayasa’yı açacaklar ve şöyle diyecekler: ‘Üzerinde adli süreçler yürütülen hususlarda meclis araştırma komisyonu kurulamaz.’ Hemen onlara şunu hatırlatın arkadaşlar; Susurluk Araştırma Komisyonu ya da Rabia Naz Araştırma Komisyonu, Soma Komisyonu, 15 Temmuz Komisyonu ve Dopingi Araştırma Komisyonu. Her birisi AK Parti'nin de içinde bulunduğu süreçlerde üzerinde savcılar çalışırken, tutuklamalar yapılırken, mahkemeler görülürken kuruldu. Aksine komisyon kurulması istisnadır. Bu Meclis’in kurduğu hemen tüm komisyonlarda o sırada davalar görülmektedir. Meclis’in geleneğinde bu vardır. Bu bahane geçerli değildir.

“Muhalefetin birlikte çalışması gerektiğini değerlendirdik”

Meclis’i denetlemek muhalefetin, çalıştırmak iktidarın görevidir. Nasıl kaçtılar gittiler, bu mesele konuşulmasın diye, salı günü gördük. Dün genel görüşme yapıldı. Partilerin önergeleri görüşülmesin diye neler yaptılar. Ama bu işin kaçışı yok. Bugün ve devam eden günlerde, meclis araştırma komisyonu kurulmasına kim ‘evet’, kim ‘hayır’ diyor; millet bunu görsün diye o araştırma önergeleri verilecek ve oylanacak. Görülüyor ki iktidar bundan kaçıyor. Bu noktada böyle bir komisyonun kurulursa içinde partilerimiz elbette yer alacaktı, takip edecektik ama kurulmaması durumunda diğer siyasi partilerle iletişim halinde olmayı, muhalefetin hakikatin arayışında ve büyüyen şüphelerin kamu lehine araştırılmasında birlikte olması gerektiğini, eş güdüm halinde olması gerektiğini düşünüyoruz. Bu noktada diğer siyasi partilerin görüşlerini alarak birlikte çaba sarf edeceklerin oturması, bu konuyu birlikte çalışmalarını ülke yararına, kamu yararına olduğunu değerlendirdik.

“Haberi varsa istifa etmeli, haberi yoksa seçim kararı almalıdır”

Özel ve Baş, açıklamalarının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Özel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın fon krizine ilişkin, “Meselenin idari ve siyasi cephesinde yük bizlerin omzunda. Tayyip Erdoğan söylentiyle, dedikoduyla muhalefetin ve medyanın rüzgârıyla iş yapmaz. Bizim de bir harekat planımız bizim de bir takvimimiz var. İdari ve siyasi olarak gerekeni yapacağımızdan kimse kuşku duymasın” açıklamalarının sorulması üzerine şunları söyledi:

Kişilerin kendi siyasi çıkarlarına göre takvimleri değil; kamunun hızlı şekilde doğru bilgiye ulaşması, sistematik risklerin ortadan kaldırılması, tekrarının engellenmesi ve sorumluların hesap vermesi lazım. Tayyip Erdoğan açısından durum şudur: Bu konudan haberi var ve kontrolünde her şey gerçekleştiyse derhal istifa etmeli, kanun önünde hesap vermelidir. Eğer haberi yoksa derhal seçim kararı almalı ve yönetme kabiliyetini yitirmiş birisi devletin başında oturmamalı, emaneti millete, milletin yeni seçeceklerine teslim etmelidir. Bu konuda üçüncü şıkkı yok Erdoğan’ın. Bilgisi dahilinde ise suçludur. İstifa ve hesap verme sürecindedir. ‘Ben bilmeden bunlar oldu’ diyorsa devleti yönetme kabiliyeti ortadan kalkmıştır.

“Ömer Çelik soruyu yanıtlasın”

Sayın Ömer Çelik’e çok net bir soru sordu partimizin sözcüsü. Ben de partimizin sözcüsünün bahsettiği konunun açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledim. Ömer Çelik hakkında yazılan, çizilen dedikoduları print edecek olursak dört değil, 40 klasör yetmez. AK Parti içinde konuşulanlar da bunun 25 klasörünü oluşturur. Dışarıda konuşulanlar 15 klasördür. Ama Ömer Çelik’in yanıt vermesi gereken kısım şudur: Osman Arıkan Nacar’ı tanıyor musun, tanımıyor musun? E-DATA şirketi senin için ne anlama geliyor? Bizim iddiamız şudur: Osman Arıkan Nacar ile birlikte Bodrum’da başbaşa tatil yaptınız, Bodrum’dan Ankara uçağına binip birlikte geriye döndünüz ve Osman Arıkan Nacar, 20 milyar gibi, Fatma Betül Sayan Kaya’nın 10 katı bir parayı bu fon işinden kazanmış biridir. Sen bu fon işini yapan, borsadaki bu manipülatif hareketlerin içinde olan bu kişiyle yakın arkadaş mısın, değil misin? ‘En sevdiğim’ diyor, o kısmını bilmem. En sevdiğin mi üçüncü sevdiğin mi? Birlikte tatil yaptın mı başbaşa, Bodrum uçağıyla Ankara’ya birlikte döndünüz mü, dönmediniz mi? Bu konuyu yanıtlasın. Partimizin sözcüsü, AK Parti Sözcüsüne bunu sordu. Öyle onun dışında kendisinin klasör klasör spekülasyonla kendini kurtaracak hali yoktur. Soruya cevap verecek.

“Önümüzdeki günlerde açıklayacağız”

AK Parti’nin içindeki tartışma, kavga, Adalet Bakanlığı’nın meselenin tartışılmasını istediği yön üzerine çok sayıda bilgi geliyor, sızdırılıyor. Bunların teyidi üzerine çalışılıyor ancak önemli miktarda bilgiyi teyit etmiş durumdayız. Önümüzdeki günlerde arkadaşlarımız, ben burada isim açıklamayacağım elbette ama arkadaşlarımız, parti sözcümüz, partimizin ilgili kriz masasının yetkilendirdiği arkadaşlarımız gerekli açıklamaları yapacaklar. Ancak iddiaların arkasındayız. Dün zaten açıkça ortaya çıktı. Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın özel kaleminin bu işin içinde olduğu. Hatta başkasının nam ve hesabına işlem yapmak yasak olduğu halde, arkadaşların para birleştirip tek bir hesaptan işlem yaptıkları ortaya çıktı. Bu konuda Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın kürsüdeki ikrarı bence önemlidir. Bunun yanında bir bakanın babasının bahsedilen tutar kadar girip bahsedilen tutar kadar çıktığının ve bir başka bakanın da burada işlem yaptığının zaten ilk günlerden beri bizde bilgisi vardı. Bu konular teyit edildi. Önümüzdeki günlerde, saatlerde bu konuyla ilgili açıklamaları yetkilendirdiğimiz arkadaşlarımız yapacaklar.

“Ak Parti’nin İzmir’e kayyum atadığını, bir kuklaya rozet taktığını görmüş durumdayız”

Özel, dün AK Parti’ye geçen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın açıklamalarını ve Berna Laçin’in konuya ilişkin paylaşımı üzerine gözaltına alınmasını şöyle değerlendirdi:

Yaşananlardan fevkalade üzüntü, utanç duyduğumu ifade etmem gerekiyor. Özellikle dün orada kullanılan ifadelerde kişiliksizliğin, karaktersizliğin hududunun olmayacağını gördük. Daha düne kadar her türlü hakaretle tanımladıkları, ‘hımbıl’ dedikleri, ‘beceriksiz’ dedikleri, İzmir’de eleştirdikleri kişiyi davet edip rozet takıyorlar. O kişi evet, İzmir’e ihanet etmiştir, İzmir için bir haindir, bizim için haindir. İzmir’deki duyguyu biliyorsunuz. O duyguya ihanet eden bir haindir. Ama AK Parti için de bir kukladır. Şimdi önümüzdeki günlerde, bir genel sekreter görevlendirmesi yapılacak. Eski bir belediye başkanını görevlendirecekler. AK Parti oraya kaynak transferi yapacağını, Cemil Tugay’ın 23 Nisan Başkanı gibi törenlerde boy göstereceğini, onun dışındaki bütün işlerin AK Parti koordinasyonunda yapılacağını, adeta AK Parti’nin İzmir’e bir kayyum atadığını, dün de bir kuklaya rozet taktığını görmüş durumdayız.

“Rehin alan mülkün sahibi olmaz, mülkün asıl sahibi hala İzmirlilerdir”

Cemil Tugay’ın kişisel zaafları, kendisine sunulan dosyalar ve karakter zafiyeti üzerinden gösterdiği acziyet, iradesini rehin düşürmüştür. İzmir’in iradesi birileri tarafından rehin alınmaya çalışılmıştır. Rehin alan mülkün sahibi olmaz. Mülkün hala asıl sahibi İzmirlilerdir. Bugünlerde onların geçen seçimdeki iradeleri, birileri tarafından şahsi çıkar ve korkular uğruna, İzmir’in taban tabana zıt olduğu, asla ve asla geçit vermediği bir siyasi partiye peşkeş çekilmeye çalışılmıştır. Rehin alınan, esir alınan, sahip olunan şey İzmir’in iradesi değildir. Ben vatandaşlarımızın üzüntülerini anlıyorum ve tahmin edersiniz hepsinden çok daha fazla üzgünüz. Ne yaşadığımızı görmek lazım. Tarihte hiçbir zaman bir iktidar partisi böyle bir darbeye kalkışmamıştır. Tarihte hiçbir Cumhurbaşkanı, kendinden sonra Cumhurbaşkanı olabilecek kişilere karşı böyle bir hasmane tutum içine girip, bir siyasiyi yargının başına getirip, orada operasyon yapıp, Cumhurbaşkanlığı adayını tutuklayıp hapse atmamıştır. İstanbul gibi bir şehri felç etmek için tüm belediye başkanlarını operasyonlar yapıp, belediye meclis üyelerini tehdit edip, şantajla ya da rüşvetle kendisine transfer edip belediye meclis çoğunlukları üzerinden belediyelere çökmeye kalkmamıştır. Daha ilk yaptıkları operasyon Esenyurt, 30 Ekim 2024 tarihinde, yani seçimlerin üzerinden daha yedi ay geçmişken yapılan operasyonda konan kayyum görevinin başındadır. Dün yapılan operasyonda 30’dan fazla kişi suçüstü yakalanmış, gözaltına alınmış ve şimdiye kadarki bütün operasyonlarda gözaltına alınanların evlerinde çıkan toplam paradan çok daha fazlası kayyumun sağ kolunun evinde çıkmıştır. Yani rezillik, pislik paçalarından akmaktadır. Bu şartlar altında ‘İstanbul’da, Üsküdar’da oluyorsa, orada oluyorsa İzmir’de ne yapalım? Burada belediye başkanını tehdit edelim.’ Zaten belli zaafları bizim tarafımızdan malum öğrenmişler. ‘Bu korkuları ve zaafları üzerinden onu devşirelim. Daha birkaç hafta önce söyledikleri ortadayken o utanmaz, sıkılmaz. Bizim de ar damarımız çatladı. Böylelikle İzmir’i alalım.’ Erdoğan şimdi İzmir’i almış mı oluyor? İzmirlilerin iradesini satın almış mı oluyor? Onu ilk sandıkta göreceğiz. ‘13 bin 600 farkla İstanbul’u sana yönettirmezler’ deyince, ‘Peki o zaman, 806 bin farkla yönetsin’ diyen nasıl İstanbul’daki seçmenin iradesiyse ‘İzmir’i sen seçsen de ben alırım. Onu AK Partili yaparım. Beni seçmezsen senin seçtiğini AK Partili yaparım’ diyene, ilk sandıkta İzmirli gerekli hesabı verecektir.

“Böyle bir haysiyetsizliği kim bilebilir”

Geçen seçimde, Genel Başkan olduktan bir ay sonra adayları belirleme durumunda kaldık. Millete de sözüm vardı: ‘Girdiğim ilk seçimden birinci parti çıkmazsam görevi bırakacağım’ diye. Onun için eski partimizde daha önceki dönemlerde araştırma-geliştirme bütçesi yüzde yarımken yüzde 16 anketlere para ayırdık. Yaptığımız bütün çalışmalarda, aday yaptığımıza da yapmadığımızın önüne de anketleri koyduk. Hani şimdi konuşanlar var ya örneğin Butlan Sözcüsü diyor ya ’Bu adayları kim yaptı?’ Hepsine oyu var. Karar defteri orada. Hangisinde varsa itirazı, örneğin Cemil Tugay’a muhalefet şerhi koyduysa muhalefet şerhini göstersinler. Çok net bir şekilde, yani neredeyse tüm belediye başkanlarına oyları var. İlk telefon tebriği şu andaki butlan başından gelmiş. ‘Kutluyorum büyük zafer, büyük başarı’ diye. İzmir’in bütün milletvekilleri, İzmir’deki tarihi başarıya… 31’de 29 belediye başkanı seçtirmişiz o gün. Bugün butlanlarla sırtlanlar bize saldıracak. Biz de buna teslim olacağız, öyle mi? Sırtlan gibi İzmir’deki iradeye saldırıp onu devşiren kişinin yaptığına bakmayacağız; ‘Aday yanlışmış.’ Zaten ben adayın bu yanlışı yapacağını bilsem onu aday yapmayı bırak elim, kolum, kafam kırılsın; selam vermem. Ama böyle bir haysiyetsizliği kim görebilir, kim bilebilir? Bir ay içinde belirlediğimiz aday belirleme sürecinde, biz İzmir’de 31’de 29 kazanmışız. Önceki dönem tek kadın belediye başkanı varken sekiz kadın belediye başkanı seçtirmişiz. İki genç varken, 12 genç seçtirmişiz. Türkiye’de yüzde 65, ekonominin yüzde 85’ini kazanmışız. Bütün bu saldırılar da bu büyük başarıya karşı hazımsızlığın eseri. Bu hazımsız, saldırgan sırtlanların suçu yok da bu sırtlandan korkup kaçanların suçu yok da bu sırtlanın korkutup kaçırdığı adamı aday yaptık diye suç bizdeyse eyvallah. Başımız gözümüzle beraber. Ama zaten bilsek böyle bir haysiyetsizliği elimiz kırılsın, kafamız kırılsın, böyle bir şey yapmazdık.

“Butlan ve sırtlan ittifakına gerekli cevabı vereceğiz”

Geçenlerde İzmir’e gittiğimde demiştim ki ‘Yetiştiğim, büyüdüğüm şehirdir. En az 25 belediye sözü veriyorum.’ ‘Uçuyor. İzmir karıştı’ dediler. 29 belediye kazandık. Buradan söylüyorum: İlk seçimlerde İzmir’de tarihin en büyük zaferlerinden birini kazanacağız. Devamındaki yerel seçimlerde 31’de 31 belediyeyi kazanarak İzmir ile birlikte helalleşip bu butlan ve sırtlan ittifakına da gerekli cevabı hep birlikte vereceğiz.

“Berna Laçin’in ifadesini aynen tekrar ediyorum”

Berna Laçin’in pozisyonu için son derece üzgünüm. Bir irade var, o iradeye gelip zorla çökülüyor. Herkesin aklından geçmiyor mu? 15 Mayıs 1919 günü İzmir’de yaşanan duygu, yani İzmir’in başka bir iradesi varken işgal altında. Berna Laçin’in bir sanatçı olarak böyle bir şey hatırlaması ve söylemesi bir sanatçı sorumluluğunda, bir sanatçının söyleyebileceği, her siyasinin tahammül etmesi gereken bir şey. Kaldı ki dün akşam Akit TV’de aksine, AK Parti’nin İzmir’i almasını Yunan’ın İzmir’in işgaline benzeten AK Parti destekçileri konuşuyor. Ona kimse bir şey demiyor. ‘Keşke Yunan kazansaydı savaşı’ diyenin dirisine gitti Tayyip Erdoğan, başında Kur’an hediye etti, Kur’an okudu. Ölüsüne beş Bakan yolladı. Diğer tarafta öyle bir süreçle karşı karşıyayız ‘Atatürk’ün heykellerinin bir gün köpek leşi gibi sürüklendiğini göreceğiz’ diyen adama hiçbir şey yapmayanlar, onu ‘hocamız’ diye görenler, baş tacı edenler şimdi Berna Laçin’in, ‘İzmir ilk kez işgal edilmiyor, korkma’ demesinden medet umuyorlar, onun üzerinden korku yaymaya çalışıyorlar. İzmir dün siyaseten işgal edilmiştir arkadaşlar. Doğruya ‘doğru’ diyeceğiz. Dün İzmir’in iradesi gasp edildi, işgal edildi. Bu da İzmir’in yaşadığı ilk işgal değil. İzmir kendi iradesiyle her zaman işgalden kurtulmayı bilmiştir. İlk seçimlerde de siyasi iradesini işgal edenlere gerekli cevabı verecektir. Berna Laçin’in sonuna kadar arkasındayız, ifade özgürlüğünün arkasındayız. Berna Laçin’in dediği gibi korkma, Berna Hanım da korkmasın ki korkmuyor. Kimse korkmasın. Kimse bunlardan sinmesin. Kendileri Atatürk’e hakaret edecek, devrime hakaret edecek, ‘Keşke savaşı Yunan kazansaydı’ diyecek kadar İzmir’e düşman olacaklar. Sonra, ‘İzmir’i ilk kez işgal edilmiyor’dan soruşturma. Ben de aynı ifadeyi aynı şekilde tekrar ediyorum.

“Arınç’ın açıklamaları son derece önemlidir”

Özel, AYM’nin Tayfun Kahraman kararı ve eski TBMM Başkanı Bülent Arınç’ın “Gayretullaha dokunmasın” ifadelerinin sorulması üzerine şunları söyledi:

Sayın Arınç, iki arkadaşımız özelinde, kendisindeki bilgileri çok sade şekilde toparlamış ve bu iki özel vaka için ‘Gayretullah’a dokunur’ diyor, yani ‘Allah’ın ilahi adaletini zedeler bu’ diyor. ‘Başımıza büyük bela açarız. Bu kadar büyük bir rahatsızlık artık Allah’ın ilahi adaletini zedeler’ diye bir değerlendirme yapmış. Devamındaki değerlendirmesi de ‘Bu benim bildiklerim, bilmediklerim ama yaşanan nice mağduriyetler var’ diyor. Bu değerlendirme bu açıdan son derece önemli. Biz zaten aylardır, yıllardır bunları anlatıyoruz. İnsanların eşlerine, babalarına, çocuklarına yapılan zulümleri anlatıyoruz. Fatih Keleş’in oğlu kapalı yer korkusu olduğu bilinerek ‘Nasıl olacak şimdi Mustafa onu içeri koyarsak’ diye babası tehdit edilip, babası itirafçı olmaya zorlanıp kabul etmeyince 10 aydan uzun bir süre cezaevinde kaldı, zulmedildi kendisine. Pınar Türker’in eşinden boşanmış olduğu, çocuklara kimin bakacağı soruldu, Pınar Türker annesi ve babasının bakacağını söyleyince ‘Hadi itirafçı ol, çocuklarını al, eve git’ dediler. Olmayınca, ‘Pınar Hanım’ı 40 yataklı bir yerde 60’ncı kişi olarak Düzce’de bir cezaevine sürdüler. Kendisiyle birlikte itirafçı olmayan kadınları Türkiye’nin dört bir yanına yolladılar. Bugün Türkiye’de ailelere zulüm yaparak insanlara istemedikleri suçları kabul ettirmek ya da başkalarına iftira attırmaya çalışılıyor. Bu yaşananların tamamı AK Parti’yi yenecek cumhurbaşkanı adayından ve kendinden sonra onu yenebilecek siyasi partiden, partilerden kurtulmak için yapılıyor. Bu dokunmayacaksa gayretullaha, bu ilahi adaleti zedelemeyecekse neyi zedeleyecek? Bu açıdan Sayın Arınç’ın açıklamalarını önemli ve kıymetli buluyorum. Sayın Arınç’ın AK Parti’deki Kurucular Kurulu’ndaki öndeki üç kişiden birisi olduğunu, seçimi kazandıklarında toplantı yaparken masada sayın cumhurbaşkanı ve önceki cumhurbaşkanı ile birlikte onların arasında oturan üçüncü kişi olduğunu, başbakan yardımcılığı yaptığını, hükümet sözcülüğü yaptığını, Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu görevini yaptığını hatırlatıyorum. Bülent Arınç, ‘Bu kadar zulüm olmaz’ diyor. Bunun görünür olması önemli.

“Ya Anayasa’ya uyacaklar ya da kendi varlıklarını tartışmaya açacaklar”

AYM’nin ilk kararı uygulanmalıydı. Uygulanmadı. İkinci karar haziranda çıktı, temmuzda yazıldı ve bugüne kadar yayınlanması beklendi. Ümit ediyorum, bugün hem Tayfun Kahraman’ın hem Sayın Kavala için AİHM’de alınan kararlardan sonra burada atılacak adımların, hem de gerekçe gösteriyor ki AYM kararlarına ne için uymak gerekir? Bu hakkında AYM kararı olan tüm tutuklular ve adil yargılanma hakkı benzer şekilde zedelenen tüm tutuklular ve hükümlüler açısından son derece kıymetlidir. Sayın Erdoğan şuna karar verecek: Onun yetkileri, sorumlulukları Anayasa’nın bir maddesi, iki maddesi olarak Anayasa’da yer aldı. Meclisinkiler var. AYM’ninkiler var. Erdoğan, ‘Benim sayfam geçerli, bütün yetkiler bende, devletin başındayım. Sizin sayfalar geçersiz. Meclis yok hükmündedir, Anayasa yok hükmündedir, kanunların bağlayıcılığı yok hükmündedir’ derse biri de döner, ‘Senin sayfan da yok hükmündedir’ der. Sayın Erdoğan’ın yönettiği ülkede, yönlendirdiği hakimler ve yönettiği partisi, Anayasa’da kapı gibi yazan bir sayfayı yok sayıyorsa kendi meşruiyetini tartışmaya açıyor demektir. O zaman ‘Bu ülkenin cumhurbaşkanı da yok hükmündedir’ denir. Buna karşı kimse bir savunu içine giremez. Anayasa bir bütündür. Herkes yetkisini Anayasa’dan alıyor. AYM’nin kararlarının bağlayıcılığı da Anayasa’nın açık ve amir bir hükmüdür. Ya o kurallara uyacaklar ya da kendi varlıklarını tartışmaya açacaklar.

“Anayasa’nın arkasından dolananlar bizim kapımızı çalmasın”

Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin “Yürütmede Erdoğan, yasamada MHP, Türkiye’de Cumhur İttifakı, dünyada Türk asrı” açıklamalarının sorulması üzerine, seçimin 2028 yılının baharında yapılmasının bir Anayasa’nın arkasından dolaşmak olcağını belirterek şöyle konuştu:

Sayın Bahçeli’nin Erdoğan ile ilgili, kendi partisiyle ilgili değerlendirmeleri olabilir. Ben yalnız sarayın odalarından türetilmiş, milletten gücünü almayan birtakım kişilerin dolaşıma soktuğu bir tartışmanın, ‘Bugünden karar alalım...’ Hatta öyle bir noktaya getiriyorlar ki işi, ‘Belli partilerin iradelerini bugünlerdeki siyasi konjonktürde buna zorlayalım. Günü gelince de Cumhurbaşkanımızı tekrar aday yapalım’ gibi ortaya atılan, saraydan atılan birtakım tekliflerin peşine takılmayı, bunları kıymetlendirmeyi, bunları değerlendirmeyi doğru bulmuyorum. Biz dediğimiz noktadayız. Bir erken seçim milletin umudu, beklentisidir. Beklentisiydi. Onları elinin tersiyle itip Anayasa’nın arkasından dolananlar bizim kapımızı çalmasınlar.

“Her ankette geriye düşüp yok olmakta oluşları boşuna değil”

Özel, "CHP’de eşleri YENİ Parti’ye geçen üç kişinin işten çıkartıldığı belirtiliyor. Neler söylersiniz" sorusunu şöyle yanıtladı:

Butlan yönetimi geldi, 50’den fazla arkadaşımız işten attı. Sebebi ne? Bizimle yakın çalışıyorlarmış. Bir siyasi partinin personeli seçilmiş yönetimle yakın çalışmayacak da ne yapacak? Şimdi de bu kıyım ailelerinde YENİ Parti’ye kaydolan varsa, eşleri YENİ Partili varsa devam ediyor. Bu karşımızdakilerin vicdanını, ahlakını, meseleye bakışını, bizi nereye koyduğunu ve emeğe, alın terine, emekçiye nasıl baktıklarını gösteren bir mevzudur. Kimseye yapmadığımız bir kötülüğü, bizim yüzümüzden gören arkadaşlarımıza mümkün mertebe sahip çıkmaya çalışıyoruz. Ama hakikaten asrın soygununu yapanlarla o asrın soygununun öncesinde partinizin iradesini soyanlar, kaçanlar ve seçilmedikleri yerlere pavyon fedaileriyle gelip kavga dövüş oturanların bu yaptıkları tarih önünde hepimizi üzen, kendilerini utandırmaz ama bir dönem o siyasi partide faaliyet yapan bizleri dahi utandıran bir boyuta gelmiştir. Diyecek söz bulamıyorum. Milletimiz görüyor. Zaten boşuna değil bütün anketlerde, her ankette bir öncekinden geriye düşüp yok olmakta oluşları, boşuna değildir.

“Ümit ediyoruz haysiyetsizliği tekrar eden olmaz”

Özel, AK Parti’ye muhalefetten yeni katılımların olacağı konusundaki tartışmaların hatırlatılması üzerine, “Öyle bir şey yok. Ümit ediyoruz ki dün yaşanan haysiyetsizliği tekrar eden bir başkası olmaz. İzmir’e böyle büyük bir haksızlığı kimse yapmaz” dedi.

 

Independent Türkçe

Cemil Tugay’ın AK Parti’ye katılması ile ilgili Özel, "Bu yanlışı yapacağını bilsem onu aday yapmayı bırak, elim kolum kafam kırılsın, selam vermem. Ama böyle bir haysiyetsizliği kim görebilir, kim bilebilir?” dedi
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Özel'den Cemil Tugay'ın AK Parti'ye katılmasına ilişkin açıklama: Böyle bir haysiyetsizliği kim görebilir?
copyright Independentturkish: 

Yemen Şafağı'nın sürprizlerinden sonra ne olacak?

“Yemen Şafağı” Operasyonu, özellikle Yemen Silahlı Kuvvetleri'nin Babul Mendeb Boğazı'nı, Zubab bölgesini ve havaalanını, stratejik Muha şehrini geri almasıyla büyük sürprizler taşıyordu. Bu başarılar, bazı hükümet güçlerinin gizemli ve düzensiz bir şekilde geri çekilmesinin ardından Husi milislerinin bu bölgelere ulaşmasından yaklaşık bir aydan daha kısa bir sürede gerçekleşti.

O dönemde bu geri çekilme şok etkisi yaratmış ve hükümet güçlerinin liderliğini eksiklikleri gidermeye ve saflarını yeniden düzenlemeye sevk etmişti. Daha sonra, meşru hükümeti destekleyen Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun savaş uçaklarının önemli ve etkili desteğiyle bu güçler önceki konumlarına güçlü bir şekilde geri döndüler.

Sürpriz, sadece Yemen ordusunun, Husilerin İran Devrim Muhafızları uzmanlarının yardımıyla inşa etmeye başladığı mevzilere, tahkimatlara ve kurduğu yeni radar tesislerine yaptığı ani saldırıda değil, aynı zamanda milislerin, kuzeyden ve doğudan ulaştıkları Kızıldeniz ve güneybatı kıyı şeridinin kumlarında panik ve düzensizlik içinde dağılmalarında, kendileri için askeri bir başarı olarak değerlendirilebilecek herhangi bir çatışmaya girişmeden buradan sökülüp atılmalarında yatıyordu.

Diğer sürpriz ise, Zubab limanı ve havaalanı çevresindeki hızlı kuşatma manevrasının ardından, Devler Tugayı’nın güneyde, Babul Mendeb Boğazı'nın kalbinde yer alan Perim (Mayyun) Adası'na doğru hemen harekete geçmesiydi. Bunu, stratejik kıyı kenti Muha'ya doğru hızlı bir kuzeye ilerleme ve oradan da kalan kıyı bölgelerini güvence altına alma izledi. Tüm bunlar, Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi'nin açıkladığı gibi, nihai amacı birleşik Yemen'in tarihi başkenti Sana'yı geri almak, oradan, meşru ulusal devleti yeniden kurmak ve egemenliğini tüm Yemen topraklarına yaymak için her yöne operasyonlar düzenlemek olan büyük bir askeri operasyonun parçasıydı.

Aynı günün erken saatlerinde, bu operasyon, Taiz vilayetinin bazı şehirlerinde, köylerinde ve dağlık bölgelerinde ele geçirdikleri mevzilerden Husi milislerini kovmak için diğer cephelerde çatışmaların tırmanmasıyla aynı zamana denk geldi. Husiler, Babul Mendeb'e nazır dağları kontrol etmeden, boğazdaki varlıklarının tehdit altında ve savunmasız kalacağını bildikleri için bu mevzileri ele geçirmişlerdi. Milisler düzensiz bir şekilde bu mevzilerden hızla geri çekilmeye başlarken, onlarcası öldürüldü veya yaralandı ve onlarcası da hükümet güçleri, halk direnişi ve yavaş yavaş geri alınan, batı kıyısındaki “özgürleştirilmiş diğer bölgelere katılan köylerin sakinleri tarafından esir alındı.

Bu arada, ülkenin doğusundaki Marib vilayetinin güney ve batı cephelerinde de şiddetli çatışmalar yoğunlaştı. Ulusal ordu güçleri, özellikle el-Kasara cephesinde, Marib çölünde ve komşu el-Cevf vilayetinde devam eden temizleme operasyonları ve milislerin takibi arasında, Husi savaşçılarına karşı önemli ilerlemeler kaydetti.

Husiler ve İran için durum netti ve her iki müttefik de kendileri için ne planlandığının farkındaydılar. Ancak, Suudi Arabistan'ın eski ve yeni müttefikleri arasında destek toplamak için yaptığı hamlelerin sonuçlarını kavramayı reddederek yine aynı hataya düştüler

Bu panoramik sahnenin merkezinde, başta başkent Sana olmak üzere Yemen'in çeşitli vilayetlerindeki çok sayıda önemli askeri bölge ve hedefi vuran düzinelerce hava saldırısı vardı. Şehrin sakinlerinin çoğu, her biri kendince, güzel şehirlerini Husilerin elinden “kurtarma” operasyonunun başlamasından duyduğu umut ve iyimserliği dile getirdi. Aralarından birisi; “Husiler, bazı mahalleleri ya aralarında yüzlerce kadın ve çocuğun da bulunduğu binlerce masum ve mazlum insanı hapsettikleri cezaevlerine ve gözaltı merkezlerine ya da ölüleri için mezarlıklara dönüştürdüler; bu ölülerin çoğu milisler tarafından kandırılarak ölüme gönderildi” dedi.

Yemen Hava Kuvvetleri, Yemen insansız hava araçları ve koalisyon savaş uçakları tarafından gerçekleştirilen koordineli hava saldırıları, Saada vilayeti genelindeki Husi mevzilerini de hedef aldı.Husi grubu Saada’nın dağlarındaki mağaraları ülkenin kontrolü altındaki diğer vilayetlerdeki darbe rejimini yönetmek için tahkim edilmiş kaleler olarak kullanıyor.
 

5 Ekim 2026'da yayınlanan bir videodan alınan bir karede, Yemen'in Taiz vilayetindeki Zubab yakınlarında bir yolda askeri araçlar ilerliyor / Fotoğraf: Reuters
5 Ekim 2026'da yayınlanan bir videodan alınan bir karede, Yemen'in Taiz vilayetindeki Zubab yakınlarında bir yolda askeri araçlar ilerliyor / Fotoğraf: Reuters

 

Milislerin tutumu

Milisler, Yemen Şafağı Operasyonu'nun başlatılmasından bu yana yaşadıkları ağır yenilgilerin ardından silahlı unsurlarının moralini yüksek tutmak için öngörülebilir bir inatçılıkla ve canla başla bir medya propagandası yürütüyorlar. Grubun bazı liderleri ve şahin kanadı, Güney Kızıldeniz'deki yenilgilerini inkar etmeye ve güçlerinin Babul Mendeb'deki mevzilerini koruduklarında ısrar etmeye devam ederken, bunu kanıtlayacak herhangi bir yeni görüntü sunamadılar.

Bunun yerine, Sana'ya yapılan hava saldırılarında sivil kayıplar yaşandığı iddialarını yoğunlaştırarak dikkatleri boğazda yaşananlardan başka bir yöne çekmeye çalıştılar. Aynı zamanda, 21 Eylül 2014'te ulusal uzlaşmaya karşı gerçekleştirdikleri darbeden bugüne kadar devlet ve topluma karşı yürüttükleri savaşlar serisinde, çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere yüz binlerce Yemenliyi öldürdüklerini veya ölmelerine neden olduklarını unutmuş gibi yaparak sempati toplamaya giriştiler.

Husi grubunun, intikam, öfke ve hayal kırıklığını ifade etme ve en azından destekçileri nezdinde itibarını koruma dışında pratik bir sonuç beklemese bile, Yemen topraklarına ve komşu Suudi Arabistan'a yönelik balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarına pervasızca devam etmek de dahil olmak üzere çeşitli şekillerde tepkilerini sürdürmesi bekleniyor.

Aynı zamanda, grubun, kamuoyunu daha fazla yanıltıcı söylenti ve hatta bazı genel izleyicilerin yanlış veya yanıltıcı olduğunu ayırt edemeyeceği yapay zeka tarafından oluşturulmuş uydurma görüntü ve videolarla kirletmek için yumuşak güç araçlarını ve  trollerini kullanmaya devam etmesi muhtemel. Zira grup, propaganda, medya ve psikolojik savaş konusunda oldukça deneyimli.


Tahran bu olaylara nasıl bakıyor?

Yıllardır Babul Mendeb Boğazı'nı ele geçirme planının arkasında olan, bunu stratejik ve ideolojik bir hedef olarak gören, ABD ile devam eden çatışmasında Hürmüz Boğazı ile birlikte pazarlık kozu olarak kullanmayı amaçlayan İran Devrim Muhafızları liderleri arasında derin bir hayal kırıklığı ve öfke duygusu hakim olmalı. İran, Babul Mendeb Boğazı'ndaki kontrolünü, Husi vekilleri aracılığıyla, ABD'nin müttefiki veya dostu olanlar başta olmak üzere Kızıldeniz'e kıyısı olan ülkelerin ekonomilerinin yanı sıra, küresel ekonomi için savaşın maliyetini artırmak için kullanmaya çalıştı.


Husilerle mücadele için uluslararası ve bölgesel destek

Yemen Şafağı Operasyonu'nun başlatılmasından günler, daha doğrusu haftalar önce, Husiler ve İran için durum netti ve her iki müttefik taraf da kendileri için ne planlandığının farkındaydılar. Ancak, her ikisi de Suudi Arabistan'ın Körfez, Arap, İslam dünyası ile uluslararası toplumdaki eski ve yeni müttefikleri arasında destek toplamak için yaptığı hamlelerinin hedefini kasten kavramayı reddettikleri için yine aynı tuzağa düştüler.

Bu hamlelerin amacı, Suudi Arabistan'ın, Yemen halkının Riyad liderliğindeki koalisyonun yardımıyla devletini geri alma hakkını destekleyen uluslararası kararlar ya da Suudi Arabistan'ın uluslararası hukuk uyarınca kendini savunma, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü koruma hakkı çerçevesinde atabileceği herhangi bir adımı meşrulaştırmaktı.

Nitekim Yemen Şafağı Operasyonu'nun sabahında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ülkesinin pozisyonunu yeniden teyit ederek, “Suudi Arabistan'ın Husiler tarafından saldırıya uğradıktan sonra kendini savunma hakkı vardır” dedi. “Yemen'de şu anda yaşananları, Yemen güçlerinin Husilerin ele geçirdiği toprakları geri almaya çalışmasıyla birlikte Husi saldırganlığına yönelik bir karşı saldırı olarak değerlendirdiğini” belirten Bakan, “Suudi Arabistan ile Yemen hükümetinin Babul Mendeb'in Husi kontrolünde olmasını kabul etmeyeceğini” vurguladı. Washington'un Suudi Arabistan ile güvenlik anlaşmaları ve taahhütleri olduğunu ve bunları yerine getireceğini de sözlerine ekledi.
 

Sana ve Saada'daki Husi kaleleri saldırıların odağı haline geldiğinden, pusulanın bu bölgelerden sapmaması gerekiyor

ABD Dışişleri Bakanı'nın açıklaması bu türden ilk açıklama değildi. Fransa, Suudi Arabistan'ın kuzeyden maruz kaldığı Iraklı Şii milis grupların saldırılarına karşı koymasına yardımcı olmak için asker ve hava savunma ekipmanı gönderme sözü vermişti.

Mekke İttifakı, güneyden yapılan Husi saldırılarına karşı Suudi Arabistan'ı savunmak için güç konuşlandırmak üzere Riyad, Ankara ve İslamabad arasındaki anlaşmaları etkinleştirmeye hazır olduğunu duyurdu. Bundan önce, Suudi Arabistan liderliğinde ve 14'ten fazla ülkeden oluşan deniz savunma koalisyonu, bölgedeki su yollarına erişimin güvenliğini sağlamak amacıyla kuruldu. Ancak Husiler, şüphesiz Tahran'ın emriyle, bunların hepsini görmezden geldiler ve şimdi de durumu doğru değerlendirememelerinin bedelini ödüyorlar.


Sana'ya giden yol

Yemen siyasi ve askeri liderliği, dün sabah bir dizi “genel seferberlik ve ulusal silahlanma çağrısı” duyurusu ve hükümet güçlerinin saflarına asker alımı ve kaydının açılmasının ardından başlatılan Yemen Şafağı Operasyonu'nun temel amacının Sana'yı Husi kontrolünden kurtarmak olduğunu vurguladı. Ancak liderliğin, birleşik Yemen'in tarihi başkentine giden yolun taşlarının henüz döşenmemiş olduğunun farkında olduğu da kesin. Karadan Sana'ya yönelik ilerleme, sivillerin güvenliğini sağlamak için hâlâ zaman, çaba ve dikkatli planlama gerektiriyor.

Bilhassa Hudeyde'nin üç limanının yanı sıra Midi Limanı’nın da geri alınması durumunda, liderlik, aralarında bazı Husi firarilerinin veya yakın zamanda gruptan ayrılanların da bulunduğu diğerleri gibi, Husilerin gücünün dışarıdan herhangi bir müdahaleden önce içeriden çökeceğine inanıyor. Zira bu limanlar geri alındığında Sana ve Tahran arasındaki hayati önem taşıyan bağlantı da koparılmış olacak. Grubun ilk dönemlerinde bu, İran Devrim Muhafızları ile Yemen'deki Husi kolu arasında gizli bir bağlantı ağıydı.

Sonuç olarak, analistlere göre, milislere karşı askeri harekat başladıktan sonra kesinlikle durdurulmamalı. Sana ve Saada'daki Husi kaleleri saldırıların odağı haline geldiğinden, pusulanın ibresi buradan sapmamalı veya kaymamalı. Silah, mühimmat ve yeni Dini Liderin gözünde “gelecek” olarak kabul edilen “ölene kadar cihat” ideolojisinin kaynağı kesildiğinde milis güçleri otomatik olarak dağılabilir.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

Enver el-Ansi yazdı: Meşruiyet, savaşta güç dengesini değiştiriyor, bu durumda başkent Sana savaşı yakın mı?
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>İllüstrasyon: Al Majalla</p>

Type: 
SEO Title: 
Yemen Şafağı'nın sürprizlerinden sonra ne olacak?
copyright Independentturkish: 

ABD, İran petrolünü ayakta tutan "gölge ekonomiye" müdahale edemiyor

ABD, İran'ın petrol satışlarını engellemek için Asya'daki hizmet sağlayıcılarını hedef alıyor.

New York Times'ın haberine göre Washington yönetimi, İran petrolünün yaptırımları aşarak dünya piyasalarına ulaşmasını engelleme çabasında odağını tankerlerden, bu gemilere hizmet sağlayan şirketlere kaydırıyor.

Donald Trump yönetimi özellikle Malezya ve Singapur gibi ülkelerde İran tankerlerine yakıt, onarım, gıda ve gemiden gemiye petrol transferi gibi hizmetler sunan şirketleri hedef alıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Analize göre Tahran'ın petrol ticaretinin önemli merkezlerinden biri Malezya'nın Johor eyaletinin yaklaşık 72 kilometre açığındaki Doğu Dış Liman Sınırları (EOPL) bölgesi.

Malezya'nın karasuları dışında ancak ülkenin münhasır ekonomik bölgesi içinde yer alan EOPL bölgesinde İran tankerleri, yaptırımları atlatabilmek için petrolü başka gemilere aktarıyor. Bu ham petrolün neredeyse tamamı daha sonra Çin'deki küçük rafinerilere sevk ediliyor.

"Gölge filo" tankerleri, faaliyetlerini sürdürebilmek için yerel denizcilik sektörüne ihtiyaç duyuyor. Johor'da bazı şirketlerin bu gemilere yüksek ücret karşılığında malzeme, yakıt ve diğer hizmetler sağladığı aktarılıyor.

ABD'yle olduğu kadar Çin'le de önemli ticari ilişkileri bulunan Malezya, Washington'ın yaptırımlarını meşru kabul etmiyor. Dolayısıyla ülkede İran menşeli gemilerle çalışılması yasadışı değil. Kuala Lumpur'daki Malaya Üniversitesi'nden Nazeri Halid, ülkenin pozisyonuna dair şunları söylüyor:

Malezya'nın tutumu son derece net. Herkesin dostudur, kimsenin düşmanı değildir. Malezya, taraf seçmek zorunda kalacak bir duruma sokulmamalı.

ABD Hazine Bakanlığı, İran tankerlerinin yanı sıra bu gemilere hizmet veren yakıt ikmal şirketleri ve finansal aracılara yönelik kapsamlı yaptırımları ağustosta duyurmuştu.

Ancak Washington'ın baskısının İran petrolünün bu "gölge ekonomi" üzerinden tedarikini ne ölçüde durdurabileceği belirsiz. İran'ın petrol ticaretini takip eden analist Dalga Khatinoglu, şimdiye kadarki girişimlerin bu ağlar üzerinden gerçekleştirilen petrol ticaretinde önemli fark yaratmadığını söylüyor.

Gemiden gemiye yakıt ikmali hizmetleri sunan Contemporary Logistics firmasının yöneticisi Jeffrey Soh'a göre Washington, EOPL'deki faaliyetleri engellese bile İran tankerleri başka bölgelere yönelebilir.

Soh, Malezya'nın Penang ve Malakka eyaleti açıklarının yanı sıra Endonezya sularında da benzer transferler yapıldığını belirterek "İran tankerlerinin her yerde olduğunu" söylüyor.


Independent Türkçe, New York Times, Reuters

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Malezya'daki şirketler, ABD'nin artan baskısına rağmen İranlı gemilere hizmet vermeyi sürdürüyor
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>ABD ve İran arasındaki Hürmüz krizi henüz çözülemedi (Reuters)</p>

related nodes: 
İran misillemeye hazırlanıyor: "Ortadoğu dışındaki hedefler de masada"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
ABD, İran petrolünü ayakta tutan "gölge ekonomiye" müdahale edemiyor
copyright Independentturkish: 

Fidan'dan "Mekke anlaşması" açıklaması: Türkiye, başka ülke toprağına asker gönderip saldırı yapmayacak

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ortak Savunma için Mekke Anlaşması'nın bir savunma anlaşması olduğunu belirterek, "Bu anlaşmaya taraf olan ülke saldırıya uğradığı zaman siz savunması için yanında olursunuz. Bu bir saldırı anlaşması değil. Türkiye, başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak" dedi.

Fidan, Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban ile Dışişleri Bakanlığı'ndaki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın bölgesel ve küresel istikrara yönelik başlıca tehditlerden biri olmaya devam ettiğini belirten Fidan, "Savaşın başından bu yana çatışmaların Karadeniz'e sirayet etmemesini sağlamak için çok çalıştık. Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni titizlikle uygulamamız ve Karadeniz Tahıl Girişimi bu yaklaşımımızın somut örneklerinden oldu" dedi.

Fidan, savaşın Karadeniz'de yayılmakta olduğunu gördüklerini söyleyerek, şöyle devam etti:

Sivil gemilere yönelik artan saldırılar, bölgemizdeki can, mal, seyir ve çevre güvenliğine ciddi tehdit oluşturmakta. Karadeniz'in yeni bir çatışma cephesine dönüşmesine bölge ülkeleri olarak, uluslararası toplum olarak asla izin vermememiz gerekiyor. Ama maalesef gördüğünüz gibi bütün cephelerde savaş yaygınlaştıkça etkisini Karadeniz'de de gösteriyor.

"Bu bir saldırı anlaşması değil"

Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da 5 Ekim'de düzenlenen Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Toplantısı'na katılım sağladığını hatırlatan Fidan, şu ifadeleri kullandı:

Olağanüstü toplantıya katılmamızın ana nedeni aslında özellikle Suudi Arabistan'ın maruz kaldığı saldırıların görüşülmesiydi. Diğer taraftan alınması gereken kurumsallaşmayla ilgili bir takım ciddi kararlar vardı. Özellikle askeri karargahın yapısı, sekreteryanın durumu, yeni sekreterin atanması gibi başlıca konular, kurumsallaşmayla ilgili maddeler arasındaydı.

Fidan, anlaşma imzalanalı çok zaman geçmemesine rağmen, kurumsallaşma ve pratik adımların çok hızlı bir şekilde atıldığını belirterek, "Taraflar, bu konuda ciddi olduklarını, somut sonuçlar görmek istediklerini, ortaya koydukları iradeyle de göstermiş oluyorlar" dedi.

Türkiye'nin Yemen'den (Husiler tarafından) yapılan saldırılara karşı savunmaya nasıl bir katkıda bulunabileceğinin Pakistan'la değerlendirildiğini vurgulayan Fidan, "Burada zaman zaman ortaya konan ucuz siyasal retoriklerin gerçeklikle örtüşmediğini de ifade etmek istiyorum. Yemen'de Yemen meşru hükümet güçleri mevcut mücadeleyi devam ettirmekte. Suudi Arabistan onlara destek veriyor. Ama diğer taraftan da olayın barışla, diyalogla çözümlenmesi için biz elimizden geleni de yapıyoruz" diye konuştu.

Fidan, Ortak Savunma için Mekke Anlaşması'nın bir savunma anlaşması olduğunu vurgulayarak, "Bu anlaşmaya taraf olan ülke saldırıya uğradığı zaman siz savunması için yanında olursunuz. Bu bir saldırı anlaşması değil. Türkiye, başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak" ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, "Anlaşmanın Meclis'e gönderilmesi için gerekli çalışmalar nihayete ermiş durumda. Dün Cumhurbaşkanımıza (Recep Tayyip Erdoğan) da nihai arzımızı bu konuda yaptık. Bunu en kısa sürede Meclis'e sevk etme yönünde kararımız var. Biz kendi çalışmalarımızı hemen hemen bitirmiş durumdayız" değerlendirmesinde bulundu.

 

Independent Türkçe

Mekke anlaşması ile ilgili konuşan Fidan, “Anlaşmaya taraf olan ülke saldırıya uğradığı zaman, savunması için yanında olursunuz. Bu saldırı anlaşması değil” dedi
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Fidan'dan "Mekke anlaşması" açıklaması: Türkiye, başka ülke toprağına asker gönderip saldırı yapmayacak
copyright Independentturkish: 

İBB davasında 95. gün

Cumhurbaşkanı adayı ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında olduğu 53’ü tutuklu 436 sanıklı İBB Davası’nın yargılamasına devam ediliyor. İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce, Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’ne inşa edilen yeni duruşma salonunda görülen davada 95’inci gün yapılıyor.

Duruşmada, hakkında gözaltı kararı verildiği 8 Mayıs tarihinde babasını son yolculuğuna uğurlayan ve daha sonra savcılığa ifade için kendisi giden mimar Prof. Dr. Yasin Çağatay Seçkin’in savunmasına geçildi.

İstanbul Teknik Üniversitesi'nde (İTÜ) profesör olarak görev yaparken, 2019 yılında, İBB Park, Bahçe ve Yeşil Alanlar Daire Başkanlığı görevine getirildiğini, bu görevi 2023 yılına kadar sürdürdüğünü anlatan Seçkin, yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle görevinden ayrıldığını anlattı.

"Kurum hafızasının bir parçasıydı"

Kendisinin kalp rahatsızlığı ve annesinin, babasının artan sağlık sorunları nedeniyle İTÜ Mimarlık Fakültesi görevinden de 2025 yılında emekli olduğunu ve halen çalışmadığını belirten Yasin Çağatay Seçkin, şunları söyledi:

Ben 2019 yılında göreve başladığımda, bitkisel materyal ve diğer tamamlayıcı unsurların birlikte tedarik edilmesi Park, Bahçe ve Yeşil Alanlar biriminin geçmişten gelen uygulamasının ve kurum hafızasının bir parçasıydı. 2014-2019 yılları arasındaki resmi ihale kayıtları, aynı tedarik modelinin benim göreve başlama tarihimden önce de uygulandığını göstermektedir. İhale şartlarında yer alan süs bitkisi üretici belgesi bakımından da durum aynıdır. Geçmiş yıllardan beri talep edilen bir belgedir. Benim görev yaptığım dönemde de süs bitkisi üretici belgesi, ilgili bakanlık sistemi içerisinde düzenlenen ve üretim faaliyetinin teknik koşullarıyla ilişkili olan resmi bir belgeydi. Bu belgenin aranmasının benim açımdan mesleki anlamı, canlı bitkisel materyalin sağlıklı biçimde muhafaza edilmesi için gerekli teknik altyapı ve kapasitenin ortaya konulmasıdır. O yüzden bu koşulu, canlı materyalin niteliği ve işin gerektirdiği kapasiteyle ilişkili olarak değerlendirmek gerekir. Eğer bu belgenin rekabeti sınırlandırdığı ileri sürülüyorsa, ilgili tarihlerde kaç işletmenin bu belgeye sahip olduğu ve teklif vermeyen firmaların gerçekten bu nedenle mi teklif vermediği de ortaya konulmalıydı.

“Talimat verilmedi”

Prof. Dr. Yasin Çağatay Seçkin, savcılık tarafından, ihalelerin Ağaç AŞ’ye verilmesi konusunda herhangi bir kişinin talimat verip vermediği veya üzerinde bir baskı kurulup kurulmadığının da açıkça sorulduğunu belirterek, "Bu konudaki beyanım nettir. Görev yaptığım süre boyunca herhangi bir kişi tarafından bana veya çalıştığım birime, belirli bir ihalenin Ağaç AŞ’ye ya da başka herhangi bir firmaya verilmesi yönünde bir talimat verilmemiştir. Bu konuda herhangi bir baskıya ya da zorlamaya maruz kalmadım. Bu vesileyle ifade etmeliyim ki benim de herhangi bir firmaya hukuka aykırı avantaj sağlamak amacıyla verdiğim bir talimat, yaptığım bir yönlendirme veya gerçekleştirdiğim bir müdahale bulunmamaktadır" diye konuştu.

Ağaç AŞ’nin şirket içindeki ticari ve operasyonel karar mekanizmalarının, kendisinin görev ve sorumluluk alanı kapsamında olmadığını ifade eden Seçkin, "Ağaç AŞ, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bir iştirakidir ve benim şirketin kendi iç işleyişine ilişkin herhangi bir görevim veya sorumluluğum da bulunmamaktadır. Bu nedenlerle hakkımdaki suçlamaları kabul etmiyorum. Hakkımdaki değerlendirmenin bu anlattıklarım çerçevesinde yapılmasını ve beraatime karar verilmesini talep ederim” dedi. 

 

ANKA

İBB davasının 95’inci gününde savunma yapan eski İBB Park, Bahçe ve Yeşil Alanlar Daire Başkanı Yasin Çağatay Seçkin, kullandığı tedarik modelinin 2019’dan önce de uygulandığını söyledi
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 14:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB davasında 95. gün
copyright Independentturkish: 

Mars'ın en tuhaf bulutu, sanılandan da sıradışı çıktı

Bilim insanları, Mars'taki en tuhaf bulutun görünüşe göre sandığımızdan da sıradışı olduğunu belirtiyor.

Bilim insanları Arsia Mons Uzun Bulutu'yla (AMEC) yıllardır yakından ilgileniyor. Görsel açıdan son derece çarpıcı olan bu bulut, 1800 kilometreyi aşkın bir alana yayılıyor ve her sabah büyüyüp ardından kayboluyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İlk kez 2018'de keşfedilen bu bulutun o tarihten bu yana her yıl birkaç ay boyunca tekrar ortaya çıktığı gözlemleniyor. Önceki araştırmalar, bunun bir "orografik bulut" olduğunu öne sürüyordu. Dünya'da bu tür bulutlar, rüzgar bir yanardağın veya dağın engebeli yamaçlarından geçerken oluşuyor.

Ancak bulut gizemini korumaya devam etti. Araştırmacılar bulutun tam olarak nasıl oluştuğunu modellemeye çalışsalar da elde edilen modeller, bulutu keşfeden Avrupa Uzay Ajansı'nın Mars Express uzay aracından gelen görüntülerle hiçbir zaman tamamen örtüşmedi.

Şimdiyse bilim insanları bulutun oluşum mekanizmasını çözdüklerine inanıyor. Ancak bu çözüm, gerçek dünyada varlığından daha önce emin olmadığımız türden bazı sıradışı davranışların hesaba katılmasını gerektirdi.

Yeni çalışmanın başyazarı, Paris'teki LMD/CNRS/Sorbonne Üniversitesi'nden Jorge Hernández-Bernal şunları söyledi:

AMEC'i modelimizde oluşturabilmek için bazı egzotik fiziksel süreçleri hesaba katmamız gerektiğini gördük. Bunlar ders kitaplarında yer alsa da genellikle teorik düzeyde kalan ve doğada gerçekleşmediği düşünülen süreçlerdi. Daha önce işleyiş halinde hiç görülmemişlerdi. Bu fizik süreçlerini simülasyonlarımıza dahil ettiğimizde, AMEC tam da umduğumuz şekilde ortaya çıktı.

Dünya'da bulutlar, nemli hava soğuduğunda içindeki su buharının sıvı damlacıklarına veya buz kristallerine dönüşmesiyle oluşuyor. Bu süreç genellikle atmosferde toz veya polen gibi başka maddelerin bulunmasını gerektiriyor.

Oysa AMEC'in oluşumu için bu tür maddelere ihtiyaç yok.

Bernal, "Su buharı, herhangi bir ara aşama olmaksızın doğrudan buzlu bulut parçacıklarına dönüşüyor" dedi.

Bu durum, bir pencere yüzeyinde değil de doğrudan odanın ortasında yoğuşma damlacıklarının belirmesine benziyor.

Biz buna homojen çekirdeklenme diyoruz ve daha önce hiçbir gezegen atmosferinde böyle bir olaya rastlamamıştık. Tamamen beklenmedik bir durum.

Araştırmalar bu sürecin teorik olarak Dünya ve Venüs'ün üst atmosferlerinde gerçekleşebileceğini öne sürmüştü ancak doğrudan hiç gözlemlenmemişti. Bu nadir görülen bir olay çünkü Dünya'da genellikle bulunanın 100 bin katından fazla yoğun nem gerektiriyor.

Bu keşif, Mars ve diğer yerlerdeki atmosferi daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor. Ancak araştırmacılar bu keşfin Güneş Sistemimiz dışındakiler de dahil evrendeki diğer gezegenleri anlamaya çalışırken beklenmedik veya olası olmayan süreçleri de göz önünde bulundurmaları gerektiğini gösterdiğini de belirtti.

ESA Mars Express Projesi Bilim İnsanı Colin Wilson, "Dünya ve Mars'taki bulutlar aynı 'kurallara' göre yönetiliyor gibi görünse de, bu egzotik Mars bulutunu anlamak egzotik fizik gerektiriyordu ve bu durum evrenin başka yerlerinde de geçerli olabilir" dedi.

Çalışma, Nature Geoscience adlı akademik dergide yayımlanan "Homogeneous ice Nucleation from Water Vapour Suggested by Elongated Clouds on Mars" (Mars'taki Uzun Bulutlarında Su Buharından Homojen Buz Çekirdeklenmesi) başlıklı yeni makalede yer alıyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/space

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Araştırmacılar, Mars yüzeyinde "egzotik fizik" özelliklerine sahip cisimler bulunduğunu söylüyor
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Avrupa Uzay Ajansı'nın Mars Express uzay aracından Arsia Mons Uzun Bulutu'nun görüntüsü (ESA/DLR/FU Berlin/J. Cowart)</p>

related nodes: 
Samanyolu'ndaki benzersiz cismin "karmaşık yapısı" gözler önüne serildi
Ay'daki su, büyük şehirler kurmak için yeterli değil
Venüs kendi uydusunu mu yuttu?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Mars'ın en tuhaf bulutu, sanılandan da sıradışı çıktı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/space/mars-cloud-study-new-b3062923.html

Lev Zilber "Filiz" operasyonu (1)

Bu makalenin amacı, insan aklının, yeteneğinin ve sağlam bir inancın istibdat ve zulüm karşısındaki parlak zaferini bir kez daha ortaya koymaktır. Aşırı Türk karşıtı Ermeni milliyetçiliğine karşı ölüm kalım mücadelesine girişen Akademisyen Lev Zilber, yapay olarak oluşturulan olağanüstü koşullar altında, gelişmiş yeteneği, özverili çalışması ve derin bilimsel bilgisi sayesinde her durumda başarıya ulaşmıştır. Bilim alanında gerçekleştirdiği keşiflerin önüne ne katlanılmaz işkenceler, ne iftira ve karalama içeren hukuksuz suçlamalar, ne de en acımasız hapishaneler geçebilmiştir. Bu, iyiliğin kötülük üzerindeki zaferidir. Bu faktolojik makale dünyaca ünlü âlim Lev Zilber’in timsalinde, Sovyetler Birliği döneminde bilim insanları başta olmak üzere Türklere karşı uygulanan mezalimin yalnızca küçük bir bölümünü ortaya koyan bir örnek olarak değerlendirilebilir.


Büyük Sovyet immünoloğu, viroloğu ve mikrobiyoloğu, SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği) Tıp Bilimleri Akademisi’nin asli üyesi Lev Aleksandroviç Zilber, hayatının son yıllarında hatıraları üzerine bir kitap üzerinde çalışmıştır. Yarım kalmış bu kitaptan bir parçayı okuyuculara sunuyoruz. L. A. Zilber’in ölüm haberi geldiğinde dergimizin sayısının yayına hazırlanması devam ediyordu. Editörler ekibi olarak, Sovyet biliminin uğradığı ağır kayıpla ilgili taziyelerini bildiren bütün kuruluş ve kişilere katılıyoruz.

Telefonun çalması beni uyandırdı. Gece saat 2'ye yaklaşıyordu.

— Halk Sağlığı Komiserliği’nin sekreteri arıyor. Halk Komiseri, derhâl yanına gelmenizi rica ediyor. Araba çoktan gönderildi.

Ben Bakü’de yalnızca birkaç ay yaşadım. 1929 yılında Moskova’dan ayrılırken fazla üzülmedim; orada, müdürü hocam Profesör Vladimir Aleksandroviç Barıkin olan Halk Sağlığı Komiserliği Mikrobiyoloji Enstitüsü’nde bir bölümü yönetiyordum. Bu enstitüde 8 yıldır çalışıyordum. Bilgi ve deneyim biriktirmiştim. Büyük ve karmaşık problemleri araştırmada kendimi sınamak istiyordum. Fikirler çoktu, ancak imkânlar azdı. Tüm bölüm 2 kişiden oluşuyordu: ben ve meslektaşım Yelena İvanovna Vostrukhova.

V. A. Barıkin ile uzun yıllardır devam eden iyi ve dostane ilişkilerimiz de bozulmuştu. Onun bağışıklık teorisi her yönden ağır darbeler alıyordu. Başlangıçta bu teoriyi destekleyen deneylerimin sayısı giderek arttı; ancak daha sonra onu çürüten veriler ortaya çıkmaya başladı. Fakat V. A. bizimle aynı fikirde değildi ve [çalışmalar] yayımlanmadı.

Bu ve daha birçok durum, beni Azerbaycan Mikrobiyoloji Enstitüsü müdürlüğü görevine yapılan daveti kabul etmeye sevk etti. Aynı zamanda Tıp Enstitüsü Mikrobiyoloji Kürsüsü’ne seçildim.

E. İ. Vostrukhova benimle birlikte Bakü’ye gelmişti. Dikkate değer bir insandı. Artık ilk gençlik yıllarında değildi, yalnızdı ve kendisini tamamen bilimsel çalışmaya adamıştı. Çok iyi huylu olmakla birlikte, aynı zamanda hem kendisine hem de başkalarına karşı sert ve talepkârdı; beni çok meşgul eden düşünceleri doğrulamak veya reddetmek için görünüşe göre en ihtiyatsız deneyleri yapmaya hazırdı. Giysilerinde siyah ve beyazdan başka renk bulunmazdı. Sessiz ve dikkatliydi; bir rahibe izlenimi veriyordu.

Bakü’de beni çok sıcak karşıladılar. Görece küçük olan Mikrobiyoloji Enstitüsü, selefim Profesör P. F. Zdrodovski’nin enerjisi sayesinde o dönem için oldukça iyi donatılmıştı. O, aynı zamanda birkaç yüksek nitelikli uzman yetiştirmişti. Neredeyse hepsi benden büyük olmasına rağmen (35 yaşındaydım), aramızda iyi ve iş odaklı ilişkiler kuruldu. Büyük çaplı bir çalışma yürütmek mümkündü.

O dönemde Bakü, hayret verici tezatların ve garipliklerin şehriydi. Yeni inşa edilmiş elektrikli demiryolunun yepyeni vagonları, istasyondan petrol sahalarına doğru hareket ediyordu; ancak oraya ancak dilenci kalabalığını yararak ulaşmak mümkündü. Burunlarından gelen seslerle sadaka dileniyor, korkunç, kanayan yaralarla kaplı çıplak kollarını ve bacaklarını ya da kirli paçavralara sarılmış ayak ve kol kütüklerini gösteriyorlardı. Yıllar sonra benzer bir manzarayı Hindistan’da gördüm.

Develer sık sık istasyona yaklaşıyor, demiryoluyla daha ileriye gönderilen bagajları sırtlarından alıyorlardı. Bu sakin ve hantal hayvanlar ile yanlarından geçen yeni, neşeli tren vagonları, sanki Bakü’nün geçmişini ve bugününü simgeliyordu. Bütün kış boyunca sokaklarda çiçekler satılırdı. Arkalarında büyük palanlar bulunan iri yapılı adamlar şehri dolaşırlardı. Mallarını — gazyağı ve suyu — teklif ederlerdi. Piyanoların evden eve taşınması gerektiğinde onları omuzlarında taşırlardı. 5 kişi bir piyanoyu şehrin bir yerinden diğerine rahatlıkla götürürdü.

Şehirde çok sayıda sinek ve kertenkele vardı. Dairemin penceresinden komşu evin duvarını görüyordum. Güneş ışığı vurduğunda üzerinde kertenkeleler belirirdi. Yavaş yavaş sürünür, bazen kuyruklarını hafifçe kıvırırlardı; ben ise boşuna onların tembel hareketlerinde herhangi bir düzenlilik yakalamaya çalışırdım.

Kadınlar yüzleri açık olarak dolaşırlardı. Ancak tıp öğrencileri bile yüzlerini o kadar cömertçe pudralarlardı ki, kendilerini muayene ettiğim yeşil kumaşla kaplı masa, muayeneden sonra gri olurdu.

Neredeyse benimle aynı zamanda Profesör Petr Petroviç Popov, Bakü Tıp Enstitüsü’nün Tropikal Tıp Kürsüsü’ne davet edilmişti. Ona da benden bir kat aşağıda iyi bir daire verilmişti. Bu sırada benim bir hizmetçim ve çok iyi bir aşçım vardı; kendisi devrimden önce Bakü’deki zengin evlerden birinde kâhyalık yapmıştı. P. P.’yi benimle öğle yemeği yemeye davet ettim. Bunlar güzel öğle yemekleriydi. P. P. çok ilginç bir insandı. Bütün doğa bilimleri alanında yüksek düzeyde bir birikime sahipti; çeşitli hayvanlar hakkında birçok ilginç şey ve kendi hayatı hakkında daha da ilginç şeyler anlatırdı. 1. Dünya Savaşı’nda Almanlara esir düşmüş, daha sonra bir okyanus gemisinde doktor olarak hizmet etmiş ve bütün dünyayı dolaşmıştı. Anlatacak çok şeyi vardı. Saatlerce masada oturur, onun ilginç olaylar, canlı tasvirler ve beklenmedik karşılaştırmalarla dolu, ağır ağır anlattığı hikâyelerini büyük bir dikkatle dinlerdim.

Halk Komiseri’nin gece telefonuyla uykumdan uyandırıldığımda Bakü’deki hayatım işte böyle geçiyordu.

— Bahtsızlık başımıza geldi, Lev Aleksandroviç, Hadrut’ta veba var. İşte telgraf. Askerî doktor Margolin telgraf çekmiş. Diğer yerlerde de şüpheli hastalıklar var. Durum ciddi. Derhâl gitmemiz gerekiyor. Özel kafile sabah saat 6’da yola çıkacak. O zamana kadar bir bakteriyoloji ekibi oluşturmayı başarmanız gerekiyor. İhtiyaç duyulan çalışanları acilen çağırın ve ekipmanları toplayın. Profesör Şirokoqorov da sizinle gidecek. O, patolog-anatomdur; kesin teşhis konulmasına yardımcı olacaktır. Gereken her şey derhâl size temin edilecektir.

— Birden sustu ve düşündü.

— Ama belki de bu veba değildir. Böyle muhteşem ve güzel topraklarımızda böylesine iğrenç bir şeyin ortaya çıkması mümkün olamaz! "Burada başka bir şey var" diye ekledi, "bütün raporlarda 'veba' yerine 'filiz' yazın. Bu konuda hiç kimsenin bilgi sahibi olmasını istemiyoruz."


Sabah saat 6’ya kadar eşyalarımızı toplayıp yola çıkmamız gerekiyordu. Umutsuzluk içindeydim. Mesele şu ki, Bakü’de çalışmaya ikna etmeyi umduğum ve aylarca yaptığım ısrarların ardından gelip enstitümüzü görmeye razı olan doktor-bakteriyolog Vera Nikolayevna’nın Moskova’dan trenle saat 9’da gelmesi gerekiyordu. Onu büyük bir sabırsızlıkla bekliyordum ve onu karşılamak için çoktan bir buket çiçek bile hazırlamıştım. Elbette artık bundan söz bile edilemezdi. Yola çıkmamıza 3,5 saat kalmıştı. Enstitüye dönüp derhâl çalışanların peşinden adam gönderdim. Neyse ki enstitü müdürü olarak 2 çift atım vardı — atlardan biri boz, diğeri siyahtı. Dingillerin uçlarından arabaya kadar uzanan yeşil ağ, binicileri atların nallarından sıçrayan çamurdan koruyordu.

Çalışanlar hızla toplandılar ve paketleme başladı. Önümüzde Yelena İvanovna ile zor bir konuşma vardı.

— Yelena İvanovna, sizden çok büyük bir ricam var. Elbette Vera Nikolayevna’yı tanıyorsunuz. Demek ki bugün Bakü’ye geliyor. Onunla tanışın, durumu kendisine açıklayın. Bu mektubu ona verin; kendisinden Hadrut’a gelmesini rica ettiğimi söyleyin. O, iyi bir bakteriyologdur ve bize faydalı olabilir. Eğer kabul ederse, derhâl onunla birlikte gelin. Bütün bunları sizden rica edebilir miyim?

— Ah, Lev Aleksandroviç, hayat gerçekten içinden çıkılmaz derecede zor! Sizinle gelmeyi düşünüyordum. Ama size gerekiyorsa, ben kalıp Vera Nikolayevna ile görüşeceğim — "siz" sözcüğü hem ses tonu hem de yüz ifadesiyle vurgulanıyordu.

O dönemde veba artık iyi araştırılmıştı. Patojenlik özellikleri ve yayılma yolları biliniyordu. Ancak etkili bir tedavisi yoktu ve pnömonik vebaya yakalanan hastaların tamamı, Orta Çağ’da veba salgınlarının bütün ülkeleri kaplayarak yüz binlerce kurban alması gibi, ölüyordu. Pnömonik veba, veba mikrobunun neden olduğu akciğer iltihabıdır. Hasta nefes aldığında veba mikropları hava akımıyla taşınır ve çevresindeki her şeyi — hem insanları hem de eşyaları — enfekte eder.

Pnömonik vebanın son büyük salgını 1910 yılında Mançurya’da meydana gelmiş ve o sırada 55 bin insan hayatını kaybetmişti. Bu salgının ortadan kaldırılmasına ünlü epidemiyoloğumuz D. K. Zabolotnıy başkanlık etmişti. Leningrad’a yaptığım sık seyahatlerde, çeşitli toplantılarda onunla sık sık karşılaşıyordum. Bana karşı çok dostça davranıyordu ve bana 2 büyük cilt vermişti — Mançurya vebası hakkındaki rapor. Bakü’ye gidip gitmemem konusunda ona danıştım. Şöyle dedi:

— Orada her şey olacak, yankı olmayacak. Ve yankı olmadan çalışmak zordur. Hiç kimse itiraz etmeyecek, tartışmayacak. — Gülümsedi. — Ama siz tartışmayı seviyorsunuz.

Daha sonra onun sözlerini defalarca hatırladım.

Bubonik veba esas olarak lenf düğümlerinin iltihaplanması şeklinde kendini gösterir. Enfekte olanların yüzde 40–50’si ölür. Pnömonik vebaya kıyasla daha az bulaşıcıdır. Etkilenen düğümlerde oluşan irin son derece bulaşıcıdır. Vebanın her iki biçimi de pireler tarafından taşınabilir. Bubonik vebada iç organlar ve bazen akciğerler zarar görür ve ardından hasta pnömonik veba hastası gibi tehlikeli hâle gelir.

Vebanın başka biçimleri de vardır. Bütün bunları çok iyi biliyorum. Ancak vebayla mücadele konusunda pratik bir deneyimim yoktu ve hayatımda hiçbir zaman veba kültürünü izole etmemiştim.

Çantaya vebayla ilgili büyük bir Alman araştırmasının bir cildi ile D. K. Zabolotnıy’nin 2 cildi konuldu. Bu kitapları bütün yol boyunca okudum; sonraki çalışmalarımda bana çok yardımcı oldular.

Hadrut demiryolundan uzakta bulunduğundan, oraya atla gitmek zorunda kaldık. Kıştı, ocak ayıydı; ancak kar yoktu ve yalnızca çevredeki dağların tepeleri karla kaplıydı. Hadrut'un girişinde siyah bir bayrak dalgalanıyordu. Köyün sokakları boştu.

Derslerin durdurulduğu okula yerleştik. Hemen yerel yönetim makamları ve hayatta kalan hastane çalışanlarıyla bağlantı kurduk. Aşağıdakiler tespit edildi: İlk hastalanan kişi 17 yaşında bir gençti. Bunun zatürre olduğunu düşünmüşlerdi. Hastalanmasından birkaç gün önce bir kemirici vurmuş ve derisini yüzmüştü. Genç, Hadrut Hastanesi'nde genel koğuşa yatırılmıştı. Kısa süre içinde, bitişik yataklarda yatan hastalar, ardından sağlık memuru ve idareci, birkaç gün sonra ise hastanenin başhekimi Dr. M. N. Hudyakov hastalanmıştı. Kendisi uzun zamandır Hadrut'ta çalışıyor ve orada halkın sevgisini ve saygısını kazanmıştı. Bütün hastalara zatürre teşhisi konulmuştu; ancak balgamın kanlı olduğu kaydediliyordu. Bu durum, neredeyse her zaman pnömonik vebada, çok nadiren ise sıradan zatürrede görülür. Fakat hiç kimse vebadan şüphelenmiyordu.

 

 

Dr. Hudyakov hastalandığında, Hadrut yakınlarında bulunan askerî birlikten askerî doktor Margolin’i yanına çağırdılar. Yalnızca 3-4 yıldır görev yapan genç doktor, Hudyakov'un vebaya yakalandığını fark etti ve bu konuda Bakü'ye telgraf çekti.

Hadrut halkı arasında da hastaneyle herhangi bir bağlantısı olmayan hastalar vardı.

İlk görev, bütün hastaları, ardından onlarla temas etmiş olanların tamamını (birincil temaslılar), ayrıca bunlarla temas etmiş olanları (ikincil temaslılar) tecrit etmekti.

Biz hemen bu işe başladık. Durumu öğrenmek ve gerekli önlemleri almak amacıyla diğer köylere de doktorlar gönderdik.

Geldiğimiz gün bir hasta öldü ve ben Profesör Şirokogorov'dan otopsi yapmasını istedim. O ve çalışma arkadaşları otopsi için gerekli her şeyi hazırladıklarında, yanlarına lastik eldiven almayı unuttukları ortaya çıktı. Benim elimde de onlardan fazla yoktu (o dönemde lastik eldivenler kıt bulunuyordu); elimde bulunan eldivenleri onlara verdim ve kendim için yalnızca 1 çift bıraktım. Kendilerinden, otopsinin hemen ardından materyali (akciğer ve lenf düğümlerinden alınan parçaları) bakteriyolojik inceleme için göndermelerini rica ettim.

Materyal birkaç saat sonra gönderildi. Bu zamana kadar bütün bakteriyolojik ekipmanları zaten açmıştık ve incelemeye başlanabilirdi. İyi ki kendim için 1 çift lastik eldiven ayırmışım. Akciğer parçalarının konulduğu kapaklı cam kaplar kâğıda sarılmış ve tamamı vebalı kanla boyanmıştı. Bu kapları çıplak ellerle açmak pek uygun olmazdı!

Akciğer dokusundan hazırlanan "yaymalarda", çok büyük olmayan, ortası yarık veba basilinin çubuğunun tasvirine ve fotoğraflarına tamamen uyan çok sayıda bakteri tespit edildi.

Ancak mikroskobik inceleme yeterli değildi. Çünkü görünüş bakımından veba basiline çok benzeyen başka bakteriler de bulunmaktadır.

Gönderilen materyalden veba kültürünün (veba bakterisinin laboratuvar kültürü) izole edilmesi gerekiyordu. Bunun için besiyerinde veba kültürü hazırlamak ve kobayları (sıçana benzeyen evcilleştirilmiş bir kemirici, Gine domuzu (Guinea Pig) (Cavia porcellus) – A. A.) enfekte etmek gerekiyordu. Bunu bir yardımcı olmadan yapmak mümkün değildi. Enstitüde henüz yalnızca 1 yıldır çalışan genç bir bakteriyolog olan çalışma arkadaşımı aradım. Peki, eldivenler konusunda ne yapacaktık? Yalnızca 1 çift lastik eldiven vardı. Elbette onları yardımcımın kullanımına verecektim. Fakat kültür elde etmek için riske girmeye değer miydi?

Ya hasta kalmazsa, veba kültürü olmadan Bakü'ye dönelim! Fakat bir bakteriyoloğun veba kültürü olmadan geri dönmesi utanç verici olurdu. Uzun yıllar önce V. A. Barıkin, ülkemizin doğusundaki veba odaklarını araştırırken, bozkır kemiricilerinin – tarbaganların (Moğol marmotu – sincaba benzeyen bir kemirici – A. A.) – vebaya yakalandıkları ve bu hastalığın yayılmasında önemli bir etken oldukları yönünde son derece sağlam bir varsayım ileri sürmüştü. Ancak o, veba kültürünü bunlardan izole edememişti ve hiç kimse ona inanmamıştı. Daha sonra D. K. Zabolotnıy bunu gerçekleştirdi ve bütün ödüller ona verildi.

Hayır, veba kültürünü izole etmek gerekiyordu. Eldivenleri yardımcımın kullanımına verdim, yanımıza sübnima (cıva klorür) çözeltisi bulunan bir kap koyduk (bu çözelti, veba bakterisi de dâhil olmak üzere bakterileri öldürür) ve kobayları enfekte ettik. Bu çalışma sırasında çıplak ellerimi birkaç kez sübnima (cıva klorür) çözeltisine batırdım.

Kobaylar belirlenen zamanda hastalandılar. Veba kültürü hem akciğer kültüründen hem de kobaylardan izole edilmişti! Teşhis açıktı: Veba!

Sonraki günler yoğun bir çalışma ortamında geçti. Her şeyden önce bütün hastaları tespit etmek gerekiyordu. Bu ancak bütün sakinlerin evlerinde genel bir taramadan geçirilmesiyle mümkün olabilirdi; çünkü hastalar gizleniyordu. Ancak halkın çoğunluğu Rusça bilmiyordu ve bu çalışmaya yerel parti ve Komsomol aktivistlerini dâhil etmek zorunda kaldık. Öncelikle onların her birinin hastalarla temas edip etmediği kontrol edildi. Veba koğuşları için özel bir bina tahsis edilmişti. Hâlâ hastanede bulunan bütün hastalar çıkarılarak tecrit edildi. Hastane binası kapsamlı bir şekilde dezenfekte edildi. Veba hastalarının bütün yakınları ve onlarla temas etmiş kişiler de tecrit edildi. Bütün bu ve diğer önlemler Hadrut'ta çok hızlı ve düzenli bir şekilde uygulanıyordu. Diğer 3 köyde ise durum daha kötüydü. Gerekli önlemlerin gerektiği şekilde yerine getirileceğinden emin olabileceğim ve bu görevleri kendisine emanet edebileceğim tek bir doktor bile yoktu. Halk Sağlığı Komiseri'ne telgraf çekerek deneyimli veba uzmanlarının gönderilmesini istedim. Kısa süre sonra Saratov'dan Profesör Suknev ve Rostov'dan Dr. Tinker geldiler. Bunlar, Hadrut yakınlarındaki köylerde vebanın ortadan kaldırılmasına önemli katkı sağlayan büyük uzmanlardı.

Yelena İvanovna ve Vera Nikolayevna arkamızdan gelerek bütün bakteriyolojik çalışmaları yürütüyorlardı. 4 gün geçti. Bütün ekibimiz, her günün sonunda günü değerlendirmek ve ertesi günün planını netleştirmek için akşamları bir araya geliyorduk. Okulun büyük bir odasında toplanıyorduk. Görünüşe göre burada askerî kulüp dersleri yapılıyordu; duvarlarda tüfek ve revolver parçaları, şemalar, hedefler, gaz maskeleri ve benzeri şeyler bulunuyordu.

Birden kapı şiddetle çalındı ve cevap beklemeden genç askerî doktor odaya girdi. Etrafına baktı ve sendeleyerek, dengesiz adımlarla oturduğum masaya doğru ilerledi. Yüzü kararmıştı, gözleri ıstırapla doluydu. Masaya yaklaştı ve elini masaya dayadı.

"Ben Margolin'im, bende veba var." diye güçlükle seslendi; ardından kustu ve yere yığıldı. Kusmuk masaya çarparak bana ve çevremdekilere sıçradı. Hemen duvardaki gaz maskesini alıp taktım ve yerde yatan Margolin'in üzerine eğildim. Bilincini kaybetmişti; yüzü kararmış, gözleri çökmüş, nabzı çok hızlı, solunumu ise hırıltılı ve hızlıydı.

Sağlık görevlileri onu sedyeye koydular. Yüzünü gazlı bezle kapattım ve onu veba koğuşuna götürdüler.

Hadrut'a ulaşır ulaşmaz Dr. Margolin'i aramıştım. Görev yaptığı askerî birlik yakında bulunuyordu. Kendini iyi hissettiğini söyledi ve Dr. Hudyakov'un ve diğerlerinin hastalığından söz etti. Görünüşe göre hastalanan ilk genç, vebalı bir kemiriciyi öldürmüş ve kışın sıkça görülen zatürre ile ağırlaşan vebanın bubonik formuna yakalanmıştı. Dr. Hudyakov ona lober pnömoni teşhisi koymuş ve genel koğuşa yatırılmıştı. Bu hata onun ve diğerlerinin hayatına mal oldu.

Margolin'den kendisini tecrit etmesini, odasından çıkmamasını ve günde 2 kez ateşini ölçmesini istemiştim. Ateşi yükselirse derhâl bana bilgi vermesini de tembihlemiştim. 3 gündür kendisi hakkında herhangi bir bilgi vermiyordu; şimdi ise hastalanmış ve yanımıza gelmişti.

Derhâl birlik komutanını çağırdım. Komutan bana Margolin'in son günlerde odasından çıkmadığını, hiç kimseyi içeri almadığını ve içeride kapının ardından konuştuğunu söyledi. Komutan ayrıca Margolin'in birlikten ayrılırken parti teşkilatının sekreterine bir mektup bıraktığını söyledi. Ertesi gün bu mektubu bana gönderdi. Metni şöyleydi:

Sevgili yoldaşlar!

Görünüşe göre başlıyor. Ateşim 39,5. Başkalarına bulaştırmamak için buradan ayrılıyorum. Sessizce ölmeye gidiyorum; çünkü başka bir çıkış yolu olmadığını biliyorum. Sosyalist toplumun kurucuları, neşeli ve sağlıklı kalın. Elveda.

Lev Margolin.


Rusya'da bulaşıcı hastalıkların araştırılması tarihinde doktorların kahramanca davranışlarının birçok örneği bilinmektedir. G. N. Minx, O. O. Moçutkovski ve İ. İ. Meçnikov, bu hastalıkları araştırmak amacıyla kendilerini tekrarlayan tifüsle aşıladılar. E. İ. Martsinovski kendisini şark çıbanı ile aşıladı. Deneysel olarak tarbagandan vebaya yakalanan doktor Deminski, keşif gezisinin başkanına telgrafla şöyle başvurmuştu:

Tarbaganlardan pnömonik vebaya yakalandım. Gelin, elde edilen kültürleri alın; kayıtların tamamı düzenli. Gerisini laboratuvar söyleyecek. Cesedimi açın; tarbagandan insana deneysel bulaşma vakası olarak.


Ancak bunlar hayatı tanıyan yetişkin insanlardı. Margolin ise henüz yalnızca 24 yaşındaydı. Yoldaşlarına hastalığı bulaştırmamak için ölümün yaklaştığını bile bile, bilincini kaybetmek üzereyken ve büyük bir ıstırap içinde, yüksek ateşle 3 kilometrelik yolu hastaneye kadar yürüyerek gitmek için ne kadar cesaret ve irade gerekiyordu.

Margolin'e mümkün olan en yüksek miktarda veba karşıtı serum uygulandı. Sağlık çalışanları gece gündüz yatağının başında nöbet tuttular ve onu kurtarmak için mümkün olan her şey yapıldı.

 

 

40 saat sonra öldü. Ağır bir şekilde can verdi. Kendine geldiğinde "anne" diye bağırdı. Ama 24 yaşında kim kolayca ölür ki!

Pnömonik vebada genellikle aileler ölür. Bu, ilk hastalanan kişinin kendisini derhâl tecrit etmemesi ve bütün aileye hastalığı bulaştırması sonucunda meydana gelir.

Benzer bir tablo Hadrut'ta da gözlemlenmiş ve yalnızca nadir durumlarda çocuklar, muhtemelen zamanlarının çoğunu evin dışında geçirdikleri için sağlıklı kalmışlardı.

Hastalananların tamamı tipik pnömonik vebaya yakalanmış ve hepsi ölmüştü. Ancak veba koğuşunda çalışan doktorlar, bazı hastalarda tipik pnömonik vebanın yanı sıra submandibular lenf düğümlerinde de iltihaplanma bulunduğunu tespit ettiler. Bu tür vakalar daha önce tanımlanmamıştı. Hastanın yanağından veya boynundan vebalı bir pirenin ısırmış olması ihtimal dâhilindeydi; bu durumda çene altı bubolar oluşabilirdi. Ancak Hadrut'taki pirelerin yanakları ısırdığını kabul etmek zordu.

Biz bu olguları kaydettik, ancak açıklayamadık. Ayrıca örgütsel işlerin çokluğu nedeniyle bu konu üzerinde düşünmeye zamanımız yoktu.

Bir gün, gece yarısından çok sonra NKVD (İçişleri Halk Komiserliği; Rusçası: Народный комиссариат внутренних дел — Narodnıy Komissariat Vnutrennıh Del) temsilcisi kaldığım yere geldi. Okuldan çok uzakta olmayan küçük bir odada yaşıyordum.

— Sizinle ciddi bir konuşmam var, profesör, — dedi ve davetim üzerine tek sandalyeye oturdu. — Mesele şu: Burada dışarıdan gönderilen sabotajcıların faaliyet gösterdiğine dair çok güvenilir bilgiler aldık. Vebalı cesetleri açıyor, kalplerini ve karaciğerlerini çıkarıyor, bu parçalarla hastalığı yayıyorlar. Bu bilgi kesinlikle doğrudur, — yüzümdeki inançsızlığı görünce sözlerini tekrarladı.

— Bilirsiniz yoldaş, — diye cevap verdim, — veba mikrobu besiyerinde çok kolaylıkla çoğaltılabilir. Birkaç gün içinde laboratuvarda bu mikroplardan yüz binlerce insanı enfekte etmeye yetecek kadar büyük bir miktar elde edilebilir. Sabotajcılar neden cesetlerin organlarını çıkarsınlar? Onları gönderenlerin elinde muhtemelen veba mikrobu olabilirdi.

— Bu meseleleri tartışmanın anlamı yok. Gömülmüş bütün cesetlerin bütünlüğünden emin olmak gerekiyor. Derhâl mezarların açılmasını ve bütün definlerin kontrol edilmesini organize edebilir misiniz? Bunu gece vakti gizlice yapmak zorunda kalacağız; çünkü halk bunu mezarlara saygısızlık olarak değerlendirebilir ve ayaklanmalar başlayabilir.

Kürek ve levye dışında, bende bulunmayan şeylerin de temin edilmesi hâlinde 1 saate kadar her şeyin hazır olacağını söyledim.

1 saat sonra, kendisinin söylediği gibi her ihtimale karşı güvenlik amacıyla, 5 silahlı Kızıl Ordu askeriyle birlikte kürek ve diğer gerekli malzemeleri alarak okul binasının yanına gelmeleri konusunda anlaştık.

Bütün bunlar bana bir tür fantezi gibi görünüyordu. Sonuçta cesetleri açıp kalplerini ve karaciğerlerini çıkaran sabotajcılar, bakteriyolog ya da enfeksiyondan korunmayı bilen doktor değillerse, kaçınılmaz olarak kendileri de vebaya yakalanırlardı. Burada vebanın bulunduğunu nereden bilebilirlerdi? Eğer hastalığı kendileriyle birlikte getirmiş olsalardı, bunu veba mikroplarıyla yapmak zorunda kalırlardı. Bu ise ellerinde bu mikrobun bulunduğu anlamına gelirdi ve cesetleri açarak hayatlarını riske atmalarına gerek kalmazdı. Hayır, burada bir şeyler yanlıştı! Küçük ekibimizi hazırlayana kadar bütün bu düşünceler zihnimden geçti.

NKVD'nin yetkili temsilcisi, Azerbaycan'ın merkezî makamlarının veba odağında doğrudan bulunan tek temsilcisiydi (Azerbaycan Halk Sağlığı Komiserliği ve Merkezî İcra Komitesi'nin yetkili temsilcileri demiryolu istasyonunda kalıyor ve her türlü raporun verilmesi yönündeki talepleriyle bizi sürekli rahatsız ediyorlardı). Vebaya karşı yürütülen çalışmaların organizasyonuyla ilgili olarak kendisinden yardım istemek zorunda kaldım ve birçok kez başvurdum ve o da her zaman bize çok hızlı bir şekilde yardımcı oldu. Aydın ve ciddi bir insan izlenimi veriyordu. Tamamen fantastik görünen bu hikâyeye gerçekten inanıyor muydu?

Mezarlık sessiz ve karanlıktı. Yanımızda getirdiğimiz "yarasa feneri" küçük bir alanı güçlükle aydınlatıyordu. Mezarlıktaki ışığın köy tarafından görünmemesi için fenerin bir tarafını kapattık. Toprak henüz biraz donmuştu ve levyeye de ihtiyaç olmadı. Mezar çok sığdı ve kısa süre sonra tabutun kapağı göründü. Bu sırada ay bulutların arkasından çıktı ve çevre tamamen aydınlandı. Tabutta orta yaşlı bir kadın yatıyordu. Yanında ve ayağının dibinde yarı çürümüş meyveler ve başka yiyecekler vardı.

Kadın bluz ve etek giymişti ve herhangi birinin bu gömülünün huzurunu bozduğuna dair hiçbir belirti yoktu.

— Görünüşe göre her şey yolunda, — diyerek yetkili temsilciye seslendim.

— Gömleğin düğmeleri açılmalı, göğsüne ve karnına bakılmalı, — diye çok kuru ve birdenbire cevap verdi.

Gömleğin düğmelerini açtılar, eteğini ve iç gömleğini kestiler. Çürümeye başlamış zayıf beden bütündü. Ölünün dayanılmaz kokusu midemi bulandırdı.

Temiz hava almak için kenara çekildim. Ay garip bir manzarayı aydınlatıyordu. Lastik çizmeler ve eldivenler giymiş, beyaz önlüklü, göz kapaklarını sıkıca kapatan gözlüklü, ağzını ve burnunu gazlı bezle kapatmış bir canlı, mezara doğru eğilmiş ve tabutun kapağını cesedin üzerine indirmişti. Parlak ay ışığında bütün bunlar, bir tür vahşi kâbusu andıran bir manzara gibi görünüyordu.

Bir sonraki mezarı açtığımızda da aynı manzara ile karşılaşıldı. Ceset bütündü.

3. mezarı açmaya başladık. Bu sırada ay yine kayboldu ve biz yeniden "yarasa"mızı çalıştırdık. Tabutun kapağını kaldırır kaldırmaz herkes şaşkınlıkla bağırdı. Cesedin başı bedeninden ayrılmış ve yana doğru eğilmiş durumdaydı. Giysiler kesilmişti. Göğüs yarılmıştı, kalbi yoktu. Karnı da yarılmıştı; karaciğerini bulamadık. Kesilmiş başın alt dudağı tuhaf bir şekilde aşağı sarkmıştı. Mavi, neredeyse siyah lekelerle kaplı, sarı sakallı bu yüzde bir tür tebessüm vardı. Baş, sanki hepimize gülüyordu.

Kimse tek kelime söylemedi.

Bir sonraki mezarın açılmasına geçtiler.

O gece açılan 10 mezardan 3'ünde başları kesilmiş, kalpleri ve karaciğerleri olmayan cesetler vardı. Korkunçtu. Yalnızca olağan dışı olması nedeniyle değil, aynı zamanda ağır sonuçları nedeniyle de korkutucuydu. Kurumuş dokularda veba mikrobu yıllarca canlı kalabilir. Eğer halkın arasında vebalı organ parçaları kalmışsa, etkisiz hâle getirilmek üzere bunlar nasıl bulunabilirdi? Ve böyle bir salgın nasıl ortadan kaldırılabilirdi? Dünyadaki veba salgınları tarihinde daha önce hiçbir zaman böyle bir şey görülmemişti. Hiçbir ders kitabında bununla ilgili gerekli bir çözüm yolu yoktu.

Bütün gece uyumadım. Bir planın yerini diğeri aldı; planlar eleştirildi ve reddedildi. Şafak sökmeden önce amaca uygun görünen bir önlemler sistemi ortaya çıktı. Bu önlemleri telgrafla Halk Sağlığı Komiseri'ne ilettim. Birkaç saat sonra telgrafla Bakü'ye, Halk Komiserleri Konseyi'nin toplantısına rapor vermek üzere çağrıldım.

Benim planım şöyleydi:

1. Vebalı organ parçalarını taşıyabilecek herkesin bölgeyi terk etmesini önlemek amacıyla, hastalığın görüldüğü bütün bölge birlikler tarafından kuşatma altına alınmalıdır.
2. Bütün cesetler yakılmalıdır.
3. İzolasyon çadırları ile iç çamaşırından ayakkabı ve dış giysilere kadar bütün giyim seti, bölgedeki bütün halk için gönderilmelidir.
4. Bütün halk soyundurulmalı, devlet tarafından verilen giysiler giydirilmeli ve evlerinden çadırlara taşınmalıdır. Bu işlem sıkı denetim altında yürütülmelidir ki hiç kimse, eğer varsa, vebalı bir organ parçasını yeni giysileriyle birlikte götürmesin. Bütün kişisel giysiler evlerinde bırakılmalıdır.
5. Bu nakil sırasında veba hastalarıyla birincil ve ikincil temas hâlinde olan kişilerin tecrit edilmesine ilişkin kurallara kesinlikle uyulmalıdır.
6. Kimyasal ekipler salgın bölgesine gönderilmeli ve bölgedeki bütün binaları kloropikrinle kapsamlı bir şekilde dezenfekte etmelidir. Kloropikrin, vebaya karşı en iyi dezenfektanlardan biridir: veba mikrobunu, pireleri ve kemiricileri öldürür ve böylece enfeksiyonun insana ulaşabileceği bütün zinciri ortadan kaldırır.
7. Salgın bölgesine tıbbi-beslenme ekipleri gönderilmelidir.

Halk Komiserleri Konseyi'nin toplantısında bu öneriler ayrıntılı olarak tartışıldı ve kabul edildi.

Bu toplantıda, yeri gelmişken, Azerbaycan NKVD'sinin başkanı, başarısız bir şifreleme nedeniyle sağlık komiserini sert bir şekilde kınadı.

— Son birkaç gündür, — dedi, — Bakü'de sizin bu "filiz"inizin burada bulunmasıyla ilgili yüzlerce telgrafı ele geçirdim. Yalan söyleyeceksen akıllıca yalan söylemelisin. Bakü gibi bir şehirde Mikrobiyoloji Enstitüsü müdürünün ve çalışanlarının gece toplantıları yapması ve geceleyin gidip gelmeleri gerçekten gözden kaçabilir mi?

Bununla birlikte, bütün belgelerde "filiz" görünmeye devam ediyordu.

Hadrut'a döndüm ve vebalı cesetlerin yakılmasını organize etmeye başladım.

Öyle oldu ki, cesetlerin yakıldığı çukurda Dr. Hudyakov'un cesedi en üstte kaldı. Odunlar tutuştuğunda, duman ve ateş bulutları çukurdan uzaklaşmaya başladığında, birden Hudyakov'un bir eli havaya kalktı, birkaç saniye öylece kaldı ve sonra düştü. Duman ve kurumdan kapkara olmuş bu el, karlı dağların beyaz fonunda keskin bir şekilde seçiliyordu.

Yerel halktan sağlık görevlileri cesetlerin yakılmasına katılmayı kesinlikle reddettiler.

— Dr. Hudyakov bizi tehdit etti, kendiniz gördünüz mü? Neden bizi böyle kötü bir işe zorluyorsunuz? — dediler ve ısı nedeniyle kasların kasılması sonucunda elin kalkmasıyla ilgili bütün açıklamalarımı kabul etmediler. Akşama doğru sarhoş olmuşlardı; onları çalışmaya devam ettirmek mümkün değildi.

Halk Komiserleri Konseyi'nin kararları çok hızlı bir şekilde uygulanıyordu. Çok sayıda doktor ve başka çalışan gönderildi. Kimyasal ekipler görevlerini o kadar titiz bir şekilde yerine getirdiler ki dezenfekte ettikleri evlerin çevresindeki bütün yeşil örtüyü yok ettiler.

Bu işlerle boğazıma kadar meşgul olduğum için salgının "sabotaj" niteliği hakkında neredeyse hiç düşünmüyordum. Ancak aklıma geldiğinde içim rahat etmiyordu. Olgu inkâr edilemez görünüyordu. Cesetler açılıyor, organlar cesetlerden kayboluyor, ancak sabotajcılar yakalanamıyordu.

Bütün hastaların listeleri, aralarında Hadrut'ta yaşamayan yabancı biri olup olmadığını belirlemek amacıyla kontrol ediliyordu. Oysa hastaların tamamı Hadrut sakinleriydi. Hastalığın görüldüğü diğer köylerde de aynı durum yaşanıyordu.

Bu ne gizemli hikâyeydi!

Çözüm tamamen beklenmedik bir şekilde ortaya çıktı.

Salgına karşı alınan önlemlerin uygulanmasını denetlemek için düzenli olarak hastaların bulunduğu diğer köyleri ziyaret ediyordum. İtiraf etmeliyim ki bu geziler benim için çok çekiciydi. Dağlık Karabağ'da atları çok severler ve yerel yönetim bize veba ekibi için mükemmel binek atları vermişti. Muhteşem, iri ve hızlı koşan bir yorga, güzel bir at aldım. Yol biraz yukarı doğru yükselse hemen koşmaya başlıyor, dağ yollarında yarların ve vadilerin en kenarından koşuyordu; virajlarda düşmemek için eyerde sıkıca oturmak gerekiyordu. Çok ata binmiştim ve böyle bir atla birkaç 10 kilometre dörtnala gitmek gerçek bir zevkti.

Çocukluğundan beri ata binmeye alışmış Ural Kazaklarından Profesör Suknev zaman zaman bana eşlik ediyordu. Hatta 1 kez yarışmıştık.

Bu gezilerden birinde Bulatan köyünde yerel öğretmenin evinde kaldım. Bu yaşlı adam bütün hayatını bu yörede geçirmişti. Öğretmen Rusçayı aksanlı ve güçlükle konuşuyordu. Akşam çay sofrasında bana yöresel geleneklerden, inançlardan ve efsanelerden söz etti. Çok ilginçti. Daha sonra, doğal olarak, konu vebaya geldi.

Ona veba epidemiyolojisinin bazı özelliklerinden söz ettim ve diğer hususların yanı sıra, bütün ailelerin sıklıkla pnömonik vebadan öldüğünü belirttim.

— Bu yörelerde böyle ailelerle ilgili hangi inancın olduğunu biliyor musunuz? — diye sordu öğretmen.

Doğal olarak bilmiyordum.

— Eğer bir ailenin üyeleri art arda ölüyorsa, demek ki ilk ölen kişi hayattadır ve herkesi kendisiyle birlikte mezara çekmektedir. Onun hayatta olup olmadığını nasıl anlayabiliriz? Mezara bir at getirir ve ona yulaf verirler. Eğer at yulafı yerse, demek ki mezardaki kişi diridir. Onu öldürmek gerekir. Ölü, herkesi mezara çekmez. Başını keser, kalbini ve karaciğerini çıkarırlar. Parçalara bölüp ailenin bütün üyelerine yedirirler.

Öğretmenin hikâyesi, bir projektör gibi, hastalığın yayılmasının bütün tablosunu aydınlattı. Her şey açıklığa kavuştu!

Sabah erkenden Hadrut'a doğru at sürdüm. Varır varmaz NKVD'nin yetkili temsilcisini aradım ve öğretmenden öğrendiğim her şeyi ona anlattım.

— Yerel anatomi uzmanını bulun; cesetleri açmak muhtemelen onun işidir, — diyerek hikâyemi tamamladım.

2-3 saat sonra komiser yine yanıma geldi.

— Yerel anatomi uzmanı veba koğuşunda yatıyor, — dedi. — Onu mutlaka sorgulamam gerekiyor. Sizden beni veba koğuşuna almanızı rica ediyorum.

— Peki, siz korkmuyor musunuz? — diye sordum.

— Umarım bana hastalığa yakalanmamak için nasıl davranmam gerektiği konusunda talimat verirsiniz. Sonuçta doktorlar ve sağlık çalışanları veba hastalarını tedavi ediyor ve hastalığa yakalanmıyorlar.

— Elbette sizi gerektiği gibi giydirecek ve nasıl davranacağınızı söyleyeceğim. Ama sizin deneyiminiz yok. Ne gibi kazaların meydana gelebileceğini asla bilemezsiniz. Belki bize soruların bir listesini verirsiniz ve biz her şeyi kendimiz hallederiz?

— Hayır, hayır, onu kendim sorgulamalıyım.

— Peki, ben de sizinle geleceğim.

Giyindik ve veba koğuşuna gittik. Ne yazık ki artık çok geçti. Anatomi uzmanı ölüm döşeğindeydi ve ondan herhangi bir soruya cevap almak mümkün olmadı.

Mesele sona ermek üzereydi. 6 gün boyunca hiçbir yeni vaka kaydedilmemişti. Veba için kuluçka süresi (enfeksiyon ile hastalığın başlangıcı arasındaki süre) 5 gündür. Bu, enfekte olan herkesin artık hastalanmış olduğu ve yeni enfeksiyonların bulunmadığı anlamına geliyordu. Sakinleşmenin ve işi tamamlamanın zamanı gelmişti. Halk Sağlığı Komiseri'ne gönderdiğim telgrafa cevaben, beklenmedik bir şekilde, ilk hastaların bulunduğu Hadrut Hastanesi'nin yakılması emrini aldım. Hastaneyi yakmaya kesinlikle gerek yoktu. Taştan, sağlam inşa edilmiş bina 3 kez, bunlardan 1'i kloropikrinle olmak üzere dezenfekte edilmişti ve hiçbir tehlike oluşturmuyordu. Bu durumu Halk Komiseri'ne bildirdim; ancak karşılığında hastanenin derhâl yakılması ve uygulamanın gerçekleştirilmesi hakkında bilgi verilmesi yönünde kesin bir emir aldım. Ülkemizin onayladığı uluslararası antlaşmalara atıfta bulunarak 2. kez telgraf çektim ve bu antlaşmalara göre yalnızca vebayla enfekte olmuş ve dezenfekte edilmesi güç olan binaların, örneğin Çin fanzalarının, kulübelerin vb. yakılması gerektiğini belirttim.

Cevap olarak, emrin aynı gün yerine getirilmesi ve rapor edilmesi yönünde acil bir telgraf geldi.

Korkunçtu. Halkın ihtiyacı olan iyi bir hastane binasını öylesine, boş yere yakamazdım. Başka ne zaman yenisini yapacaklardı! Bu talimatın tamamen anlamsız olduğunu anlıyordum. Ama ne yapabilirdim? Reddedersem, yakma işi yerel yönetim makamlarına devredilecek ve muhtemelen bunu yapacaklardı; üstelik elbette ben de çok sıkıntı çekecektim.

Bütün bakteriyoloji ekibimi topladım ve acilen hastaneye taşınmamızı önerdim. Kimse itiraz etmedi; herkes önerimi isteyerek destekledi. Taşınma başladı.

Akşam Halk Komiseri'ne yaklaşık olarak şu içerikte bir telgraf çektim:

"Bakü ekibi", binanın tamamen güvenli olduğunu kanıtlamak amacıyla hastaneye taşındı. Lütfen hastanenin yakılması yönündeki emri iptal ediniz.

Bu telgrafa herhangi bir cevap almadım.

Hastane kurtarılmıştı.

Önümüzde hâlâ zor bir iş daha vardı. Hastalığın başlamasından itibaren Hadrut'a en yakın demiryolu hattı durdurulmuş ve bu durum bölgeye büyük maddi zarar vermişti. Yalnızca salgının ortadan kaldırılmasına hizmet eden trenler çalışıyordu; doktorları, ekipmanları, gıdaları ve benzeri malzemeleri taşıyorlardı. Bu aşırı önleme gerek yoktu. Demiryolu hattında tek bir hastalık vakası bile yoktu ve hat, salgının meydana geldiği yerden birkaç 10 kilometre uzaktaydı. Alınabilecek azami önlem, Hadrut'a en yakın istasyonda ve komşu istasyonlarda trenlerin durmasını kaldırmak olabilirdi. Ancak bu konuyla ilgili olarak Azerbaycan makamlarına sunduğum bütün öneriler hiçbir sonuç vermedi. Bunun üzerine Tiflis'teki Tüm Birlik Komünist Partisi (Bolşevikler) Transkafkasya Komitesi sekreterine, demiryolu ulaşımının yeniden başlatılmasının gerekliliğini ayrıntılı biçimde gerekçelendiren 250 kelimelik acil bir telgraf gönderildi. Birkaç gün içinde ulaşım yeniden başlatıldı. Tahılın bölgeden çıkarılması konusunda durum daha karmaşıktı. Veba taşıyıcısı kemiriciler tahılla birlikte taşınabilirdi. Uzun tartışmalardan sonra yalnızca ayıklanmış ve kemiricilerden temizlenmiş tahılın bölgeden çıkarılmasına izin verdiler. Buna benzer pek çok sorun vardı. Bunların her birinin çözümü çok önemliydi.

Veba salgını ortadan kaldırıldıktan sonra, nüks vakalarını gözlemlemek amacıyla 2 hafta boyunca bölgede bir ekibin bırakılması gerekiyordu; ancak bu durum pnömonik vebada neredeyse hiçbir zaman görülmez.

Bu 2 hafta boyunca salgının kaynağını belirlemeye çalıştık. Bu soru büyük önem taşıyordu. Cesetleri açan ve vebayı yayan sabotajcıların olmadığı tespit edilmiş olsa da hastalığın bu sınır bölgesine dışarıdan getirildiği ihtimali kesinlikle reddedilmemişti. Daha muhtemel olan diğer bir ihtimal ise bölgede endemik bir veba odağının bulunması, kemiricilerin vebaya yakalanması, ancak halkın kemiricilerle yakın temas hâlinde olmaması nedeniyle salgınların ortaya çıkmamasıydı. Yerel agronomist bana, bu yıl önemli miktarda tahılın hasat edilmeden tarlalarda kaldığını ve bunun kemiricilerin çoğalmasına ve muhtemelen başka yerlerden bölgeye göç etmelerine neden olmuş olabileceğini söyledi. Ancak bu teoriye ilişkin doğrudan bir kanıtımız yoktu. Bunu doğrulamak için vebalı kemiricileri bulmak gerekiyordu. Kemirici avı organize edildi ve avlanan yüzlerce kemiriciyi inceledik.

Ancak hiçbir vakada veba kültürünü izole etmek mümkün olmadı.

Gitmeden 2 gün önce akşam laboratuvara gittim. Elena İvanovna ve Vera Nikolayevna, küçük bir gaz lambasının ışığında kobayların otopsisini yapıyorlardı.

— Gerçekten böyle karanlıkta veba materyaliyle çalışılabilir mi? — diye üzerlerine yürüdüm.

— Büyük lambanın camı kırıldı, başka bir tane bulamadık. Yakında bitireceğiz.

Bunlar, ölen son hastadan bulaştırılmış kobaylardı ve aslında onları bulaştırmaya ve kültür izole etmeye gerek yoktu; çünkü elimde zaten birkaç veba kültürü vardı ve bunları daha ileri araştırmalar için Bakü'ye götürmem gerekiyordu. Önlük, eldiven ve gazlı bez maske taktım ve araştırmayı tamamlamalarına yardım ettim. Elena İvanovna'nın kültürleri metal bir kutuya yerleştirip, kutuyu da sürekli kendi gözetimi altında tutacağı bavula koyması konusunda anlaştık.

Yerel makamlar bizi törenle, teşekkür konuşmaları yaparak uğurladılar. Yanımızda götürmemiz için bize bir fıçı mükemmel yerel şarap hediye ettiler.

Geldiğimiz aynı vagonlar istasyonda bizi bekliyordu. Yaklaşık 100 metre ötede, Azerbaycan Halk Sağlığı Komiserliği ile Merkezî İcra Komitesi'nin yetkili temsilcilerinin kaldığı 2 vagon bulunuyordu. Hemen yanlarına giderek geldiğimizi bildirdim. Beni çok samimi bir şekilde karşıladılar, çalışmalarla yakından ilgilendiler; ancak salgının kaynağı meselesinin onları hâlâ endişelendirmeye devam ettiği hissediliyordu.

Azerbaycan Merkezî İcra Komitesi temsilcisi, daha önce Halk Sağlığı Komiseri'nin söylediği ifadeyi neredeyse bana tekrarladı:

— Siz profesör, burada çok uzun süre yaşamamışsınız; henüz bizim ne kadar güzel, eşsiz bir bölgemiz olduğunu bilmiyorsunuz. Burada böyle iğrenç bir şeyin, vebanın bulunması mümkün değildir. Ben kendim duymadım; babalarımdan, dedelerimden de duymadım. Sınıra çok uzak olmaması da boşuna değildir.

Vagona döndüğümde Vera Nikolayevna kendisini kötü hissettiğini söyledi. Termometre koyduk. Ateşi yaklaşık 38° idi. Bu endişe vericiydi.

Veba salgını üzerinde çalışan bir bakteriyologda aniden ateş ortaya çıkarsa, derhâl izole edilmeli ve durum hakkında yetkili makamlara bilgi verilmelidir.

Vera Nikolayevna son derece nitelikli bir uzmandı; onu denetlemek mümkün değildi ve hastalarla hiçbir teması olmamıştı. Ancak yine de gerekli önlemleri almak gerekiyordu. Bütün çalışanları başka bir araca geçirdim. Elena İvanovna ile ben Vera Nikolayevna'nın yanında kaldık.

Son birkaç gün hava çok yağmurlu, soğuk rüzgârlar da oldukça şiddetliydi. Belki de soğuk algınlığına yakalanmıştı? Sabaha kadar bekleyelim.

Muhtemelen 3'ümüz de bütün geceyi güçlükle uyuyarak geçirdik. Elena İvanovna, bütün ısrarlarıma rağmen Vera Nikolayevna ile aynı kompartımanda kaldı. Sabah saat 5'te ateşini yeniden ölçtük — yaklaşık 39°. Hafif bir öksürük ortaya çıkmıştı. Hasta göğüs ağrısından şikâyet ediyordu. Kötüydü, her şey kötüydü. Başım çok ağrıyordu; piramidon aldım ve uyumaya çalıştım. Fakat mümkün değildi. Vera Nikolayevna gerçekten vebaya mı yakalanmıştı? Bunu düşünmek dayanılmazdı.

Başım gittikçe daha fazla ağrıyordu. Ateşimi ölçtüm — 38,2°.

Bu neydi? Belki son kobayların otopsisini çok yetersiz aydınlatılmış bir ortamda yaparken hepimiz enfekte olmuştuk? Bu çalışmanın her dakikasını zihnimde yeniden gözden geçiriyordum. Her şey doğru yapılmıştı. Bu neydi? Elena İvanovna'nın ateşi normaldi ve yalnızca uykusuz gecenin yorgunluğu yüzüne biraz gölge düşürmüştü. Belki ikimiz de soğuk algınlığına yakalanmıştık; peki neden yalnızca kültürlerle çalışan bizler? Ekibin diğer üyelerinin tamamı sağlıklıydı.

Sabah saat 8'de Sağlık Bakanlığı'nın yetkili temsilcisine hastalıklarımız hakkında bir notla bilgi verdim ve bir doktor göndermesini rica ettim. Yaklaşık 2 saat sonra doktor geldi. Başım çok dönüyordu, ancak onunla görüşmek için ayağa kalktım.

Pencereden, vagonlarımızın askerî muhafızlar tarafından kuşatılmış olduğunu gördüm. Doktor uygun şekilde giyinmişti, ancak ağzını ve burnunu kapatan gazlı bez maskesi ıslaktı. Ona, maskenin kuru olması gerektiğini, böylece kirlenmiş havanın maskenin içinden süzülerek geçmesini sağladığını söyledim. Eğer maske herhangi bir dezenfektan solüsyonunda ıslatılmışsa, kirlenmiş hava maskenin yanlarından geçer. Ondan derhâl gitmesini ve maskesini değiştirmesini rica ettim. Çok korktu ve hemen vagondan dışarı atladı. Yarım saat geçti. Hiç kimse görünmedi. Halk Sağlığı Komiserliği'nin yetkili temsilcisine, doktorun gelişinin hızlandırılmasını rica eden bir not yazdım. Ancak vagonun çıkışında duran Kızıl Ordu askeri, kendisine bizden hiçbir şey kabul etmemesinin emredildiğini söyledi.

Bir süre sonra gerektiği gibi giyinmiş doktor geldi. Vera Nikolayevna'yı çok kısa bir şekilde muayene etti; şimdiye kadar yalnızca hafif bronşiti olduğunu söyledi ve yüksek ateşine şaşırdı. Beni muayene ettikten sonra da aynı şeyleri söyledi. Herhangi bir sonuca varmak mümkün değildi. Ertesi gün geleceğine söz verdi. Ondan, komiserin dikkatine, Bulatan'da gecikmiş olan Profesör Suknev'in derhâl çağrılması gerektiğini iletmesini rica ettim; eğer veba söz konusuysa, burada ona mutlaka ihtiyaç olacaktı. Ayrıca şimdilik hastalıklarımız hakkında Bakü'ye bilgi vermemelerini rica ettim; çünkü bunun muhtemelen yanlış bir alarm olduğunu düşünüyordum. Doktor bütün bunları yetkili temsilciye ileteceğine söz verdi.

Sonraki 2 gün zordu. Umudun yerini kuşku aldı. Endişe beni 1 dakika bile terk etmedi.

— Elena İvanovna! Sizden bir ricam var, umarım reddetmezsiniz. İşte biraz morfin — ona küçük bir paket uzattım — eğer gerçekten vebaysa, bunu bana verin. Burada 5'ten fazla ölümcül doz var. Acı çekmeden ölmek yeter.

Elena İvanovna sessizce gözlerimin içine baktı. Yalnızca dudağı biraz titredi.

Çok sevdiğim küçük kardeşime bir mektup yazdım. Sakin yazmaya çalıştım. Seferimiz hakkında birkaç kelime. Anneme sahip çıkmalarını rica ettim. Bir veda kucaklaşması.

Mektubu bir zarfa koydum ve onu başka bir zarfın içine yerleştirerek, burada Suknev'den kardeşine ulaştırılmasını rica eden bir not yazdım. Bu zarfın üzerine şöyle yazmıştım: "Mektup, lastik eldivenler ve maske takılarak yazılmıştır." Bu ifadenin altını çizdim. Mektubu yakıp teslim etmemelerinden korkuyordum.

Bizim vagonda bir fıçı şarap kalmıştı. D. K. Zabolotnıy'ın Mançurya'daki salgın sırasında bütün hasta doktorlara şampanya verdiği aklıma geldi. Ne yazık ki Margolin hastalandığında bunu hatırlamamıştım! Bizim şarabımız her türlü şampanyadan daha iyiydi. Ben de azar azar içtim. Vera Nikolayevna şarap içmek istemiyordu. Ateşi yaklaşık 40 dereceydi. Biraz öksürdü ve akşama doğru eklem ağrısından şikâyet etmeye başladı. Bu artık vebaya benzemiyordu. Elbette, veba teşhisine karşı olacak her belirtiye umutla sarıldım. Yine bir kadeh şarap içtim, yüksek dozda uyku ilacı aldım ve uykuya daldım.

Sabah ter içinde uyandım; bütün iç çamaşırlarım ıslanmıştı. Korkunç bir halsizlik vardı. Güçlükle termometreye uzandım. Ateşim 37 derecenin biraz altına düşmüştü. Yaşasın! Bu vebada olmaz.

Vera Nikolayevna'nın ateşi devam etti, ancak eklemleri belirgin biçimde şişmişti ve öksürüğü de artmamıştı. Olumlu bir sonuç alma umudum güçlendi. Akşam doktor geldi. Ateşimizi kendisi ölçtü. Benimki artık normaldi; Vera Nikolayevna'nınki 37°'nin üzerindeydi. Eklemleri şişmiş, akut bronşiti vardı; akciğerleri temiz, lenf düğümleri normaldi. Veba teşhisi dışlandı. Yine de bizi 5 gün daha karantinada tuttular.

Halk Sağlığı Komiseri beni çok samimi bir şekilde karşıladı. Elimi sıktı. Bana teşekkür etti. Beni Kızıl Bayrak Nişanı'na aday gösterdiklerini ve Azerbaycan Merkezî İcra Komitesi'ne aday seçildiğimi söyledi. Ancak vebanın dışarıdan getirildiğini iddia etmeyi sürdürüyordu. Bu mesele bölge açısından büyük önem taşıyordu. Eğer veba yerel, epidemik nitelikteyse, o zaman bölgede bir gözlem noktası oluşturmak, kemiriciler arasındaki hastalık salgınını denetlemek ve benzeri önlemler almak gerekiyordu. Eğer dışarıdan getirilmişse, o zaman sınırın sıhhi korumasını güçlendirmek gerekiyordu.

Kütüphanede yalnızca tıp dergilerine değil, son 50 yıl içinde çeşitli tıp cemiyetlerinin, hastanelerin, sıhhiye hekimlerinin ve benzer kurumların raporlarına da baktım. Ne ortaya çıktı? Daha devrimden önce çok yakın bir bölgede veba salgınının meydana geldiği anlaşıldı. 1. Dünya Savaşı yıllarında Bakü'deki bir hastaneye yakın bir bölgeden hıyarcıklı veba hastası getirilmişti.

Böylece Hadrut yakınlarında daha önce veba görülmüş ve yalnızca unutulmuştu. Hadrut'ta salgının ortaya çıkması, görünüşe göre, o yıl tahılın tamamen hasat edilmemesi nedeniyle kemiricilerin komşu bölgeden topluca buraya göç etmesiyle bağlantılıydı.

Halk Sağlığı Komiserliği sonunda bu görüşleri kabul etti. Bir gözlem noktası oluşturuldu ve o bölgede bir daha veba odağı görülmedi.

Kaderin yazdığı gibi, vaat edilen nişanı ancak 35 yıl sonra, 70 yaşımda aldım ve "halk düşmanı" olarak Azerbaycan Merkezî İcra Komitesi'nden kısa sürede çıkarıldım. Ancak Hadrut'tan getirilen harikulade şarabın akıbeti benim için meçhul kaldı.

Not: Metindeki kalın yazıyla yapılan vurgular bana aittir – Atilla Altunov.

Журнал «Наука и жизнь» (Bilim ve Hayat Dergisi), Moskova, 1966, No. 12.

Bu deneme, Atilla Altunov tarafından Rusçadan Azerbaycan Türkçesine çevrilmiştir.
 


Lev Aleksandroviç Zilber (27 Mart 1894 – 10 Kasım 1966)

Değerli okuyucu! L. A. Zilber’in "Filiz Operasyonu" (Operatsiya Ruda) başlıklı yazısını aslından çevirerek yayımlamamızın nedeni, Ermenilerin Türk karşıtı aşırı milliyetçilerinin gerçek yüzünü bir kez daha ortaya koymaktır.

İlk olarak belirtmeliyim ki, NKVD temsilcisinin veba hastalığının sabotajcılar (yabancı ülke provokatörleri) tarafından Hadrut’a getirildiğinde ısrar etmesi tesadüf değildi. O dönemde Azerbaycan NKVD’si neredeyse tamamen Ermenilerin yönetimi altında faaliyet gösteriyordu. Hadrut nüfusunun bütünüyle Ermenilerden oluşması, Ermenilere "Ermeni soykırımının" devam ettiğini iddia etmeleri için gerekçe sağlıyordu. Burada suçlanacak tek devlet elbette Türkiye Cumhuriyeti olacaktı. Bunun ise Türkiye Cumhuriyeti ile Sovyetler Birliği arasında düşmanlık tohumlarının ekilmesine ve ilişkilerin keskinleşmesine yol açacağı kesindi. Eğer niyetleri gerçekleşseydi, bütün dünyaya seslenip haykıracaklardı: "Aman, Türkler bizi katlediyor, izin vermeyin!" Hiç şüphesiz L. A. Zilber bunun farkında değildi ve onun kahramanca direnişi, tutumu ve faaliyetleri sayesinde Türk karşıtı aşırı Ermeni milliyetçilerinin bu menfur niyetleri gerçekleşmedi. Ermeniler bunun için L. A. Zilber’i cezalandırmalıydı.

Hatırlarsanız, yazı L. A. Zilber’in şu cümlesiyle sona ermişti:

Kaderin yazdığı gibi, vaat edilen nişanı ancak 35 yıl sonra, 70 yaşımda aldım ve ‘halk düşmanı’ olarak Azerbaycan Merkezî İcra Komitesi’nden kısa sürede çıkarıldım. Ancak Hadrut’tan getirilen harikulade şarabın akıbeti benim için meçhul kaldı.


Fedakâr bilim insanının kahramanlığına, on binlerce Ermeniyi ölümün pençesinden kurtarmasına karşılık, Ermeniler güya onun "veba hastalığının etkenini Bakü’ye getirerek halkı hastalığa bulaştırmaya çalışması" suçlamasıyla tutuklanmasını sağladılar.

Bakü’de 4 ay hapiste tutulduktan ve acımasız işkencelere maruz kaldıktan sonra, yetenekli yazar olan küçük kardeşi Veniamin Kaverin’in talebi üzerine, ünlü yazar Maksim Gorki’nin aracılığıyla Bakü’de hapisten serbest bırakıldı ve 1931 yılında Moskova’ya döndü.

Burada L. A. Taraseviç adına Mikrobiyoloji Enstitüsü’nde, ayrıca İ. İ. Meçnikov adına Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü’nde bilimsel işlerden sorumlu müdür yardımcısı olarak çalıştı.

1932 yılında Zilber, Kazakistan’daki çiçek hastalığı salgınıyla mücadele çalışmalarına önderlik etti ve salgını kısa sürede kontrol altına aldı.

1932 yılında Zilber artık mikrobiyoloji ve immünoloji alanında büyük bir deneyime sahipti. Tam da bu dönemde dikkatini tıbbın görece yeni bir alanı olan tıbbi virolojiye yöneltmeye karar verdi. 1934–1937 yılları arasında Zilber, SSCB’de RSFSR (Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti; Rusçası: Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика — Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialistiçeskaya Respublika) Halk Sağlığı Komiserliği bünyesinde, kendi yönetimi altında ilk merkezî virüs laboratuvarının kurulmasını sağladı. Bu, SSCB’deki ilk viroloji araştırma merkeziydi. Bunun yanı sıra, SSCB Mikrobiyoloji Enstitüsü’nde de bir viroloji bölümü kuruldu.

Sovyet tıp tarihinin en dikkat çekici sayfalarından biri, 1937 yılında Lev Zilber’in önderliğinde Uzak Doğu’ya düzenlenen ve bunun sonucunda Uzak Doğu ensefalitinin etkeninin keşfedildiği ekspedisyondu. 1930’lu yılların başlarından itibaren Uzak Doğu’nun çeşitli bölgelerinde doktorlar, merkezî sinir sisteminin zarar görmesi nedeniyle çoğu zaman ölümle sonuçlanan ağır ve akut hastalıklar tespit etmeye başladılar. Uzak Doğu’da bulunan askerler arasında kitlesel ölümler meydana geliyordu. Hastalık tam olarak araştırılmamış ve yerel doktorlar tarafından "toksik grip" olarak sınıflandırılmıştı. 1935 yılında Uzak Doğu’da çalışan doktor A. G. Panov, ilk kez bu hastalığın ensefalit olduğunu belirledi. O, bunun o dönemde zaten bilinen Japon ensefaliti olduğunu düşünüyordu. 1936 yılında Uzak Doğu Pasteur İstasyonu doktorları, ensefalit nedeniyle ölen insanların beyinlerinden hazırlanan emülsiyonu farelere enjekte ederek etkeni izole etmeye çalıştılar; ancak bunu başaramadılar. Yerel doktorların hastalığın üstesinden gelemediği ve merkezden yardım alınması gerektiği açıkça ortaya çıktı.

Moskova’dan, L. A. Zilber’in başkanlığında E. N. Levkoviç, A. K. Şubladze, M. P. Çumakov, V. D. Solovyov, A. D. Şeboldayeva ve T. M. Safonova’dan oluşan bir ekspedisyon Uzak Doğu’ya gönderildi.

L. A. Zilber, 19 Mayıs 1937 tarihinde bir grup çalışma arkadaşıyla hastalığın görüldüğü kuzey bölgesindeki taygaya yaptığı ilk sefer sırasında, onu bu hastalığın epidemiyolojisine ilişkin mevcut anlayışı sorgulamaya zorlayan olgularla karşılaştı. 19 Mayıs 1937 tarihinde salgının yayıldığı bölgede doğrudan çalışmaya başladıktan 2 gün sonra, hastalığın keneler aracılığıyla yayıldığını belirledi. 20 gün sonra — 10 Haziran’da — yerel sağlık makamlarının özel olarak çağrılan toplantısında, bu hastalıklarla mücadeleye yönelik bütün tedbirlerin köklü biçimde değiştirilmesini ve asıl dikkatin kene karşıtı koruyucu önlemlere yöneltilmesini önerdi ve talep etti.

15 Ağustos 1937 tarihinde ekspedisyonun salgının yayıldığı bölgedeki çalışmaları sona erdi. 3 ay içerisinde, ensefalitin yeni ve daha önce bilinmeyen bir formunun varlığı tespit edildi; etkeninin 29 suşu izole edildi, hastalığın epidemiyolojisi ve taşıyıcısı belirlendi, başta hastalığın klinik görünümü ve patolojik anatomisi olmak üzere çeşitli özellikleri araştırıldı. Böylece binlerce insanın, bunlar arasında askerlerin de hayatı kurtarıldı.

Böylelikle Profesör L. A. Zilber, kene kaynaklı ensefalitin etkeninin viral niteliğini ortaya koymuş, bunun bağımsız bir nozolojik varlık olduğunu belirlemiş ve hastalığın keneler aracılığıyla bulaştığını keşfetmiştir. L. A. Zilber, tıp tarihinde ilk kez bu ölümcül virüsün ilk suşunu kene kaynaklı ensefalitten ölen bir insanın beyninden izole etmiştir.

Ekspedisyon üyelerinin Moskova’ya dönmesinden hemen sonra L. A. Zilber, NKVD tarafından 2. kez, kene kaynaklı ensefaliti Moskova’da yaymakla suçlanarak tutuklandı.

Ekspedisyonun diğer üyeleri ve L. A. Zilber’in çalışma arkadaşları A. D. Şeboldayeva ve T. M. Safonova dışında, E. N. Levkoviç, A. K. Şubladze, M. P. Çumakov ve V. D. Solovyov, Uzak Doğu’da elde edilen bu başarı nedeniyle I. derece Stalin Ödülü’ne layık görüldüler. L. A. Zilber ise dönemin en acımasız hapishanelerinden biri olan Lefortovo’ya gönderildi. İlk tutuklanmasında olduğu gibi, uydurma suçlamaları reddetti. Acımasız işkencelere maruz kaldı.

Lev Zilber, kene kaynaklı ensefalite karşı bir aşı hazırlayamadı; laboratuvar yerine onu ihbarlar, hapishane hücresi, kaburgalarının kırılması, böbreklerinin zarar görmesi, uykusuzluk ve açlık bekliyordu. Cezasını Peçora kamplarında çekmek üzere gönderildi (Peçora Islah-Çalışma Kampı — SSCB döneminde, özellikle İosif Stalin’in iktidarı yıllarında GULAG 1 sisteminin bir parçası olarak Komi Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Peçora şehri topraklarında faaliyet göstermiş zorunlu çalışma kampıdır). Kamp komutanının eşi erken doğuma başladığında Zilber neredeyse açlık ve hipotermi nedeniyle ölmek üzereydi. Zilber çocuğu başarıyla dünyaya getirtti ve minnettarlık göstergesi olarak kamptaki özel sağlık merkezine (lazaret) başhekim olarak atandı.

O sırada mahkûmlar, ağır bir vitamin eksikliği hastalığı olan pellagradan kitlesel olarak ölmekteydi. Zilber bir dizi deney yaparak yosun ve maya temelinde pellagrayı tedavi eden bir ilaç geliştirdi. Binlerce insanın hayatı kurtarıldı.

Kamp doktoru Lev Zilber’i acilen Moskova’ya çağırdılar. 1939 yılında serbest bırakılarak SSCB Halk Sağlığı Komiserliği Merkezî Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Enstitüsü’nde viroloji bölümünün başkanı olarak atanmış olsa da, 1940 yılında 3. kez tutuklandı.

Zilber, biyolojik silahlar üzerinde çalışması için yönetim tarafından kendisine yapılan tekrarlanan teklifleri reddetti.

Yine işkence gördü ve yine hiçbir şeyi imzalamadı. Bunun sonucunda "kimyasal şaraşka"ya (SSCB döneminde hapishanelerde mahkûm bilim insanlarının çalıştırıldığı gizli bilimsel araştırma laboratuvarlarına şaraşka deniliyordu) gönderildi. Burada alkol üretmek için ucuz yöntemler geliştirip uyguladı. Sigara içmediği için kendisine verilen tütün payını mahkûmlara vererek karşılığında onlara canlı fareler yakalattı ve bunları aldı; böylece kanserin viral mekanizmasını doğrulayan bir dizi deney gerçekleştirdi. Deneyleri sonucunda Zilber, kanser tümörünün kökenine ilişkin bir kavram ve kanserin viral teorisini geliştirdi; bu teori daha sonra bütün dünyada ün kazandı. Devrim niteliğindeki keşfini mikroskobik yazıyla 2 yaprak kâğıt mendilin üzerine yazdı ve bunu ilk eşi Z. V. Yermolyeva ile görüşmesi sırasında hapishaneden gizlice dışarı çıkarmayı başardı.

Kendisi de tanınmış bir mikrobiyolog olan Z. V. Yermolyeva (yerli penisilin üretimini organize etmişti ve adı bilim dünyasında tanınıyordu), üstün yetenekli meslektaşının serbest bırakılması için Sovyet tıbbının önde gelen bilim insanlarından imza toplamayı başardı. Zilber’in keşfi o kadar değerliydi ki, Kızıl Ordu’nun başcerrahı Nikolay Burdenko bile viroloğun savunmasına geçti. Nikolay Burdenko’nun ve aralarında SSCB Bilimler Akademisi başkan yardımcısı L. A. Orbeli ile biyokimyacı V. A. Engelhardt’ın da bulunduğu 10’dan fazla akademisyenin imzasını taşıyan mektup, Mart 1944’te Stalin’in çalışma masasının üzerine konuldu. Zilber aynı gün, Mart 1944’te, 50. yaş günü arifesinde hapisten serbest bırakıldı.

Hapisten çıktıktan sonra Zilber, "İzvestiya" gazetesinde kanser tümörlerinin kökeni hakkında "Kanser genomun hastalığıdır" konseptini yayımladı — İzvestiya (Известия) gazetesi, 17 Ocak 1945.

 

 

1945 yazında, Almanya’daki çalışma kamplarında 3,5 yıl hayatta kalan ailesini — eşini, baldızını ve 2 oğlunu — buldu ve onları SSCB’ye geri getirdi.

Aynı yıl olağanüstü bir olay meydana geldi: Stalin bizzat bilim insanından özür diledi ve ona kendi adını taşıyan bir ödül verdi. Tarih, güçlü generalissimusun "kamp tozu"na bulanmış, dövülmüş, işkence görmüş, ancak kırılmamış bir aydından özür dilemesi gibi bir olaya daha önce hiç tanık olmamıştı.

O, hapishanelerde (en acımasız olarak kabul edilen Lefortovo, Butırka, Suhanov ve Rusya’nın diğer dehşet saçan hapishanelerinde) Ermenilerin asılsız intikamcılığı nedeniyle "idam, aşağılanma ve sadizm makinesi" ile giriştiği düellodan galip çıktı.

Lev Zilber, SSCB Tıp Bilimleri Akademisi’nin asil üyesi seçildi; SSCB Tıp Bilimleri Akademisi Viroloji Enstitüsü’nün bilimsel direktörü ve SSCB Tıp Bilimleri Akademisi Epidemiyoloji, Mikrobiyoloji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü’nde Tümör Virolojisi ve İmmünoloji Bölümü başkanı olarak atandı. Stalin Ödülü ve SSCB Devlet Ödülü sahibi oldu; Kızıl Bayrak İşçi Nişanı ve Lenin Nişanı ile ödüllendirildi.

Akademisyen Zilber, immünoloji ve virolojide bir bilim okulunun ve yeni bir alanın temelini attı. Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Belçika onkoloji derneklerinin üyesi, Kraliyet Tıp Cemiyeti üyesi ve New York Bilimler Akademisi’nin fahri üyesiydi. Uluslararası Kanserle Mücadele Birliği’nde Kanser Virolojisi ve İmmünoloji Komitesi’nin kurucusu ve başkanı, Dünya Sağlık Örgütü’nün immünoloji ve viroloji uzmanı oldu. Çekoslovakya Bilimler Akademisi tarafından "Bilime ve insanlığa hizmetlerinden dolayı" madalyasıyla ödüllendirildi ve Jan Purkyně Cemiyeti’nin fahri üyesi seçildi.

Lev Zilber, "halk düşmanı" adını "taşıdığı" için çocuklarını korumak amacıyla onların soyadlarını Kiselyov olarak yazdırmıştı. Zilber’in çocukları daha sonra ünlü bilim insanları oldular: moleküler biyolog ve Rusya Bilimler Akademisi akademisyeni Lev Lvoviç Kiselyov (1936–2008) ve moleküler biyolog, karsinogenez uzmanı ve Rusya Bilimler Akademisi muhabir üyesi Fyodor Lvoviç Kiselyov (1940–2016).

L. A. Zilber’den sonra, kanser hastalığının oluşumunda virüs teorisinin uygulanmasına ilişkin çalışmalardan dolayı 3 kez Nobel Ödülü verilmiştir: 1975 yılında Amerika Birleşik Devletleri bilim insanları Renato Dulbecco, Martin Temin ve David Baltimore’a; 2008 yılında Alman bilim insanı Harald zur Hausen’e ve 2018 yılında ise Amerikalı bilim insanı James Allison ile Japon bilim insanı Tasuku Honjo’ya. Oysa bu teori, onlardan önce, 1944 yılında Lev Zilber tarafından zaten geliştirilmiş ve doğrulanmıştı.

Hapishanelerde kendisine uygulanan işkenceler ve çalışma kamplarında çektiği acı ve eziyetler nedeniyle, kendisini bilime adamış büyük insan ve yetenekli bilim insanı Lev Aleksandroviç Zilber, 10 Kasım 1966 tarihinde iş yerinde zamansız bir şekilde hayatını kaybetti. Arzuladığı, kansere neden olan virüse karşı bir aşı geliştirmeye ömrü yetmedi.

İşte Türk karşıtı aşırı Ermeni milliyetçilerinin İnsanlığa yaptığı "katkı".

Dikkatli olun, unutmayın ve unutturmayın!!!


"Filiz Operasyonu" yazısında gösterilen bazı hususların açıklanması

Bu yazı yayımlandığında, dahi ve fedakâr bilim insanı Lev Aleksandroviç Zilber artık hayatta değildi.

"Filiz Operasyonu" yazısı, yayımlandığı yıllarda Ermeniler arasında büyük bir kargaşaya yol açmış; hem Ermeni lobisi, hem Ermeni bilim insanları, hem de Ermenilerin görevde bulunan Komünist Parti ve devlet yöneticileri tarafından geniş çaplı bir karşı propaganda ve Lev Zilber’in bilimsel ve edebî mirasına karşı bir "haçlı seferi" kampanyası başlatılmıştır. Mümkün olduğu ölçüde, Nauka i Jizn dergisinin söz konusu yazının yayımlandığı sayısı kütüphanelerden toplanarak imha edilmiştir. Nitekim Azerbaycan Cumhuriyeti’ndeki kütüphanelerde (M. F. Ahundov adına Cumhuriyet Kütüphanesi, Millî İlimler Akademisi Kütüphanesi, Bakü Devlet Üniversitesi ve Tıp Üniversitesi kütüphaneleri vb.) söz konusu Nauka i Jizn dergisinin 1966 yılı 12. sayısını bulamadım. Ayda bir yayımlanan bu derginin M. F. Ahundov adına Cumhuriyet Kütüphanesi’nde 1966 yılının 11 sayısı bulunmasına rağmen 12. sayı bulunamadı. Bu da Ermenilerin söz konusu yazının yayılmasından son derece endişe duyduklarını kanıtlamaktadır.

Ermenileri öfkelendiren, yazıda ele alınan aşağıdaki hususlardı:

– Yazıda belirtilen ilk veba hastası, Hadrut ilçesi Bulatan köyünde yaşayan, tahıl tarlalarından sıçan yakalayıp derisini yüzen 17 yaşındaki Ermeni öğrenci Samvel Adamyan; defnedilmiş cesetlerin başlarını keserek kalp ve karaciğerlerini çıkaran ara hekimi ise Zari Avakyan adlı Ermeni bir kadın olmuştur;

– Ermenilerin ölen kişilerin kalp ve karaciğerlerini yemeleri, bu halk arasında yamyamlığın mevcut olduğunu doğrulayan bir olgudur;

– Ermenilerin ölen kişinin mezarına meyve ve yiyecek koymaları ise bu halk arasında, Hristiyanlık da dâhil olmak üzere hemen hemen bütün dinlerde şiddetle lanetlenen putperestliğin hâlâ varlığını sürdürdüğünü kanıtlamaktaydı;

– O yıllarda tahıla ciddi ölçüde ihtiyaç duyulmasına rağmen Ermenilerin tahıl tarlalarındaki ürünün çok az bir bölümünü toplamaları, bu halkın tembel ve asalak yaşam tarzını karakterize eden özelliklerden biridir;

– Tabut içinde defnedilen cesetlerin üzerlerinde kıyafetlerinin bulunması, onların Ermeni milletinden olduklarını doğrulamaktaydı; (Azerbaycanlılar Müslüman geleneğine göre ölülerini tabut içinde değil, kefenle ve üstelik kıyafetsiz olarak defneder);

Ermenilerin L. A. Zilber’e duyduğu nefret, ayrıca şu hususla da doğrulanmaktadır: Veba salgınının varlığını telgrafla Bakü’ye bildiren Lev Margolin için Hadrut’ta bir anıt dikmişlerdir; ancak doğuştan gelen yeteneği, üstün bilgisi ve fedakârlığı sayesinde on binlerce Ermeniyi ölümün pençesinden kurtaran Lev Zilber için Ermeniler tarafından bir teşekkür ifadesi olabilecek hiçbir girişimde bulunulmamış veya ona ilişkin hatırlanacak herhangi bir iz bırakılmamıştır.

Profesör Lev Aleksandroviç Zilber’e karşı "biyolojik sabotaj" ve "halkı kasten vebaya bulaştırma" suçlamasını doğrudan uygulayan Azerbaycan SSC’nin içişleri birimlerinin yönetici kadrosunda bulunan aşağıdaki kişilerin olduğunu tespit ettik:

Frinovski Mihail Petroviç: 6 Ağustos 1930 tarihinden itibaren AzQPU’nun (Azerbaycan Devlet Siyasi İdaresi - Azerbaydjanskoye Qosudarstvennoye Politiçeskoye Upravleniye – AzQPU) başkanı ve SSCB OQPU’sunun Azerbaycan’daki tam yetkili temsilcisi olarak atanmıştır. Zilber’in sonbahar aylarında gerçekleşen resmî tutuklanması, Bakü nezarethanesinde tutulması ve sorgulanma süreci doğrudan onun yönetimi dönemine rastlamaktadır. (Not: M. P. Frinovski daha sonra SSCB İçişleri Halk Komiseri Yejov’un 1. yardımcısı olmuştur.)

Yuvelyan Davidoviç Sumbatov-Topuridze (babası Ermeni, annesi Gürcü idi): 1930 yılında AzQPU’nun Gizli Siyasi Şubesi’nin (Sekretnıy Politiçeskiy Otdel - SPO) başkanı ve operasyon dairesinin başkanıydı. Siyasi gerekçeli ve "zararlı faaliyet" niteliğindeki bütün entelektüel-bilimsel tutuklamaların soruşturma koordinasyonu doğrudan onun şubesi tarafından yürütülüyordu.

Hristofor Alahverdi (bazı belgelerde Alahverdyan veya Allahverdov) etnik olarak Ermeni olup, 1920–1930’lu yıllarda faaliyet gösteren Sovyet özel hizmet, cezalandırma ve gizli polis (Olağanüstü Komisyon — AzÇK ve daha sonra — AzQPU) organlarının çalışanı olmuş, Bakü’deki siyasi sorgulama tutanaklarının onaylanmasına katılmıştır. 1930 olayları sırasında AzQPU’nun önemli bölgesel birimlerinde veya doğrudan Bakü’deki merkezî teşkilatın SPO’sunda operasyon görevlisi ya da şube başkanı olarak görev yapıyordu. Bu şube, Sovyet iktidarına karşı "zararlı faaliyet", "casusluk" ve "karşı-devrimci faaliyet" suçlamalarının oluşturulmasıyla uğraşıyordu.

Lev Zilber, Hadrut’taki veba salgınını bastırıp Bakü’ye döndükten sonra, "Bakü halkını kasten hastalığa bulaştırmak isteyen sabotajcı" olarak iftiraya uğratılarak tutuklanmıştı. Bu süreçte Alahverdi’nin adı şu görevlerle bağlantılı olarak geçmektedir: Alahverdi, şube başkanı Yuvelyan Sumbatov-Topuridze’nin doğrudan emrinde çalışarak Zilber’in dosyasıyla ilgili operasyonel-arama faaliyetlerini yöneten veya sorgulama tutanaklarını hazırlayan ve onaylayan kişilerden biri olmuştur. O dönemin AzQPU soruşturmacıları gibi, o da şüphelilerden işkence ve psikolojik baskı altında sahte itiraflar alma sisteminin bir parçasıydı. Ancak Lev Zilber hiçbir baskıya boyun eğmemiş ve suçlamaları reddetmiştir.

O döneme ait kadro belgeleri, 1930’lu yılların sonlarında (özellikle 1937–1938 yıllarındaki Büyük Terör dalgası sırasında) AzQPU ve NKVD’de görev yapan orta ve alt rütbeli Azerbaycanlı olmayan çalışanların büyük bir bölümünün, Mir Cafer Bağırov’un yönetimi altında gerçekleştirilen iç "temizlikler" sırasında ya görevlerinden uzaklaştırıldığını ya da kendilerinin de baskıya maruz bırakılarak kurşuna dizildiğini göstermektedir.

 

(Devam edecek...)

 

1. GULAG sistemi SSCB döneminde faaliyet göstermiş, milyonlarca insanın zorunlu çalıştırıldığı ve baskıya/represe uğradığı ıslah ve çalışma kampları sisteminin baş idaresi olmuştur. Rusçada GULAG, Zorunlu Çalışma Kampları Baş İdaresi anlamına gelir. GULAG sözcüğü bir akronimdir. Rusça tam adı şöyledir: Glavnoye Upravleniye Lageri (i mest zaklyuçeniya).

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Rahim Cavadbeyli ile Atilla Altunov, Independent Türkçe için yazdı
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Lev Aleksandroviç Zilber laboratuvarda yürüttüğü çalışmalar sırasında / Fotoğraf: Oleg Knorring, Ogonjok Arşivi (Kommersant)</p>

Type: 
SEO Title: 
Lev Zilber "Filiz" operasyonu (1)
copyright Independentturkish: 

Bakan Tekin: Okul saldırıları salgın hastalık halini aldı

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, okullarda silahlı ve silahsız güvenlik görevlisi, hareketli kameralar, acil durum uyarı sistemleri gibi çeşitli güvenlik önlemlerinin alındığını, okullardaki tedbirlere ilave olarak, ailelerin de dahil olduğu çeşitli paydaşlarla çalışmalar yürütülmesi gerektiğini belirtti.

Bakan Tekin, Haber Global canlı yayınına katılarak eğitim gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu, soruları yanıtladı.

Tekin, son zamanlarda okullarda görülen saldırıların, dünya genelinde yaygınlaşmaya başladığını belirterek, "Dünyada bir salgın halinde yürüyen bir süreç var. Bu sürecin bitmesi için toplumsal olarak hep birlikte mücadele etmemiz gerekiyor." dedi.

Küresel anlamda ilerleyen şiddet algısıyla ilgili, okullarda çocuklara temel hak ve hürriyetlerin, birlikte yaşama kararlılığı ve yöntemlerinin, başkasının hakkına saygı duymanın öğretilmesi gerektiğini ifade eden Tekin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin odağında bunun olduğunu, şiddet dahil bütün temel hak ve hürriyetlerin ihlaliyle ilgili konuları müfredatta değerlendirdiklerini anlattı.

Tekin, "Şu an çocuklarımız üzerinde belirleyici olan şey ne aile ne okul, maalesef sosyal medya. Çocuklarımızın karakter inşasında sosyal medya çok dominant. Bütün dünyada böyle." diye konuştu.

"Ebeveynlerin sürece biraz daha yakın dahil olması lazım"

Akran zorbalığına yönelik yaptıkları araştırmalara göre, çocukların yüzde 80'e yakınının bu şiddete sosyal medya platformları üzerinden maruz kaldığını aktaran Tekin, şiddetin büyük oranda beslendiği yerlerin bu mecralar olduğunu dile getirdi.

Okullarda güvenlik ve eğitim anlamında üzerlerine düşeni yaptıklarını vurgulayan Tekin, "Fakat daha büyük tehlike şurada. Çocuklarımız dört duvar arasında, odasında ya da telefonuyla baş başa kaldığı zaman, acaba onun karakter inşasında, davranışlarında, hayata bakışında kim ve hangi değerler ön plana çıkıyor? Hangimiz çocuklarımızın sosyal medyadaki ilişkileri üzerinden veya oyun siteleri üzerindeki mesajlaşmaları, yazışmaları üzerinden çocuklarımıza uyarılarda bulunuyoruz?" değerlendirmesini yaptı.

Bakan Tekin, şöyle devam etti:

Bu maalesef salgın bir hastalık halini aldı. Bununla mücadelede, polisiye tedbirler bu iş için yeterli değil. Biz okullarımızda silahlı ve silahsız güvenlik görevlisi dahil bir sürü tedbir aldık. Kamera kayıtları, hareketli kameralar, acil durum uyarı sistemleri benzeri. Fakat tek başına okullarda alacağımız tedbirler yeterli değil. Bunu başka alanlarda, başka paydaşlarla birlikte de yapmamız lazım. Bu paydaşlarımızdan en önemlisi aileler.

Tekin, aileleri eğitim süreçlerine dahil etmek amacıyla iyi aile iletişimi, aile ilişkileri gibi konuları kapsayan "Ebeveyn Okulu" programını başlattıklarını anımsatarak, bu yıl ilkokul ve ortaokullara çocuğu yeni başlayacak velilere bu eğitimi almayı zorunlu hale getirdiklerini söyledi.

Çocuğun akademik başarısının da iyileşmesi için öğretmenlerle ve okulla nasıl doğru iletişime girileceği, neler yapılması gerektiği, okulun veliden beklentisi ve güvenlikle ilgili konuların da eğitimlere eklendiğini belirten Tekin, "İlkokul birinci sınıfa yeni başlayan bir öğrenci, evinde babasının silahına erişip, o silahı çantasına koyup okula götürebiliyorsa, burada ebeveynlerin bu sürecin içerisine biraz daha yakın dahil olması lazım." diye konuştu.

"Herkesin üzerine bir sorumluluk düştüğünü fark etmemiz lazım"

Tekin, teknoloji şirketlerinin de sorumluluk alması ve aile-çocuk filtrelerinin devreye girmesi gerektiğini vurgulayarak, "Firmalarla biz bu anlamda iletişime geçmek istiyoruz. Türkiye'deki ekiplerle, arkadaşlarımız iletişim halindeler. Bunu çözecek şeyi yapalım." dedi.

Toplumun diğer kesimlerinin de bu konularda özendirici ifadelerden kaçınması gerektiğinin altını çizen Tekin, eleştirilerin sağduyulu biçimde yapılmasını istedi.

Bakanlık ve hükümet olarak gereken tedbirleri aldıklarını dile getiren Tekin, sözlerini şöyle sürdürdü:

Herkesin üzerine bir sorumluluk düştüğünü fark etmemiz lazım. Biz öğretmen arkadaşlarımıza bu konuda uyarılarda bulunuyoruz. Gördüğünüz anomali durumlarını mutlaka ilgili yerlere paylaşın. Mevzuattan kaynaklanan bazı sorunlar var. Bunların birçoğu kişisel veri kapsamında değerlendirildiği için ilgili kamusal otoritelere ulaştırılmasında hukuki sorunlar vardı. Onların çözümü için TBMM'de bir süreç başlayacak. Kapsamlı bir şekilde bu mücadeleyi yürütmemiz lazım. Biz şu an itibarıyla herkesin aklına gelebilecek, 'okullarda şu tedbirler de alınmalı' dediğimiz tedbirleri okullarımızda aldık.

Tekin, her okulu alınması gereken güvenlik tedbirleri açısından kategorize ettiklerini anımsatarak, son dönemde, 7 bakanlıkla yaptıkları çalışmalarda bu tedbirleri artırdıklarını bildirdi.

"Boş okullarımızı sürekli güncelleyerek paylaşıyoruz"

Öğretmenlere yönelik önlük uygulamasına ilişkin de açıklamada bulunan Tekin, uygulamayı mesleğe duyulan saygı ve itibarı korumak amacıyla getirdiklerini vurguladı.

Tekin, mazeret atamalarıyla ilgili, okullarda kadrolar boşaldıkça ilan yayımlanıp başvuru alınacağını hatırlatarak, "Burada arkadaşlarımızın mağduriyetlerinin farkındayım, ama X ilinde öğretmen ihtiyacı varken, arkadaşımızı alıp Y ilinde fazla bir öğretmen olarak istihdam etmek kamu açısından çok tutarlı bir şey değil. Dolayısıyla, biz burada mağduriyet yaratmayacak biçimde, boş okullarımızı sürekli güncelleyerek arkadaşlarımızla paylaşıyoruz." diye konuştu.

Zorunlu eğitim süresi sebebiyle öğrencilerin üretime ve toplumsal hayata atılmasının uzun sürdüğünü belirten Tekin, "Bu, bugün belki hemen hayata geçirebileceğimiz bir düzenleme değil ama önümüzdeki dönemde, Türkiye'de eğitim süresinin kısaltılması mutlaka gündeme gelecektir." ifadelerini kullandı.

 

AA

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, okul saldırılarının “salgın bir hastalık” halini aldığını belirterek, bu sorunla mücadelede polisiye tedbirlerin tek başına yeterli olmadığını söyledi
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 13:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakan Tekin: Okul saldırıları salgın hastalık halini aldı
copyright Independentturkish: 

Yahşihan'da yeni operasyon: Belediye başkan yardımcısının 1630 taşınmazı çıktı

Kırıkkale'nin Yahşihan Belediyesine yönelik 2 ilde düzenlenen yolsuzluk operasyonunda belediye başkanvekili Aydın Demirdirek'in de aralarında bulunduğu 9 zanlı gözaltına alındı, 2 bin 31 taşınmaza el konuldu.

Alınan bilgiye göre, Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığınca Yahşihan Belediyesine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında elde edilen beyanlar, mali analiz raporları, bilirkişi incelemeleri, tapu ve araç kayıtları ile imar dosyalarındaki tespitlerin birlikte değerlendirilmesinin ardından dosya 9 yeni şüpheli yönünden genişletildi.

Savcılığın talimatıyla jandarma ekiplerince sabah saatlerinde 2 ilde eş zamanlı düzenlenen operasyonda, belediye başkanvekili Demirdirek'in de aralarında bulunduğu 9 zanlı gözaltına alındı.

Yahşihan Belediyesi binası ile şüphelilerin ev ve araçlarında yapılan aramalarda bilgisayar, cep telefonu, tablet, harici disk, çok sayıda evrak ve diğer dijital materyallere el konuldu.

Başkan yardımcısının adına kayıtlı 1630 taşınmaz çıktı

Soruşturma kapsamında 2 bin 31 taşınmaza da el koyma tedbiri uygulandı. Bu taşınmazlardan 1630'unun belediye başkan yardımcısı S.S.Y, 11'inin Yahşihan Belediye Başkanvekili Aydın Demirdirek, 32'sinin belediye encümen üyesi F.D. ve 22'sinin belediye encümen üyesi Ö.H. adına kayıtlı olduğu tespit edildi.

Ayrıca S.S.Y'nin evinde, seri numarası bulunmayan ruhsatsız tabanca ile 11 bin 312 tabanca fişeği ele geçirildi.

Soruşturma kapsamında alınan bazı beyanlarda ise S.S.Y'nin, görevden uzaklaştırılan ve tutuklu bulunan eski Yahşihan Belediye Başkanı Ahmet Sungur’un finansal işlerini yürüttüğü ve "kasası" olduğu yönünde ifadelerin bulunduğu öğrenildi.

Dosyada "örgüt elebaşı" olarak yer alan, hakkında soruşturma yürütülen ve daha önce tutuklanan eski imar müdürü U.B'nin yakınlarının mal varlıklarına da tedbir uygulandı. U.B'nin eşi E.B. adına kayıtlı 83, kayınvalidesi A.D. adına kayıtlı 122, baldızı olan sekreteri C.D. adına kayıtlı 122 ve A.Ö. adına kayıtlı 9 olmak üzere toplam 336 taşınmaza da el konuldu. Şüphelilerin mal varlıklarının SGK kayıtları ve gelir durumlarıyla uyumsuz olduğu belirlendi.

Öte yandan mali analiz raporlarında U.B. ile diğer şüpheliler arasında suç gelirlerinin aklanmasına yönelik olduğu değerlendirilen yüklü para hareketleri tespit edildi. Yine U.B. ile eşi E.B. arasındaki para hareketlerinin işlem hacmi 72 milyon 153 bin lira olarak belirlendi.

Ne olmuştu?

Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığınca, Yahşihan Belediyesine yönelik yolsuzluk soruşturması kapsamında 24 Eylül'de eski belediye başkanları Ahmet Sungur ve Osman Türkyılmaz ile belediye başkan yardımcıları, belediye meclis üyeleri, belediye çalışanları ve iş insanlarının da aralarında bulunduğu 37 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti.

"Suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak", "rüşvet", "irtikap", "ihaleye fesat karıştırma" ve "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçlarından haklarında soruşturma başlatılan zanlılardan 35'i, 4 ilde düzenlenen eş zamanlı operasyonla gözaltına alınmıştı.

Zanlılardan birinin ceza infaz kurumunda olduğu tespit edilmiş, biri ise adresinde bulunamamıştı.

Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 35 şüpheliden aralarında eski belediye başkanları Sungur ve Türkyılmaz'ın da bulunduğu 16'sı tutuklanmış, 4'üne ev hapsi verilmiş, 15'i adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Başka bir suçtan dolayı ceza infaz kurumunda bulunan zanlı hakkında da adli kontrol kararı verilmişti.

 

AA

El konulan taşınmazlardan 1630'unun belediye başkan yardımcısı S.S.Y. adına kayıtlı olduğu tespit edildi
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 13:45
Main image: 

<p>Kolaj: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Yahşihan'da yeni operasyon: Belediye başkan yardımcısının 1630 taşınmazı çıktı
copyright Independentturkish: 

ABD Dışişleri Bakanı Rubio'nun Atina konuşmasının şifreleri

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Yunanistan'da Avrupalı müttefiklerine seslendiği konuşması, Amerikan basınına göre 55 yaşındaki siyasetçinin kariyerinde daha büyük hedefleri olduğunu gösteriyor.

Washington Post'un analizinde, Rubio'nun "Başkan Donald Trump'tan MAGA hareketini devralmaya çalışan bir politikacıya yakışır bir konuşma yaptığı" yazılıyor.

Rubio'nun Trump'ın "Önce Amerika" gündemini "daha geniş bir Batı geleneği bağlamına oturtmaya çalıştığı" ifade ediliyor.

Konuşmasında Antik Yunan'da bilim, sanat ve felsefeye verilen öneme değinen bakan, Amerikalıları Kopernik, Galileo, Kepler ve Newton'ın entelektüel mirasını benimsemeye ve "ortalama, sıradan, vasat olanı yüceltme yönündeki modern eğilime" direnmeye çağırdı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Konuşmanın büyük bir prodüksiyonla gerçekleştirildiğine de dikkat çekiliyor. Kameralardan birinin, Antik Yunan'da halk meclisinin toplandığı Pniks Tepesi'ne yerleştirildiğine işaret ediliyor.

Böyle bir ortamda kayda alınan konuşmasında Rubio'nun, Trump'ın dış politikasını savunmakla kalmayıp, "Amerika'nın modernlik ve gelenek arasında bir denge ararken nasıl bir ülkeye dönüşmesi gerektiğine" dair bir vizyon ortaya koymak istediği yorumu yapılıyor.

CNN ise konuşmanın, ABD'de kasımda yapılacak ara seçimler öncesine denk gelmesine dikkat çekiyor.

Konuşmanın Rubio'nun "başkanlığa aday olacağı yönündeki spekülasyonları kesinlikle yeniden alevlendireceği" vurgulanıyor. Açıklamaların, Cumhuriyetçi siyasetçiyi "Önce Amerika hareketinin varisi ve modernleştiricisi" olarak konumlandırdığı görüşü paylaşılıyor.

Bakan, konuşmasında Avrupa siyasetinde köklü bir değişime gidilmesi gerektiğini savunarak, "Avrupa'nın uzun uykusundan uyanabileceğine ve binlerce yıl önce burada yakılan ateşi yeniden canlandırabileceğine inanıyoruz" dedi.

Analizde, Rubio'nun Avrupa siyasetine ilişkin açıklamalarına dair şu yorumlar paylaşılıyor:

Rubio, Avrupalılara Avrupa tarihini anlatmak ve Amerika'nın Hıristiyan milliyetçi sağının ihtiyaçlarına uyan, Batı medeniyetine dair idealize edilmiş bir bakış açısını benimsemek üzere Avrupa'ya seyahat eden en son Trump yandaşı oldu.

Rubio ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 2028'de başkanlığa aday olabilecek isimler arasında gösteriliyor.

Vance'in geçen yıl şubatta düzenlenen 61. Münih Güvenlik Konferansı'ndaki konuşması da Brüksel'de büyük tartışma yaratmıştı. Konferansın ilk gününde konuşan Vance, "Avrupa'ya karşı en çok endişelendiğim tehdit Rusya, Çin veya başka bir dış aktörle ilgili değil; asıl endişelendiğim içeriden gelen tehdit" demişti.


Independent Türkçe, CNN, Washington Post

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Amerikan basınına göre Rubio, Trump sonrası ABD'ye dair bir vizyon ortaya koydu
Perşembe, Ekim 8, 2026 - 13:30
Main image: 

<p>Rubio'nun demokratik değerler ve Batı medeniyletiyle ilgili mesajlar verdiği konuşması, arka planda Partenon Tapınağı'nın göründüğü antik Pniks Tepesi'nde gerçekleştirildi (Reuters)</p>

related nodes: 
İran müzakereleri, Vance-Rubio çekişmesini ortaya çıkardı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
ABD Dışişleri Bakanı Rubio'nun Atina konuşmasının şifreleri
copyright Independentturkish: 

Ortak günahımız: Yobazız kardeşim!

Aynı günahın farklı biçimleri vardır;

Kimisi dindar insanda inançsızlık olarak belirirken kimi de sekülerim diyenin yobazlığında görünür olur.

Açıkçası hangisi daha fena ben bilemedim.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İoanna Hoca'yı geçen günlerde kaybettik. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun.

Böyle deyince kıyamet koparanlar oldu; vay efendim Müslüman mıydı da mekânı cennet olacaktı, Rum değil miydi kendisi, acaba biz dalga mı geçiyorduk, bir de tutmuş öyle "nûrlarda yatsın" falan diyerek…

"En hakiki öz Müslüman benim, bu böyle biline!" diye bağırmak isteyenler köpürdü; öyle ya, cennet de onların babalarının tapulu malıydı, nurlu yol da analarının ak sütü gibi, bir tek onlara helaldi…

Çoğumuz aldırmadık bu laflara ama aldırmayınca da bitmiyor tabii; bu sefer karşı tayfadan da ses yükseldi:

Hayır, asla nûrlarda yatamaz hoca; ışıklarda yürüyecek…


Tövbe estağfurullah!

Ölenin ardından sırf kendi siyasal pozisyonunu tekrar tekrar (nedense!) tahkim etmek için, zehirli salkım saçak ağzından fenalık pıskıranları bir kenara bırakırsak, herkes ülkemizin bir değerini kaybettiğimizin farkındalığıyla oldukça üzgündü. Üzüleceğine siyaset yapan bu iki zihniyetse, aynı bıçağın iki yüzüdür ve vatansever falan da değildir kanımca.

Türkiye'nin dünya çapında büyük değerleri olan hocaları üzerinden, -ölmüşlerin bile mezarda kemiklerini sızlatacak türden- siyasal karşılaştırmalı yorumlara girip dedikodu yapıldı. Burada ben de aynı dedikodu tuzağına düşmek istemiyorum. Diyeceğim şey başka; şu bazı sözcüklerin tekelinden bahsetmek istiyorum.

Sormak gerekmez mi, ben neden "rahmet", "bereket", "nûr" gibi kadim sözcükleri rahatça kullanamıyorum?

Yahut neden "insan hakları", "eşitlik", "otorite", "demokrasi" diye söze başlayamıyorum?

Birinden birini kullandığım an, cümlelerim daha ağzımdan tastamam çıkamadan, neden daha ilk iki kelimemde hemen bir partiye yamanıyor veya bir siyasi görüşle etiketleniyorum?

Sorgusuzca yuhalanmak ya da alkışlanmak nasıl bu kadar kolay?

Elbette nedenini biliyorum, psikolojide bilişsel araştırmalar gösteriyor ki "zihinsel kısayollar" deniyor bunlara (heuristics) ve pratik yaşam için hayati derecede elzem de üstelik bu kısayol becerilerimiz…

Bu kestirmeler olmasa her sabah yatağın sağından mı kalkacağım, solundan mı, çorabı şöyle mi tutup ayağıma geçirsem, böyle mi diye diye en basit kararlarda bile düşünmekten helak olur, karmaşık kararlarınsa içinden asla çıkamazdık. Elbette zihni ekonomik kullanmak adına bunlar bize lazım.

Üstelik elbette söylem analizi diye bir gerçek var ve seçtiğimiz sözcükler dünya görüşümüze, yaşama felsefemize* ve inançlarımıza dair genel bir zihinsel çerçeve fikri verebilir ve fakat nasıl oluyor da bunun siyasal görüşten ayrı bir şey olacağını akledemiyoruz?

Sözcüklerin ve değerlerin siyasal aidiyetlerden bağımsız olabileceğini akledememek, en hafif tabirle zihinsel tembelliktir, yobazlıktır.

Açıkça söylemek gerekir: Her "ışıklarda yürüsün" diyen otomatik olarak solcu, demokrat, aydın, entelektüel olamayacağı gibi; her rahmet dileyen de sağcı, muhafazakâr, dindar, eğitimsiz olamaz, olabilemez…

Bazen sadece basit bir dil alışkanlığıdır, genelde gelenektir, insanların bu derece "gık" demeye bile korkması da hiç normal değildir.

Sekülerlik özü itibarıyla aklı, eleştirel düşünceyi ve kapsayıcılığı temsil etme iddiasındadır. Ancak kendi dil kalıplarını, jargonunu birer dinî dogmaya dönüştüren, en insani taziye ifadelerini bile kendi siyasal ajandasına uymadığı için aforoz eden her zihniyet gibi; karşı çıktığı şeye dönüşmekte ve muhafazakâr yobazlıkla tamamen aynı düzlemde buluşmaktadır.

Her defasında aynı şeyi yaşamaktan utanmalıyız. Hepimiz yobazız kardeşim!

Biz Türkiye'nin yetiştirdiği dünya çapındaki hocalarımızın yasını tutacağımıza gidip gidip toplumsal cinnetimizin sınırlarına çarpıp durmaktayız. Yobazız kardeşim!

Ve ülkemizin değerleri ardından yürütülen bu anlamsız kimlik kavgası bir kez daha kanıtlamıştır ki; yobazlık bir inanç meselesi değil, bir zihniyet meselesidir. Ve ben inanıyorum ki değerli hocamın mekânı cennettir.

Güle güle hocam, gülümseyişinle güle güle!

 

 

*weltanschauung: dünya görüşü, hayat felsefesi

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Ayça Ferda Kansu Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Ekim 7, 2026 - 08:15
Main image: 

<p>Felsefe ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 2 Ekim 2026'da 90 yaşında hayatını kaybetti</p>

related nodes: 
Felsefeci Prof. Dr. İoanna Kuçuradi yaşamını yitirdi
Felsefeci Prof. Dr. İoanna Kuçuradi son yolculuğuna uğurlandı
Type: 
SEO Title: 
Ortak günahımız: Yobazız kardeşim!
copyright Independentturkish: 

Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay kapasitesi

Özet

ABD’nin uzay kapasitesi tek bir ajansın yıllık programı değildir. Sivil keşif, askerî-istihbarat ve ticari takımyıldız üç ayrı defterde durur; aynı rampa, aynı üniversite hattı ve aynı yer segmentini kullandığı için ekosistem hâline gelir. Ekim 2026 itibarıyla bu ekosistem, insanlı Ay uçuşunu yeniden açmış, çeyrek yüzyıldır kesintisiz istasyon işletmiş ve aktif uyduların yaklaşık üçte ikisini elinde tutan bir yapıdır. Makale, Polemoloji, Politik Uyanış ve Kaos Stratejisi’nde kurulan çerçeveyle bu birikimi okur: jeopolitik artık altı boyutludur, uzay bu boyutların taşıyıcısıdır ve mesele klasik zafer değil durum değişikliğidir.


Giriş: Altı boyutlu jeopolitik

Uzay, ABD için 1958’den beri hem prestij hem altyapıdır. Apollo yıllarında federal harcamanın yüzde 4’ünü aşan ajans payı bugün yüzde 0,35 civarındadır. Buna rağmen kapasite küçülmemiş, yer değiştirmiştir. Devlet roket ve istihbarat için ödemeye devam ederken ekonominin kütlesi navigasyon, iletişim ve yer gözleminin sivil kullanımına kaymıştır. 2025’te küresel uzay ekonomisi 686 milyar dolara çıkmış, bunun 544 milyarı ticari ciro olmuş, ABD hükümeti ise dünya hükümet uzay harcamasının yüzde 57’sini tek başına karşılamıştır.

Bu tabloyu silah listesiyle okumak eksik kalır. Polemoloji’de tarif ettiğim gibi savaş bütündür ve dinamiktir; yalnızca kinetik çarpışma değil, konvansiyonel, hibrit ve kinetik olmayan unsurların entegre edildiği bir sahnedir. Füze, drone veya haber takibiyle anlaşılmaz. Aynı gerekçeyle uzay da fırlatma sayısıyla anlaşılmaz. Ocak 2026’da yazdığım gibi jeopolitik artık altı boyutludur: kara, deniz, hava, uzay, siber ve bilişsel. Sabit coğrafya, teknoloji, iklim ve demografi bu boyutların kesişiminde işler. Önümüzdeki 10 yılda uzayda olacakları düşündüğümüzde, bugünkü kavgaların birçoğu belli çevrelere çok ilkel gelecektir. ABD’nin birikimi tam bu yüzden stratejiktir. Ay’a yeniden insan göndermek gösteridir. Asıl iş, yörüngeyi gündelik altyapı ve harp alanının omurgası hâline getirmiş olmaktır.


Kurumsal mimari ve çok alanlı harekât

Yetki 4 katmana ayrılır. NASA sivil insanlı uçuşun, bilim uydularının ve Artemis’in sahibidir. 10 ana merkez işbölümüyle çalışır. Houston’daki Johnson astronot eğitimini ve görev kontrolünü, Florida’daki Kennedy fırlatma ve entegrasyonu, Huntsville’deki Marshall itkiyi ve SLS’yi, Stennis motor testini, Goddard ile JPL bilim ve derin uzay araçlarını taşır. 2025 başında yaklaşık 18.000 memur vardı; 2026’da bu sayı 14.000 civarına inmiştir. Askerî katman 2019’da kurulan Space Force’tur. GPS, füze ikazı, askerî muhabere ve menziller buradadır. U.S. Space Command muharip komutanlık, National Reconnaissance Office görüntü ve sinyal istihbaratının tasarımcısıdır. NOAA meteoroloji uydusunu, FAA ticari fırlatma lisansını işletir. Ağustos 2026’da 14 uzay limanı işletme lisansı ve 24 aktif fırlatma lisansı kayıtlıydı. Space Development Agency az sayıda pahalı uydunun yerine yüzlerce lazer bağlı küçük uydu koymakla görevlidir. Tranche 1 taşıma katmanı 2026 sonbaharında yaklaşık 84 uyduya ulaşmış, hedef 126 olarak kalmıştır.

Çok alanlı harekât tezinde bunu yıllardır şöyle koydum: Multi-Domain Operations modern savaşın doğasını kökten değiştiren bir zorunluluktur. Ukrayna ve Orta Doğu bunu kanıtlamıştır. Devletler, özellikle uzay ve siber alanları entegre ederek doktrinlerini güncellemezse teknolojik asimetri nedeniyle caydırıcılık kaybeder. MDO içinde uzay tabanlı sistemler, uydu istihbaratı, navigasyon ve iletişim, en kritik unsurdur. Uzayın silahlaştırılması ve anti-uydu yeteneklerinin artması, harekâtın çok alanlı niteliğini vazgeçilmez kılar. ABD’nin kurumsal ayrımı bu tezin devlet biçimidir. Sivil keşif, askerî farkındalık ve ticari tempo aynı karar döngüsüne bağlanmıştır. Politik Uyanış’ta hibrit üstünlük diye tarif ettiğim şey burada kalıcılaşır: katmanlı savunma olmadan hiçbir dönüşüm durmaz.


İnsanlı birikim, Ay ve istasyon

NASA 1959’dan bu yana 370 astronot adayı seçmiştir: 303 erkek, 67 kadın. Ağustos 2026 Astronaut Fact Book’a göre 35 aktif astronot, 9 yönetim astronotu ve 10 aday vardır. Eğitim Johnson’da toplanır. Nötr yüzdürme havuzu, Orion ve ISS simülatörleri, T-38 yetkinliği ve saha jeolojisi Ay görevine hazırlığın görünen kısmıdır. Asıl derinlik yer ekiplerindedir. Polemolojinin ilkesi burada da geçerlidir: barıştayken üstün gel, çatışma olursa yönet. Astronot sayısı caydırıcılığın kendisi değildir. Caydırıcılık, o kadroyu besleyen simülatör, yer istasyonu ve sanayi temposudur.

Ay hesabı 2 döneme ayrılır. Apollo 1968-1972 arasında 11 insanlı uçuş yaptı. 6 iniş gerçekleşti. Ay’da yürüyen 12 Amerikalı, Ay’a giden 24 Amerikalı vardır. Artemis bu çizgiyi yarım yüzyıl sonra yeniden açtı. Artemis I insansız denemeydi. Artemis II Nisan 2026’da tamamlandı. Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanadalı Jeremy Hansen yaklaşık 10 günde Dünya’dan 252.756 mil uzaklaşarak Apollo 13’ün mesafe rekorunu geçti. Artemis III 2027’de alçak yörüngede ticari iniş aracıyla bütünleşik deneme, ilk yüzey inişi Artemis IV ile 2028 başı olarak planlanır. İniş aracı devlete ait değildir. SpaceX Starship HLS ve Blue Origin Blue Moon, devletin müşteri olduğu ticari sistemlerdir. Artemis Accords’a 60’ı aşkın ülke imza atmıştır. Bu, teknik program olduğu kadar Ay kaynakları ve güvenli bölge kavramını Amerikan yorumuyla teamüle bağlayan bir diplomasi aletidir. Uzay jeopolitiği yazısında işaret ettiğim gibi Ay’ın karanlık yüzü ve yörüngedeki uygun noktalar, enerji üretimi ile soğuk ortamda hesaplama için aynı gözle bakılacak yerlerdir. İniş, üssün değil o noktaların kapısıdır.

Alçak yörünge ayrı bir okuldur. Skylab 1973-1974’te 3 mürettebat kabul etti. ISS 2 Kasım 2000’den beri kesintisiz insanlıdır. Kasım 2025’te 25 yıl doldu. 26 ülkeden 290’dan fazla kişi istasyonu ziyaret etti, 4.000’i aşkın araştırma yürütüldü. Amerikan modülleri mimarinin omurgasıdır. Shuttle 2011’e kadar montajın taşıyıcısıydı; 135 uçuş yapıldı. 2011-2020 arasında mürettebat Soyuz ile gitti. Mayıs 2020’deki Demo-2’den itibaren Crew Dragon operasyonel rotasyon aracı oldu. Boeing Starliner’ın bir sonraki insanlı uçuşu 2028’e kaydı. İstasyonun planlı emekliliği 2030’dur. NASA 6 şirketle ticari istasyon olgunlaştırmakta, devlete ait platformdan hizmet satın alan müşteriye geçmeyi hedeflemektedir. Bu geçiş bir kapanış değil durum değişikliğidir.


Uydular, fırlatma ve beşinci nesil harp

Ekim 2026 kataloglarında ABD’ye ait yaklaşık 12.400-12.600 aktif uydu vardır. Bunun yaklaşık 11.140’ı Starlink’tir. Starlink çıkarılınca kalan 2.000 civarı uydu bile Çin’in tamamından büyüktür. GPS orta yörüngede 31-33 aktif uydudur ve Space Force işletir. NOAA’nın GOES ve JPSS serisi hava ve okyanusu okur. NRO’nun optik, radar ve sinyal takımları sınıflıdır ama katalogda yüzlerce nesneyle en büyük devlet operatörlerindendir. Planet, Spire ve BlackSky ticari gözlemi, Amazon Leo ise ikinci genişbant takımyıldızını temsil eder.

2025’te ABD sağlayıcıları 193-195 başarılı yörünge uçuşu yaptı. Bu, küresel toplamın yaklaşık yüzde 59’udur. Çin 90, Rusya 17 civarındaydı. SpaceX tek başına yaklaşık 165 fırlatmayla tarihin en büyük tek şirket payını aldı. Falcon 9 mürettebat, kargo, Starlink ve ulusal güvenlik fırlatmasının belkemiğidir. Starship Eylül 2026’da yörüngeye ulaşıp 26 üçüncü nesil uydu bıraktı; henüz olgun operasyonel sistem değildir. ULA Vulcan, NSSL’de sertifikalı halefidir. Blue Origin New Glenn 2025’te yörüngeye girdi. Ulusal güvenlik fırlatmasının 2027-2032 penceresi 3 şirkete bölündü: SpaceX’e yaklaşık 5,9, ULA’ya 5,4, Blue Origin’e 2,4 milyar dolar.

Beşinci nesil savaş, cephesiz, algı odaklı ve çok alanlıdır. İran harekâtı, Epic Fury ve Destansı Gazap hattı, bu tarifin sahada tamamlandığı örnektir. Tanım silah listesiyle bitmez. Karar döngüsü, stok tüketimi, spektrum, uzun menzil, insansız yoğunluk, enformasyon katmanı ve sanayi temposu aynı anda işlediğinde tamamlanır. ABD’nin uydu yığını ve fırlatma ritmi bu döngünün Amerikan yarısıdır. Çin üretim, sürü ve uzay kaynaşması üzerinde çalışır. Rusya yıpratma, elektronik harp ve ucuz otonomi üzerinde çalışır. Üstünlük, en güçlü silahı olanda değil, en bütünleşik mimaride, en sürdürülebilir lojistik destekte ve en hızlı yakınsamada olur. Tezlerim’de koyduğum hüküm budur.


Bütçe: birikmiş harcama, plan ve kaos stratejisi

NASA 1958’den bu yana, 2025 fiyatlarıyla 1,9 trilyon doların üzerinde ödenek almıştır. Apollo döneminin parasıyla yaklaşık 25 milyar, bugünün parasıyla 250-300 milyar dolar bandındadır. Shuttle enflasyona göre 200 milyar doların üzerindedir. ISS’in Amerikan payı montaj ve işletmeyle 100 milyar doları aşar. Son yılların sivil akışı düzdür. FY2024 ve FY2025’te NASA yaklaşık 24,9 milyar dolar aldı. FY2026’da Kongre kesinti talebini büyük ölçüde reddetti ve ajansı 24,4 milyar dolar civarında tuttu. Asıl kayma iç dağılımdadır. Ay-Mars kalemi 7-8 milyar dolardan 10 milyar doların üzerine çıkarken bilim 7,3 milyar, ISS ve operasyonlar 4-4,8 milyar dolar bandında kalmıştır. Ticari alçak yörünge geliştirme hâlâ küçüktür: 2025’te 170, 2026’da 273 milyon dolar.

Askerî defter artık sivil defterle aynı büyüklüktedir. Space Force’un FY2025 bütçesi yaklaşık 28,6 milyar dolardı. FY2026 talebi, takdirî ödenek ile uzlaşma yasası birlikte sayıldığında 40 milyar dolar bandına çıktı. İtici güç Golden Dome ve çoğaltılmış uydu katmanlarıdır. FY2027 talebi 71,1 milyar dolara çıkmıştır; bunun 19,1 milyarı tedarik içindir. Bu yürürlük rakamı değildir. Ekim 2026’da bütçe geçici kararnameyle tutulduğu için yeni program başlangıçları kilitlidir. NRO payı bu tabloda görünmez. Space Foundation’a göre 2025’te ABD hükümetinin toplam uzay harcaması 78,3 milyar dolar idi. Sektör yaklaşık 400 bin kişi çalıştırır ve hasılanın kabaca yüzde 1’idir. Özel yatırım 2025’te 12 milyar doları geçti.

Kaos Stratejisi’nde şartları basitten karmaşığa, kompleksten kaotiğe dizdim. Politikada kaos bir yöntemdir; kontrolsüz görünse de yönlendirilebilir. ABD’nin uzay bütçesi bu basamakların üstündedir. Golden Dome, ticari takımyıldız ve Artemis aynı anda yürür. Blöf, baskı ve taviz koparma yerde işlerken yörünge altyapıyı sabitler. Kontrollü kaos, ancak altındaki navigasyon, ihbar ve muhabere ayakta kalırsa strateji olur. Ödenek federal pastanın küçük dilimidir. Kaldıraç, 70 yıllık yer segmenti ile son 10 yılın fırlatma maliyetindedir.


Ekosistem ve diğer alanlarla bağ

GPS olmasa kıtalararası havacılık, konteyner lojistiği, hassas tarım, şebeke senkronu ve finans piyasalarının milisaniye mutabakatı çöker. NOAA uydusu FEMA, sigorta ve tarım için yer gözlemidir. NRO görüntüsü ile füze ikaz uydusu, kara ve deniz kuvvetlerinin gözü olmuştur. Ukrayna savaşı ve 2026 İran tecrübesi, tek ve pahalı uydunun vurulabilir hedef olmaktan çıkarılıp çoğaltılmış ağa dönmesini hızlandırdı. Golden Dome bu mantığın kıta savunmasına çekilmesidir. Çift kullanımlı teknoloji burada savaş meydanını dönüştürür: aynı roket hem ticari uyduyu hem ulusal güvenlik yükünü taşır.

Yer ekosistemi coğrafyaya yayılır. Florida fırlatır. Huntsville itki üretir. Houston insanlı uçuşu yönetir. Hawthorne ve Texas roketi imal eder. Colorado Front Range askerî uyduyu tasarlar. Güney Kaliforniya JPL’yi ve ticari uydu otobüsünü barındırır. Deep Space Network, Goldstone başta olmak üzere Ay ötesindeki her aracı konuşturur. Space Surveillance Network ve Space Fence yörünge farkındalığını verir. Üniversite halkası iş gücünü üretir: Caltech-JPL, MIT ve Lincoln Laboratory, Johns Hopkins Uygulamalı Fizik Laboratuvarı, Stanford, Purdue, Colorado, Embry-Riddle ve Air Force Institute of Technology. Sandia, Los Alamos ve Lawrence Livermore sensör ve malzeme arayüzünü taşır. Aerospace Corporation, kuvvet için sistem mimarisini denetleyen araştırma merkezidir. Yarı iletken, yapay zekâ ve siber kapasite uzayı besler. Uzay da onlara zaman, konum ve bant genişliği geri verir. Devre kapalıdır. Türkiye için aynı mantık, millî sanayi ile İHA, KAAN ve uzay programını özerk bir çok alanlı yeteneğe bağlamak anlamına gelir. Başkasının takımyıldızına kiracı kalmak, doktrini güncellememekle aynı sonuçtur.


Ulusal politika ve 2030: zafer yok, durum değişikliği var

Siyasa bu devreyi 3 belgeyle bağlar. Space Force, uzayı destek fonksiyonundan müstakil harp alanına çıkardı. Artemis Accords, Ay rejimini müttefik teamülüne çevirdi. Aralık 2025 uzay kararnamesi ile Ağustos 2026 ulaştırma muhtırası, keşif, güvenlik ve ticareti tek çatı altında topladı ve 2030’a kadar Amerikan topraklarında yılda 1.000 fırlatma ve yeniden giriş hedefledi. 2025 temposu 195 idi. Hedef ancak Starship sınıfı ağır kaldırıcı ve çoklu özel rampayla mümkündür.

Gerilim de buradadır. İhracat kontrolü ticari yayılmayı yavaşlatır. SpaceX’e yığılma tempo üretir, kırılganlık da üretir. Kongre SLS ve Orion’u istihdam coğrafyası için yaşatır. Beyaz Saray ticari iniş aracı ve hız ister. FY2027 talebi ile geçici bütçe arasındaki makas, vizyonun ödenekten hızlı koştuğunu gösterir. Aktör kendi handikapı içinde kalır. Bu, Kaos Stratejisi’nde tarif edilen işlemsel diplomasinin uzay hâlidir: pazarlık yerde, altyapı yörüngede.

2030 eşiği buna rağmen somuttur. İnsanlı alçak yörünge devlet istasyonundan hizmet alımına döner. Ay’da 2028 inişi, ardından üs ve kaynak kullanımı konuşulur. İnsanlı Mars henüz program değil, iletişim uydusu ve robotik keşif katmanıdır. Askerî tarafta füze ikazı alçak ve orta yörüngede katmanlı ağa geçer. Temmuz 2026’da yazdığım hükmü burada tekrar ederim: zafer yok, durum değişikliği var. Küresel düzen kaos stratejisi ile nikâhlidir. ABD’nin uzay üstünlüğü Apollo tarzı tek sefer olmaktan çıkmış, konum, zaman, iletişim, istihbarat ve ağır kaldırma altyapısına dönüşmüştür. Çin insanlı Ay ve kendi istasyonuyla yaklaşır. Fırlatma ritmi ve takımyıldız ölçeğinde fark şimdilik Amerikan tarafındadır. Bu fark, ekosistem dağılmadan ve tempo tek şirkete kilitlenmeden korunabilirse stratejik anlam taşır. Savaş nedir bilmeden konuşmamak, bu eşiğin de şartıdır.

 

 

Kaynakça:

BryceTech. *Global Orbital Activity 2025: Year in Review.* 2026.
Congressional Research Service. *NASA Appropriations and Authorizations: At a Glance.* R43419, 21 Haziran 2026.
Congressional Research Service. *Defense Primer: National Security Space Launch Program.* IF12900, 13 Ocak 2026.
Defense One. “Space Force braces for stalled progress amid lack of full funding.” 17 Eylül 2026.
Federal Aviation Administration. *Commercial Space By the Numbers.* 18 Ağustos 2026.
NASA. *Astronaut Fact Book.* 8 Eylül 2026.
NASA. “NASA Welcomes Record-Setting Artemis II Moonfarers Back to Earth.” 10 Nisan 2026.
NASA. “Out of This World Discoveries: Space Station Research in 2025.” 16 Ocak 2026.
Space Foundation. *The Space Report 2026.* Temmuz 2026.
SpacePolicyOnline. “Adding Reconciliation, Space Force Budget Tops $40 Billion in FY2026.” 26 Haziran 2025.
The White House. *Fact Sheet: President Donald J. Trump Launches the Golden Age of Space Transportation.* 20 Ağustos 2026.
U.S. Government Accountability Office. *Low-Earth Orbit: NASA Faces Impending Decisions for Replacing International Space Station with Commercial Stations.* GAO-26-107805, 16 Haziran 2026.
Tokmakoğlu, G. *Polemoloji: Savaş Bilimi ile Küresel Güvenlik Analizi.* 2022. Polemolojinin temel ilkeleri: savaş bütündür ve dinamiktir; barıştayken üstün gel, çatışma olursa yönet.
Tokmakoğlu, G. *Politik Uyanış: Stratejik Güç Birikimi ve Akılcılık Üzerine.* 2023. Hibrit üstünlük ve stratejik akılcılık.
Tokmakoğlu, G. *Kaos Stratejisi.* 2026. Kontrollü kaos, işlemsel diplomasi; basit, karmaşık, kompleks, kaotik basamak.
Tokmakoğlu, G. “Yeni jeopolitik gerçeklik: Çok katmanlı dönüşümde stratejik özerklik ve hegemonik konum.” Independent Türkçe, 23 Ocak 2026. Altı boyutlu jeopolitik ve uzay jeopolitiği.
Tokmakoğlu, G. “Durum değişikliği: Küresel kaosun yönetimi ve aktörlerin stratejik handikapları.” Independent Türkçe, 13 Temmuz 2026.
Tokmakoğlu, G. “Kaos stratejisi.” Independent Türkçe, 17 Kasım 2025.
Tokmakoğlu, G. “Tezlerim-3: Polemolojinin Temel İlkeleri.” 6 Mart 2026. “Çok-Alanlı Harekât Konsepti Hakkındaki Tezim.” 31 Aralık 2025.
Tokmakoğlu, G. “Fifth-Generation Warfare: The Definition Completed by the Iran War, and Adaptive Command.” Substack, 30 Eylül 2026. “My Theses (13).” Substack, 24 Mart 2026.

Not: NRO ödenekleri sınıflıdır. FY2027 Space Force rakamı taleptir. Aktif uydu sayıları 6 Ekim 2026 kataloglarına dayanır ve gün içinde değişir.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı: "Birikim, bütçe, ekosistem ve vizyon"
Çarşamba, Ekim 7, 2026 - 08:00
Main image: 

<p>NASA’nın Artemis II görevi kapsamında kullanılan SLS roketi, ABD’nin insanlı Ay programına dönüşünün önemli adımlarından biri / Fotoğraf: Reuters</p>

Type: 
SEO Title: 
Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay kapasitesi
copyright Independentturkish: 

Mekke Paktı'nın asıl gücü savaşmak değil, caydırmak

Mekke Paktı'nın ilan edilmesinin üzerinden henüz iki ay geçmeden, anlaşmanın ne kadar etkili olduğu tartışılmaya başlandı. Suudi Arabistan'ın saldırıya uğramasının ardından ortak bir askeri karşılık verilmemesi, bazı çevrelerde paktın kâğıt üzerinde kaldığı yorumlarına yol açtı.

Oysa burada daha temel bir noktayı gözden kaçırmamak gerekiyor. Bir kolektif savunma mekanizmasının operasyonel kapasite kazanması, ittifaka dahil ülkelerin her kriz anında askeri güç kullanacağı anlamına gelmez. Asıl hedef, askeri kapasiteyi gerektiğinde kullanabilecek bir seviyeye getirerek karşı tarafın saldırı kararını daha baştan engellemektir.

Başka bir ifadeyle Mekke Paktı'nın başarısı ne kadar savaştığıyla değil ne kadar savaşmadan sonuç alabildiğiyle ölçülmelidir.

Bu açıdan bakıldığında son gelişmeler önem taşıyor. Suudi Arabistan'ın karşı karşıya kaldığı tehditler nedeniyle Türkiye ve Pakistan'ın Riyad'a destek vereceğinin açıklanması, paktın siyasi bir deklarasyon olmaktan çıkıp somut bir güvenlik mekanizmasına dönüşmeye başladığını gösteriyor. Kritik altyapıların, petrol tesislerinin, rafinerilerin ve enerji hatlarının korunması gündemin ön sıralarında bulunuyor.

Hava savunma sistemleri, insansız hava araçlarına karşı savunma kapasitesi ve kritik tesislerin korunması gibi alanlarda yapılacak işbirliği, bu mekanizmanın ilk somut kapasitesini oluşturabilir.

Burada amaç saldırıya saldırıyla cevap vermek olmayabilir. Daha önemli olan, Suudi Arabistan'a yönelik herhangi bir saldırının başarı ihtimalini düşürmek ve saldırganın maliyet hesabını değiştirmektir. Caydırıcılık tam olarak burada devreye girer.


Yemen ilk sınav

Mekke Paktı'nın ilk ciddi sınavı ise Yemen'de yaşanıyor.

Suudi Arabistan'ın desteklediği Yemen güçlerinin Husilere karşı başlattığı operasyon, paktın bölgesel güvenlik denklemine nasıl yansıyacağını göstermesi açısından önem taşıyor. Ancak burada da dikkatli olmak gerekiyor. Mekke Paktı'nı doğrudan Yemen'deki askeri operasyonun arkasındaki mekanizma olarak görmek için henüz yeterli veri bulunmuyor.

Asıl mesele, Yemen'deki gelişmelerin paktın gelecekteki yönünü belirleyebilecek olmasıdır.

Eğer Mekke Paktı Suudi Arabistan'a yönelik tehditleri azaltabilecek, Yemen kaynaklı saldırı kapasitesini sınırlayabilecek ve tarafları daha kontrollü bir güvenlik ortamına taşıyabilecek bir caydırıcılık oluşturursa önemli bir sonuç ortaya çıkmış olacaktır.

Bunun için mutlaka geniş çaplı bir askeri müdahale gerekmiyor.

Hatta paktın uzun vadeli başarısı açısından daha doğru olan, askeri kapasitenin sürekli kullanılmasından çok, bu kapasitenin kullanılmasına gerek bırakmayacak bir denge yaratılmasıdır.

Bu noktada Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı da önem kazanıyor. Yemen'deki güvenlik sorunu artık Suudi Arabistan topraklarıyla sınırlı değil. Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığının güvenliği, enerji akışları ve küresel ticaret açısından doğrudan sonuçlar üretiyor.

Dolayısıyla Mekke Paktı'nın geleceği, zaman içerisinde Kızıldeniz güvenliğiyle daha fazla ilişkilendirilebilir.


İran'a karşı değil, güvenlik dengesi için

Burada özellikle İran konusunda dikkatli bir dil kullanmak gerekiyor.

Meseleyi mezhep çatışması üzerinden okumak, bölgedeki gerçek güç ilişkilerini açıklamak açısından yetersiz kalır. Sorun Şii veya Sünni kimliği değildir. Asıl mesele, İran devletinin bölgesel güvenlik denkleminde doğrudan ve vekil aktörler üzerinden kullandığı güç kapasitesidir.

Mekke Paktı'nın İran karşıtı bir mezhep ittifakı görüntüsüne dönüşmesi ise bölgedeki güvenlik sorunlarını daha da karmaşık hale getirebilir.

Türkiye'nin burada özel bir sorumluluğu bulunuyor. Ankara'nın Riyad'la savunma işbirliğini geliştirmesi anlaşılabilir bir stratejik tercihtir. Fakat Türkiye'nin bu işbirliğinin İran'ı doğrudan hedef alan bir askeri blok görüntüsüne dönüşmesine izin vermemesi gerekir.

Türkiye açısından en doğru yaklaşım, caydırıcılığı güçlendiren, bölgesel istikrarı destekleyen ve gerektiğinde krizleri yönetebilecek bir mekanizma içinde yer almaktır. Türkiye'nin kendisini doğrudan İran'la karşı karşıya getirecek bir güvenlik mimarisinin parçası haline gelmesi ise farklı sonuçlar doğurabilir.


ABD'nin değişen rolü

Bütün bu gelişmeleri ABD'nin Ortadoğu politikası dışında değerlendirmek de mümkün değil.

Vaşhington uzun süredir bölgedeki askeri yükünü azaltmanın yollarını arıyor. Trump yönetiminin yaklaşımı bu eğilimi daha görünür hale getirdi. ABD'nin Körfez'in güvenliğini tamamen terk etmesi beklenmemeli. Ancak Washington'ın bölge ülkelerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesini istediği açık.

Bu açıdan bakıldığında Mekke Paktı farklı bir anlam kazanıyor.

ABD, Körfez'in güvenlik yükünün bir bölümünü bölgesel aktörlere, özellikle Türkiye ve Pakistan gibi askeri kapasitesi bulunan ülkelere devretmeye çalışıyor olabilir.

Bunu kesinleşmiş bir Amerikan planı olarak değil, mevcut gelişmelerden çıkarılabilecek stratejik bir sonuç olarak değerlendirmek daha doğru.

Türkiye açısından bunun hem fırsatları hem de riskleri var.

Fırsat, Türkiye'nin Körfez'den Kızıldeniz'e uzanan geniş bir güvenlik denkleminde daha fazla ağırlık kazanmasıdır. Risk ise Türkiye'nin bölgesel güvenlik sağlayıcısı rolü üzerinden farklı çatışmaların içine çekilmesidir.

Bu nedenle Ankara'nın pakt içindeki rolü dikkatle tanımlanmalıdır.

Türkiye'nin askeri kapasitesi bir caydırıcılık unsuru olarak kullanılabilir. Fakat bu kapasitenin hangi koşullarda, hangi tehditlere karşı ve hangi siyasi karar mekanizmalarıyla kullanılacağı açık biçimde belirlenmelidir.

Mekke Paktı'nın geleceğini de aslında bu denge belirleyecek.

Pakt başarılı olursa bunun göstergesi yeni savaşlara girmesi olmayacaktır. Suudi Arabistan'ın güvenliğinin sağlanması, Yemen kaynaklı tehditlerin azaltılması, Kızıldeniz ve Babülmendep'teki deniz trafiğinin güvence altına alınması ve bölgesel aktörlerin saldırı yerine caydırıcılığa dayalı bir güvenlik anlayışına yönelmesi daha önemli göstergeler olacaktır.

Eğer bu gerçekleşirse Mekke Paktı, Ortadoğu'da yeni bir savaş ittifakı olmaktan farklı bir anlam kazanabilir.

Bölgenin güvenlik yükünün giderek bölgesel aktörler arasında paylaşılması ve ABD'nin doğrudan askeri varlığına duyulan ihtiyacın kısmen azalması, Ortadoğu'nun önümüzdeki dönemdeki en önemli dönüşümlerinden biri olabilir.

Türkiye ise bu dönüşümün içinde yer alırken kendi stratejik özerkliğini korumak zorunda.

Çünkü mesele artık Mekke Paktı'nın savaşıp savaşmayacağı değildir.

Asıl mesele, savaşmadan caydırabilecek bir güç oluşturup oluşturamayacağıdır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Osman Gazi Kandemir Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Ekim 7, 2026 - 07:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Mekke Paktı'nın asıl gücü savaşmak değil, caydırmak
copyright Independentturkish: 

Davutoğlu Irak ziyaretinde siyasi liderler ve din alimleriyle görüştü

Türkiye Cumhuriyeti 26. Başbakanı Ahmet Davutoğlu, 3-5 Ekim tarihleri arasında Irak'ın Bağdat, Necef, Kûfe ve Kerbela kentlerini kapsayan ziyaret gerçekleştirdi. Davutoğlu, ziyaret kapsamında siyasi liderler, eski başbakanlar, din alimleri, akademisyenler ve kanaat önderleriyle görüştü.

Davutoğlu, Irak eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin vefat yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma törenine katılarak konuşma yaptı. Talabani'nin Irak'ın yakın siyasi tarihindeki rolüne ve Türkiye-Irak ilişkilerine katkılarına değindi.

Irak'ın farklı siyasi kesimleriyle görüştü

Davutoğlu, ziyaret kapsamında Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amidi, Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, Hikmet İttifakı Lideri Ammar el-Hekim, Takaddüm Partisi Lideri Muhammed el-Halbusi, Siyade İttifakı Lideri Hamis el-Hancer ve Haşdi Şabi Komisyonu Başkanı Falih el-Feyyad ile görüştü.

Davutoğlu ayrıca Irak İslam Yüksek Konseyi Başkanı Şeyh Hemmam Hammudi, Adalet Bakanı Halid Şevani, eski Meclis Başkanı Usame el-Nuceyfi, eski Maliye Bakanı Rafi el-İsavi ve eski Petrol Bakanı İbrahim Bahrululum ile bir araya geldi.

Irak'ın eski başbakanları Nuri el-Maliki, Adil Abdülmehdi, Haydar el-İbadi ve Mustafa el-Kazımi ile de görüşen Davutoğlu, mevcut Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani, IKBY Başbakan Yardımcısı Kubat Talabani ve Asayib Ehl el-Hak Lideri Kays el-Hazali ile temaslarda bulundu.

Bağdat'taki tarihi ve dini mekanları ziyaret etti

Davutoğlu, siyasi görüşmelerinin yanı sıra Bağdat'taki tarihi ve dini merkezleri ziyaret etti.

Abdülkadir Geylani, İmam-ı Azam Ebu Hanife, İmam Kâzımeyn ve Cüneyd-i Bağdadi'nin makam ve külliyelerini ziyaret eden Davutoğlu, İmam-ı Azam Ebu Hanife ziyareti sırasında Irak Fıkıh Meclisi'nin baş alimi Şeyh Ahmed Hasan Taha ile görüştü.

Necef ve Kûfe'de temaslarda bulundu

Necef'e geçen Davutoğlu, Necef Valisi Yusuf Gennavi ile görüştü. Alameyn Enstitüsü'nü ziyaret eden Davutoğlu, akademik ve düşünce çevreleriyle bir araya geldi.

Görüşmelerde Irak'ın geleceği, bölgesel gelişmeler ve Türkiye-Irak ilişkileri değerlendirildi.

Davutoğlu ayrıca Necef'te İmam Ali'nin türbesini ziyaret ederek Cevad el-Hoyi ile görüştü. Ardından Kûfe'ye geçen Davutoğlu, Kûfe Camii ile Müslim bin Akil, Hani bin Urve ve Muhtar es-Sekafi'nin makamlarını ziyaret etti.

Kerbela'da dini temaslar gerçekleştirdi

Davutoğlu, Kerbela'da Hz. Hüseyin ve Hz. Abbas'ın makamlarını ziyaret etti. Şeyh Abdülmehdi el-Kerbelaî ile de bir araya gelen Davutoğlu'nun görüşmesinde bölgesel gelişmeler, İslam dünyasının karşı karşıya bulunduğu meseleler ile bölge halkları arasındaki tarihi ve kültürel bağlar ele alındı.

Davutoğlu, Irak ziyareti boyunca Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerin yalnızca diplomatik ilişkilerle sınırlı olmadığını belirterek, iki ülkenin ortak tarih, kültür ve toplumsal bağlarla birbirine bağlı olduğunu vurguladı.

ANKA

Ahmet Davutoğlu, Irak ziyaretinde Bağdat, Necef, Kûfe ve Kerbela’da siyasi liderler ve din alimleriyle görüşerek Türkiye-Irak ilişkileri ile bölgesel gelişmeleri değerlendirdi
Çarşamba, Ekim 7, 2026 - 00:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Davutoğlu Irak ziyaretinde siyasi liderler ve din alimleriyle görüştü
copyright Independentturkish: 

Ağıralioğlu: Türkiye'de artık mesele sadece geçinememek değil; ödeyememektir

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, Türkiye’de artan borçluluk ve geçim sıkıntısına ilişkin açıklamalarda bulundu. Ağıralioğlu, vatandaşın alım gücünün gerilediğini, kredi kartı borçlarının büyüdüğünü ve takipteki alacakların 881 milyar lirayı aştığını belirterek, “Rakamları yönetmek başka, hayatı yönetmek başkadır” dedi.

Ağıralioğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye’de ekonomik sorunların yalnızca geçinememekle sınırlı olmadığını belirterek, “Türkiye’de artık mesele sadece geçinememek değil; ödeyememektir. Vatandaşımızın alım gücü eridi. Kredi kartı borçları büyüdü. Krediler pahalandı. Takipteki alacaklar 881 milyar lirayı aştı” ifadelerini kullandı.

“Vatandaş enflasyondaki düşüşü nerede görecek?”

İktidarın enflasyonda düşüş söylemine tepki gösteren Ağıralioğlu, vatandaşın bu düşüşü günlük yaşamında göremediğini savundu.

Ağıralioğlu, “İyi de kardeşim… Vatandaş bunu nerede görecek? Mutfağında görmüyor. Cüzdanında görmüyor. Banka hesabında görmüyor. Rakamları yönetmek başka, hayatı yönetmek başkadır” dedi.

Milyonlarca kişinin ay sonunu getirebilmek için borçlandığını belirten Ağıralioğlu, esnafın işletmesini sürdürebilmek için kredi aradığını, sanayicinin ise yüksek faizle mücadele ettiğini ifade etti.

“Aileler temel ihtiyaçları için borçlanıyor”

Ağıralioğlu, ailelerin artık yalnızca ev ve otomobil almak için değil, temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için de borçlandığını belirtti.

Ağıralioğlu, “Aileler artık yalnız ev, araba almak için değil; temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için borçlanıyor. Bir ülkenin ekonomisi insanlarını sürekli borçlanmaya mecbur bırakıyorsa orada anlatılacak bir başarı hikâyesi yoktur. Orada alarm veren bir ekonomik düzen vardır” ifadelerini kullandı.

Eleştirilerinin yalnızca enflasyona yönelik olmadığını belirten Ağıralioğlu, “Biz, vatandaşın geleceğini bugünün borcuyla finanse etmek zorunda bırakılmasına itiraz ediyoruz” dedi.

“Memleketin daha fazla borca değil, daha fazla üretime ihtiyacı var”

Türkiye’nin üretim kapasitesinin, reel ücretlerin, sanayinin ve yatırım imkanlarının güçlendirilmesi gerektiğini savunan Ağıralioğlu, şunları kaydetti:

“Bu memleketin daha fazla borca değil; daha fazla üretime ihtiyacı var. Daha yüksek reel ücrete ihtiyacı var. Güçlü sanayiye, yatırım yapabilen girişimciye, kazandığıyla geçinebilen insana ve yeniden tasarruf edebilen bir millete ihtiyacı var.”

Ağıralioğlu, hedeflerinin vatandaşın ay sonunu borçlanmadan getirebildiği, esnafın krediyle değil satışıyla ayakta kaldığı ve sanayicinin faiz hesabı yerine yatırım hesabı yaptığı bir Türkiye olduğunu belirtti.

Ağıralioğlu, açıklamasını, “Borçla günü kurtaran değil, üreterek geleceğini kuran bir Türkiye. Milletimizin yeniden kazandığına güvendiği, yarınından endişe etmediği bir Türkiye. Bizim mücadelemiz bunun içindir” sözleriyle tamamladı.

ANKA

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, vatandaşın alım gücünün gerilediğini ve borçluluğun arttığını belirterek, “Rakamları yönetmek başka, hayatı yönetmek başkadır” dedi
Çarşamba, Ekim 7, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ağıralioğlu: Türkiye'de artık mesele sadece geçinememek değil; ödeyememektir
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Trump, Hürmüz Boğazı'ndan son dönemde "inanılmaz" miktarda petrol taşındığını belirtti

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndan son dönemde "inanılmaz" miktarda petrol sevkiyatı yapıldığını ifade ederek petrol fiyatlarının düşmesini beklediğini söyledi.

ABD Başkanı Trump, Baltimore kentinde düzenlenecek bir açılışa katılmak üzere Beyaz Saray'dan ayrılırken basın mensuplarına gündemi değerlendirdi.

İran'ın ekonomik olarak "çok kötü" durumda olduğunu savunan Trump, İranlı Petrol Bakanı Muhsin Paknejad'ın "ülkedeki durumun hiç iyi olmadığını" söyleyerek istifa ettiğini anlattı.

Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatlarına ilişkin, boğazın açık olduğunu kaydetti.

ABD Başkanı, "Son birkaç gün içinde inanılmaz miktarlarda, milyonlarca varil petrol sevk edildi. Sevkiyatları, savaş öncesindeki seviyelere ulaşan hatta bu seviyeleri aşan düzeylerde gerçekleştiriyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Petrol fiyatlarının yakında düşmesini beklediğini söyleyen Trump, "seçimlere giderken ülkedeki tüm fiyatların yavaş yavaş düştüğü" yorumunu yaptı.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Çarşamba, Ekim 7, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

"Fon krizi" soruşturmasında adı geçen Ali Emre Ballı'nın ölümüne ilişkin soruşturma başlatıldı

Milyarlarca liralık "Fon krizi" soruşturmasında adı geçen Finansal Kurumlar Birliği Başkanı ve Adil Varlık Yönetim Kurulu Başkanı Ali Emre Ballı, Çekmeköy'de bir aracın içinde tabancayla vurulmuş halde ölü bulundu.

Ballı'nın cesedi, saat 15.40 sıralarında Çekmeköy Sırapınar Mahallesi'ndeki boş arazide bir aracın içinde bulundu. Olayın ardından İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

Başsavcılığın açıklamasında, olayla ilgili tüm delillerin toplanmaya başlandığı ve soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Ballı'nın, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı'nın oğlu Mustafa Yazıcı ile ortaklığı bulunduğu da belirtiliyordu.

"Fon krizi" soruşturmasında 85 kişi tutuklandı

Ballı'nın adı, son iki haftada 85 kişinin tutuklandığı "Fon krizi" soruşturmasında da geçmişti.

Öte yandan soruşturmayla ilgili İstanbul ve Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılıklarınca bazı sosyal medya paylaşımlarında yer alan 14 milyar liralık zimmet iddiasına ilişkin açıklama yapıldı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Tera patronu Emre Tezmen'in Erdin Özel'in 14 milyar lirayı şahsi hesabına aktardığı iddiasıyla savcılığa başvurduğu yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını ve bu yönde başvuru bulunmadığını bildirdi.

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı da Emre Tezmen'in Erdin Özel hakkında 14 milyar liralık iddiayla suç duyurusunda bulunduğu yönündeki haber ve paylaşımların gerçeği yansıtmadığını açıkladı.

ANKA

"Fon krizi" soruşturmasında adı geçen Ali Emre Ballı, Çekmeköy'de aracında tabancayla vurulmuş halde ölü bulundu. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı
Salı, Ekim 6, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
"Fon krizi" soruşturmasında adı geçen Ali Emre Ballı'nın ölümüne ilişkin soruşturma başlatıldı
copyright Independentturkish: 

UNICEF: KDC'de 2 bin 76 çocukta Ebola vakası doğrulandı ve 1162 çocuk hayatını kaybetti

Amadou, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında, değerlendirmelerde bulundu.

"KDC'de Ebola salgınının ilan edildiği mayıstan bu yana 1900'den fazla çocuk salgın nedeniyle anne-babasını veya bakımını sağlayan kişileri kaybetti ya da onlardan ayrı düştü." diyen Amadou, salgının yükünü orantısız şekilde çocukların üstlendiğini ifade etti.

Amadou, "29 Eylül itibarıyla en az 2 bin 76 çocukta Ebola vakası doğrulandı ve 1162 çocuk hayatını kaybetti. Çocuklar, doğrulanan vakaların 4'te 1'inden biraz fazlasını ve ölümlerin yaklaşık 3'te 1'ini oluşturuyor." diye konuştu.

Özellikle 5 yaş altındaki çocuklar arasında ölüm oranının yüksek olduğuna ve doğrulanan her 10 vakadan 7'sinin ölümle sonuçlandığına dikkati çeken Amadou, Ebola salgınının halihazırda yaklaşık 4,4 milyon yerinden edilmiş insana ev sahipliği yapan Ituri ve Kuzey Kivu eyaletlerinde devam ettiğini kaydetti.

Amadou, UNICEF'in KDC'deki Ebola müdahale çalışmaları için 113,4 milyon dolara ihtiyaç duyduğunu ve şu ana kadar bu tutarın 3'te 1'inden biraz fazlasını temin edebildiğini hatırlattı.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölmesine neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku yerleşimlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 döneminde görülen salgında, 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mayısta patlak veren "Bundibugyo" Ebola varyantının onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

AA

UNICEF KDC İletişim Direktörü Halimatou Amadou, ülkede 2 bin 76 çocukta Ebola vakasının doğrulandığını, 1162 çocuğun ise hayatını kaybettiğini açıkladı
Salı, Ekim 6, 2026 - 22:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
UNICEF: KDC'de 2 bin 76 çocukta Ebola vakası doğrulandı ve 1162 çocuk hayatını kaybetti
copyright Independentturkish: 

Ferdi Zeyrek davasında yeni bilirkişi raporu: 13 kişi kusurlu bulundu

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in evindeki havuzun makine odasında elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmesine ilişkin davada hazırlanan yeni bilirkişi raporu dosyaya girdi.

Dokuz Eylül Üniversitesi'nden 5 akademisyenin hazırladığı 46 sayfalık raporda, olayın çeşitli şirket, kurum ve kuruluşların görev alanına giren yapı ve tesislerin yapım ve işletilmesindeki ihmal ve kusurlar sonucunda meydana geldiği değerlendirildi.

Raporda 4 kişi “asli kusurlu”, 9 kişi “tali kusurlu” bulunurken, Ferdi Zeyrek'in olayın gerçekleşmesinde kusurunun olmadığı kanaatine varıldı.

Topraklama yapılsaydı hayati tehlike oluşmayacaktı

Bilirkişi heyeti, havuz makine odasındaki elektrik tesisatının standartlara uygun şekilde topraklanması halinde kaçak akımın insan vücudu yerine topraklama üzerinden geçeceğini belirtti.

Raporda, bu durumda Zeyrek'in vücudunda oluşacak gerilimin 6 volt seviyesinde kalacağı, tehlikeli gerilim sınırının ise 50 volt olduğu ifade edilerek, “Ferdi Zeyrek hiçbir hayati tehlike yaşamamış olacaktı” değerlendirmesine yer verildi.

Heyet ayrıca makine odasında dar alan, elektrik motorları, kablolar, su ve nem, seyyar metal merdiven, topraklama eksikliği ve çalışmayan kaçak akım rölesinin bir arada bulunmasının ortamı çok tehlikeli hale getirdiğini belirtti.

Kaçak akım rölesi çalışmadı

Raporda, konutun elektrik panosundaki kaçak akım rölesinin olay sırasında devreyi kesmediği belirtildi.

Rölenin konutun inşası sırasında elektrik projesine uygun şekilde bağlandığı ancak daha sonra kimliği belirlenemeyen kişi veya kişiler tarafından söküldüğünün dosyadaki savunma ve tanık ifadelerinden anlaşıldığı kaydedildi.

Havuz ve makine odasına ilişkin eksiklikler

Bilirkişi raporunda, havuz ve makine odasının yapım ve ruhsat süreçlerine ilişkin de tespitlere yer verildi.

20 Kasım 2020'de onaylanan mimari tadilat projesinde havuzun bulunduğu ancak derinliğinin belirtilmediği, makine odasının ise ruhsat eki onaylı projede yer almadığı belirtildi.

160 santimetre derinliğindeki havuzun ve makine odasının yapım sürecine ilişkin eksiklikler nedeniyle denetim sorumluluklarının da bulunduğu ifade edildi.

4 kişi asli kusurlu bulundu

Raporda, havuz tesisat işinin müellifi N.B., bobinaj firma sahibi H.A., yapı müteahhidi M.G. ve bobinaj firmasında görevli H.I. “asli kusurlu” bulundu.

Bu kişiler hakkında elektrik tesisatının standartlara uygun yapılmaması, havuz pompasındaki motorun tamiri ve elektrik bağlantılarının durumu ile izinsiz ve projesiz makine odasının inşası gibi gerekçeler sıralandı.

9 kişi tali kusurlu bulundu

Yunusemre Belediyesi personeli ile bazı proje ve uygulama denetçilerinin de aralarında bulunduğu 9 kişi ise “tali kusurlu” olarak değerlendirildi.

Raporda bu kişilerin yapı denetimi, belediye denetimi, iş sağlığı ve güvenliği ile havuzun mevcut durumunun tespitine ilişkin görev ve sorumlulukları ayrı ayrı incelendi.

Ferdi Zeyrek kusursuz bulundu

Bilirkişi heyeti, Ferdi Zeyrek açısından ilgili yönetmelik ve standartlarda kullanıcıya sorumluluk yükleyen bir hüküm bulunmadığını belirtti.

Raporda ayrıca havuzun makine odasında tehlikeli düzeyde kaçak elektrik akımı bulunduğunun Zeyrek tarafından öngörülmesinin dosyadaki bilgiler ışığında mümkün olmadığı ifade edildi.

Heyet, “Dava konusu olayın gerçekleşmesinde kusurlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır” değerlendirmesinde bulundu.

Olay

Ferdi Zeyrek, 6 Haziran 2025'te Yunusemre ilçesindeki evinde havuzun makine dairesindeki arızayı kontrol etmek isterken elektrik akımına kapıldı.

Ağır yaralanan Zeyrek, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'nde tedavi altına alındı. Zeyrek, 9 Haziran 2025'te hayatını kaybetti. Eşi Nurcan Zeyrek de olay sırasında eşine yardım etmek isterken elektrik akımına maruz kalarak yaralandı.

ANKA

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in ölümüne ilişkin bilirkişi raporunda 4 kişi asli, 9 kişi tali kusurlu bulunurken, Zeyrek’in olayda kusurunun olmadığı belirtildi
Salı, Ekim 6, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ferdi Zeyrek davasında yeni bilirkişi raporu: 13 kişi kusurlu bulundu
copyright Independentturkish: 

Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, komisyonda kabul edildi

Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi.

Teklif, yabancı dijital konaklama platformlarının elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde gerçekleştirilen faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesini amaçlıyor, bu platformların elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde faaliyette bulunabilmesine ilişkin koşulları, yükümlülükleri ve uygulanacak yaptırımları kapsıyor.

"Aracı hizmet sağlayıcı" başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişiler, "Bakanlık" Kültür ve Turizm Bakanlığı, "Hizmet sağlayıcı" elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişiler, "İzin belgesi" yabancı dijital konaklama platformlarının elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde faaliyette bulunabilmesi için Bakanlık tarafından düzenlenen izin belgesi, "Yabancı dijital konaklama platformu" ise elektronik ticaret ortamı üzerinden düzenleme kapsamında yurt içinde faaliyette bulunan yurt dışında yerleşik hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı olarak tanımlanıyor.

Teklifle yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterilebilmesi için Bakanlıktan izin belgesi alması zorunlu olacak. İzin belgesi alarak faaliyette bulunan yabancı dijital konaklama platformlarının düzenleme kapsamındaki faaliyetleri için başkaca bir işletme/izin belgesi aranmayacak.

Belge ücreti 5 milyon TL olacak ve bu tutar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Cumhurbaşkanı bu tutarı 2 katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkili olacak. Belge ücreti Bakanlık döner sermaye hesabına yatırılacak.

İzin belgesinin geçerlilik süresi 2 yıl olacak ve devredilemeyecek.

İzin belgesi alabilmek için dijital hizmet vergisi mükellefi olunması, vergi dairelerine borcunun bulunmaması, yurt içinde tebligata esas bir irtibat adresi ve sorumlu bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya bir tüzel kişinin gösterilmesi, sorumlu gerçek veya tüzel kişiler için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi, belge ücretinin yatırılmış olması gerekecek.

Yabancı dijital konaklama platformları adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi ve kişiler tarafından bu düzenleme ve diğer kanunlar kapsamında yapılacak başvuruların cevaplandırılması ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için yetkili en az bir kişiyi Türkiye'de temsilci olarak belirleyecek, bu kişinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde faaliyetini yürüttüğü elektronik ticaret ortamında yer verecek ve Bakanlığa bildirecek. Temsilcinin tüzel kişi olması halinde tüzel kişiliğin Türk Ticaret Kanunu'na göre sermaye şirketi türünde kurulmuş olması, şirketi temsile yetkili kişilerden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması zorunlu olacak. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde ise bu kişinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması gerekecek.

Yabancı dijital konaklama platformunun finansal muhasebe açısından konsolide bir grubun üyesi olması halinde müstakil olarak faaliyette bulunacak her bir platform için ayrı belge düzenlenecek. Bu şekilde belgelendirme işlemlerinde aynı tebligat adresi ve sorumlu kişi üzerinden işlem yürütülebilecek.

İzin belgesinin niteliği ve kapsamı

Yabancı dijital konaklama platformları Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmeleri ile Bakanlıktan izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ve elektronik yolla gerçekleştirilen uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilecek.

Yabancı dijital konaklama platformları, düzenleme gereğince doğrudan gerçekleştirme hakkına sahip oldukları faaliyetler dışında münhasıran seyahat acentaları tarafından sunulan hizmetlerin ticaretini Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu kapsamında işletme belgesine haiz seyahat acentaları aracılığı ile araç kiralama hizmetlerini ise bu amaçla Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığı ile yapabilecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmeleri ile Bakanlıktan izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ve elektronik yolla gerçekleştirilen uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilmesine yönelik hüküm kapsamında doğrudan yabancı dijital konaklama platformları tarafından ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan hizmetlerden en az ikisinin birlikte yapıldığı satışlar paket tur kapsamında değerlendirilmeyecek.

Kanun teklifinde açıkça belirtilenlerle bağlantılı ve bunların tamamlayıcısı niteliğindeki turizm faaliyetlerinden izin verilebilecekleri belirlemeye Bakanlık yetkili olacak.

İzin belgesi kapsamında yer alan faaliyetlerden kaynaklı uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri münhasıran yetkili olacak.

Düzenleme uyarınca yetkilendirilen ve münhasıran yetkilendirildikleri konularda faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları, Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcı kabul edilmeyecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının yükümlülükleri

Kanun teklifiyle yabancı dijital konaklama platformlarının yükümlülükleri de belirleniyor.

Buna göre, yabancı dijital konaklama platformları izin belgesi kapsamı dışında faaliyette bulunamayacak, başka ürünlerin satış ve pazarlamasını gerçekleştiremeyecek. İzin belgesi kapsamındaki faaliyetlerini yalnızca bu faaliyetler için kullanacağı elektronik ticaret ortamı üzerinden gerçekleştirmek zorunda olacak.

İzin belgesine esas bilgi ve belgelerde meydana gelen değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirecek. Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgeleri 15 gün içinde göndermeleri gerekecek. Talep edilmesi ve talebin uygun görülmesi halinde Bakanlıkça 15 gün ek süre verilecek.

Konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticareti ve tanıtımında belge numaralarını Bakanlıkça belirlenen usule uygun şekilde doğrulayarak faaliyetlerinde bu belge numaralarına yer vermek zorunda olacak, herhangi bir hizmet verilmediği veya verilen hizmetin türü ve hizmet bedelinin tutar ya da oranı aracılık sözleşmesinde belirtilmediği hallerde faaliyete konu hizmeti verenden bedel alamayacak.

Aracılık sözleşmesinde herhangi bir nesnel ölçüte yer verilmediği halde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle faaliyete konu hizmeti vereni sıralama ya da tavsiye sisteminde geriye düşüremeyecek, hizmeti kısıtlayamayacak, askıya alamayacak veya sonlandıramayacak.

Faaliyete konu hizmeti verenlerin ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan aynı ya da farklı fiyattan mal veya hizmet sunmasını ya da reklam yapmasını kısıtlayamayacak, kendisinden veya herhangi bir kişiden mal veya hizmet teminine satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dahil olmak üzere, faaliyete konu hizmeti verenleri kampanyalı hizmet satışına zorlayamayacak. Bunlara imkan sağlayan herhangi bir hükme aracılık sözleşmesinde yer veremeyecek.

Yabancı dijital konaklama platformları tarafından hizmete konu satış bedeli üzerinden alınacak tutar her ne ad altında olursa olsun yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda yüzde 17'yi geçemeyecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının hizmete konu satış bedeli üzerinden aldıkları tutar, her durumda vergiler hariç tutar üzerinden hesaplanacak.

Teklife göre, yabancı dijital konaklama platformları, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek. Bu payın hesabında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.

TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edilen teklifle, yabancı dijital konaklama platformlarına, kendilerine getirilen yükümlülüklere uymadığı hallerde Kültür ve Turizm Bakanlığınca uygulanacak yaptırım ve cezalara ilişkin düzenleme yapılıyor.

Buna göre, Seyahat Acentaları Kanunu kapsamında işletme belgesini haiz seyahat acentaları aracılığı ile sunulması zorunlu hizmetler ile Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığıyla sunulması gereken araç kiralama hizmetlerinin yetki veya işletme belgesini haiz olmayan işletmeler vasıtasıyla gerçekleştirildiğinin tespiti halinde 200 bin lira idari para cezası verilecek.

Yabancı dijital konaklama platformları izin belgesine esas bilgi ve belgelerde meydana gelen değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirmemesi halinde 200 bin lira idari para cezası kesilerek aykırılığın giderilmesi için 15 gün süre verilecek. Aykırılığın bu süre içerisinde giderilmemesi veya aynı takvim yılı içerisinde ikinci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak uygulanacak. Aykırılığın aynı takvim yılı içerisinde üçüncü defa tespiti halinde, ayrıca süre verilmeksizin izin belgesi iptal edilecek.

Söz konusu platformların ilgili değişiklikleri belirtilen süre içerisinde Bakanlığa bildirmemesi veya Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgeleri belirlenen süre içinde göndermediğinin tespit edilmesi halinde 200 bin lira idari para cezası verilecek. Bu idari para cezasının tebliğinden itibaren 15 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde izin belgesi iptal edilecek.

Bu platformların konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticareti ve tanıtımında belge numaralarına yer vermediğinin tespiti halinde belgesiz konaklama işletmeleri için Turizmi Teşvik Kanunu'nun ilgili hükmü, belgesiz turizm amaçlı kiralanan konutlar için Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un ilgili hükmü uygulanacak.

Yabancı dijital konaklama platformlarının, herhangi bir hizmet verilmediği veya verilen hizmetin türü ve hizmet bedelinin tutar ya da oranı aracılık sözleşmesinde belirtilmediği hallerde faaliyete konu hizmeti verenden bedel alınmamasına aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde, haksız olarak alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası verilecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının, aracılık sözleşmesinde herhangi bir nesnel ölçüte yer verilmediği halde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle faaliyete konu hizmeti vereni sıralama ya da tavsiye sisteminde geriye düşürmemesi, hizmeti kısıtlamaması, askıya almaması veya sonlandırmamasına yönelik hükme aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde 500 bin lira idari para cezası verilecek.

Faaliyete konu hizmeti verenlerin ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan aynı ya da farklı fiyattan mal veya hizmet sunmasını ya da reklam yapmasını kısıtlamama, kendisinden veya herhangi bir kişiden mal veya hizmet teminine satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dahil olmak üzere, faaliyete konu hizmeti verenleri kampanyalı hizmet satışına zorlamama, bunlara imkan sağlayan herhangi bir hükme aracılık sözleşmesinde yer vermeme hükmüne aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde de 500 bin lira idari para cezası kesilecek. Aykırılığın, aynı takvim yılı içerisinde 2'nci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak uygulanacak, aynı sürede 3'üncü defa tespiti halinde izin belgesi iptal edilecek.

Haksız olarak alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası

Yabancı dijital konaklama platformlarınca hizmete konu satış bedeli üzerinden alınacak tutarın yüzde 17'yi geçtiğinin tespiti halinde haksız olarak alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası verilecek. Aykırılığın, aynı takvim yılı içerisinde 2'nci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak uygulanacak, aynı zaman diliminde 3'üncü defa tespiti halinde izin belgesi iptal edilecek.

Müşteriye verilmesi taahhüt edilen hizmetin eksik verilmesi ya da hiç verilmemesi halinde her bir sözleşme başına 50 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası verilecek.

Düzenlemeye göre belirlenen idari para cezaları ile teklifin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin mahkemelerce verilen kararlar ve kararların icrasından doğan yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin Bakanlığa bildirilmesi halinde Bakanlıkça yükümlülüklerin yerine getirilmesi için yabancı dijital konaklama platformuna 30 gün süre tanınacak. Bu süre sonunda yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde izin belgesi iptal edilecek.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'a göre yatırılması gereken turizm payının aynı Kanun'a göre belirlenen usul ve esaslara uygun olarak süresinde yatırılmaması halinde yabancı dijital konaklama platformuna bunun için 15 gün süre verilecek. Süre sonunda bu tutarın yatırılmaması halinde izin belgesi iptal edilecek.

Yabancı dijital konaklama platformlarının, düzenleme kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde Bakanlıkça belirlenen donanım, program ve yazılımları kullanmak ve işler halde bulundurmak zorunluluğuna uymamaları halinde 500 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı ve ülke turizmini baltalayıcı faaliyetlerde bulunulması halinde izin belgesi iptal edilecek. İzin belgesi iptal edilen yabancı dijital konaklama platformları 6 ay süreyle yeni belge talebinde bulunamayacak.

Bakanlıktan izin belgesi almaksızın yurt içinde faaliyette bulunduğu tespit edilenlerle izin belgesi iptal edilen veya izin belgesi süresi sona eren yabancı dijital konaklama platformları için Bakanlıkça erişimin engellenmesine karar verilecek ve bu karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek. Erişim engelleme kararları 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulacak. Hakim, kararını 48 saat içinde açıklayacak, aksi halde karar kendiliğinden kalkacak. Sulh ceza hakimliğince verilen karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilecek.

İdari yaptırımlar Bakanlıkça uygulanacak.

Yetki ve geçiş hükümleri

Düzenlemenin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye, uygulama birliğini sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapmaya, kanun teklifinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlık yetkili olacak.

Teklifle Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'daki turizm payına yönelik düzenleme yapılıyor. Buna göre, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı yabancı dijital konaklama platformlarından on binde 7,5 oranında turizm payı alacak. Bu payın hesabında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde faaliyette bulunan yabancı dijital konaklama platformlarınca, hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurulması zorunlu olacak. Bu yükümlülüğe uymayan veya başvurusu kabul edilmeyenler hakkında Bakanlıktan izin belgesi almaksızın yurt içinde faaliyette bulunduğu tespit edilenler ile izin belgesi iptal edilen veya izin belgesi süresi sona eren yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik idari yaptırım hükmü uygulanacak.

Komisyonda kabul edilen önergeye göre düzenleme, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

AA

Yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterebilmeleri için Bakanlıktan izin belgesi alması zorunlu olacak
Salı, Ekim 6, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, komisyonda kabul edildi
copyright Independentturkish: 

Babacan'dan enflasyon tepkisi: Atılması gereken adımlar atılmıyor ve enflasyon bir türlü düşmedi, düşmüyor

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Sözcü TV canlı yayınında, TÜİK'in açıkladığı Eylül ayı enflasyon rakamlarını değerlendirdi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Babacan, zaten yüzde 30 civarında bir enflasyonla bu yılın kapatılacağının herkes tarafından beklendiğini söyledi. Türkiye'de enflasyonun 2017'den bu yana tek haneye düşmediğini belirten Babacan, şunları kaydetti:

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

On yıldır tek hane için koydukları hedef de şu anda 2029. Bakın 2026'dayız. Daha üç sene sonra ancak tek haneye belki indirebiliriz diye hükümet açıklıyor. Enflasyonu bunlar bir patlattılar. Enflasyonu nasıl yöneteceklerini bilmiyorlar. Aldıkları kararların çoğu yanlış. Yapılması gereken işler yapılmıyor, atılması gereken adımlar atılmıyor ve enflasyon bir türlü düşmedi, düşmüyor.

Şimdi TÜİK böyle açıklıyor ama Merkez Bankası da vatandaşa soruyor. Merkez Bankası'nın bir enflasyon beklenti anketi var. Merkez Bankası'nın enflasyon beklenti anketinde vatandaşımız diyor ki bir sene sonra dahi diyor enflasyon yüzde 45 olacak diyor. Bakın bugünden bahsetmiyoruz. '12 ay sonra enflasyon kaç olacak' diye Merkez Bankası soruyor vatandaşımıza. Vatandaş da yüzde 45. Beklenti kötü. Zaten enflasyon beklentisi yüksek olduğu sürece enflasyon düşmez. Enflasyon beklentisini yönetmek, enflasyonun kendisini yönetmek kadar önemlidir. Şu andaki iktidar enflasyon beklentisini de çok kötü yönetiyor.

 

ANKA 

"Enflasyonu bunlar bir patlattılar. Enflasyonu nasıl yöneteceklerini bilmiyorlar. Aldıkları kararların çoğu yanlış"
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 12:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek: Yıllık enflasyon 57 ay sonra yüzde 30’un altına geriledi
TÜİK: Eylülde zam şampiyonu eğitim oldu
Eylül enflasyonu açıklandı
Type: 
SEO Title: 
Babacan'dan enflasyon tepkisi: Atılması gereken adımlar atılmıyor ve enflasyon bir türlü düşmedi, düşmüyor
copyright Independentturkish: 

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek: Yıllık enflasyon 57 ay sonra yüzde 30’un altına geriledi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından, TÜİK'in açıkladığı enflasyon rakamlarına ilişkin şu açıklamada bulundu:

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Yıllık enflasyon 57 ay sonra (Kasım 2021) yüzde 30’un altına geriledi. Dezenflasyon ulaştırma hariç genele yayılıyor. Eylül ayında gıda enflasyonu geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre 8,4 puan azalarak yıllık yüzde 27,6 oldu. Kural bazlı düzenlemelerimizin de katkısıyla eğitim enflasyonu yıllık 17,5 puan düşerek yüzde 48,6 gerçekleşti. Geçen yılın aynı ayına göre 27,8 puan gerileyen yıllık kira enflasyonu yüzde 41,3’e indi. Öncü göstergeler, kira enflasyonundaki düşüşün süreceğine işaret ediyor.

Son dönemde yeniden yükselen petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak için mazottan sonra benzinde de eşel mobil uygulamasından kademeli olarak çıkıyoruz. Merkez Bankamız savaş olmasaydı enflasyonun bu yıl 7 puan daha düşük olacağını hesaplıyor. Konut ve gıda arzını artırmaya yönelik politikalarımıza devam ediyoruz. 2027 yılında başta kira ve eğitim olmak üzere hizmet enflasyonunda ataletin azalması ve emtia fiyat artış etkilerinin zayıflaması enflasyondaki düşüşe katkı sağlayacaktır.

 

ANKA 

“ Son dönemde yeniden yükselen petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak için mazottan sonra benzinde de eşel mobil uygulamasından kademeli olarak çıkıyoruz"
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
TÜİK: Eylülde zam şampiyonu eğitim oldu
Eylül enflasyonu açıklandı
Type: 
SEO Title: 
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek: Yıllık enflasyon 57 ay sonra yüzde 30’un altına geriledi
copyright Independentturkish: 

Abiy Ahmed, Afrika Boynuzu'nu nasıl aleyhine çevirdi?

Etiyopya'da patlak veren yeni iç savaş devam ediyor; Abiy Ahmed'in federal hükümeti, yedi silahlı grubun ittifakıyla karşı karşıya. Bir zamanlar çıkarları farklı olan bu grupların artık ortak bir amacı var: Abiy Ahmed'i iktidardan uzaklaştırmak.

Her iki taraf da karşılıklı saldırılara devam ediyor ve çatışmaların hangi yönde ilerleyeceğini kestirmek için henüz çok erken.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İnsan hakları örgütleri, özellikle 2020-2022 Tigray savaşının hâlâ taze olan hatıraları göz önüne alındığında, şiddetin kapsamı genişledikçe ölü sayısının hızla artabileceği konusunda uyarıyor. Kasım 2022'de Pretoria Anlaşması ile sona eren bahsi geçen çatışmanın yaklaşık 600 bin kişinin hayatına mal olduğu tahmin ediliyor. Birçok kişi mevcut çatışmaların daha da ölümcül olmasından endişe ediyor.

Tamamen askeri ölçülere göre Etiyopya ordusu, savaşan yedi gruba göre üstün. Ancak, 28 Eylül'de Addis Ababa'nın güneydoğusundaki bir hava üssünü hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırısı, koalisyonun orduya zarar verme gücünü ve kapasitesini gösterdi.

Savaş şu anda Etiyopya'nın 1,1 milyon kilometrekarelik yüzölçümünün yaklaşık yüzde 40'ını kapsıyor ve çatışmaların çoğu kuzeyde yoğunlaşmış durumda. Söz konusu çatışma bölgeleri Etiyopya'nın komşularıyla da sınır komşusu ve bu durum, çatışmanın alanı genişledikçe komşularının tutumları hakkında meşru soruları gündeme getiriyor.

2022 yılının sonlarına doğru, Addis Ababa ve Asmara arasındaki ortaklık çöktü; Etiyopya, Eritre'yi Amhara Fano savaşçılarını ve daha sonra Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne bağlı radikal fraksiyonları silahlandırmakla suçladı


Abiy Ahmed'in Nisan 2018'de göreve gelmesinden bu yana, başlangıçtaki iyimserliğe rağmen, Etiyopya'nın komşularının çoğuyla ilişkileri keskin bir şekilde kötüleşti. Bu sorun, savaşın Afrika Boynuzu'ndaki bu ülkede yayılmaya devam etmesi durumunda büyük önem kazanıyor.

Halihazırda ilişkilerdeki gerilim durumu göz önüne alındığında, Etiyopya'nın komşularının bu duruma seyirci kalacağı ve hatta Abiy Ahmed'i istifaya zorlamaya çalışan grupları gizlice destekleyeceği tahmin ediliyor.
 

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ve Eritre Cumhurbaşkanı Isaias Afwerki, Etiyopya'nın Addis Ababa kentindeki Eritre büyükelçiliğinin yeniden açılışını kutluyor, 16 Temmuz 2018 (AFP.jpeg
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ve Eritre Cumhurbaşkanı Isaias Afwerki, Etiyopya'nın Addis Ababa kentindeki Eritre büyükelçiliğinin yeniden açılışını kutluyor, 16 Temmuz 2018 / Fotoğraf: AFP

 

Kızıldeniz’e erişim çabası

Eritre, iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihi ve mevcut gerilimler göz önüne alındığında, Etiyopya'nın en önemli komşusudur. Göreve başlamasından üç ay sonra, Abiy Ahmed Temmuz 2018'de Eritre Cumhurbaşkanı Isaias Afwerki ile görüşmek üzere Asmara'ya gitti. İki lider, 1998'den 2000'e kadar ülkeleri arasında süren sınır savaşını resmen sona erdiren ortak bir bildiri imzaladı.

Kısa bir süre sonra sınır yeniden açıldı, uçuşlar ve telefon görüşmeleri tekrar başladı ve aynı yılın eylül ayında Cidde'de bir anlaşma imzalandı. Bu yakınlaşma Abiy Ahmed'e 2019 Nobel Barış Ödülü'nü kazandırdı. Kısa bir süre için iki lider, Somali'yi üçlü bir ittifaka dahil etmeyi bile başardı.

Kasım 2020'de, Etiyopya'daki Tigray çatışmasının patlak vermesiyle bu sıcak ilişkiler askeri bir ortaklığa dönüştü. Eritre güçleri, Isaias'ın uzun süredir düşmanı olan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne (TPLF) karşı Etiyopya federal güçleri ve Amhara milisleriyle birlikte savaştı.

Daha önce de belirtildiği gibi, çatışmalar geniş çaplı bir yıkıma ve ağır bir bilançoya neden oldu.

Ancak Isaias, Etiyopya ve Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nin Kasım 2022'de Eritre'nin katılımı olmadan Pretoria Anlaşması'na (ateşkes anlaşması) varmasıyla kendini tecrit edilmiş hissetti. Eritre Cumhurbaşkanı TPLF'yi tamamen ortadan kaldırmak istiyordu, ancak anlaşma TPLF'nin Tigray'da siyasi bir güç olarak kalmasına izin verdi ve Eritre birlikleri de dahil olmak üzere yabancı güçlerin çekilmesini şart koşarak ilişkiye yeni bir gerilim kaynağı ekledi.

2022'nin sonlarına doğru, Addis Ababa ve Asmara arasındaki ortaklık çöktü. Etiyopya, Eritre'yi Amhara Fano savaşçılarını ve ardından federal hükümete karşı olan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne bağlı radikal fraksiyonları silahlandırmakla suçladı. Eski sınır sorunları da tamamen ortadan kalkmadı; bunlardan biri de Etiyopya ile sınır anlaşmazlığının merkezinde yer alan Eritre'nin Badme kasabasının statüsüydü.

İki ülke arasındaki uçurum, Abiy Ahmed'in tamamen karayla çevrili Etiyopya için Kızıldeniz'e erişimi “varoluşsal bir ihtiyaç” olarak nitelendirmeye başlamasıyla daha da derinleşti. Bu bağlamda Asmara, Etiyopya'nın sınırına sadece yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta bulunan Eritre'nin Assab Limanı hakkındaki söylemlerini, topraklarına yönelik örtülü bir tehdit olarak gördü.

2024'ten 2026'ya kadar ilişkiler daha da kötüleşti. Hem Etiyopya hem de Eritre orduları, özellikle Assab yakınlarında, ortak sınırları yönünde güçler konuşlandırdı.

Eritre'nin Mısır ve Somali ile yakınlaşması, Mısır'ın Addis Ababa ile Büyük Rönesans (Hedasi) Barajı ve Kızıldeniz'e erişim konusunda anlaşmazlık yaşadığı bir dönemde gerilimleri daha da artırdı.

1 Ekim 2026'da Addis Ababa, “Etiyopya ulusal güvenliğine doğrudan tehdit oluşturan” 10 Eritreli diplomatı sınır dışı edeceğini ve Asmara'daki büyükelçiliğini kapatacağını duyurdu.

Eritre Dışişleri Bakanlığı ise “aynı şekilde karşılık vermekten başka seçeneğimiz yok” şeklinde yanıt verdi.
 

Travmalar yaşayan binlerce Eritreli mültecinin bombardımanlar ile silahlı saldırılardan kaçmasının ardından, Etiyopya'nın Afar bölgesindeki Semera'da bulunan Agda Oteli yerleşkesinde bir adam kapıdan çıkarken polis nöbet tutuyor, 14 Şubat / Fotoğraf: AFP
Travmalar yaşayan binlerce Eritreli mültecinin bombardımanlar ile silahlı saldırılardan kaçmasının ardından, Etiyopya'nın Afar bölgesindeki Semera'da bulunan Agda Oteli yerleşkesinde bir adam kapıdan çıkarken polis nöbet tutuyor, 14 Şubat / Fotoğraf: AFP

 

Somaliland anlaşması

2018'deki Asmara gezisinden bir ay önce Abiy Ahmed, iyimser bir atmosferde Mogadişu'ya geldi. Bu ziyaret, iktidarının başlangıcında benimsediği uzlaşmacı yaklaşımın devamıydı. Abiy ve dönemin Somali Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullah Fermacu, ticaret, limanlar ve altyapı alanlarında iş birliğini güçlendirme sözü verdiler ve bu hedefleri ilerletmek için ortak bir komite kurdular.

Somali ve Etiyopya bir süre terörle mücadelede iş birliği yaptı, ancak daha sonra Etiyopya odağını tekrar Somaliland'a çevirdi ve bu da Mogadişu açısından Addis Ababa'nın kendi işlerine müdahale ettiğinden şüphelenmek için yeterli bir sebepti


O dönemde Abiy Ahmed, içindeki herhangi bir tarafın yanında durmak ve tarafını tutmak yerine, Somali'ye federal düzeyde tek bir ortak olarak davranmayı tercih etti. Bu yaklaşım, Mogadişu'daki karar vericiler nezdinde güvenilirliğini artırdı, ancak hükümeti uzun süredir Addis Ababa ile yakın iş birliği içinde olan ayrılıkçı Somaliland bölgesini kızdırdı.

Mogadişu ve Addis Ababa bir süre terörle mücadelede iş birliği yaptı. Fermacu, Mogadişu'da geniş ölçüde Etiyopya'nın tercih ettiği ortak olarak görülüyordu.

İlişkilerde biraz iyi niyet vardı, ancak bu daha çok kişisel uzlaşıya ve ortak bölgesel çıkarlara dayanıyordu, geçmişin gerçek bir değerlendirmesine değil. Hasan Şeyh Muhammed 2022'de Somali cumhurbaşkanlığına döndüğünde, özellikle egemenlik ve federal birlik konusunda daha iddialı bir tavır benimsemesinin ardından ilişkiler değişti. Aynı zamanda Abiy Ahmed de ülkesinin Kızıldeniz'e erişmesini sağlama çabalarında daha iddialı tavır sergilemeye başlamıştı.

Ardından Etiyopya odağını tekrar Somaliland'a çevirdi ve bu da Mogadişu açısından Addis Ababa'nın kendi işlerine müdahale ettiğinden şüphelenmek için yeterli bir sebepti. Ocak 2024'te Abiy Ahmed, Etiyopya'ya Berbera Limanı yakınlarındaki 20 kilometrelik bir kıyı şeridini ticari ve askeri amaçlarla 50 yıllığına kiralama hakkı veren bir mutabakat zaptı imzaladı; karşılığında Etiyopya'nın Somaliland'ı tanıması gerekiyordu.

Bu, Etiyopya'nın istediği gibi denize erişmesini sağlayacak, Somaliland'a da daha sonra uluslararası toplumdan elde etmeye çalıştığı tanınmayı sunacaktı.

Mogadişu cevap olarak Addis Ababa'daki büyükelçisini geri çağırdı ve Somali parlamentosu, anlaşmayı geçersiz ilan eden bir yasayı kabul etti.

Bu bozulma, Somali'nin Mısır'la güvenlik iş birliğini güçlendirdiği bir dönemde Afrika Birliği Somali Misyonu'na (AMISOM) katılan Etiyopya birlikleri üzerindeki baskıyı da artırdı.
 

Somaliland Devlet Başkanı Muse Bihi Abdi ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Etiyopya'nın Addis Ababa kentinde bir liman inşasına ilişkin mutabakat zaptı imzalama töreninde, 1 Ocak 2024 (Reuters.jpeg
Somaliland Devlet Başkanı Muse Bihi Abdi ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Etiyopya'nın Addis Ababa kentinde bir liman inşasına ilişkin mutabakat zaptı imzalama töreninde, 1 Ocak 2024 / Fotoğraf: Reuters

 

Vekalet savaşı

Abiy Ahmed'in Sudan ile ilişkisi büyük umutlarla başladı, ancak bu umutlar 2020'nin sonlarında solmaya başladı. İki ülke arasında, her iki ülkenin de hak iddia ettiği verimli bir sınır üçgeni olan el-Faşka nedeniyle gerilimler arttı ve Etiyopya'daki Tigray çatışmasının sonuçları, Büyük Rönesans Barajı üzerindeki anlaşmazlıklar ve Sudan iç savaşının patlak vermesinden sonra her iki tarafın seçtiği ittifaklar nedeniyle gerilim yükseldi.

Bir zamanlar zekice bir dış politika aracı gibi görünen şey, şimdi Abiy hükümetinin etrafında daralan çember gibi görünüyor


2019'da Abiy Ahmed, Sudanlı askeri yetkililer ve sivil liderler arasında arabuluculuk yaparak, geçici bir hükümetin kurulmasıyla sonuçlanan güç paylaşımı anlaşmasına varılmasına yardımcı oldu. Ancak Kasım 2020'ye gelindiğinde, özellikle Tigray çatışmasının patlak vermesinden sonra her şey değişti.

Etiyopya federal güçleri ve Amhara milisleri kuzey Etiyopya'ya doğru ilerlerken, Sudan ordusu, Hartum ve Addis Ababa arasında 2008 yılında yapılan bir anlaşma uyarınca Amhara çiftçilerinin yaşadığı ve topraklarını işlediği el-Faşka bölgesine girdi.

2021 yılının başlarında, Sudan güçleri çiftçileri bu bölgeden çıkardı ve bölgenin büyük bir kısmının kontrolünü ele geçirdi; bu da bir dizi çatışmaya, suçlamaya ve gerilimlerin hızla tırmanmasına neden oldu. Addis Ababa, Sudan'ın başka meselelerle meşgul olmasından faydalandığını iddia ederken, Hartum sadece topraklarını geri aldığını ısrarla belirtti.

Büyük Rönesans Barajı üzerindeki anlaşmazlık da derinleşti. Sudan, Mısır gibi, su kaynaklarına zarar vereceğinden endişe ederek, Etiyopya'nın Mavi Nil barajını doldurmasına ve işletmesine karşı çıktı. Sudan ayrıca on binlerce Tigraylı mülteciye ev sahipliği yaptı ve bu durum Etiyopya'ya, Sudan'ı Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne güvenli sığınak sağlamakla suçlamak için bir gerekçe sundu.

Sudan'daki iç karışıklık, özellikle Nisan 2023'te Sudan ordusu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında geniş çaplı çatışmaların patlak vermesinden sonra durumu daha da karmaşık hale getirdi. Etiyopya başlangıçta resmi olarak tarafsız bir duruş sergiledi ve Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) liderliğindeki bazı arabuluculuk çabalarına katıldı. Ancak, HDK'nin başlıca bölgesel destekçileriyle olan yakın ortaklığı Hartum'da endişelere yol açtı.

2025'ten itibaren Sudan ordusu, Etiyopya'yı HDK'ye lojistik ve eğitim desteği sağlamakla ve Etiyopya topraklarından insansız hava aracı saldırıları düzenlemesine izin vermekle defalarca suçladı.
 

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı General Abdulfettah Burhan, Port Sudan Uluslararası Havalimanı'nda Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed'i karşılıyor, 9 Temmuz 2024 (AFP.jpeg
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı General Abdulfettah Burhan, Port Sudan Uluslararası Havalimanı'nda Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed'i karşılıyor, 9 Temmuz 2024 / Fotoğraf: AFP

 

Uzak dostlar

Dış düşmanlar bazen bir ülkeyi birleştirmeye katkıda bulunabilir, özellikle de hükümet onları destek toplamak için bir araç olarak kullandığında. Abiy Ahmed yıllardır bunu yapıyor; Mısır ve Eritre başta olmak üzere dış aktörlerle olan gerilimleri kullanarak kendisine yönelik iç desteği güçlendiriyor.

Ancak bu taktik, şu anda kendisine karşı ayaklanan bölgelerde uzun süredir devam eden şikayetlerin ve haksızlıkların, Abiy Ahmed'in kullanabileceği herhangi bir dış tehditten daha yüksek sesle dile getirilmesiyle etkisini kaybediyor gibi görünüyor.

Bu da bir zamanlar zekice dış politika aracı gibi görünen şeyin, şimdi Abiy Ahmed hükümetinin etrafında daralan bir çember gibi göründüğü anlamına geliyor.

Komşu ülkeler, Etiyopya'nın dağılmasının kendi sınırlarını istikrarsızlaştırabileceğinden korkarak, federal hükümete karşı harekete geçen grupları desteklemekte tereddüt edeceklerdir. Ancak, baskı arttıkça, sadece sessizlikleri bile Abiy Ahmed'in konumunu zayıflatmaya yetecektir.

Etiyopya Başbakanı'nın 29 Eylül'de Addis Ababa'da Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed ile yaptığı görüşme, belki de Etiyopya başkentinin eteklerinde savaşın şiddetlendiği bir dönemde, Etiyopya'nın komşularından birinin sadakatini kazanmak için girişilen son çabaydı.

En dikkat çekici husus, Abiy Ahmed'in komşularının çoğunun kendisinden uzaklaşmasına neden olurken, belki de ihtiyaç duyduğu desteği sağlayacakları inancıyla, uzak ortaklarıyla daha yakın ilişkiler kurmasıdır.

Şüphesiz ki, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut gelişmeler ışığında önemi giderek artan stratejik bir su yolu olan Kızıldeniz'in kontrolü konusunda çıkarları bu ortakların çıkarlarıyla örtüşüyor.

Bununla birlikte, uzak müttefiklerle kurulan bu yakın ilişkiler, Etiyopya Başbakanı’na sunabilecekleri desteğin, artan iç huzursuzluk döneminde onu kurtarıp kurtaramayacağı konusunda soru işaretleri de doğuruyor.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

Amr İmam yazdı: "Nüfuz, izolasyona dönüşüyor"
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Etiyopya'nın Oromia’daki seçim bölgesinde bulunan Agaro kasabasında, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed'e ait duvar resminin önünden geçen bir kadın, 28 Mayıs 2026 / Fotoğraf: AFP</p>

related nodes: 
Dünün düşmanları aynı safta: Etiyopya'da 7 örgüt Abiy Ahmed'e karşı neden birleşti?
ABD ile Etiyopya'daki Tigray Geçici Bölgesel Yönetimi arasında siyasi krizin işaretleri
Tigray'daki çatışmaların siyasi ve askeri boyutları neler?
Type: 
SEO Title: 
Abiy Ahmed, Afrika Boynuzu'nu nasıl aleyhine çevirdi?
copyright Independentturkish: 

Kurşunlar sıkılmadan önce... Deepfake çağında medya manipülasyonu

Savaş artık insanlara yalnızca top sesleri ya da yıkılmış kentlerin görüntüleriyle ulaşmıyor. Akıllı telefon çağında gerçek savaş, mermiler düşmeden ve kurşunlar sıkılmadan önce başlayabildiği gibi, çatışmalar sona erdikten sonra da ekranların, zihinlerin ve sosyal medya platformlarının içinde devam edebiliyor.

Birbiriyle çelişen anlatılar, sahte görüntüler, bağlamından koparılmış videolar, otomatik hesaplar ve yalan haberler, çatışmanın insanların zihnindeki algısını şekillendirmek için birbiriyle yarışıyor.

Burada, dünyada devam eden savaşların sayısından daha tehlikeli bir soru öne çıkıyor:

Savaş sıradan bir habere dönüştüğünde ne olur?

Şiddete sürekli maruz kalmak, insanların şok olma, karşı çıkma ve empati kurma kapasitesini zayıflatabilir mi?

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Eski bir olgu

Propaganda savaşı yeni bir olgu değil. Antik Roma'dan bu yana rakipler, bir savaşı kazanmanın kamuoyunu kazanmakla da bağlantılı olduğunu biliyordu. MÖ 1. yüzyılda Octavianus ile Marcus Antonius, siyasi ve askerî mücadelelerinin yanı sıra bir propaganda savaşı da yürüttü. Her iki taraf da destek toplamak için sikkelerden şiirlere, broşürlerden konuşmalara kadar çeşitli araçlardan yararlandı.

Octavianus, rakibine ağır bir darbe vurduğunda Senato önünde Antonius'a ait olduğu ileri sürülen vasiyeti okudu. Anlatıya göre vasiyet, Antonius'un Roma'ya olduğundan daha fazla Mısır Kraliçesi Kleopatra'ya bağlılığını gösteriyordu. Tarihçiler bugün bile belgenin gerçek mi yoksa sahte mi olduğu konusunda görüş birliğine varmış değil.

Ancak gerçek olup olmamasından bağımsız olarak bu anlatı, kamuoyunun Antonius'a karşı harekete geçirilmesinde rol oynadı. Çatışmanın sonunda Octavianus Roma'nın tek hâkimi haline geldi ve Roma Cumhuriyeti'nin Roma İmparatorluğu'na dönüşümünde belirleyici rol oynadı. Senato tarafından kendisine “Augustus” unvanı verildi ve tarihe Augustus Caesar olarak geçti.
 

Augustus Caesar siyasi dezenformasyona başvurdu mu Wikimedia.jpg
Augustus Caesar siyasi dezenformasyona başvurdu mu? / Fotoğraf: Wikimedia

 

Yeni araçlar

Temel ilke büyük ölçüde değişmedi, ancak kullanılan araçlar kökten değişti.

Bugün herkes bir görüntü, video veya anlatı üretebiliyor ve bunu birkaç saat içinde milyonlarca kişiye ulaştırabiliyor. Burada yanlış bilgi ile kasıtlı dezenformasyon arasında ayrım yapmak gerekiyor.

Yanlış bilgi, mutlaka kasıtlı bir niyet olmaksızın yayılan hatalı bilgiyi ifade ederken, dezenformasyon kamuoyunu etkilemek veya yanıltmak amacıyla bilerek yanlış bilgi yayılmasını ifade ediyor.

Savaşlarda medya ile propaganda arasındaki sınırlar daha da bulanıklaşıyor. Her taraf kendisini mağdur, karşı tarafı ise saldırgan olarak göstermeye; kendi anlatısını destekleyen görüntüleri, rakamları ve hikâyeleri seçmeye çalışıyor.

Aynı anlatının tekrar tekrar dile getirilmesi, hatalı bir bilginin bazı insanların zihninde “gerçeğe” dönüşmesine yol açabiliyor. Bunun nedeni her zaman ikna edici olması değil; bilginin tanıdık hale gelmesi ve alıcının gerçeği doğrulamak için kontrol yapmaya üşenmesi olabiliyor.
 

Kiev'de bombardımanda hasar gören bir okulun önünde kurtarma ekipleri... Ukrayna savaşında gerçek nerede AFP.jpeg
Kiev'de bombardımanda hasar gören bir okulun önünde kurtarma ekipleri... Ukrayna savaşında gerçek nerede / Fotoğraf: AFP

 

Psikolojik araştırmalar, insanların karşılaştıkları her yeni bilgiyi bir soruşturmacı gibi ele almadığını gösteriyor. İnsanlar çoğu zaman önce bilgiyi anlamaya ve bu bilgiye dayanarak ne yapmaları gerektiğini belirlemeye odaklanıyor.

Yanlış bilgi makul görünüyorsa ve kişinin daha önce inandıklarıyla örtüşüyorsa, bu bilgiyi gerçek olarak sınıflandırıp benimsemesi mümkün.

Bilginin, kişinin ait olduğu veya güvendiği bir kaynaktan gelmesi ya da korku ve öfke gibi güçlü duygular içermesi halinde inanılma ihtimali daha da artıyor. İddianın tekrarlanması da kişinin daha önceki bilgileriyle çelişse bile ona inanma ihtimalini yükseltiyor.


Platformlar ve algoritmalar

Sosyal medya platformları burada son derece önemli bir rol oynuyor. Algoritmalar temelde dikkati ve etkileşimi artırmak üzere tasarlanıyor. Öfke, korku veya şok duygusu yaratan içerikler, çoğu zaman sakin ve temkinli içeriklere kıyasla daha hızlı yayılabiliyor. Böylece en doğru anlatı değil, en güçlü duygusal tepkiyi yaratabilen anlatı öne çıkabiliyor.

Teknolojik gelişmeler soruna yeni bir katman daha ekliyor. Üretken yapay zekâ, sahte görüntü ve videoların hazırlanmasını kolaylaştırırken, gerçek ile yapay olanı birbirinden ayırmayı da zorlaştırdı.

Kamuoyu zaten birbiriyle çelişen sürekli bir bilgi akışına maruz kalıyorsa, “deepfake” teknolojisinin ortaya çıkışı soruyu daha da karmaşık hale getiriyor:

Görüntünün kendisinin sahte olduğu, hatta hiçbir gerçek olaya dayanmadan sıfırdan üretilebildiği bir ortamda neye inanabiliriz?
 

Siber savaş yeni gerçekliğin bir parçası / Fotoğraf: Reuters
Siber savaş yeni gerçekliğin bir parçası / Fotoğraf: Reuters

 

NATO'ya ait bir İHA Letonya semalarında... Yapay zekâ, sunduğu tüm olanaklarla modern savaş araçlarının merkezinde yer alıyor; bunların arasında bilgi “icat etmek” ve yaymak da bulunuyor.

Buradaki tehlike, insanların her şeye inanması değil, hiçbir şeye inanmadıkları bir noktaya ulaşmaları olabilir. Çelişkili ve sahte bilgilere sürekli maruz kalmak, medyaya ve kurumlara duyulan güveni zayıflatabilir, kutuplaşmayı artırabilir ve toplumların karar alabilmesi için ihtiyaç duyduğu ortak gerçeklere yönelik güveni aşındırabilir.

Savaş zamanında bunun ilave bir bedeli olabilir: Kurbanlar sayılara dönüşür, trajediler içerik haline gelir ve kamuoyu ölüm ile yıkım haberlerini, ekrandan geçip kısa süre sonra unutulan diğer herhangi bir haber gibi tüketmeye başlayabilir.
 

Kiev'de bombardımanda hasar gören bir okulun önünde kurtarma ekipleri... Ukrayna savaşında gerçek nerede AFP.jpeg
Kiev'de bombardımanda hasar gören bir okulun önünde kurtarma ekipleri... Ukrayna savaşında gerçek nerede / Fotoğraf: AFP

 

Kolektif yorgunluk

Ancak alışmak, mutlaka empatinin ortadan kalkması anlamına gelmiyor. Yaşanan durum, haberlerden kaynaklanan bir tür kolektif yorgunluğa daha yakın olabilir. Krizler, savaşlar ve felaketler üst üste geldiğinde insan, her olaya karşı aynı düzeyde duygusal tepkiyi sürdürmekte zorlanabilir. Dünyayı bir anlığına durdurabilecek kadar sarsıcı olan bir savaş, aylar veya yıllar sonra ekonomi, spor ve hava durumu haberlerinin arasındaki başka bir haber haline gelebilir.

Lübnanlılar, örneğin 2019-2020 döneminde bu durumu yaşadı. Nedeni bilinmeyen büyük yangınların çıkmasıyla başlayan süreç; ekonomik çöküş, sokakların ve meydanların protestocularla dolması, Covid-19 salgını ve nihayet Beyrut Limanı patlamasıyla devam etti.

Buradaki paradoks şu: Savaşları anbean görme kapasitemiz arttıkça, onların etkisini hissetmeyi sürdürme kapasitemiz azalabiliyor.

Bu nedenle mücadele yalnızca sahte haberleri doğrulamakla başlamıyor.

İnsanlara aynı zamanda şu soruları sormayı öğretmek gerekiyor:

Bu bilgiyi kim yayımladı? Kaynağı ne?

Bağımsız kaynaklar bunu doğruluyor mu?

Görüntü gerçekten güncel mi, yoksa başka bir bağlamdan alınarak yeniden mi kullanıldı?

Gerçek üzerindeki mücadele, savaş üzerindeki mücadeleden ayrı değil. Tek bir sahte görüntünün milyonlarca kişiye ulaşabildiği dünyada şüphe etme ve doğrulama becerisi, bir tür dijital sivil savunmaya dönüşüyor.

Siber savaş yeni gerçekliğin bir parçası.

Belki de dünya şiddete tamamen alışmadı. Ancak bir ölçüde şiddeti izlemeye alıştı.

İkisi arasındaki fark önemli. Çünkü asıl tehlike savaşı görmeyi bıraktığımızda değil, savaş hakkında soru sormayı bıraktığımızda başlıyor.

Cesetler görüntüye, yıkım arka plana, kurbanlar yalnızca sayılara ve savaş da gözlerimizin önünden geçip günlük hayatımıza dönmeden önce kaybolan sıradan bir habere dönüştüğünde...
 

Sosyal medya... Çelişkili anlatıların ve söylentilerin oyun alanı.jpeg
Sosyal medya... Çelişkili anlatıların ve söylentilerin oyun alanı / Fotoğraf: Reuters

 

Dezenformasyon üzerine

Thomas Jefferson, ABD'nin üçüncü başkanı (1743-1826):

Bir gazetede yayımlanan hiçbir şeye artık inanmak mümkün değil; gerçek bile bu kirlenmiş mecraya konulduğu anda şüpheli hale geliyor.


Winston Churchill, Birleşik Krallık başbakanı (1874-1965):

Savaş zamanında gerçek o kadar değerlidir ki, her zaman bir yalanlar muhafızı tarafından korunmalıdır.


Barack Obama, 2009-2017 yılları arasında ABD başkanı:

Son derece iyi biçimde sunulan çok büyük miktarda aktif dezenformasyon var... Her şey birbirine benzer görünmeye ve aradaki farkı ayırt edememeye başladığımızda, neyi korumamız gerektiğini de bilemeyiz.

Jonathan Swift, İrlandalı yazar (1667-1745):

Yalan uçar, gerçek ise ayaklarını sürüyerek gelir.


George Bernard Shaw, İrlandalı yazar (1856-1950):

Sahte bilgiye karşı dikkatli olun; cehaletten daha tehlikelidir.


Carl Bernstein, Amerikalı gazeteci (82):

Popüler kültürün en düşük biçimleri —bilgi eksikliği, dezenformasyon, kasıtlı yanlış bilgi, gerçeği veya insanların çoğunun gerçek yaşamını küçümseme— gerçek gazeteciliği istila etti.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Şarku'l Avsat

Antoine el-Hac yazdı: "Şiddete sürekli maruz kalmak, insanların şok olma, karşı çıkma ve empati kurma kapasitesini zayıflatabilir mi?"
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 10:45
Main image: 

<p>Gerçeklerin yanlışlıkla ya da kasıtlı olarak kaybolabileceği dijital çağ / Görsel: Reuters</p>

related nodes: 
Nükleer tehdit yetmezmiş gibi dünya bir de "algoritma savaşının" eşiğinde
Dünya, Dördüncü Sanayi Devrimi'nin gölgesinde yeni "düzenini" arıyor
12 bin nükleer başlık, insanlığı yok etmeye yeter
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Kurşunlar sıkılmadan önce... Deepfake çağında medya manipülasyonu
copyright Independentturkish: 

TÜİK: Eylülde zam şampiyonu eğitim oldu

Tüketici fiyatları bazında eylülde en yüksek fiyat artışı yüzde 25,79 ile yükseköğretim eğitiminde görülürken, en çok ucuzlayan ürün yüzde 24,41 ile turunçgiller oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, eylülde yüzde 25,79 olan yükseköğretim eğitimi fiyat artışını, yüzde 23,31 ile "hurma, incir ve tropikal meyveler, taze" ve yüzde 19,99 ile "yatılı okullar, üniversiteler ve diğer eğitim kurumlarındaki konaklama hizmetleri" kategorileri izledi.

Eylülde fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 16,04 ile okul servisleri, yüzde 12,93 ile motorin (mazot), yüzde 12,23 ile margarin, yüzde 11,55 ile benzin yer aldı.

En çok turunçgiller ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 24,41 ile "turunçgiller, taze" kategorisinde gerçekleşti. Bunu yüzde 17,62 ile "diğer sebzeler, taze veya soğutulmuş", yüzde 13,12 ile "diğer meyveler, taze", yüzde 12,96 ile "hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı", yüzde 11,78 ile "yumrulu sebzeler", yüzde 9,22 ile "kişisel ulaşım araçlarının sürücüsüz olarak kiralanması", yüzde 8,89 ile "balıklar, canlı, taze, soğutulmuş veya dondurulmuş", yüzde 8,41 ile "sert çekirdekli ve yumuşak çekirdekli meyveler, taze", yüzde 6,8 ile "hava yolu ile yurt içi yolcu taşımacılığı" kategorileri takip etti.

TÜİK'in Tüketici Fiyatları Endeksi'ne göre eylülde aylık bazda fiyatları en fazla artan ürünler ile bunların bir önceki aya göre değişim oranları şöyle:

Yükseköğretim eğitimi25,79

Hurma, incir ve tropikal meyveler, taze23,31

Yatılı okullar, üniversiteler ve diğer eğitim kurumlarındaki konaklama hizmetleri19,99

Okul servisleri16,04

Motorin (mazot)12,93

Margarin12,23

Benzin11,55

Görsel-işitsel içeriklerin aboneliği, kiralanması ve çevrim içi yayın hizmetleri10,30

Kömür, kömür briketi ve turba9,84

Yakacak odun, peletler ve briketler dahil8,48

Eylülde fiyatı en fazla düşen seçilmiş maddeler ile bir önceki aya göre değişim oranları ise şöyle:

 

Turunçgiller, taze-24,41

Diğer sebzeler, taze veya soğutulmuş-17,62

Diğer meyveler, taze-13,12

Hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı-12,96

Yumrulu sebzeler-11,78

Kişisel ulaşım araçlarının sürücüsüz olarak kiralanması-9,22

Balıklar, canlı, taze, soğutulmuş veya dondurulmuş-8,89

Sert çekirdekli ve yumuşak çekirdekli meyveler, taze-8,41

Hava yolu ile yurt içi yolcu taşımacılığı-6,80

Yeşil baklagil sebzeleri, taze veya soğutulmuş-6,61

 

AA

TÜİK verilerine göre eylülde tüketici fiyatları bazında en yüksek artış yüzde 25,79 ile yükseköğretim eğitiminde gerçekleşti. Fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 24,41 ile turunçgiller oldu
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 10:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TÜİK: Eylülde zam şampiyonu eğitim oldu
copyright Independentturkish: 

ABD ve İsrail: Kırılmaz ama değişen bir ilişki

Amerikalı seçmenlerin Ortadoğu'ya yönelik tutumları son yıllarda dikkat çekici ve derin değişimler geçirdi ve önümüzdeki on yılda ABD'nin bölgeye yönelik politikasında radikal bir yeniden şekillenmenin taşlarını döşeyebilecek önemli değişiklikler öne çıktı. Trump yönetiminin Ortadoğu'ya yaklaşımı, seçmenler arasında yaygın, çoğunlukla olumsuz tepkiler uyandırdı. Bölgedeki ABD politikasına yönelik bu hoşnutsuzluk arttıkça, Washington nihayetinde kendisini Ortadoğu'daki en önemli ortaklarıyla, başta İsrail olmak üzere, ilişkilerinin doğasında temel bir değişimle karşı karşıya bulabilir.

Açıklığa kavuşturmak gerekirse, Ortadoğu, Amerikalı seçmenlerin çoğunluğu için en önemli öncelik değil. Kritik ara dönem kongre seçimlerine sadece altı hafta kala, seçmenlerin büyük bir kesimine olumsuz bir hava hakim; bu kesimin endişeleri öncelikle ekonomik baskılar ve göç, sağlık hizmetleri ve devlet kurumlarının reforme edilmesi ve güçlendirilmesi de dahil olmak üzere bir dizi acil iç meseleye odaklanmış durumda.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Dış politikaya gelince, seçmenlerin öncelik listesinde alt sıralarda yer alıyor. Yakın zamanda Pew Araştırma Merkezi’nin yaptığı bir kamuoyu yoklaması, seçmenlerin yalnızca yüzde 4'ünün bu yılki seçim kampanyası sırasında kongre adaylarının dış politika konularındaki pozisyonlarını bilmek istediğini ortaya koydu.

İran ile yeniden savaş olasılığının işaretleri ufukta görülüyor, ancak bu konudaki tartışmalar nadiren potansiyel sonuçlarına veya yansımalarına değiniyor. Zira dikkatler öncelikle ekonomik maliyetine odaklanıyor. Savaş ve Ortadoğu'ya hakim olan istikrarsızlık nedeniyle yakıt ve gıda fiyatlarındaki keskin artış, Amerikan gelirlerini doğrudan etkiliyor; öyle ki bazı ekonomistler bu artışların ortalama bir ailenin giderlerine 1.000 dolara kadar ek yük bindirebileceği tahmininde bulunmaya başladı.

İsrail, Amerikan siyasetindeki partizan ayrılığı derinleştiren konulardan biri haline geldi. Birçok İsrailli liderin tutum ve eylemleri, birçok Demokratın onlara olan güveninin azalmasına katkıda bulundu


Özünde, bu seçim ekonomi etrafında dönüyor; bu da çoğu Amerikalının Ortadoğu meselelerine yönelik bakış açısıdır, yani, bu meseleler yankıları günlük yaşamlarını doğrudan etkilediği ölçüde onlar için önemlidir. Ancak bölgeye dair Amerikan bilincinde hakim olan imaj bir gecede oluşmadı. Aksine, 11 Eylül saldırılarından sonraki çeyrek yüzyıl boyunca netleşti. Bu yıllara, sürekli savaşlar, terör saldırıları ve dünyayı yüzyıllarca geriye götürmeyi amaçlayan radikal ve gerici örgütlerin yükselişi damga vurdu ve Amerika Birleşik Devletleri tüm bunların bedelini ağır bir şekilde ödedi.


İsrail'e karşı artan olumsuz bakış açısı

Son on yıl aynı zamanda özellikle genç nesiller arasında, İsrail ile “özel ilişki”ye yönelik olumsuz tutumların giderek genişlemesiyle birlikte, Amerikan bakış açısında da dikkat çekici bir değişime sahne oldu. Bu değişim kendiliğinden olmadı ve Hamas'ın 7 Ekim saldırılarının ardından İsrail'in eylemlerine ve yaptıklarına karşı bir tepkiye de indirgenemez.

İsrail'e karşı artan olumsuz bakış açısına üç ana faktör katkıda bulundu. Birinci faktör, İsrail işgalinin devam etmesinin ve Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze Şeridi'ndeki toprak gaspının genişlemesinin, Amerikalıların bir kesimi arasında artan bir kızgınlığa neden olmasıdır. Amerikalı vergi mükellefleri tarafından İsrail'e sağlanan milyarlarca dolarlık yardım da, Amerika Birleşik Devletleri'nin bu şekilde Ortadoğu'yu daha da istikrarsızlaştıran ve bölgeyi adil ve kalıcı bir barış umudundan daha da uzaklaştıran baskıcı uygulamaların finansmanına katkıda bulunduğu endişelerini artırmıştır.
 

Eski ABD Başkanı Barack Obama ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Washington'daki Beyaz Saray'ın Oval Ofisi'nde yaptıkları görüşme sırasında, 9 Kasım 2015 / Fotoğraf: Reuters
Eski ABD Başkanı Barack Obama ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Washington'daki Beyaz Saray'ın Oval Ofisi'nde yaptıkları görüşme sırasında, 9 Kasım 2015 / Fotoğraf: Reuters

 

İkincisi, İsrail giderek Amerikan siyasetindeki partizan ayrılığı derinleştiren konulardan biri haline geldi. Birçok İsrailli liderin, özellikle de mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu'nun tutum ve eylemleri, birçok Demokratın onlara duyduğu güvenin azalmasına ve siyasi güvenilirliklerinin sorgulanmasına katkıda bulundu. Bunun en önemli örneklerinden biri, Netanyahu'nun 2015 başlarında Kongre önünde yaptığı ve Obama yönetiminin o dönemde müzakere ettiği İran nükleer anlaşmasını eleştirdiği konuşmasıdır.

Bu konuşma bir dönüm noktası oldu ve hâlâ İsrailli sağcı liderlerin ve seslerin Amerikan siyasetine müdahalesinin açık bir örneği olarak gösteriliyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Netanyahu arasında, en azından yakın zamana kadar var olan yakın ilişki de bu partizan ayrılıkların derinleşmesine ve şiddetlenmesine katkıda bulundu.

Amerikan vergi mükellefleri tarafından İsrail'e sağlanan milyarlarca dolarlık yardım, Amerika Birleşik Devletleri'nin bu şekilde Ortadoğu'yu daha da istikrarsızlaştıran baskıcı uygulamaların finansmanına katkıda bulunduğu endişelerini artırdı


Son olarak, İsrail'de aşırı sağın yükselişi, Amerikan ve İsrail toplumunun geniş kesimleri arasındaki değer uçurumunu derinleştirdi. Bu uçurum, yıllar içinde giderek sağa kayan İsrail siyasi sahnesinin liderlerinin benimsediği politikalar ile kendi değerleri arasında derin bir çelişki gören önde gelen Amerikalı Yahudi sesler arasında açıkça görülüyor.

Bu çelişki, özellikle mevcut bakanlar İtamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich de dahil olmak üzere bazı İsrailli siyasi figürlerin söylemlerinde belirgin bir şekilde görülüyor; bu figürlerin Filistinlilere yönelik aşağılayıcı dili, birçok Amerikalının daha önce İsrail’e dair algılarıyla tutarlı olduğunu düşündükleri temel değerleriyle çelişiyor. Benzer şekilde, bazı aşırı İsrailli politikacıların Filistinlilerin vatanlarından sürülmesiyle ilgili önerileri, özünde, 1995 yılında İsrail Başbakanı İzak Rabin'i öldüren Yigal Amir'in fikirlerine yakındır.

Bu faktörler, NBC News'in yakın zamanda yaptığı bir ankette Amerikalı seçmenlerin yüzde 55'inin İsrail'e para ve silah sağlamayı destekleyen bir adaya oy verme olasılığının daha düşük olduğunu gösteren sonuçları büyük ölçüde açıklıyor.


ABD politikası hızla değişmeyecek

İsrail'e yönelik Amerikan tutumları, siyasi yelpazenin her kesiminin önde gelen isimlerinden gelen eleştirilerin artmasıyla birlikte, dikkat çekici bir değişim geçiriyor. Soldan, New York Belediye Başkanı Zahran Mamdani ve Michigan'dan Demokrat Senato adayı Abdul Rahman el-Sayed gibi isimler öne çıkıyor. Bu arada, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve muhafazakar bir medya figürü olan Tucker Carlson da dahil olmak üzere sağın önde gelen isimlerinden de sert eleştiriler geliyor.
 

ABD Başkanı Donald Trump, başkent Washington’daki Beyaz Saray'ın Oval Ofis'inde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu kabul ediyor, 28 Temmuz 2026 / Fotoğraf: AFP
ABD Başkanı Donald Trump, başkent Washington’daki Beyaz Saray'ın Oval Ofis'inde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu kabul ediyor, 28 Temmuz 2026 / Fotoğraf: AFP

 

Bununla birlikte, dört faktör, ABD'nin İsrail'e yönelik politikasındaki değişim hızını yakın vadede sınırlayabilir. Öncelikle, ikinci Trump yönetimi ve üst düzey yetkilileri, birçok temel değeri paylaşmanın yanı sıra, önemli konularda büyük ölçüde sağcı İsrail hükümetiyle aynı çizgide kalmaya devam ediyor. Trump'ın görev süresinin bitimine iki yıldan fazla bir süre kala, yönetiminin İsrail'e açık destek yaklaşımını temelden değiştirmeye yönelmesi pek olası görünmüyor.

İkincisi, mevcut göstergeler Demokratların Kongre'nin her iki kanadında da ek sandalyeler kazanacağını gösterse de, özellikle Kongre içinde aralarındaki büyük yakınlaşma göz önüne alındığında, Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasındaki keskin partizan bölünmenin Amerikan siyasetinin belirleyici bir özelliği olarak kalması muhtemeldir. Aynı zamanda, ABD'nin İsrail'e yardımını durdurmaya yönelik son Kongre oylamalarında da görüldüğü gibi, Cumhuriyetçi Parti içindeki İsrail karşıtı akımın etkisi sınırlı olmayı sürdürüyor; bu eğilimi destekleyen Cumhuriyetçilerin sayısı çok azdı.

Üçüncü faktör, İsrail ve ABD'nin Ortadoğu politikaları ile ilgili konuların genellikle büyük ölçüde elit kesimdeki tartışmalar ile sınırlı kalmaya devam etmesi ve özellikle Demokrat Parti dışında, genel seçimlerde seçmenlerin tercihlerini etkileyen belirleyici bir faktör oluşturmamasıdır. ABD politikasının dikkati öncelikle dış politika konularından ziyade iç meselelere odaklandığı için, bu gidişatın bir sonraki Kongre kurulduktan sonra bile önemli ölçüde değişmesi olası değil.
 

ABD'deki Times Meydanı'nda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu sırasında düzenlenen Filistin yanlısı bir gösteri, 24 Eylül 2026, New York / Fotoğraf: Reuters
ABD'deki Times Meydanı'nda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu sırasında düzenlenen Filistin yanlısı bir gösteri, 24 Eylül 2026, New York / Fotoğraf: Reuters

 

Son olarak, yaklaşan İsrail seçimleri, politikalarda temel bir değişime yol açmasa bile, yeni yüzler ve farklı bir siyasi söylem getirebilir. Netanyahu'nun imajı ABD'nin büyük kesimlerinin gözünde zedelendi ve şimdi bazı çevrelerde, hatta yakın müttefiki Başkan Trump tarafından bile güvenilmez bir figür olarak görülüyor. Bu sonbaharda yapılacak İsrail seçimleriyle birlikte, yeni siyasi liderler öne çıkabilir ve bu da, İsrail politikalarının özünde benzer bir değişiklik anlamına gelmese de, mevcut algılarda bir değişime katkıda bulunabilir.

Tüm bu nedenlerden dolayı, Demokrat Parti içindeki ön seçimlerde ve partinin geleneksel olarak baskın olduğu bölgelerde şu anda yaşanan değişimlerin, 2027 ve 2028'e kadar ABD'nin İsrail'e yönelik politikasında temel bir değişikliğe neden olma olasılığı sınırlı. Buna ek olarak, Ortadoğu bu kısa dönemde, sahneyi yeniden şekillendirebilecek çok sayıda gelişmeye tanık olabilir.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

Brian Katulis yazdı: "Özel ilişkide" yavaş bir değişim
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 10:30
Main image: 

<p>İllüstrasyon: Eduardo Ramon/Al Majalla</p>

related nodes: 
İsrail ile Türkiye arasındaki yanlış anlaşılmaları önlemek için ABD’nin kararlı bir adım atması gerekiyor
Dışişleri Bakanı Fidan: ABD'nin İsrail'e yönelik politikasını değiştirmesini bekliyoruz
İsrail seçimlerinde Netanyahu'nun eski-yeni taktikleri ve jeopolitik manevraları
Label: 
Type: 
SEO Title: 
ABD ve İsrail: Kırılmaz ama değişen bir ilişki
copyright Independentturkish: 

The Guardian: Türkiye’deki bazı çöp depolama alanlarında dünyanın en yüksek metan salımlarından bazıları tespit edildi

Birleşik Krallık merkezli The Guardian gazetesi, uydu verilerine dayandırdığı haberinde, Türkiye’deki bazı düzenli depolama sahalarından atmosfere yüksek miktarda metan salındığını, İstanbul’un Silivri ilçesindeki atık depolama alanının ise uydu ölçümlerine göre Türkiye’de tespit edilen en büyük metan kaynaklarından biri olduğunu bildirdi. Haberde, Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) bünyesindeki araştırmacıların Carbon Mapper uydu verilerini kullanarak Türkiye’de en yüksek metan salımına sahip 10 düzenli depolama sahasını incelediği belirtildi.

Araştırmaya göre Silivri’deki depolama sahasından saatte ortalama 7,4 ton metan atmosfere salınıyor. Guardian, söz konusu miktarın UCLA araştırmacılarının dünya genelinde belirlediği en yüksek emisyon oranlarından biri olduğunu aktardı. Haberde, bu salımın küresel ısınma üzerindeki etkisinin yaklaşık 1,5 milyon yüksek yakıt tüketimine sahip SUV aracın motorlarının çalışmasının yaratacağı etkiye eş değer olduğu ifade edildi. İstanbul’un Şile ilçesindeki başka bir depolama alanında da saatte yaklaşık 4 ton metan salımı tespit edildiği, bunun küresel ısınma etkisinin yaklaşık 800 bin SUV aracın oluşturacağı emisyona denk geldiği kaydedildi.

"Salım oranları akıl almaz derecede yüksek"

UCLA Stop Methane Projesi’ni yöneten ve Emmett İklim Değişikliği ve Çevre Enstitüsü İcra Direktörü olan Cara Horowitz, Türkiye’de incelenen bazı tesislerdeki metan salım oranlarının dünya ölçeğinde dahi çok yüksek olduğunu belirtti. Horowitz, "Bu tesislerin çoğunda, küresel ölçekte bile akıl almaz derecede yüksek metan salım oranları var. Bunlar çok büyük sızıntılar ve bazıları dünyadaki insan kaynaklı en büyük tekil metan kaynakları arasında" değerlendirmesinde bulundu.

Haberde, metanın küresel ısınmanın yaklaşık dörtte birinden sorumlu olduğu, ancak atmosferde karbondioksite göre daha kısa süre kaldığı için metan emisyonlarının azaltılmasının kısa vadede iklim değişikliğiyle mücadelede hızlı sonuç sağlayabileceği belirtildi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Silivri’de günde 10 bin ton atık işleniyor

Guardian’ın haberine göre Silivri’deki tesis, günde yaklaşık 10 bin ton atığın işlendiği Türkiye’nin en büyük düzenli depolama sahası. Gazeteye konuşan çevredeki köy sakinleri, yıllardır özellikle bazı gecelerde yoğun kötü kokudan şikayet ettiklerini anlattı. Yolçatı köyünde yaşayan Kemalettin Özenç, kokunun özellikle rüzgarsız havalarda arttığını belirterek, "Koku hafif değil, insanı boğuyor. Bazen aileler gece yarısına kadar dışarıda kalıyor. İçeri girdiğinizde bile kaçamıyorsunuz" dedi.

Guardian muhabirlerinin uydu görüntülerini gösterdiği İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki İSTAÇ’ın Silivri tesisindeki yetkililerden Fatih Arslan ise salımın, atık dökümü tamamlandıktan sonra henüz üzeri kil tabakasıyla kapatılmamış bölgelerden kaynaklanabileceğini söyledi. Arslan, "Bunun gerçekleşmesi kaçınılmaz. Elbette iyileştirmeler yapmamız gerekiyor" ifadesini kullandı. Tesiste, atıklardan oluşan metanın enerji üretiminde kullanılmak üzere saatte yaklaşık 6 bin metreküpünün toplandığı bildirildi.

COP31 öncesi metan vurgusu

The Guardian, bulguların Türkiye’nin kasım ayında Antalya’da ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 öncesinde gündeme geldiğine dikkati çekti. Türkiye’nin COP31 kapsamında "sıfır atık" ve metan emisyonlarının azaltılmasını eylem gündeminin öncelikli başlıkları arasında gösterdiği hatırlatıldı. 

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve Murat Kurum’un zirveye katılması beklenen 196 ülkeye gönderdiği mektupta, "Metan emisyonlarını azaltmak, kısa vadeli sıcaklık artışını yavaşlatmanın en hızlı ve en etkili stratejileri arasındadır. Bu nedenle atık sektörü, iklim açısından hızlı kazanımlar sağlamak için kritik bir fırsat sunmaktadır" ifadelerini kullandığı aktarıldı.

Haberde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da haziran ayında yaptığı açıklamada atık yönetimini öncelikli alanlardan biri olarak nitelendirdiği, Emine Erdoğan’ın ise uluslararası platformlarda sıfır atık ve metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik çalışmalarıyla öne çıktığı belirtildi. Guardian, Türkiye’nin 2030 yılına kadar küresel metan emisyonlarında yüzde 30 azaltım hedefleyen ve 159 ülkenin katıldığı Küresel Metan Taahhüdü’ne taraf olmadığını da kaydetti. Gazete, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler’e sunduğu resmi sera gazı envanterinde de atık sektöründeki emisyonların önemli nedenlerinden biri olarak "düzenli depolama alanlarından metan gazının atmosfere kontrolsüz salımı"nın gösterildiğini bildirdi.

Gazetenin haberinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın, Türkiye’deki yüksek metan salımı yapan tesislere ilişkin soruları yanıtlamadığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin de Silivri’deki metan emisyonlarına ilişkin soruları yanıtlamadığı ve tesiste fotoğraf çekilmesine izin vermediği belirtildi.

 

ANKA

Haberde, İstanbul Silivri’deki depolama sahasında saatte ortalama 7,4 ton, Şile’deki tesiste ise saatte yaklaşık 4 ton metan salımı tespit edildiği belirtildi
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 10:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Eylül enflasyonu açıklandı
Kısa haberler
Type: 
SEO Title: 
The Guardian: Türkiye’deki bazı çöp depolama alanlarında dünyanın en yüksek metan salımlarından bazıları tespit edildi
copyright Independentturkish: 

Brezilya'da değişim talebi, Lula'nın önündeki sınav

Flávio Bolsonaro'nun başkanlık seçiminin ilk turunu önde tamamlaması, Lula'nın yeniden seçilme arayışını daha zorlu bir aşamaya taşıdı. Ancak sandık, ülkenin yönünü belirleyecek son sözü henüz söylemedi. Lula'nın şimdi 3 hafta içinde hükümetinin kazanımlarını savunmanın yanında, mevcut gidişattan memnun olmayan seçmene gelecek için ikna edici bir seçenek sunması gerekiyor.


İlk turda değişen denge

Brezilya'da 4 Ekim'de yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda, sayımın yüzde 99,99'u tamamlandığında Liberal Parti'nin adayı senatör Flávio Bolsonaro geçerli oyların yüzde 47,03'ünü, İşçi Partisi'nin adayı Devlet Başkanı Lula da Silva ise yüzde 45,16'sını aldı. Aralarındaki fark yaklaşık 2,2 milyon oy oldu. Hiçbir adayın ilk turda seçilmek için gereken çoğunluğa ulaşamaması nedeniyle başkanlık yarışı 25 Ekim'de yapılacak ikinci turda sonuçlanacak.

Ortaya çıkan tablo, 4 yıl öncesindeki sıralamayı tersine çevirdi. Lula, 2022'de ilk turu yüzde 48,43 ile önde tamamlamış, o dönemde yeniden seçilmek isteyen Jair Bolsonaro yüzde 43,20'de kalmıştı. Bu kez görevdeki başkan Lula, karşısında ise eski rakibinin oğlu bulunuyor. Lula'nın oy oranı önceki seçimin ilk turuna göre yaklaşık 3,3 puan gerilerken, Flávio babasının o dönemde aldığı oy oranını yaklaşık 3,8 puan aştı. Bu karşılaştırma seçmenlerin doğrudan bir adaydan diğerine geçtiğini göstermese de 2 siyasi hareket arasındaki dengenin değiştiğine işaret ediyor.

Önceki yazıda, Lula'nın sosyal ve ekonomik kazanımlarının neden daha belirgin bir seçmen desteğine dönüşmediğini sormuştuk. İlk turun sonucu bu soruyu daha da önemli hâle getirdi. Lula geniş bir seçmen desteğini koruyor; ancak hükümetinin bilançosu onu yarışın başına taşımaya yetmedi. Bunun nedenlerini anlamak için ekonomik göstergelerle birlikte seçmenin gündelik yaşamını, hükümete ilişkin değerlendirmelerini ve gelecek beklentilerini incelemek gerekiyor.


Kazanımlar neden yetmedi?

Bu sorunun yanıtını ararken, ekonomik göstergelerdeki iyileşmeyle ailelerin gündelik yaşamındaki rahatlamayı birbirinden ayırmak gerekiyor. İşsizliğin azalması veya enflasyonun yavaşlaması, geçmiş yıllarda yükselen fiyatların aile bütçesi üzerindeki baskısını kendiliğinden ortadan kaldırmıyor. Borç ödemeleri ve yüksek kredi maliyetleri de gelirdeki artışın harcamalara yansımasını sınırlayabiliyor. Reuters'ın seçim öncesindeki haberinde aktardığı eylül ayı Quaest araştırmasına göre, Brezilyalıların yaklaşık yarısı ekonominin son 1 yılda kötüleştiğini düşünürken, iyileştiğini söyleyenlerin oranı yüzde 19'da kalıyordu. Bu veri, hükümetin savunduğu bilanço ile toplumun önemli bir kesiminin ekonomik değerlendirmesi arasındaki mesafeyi gösteriyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu mesafeyi yalnızca hükümetin başarılarını yeterince anlatamamasıyla açıklamak eksik olur. Seçmen, ülke ekonomisindeki gelişmeleri kendi alışverişi, ödediği faturalar ve ay sonunda elinde kalan para üzerinden de değerlendiriyor. Sosyal desteklerden yararlanmak, mevcut yaşam koşullarından memnun olmakla aynı anlama gelmediği gibi, geçmişteki kazanımları takdir etmek de hükümete yeniden oy vermeyi zorunlu kılmıyor. Bu açıdan Lula'nın karşılaştığı güçlük, elde edilen sonuçları görünür kılmak kadar, iyileşmenin neden bazı hanelerde yeterince hissedilmediğine yanıt verebilmek.

Güvenlik de bu değerlendirmenin dışında değil. Seçim kampanyasında hayat pahalılığıyla birlikte suç ve yolsuzluk tartışmaları öne çıktı. Ancak bu başlıkların her birinin oy tercihinde ne kadar etkili olduğunu yalnızca sandık sonuçlarından çıkarmak mümkün değil. İlk turun gösterdiği, Lula'nın geniş desteğini korumasına rağmen mevcut bilançosuyla rakibinin önüne geçemediği. İkinci turda bu bilanço, gündelik sorunlara ve gelecek beklentilerine vereceği yanıtlarla birlikte değerlendirilecek.


Bolsonaro hareketinin eyaletlerdeki gücü

Flávio'nun ilk tur liderliği, eyaletlerdeki sonuçlarla birlikte değerlendirildiğinde daha geniş bir siyasi anlam kazanıyor. São Paulo'da Cumhuriyetçiler partisinin adayı Tarcísio de Freitas, İşçi Partisi'nin adayı Fernando Haddad'ı geniş farkla geçerek ilk turda yeniden seçildi. Tarcísio'nun arkasındaki ittifakın Bolsonaro'nun Liberal Partisi'nin yanında merkez ve sağdaki farklı partileri bir araya getirmesi, Lula'nın karşısındaki rekabetin Bolsonaro ailesinin doğrudan destekçileriyle sınırlı olmadığını gösteriyor.

Güney eyaletlerinde de Liberal Parti önemli kazanımlar elde etti. Rio Grande do Sul'da partinin adayı Zucco, geçerli oyların yüzde 58,05'ini alarak valiliği ilk turda kazandı. Santa Catarina'da ise Carol de Toni ve Jair Bolsonaro'nun oğlu Carlos Bolsonaro, Senatodaki iki sandalyeye seçildi. Bu sonuçlar, Bolsonaro hareketinin başkanlık yarışının ötesinde, eyalet yönetimlerinde ve ulusal yasama organında da güçlü bir karşılığı bulunduğunu ortaya koyuyor.

Bu kazanımların Flávio açısından önemi, ikinci tur kampanyasında yerel örgütlenme ve siyasi destek sağlayabilecek olmaları. Bununla birlikte, sağdaki bütün aktörleri aynı hedeflerle hareket eden tek bir blok olarak görmek yanıltıcı olur. Valilerin kendi seçmen tabanları, bölgesel öncelikleri ve ulusal siyasete ilişkin hesapları bulunuyor. Bir valilik adayına verilen oy da kendiliğinden Flávio'ya verilmiş bir başkanlık oyu sayılmaz.

Lula'nın İşçi Partisi ise Bahia, Ceará ve Piauí'de valilikleri ilk turda korudu. Dolayısıyla ortaya çıkan tablo, solun ülke genelinde silinmesinden çok, farklı siyasi güçlerin bölgesel dayanaklarını koruduğu bir rekabete işaret ediyor. 2. turda bu yerel güçlerin seçmeni sandığa taşıma ve adaylara destek sağlama kapasitesi, ulusal kampanyanın önemli unsurlarından biri olacak.


İkinci turda kim, kimi ikna edecek?

İkinci turda adayların önündeki temel mesele, ilk turda kendilerine oy vermeyen seçmenlere ulaşmak olacak. Burada sandığa katılımın boyutu da önemli. Seçim gecesi açıklanan verilere göre yaklaşık 158,7 milyon kayıtlı seçmenin yüzde 78,92'si, yani yaklaşık 125 milyon kişi oy kullandı. Yüzde 21,08'i, yaklaşık 33,4 milyon seçmen ise sandığa gitmedi. Başka bir ifadeyle, kayıtlı her 5 seçmenden biri ilk turda oy kullanmadı.

İki aday arasındaki farkın yaklaşık 2,2 milyon oy olduğu düşünüldüğünde, katılımdaki değişimin önemi daha iyi anlaşılıyor. Ancak sandığa gitmeyenleri tek bir siyasi eğilimin temsilcisi veya adaylardan birinin hazır seçmen kitlesi olarak görmek yanlış olur. Oy kullanmamanın siyasi isteksizlikten ulaşım ve sağlık sorunlarına kadar farklı nedenleri olabilir. Bu nedenle kampanyaların görevi, kararsız seçmeni ikna etmenin yanında, kendilerine yakın olduğu hâlde ilk turda oy kullanmayanları da harekete geçirmek olacak.

Diğer adaylara yönelen seçmenler de birlikte hareket eden bir topluluk oluşturmuyor. Kimileri hükümete karşı çıkarken Bolsonaro ailesine de mesafeli duruyor olabilir; kimileri ise kendi önceliklerine daha yakın bir program arıyor olabilir. Elenen adayların vereceği destek, seçmenlerinin aynı tercihi yapacağını garanti etmiyor. Partiler arasındaki anlaşmalar kadar, bu anlaşmaların seçmende bulacağı karşılık da önem taşıyacak.

Lula açısından güçlük, hükümetine yönelik eleştirileri ciddiye alırken kendi siyasi çizgisini koruyabilmek. İlk turda başka adaylara oy veren veya sandığa gitmeyen seçmeni kazanmak için yeni dönemin mevcut sorunlara nasıl karşılık vereceğini somutlaştırması gerekecek. Geçim ve güvenlik konusunda uygulanabilir öneriler sunmak, geçmişteki başarıları hatırlatmak kadar önemli olacak. Bolsonaro hareketine karşı çıkmak da bu seçmenlerin tamamı için Lula'ya destek vermeye yeterli bir gerekçe olmayabilir.

Flávio'nun önündeki görev ise hükümete yönelik hoşnutsuzluğu kendi yönetimine duyulan güvene dönüştürmek. Değişim isteyen seçmenin, önerilen değişimin yönünden ve sonuçlarından da emin olması gerekiyor. Ekonomik vaatlerinin uygulanabilirliği, kamu güvenliğinde izleyeceği yöntemler ve demokratik kurumlarla kuracağı ilişki bu açıdan önem taşıyacak. İkinci turun sonucunu, iki aday arasında tercihini değiştirenler kadar, bu kez sandığa gitmeye karar veren seçmenler de etkileyebilir.


Başkanlığı kazanmak, yönetmeye yetecek mi?

İkinci turda kim kazanırsa kazansın, vaatlerini uygulayabilmek için Kongre'de destek bulması gerekecek. Brezilya'da ulusal yasama organı, Temsilciler Meclisi ve Senatodan oluşuyor. Başkanlık seçiminde elde edilen çoğunluk, bu iki mecliste aynı siyasi çoğunluğun bulunacağı anlamına gelmiyor. Bu nedenle seçim sonrası ittifaklar, yeni dönemin bütçesini ve reformlarını şekillendirecek.

Senatodaki sonuçlar, Lula açısından bu güçlüğün boyutunu ortaya koyuyor. Senatoda toplam 81 sandalye bulunuyor ve bu seçimde bunların 54'ü için oy kullanıldı. Seçim sonrası hesaplamalara göre, yeni seçilenlerle görev süresi devam edenler birlikte değerlendirildiğinde Bolsonaro'nun Liberal Partisi'nin 28, Lula'nın İşçi Partisi'nin ise 9 sandalyeye sahip olması bekleniyor. Partilerin ötesindeki siyasi dağılıma bakıldığında ise fark daha belirginleşiyor. Brezilyalı haber sitesi Poder360'ın senatörlerin siyasi eğilimlerine göre yaptığı değerlendirme, sağda 49, solda 27, merkezde 5 sandalye öngörüyor. Bu sınıflandırma, Flávio'nun destek bulabileceği sağ kesimin Senatoda çoğunluk oluşturabilecek büyüklüğe ulaştığını, Lula'nın ise soldaki desteğin ötesine geçmek zorunda kalacağını gösteriyor.

Lula'nın yeniden seçilmesi hâlinde, sağın ağırlık kazandığı Senatoda programına destek bulması, Temsilciler Meclisinde de gerekli çoğunlukları oluşturması gerekecek. Sosyal harcamaları korumak, gelir kaynaklarını artırmak veya ekonomik reformları ilerletmek, kendi partisinin dışındaki aktörlerle anlaşmasını gerektirebilir. Flávio'nun kazanması ise Liberal Parti'nin Senatodaki ağırlığı sayesinde ona elverişli bir başlangıç sağlayabilir. Bununla birlikte, sağ partiler arasındaki yakınlık her konuda uzlaşma anlamına gelmez; bütçe öncelikleri ve bölgesel çıkarlar pazarlık konusu olmaya devam eder.

Dolayısıyla seçmenin başkanlık için vereceği karar, yönetimin siyasi yönünü belirlerken Kongre'de kurulacak ittifaklar bu yönelimin ne ölçüde uygulanabileceğini gösterecek. Her iki aday için de seçim kampanyasında destek toplamakla hükümette sürdürülebilir bir çoğunluk oluşturmak farklı sınavlar olacak.


Latin Amerika'nın beklediği karar

Brezilya'nın ikinci turda vereceği karar, ülke sınırlarının ötesinde de önem taşıyor. Latin Amerika'nın en büyük ekonomisinde olası bir iktidar değişimi, bölgesel iş birliğinin önceliklerini ve büyük güçlerle ilişkilerin yönünü etkileyebilir. Flávio'nun ABD ile daha yakın ilişkiler kurma yaklaşımı ile Lula'nın farklı güç merkezleri arasında hareket alanını koruma arayışı, iki aday arasındaki dış politika farkının temelini oluşturuyor.

Lula'nın yeniden seçilmesi, ortakları çeşitlendirmeye dayalı dış politika çizgisinde devamlılık sağlayabilir. Flávio'nun kazanması ise Washington ile siyasi yakınlaşmaya daha fazla ağırlık verilmesi anlamına gelebilir. Ancak böyle bir yönelim, Brezilya'nın Çin'le ekonomik bağlarını kolayca geri plana atabileceği anlamına gelmez. Çin'in ülkenin başlıca ticaret ortağı olması, dış politika tercihlerinde üreticilerin ve ihracatçıların çıkarlarının da hesaba katılmasını gerektiriyor. Bu nedenle olası bir yönetim değişikliğinin kapsamını, kampanya söylemleri kadar ekonomik ilişkilerin getirdiği koşullar da belirleyecek.

Brezilya'nın dışarıda hangi yolu izleyeceğine, içeride seçmenin kime güveneceği karar verecek. Bu tercihte, ilk turda sandığa gitmeyenlerin ve ikinci tur için henüz kararını vermeyenlerin de önemli bir payı olabilir. Oy kullanmayan yaklaşık 33 milyon seçmenin sandıktan uzak kalma nedenleri farklı olsa da bir bölümünün bu kez oy vermesi, böylesine yakın bir yarışta sonucu değiştirebilir. Lula ve Flávio'nun önünde, kendi destekçilerine seslenmenin ötesinde bir görev var: Tereddüt edenlere, başka bir adaya oy verenlere ve ilk turda sandığa gitmeyenlere ulaşmak. Brezilya'nın vereceği son kararda, bu insanlara oylarının hayatlarında bir fark yaratabileceğini anlatabilmek belirleyici olabilir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Emre Tirakioğlu Independent Türkçe için yazdı
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 10:15
Main image: 

<p>Brezilya'da 4 Ekim'de yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda Flávio Bolsonaro ve Devlet Başkanı Lula da Silva oy kullandı. İki aday, 25 Ekim'deki ikinci turda yeniden karşı karşıya gelecek / Fotoğraf: Reuters</p>

related nodes: 
Brezilya'nın seçimi: Latin Amerika'nın dev ülkesi hangi yöne gidiyor?
Type: 
SEO Title: 
Brezilya'da değişim talebi, Lula'nın önündeki sınav
copyright Independentturkish: 

Eylül enflasyonu açıklandı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), piyasaların yakından takip ettiği eylül ayı enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,73 olarak gerçekleşti.

Tüketici fiyatlarındaki artış yılbaşından bu yana yüzde 24,32 olurken, 12 aylık ortalamalara göre artış yüzde 31,49 olarak kaydedildi.

Konut enflasyonu yüzde 40’a yaklaştı

Tüketim harcamaları içindeki ağırlığı yüksek üç ana gruptan gıdada yıllık fiyat artışı yüzde 27,62 oldu. Ulaştırma grubunda yıllık artış yüzde 35,10’a ulaşırken, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki artış yüzde 39,99’a çıktı.

Yıllık enflasyona en yüksek katkı 6,73 puanla gıda ve alkolsüz içecekler grubundan geldi. Ulaştırma grubunun katkısı 5,96 puan, konut grubunun katkısı ise 4,84 puan oldu.

Gıda fiyatları geriledi

Eylülde gıda ve alkolsüz içecek fiyatlarında aylık bazda yüzde 0,20 düşüş yaşandı.

Buna karşılık ulaştırma grubunda fiyatlar yüzde 2,79, konut grubunda ise yüzde 2,71 arttı. Bu üç grubun aylık enflasyona katkısı gıdada eksi 0,05 puan, ulaştırmada 0,49 puan ve konutta 0,33 puan olarak hesaplandı.

174 kalemin 133’ünde fiyat arttı

TÜFE kapsamında izlenen 174 alt harcama grubunun 133’ünde eylülde fiyat artışı görüldü. 35 alt grupta fiyatlar gerilerken, 6 grupta fiyat değişimi yaşanmadı.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi B olarak adlandırılan ve işlenmemiş gıda, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın hariç tutulan göstergede ise aylık artış yüzde 2,01 oldu.

Bu göstergenin yıllık artışı yüzde 29, yılbaşından bu yana artışı yüzde 23,40 olarak gerçekleşirken, 12 aylık ortalamalara göre artış yüzde 30,80 oldu.

Enflasyon beklentilerin altında kaldı

Ekonomistlerin eylül ayına ilişkin aylık enflasyon beklentileri yüzde 1,90 ile yüzde 2,60 arasında değişiyordu. Piyasa beklentilerinin ortalaması ise yüzde 2,18 seviyesindeydi.

TÜFE’nin beklenti doğrultusunda yüzde 2,18 artması halinde ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun yüzde 30,16’ya gerilemesi bekleniyordu.

Ağustos ayında TÜFE aylık bazda yüzde 1,84 artmıştı.

 

Independent Türkçe

TÜİK’in açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 arttı, yıllık enflasyon yüzde 29,73 olarak kaydedildi
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 10:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Eylül enflasyonu açıklandı
copyright Independentturkish: 

Gişede çakılan Digger için sıradışı reklam hamlesi

Warner Bros., izleyiciye nasıl sunacağını bir türlü kestiremediği ve pazarlamakta zorlandığı Alejandro G. Iñárritu imzalı Digger için yeni bir reklam yayımladı. Stüdyo bu kez farklı ülkelerdeki eleştirmenlerin övgülerini, ABD basınındaki olumsuz yorumlarla karşı karşıya getiriyor.

Reklam sanki şunu söylüyor: Dünyanın geri kalanı filme bayılıyor, Amerikalılarsa dehasını anlamıyor.

İnternette yayımlanan reklam, Tom Cruise'un canlandırdığı Digger Rockwell'in "Amerika, en karanlık dönemlerinde dünyanın yanında oldu" sözleriyle başlıyor. Riz Ahmed'in oynadığı karakter ise "Artık değil" diye karşılık veriyor.

Ardından eleştirmenlerin yorumları, ülkelerinin bayraklarıyla birlikte ekrana geliyor. İlk sırada, filmi "destansı, olağanüstü ve iğneleyici" diye niteleyen Meksikalı bir YouTuber var. Hemen sonrasında ABD bayrağı eşliğinde The Playlist'in "grotesk, kasıtlı olarak zevksiz" yorumu gösteriliyor.

Daha sonra Fransız bir eleştirmenin "bir zeka cevheri" diye övdüğü Digger için New York Post'un "kasıtlı olmadan kötü bir filme dönüşmüş" değerlendirmesi ekrana geliyor.


Tahminlere göre film, Kuzey Amerika'daki açılış hafta sonunu yaklaşık 8 milyon dolar hasılatla tamamladı. Bu rakam, stüdyonun zaten düşük olan 12 milyon ila 15 milyon dolarlık açılış tahmininin bile altında ve filmin yaklaşık 125 milyon dolarlık yapım bütçesinin çok uzağında.

Peki uluslararası basın Digger'ı gerçekten Amerikan basınından daha mı çok beğendi? 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu iddiada bir ölçüde doğruluk payı olabilir. Filmin Rotten Tomatoes'daki olumlu eleştiri oranı yüzde 51. Fransız değerlendirme sitesi AlloCiné'de ise 30 eleştirmenin verdiği puanların ortalaması 5 üzerinden 3,2.

Bu iki ölçüm doğrudan karşılaştırılamaz ancak Fransa'daki ortalama, eleştirmenlerin filme biraz daha sıcak yaklaştığını düşündürüyor. 

Britanya ve Avustralya'nın önde gelen bazı eleştirmenleri de filmi belirgin biçimde olumlu karşıladı. Bununla birlikte her iki ülkede de olumsuz görüş bildirenler vardı.

ABD'de cuma günü sinema çıkışında izleyicilerle yapılan CinemaScore anketinden ise hayli düşük bir not çıktı: C+.

Iñárritu, filmi Z kuşağı için çektiğini söylemişti. Açılış hafta sonunda bilet alanların yüzde 60'ı 18-34 yaş aralığındaydı; yüzde 70'inden fazlası ise erkekti.

Öte yandan Cruise, cumartesi günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda filme desteğini ve duyduğu gururu dile getirdi:

Digger artık sinemalarda ve bu filmi böylesine yetenekli sanatçılarla birlikte yaratma fırsatı bulduğum için büyük onur duyuyorum. Özverileri, emekleri ve kattıkları neşe için tüm oyunculara ve ekibe teşekkür ederim. Gerçekten unutulmaz bir deneyimdi ve ortaya çıkardığımız işle gurur duyuyorum.

Ancak filmin mali tablosu pek iç açıcı görünmüyor. Deadline'a konuşan çok sayıda kaynağa göre Digger, dünya genelinde 50 milyon dolar hasılata ulaşmayı başarsa bile yaklaşık 150 milyon dolar zarar edebilir.

Pandemi sonrasında sonbaharda gösterime giren bazı yüksek bütçeli filmler de benzer gişe başarısızlıkları yaşamıştı. 

Bunlardan biri, geçen yıl gösterime giren ve Dwayne Johnson'ın başrolünü üstlendiği Dövüş Efsanesi'ydi (The Smashing Machine). 

Bir diğeri ise Margot Robbie, Christian Bale ve John David Washington'ın rol aldığı, 2022 yapımı absürt dönem filmi Amsterdam'dı. Her iki filmin de Kuzey Amerika'daki açılış hasılatı 10 milyon doların altında kalmıştı.


Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Deadline

Derleyen: Nazlı Erdol

Tom Cruise "Ortaya çıkardığımız işle gurur duyuyorum" diyor
Pazartesi, Ekim 5, 2026 - 10:00
Main image: 

<p>64 yaşındaki&nbsp;Tom Cruise, Digger'da filme ismini veren ve "insanlığın kurtarıcısı" olduğunu kanıtlamaya çalışan göbekli ve kel petrol milyarderi Digger Rockwell rolünde (Warner Bros.)</p>

related nodes: 
19 yılın en kötüsü: Tom Cruise'un 125 milyon dolarlık filmi gişede battı
Tom Cruise'un yeni filmine iki yayından sıfır puan
Anne Hathaway, gişede Tom Cruise'u geride bırakmaya hazırlanıyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Gişede çakılan Digger için sıradışı reklam hamlesi
copyright Independentturkish: 

Foucault nasıl Foucault oldu?

Michel Foucault’yu yalnızca yayımlanmış kitaplarından okumak, onun düşüncesini tamamlanmış, kendi içinde tutarlı ve başından beri belirlenmiş bir yapı gibi görme riskini taşıyor. Oysa düşünce, çoğu zaman kitapların yayımlanmasından çok daha önce başlıyor: Okunan metinlerde, alınan notlarda, yarım bırakılan taslaklarda, ders hazırlıklarında, başka düşünürlerle tartışmalarda ve kimi zaman terk edilen sorularda.

Stuart Elden’in “Foucault’nun Arkeolojis”i tam olarak bu görünmeyen bölgeye yöneliyor. Kitap, Foucault’nun düşüncesini yalnızca yayımlanmış eserleri üzerinden açıklamak yerine, o eserlerin gerisindeki çalışma sürecini izlemeye çalışıyor. Elden’in incelediği dönem, 1961’de “Deliliğin Tarihi”nin yayımlanmasından Foucault’nun 1970’te Collège de France’a seçilmesine kadar uzanıyor. Ancak bu tarih aralığı basit bir kronolojik çerçeve olmaktan çok, Foucault’nun düşünsel oluşumunun izini sürebilmek için seçilmiş bir alan.
 

Fotoğraf: Indpendent Türkçe


Elyazmaları, ders notları, okuma kayıtları, taslaklar, mektuplar, editoryal çalışmalar ve tamamlanmamış projeler, Elden’in temel malzemesini oluşturuyor. Böylece karşımıza yalnızca kitaplarını yazmış bir Foucault değil; okuyan, sınıflandıran, not alan, ders veren, fikirlerini değiştiren, bazı soruların peşinden gidip sonra onları terk eden bir araştırmacı çıkıyor.

Bu nedenle Ayrıntı Yayınları’nıdan çıkan “Foucault’nun Arkeolojisi”, yalnızca Foucault hakkında yazılmış bir kitap değil. Aynı zamanda bir düşüncenin nasıl oluştuğuna, bir entelektüel projenin nasıl şekillendiğine ve yayımlanmış metinlerin gerisinde ne kadar büyük bir çalışma alanının bulunduğuna dair bir araştırma.

Bitmiş eserlerin arkasındaki hareket

Foucault’nun eserlerini geriye doğru okuduğumuzda, “Deliliğin Tarihi”, “Kelimeler ve Şeyler” ve “Bilginin Arkeolojisi” kolaylıkla birbirini tamamlayan bir düşünce programının aşamaları gibi görülebilir.

Bu okuma bütünüyle yanlış değildir. Fakat yayımlanmış kitapların düzenli yapısı, düşüncenin oluşumundaki dağınıklığı görünmez kılabilir. Elden’in arşiv çalışmasının en önemli sonuçlarından biri burada ortaya çıkıyor. Arşiv, sonradan kurulmuş olan düşünsel bütünlüğü bir ölçüde dağıtıyor. Bir kitabın arkasında tek bir düşünce çizgisi değil; farklı ihtimaller, geri dönüşler, vazgeçilen projeler ve yeniden formüle edilen sorular bulunuyor.

Bu durum, Foucault’nun düşüncesini zayıflatmıyor. Tam tersine, onu daha anlaşılır hale getiriyor.

Çünkü düşünceyi yalnızca sonuçlarından hareketle değerlendirdiğimizde, düşünürün geçmişteki adımlarını bugünkü kavramlarının bilgisiyle yeniden yorumlama eğiliminde oluyoruz. Oysa arşiv bize, düşünürün henüz neye ulaşacağını bilmediği bir dönemi gösteriyor. Başka bir ifadeyle Elden, Foucault’yu yalnızca Foucault olduktan sonra değil, Foucault’ya dönüşürken izliyor. Bu, kitabın temel metodolojik gücü.

Fotoğraf: AFP


Arkeolojiyi Foucault’ya uygulamak

Burada ilginç bir paradoks var. Foucault, tarihsel dönemleri ve bilgi biçimlerini incelerken görünürde kendisinden bağımsız, doğal ve değişmez kabul edilen yapıların nasıl oluştuğunu araştırmıştı. Elden ise benzer bir soruyu Foucault’nun kendisine yöneltiyor: Bir düşünür nasıl “Foucault” olur?

Dolayısıyla kitabın başlığındaki “arkeoloji” yalnızca Foucault’nun yöntemine gönderme yapan akademik bir kavram değil. Aynı zamanda kitabın çalışma biçimini açıklıyor. Elden, düşüncenin yüzeyinde duran büyük kavramların altına inerek onların oluşum koşullarını araştırıyor.

Bu nedenle yayımlanmış kitaplar kadar yayımlanmamış malzeme de önem kazanıyor. Çünkü düşüncenin yalnızca son biçimi değil, oluşum süreci de araştırmanın konusu haline geliyor. Bu yaklaşım, Foucault’nun eserlerini kutsallaştırmadan okumaya da imkân veriyor. Büyük düşünürlerin eserleri çoğu zaman sonradan bir bütünlük kazanır. Okur, yayımlanmış metinlerin geriye dönük bilgisiyle düşünürün bütün yolunu sanki başından beri belliymiş gibi algılar. Elden’in kitabı bu yanılsamayı kırıyor. Foucault’nun düşüncesi burada hazır bir sistem değil, sürekli hareket halinde olan bir araştırma pratiği olarak beliriyor.

Keskin kopuşların ötesinde

Foucault hakkında yapılan yorumların önemli bir bölümü onun düşüncesini dönemlere ayırır: Arkeoloji, soybilim ve özne/etik çalışmaları.

Bu ayrımlar, Foucault’nun düşünsel yönelimlerini anlamak bakımından kuşkusuz işlevsel. Ancak bu ayrım, düşüncenin içindeki geçişleri fazla keskinleştirdiğinde, farklı dönemlerde yeniden ortaya çıkan soruları ve aralarındaki süreklilikleri perdeleyebiliyor. elden’in çalışması, tam da bu sınırların ne kadar geçirgen olduğunu göstermesi bakımından önemli.

Daha sonraki Foucault’nun sorularının bir bölümünün erken dönemlerde izlerine rastlanabiliyor. Aynı şekilde 1960’ların Foucault’sunu yalnızca “söylem”, “bilgi” ve “yapı” sorunlarıyla ilgilenen bir düşünür olarak tanımlamak da yetersiz kalıyor.

Bu noktada kitap, Foucault’nun düşüncesindeki süreklilikleri kopuşlardan daha önemli hale getirmiyor; fakat kopuşların arkasında devam eden soruları görünür kılıyor. Çünkü bir düşünürün değişmesi, önceki sorularını bütünüyle terk ettiği anlamına gelmeyebilir. Bazen aynı soru farklı bir kavramsal araçla yeniden sorulur. Foucault’da da tarih, bilgi, hakikat, iktidar ve özne meselelerinin zaman içinde farklı biçimler aldığı görülür.

Tunus: Düşüncenin siyasal zemini

Kitabın dikkat çekici bölümlerinden biri Foucault’nun Tunus deneyimine ayrılıyor. Tunus, Foucault’nun biyografisinde çoğu zaman Paris merkezli entelektüel hayatının dışında kalan bir dönem olarak okunabilir. Elden ise bu deneyimi düşünsel gelişiminin daha geniş bağlamı içinde değerlendiriyor.

Fotoğraf: AFP


Burada önemli olan yalnızca Foucault’nun Tunus’ta bulunmuş olması değil; akademik ve teorik çalışmanın siyasal deneyimlerle temas ettiği bir alanın ortaya çıkması. Bu nedenle Foucault’nun 1970’lerdeki siyasal müdahalelerini, önceki düşünsel hayatından tamamen kopmuş yeni bir dönem olarak değerlendirmek güçleşiyor. Foucault’nun siyasetle ilişkisi, arşivde geriye doğru izlenebilen bir oluşum süreci olarak beliriyor.

Bu aynı zamanda düşünürün siyasetle ilişkisini yalnızca doğrudan politik metinlerinde aramanın yetersizliğini gösteriyor. Bir düşünürün siyasal duyarlılığı, bazen kavramlarından önce deneyimlerinde ve bulunduğu entelektüel ortamlarda şekillenebiliyor.

Nietzsche’nin erken izi

Elden’in çalışmasının bir başka önemli tarafı Foucault’nun Nietzsche ile ilişkisini daha geniş bir zaman aralığında ele alması. Foucault’nun Nietzsche okuması çoğu zaman 1970’lerdeki soybilim tartışmalarıyla birlikte düşünülür. Oysa Elden, Nietzsche’nin Foucault’nun düşüncesindeki izlerinin daha erken dönemlere uzandığını gösteriyor.Bu durum, Foucault’nun tarih anlayışını anlamak açısından da önemli.

Nietzsche, tarihin kesintisiz bir ilerleme hikâyesi olarak okunmasına karşı başka bir tarih düşüncesinin imkânını açmıştı. Foucault’nun daha sonraki çalışmalarında da tarih, kökeni bulup bugünü açıklayan doğrusal bir anlatı olmaktan çıkar; farklı bilgi biçimlerinin, pratiklerin ve iktidar ilişkilerinin oluşumunu araştıran bir alana dönüşür.

Dolayısıyla Foucault’nun Nietzsche ile ilişkisini yalnızca soybilim kavramının ortaya  çıktığı döneme sıkıştırmak, bu entelektüel ilişkinin oluşum sürecini eksik bırakabilir. Elden’in katkısı tam da burada belirginleşiyor: Sonraki Foucault’nun kavramlarını erken Foucault’ya mekanik biçimde geri taşımak yerine, arşiv üzerinden bu bağlantıların nasıl kurulduğunu göstermeye çalışıyor.

Yapısalcılık meselesi

Foucault’nun entelektüel konumunu anlamaya çalışırken yapısalcılık da önemli bir başlık. Onu yapısalcılığın içine yerleştirmek belirli açılardan anlaşılır olsa da bu sınıflandırma Foucault’nun düşünsel hareketliliğini açıklamakta yetersiz kalabilir.

Foucault, dönemin entelektüel atmosferinden bağımsız değildi; fakat o atmosferin içinde kendi sorularını yeniden kuruyordu. Elden’in arşiv çalışması bu nedenle “Foucault yapısalcı mıydı?” gibi basit bir sınıflandırma sorusundan daha ilginç bir yere götürüyor okuru. Asıl soru, Foucault’nun dönemin entelektüel araçlarını nasıl kullandığı ve onları hangi noktada dönüştürdüğü. Bu yaklaşım, Foucault’nun düşüncesini ait olduğu bir “okul” üzerinden tanımlamak yerine, farklı düşünce gelenekleriyle kurduğu ilişkiler üzerinden okumayı mümkün kılıyor.

Düşünürün çalışma masası

Kitabın belki de en etkileyici yanı, Foucault’yu bir “deha” anlatısının içinden çıkarması.

Foucault burada yalnızca büyük kitapların yazarı değil. Aynı zamanda okuyan, ders hazırlayan, not tutan, belgeleri sınıflandıran, farklı metinler arasında bağlantılar kuran ve kendi düşüncesini yeniden yeniden düzenleyen bir araştırmacı.

Bu ayrıntıların önemi küçümsenmemeli. Çünkü düşüncenin üretimini yalnızca sonuç üzerinden değerlendirmek, entelektüel emeği görünmez hale getirir. Oysa bir kitabın ortaya çıkması, çoğu zaman yayımlanmış metinde görülmeyen uzun bir hazırlık sürecini gerektirir. Elden, Foucault’nun çalışma masasını bu anlamda düşüncenin laboratuvarına dönüştürüyor.

Dersler de burada özel bir önem kazanıyor. Foucault’nun Collège de France öncesindeki öğretim faaliyetleri, yalnızca akademik görevler olarak değil, düşüncesini sınadığı ve yeniden kurduğu alanlar olarak okunabiliyor. Bir düşüncenin sınıfta nasıl değiştiği, hangi kavramların öne çıktığı, hangi soruların geri plana çekildiği; yayımlanmış bir kitabın tamamlanmış yapısından farklı bir hareketlilik sunuyor.

Fotoğraf: AP
 

Arşiv düşünürü nasıl değiştiriyor?

Arşivle çalışmanın önemli sonuçlarından biri de düşünürü daha az “kusursuz” hale getirmesi. Buradaki kusursuzluk sözcüğü, düşünsel bir yargıdan çok anlatı biçimini ifade ediyor. Büyük düşünürlerin sonradan oluşturulan portrelerinde tereddütlere, başarısız girişimlere ve terk edilmiş fikirlere fazla yer verilmez. Sonuçta ortaya, neyi aradığını başından beri bilen bir düşünür imgesi çıkar.

Oysa Elden’in Foucault’su zaman zaman ne aradığını kendisi de araştıran bir düşünür. Bu, Foucault’nun önemini azaltmıyor. Tersine, düşünsel üretimin gerçek doğasına ilişkin daha inandırıcı bir tablo ortaya koyuyor. Bir düşünürün değerini, bütün cevaplara baştan sahip olmasında değil, sorularını değiştirebilme ve yeniden kurabilme kapasitesinde aramak mümkün hale geliyor.

Foucault’yu yeniden okumak

“Foucault’nun Arkeolojisi”,  Foucault’nun temel kavramlarını yeniden açıklamaktan çok, bu kavramların hangi çalışma süreçlerinden geçerek ortaya çıktığını gösteriyor. Bu açıdan Foucault’nun eserleri bir kez daha okunmayı hak ediyor. Bu yeniden okuma çağrısı, Foucault’nun doğumunun 100. yılına denk gelmesi nedeniyle bugün ayrı bir anlam kazanıyor. Foucault’nun düşüncesinin Türkiye’de yeniden dolaşıma girdiği bu dönemde, Ayrıntı Yayınları da Foucault serisini yeni kitaplarla genişletiyor. Yayınevi, Kelimeler ve Şeyler, Bilginin Arkeolojisi, Delilik, Dil Edebiyat, Foucault Kendine Karşı ve Hermafroditler kitaplarını Türkçeye kazandıracak.

Bu yayınlar, Foucault’nun düşüncesini yalnızca en çok bilinen eserleri üzerinden değil, farklı dönemleri, kavramları ve entelektüel uğrakları üzerinden yeniden takip etme imkânı sunuyor. Dolayısıyla yüzüncü yıl, yalnızca bir anma vesilesi olmaktan çıkıp Foucault’nun nasıl düşündüğünü, düşüncesinin hangi koşullarda biçimlendiğini ve bugün neden hâlâ yeniden okunabildiğini tartışmak için de bir fırsata dönüşüyor.

Bu okuma biçimi, Foucault’nun düşüncesindeki süreklilikleri ve dönüşümleri daha görünür kılıyor. “Deliliğin Tarihi”nden “Kelimeler ve Şeyler”e, oradan “Bilginin Arkeolojisi”ne uzanan hat, artık düz bir ilerleme çizgisi gibi görünmüyor. Daha çok farklı patikaların kesiştiği, bazı yolların terk edildiği, bazılarının yeniden açıldığı bir düşünsel araziye benziyor.

Elden’in “arkeoloji”si de tam olarak bu arazinin haritasını çıkarmaya çalışıyor. Ve geriye tamamlanmış bir anıt değil, hâlâ kazısı sürdürülen bir düşünce alanı bırakıyor.

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Elyazmaları, ders notları, taslaklar ve entelektüel temaslar üzerinden ilerleyen Foucault’nun Arkeolojisi, düşünceyi tamamlanmış bir sistemden çok, sürekli değişen bir araştırma alanı olarak yeniden kuruyor
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AFP</p>

Type: 
SEO Title: 
Foucault nasıl Foucault oldu?
copyright Independentturkish: 

Mezitli soruşturmasında imar ağı iddiası: Paralar 5 kişi arasında paylaşılmış

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen yolsuzluk soruşturması kapsamında incelenen Mezitli Belediyesinin imar dosyalarında usulsüzlük tespit edildi.

Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ve Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer'in de aralarında olduğu 59 şüphelinin 1 Ekim'de gözaltına alındığı soruşturmalarda yeni bilgilere ulaşıldı.

Soruşturma dosyalarında, gözaltına alınan Mezitli Belediye Başkan Yardımcısı Atilla Küsbeci ile belediyenin imar biriminde görev yapan eşi Merve Gözde Küsbeci'nin kritik imar dosyalarında birlikte yer aldığı belirlendi.

Dosyada, para karşılığında imar değişikliği yapıldığı, otellerdeki imar aykırılıklarına müdahale edilmediği, aylık 50 bin lira ödeme istendiği ve bir firma temsilcisinden 5 milyon lira rüşvet talep edildiği yönünde beyanlar yer aldı.

Soruşturma dosyasında, 2024 ve 2025 yıllarında Davultepe ve Tece bölgelerinde yürütülen imar çalışmalarında bazı arsa sahipleriyle para karşılığında anlaşmalar yapıldığına ilişkin beyanlara yer verildi.

Dosyadaki anlatımlarda, normal şartlarda arsa sahiplerinden yüzde 38-40 oranında arsa payı alınması gerekirken farklı bir yöntem uygulandığı belirtildi.

Soruşturma dosyasına giren gizli tanık beyanında, Atilla Küsbeci'nin, Serkan Şahin ve Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer adına arsa sahipleriyle görüştüğü, para veren kişilerin arsalarında imar yoğunluğunun artırıldığı veya lehlerine imar değişiklikleri yapıldığı iddiası yer aldı.

Paralar 5 kişi arasında paylaşılmış

Dosyadaki anlatımlara göre, arsa sahiplerinden alınan paralar Serkan Şahin tarafından nakit olarak toplandı.

Paraların Ahmet Serkan Tuncer ve Atilla Küsbeci'nin de yer aldığı 5 kişi arasında paylaştırıldığı yönünde ifadeler, soruşturma dosyasına girdi.

Bu sisteme örnek olarak bazı isimlere de yer verilen dosyada, para vermelerinin ardından bu kişilerin lehlerine imar değişiklikleri yapıldığı belirtildi.

Belediyenin iştiraki bir şirket üzerinden gerçekleştirilen doğrudan temin ve ihalelere ilişkin bilgilerin bulunduğu dosyada, Kubilay Özsoy'un bu işlemler üzerinden 28 milyon lira usulsüz kazanç elde ettiği, bu parayla Ahmet Serkan Tuncer'in Gama Konutları'ndan bir ev aldığı yönünde beyana yer verildi. Söz konusu konutun Tuncer yerine Kubilay Özsoy adına kaydedildiği belirtildi.

Soruşturma dosyasında, Atilla ve Merve Gözde Küsbeci'nin isimlerinin birlikte geçtiği iki otele ilişkin imar işlemleri de yer aldı.

Dosyada, otellerde imara aykırı bölümler bulunmasına rağmen belediyenin bu alanlara müdahale etmediği yönünde tanık beyanları bulunduğu öğrenildi.

Atilla Küsbeci ile eşinin otellerin imar işlemlerini onayladıkları, imara aykırı bölümlere ilişkin belediyeye ulaşan şikayetleri işleme koymadıkları ve sağlanan menfaatten pay aldıkları yönündeki tanık beyanı da dosyada yer aldı.

Dosyaya, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden söz konusu otellere ilişkin alınan kayıtlar da eklendi.

"Nakit para, döviz ve altına çevrildi" iddiası

Atilla Küsbeci hakkındaki dosyada, imar işlemlerinden elde edildiği belirtilen nakit paranın finansal sisteme nasıl dahil edildiğine ilişkin anlatımlara da yer verildi.

Küsbeci'nin nakit parasının bir tarım firması üzerinden finansal sisteme sokulduğu ve daha sonrasında döviz bürosu ve kuyumcu üzerinden avro ve altına çevrildiği, ayrıca Küsbeci'nin babası adına araziler alındığı iddia edildi.

Hak ediş için 50 bin lira rüşvet

Soruşturma dosyasında şüpheli sıfatıyla ifadesi yer alan bir müteahhit de hak edişlerini alabilmesi için Belediye Başkanı Tuncer'in kendisini telefonla aradığını ve Tuncer'in danışmanına her ay 50 bin lira ödeme yapması gerektiğini söylediğini öne sürdü.

Bir inşaat temsilcisinin ifadesinde ise şirketinin imar ve ruhsat işlemleri sırasında Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer ile Başkan Yardımcısı Atilla Küsbeci'nin kendisinden 5 milyon lira rüşvet istediğini ve konuyla ilgili CİMER'e başvuruda bulunduğunu iddia ettiği öğrenildi.

Söz konusu parayı vermediğini öne süren inşaat temsilcisinin, yapı ruhsatını alabildiğini ancak inşaattan iki kez tadilat projesi istendiğini anlattığı belirtildi.

Savcılığın yaptığı araştırmada, Mezitli Belediyesi kayıtlarında söz konusu parsel için 29 Nisan 2026'da yeni yapı ruhsatı, 30 Temmuz 2026'da ise tadilat amaçlı yapı ruhsatı düzenlendiği tespit edildi.

İfadesinde dönemin ruhsat şefinin şantiyesine geldiğini anlatan inşaat temsilcisinin, görüşmenin ardından talep edilen paranın bir bölümünü hazırladığını ve 19 Ağustos 2026'da 100 bin lira nakit parayla Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şubesine gittiğini söylediği belirtildi.

Dosyada, paranın polise teslim edildiği ve banknotların seri numaralarının kayıt altına alındığı ifade edildi.

İnşaat temsilcisinin, ifadesinde, ruhsat şefine bildireceği yer ve zamanda bu parayı teslim etmeye hazır olduğunu söylediğini iddia ettiği öğrenildi.

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca, Büyükşehir Belediyesi ile Mezitli ve Yenişehir belediyelerine yönelik yürütülen yolsuzluk soruşturmaları kapsamında 1 Ekim'de eş zamanlı operasyon düzenlenmişti. Operasyonda, Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer ve Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit'in de aralarında bulunduğu 59 şüpheli gözaltına alınmış, Büyükşehir Belediyesi dosyasında yer alan Doğukan Uyan ve 3 kişinin önceki operasyonda tutuklandıkları belirtilmişti.

 

AA

Mezitli Belediyesi'ne yönelik soruşturma dosyasına giren beyanlarda, arsa sahiplerinden para karşılığında imar yoğunluğunun artırıldığı iddia edildi. Alınan paraların 5 kişi arasında paylaştırıldığı yönünde ifadeler de dosyada yer aldı
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Mezitli soruşturmasında imar ağı iddiası: Paralar 5 kişi arasında paylaşılmış
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Milletin malına el uzatanların yaptıkları yanlarına kar kalmayacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "İster belediyelerde, ister sermaye piyasalarında olsun, milletin malına el uzatanların yaptıkları yanlarına asla kar kalmayacak. Biz buna müsaade etmeyeceğiz. Haksızlığa, hukuksuzluğa, tamahkârlığa asla göz yummayacağız. Gereken neyse yapıyoruz, yapacağız" dedi.

Erdoğan, burada yaptığı konuşmada, şehir hastanesinin 500 bin metrekareyi bulan kapalı alanı, 545'i yoğun bakım olmak üzere iki bin yatak kapasitesi, 451 poliklinik odası, altı ameliyathanesi, üç bin 620 araçlık otoparkı ve diğer müştemilatıyla Urfa'nın şanına yakışır bir eser olduğunu belirtti. Toplam 39 milyar liralık bu yatırımın şehrin sağlık hizmetleri standardını zirveye çıkaracağını söyleyen Erdoğan, "Tabii böyle bir hastane yapınca ulaşım sorununu da çözmek gerekiyor. Hastanemize kolay ulaşım için inşa ettiğimiz 1,7 kilometre uzunluğundaki bağlantı yoluyla 191 metre uzunluğundaki köprüyü de hizmete açıyoruz" dedi. 

"Toplam 8,5 milyar liralık yatırımımız devam ediyor"

Şimdiye kadar Şanlıurfa'da sağlıkta 61 milyar liralık yatırım yaptıklarını dile getiren Erdoğan, şehir hastanesi dahil üç bin 970 yataklı 19 hastanenin içinde olduğu 129 sağlık tesisini inşa ettiklerini belirtti. Erdoğan, "Toplam 8,5 milyar liralık yatırımımız devam ediyor. 100 yataklı Harran Devlet Hastanesi'nin, 100 yataklı Siverek Kadın Doğum, Çocuk Hastanesi'nin, Viranşehir Devlet Hastanesi 200 yataklı ek binamızın aralarında olduğu 16 sağlık tesisinin yapımı sürüyor. Ayrıca ihale, proje ve arsa aşamasında olan 17 adet sağlık tesisimiz var. İnşallah onları da tamamlayıp Urfa halkının istifadesine sunacağız" ifadelerini kullandı. 

Erdoğan, göreve geldiklerinden bu yana Şanlıurfa'ya 1 trilyon 530 milyar liralık yatırım yaptıklarını belirterek, "Laf ola beri gele yok, iş yaptık, iş. Sadece ulaştırma alanındaki yatırımların toplamı 91 milyar liranın üzerinde. Bölünmüş yol mesafesini 28 kilometreden aldık, 630 kilometreye çıkardık. Nissibi Köprüsü, Şanlıurfa-Bilecik Otoyolu, Şanlıurfa-Diyarbakır, Şanlıurfa-Viranşehir Yolu gibi birçok projeyi tamamladık ve Şanlıurfalı kardeşlerimin hizmetine sunduk. Kalkınma Yolu Projesi kapsamında Şanlıurfa-Ovaköy arasına 320 kilometre uzunluğunda yeni bir otoyol inşa edeceğiz. Şanlıurfa-Gaziantep hızlı tren hattı ile Şanlıurfa-Mardin hızlı tren hattının projeleri tamamlandı. Yatırım programımıza aldık. İnşallah en kısa sürede ihalesine çıkmayı planlıyoruz" diye konuştu.

Güvenliğin bir dönem ciddi bir sorun olduğuna işaret eden Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

Hamdolsun, onu da çözdük. Terörsüz Türkiye sürecimizde mesafe aldıkça şehirlerimiz kalkınıyor, yaylalarımız, ovalarımız, dağlarımız şenleniyor. Her telefon çaldığında artık annelerin yürekleri ağızlarına gelmiyor. Allah'a hamdolsun, iki senedir evlerde ağıtlar yükselmiyor. Sadece Urfa ve etrafında değil, sınırlarımızın dışında da gerçekten çok farklı bir rüzgar esmeye başladı. Komşumuz Suriye'de elinde bir milyon insanın kanı olan zalim rejim devrildi, yerine Türkiye'nin çok yakın dostu bir yönetim geldi. Şimdi entegrasyon süreciyle oradaki terör sorunu çözülüyor.

Irak'ta aynı şekilde yıllardır güvensizliğin olduğu yerlerde güvenlik ortamı tekrar tesis ediliyor. Türkler, Kürtler, Araplar olarak bundan tam 838 sene önce Kudüs'ü Şerif'i Haçlılardan kurtaran şarkın sevgili sultanı Selahattin Eyyübi'nin ordusunda olduğu gibi kenetleniyoruz, omuz omuza veriyoruz. Kardeşlik sancağı altında hepimiz tek saf, tek yürek, tek dilek oluyoruz. İnşallah çok daha güzel günleri hep beraber göreceğiz. Tüm bölgemizde terörün yerini huzurun, istikrarsızlığın yerini refahın, çatışmanın yerini barışın aldığı o günlere hep beraber kavuşacağız. Buna kimse engel olamayacak. 

Terörsüz Türkiye hedefimizle aramıza kimse giremeyecek. Irak'tan Suriye'ye, İran'dan Lübnan'a coğrayfamızda huzurun, barışın, ekonomik kalkınmanın egemen olmasını kimse durduramayacak. Bugün yola çıktığımız ilk günkü kadar kararlı ve azimliyiz. Ülkemizi ve bölgemizi layık olduğu o müreffeh yarınlara inşallah sizlerle birlikte ulaştıracağız.

"İktidarda biz olmasaydık, bu eserler inşa edilir miydi"

Her zaman yaptıkları ve yapacaklarıyla konuştuklarını söyleyen Erdoğan, şunları söyledi:

Peki diğerleri hangi dille, hangi üslupla konuşuyor? Ellerine mikrofonu aldıkları zaman nelerden bahsediyorlar? Türkiye için bugüne kadar ne yaptılar, bu ülkeye ne kazandırdılar? Türkiye'yi yurt dışına şikayet etmekten başka ne yaptılar? Şehir hastanelerimizi engellemeye çalışmaktan başka ne yaptılar? Urfalı vatandaşlarımdan şunu özellikle rica ediyorum. Benim Şanlıurfalı kardeşim, elini vicdanına koysun ve cevap versin. Eğer iktidarda 24 yıldır biz de değil de bugün bize ahlaksızca saldıranlar olsaydı bütün bu hizmetler yapılır mıydı? Şayet iktidarda biz olmasaydık, Cumhur İttifakı olmasaydı, bu eserler inşa edilir miydi? Allah aşkına, Şanlıurfa Şehir Hastanesi yapılır mıydı? Şanlıurfa'yı Türkiye'ye ve Orta Doğu'ya bağlayan yollar yapılır mıydı? Teknofest Güneydoğu'da sergilenen ürünler yapılır mıydı?

Hatta Türkiye, bunların beceriksizliği, bunların vizyonsuzluğu yüzünden eskisinden bile kötü durumda olurdu. İşte aylardır sizler de takip ediyorsunuz, nice pislikleri ortaya döküldü, nice yolsuzlukları, hırsızlıkları, arsızlıkları ortaya saçıldı, milletin emaneti olan belediyeleri nasıl arpalığa çevirdikleri deşifre oldu. Ne yaptılar? Utanmadan, her türlü ahlaksızlığı savundular. Şehir şehir, meydan meydan gezip rüşveti, irtikapı, iltiması savundular. 'Sütte leke olur ama bizim arkadaşlarımızda leke olmaz' deyip baklava kutularında rüşvet alan soyguncuları aklamaya çalıştılar.

"Birinci önceliğimiz Türkiye ekonomisine zarar gelmesin"

Eylül ayında fon piyasasının belli bir alanında bir sorun ortaya çıktığını, kurullarını topladıklarını ve hemen yol haritalarını belirlediklerini kaydeden Erdoğan, şunları kaydetti:

Burada birinci önceliğimiz, Türkiye ekonomisine zarar gelmesin. İkinci önceliğimiz, her kim haksız kazanç elde etmişse bunun hesabını adalete versin. Devlet Denetleme Kurulumuzla, Adalet Bakanlığımızla, Hazine ve Maliye Bakanlığımızla ve diğer kurumlarımızla her türlü adımı atıyoruz. Fon Koordinasyon Kurulumuz aynı şekilde süreci yönetiyor. Kimsenin hakkını kimseye yedirmeden adalet ve hakkaniyet zemininde sorunun süratle çözülmesi için çalışıyoruz. Vatandaşlarımız gönüllerini ferah tutsun. Türkiye ekonomisi bu sorunun üstesinden gelecek kapasitededir.  Türk sermaye piyasaları yoluna çok daha güçlenerek devam edecektir. Kendi pisliklerini örtmek adına Türkiye'nin iktisadi güvenliğini sabotaj düzenleyenlerin hevesleri kursaklarında kalacaktır. Milletimiz bize güvensin. Bize inansın. İster belediyelerde, ister sermaye piyasalarında olsun, milletin malına el uzatanların yaptıkları yanlarına asla kar kalmayacak. Biz buna müsaade etmeyeceğiz. Haksızlığa, hukuksuzluğa, tamahkarlığa asla göz yummayacağız. Gereken neyse yapıyoruz, yapacağız.

 

ANKA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanlıurfa Eyyübiye'deki "Şanlıurfa Şehir Hastanesi Açılış Töreni"ne katıldı
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Milletin malına el uzatanların yaptıkları yanlarına kar kalmayacak
copyright Independentturkish: 

Devlet Bahçeli'den 'fon krizi' çağrısı: Türkiye bir arınma sürecinden geçiyor

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkiye ekonomisinin son yıllarda terör, savaşlar, depremler, yaptırımlar ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldığını belirterek, ekonomik sorunlar ve son dönemdeki yolsuzluk ile fon soruşturmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bahçeli, sermaye piyasalarındaki fon soruşturmasına ilişkin değerlendirmesinde ise finansal istikrar ve yatırımcı güveninin korunması gerektiğini belirtti.

Fon soruşturmasındaki gelişmelerin, “dar kapsamlı bir grubun kanunları ihlal ederek piyasayı manipüle ettiği” yönünde olduğunu savunan Bahçeli, devlet kurumlarının açıklamalarına göre soruşturmanın yürütüldüğünü ve mağduriyetlerin giderilmesi için adımlar atıldığını ifade etti.

Finansal piyasalarda yaşanan manipülasyon iddiasının yalnızca para kaybeden yatırımcıları değil, piyasalara ve kurumlara duyulan güveni de etkileyebileceğini belirten Bahçeli, özellikle yüksek enflasyon döneminde yurttaşların tasarruflarını koruma arayışının doğal olduğunu söyledi.

Bahçeli, sorunun kurallardan çok uygulamadan kaynaklandığını savunarak gözetim ve denetimdeki eksikliklerin giderilmesi gerektiğini belirtti. Yatırımcının güven duyacağı bir finansal sistem için hukuki, idari ve yapısal tedbirler alınması çağrısında bulundu.

Bahçeli'nin açıklamaları şöyle:

Türkiye yıllara sari birikmiş sorunlarını çöze çöze, tecrübeyle, akılla daha iyiye, daha müreffeh bir yarına ulaşma gayesiyle hareket etmektedir.

Yakın tarihimize bakıldığında terör, uygulanan ekonomik yaptırımlar, 15 Temmuz hain kalkışması, asrın felaketi 6 Şubat Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremler, ABD-İsrail İran savaşı, Ukrayna Rusya Savaşı, Suriye de yaşanan iç çatışmalar, diğer jeopolitik riskler ve göç, ayrıca yaşanan demokrasi dışı müdahaleler gibi Türkiye hasımlarıyla yapılan işbirlikleri sonucu ülkemizin sokulmak istendiği cendere nedeniyle ülkemiz; önemli ekonomik maliyetlerle karşı karşıya kalmıştır.

40 yılı aşkın süredir mücadele edilen PKK terörünün Türkiye ekonomisine hesaplanabilir yaklaşık asgari maliyeti, Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle 2,3 trilyon dolardır. (TASAV çalışması 1984-2024, 2 trilyon170 milyar dolardır.)

Asrın felaketi 6 Şubat depremlerinin asgari maliyeti 110 milyar doları aşmıştır.

ABD/İsrail-İran savaşı; Hazine ve Maliye Bakanlığı açıklamalarına göre piyasa müdahaleleri ve rezerv etkisi, enflasyon etkisi, enerji ve akaryakıt maliyetleri, dış ticaret ve turizm riskleri ile finansal piyasalara olan etkileriyle Türkiye ekonomisine önemli bir maliyet yüklemiştir.

Küresel petrol arzında yaşanan kesintiler geçmiş dönemlerdeki benzer şoklardan daha büyük olmuştur. Petrol fiyatlarının piyasalarda yüksek seviyelerde fiyatlanmasının doğrudan ve dolaylı etkileri nedeniyle enflasyon hedefleri sapma göstermiştir.

Savaş, yalnızca enerji piyasalarını değil, gübreden çip üretiminde kullanılan ham maddelere kadar birçok stratejik ürünü etkilemiş, küresel tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar finansal koşulları sıkılaştırmış, dış ticaret dengesini olumsuz etkilemiştir.

Kuşkusuz Türkiye jeopolitik açıdan zorlu bir bölgededir ve savaşların yarattığı belirsizlikler önemli bir risk oluşturmuştur. Yukarıda vurguladığım; ülkemizi kalkınması yolunda sekteye uğratan bu gelişmeler aynı zamanda da ekonomik istikrarı engellemiş, sürdürülebilir bir düzen oluşmasına mani olmuştur.

Küresel ölçekte yaşanan krizlerin faturası kırılganlığın yüksek olması nedeniyle ülkemiz üzerine daha fazla hissedilmiştir.

Türkiye pandemi sürecini Dünyada gıpta edilecek bir düzen içinde hiçbir vatandaşımızı mağdur etmeden yürütmüştür.

Uluslararası ekonomik yaptırımlar ticaretimizi, uygulanan ekonomik ve sosyal politikaları olumsuz etkilemiştir.

15 Temmuz’da ülkemiz işgal edilmek istenirken, ekonomimizin de çökeceği umulmuştur.

Türkiye tüm bu olumsuz tabloya rağmen bugün milli gelirini 1,7 trilyan dolara, kişi başına düşen milli gelirini 18 bin dolara çıkarmayı başaran, güçlü bir ekonomidir.

Düşük işsizlik seviyesine, yüksek ihracat kapasitesine, sürdürülebilir cari açığa, borç yönetimi ve bütçe dengesine sahiptir.

Bankacılık ve sermaye piyasaları güvenli ve istikrarlıdır.

Tabi ki toplum kesimlerinin, emeklimizden çiftçimize, esnafımızdan çalışanımıza sorunlarımız vardır ve bunların süratle giderilmesi gerekmektedir.

Cumhur İttifakı olarak küresel rekabette yerimizi almaya çalışırken Türkiye, yolsuzluk ve usulsüzlüklerin ortaya çıkarıldığı bir arınma sürecinden de geçmektedir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile başlayan yolsuzluk, rüşvet ve ahlaksızlıklar skandalı halka halka ülkemizin birçok yerindeki belediyelere uzanmıştır.

Son iki yıl içerisinde çok sayıda belediye hakkında rüşvet, irtikâp, ihaleye fesat karıştırma ve örgütlü yolsuzluk iddialarıyla soruşturmalar yürütülmektedir.

Dava süreçleri devam etmekte olsa da soruşturmalara konu olan iddialar, ifadeler ve kamuoyuna yansıyan açıklamalar, olayların boyutunun büyük olduğunu ve ciddi biçimde ele alınmasını gerektirecek bir tabloyu ortaya koymaktadır.

Esasen belediyeler, siyasi bir iktidar alanı olmaktan önce kamusal bir emanettir ve buraları yönetenlerin bu yasal ve ahlaki sorumluluğu içselleştirerek görevlerini yerine getirmeleri gerekmektedir.

İhale, imar, ruhsat, taşınmaz, iştirak, personel ve kamu harcamaları gibi alanlarda oluşan her türlü çıkar ilişkisi, ceza hukukunu ilgilendiren bir problem olmanın yanında ahlak ve yönetişim problemidir.

Bununla birlikte bu tarihi yolsuzluk skandalının mali tablosunu da kamuoyumuz merak etmektedir.

Yargı kararlarıyla, Sayıştay ve ilgili denetim kurumlarının tespitleriyle birlikte kamu zararının açıkça ortaya konulması, yolsuzlukların faturasının kamuoyunda paylaşılması, maşeri vicdanın rahatlatılması bakımından kaçınılmazdır.

Yolsuzluklarla uğranılan kamu zararı geri alınarak emeklimize, dar ve sabit gelirli vatandaşlarımıza verilmeli, onların refahı için harcanmalıdır.

Diğer yandan son günlerde yaşanan Fon soruşturması kapsamındaki gelişmeler dar kapsamlı bir grubun kanunları ihlalle piyasayı maniple ettiği yönündedir. Devlet kurumları ve yetkili kişilerin açıklamalarından duruma vaziyet edildiği, suç işleyenlerin tespit, mağdur olanların da mağduriyetlerinin giderilmesi için yol haritasının belirlendiği, uygulamaya başlandığı anlaşılmaktadır.

Türkiye ekonomisinin istikrarı finansal istikrardan geçmektedir. Finans sistemi güven üzerine kuruludur. Vatandaşlarımız, özellikle küçük yatırımcılar, parasını bankaya veya sermaye piyasası araçlarına yatırırken bir finansal ürüne yatırım yapmakla birlikte finansal sisteme, bu sistemi sevk ve idare eden ve denetleyen kurumsal yapıya da duyduğu güveni ifade etmektedir.

Bu nedenle finansal piyasalarda yaşanan bir manipülasyon iddiasının zararı yalnızca para kaybeden yatırımcılarla sınırlı değildir. Güven kaybı, piyasaların tamamına, ilgili kurumlara ve bütünüyle ekonomiye olabilmektedir.

Vatandaşlarımızın yüksek enflasyon ortamında, çalışarak elde ettikleri tasarruflarının satın alma gücünü korumak arzusundadır. Bunu güvence altına alabilecek etkin bir mekanizmanın bulunup bulunmadığını sorgulaması, meseleyi ekonomik olmaktan çıkarak bir sistem ve yönetim sorununa, aynı zamanda toplumsal güven meselesine taşıyacaktır.

Finansal piyasalarda meşru yollarla vatandaşlarımızın tasarruflarını değerlendirmek istemesi doğaldır. Bazı yatırımcıların risk alması da kendi takdirleridir.

Burada esas olan söz konusu fonların idaresi sırasında finansal sistemi ve ekonomiyi istikrarsızlaştırma aynı zamanda da bilgi sızdırmak suretiyle piyasa bozucu işlem, manipülasyon, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma gibi kanunsuzlukların olup olmadığıdır.

Kuşkusuz fon piyasası tasarruf sahiplerinin getiri aradığı bir alan olması yanında bütünüyle ekonomi piyasalarının güven ve istikrarını da yakından etkilemektedir.

Esasen Türkiye’de yaşanan sorunun kurallardan çok uygulamadan kaynaklanmakta olduğu anlaşılmakta, gözetim ve denetimdeki eksiklik, aksaklık ve yetersizlikler meselenin temelinde yer almaktadır.

Bu nedenle yatırımcının güven duyacağı bir finansal sistemi tesis edecek ve sürekli kılacak hukuki, idari ve yapısal tedbirler alınmalıdır.

Dikkatinizi çekmek isterim: kamuoyuna yansıyan itiraflar belediyelerde isteme ve çökme yoluyla, cebren açık bir yolsuzluk ve rüşvet çarkının söz konusu olduğunu göstermektedir.

Fon piyasasındaki olaylar ise yapılan maniplasyonlar saklı olmak üzere isteğe bağlı bir tasarruftur.

Burada yolsuzlukları yarıştırmaya, yahut birini masumlaştırmaya çalışmıyorum.

Bir gerçeğe dikkat çekerek, adı yeni zihniyeti eski olan siyasilere, toplumu istismar etmeye, farklı bir yere yönlendirmeye bu yolla da belediyelerinizde yapılan hukuksuzlukların üstünü örtmeye çalışmayın, bu hikayeye kimseyi inandıramazsınız demek istiyorum.

Türkiye, Cumhur ittifakı birlikteliğinde her sorunun üstesinden gelmeye, her fitneyi boğmaya, her ihaneti bozmaya ve Türkiye hasımlarının oyunlarını boşa çıkarmaya muktedirdir.

Çağrımız, siyasetin önemli meselelere, iktidar gitsin de ülke de yanarsa yansın anlayışıyla yaklaşmamasıdır.

Her siyasi partinin Türkiye partisi olması, her şeyden önce Türkiye demesidir.

Türkiye, yaşanan yolsuzluk, usulsüzlük ve kayırmacılık gibi gelişmeler karşısında toplumsal bir güven erozyonu ve çürüme tartışmalarıyla karşı karşıya bırakılmamalıdır.

Bunlar bir arınma, aklanma ve altında yatan nedenlere eğilme fırsatı olarak değerlendirilmelidir.

Bu yönüyle yapısal sorun ağlarının bütüncül biçimde irdelenmesi ve bunların kalıcı çözümlerle ortadan kaldırılması iradesinin gösterilmesidir.

Adaleti, temel hak ve özgürlüklerin güvencesi ve devletin temeli olarak görüyoruz. Tarafsız ve bağımsız yargı ilkesinin tam anlamıyla vücut bulacağı etkin bir hukuk sistemi ile güçlü bir kurumsal kapasitenin oluşturulmasının hayati önem taşıdığına inanıyoruz.

Bunu mümkün kılacak düzenlemeler kadar uygulamaların da tarafsızlık ve bağımsızlık ilkeleriyle uyumlu ve güven verici olması sağlanmalıdır.

Devlet idaresini milletimizin bir emaneti olarak gören Milliyetçi Hareket Partisi, yolsuzluklara, rüşvete, yağmacılığa ve kayırmacılığa meydan vermemeyi; bu suçları işleyenlerin de hukuk kuralları çerçevesinde en ağır şekilde cezalandırılmasını millî bir vazife olarak görmektedir.

Cümle halkın emek ve alın terinin hülasası olan devlet mülkünü omuzlarda taşımak büyük bir sorumluluktur.

Devlet mülküne tasallut edenin adaletle terbiyesi ise devlet ahlakındadır.

Elbette insanın düştüğü çukur, kendi iradesinin tezahürüdür.

Bu iradeyi, bir değere, inanca, fikre ve zümreye bağlamak, sorunun tespitini güçleştireceği gibi yanlış teşhis üzerinden tedaviyi de işlevsiz kılabilecektir.

İnsan ve toplum zihniyetini belirleyen unsurların, iktisadî düşünce ve yaşayışı belirlediğini dolayısıyla zihniyet ile iktisadî düzen ve yaşayış arasında güçlü bir bağ olduğunu söyleyen merhum Prof. Dr. Sabri Ülgener; nerede ve hangi yüzyılda olursa olsun, iktisadî yaşayışın, yalnız dış verilerin bir araya gelişinden ibaret madde dünyası olmadığını, bütün o yığınların altında ve gerisinde kendine has tavır ve davranışları ile insan gerçeğinin yattığını söyler.

Ülgener, zihniyet ile iktisadî düzen ve yaşayış arasındaki ilişkiyi, insanı nesneleştiren ve edilgen hale getiren maddeci dünya görüşünden sıyırarak ahlak merkezli olarak tanımlar.

Adalet ve ahlak halkasını birbirine bağlayan ve birbiriyle açıklayan örgü zihniyet dünyasının, kültür ve medeniyet birikiminin izdüşümünü teşkil etmektedir.

Ahlak, hayır olanla istikamet üzere olmak; şer getirecek her türlü fikir ve fiilden kaçınmaktır.

Ancak hayırda birbirleriyle yarışan insanlar kadar; toplumda kötülüğü ve karanlığı yarıştıranlar da vardır ve bundan sonra da olacaktır.

Bizim gayemiz, güçlü bir ahlak zemininde birey, toplum ve siyaset sacayağı oluşturmak; devletin sütunlarını bu zeminden inşa etmek, adalet çatısını bu sütunlar üzerine yerleştirmektir.

Ahlaki temelleri çürük olan devletin adalet çatısı da çökmüş olacaktır.

Nitekim Kınalızade Ali Efendi’nin “Daire-yi Adliyesinde” vurguladığı üzere; “Adalet, dünyada huzurun ve kurtuluşun temelidir. Dünya bir bağ ise, duvarı devlettir.”

Devletin ahlakını oluşturan adalet ise her bir insanın hakkının teminat altına alınması ve gözetilmesidir.

Zira Devletin düzen ve işleyişi hukuka bağlıdır.

Türkiye’nin millî yükseliş iradesiyle büyük bir siyasi kararlılığın ortaya konulduğu; ekonomik, siyasi ve diplomatik başarılarla öne çıktığı, savunma sanayisi gibi birçok alanda dünyada önemli ilerlemeler kaydettiği, aynı zamanda “Terörsüz Türkiye” ve “Terörsüz Bölge” hedefleri doğrultusunda atılan adımların sonuç verdiği bir dönemde, oluşan huzur ve güven iklimini sabote etmeye yönelik girişimler kabul edilemezdir.

Yaşananlar bir yönüyle ahlak, adalet ve güven zaafına yol açarken; diğer yandan gayrihukuki ve gayriahlaki olayların toplumun bütününe, devlet organlarının tamamına ve kurumların işleyişindeki genel duruma teşmil edilerek yönetilemeyen bir ülke imajı yaratılmasının hedeflendiği ve bu doğrultuda sosyal hareketlenmenin umulduğu dikkat çekmektedir.

Bütün bu gelişmeler birbirinden bağımsız adli ve siyasi olaylar olarak değerlendirilebilse de daha köklü ve yapısal sorunlarla birlikte ele alınmalıdır.

O sebeple her nerede ve kiminle ilgili olursa olsun; yolsuzluk, usulsüzlük, kamu malının istismarı, kuralların ihlali ve benzeri bir suç varsa, hukuk çerçevesinde suçun niteliğine, suç isnadının yöneltildiği kişinin kimliğine ve kişiliğine bakılmaksızın üzerine gidilmelidir.

Bu anlayış çerçevesinde; ahlak, adalet, liyakat, hakkaniyet ve hesap verebilirlik çerçevesinde “temiz siyaset, temiz yönetim ve müreffeh toplum” hedefinin somut bir zihniyet ve ahlaki reform programına dönüştürülmesi sağlanmalıdır.

 

Independent Türkçe

“Yolsuzluklarla uğranılan kamu zararı geri alınarak emeklimize, dar ve sabit gelirli vatandaşlarımıza verilmeli, onların refahı için harcanmalıdır”
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Devlet Bahçeli'den 'fon krizi' çağrısı: Türkiye bir arınma sürecinden geçiyor
copyright Independentturkish: 

Ali Babacan'dan iktidara "arınma" çağrısı: Arındırma rahatlıkla yapılır ama bunun için de en tepeden bir irade lazım

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, katıldığı bir YouTube programında "fon dolandırıcılığı" olarak adlandırdığı sermaye piyasasında yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Babacan, şöyle konuştu:

Bu iş güven meselesi. Güveni hızlı bir şekilde oluşturmazsanız Allah korusun beterin beteri var. Buradaki mağdurlar sadece buraya para koyan insanlar değil ki? Burada 130, bilemedin 200 tane şöyle ya da böyle fon var, birkaç bin tane de başka fonlar var. Şimdi bütün bunların değeri düştü Türkiye’de. Diğer fonlara para yatıranların da birikiminde erime oldu. Borsa endeksi düştü. Borsada yatırımcı olan milyonlarca insanın ne suçu var? Gitmiş sapasağlam bir şirket. Dürüst, şeffaf, açık çalışan bir şirket ya da bir banka, bir sanayi kuruluşu. Gitmiş bunun hisse senedini almış, güvenmiş almış. Bu insanın ne suçu var? Şimdi onların da serveti eridi, onların da birikimi eridi. Bunun bir servet etkisinden doğan bir ekonomik durgunluk riski de var. Ben onun için burada tekrar bu işi yönetenleri uyarmak istiyorum. Acilen dediğim tedbirler alınmazsa bu iş servet etkisiyle ekonomide bir durgunluk dönemini bile tetikleyebilir. Bir an önce güveni oluşturacak tedbirleri hızlı bir şekilde almak lazım. Açık gitmek lazım. Şeffaf gitmek lazım.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Fon krizi deyince sanki kendi kendine çıkmış bir şey gibi anlaşılıyor"

Babacan, olayın yaşandığı günden bu yana hükümetin iyi bir yönetim sergilemediğini savundu. "İlk 15 gün itibarıyla umudunuz var mı?" sorusuna yanıt veren Babacan, "Valla şu ana kadar bir öğrenci karnesi versek 10 üzerinden belki 3-4 alırlar. Orta bile değil. Zayıf. İlk 15 günün karnesi zayıf. Ama nasıl bu karnenin yükseleceğini anlatıyoruz. Daha ne diyelim? Ben söyledim. ‘Eğer elemanınız yoksa eleman bulalım verelim size.’ dedim. Reçete yazalım gönderelim. Hazır çünkü hepsi. Bunların hepsini yapalım. Ama bugüne kadar bizden ne eleman talebi geldi ne reçete talebi geldi" değerlendirmesinde bulundu.  

Yaşanan gelişmelere "fon krizi" denmesine de tepki gösteren Babacan, "Fon krizi diyoruz da biz aslında buna fon dolandırıcılığı dememiz gerekiyor. Çünkü kanunda açık adı bunun piyasa dolandırıcılığıdır. Kanunu ben çıkarttım zamanında Meclis'ten, 2012’nin sonunda, Aralık ayında son iş günü çıkarttım Meclis'ten Sermaye Piyasası Kanunu. Dolayısıyla bu mesele aslında fon dolandırıcılığı meselesi. Fon krizi deyince sanki durup dururken kendi kendine çıkmış bir şey gibi anlaşılıyor. Öyle değil, birileri dolandırdı insanları" ifadelerini kullandı.

"Olay ortaya çıkalı iki hafta oldu kurul daha yeni kuruldu"

Ali Babacan, fon dolandırıcılığını bir yangına benzeterek önceliğin yangın yönetmeliğiyle uğraşmak değil, yangını söndürmek olduğunu vurguladı. Babacan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

Şimdi yangın sensörü niye çalışmadı? Sprinkler niye çalışmadı? Büyük bir yangın çıkmış. Acaba birileri onun ayarıyla mı oynadı? Yangın var ama dedektör almıyor. Acaba biri fişini mi çekti? Kim o üçkağıtçı? Kim dolandırdı milleti? Bunların bir an önce ortaya çıkması lazım. O da bu usulle, bu iş tutuş tarzıyla olmaz. İki haftadır eliniz armut mu topluyor? 2 hafta oldu bu iş ortaya çıkalı. Daha kurul yeni kuruldu da ilk toplantısını bugün yapıyor da 20 kişilik heyetle sözüm ona. Vay yavrum vay, bu işi yürütecekler. Olmaz, olmaz. Bak ilk başlarda daha itidalli bir şekilde ve yol gösterecek, yön gösterecek şekilde, nasıl çözüleceğini bu işin anlatıyorum ama vakit geçtikçe artık kusura bakmasınlar, insanın sabrı yok, piyasanın sabrı yok, güvenin sabrı yok. Güveni oluşturmak için acil ve düzgün adımlar atılması gerekiyor.

"AK Parti dediğimiz tamamen yoldan çıkmış insanlar grubu değil"

Bugün hala AK Parti içerisinde iyi niyetli, bu işlerden gerçekten çok üzgün, 'Bunlar da mı gelecekti başımıza?' diyen bir sürü insan var. Orada da bir arındırma lazım, bir arındırma operasyonu lazım. İktidar için söylüyorum, isterlerse yapabilir bunu. 'Bu arınma için bir fırsattır arkadaş. Kimsenin gözünün yaşına bakmayacağız, kusura bakmasın' deyip bir arınma yapabilirler. Siyasi iktidar komple baştan aşağı bozuk insanlar demek değil ki. İçlerinde bir sürü iyi niyetli insan var. AK Parti dediğimiz tamamen yoldan çıkmış insanlar grubu değil ki. Orada hala iyi niyetli, 'Keşke memlekette iyi bir şey olsa, alternatif yok, mecburen buralardayız, buna destek veriyoruz ama keşke daha iyi bir şey olsa' diyen bir sürü insan var. Herkesi de bir kefeye ve torbaya koymamak lazım. Bu arındırma operasyonu rahatlıkla yapılır ama bunun için de en tepeden bir irade lazım. En tepeden kuvvetli bir irade lazım. Türkiye için dönüm noktası dememin sebebi de bu. Bu güveni yeniden oluşturmak için bir fırsat olarak kullanacak mı yoksa 'Böyle gelmiş, böyle gider. Durumu idare edelim de, bu da geçer yahu. Bunu da idare edelim, seçime kadar bu işi bir şekilde yönetelim' diyecekler mi? Onu da ben de merakla izleyeceğim, bakacağım.

 

ANKA 

"Bu arındırma operasyonu rahatlıkla yapılır ama bunun için de en tepeden bir irade lazım"
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ: Türk halkı fon soruşturmasının derinleşerek devam etmesini istiyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye olarak savunma sanayiindeki başarılarımızı sürdürüyoruz
Yargıtaydan "kira bedeli emsalden düşükse 5 yıldan önce de dava açılabilir" kararı
Type: 
SEO Title: 
Ali Babacan'dan iktidara "arınma" çağrısı: Arındırma rahatlıkla yapılır ama bunun için de en tepeden bir irade lazım
copyright Independentturkish: 

Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ: Türk halkı fon soruşturmasının derinleşerek devam etmesini istiyor

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Hatay'ın İskenderun ilçesinde, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Özdağ, gazeteciler Fatih Ergin ve Ali Çağatay’ın tutuklanmasına tepki göstererek, "Bir ülkede eğer basın iktidardan korkuyorsa o ülkede demokrasi yoktur. Eğer bir ülkede iktidar basından korkuyorsa o ülkede demokrasi vardır. Türkiye'de demokrasinin olmadığı ve basının iktidardan haklı olarak korktuğu bir ortamda yıllardan beri yaşıyoruz. Çünkü muhalefete karşı düşman ceza hukuku uygulamaları gerçekleştiriliyor. Sosyal medya hesapları gerekçesiz şekilde kapatılıyor, engelleniyor, yayınları durduruluyor. Bu demokrasi değil" dedi.

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, ekonomik eleştirilerin yargı baskısıyla karşılaştığını savunarak, Türkiye'nin sanayisizleştiğini, tekstil sektörünün gerilediğini, turizmin pahalılık nedeniyle darbe aldığını ve milyonlarca emekli ile çalışanın geçim sıkıntısı yaşadığını belirtti.

"Fatma Betül Sayan Kaya" hatırlatması

Özdağ, fon soruşturmasının, "buzdağının görünen ucu" olduğunu savunarak, şöyle konuştu:

Düşünün, bir siyasetçi, daha genç bir insanken İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde işe başlıyor, iki ay sonra burs alarak Amerika Birleşik Devletleri'ne gidiyor, yıllarca sonra geri dönüyor. Bir gün bile doğru dürüst çalışmadan belediyede siyasete giriyor, milletvekili oluyor, bakan oluyor, parti genel başkan yardımcısı oluyor. Bu arada bir fabrikanın sahibi olduğunu görmüyoruz, büyük bir ticaret yaptığına şahit olmuyoruz. Eşinin bordrosunda yazan para, büyük bir ticaret yapmadığını bize kanıt olarak gösteriyor. Sonra bu kişi götürüyor, bir fonda 163 milyon parayı bir kağıda yatırıyor. Kağıt yükseliyor. Şimdi ne yaparsınız? Ya biraz kazandım, hiç olmazsa ana parayı kurtarayım, der çekersiniz. Çekmiyor. Kağıt bir daha yükseliyor. 'Ya çok iyi gidiyor ama ya bir şey olur da çekeyim ben bu ana parayı kurtarayım hiç olmazsa.' Nereden geldi ki bu ana para acaba? Nasıl bir birikim yapıldı? Sonra bir daha yükseliyor, bir daha yükseliyor, bir daha yükseliyor, bir daha yükseliyor, 2,2 milyar olunca çekiyor. Arkadaşlar, Türkiye zengin ama Türk halkı fakir. Sebebi? Sebebi işte bu düzen. Sebebi, üretenlerin para kazanamaması, üretemeyen rantiyenin bu ülkenin zenginliklerine adeta soyar gibi sahip olması.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Ağır ceza verilerek Whatsapp grubundan çıkarılmış"

Ve duyuyoruz ki kendisine ağır bir ceza verilerek, WhatsApp grubundan çıkartılmış. Bu çok dehşet verici bir şey olsa gerek. Önce '2,2 milyar ödendi' dedi. Nereye ödendiğini biz öğrenemedik. Kimin bu açıklamayı yaptığı da belli değil. Yasaya göre etkin pişmanlıktan faydalanması için iki katını ödemesi gerekir. Yani 4,4 milyar. Anlaşılan hanımefendinin pişman olduğu da bir durum yok. ‘Nereden çıkartıyorsunuz neden 4,4 ödeyim ben pişman değilim’ diyor anlaşılan.

"'Ucu nereye giderse gitsin' şeklindeki açıkalamaların uçu bir yere gitmez"

Ümit Özdağ, Zafer Partisi olarak, hukukçu, finansçı, bankacı ve borsa uzmanlarından oluşan bir komisyonla soruşturmayı yakından takip ettiklerini söyledi. Özdağ, konuşmasını şöyle sürdürdü:

'Ucu nereye giderse gitsin' şeklinde açıklamalar yapıldığında genellikle uç bir yere gitmez. Türkiye'deki deneyimimiz budur. Ama bu sefer gitmesi gerekiyor ve bu konu gündemden düşecek bir konu değil. Çünkü bu konu sadece 500 bin, çoğu küçük yatırımcı insanı ilgilendirmiyor. Bu konu, bütün Türk ekonomisini olumsuz etkiliyor ve bu konuyla ilgili bütün dünya basınında haberler çıkıyor ardı ardına. Bu haberler, Türkiye'de yatırım yapma ihtimali olan finans çevrelerini Türkiye'ye yaklaşmaktan uzaklaştırıyor.

"Bu soyguncu ruh, her Türk insanına zarar veriyor"

Özetle bu açgözlülük, bu soyguncu ruh, her bir Türk insanına, Kastamonu'nun köyünde koyunlarını sağarak peynir yapan Hatice ablaya da Ödemiş'te incir toplayan ve kurutan Ahmet kardeşe de zarar veriyor. Türkiye'ye bu açgözlülük zarar veriyor. Onun için Türk halkı bu soruşturmanın derinleşerek devam etmesini istiyor.

Özdağ, uyuşturucuyla ilgili İstanbul merkezli soruşturmalara da değinerek, "Uyuşturucu kullanmak, belirli bir çevrede adeta suç olmaktan çıkartılmıştı kafalarda. 'Ne olacak canım, herkes kullanıyor.' zihniyeti yaygınlaştırılıyordu. Eldeki yasalar daha etkin bir mücadeleye imkan vermiyor. Biz bu yasaları değiştireceğiz ve tedaviyi zorunlu hale getireceğiz. Uyuşturucu örgütlerine de ve sanal kumar çetelerine de terör örgütü muamelesi yapacağız. Tabii ben bunu söylediğim zaman bazı arkadaşlar bana şaka yapıyorlar. 'Aman hocam, terör baronlarına villa mı yapacaksınız?' diyorlar. Evet, ne yazık ki bir taraftan da terör örgütü elebaşlarına villa yapıldığı bir müzakere sürecinden geçiyor Türkiye. Ama biz ne teröristlerle müzakere edeceğiz ne uyuşturucu baronları ne de sanal kumar baronlarıyla; onlara hak ettikleri hukuku uygulayacağız" diye konuştu.

Yasa dışı bahis konusunda düzenlenen operasyonları da doğru bulduğunu ifade eden Özdağ, bu operasyonlara derinleştirerek devam edilmesi gerektiğini söyledi. Özdağ, şöyle devam etti:

Çünkü her ikisi de bağımlılık oluşturmaktadır hem uyuşturucu hem de sanal kumar ve yasa dışı bahis. Ve toplumun her katmanına iniyor. Türkiye'de 4 milyon uyuşturucu bağımlısı, 2 milyon sanal kumar bağımlısı var. 6 milyon insan. Şimdi kendinize sorun. Bir uyuşturucu bağımlısını yanınızda çalıştırır mısınız? Hayır. Bir sanal kumar bağımlısını yanınızda çalıştırır mısınız? Hayır. Gördünüz mü arkadaşlar? Bir anda 6 milyon insan hayatın dışına itildiler. Türkiye böyle vahim bir tehditle karşı karşıya. Bu insanlarımızı kazanmak ve ailelerine ve topluma onları sağlıklı bireyler vermek için Türkiye çok kapsamlı ve çok boyutlu bir mücadele başlatmak durumundadır, zorundadır.

Ümit Özdağ, seçim sürecinde, Atatürk çizgisinde Cumhuriyet'i savunan tüm siyasi partilerle iş birliğine hazır olduklarını belirtti.

Özdağ, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin TBMM'nin açılışında DEM Parti ile görüşmesi sırasında İmralı'ya selam göndermesine ilişkin soruya, "Onu Devlet Bey'e sorsanıza" yanıtını verdi.

 

ANKA

“Türkiye zengin ama Türk halkı fakir. Sebebi? Sebebi işte bu düzen. Sebebi, üretenlerin para kazanamaması, üretemeyen rantiyenin bu ülkenin zenginliklerine adeta soyar gibi sahip olması”
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X /&nbsp;@zaferpartisi</p>

related nodes: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye olarak savunma sanayiindeki başarılarımızı sürdürüyoruz
Yargıtaydan "kira bedeli emsalden düşükse 5 yıldan önce de dava açılabilir" kararı
İstanbul'da "Hakemler dosyası" soruşturmasında hakimlik kararlarının ayrıntılarına ulaşıldı
Type: 
SEO Title: 
Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ: Türk halkı fon soruşturmasının derinleşerek devam etmesini istiyor
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye olarak savunma sanayiindeki başarılarımızı sürdürüyoruz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Manisa'nın Soma ilçesinde meydana gelen maden göçüğüne ilişkin, "Soruşturma çok yönlü bir şekilde devam etmektedir. İhmali veya suçu olan kim varsa hesabını mutlaka verecektir. Biz de bunun takipçisi olacağız." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanlıurfa GAP Havalimanı'nda düzenlenen, Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile T3 Vakfı yürütücülüğündeki Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali (TEKNOFEST) Güneydoğu'da konuştu.

Konuşmasına alandakileri selamlayarak başlayan Erdoğan, "Perşembe günü Manisa Soma'da meydana gelen göçükte hayatını kaybeden 5 madenci kardeşimize Yüce Allah'tan gani gani rahmet niyaz ediyorum. Madencilerimizin acılı ailelerine, çalışma arkadaşlarına sabır, yaralı olarak kurtarılan ve tedavileri devam eden 2 madencimize acil şifalar diliyorum" ifadelerini kullandı.

Göçükle ilgili Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının idari soruşturma, Soma Cumhuriyet Başsavcılığının da adli tahkikat başlattğını bildiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Aralarında madeni işleten şirketin yetkililerinin de olduğu 9 kişi gözaltına alınmıştır. Soruşturma çok yönlü bir şekilde devam etmektedir. İhmali veya suçu olan kim varsa hesabını mutlaka verecektir. Biz de bunun takipçisi olacağız" diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, akılla emeği, zeka ile bilgiyi, fikirle projeyi buluşturan bir TEKNOFEST'te gençlerle yine beraber olduklarını söyleyerek, şöyle devam etti:

Türkiye'nin teknolojide ulaştığı seviyeyi, TEKNOFEST kuşağının ürettiği nitelikli eserleri bugün bir kez daha gururla seyrediyoruz. Ürünlerini sergileyen, kurduğu hayalleri TEKNOFEST Güneydoğu'da gerçeğe dönüştüren tüm gençlerimizi ayrı ayrı tebrik ediyorum. GAP Havalimanı'mızdaki bu muazzam atmosfer, buradaki gençlerimizin azmi, heyecanı, kararlılığı, bizlere çok net bir şekilde gösteriyor. Türkiye'nin geleceği hamdolsun, emin ellerdedir. Ülkemin önü de ufku da bahtı da sonuna kadar açıktır.

Türkiye Yüzyılı, TEKNOFEST kuşağının izini, mührünü, damgasını taşıyacaktır. Buradaki gençler, bu milletin yüz akıdır, bu ülkenin göz bebeğidir. Müreffeh ve muteber Türkiye'nin en güçlü nişanesidir. Her birinize iftar ediyorum. Böylesine bilgili, ahlaklı, cesur ve özgüvenli bir gençlikle yol yürüttüğü için Cenabıallah'a sonsuz hamd ediyorum. Gözlerinizdeki şu ışık hiç sönmesin, kalplerinizdeki şu coşku hiç ama hiç dinmesin Rabb'im sizleri nazarlardan muhafaza eylesin.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

 "TEKNOFEST'in coşkusunu bu kez şanlıurfamızda yaşıyoruz"

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Teknoloji Takımı ve bu görkemli şölene katkı sunan tüm paydaşları yürekten kutlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Sevgili gençler, başından sonuna kadar sizlerin imzasını taşıyan, dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST'in coşkusunu bu kez Şanlıurfa'mızda yaşıyoruz. Rabb'imize hamdolsun" dedi.

TEKNOFEST için Şanlıurfa'yı neden tercih ettiklerini de söyleyen Erdoğan, "Selçuk Bey, 'Bu programı nerede yapalım? dediğinde ben de kendisine dedim ki, 'Buraya Şanlıurfa yakışır' Gerçekten de Şanlıurfa'da bu programın bu kadar coşkulu, bu kadar katılımı yüksek şekilde oluşması, şu anda ben de uçakta izlediğimde, bu güzelliği gördüm ve iftihar ettim" ifadelerini kullandı.

TEKNOFEST'in Şanlıurfa'ya yakıştığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

Unutmayın, burası her şeyden önce peygamberler şehridir. Burası binlerce yıllık bilim, kültür ve medeniyet birikimine sahiptir tarihin sıfır noktası olan Göbeklitepe, bu şehrin sınırları içindedir. Tıpta, matematikte, astronomide. geometride. fizik ve felsefede binlerce alim en seçkin eserlerini bu şehirde vermiştir. El Battani'den Sinan bin Sabit'e, Harranlı İbni Vasıf'tan Yunus el Harrani'ye onlarca, yüzlerce bilim insanı burada yaptıkları çalışmalarla insanlığa çok kıymetli eserler hediye etmiştir. İşte bu yüzden mazinin birikimini bugünün gençleri ve geleceğin teknolojileriyle buluşturmak için TEKNOFEST'i Şanlıurfa'da düzenledik. Damada dedim ki, Şanlıurfa'ya bu yakışır. Şanlıurfa'yla inşallah şöyle bir semaya doğru huruç ederiz.

İstedik ki gençlerimiz köklerini unutmasın, ecdadın eserlerinden güç ve ilham alsın. Türkiye'nin istikbalini bu şuurla inşa etsin. İstedik ki dünyanın farklı ülkelerinden TEKNOFEST'e katılan gençler, Türkiye'nin bu değerlerini, bu derinliğini daha yakından görsün, tanısın. Biliyorsunuz bu etkinliğe 2018'de 4 bin 333 takım başvuruyla başlamıştık. Başvuru sayısı her sene daha da yükseldi, maşallah bu yıl TEKNOFEST Güneydoğu'ya ilgi itibarıyla gerçekten çok yoğun. Teknoloji yarışmalarına 81 ilimizden ve dünyanın 97 ülkesinden 730 bini aşkın takım, 1 milyon 600 binin üzerinde yarışmacı başvurdu. Bugüne kadar ziyaretçi sayımız ne oldu? 1 milyona yaklaştı, elhamdülillah bu ne güzellik, bu ne büyük coşku.

“Hayata geçirdiği bu platformlarla iftihar ediyoruz”

Bu sene TEKNOFEST'e yeni kategoriler ilave ettiklerini belirten Erdoğan, 5G, yapay zeka, elektronik harp, birinci şahıs görüşlü dron izleme, ileri otonom sistemler, robotik uygulamalar, savaşan İHA'lar, hava yolu optimizasyonu ve bağımlılıkla mücadele gibi alanlarda 11 yeni yarışma kategorisi eklendiğini söyledi.

Erdoğan, yeni deneyim, sergi, uçuş ve etkinlik alanlarının ise organizasyona ayrı bir zenginlik kazandırdığını ifade ederek "Finale çıkanlar başta olmak üzere bu yarışmalara katılan tüm takımlarımızı, yarışmacılarımızın tamamını gönülden tebrik ediyorum. Rabbim bu başarılarınızı inşallah daim eylesin." dedi.

Gençlerin etkinlikle ilgili ne düşündüğünü bilmek istediğini dile getiren Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

Burada sergilenen yerli ve milli savunma ürünlerini gördünüz değil mi? KIZILELMA'yı, KAAN'ı, GÖKBEY'i, ATAK'ı, HÜRJET'i, ANKA'yı, BAYRAKTAR TB2'yi ve son teknolojiye sahip diğer hava platformlarını beğendiniz değil mi? ZAHA, Pars, Gezgin, Boran, Fırtına, Korkut, Gökberk, Kalkan, Hisar, Ejderha ve diğer kara araçlarımız sizden tam not aldı değil mi? Albatros insansız deniz aracımız, TÜRKSAT 6A uydumuz, HİSTEP roketimiz, yerel tespit sistemimiz, gösteri uçuşlarımız, bunlar sizi heyecanlandırdı, gururlandırdı değil mi? Evet. Bizler de tıpkı sizin gibi düşünüyoruz. Heyecanlıyız, coşkuluyuz. Her birinin arkasında büyük emek olan buradaki teknolojilerin tamamıyla kıvanç duyuyoruz. Savunma sanayimizde kendi mühendislerimizin, yazılımcılarımızın, teknisyenlerimizin hayata geçirdiği bu platformlarla iftihar ediyoruz.

"Türkiye'nin istikbalini sizler omuzlayacaksınız"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bakın, bu ülkenin Cumhurbaşkanı olarak hayatı boyunca gençlerle yol yürümüş, gençlerin daima arkasında durmuş bir siyasetçi olarak şunu tüm kalbimle ifade etmek isterim. Burada izlediğiniz, beğendiğiniz, hayran kaldığınız, görünce gururlandığınız tüm bu teknolojileri ileride inşallah sizler üreteceksiniz. Bu ürünleri tasarlayan, geliştiren, test eden ağabeylerinizle, ablalarınızla ileride inşallah beraber çalışacaksınız. Onların Vecihi Hürkuş, Nuri Killigil, Nuri Demirağ ve Özdemir Bayraktar gibi bu davaya ömrünü vermiş kahramanlardan devraldığı emaneti sizler yaşatacak, daha ileri noktalara sizler taşıyacaksınız. Türkiye'nin istikbalini sizler omuzlayacaksınız. Şehit ve gazilerimizin yücelttiği mücadele sancağını sizler başarıyla dalgalandıracaksınız. Şunu hiçbir zaman unutmayın, bu millet asırlardır sizi bekliyor, bu ümmet yüzyıllardır sizden işaret bekliyor. Mazlum ve mağdurlar çağlardır sizi dört gözle bekliyor" diye konuştu.

Bir hususu unutmamalarını söyleyen Erdoğan, "Sizi durdurmak, sizi yavaşlatmak, sizin ümitlerinizi kırmak isteyenler de var. Asırlardır tetikte bekliyor, yüzyıllardır pusuda bekliyor. Bekledikleri fırsatı onlara vermeyeceksiniz. Sizi yolunuzdan döndürmek isteyenlere aman vermeyeceksiniz. İlkelerinizden, değerlerinizden, kimliğinizden, unutmayın, Kızılelma mefkurenizden en küçük bir taviz vermeyeceksiniz" dedi.

Merhum Erdem Bayazıt'ın şiirinden "Zaman akar, yer direnir, gökyüzü kanat gerer, siz ölümsüz çiçeği taşırsınız göğsünüzde, karanlığın ormanında iman güneşidir gözünüz, soluğunuz umutsuz ceylanların gözü yaşına sünger, şimdi siz taşıyorsunuz müjdenin kurşun yükünü, çatlayacak yalanın çelik kabuğu, sizin bahçenizde büyüyecek aşkın ve inancın güneş yüzlü çocuğu" mısralarını anımsatan Erdoğan, şunları kaydetti:

Sizler yani müjdenin kurşun yükünü taşıyanlar, savaş suçlularını, insanlık düşmanlarını, soykırımcıları sizler durduracaksınız. Geliştirdiğiniz ürünlerle, hayata geçirdiğiniz projelerle, şahsiyetinizle, cesaretinizle, bilginizle, şefkat ve merhametinizle Filistin'den Lübnan'a, Yemen'den Libya'ya gönül coğrafyamızda kanayan yaraları sizler saracaksınız. Yalanın çelik kabuğunu, doğrunun, vicdanın, hakkın ve hakikatin ışığıyla sizler kıracaksınız.

"Geliştirdiğimiz ürünlerle destan yazmaya devam ediyoruz"

Gençlere inanıp güvendiğini belirten Erdoğan, "Türkiye olarak savunma sanayiindeki başarılarımızı sürdürüyoruz. Bu alanda tam bir devrime imza atıyoruz. 4 bin 500'den fazla firmamız, 100 binin üzerinde insanımız, Savunma Sanayii Başkanlığımızın koordinasyonunda başarı çıtasını her gün daha yükseğe taşıyor. Havada, karada, denizde ve uzayda devreye aldığımız projeler, geliştirdiğimiz ürünlerle destan yazmaya devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Yerli ve milli imkanlarla üretilen savunma ürün, yazılım, platform ve ekipmanları ordunun ve güvenlik birimlerinin envanterine dahil ettiklerini kaydeden Erdoğan, "Etkinlik ve caydırıcılığımızı artırırken, talep etmeleri durumunda dost ve müttefiklerimizin de savunma ihtiyaçlarını karşılıyoruz" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

Kader birliği yaptığımız dostlarımız ne kadar güçlü olursa Türkiye'nin de o derece kuvvetli ve kudretli olacağına inanıyoruz. Bakın biz, yokluğun, başkalarına muhtaç olmanın acısını bilen bir milletiz. Bir dönem, savunma sanayiinde yüzde 80 dışa bağımlı olan bir ülkeydik. Savunma ihracatında şu anda dünyanın en büyük 11'inci ülkesiyiz. Sadece bu yılın ağustos ayında 511,4 milyon dolar değerinde savunma ve havacılık ürünü ihraç ettik. Ocak-Ağustos dönemi ihracatımızı, geçtiğimiz senenin aynı dönemine kıyasla yüzde 16,2 oranında artırdık ve 6,3 milyar dolara ulaştık. Bu rakam, biz göreve geldiğimizde yıllık sadece 248 milyon dolardı. Türkiye, ürünlerini burada gördüğünüz firmalarımızın gayretleri, bizlerin de destekleriyle işte bugünlere geldi. Çalıştık, çabaladık, zorluklar karşısında pes etmedik ve bunları başardık. İnşallah daha iyi yerlere geleceğiz. İnşallah bu başarıları, yeni rekorlarla, rekabet gücü ve katma değeri yüksek yeni platformlarla daha da güçlendireceğiz.

TEKNOFEST Güneydoğu'nun hayırlara vesile olmasını dileyen Erdoğan, ödül sahipleri ve finalistler başta olmak üzere tüm takımları ve yarışmacıları tebrik etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, tüm misafirlere ve katılımcılara şükranlarını sundu, organizasyonda emeği geçen herkese teşekkür etti.

“Erdoğan alandakilerle birlikte alkışlı ritim tuttu”

Konuşmaların ardından, Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanlıurfa Bilim Merkezi'nin açılışını canlı bağlantıyla gerçekleştirdi.

Açılışta, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, Şanlıurfa milletvekilleri ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar da yer aldı.

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Çoştu, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Mithat Can Kutluca da törene Şanlıurfa Bilim Merkezi'nden canlı bağlantıyla katıldı.

Açılışta, Şanlıurfa Bilim Merkezi'nin görüntülerinin yer aldığı videonun gösterimi de yapıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılışın ardından TEKNOFEST kapsamında düzenlenen yarışmalarda dereceye girenlerin ödüllerini verdi.

Ödül dağıtımı sırasında Şanlıurfa'nın sıra gecesi ezgilerinin, TEKNOFEST'in öne çıkan unsurlarıyla harmanlandığı klip gösterilirken, Erdoğan alandakilerle birlikte alkışlı ritim tuttu.

Selçuk Bayraktar, TEKNOFEST'e katkılarından dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a plaket takdim etti, geleneksel TEKNOFEST pozu verildi.

 

AA

"Etkinlik ve caydırıcılığımızı artırırken, talep etmeleri durumunda dost ve müttefiklerimizin de savunma ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Dostlarımız ne kadar güçlü olursa Türkiye'nin de o derece kuvvetli ve kudretli olacağına inanıyoruz"
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 17:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Yargıtaydan "kira bedeli emsalden düşükse 5 yıldan önce de dava açılabilir" kararı
İstanbul'da "Hakemler dosyası" soruşturmasında hakimlik kararlarının ayrıntılarına ulaşıldı
BBP Genel Başkanı Destici: Ne kadar hukuka aykırı bir durum varsa faillerin kimliğine bakılmaksızın gereği ifa edilmelidir
Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye olarak savunma sanayiindeki başarılarımızı sürdürüyoruz
copyright Independentturkish: 

İsrail neden Avrupa'daki radikal sağcılarla yakınlaşıyor?

Uluslararası arenada yalnızlaşan İsrail, Avrupa'daki radikal sağcıları kazanmaya çalışıyor.

Fransa'da radikal sağcı Ulusal Birlik (RN) Genel Başkanı Jordan Bardella'nın gençken Yahudiler hakkında aşağılayıcı ifadeler kullandığına yönelik iddialar gündemden düşmezken, İsrail Diaspora İşleri Bakanı Amihay Şikli, 31 yaşındaki siyasetçiyi "Avrupa'da Hamas'a karşı en net seslerden biri" diye niteleyerek savundu.

Bardella, Marine Le Pen'in gelecek yılki cumhurbaşkanlığı seçimini kazanması halinde başbakan olabilir.

Times of Israel'in analizine göre İsrail yönetiminin radikal sağcı Avusturya Özgürlük Partisi'yle (FPÖ) ilişkileri de değişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Eski SS üyesi olan Anton Reinthaller tarafından kurulan FPÖ, 2000'de hükümete katılınca İsrail, tepki olarak Viyana'daki büyükelçisini geri çekmişti.

Ancak analizde, Binyamin Netanyahu'nun FPÖ'yle ilişkileri normalleştirdiğine işaret ediliyor. Şikli, FPÖ lideri Herbert Kickl'ın antisemitizmle mücadele sözü vermesini "tarihi bir dönüm noktası" diye nitelemişti.

Netanyahu yönetiminin ayrıca İsveç, İspanya ve Britanya'daki radikal sağcı liderlerle de yakınlaştığına dikkat çekiliyor.

İsrail'in eski Berlin Büyükelçisi Jeremy Issacharoff, Avrupa'daki bazı radikal sağ partilerin Tel Aviv'le iyi ilişki kurarak geçmişteki antisemitist söylemlerinden uzaklaştıkları görüntüsü vermeye çalıştığını savunuyor. Eski büyükelçi, bunun uzun vadede İsrail'in uluslararası itibarına zarar verebileceğini söylüyor.

İsrail'in radikal sağ partilerle yakınlaşmasının Avrupa'daki Yahudi topluluklarına etkisinin de dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.

Prag Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden Azriel Bermant ise Netanyahu'nun Avrupa içindeki bölünmeleri artırmak istediğini savunuyor.

Diğer yandan İsrail, radikal sağcı Almanya için Alternatif'le (AfD) mesafesini koruyor.

Tel Aviv Üniversitesi'nden Rémi Daniel, "İsrail'de bazıları, radikal sağın İsrail için hayal edilebilecek en doğal ya da en uygun ortak olduğunu düşünüyor" derken, AfD'nin bu tabloya uymadığını söylüyor:

Almanya sözkonusu olduğunda durum böyle değil. AfD içinde, Almanya ve geçmişiyle ilgili endişe verici tutumların yanı sıra İsrail karşıtı akımlar da var.

Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde 6 Eylül'de düzenlenen seçimde AfD, oyların yüzde 43,8'ini alarak tarihi bir zafer elde etmişti.

Amerikan Yahudi Komitesi'nin açıklamasında "Holokost'tan bu yana ilk kez radikal sağcı bir parti Almanya'da bir eyalet seçimini kazandı" denmişti.


Independent Türkçe, Times of Israel, Washington Post

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Gazze savaşı nedeniyle yalnızlaşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu yeni ortaklar arıyor
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 17:15
Main image: 

<p>Netanyahu'nun BM Genel Kurulu'nda geçen ay yaptığı konuşma sırasında birçok kişi tepki olarak salonu terk etmişti (AP)</p>

related nodes: 
Netanyahu'nun BM konuşması: "İsrail'in itibarı ciddi zarar gördü"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
İsrail neden Avrupa'daki radikal sağcılarla yakınlaşıyor?
copyright Independentturkish: 

Yargıtaydan "kira bedeli emsalden düşükse 5 yıldan önce de dava açılabilir" kararı

Dairenin kararına göre, 2005'te İstanbul'daki iş yerini kiraya veren kişi, kiracısının 2021'de ödediği aylık 22 bin liralık kiranın emsallerinin çok altında kaldığını, rayiç kira bedellerinin çok arttığını belirterek, kira bedelinin 39 bin liraya yükseltilmesi amacıyla kira tespit davası açtı.

Yargılamayı yapan sulh hukuk mahkemesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu gereği taraflar arasında en son kira sözleşmesi yenilemesinin 2018'de yapıldığını, son sözleşmenin üzerinden dava tarihi itibarıyla henüz 5 yıllık sürenin geçmemiş olması nedeniyle "hak ve nesafete göre belirleme yapılamayacağını", "bu nedenle sözleşmedeki hükümlerin uygulanması gerektiği", "kira sözleşmesindeki artış şartına göre hesaplama yapılması gerektiğine" karar verdi.

Davacının, istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, itirazın reddine hükmetti.

Davacı, kiracının 2005'ten bu yana mülkü kullandığını, bu nedenle yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, kararı temyiz etti.

Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, mahkeme kararını hukuka aykırı bularak bozdu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Karardan

Dairenin kararında, 6098 sayılı Kanun uyarınca tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalarının, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli olduğu, bunun bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanacağı belirtildi.

Yasal düzenleme uyarınca, 5 yıldan uzun süreli veya 5 yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde de yeni kira yılında uygulanacak bedelin "üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak, hakkaniyete uygun biçimde belirleneceği" bildirildi.

Ayrıca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda, kira bedelinin belirlenmesine ilişkin her zaman dava açılabileceğinin hüküm altına alındığı anımsatılan kararda, "Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur denilmektedir." denildi.

Eksik araştırma usul ve kanuna aykırı bulundu

Dava konusu olayda, mahkemenin 2018'deki sözleşmeyi esas alarak hüküm kurduğu belirtilen kararda, tarafların kira ilişkisinin 2005'te başladığı, 2018'deki kira sözleşmesinin miktar itibarıyla güncellemeyi ifade etmediği, sadece mevcut kira ilişkisini yazılı hale getirmek amacıyla düzenlendiğinin iddia edildiği aktarıldı.

Mahkemenin görevinin "sunulan delilleri tartışmak ve değerlendirmek" olduğu vurgulanan kararda, kira sözleşmesi tarihinin belirsizliği ile kira bedelinin emsal ve rayiçlere uygun olup olmadığının da araştırılması gerektiği ifade edildi.

Dairenin kararında, yenilenen sözleşme ile belirlenen kira bedelinin emsal ve rayiçlere uygun olmadığının belirlenmesi haline ilişkin ise "Yenilenen sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 yıl geçmemiş olsa dahi ilk sözleşmenin başlangıcına göre geçen süreler gözetilerek şartları varsa kira bedelinin hak ve nesafete göre tespiti gerekeceği göz ardı edilmemelidir." hükmüne yer verildi.

Yasal düzenlemeler uyarınca yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu belirtilen kararda, şu ifadeler yer aldı.

Hal böyle olunca ilk derece mahkemesince yenilenen 2018 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin, yenilendiği tarih itibarıyla belirlenen kira bedelinin rayici yansıtıp yansıtmadığının bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak araştırılması, o tarih itibarıyla ödenmekte olan kira bedellerinin de bu kapsamda değerlendirilmesi, yenilenen sözleşmede belirlenen kira bedelinin rayice uygun olduğunun tespiti halinde talep edilen dönem kira bedelinin endeks uygulanarak artış yapılması, aksi halde hak ve nesafete göre kira bedelinin belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

 

AA 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira sözleşmesi yeni olsa bile emsalden düşük kira bedeli için 5 yıldan önce kira tespit davası açılabileceğine hükmetti
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
İstanbul'da "Hakemler dosyası" soruşturmasında hakimlik kararlarının ayrıntılarına ulaşıldı
BBP Genel Başkanı Destici: Ne kadar hukuka aykırı bir durum varsa faillerin kimliğine bakılmaksızın gereği ifa edilmelidir
Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Erbakan: Bu soygunun siyasi sorumluluğunu kim üstlenecek?
Type: 
SEO Title: 
Yargıtaydan "kira bedeli emsalden düşükse 5 yıldan önce de dava açılabilir" kararı
copyright Independentturkish: 

Hizbullah-Şam görüşmesi: Uzlaşmanın başlangıcı mı, yoksa husumetin planlanması mı?

"Siperlerden otellere" ifadesi, dün ile bugünün düşmanları ve onların on beş yıl boyunca sürdürdüğü amansız savaşlar için birebir geçerli bir nitelendirme. Ancak bugün, yıllarca Suriye'nin kuzeyindeki temas hatlarında birbirlerine roket ve mermi yağdıran Hizbullah ile yeni Suriye hükümeti, Reuters'ın sızdırdığı bilgilere göre gizli görüşmelerde masanın iki ucunda yüz yüze gelerek karşılıklı müzakere şartlarını sunuyor.

Suriye halkının yaşadığı acı iç savaş sayfasının kapanmasıyla birlikte, Şam hükümetinin iç düzeni sağlama ve dış ilişkilerini büyük bir titizlik ve temkinle yürütme çabası netleşmiş durumda. Beyaz Saray, Suriye Cumhurbaşkanı'na ordunun Lübnan'a girmesi ve Lübnan hükümetinin kararıyla faaliyetleri yasaklanan Hizbullah'ın silahsızlandırılması yönünde yoğun baskı yaparken, Suriye Cumhurbaşkanı askeri gücünü dağıtmamaya çalışıyor. Zira oradaki dağlık arazi yapısının kendi ülkesindeki gibi olmadığını ve bunun sınırları dışında, kendisini doğrudan ilgilendirmeyen bir muharebe olduğunu çok iyi biliyor.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera, pragmatik bir kişiliğe sahip olması ve bölgenin istikrarı ile İsrail de dahil olmak üzere komşu ülkelerle dostane ilişkiler kurmak amacıyla bütün tarafları kazanmaya çalışması sebebiyle, Suriye hükümeti ve Hizbullah temsilcilerinin aynı masaya oturması şaşırtıcı olmadığı gibi zaten beklenen bir gelişmeydi. İki taraf arasındaki gerilimi düşürme çabaları kapsamında Türkiye'de doğrudan görüşmeler gerçekleştiren taraflar, bu türdeki ilk bilinen toplantıda ortak güvenlik endişelerini ele aldı.
 

Hizbullah’a ait bir askeri araç, Esed’in devrildiği gece geri çekilirken bırakıldı / Fotoğraf: Independent Arabia
Hizbullah’a ait bir askeri araç, Esed’in devrildiği gece geri çekilirken bırakıldı / Fotoğraf: Independent Arabia

 

New York'tan Ankara'ya

Dış politika araştırmacısı Ali el-Esmer, toplantının mimarisinin New York'ta, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kulislerinde atılmış olabileceğini değerlendiriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, bölgesel istişareler kapsamında Suriyeli mevkidaşı Esad eş-Şeybani ile bir araya geldiği bu görüşmelerin ardından, Ankara'nın Şam ile Hizbullah arasında doğrudan bir kanal açılması yönünde baskı yaptığı ortaya çıktı; ancak toplantı kararının kesin olarak New York'ta alındığını doğrulayan yayımlanmış bir bilgi bulunmuyor.

Olayların silsilesi, bu ihtimali siyasi ve diplomatik açıdan mantıklı kılmakta. Toplantının kendisi ise Türkiye tarafından resmi olarak açıklanmamış olmasına rağmen, gazetecilik güvenilirliği açısından son derece sağlam bir zemine dayanıyor. Nitekim Reuters haberi, aralarında iki Suriyeli yetkili, Hizbullah'a yakın Lübnanlı bir güvenlik kaynağı ve bir ABD'li yetkilinin de bulunduğu altı kaynağa dayandırdı.

El-Esmer değerlendirmesine şöyle devam etti:

Görüşme görünüşe göre eski ilişkileri ihya etme çabasından ziyade, önceki rejimin çöküşünün ardından yeni oyun kurallarını belirleme girişimiydi. Şam masaya net bir güvenlik perspektifiyle oturdu: Sınır ötesi kaçakçılığı durdurmak ve Suriye topraklarında, özellikle de güneyde Hizbullah ile bağlantılı bütün hücre ve ağların varlığına son vermek.


El-Esmer değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

Hizbullah'ın temel önceliği, Suriye'nin kendisine karşı ikincil bir cepheye veya Lübnan içinde kendisini hedef alacak herhangi bir askeri girişimde doğrudan bir tarafa dönüşmeyeceğinden emin olmaktı. Bu nedenle, kaynaklara göre Suriye tarafının Hizbullah'a silahsızlandırma amacıyla Lübnan'a askeri olarak girmeyi planlamadığını bildirmesi kritik önem taşıyordu; buna karşılık örgüt de Suriye'nin iç işlerine karışmamaya, sınır ve hücreler meselesini kontrol altına almaya çağrıldı. Sadece bu husus bile toplantının geleneksel bir siyasi diyalogdan ziyade karşılıklı kırmızı çizgilerin müzakeresine daha yakın olduğunu gösteriyor… Bence en önemli nokta, Türkiye'nin burada arabulucu rolünden Suriye çevresindeki yeni angajman kurallarının bölgesel garantörü rolüne geçmeye çalışmasıdır. Bu nedenle, bu görüşmeyi Şam ile Hizbullah arasında bir barışma başlangıcı olarak değil, düşmanlığın yönetilmesi girişimi olarak görüyorum. Ne eski ittifaka dönüş var ne de şu aşamada açık bir çatışmaya girme arzusu.


İran'ın yokluğu

Hükümetin veya Hizbullah'ın şu ana kadar doğrulamadığı ya da yalanlamadığı bu gizli görüşmenin Türkiye'de gerçekleşmiş olması şaşırtıcı değil. Nitekim Türkiye, 2024 sonlarında Beşşar Esed rejiminin yankı uyandıran çöküşüne ve Heyet-u Tahriru'ş Şam'ın (HTŞ) liderliğini üstlenip Saldırganlığı Caydırma Operasyonu askerî harekât komuta merkezini yöneten eş-Şera'nın yükselişine yol açan silahlı Suriye muhalefetine destek vermede öne çıkan bir rol oynamıştı.

Bu gelişme İran tarafının yokluğunda gerçekleşirken, uluslararası ilişkiler uzmanı Muhammed Hac Osman yaptığı özel açıklamada bunu, Şam'ın Tahran ile ilişkileri eski haline getirmek istememesiyle açıklıyor. Bunun nedenleri arasında, Esed'i düşürmeyi hedefleyen silahlı çatışma dönemindeki 14 yıllık çetin savaş boyunca İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO), rejimin bu kadar süre ayakta kalmasını sağlayan uzman, savaşçı ve silah desteğini vermiş olması ve bunun yanı sıra, molla rejiminin Suriye sahasından ani çıkışının ardından kuşatılmış halde tutulması ve geri dönmemesine yönelik uluslararası irade yer alıyor.

Osman şöyle devam etti:

İran'ın katılmaması, yeni Suriye yönetiminin pragmatik karakterinden faydalanarak bu dönemin nabzını tutma ve Şam'daki yeni yetkililerin Tahran ile diyalog kurmaya ne kadar açık olduğunu görme bağlamında da okunabilir.


Osman, toplantının şu ana kadar somut bir meyve vermediğini, daha ziyade diğer tarafı yakından tanıma ve her bir tarafın diğerine ne sunabileceğini görme politikasına yakın olduğunu belirtiyor. Gelecekteki olası savaşlardan bölgeyi soğutma ya da beklenen bir askeri harekata hazırlık olarak zaman kazanma evresi de olabilir; bu durum ister Suriye kanadından bir saldırı, isterse karada bir çatışma halinde Hizbullah'ın savunmasını güçlendirmesi şeklinde gelişsin. Osman, her iki tarafın da özellikle bu hassas dönemde sahada silahlı bir çatışmaya girmek istemediği görüşünde.
 

Humus kırsalındaki el-Kusayr kentinde Hizbullah’a ait tahrip olmuş bir karargâh / Fotoğraf: Independent Arabia
Humus kırsalındaki el-Kusayr kentinde Hizbullah’a ait tahrip olmuş bir karargâh / Fotoğraf: Independent Arabia

 

Osman, kendi değerlendirmesine göre toplantıların herhangi bir sonuca ulaşmayacağını düşünüyor ve bunları sonuçsuz görüyor. Özellikle de Suriye makamlarının, toplantıların gerçekleşmesinden sonra, geçtiğimiz salı günü Suriye'nin güneyinde Hizbullah'a bağlı bir hücreyi çökerttiğini duyurmasının ardından... Dolayısıyla bu durum ya bir sonuca varılamadığını ya da yaklaşan herhangi bir askerî harekâtı meşrulaştırmak adına Hizbullah üzerindeki bir baskı yöntemini açıklıyor.

Buna karşılık Hizbullah, çökertildiği duyurulan hücreyle herhangi bir bağlantısı olduğunu reddetti. Aynı zamanda, Suriye makamlarının geçen 29 Eylül'de Hizbullah ile bağlantılı olduklarını ve füze fırlatma platformları hazırlamak üzere çalıştıklarını belirttiği üç kişiyi gözaltına aldığını açıklamasının ardından, Suriye toprakları içinde askeri bir varlığının veya herhangi bir güvenlik ve askeri faaliyete katılımının bulunmadığını vurguladı.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani, geçen temmuz ayında ülkesinin Hizbullah ile görüşmeye açık olduğunu ima etmiş, Genel Sekreter Naim Kasım da televizyondan yayınlanan bir konuşmasında bu isteğe karşılık vermişti.


Şam ile Hizbullah arasındaki ilişki

El-Esmer, Şam ile Hizbullah arasındaki ilişkilerin Esed dönemindeki haline dönmesini hayal etmenin zor olduğunu belirtti. Nitekim Hizbullah açısından Suriye, artık kendisi için coğrafi derinlik ile İran ve Lübnan arasında siyasi ve askeri koridor sağlayan bir müttefik olmaktan çıktı. El-Esmer sözlerine şöyle devam etti:

Suriye artık egemenliğini, sınırlarını ve çıkarlarını önceki denklemin dışında yeniden tanımlamaya çalışan bir devlet haline geldi. Ancak bu durum, ilişkinin kalıcı bir çatışmaya dönüşeceği anlamına gelmiyor. Çünkü Şam'ın önünde daha acil iç ve güvenlik meseleleri var. Aynı şekilde Hizbullah da Lübnan içinde ve İsrail ile olan çatışmasında büyük baskılarla karşı karşıya. Dolayısıyla yeni bir Suriye-Lübnan cephesinin açılmasını önlemekte ortak çıkar bulunuyor. Bu durum soğuk bir güvenlik ve bir arada yaşama biçimini şekillendirebilir: Şam'ın Lübnan içindeki Hizbullah silahı mücadelesinde doğrudan taraf olmaması karşılığında, Hizbullah da Suriye içinde faaliyet göstermekten ve Suriye topraklarını bir silah koridoru olarak kullanmaktan kaçınır.


El-Esmer ayrıca şu değerlendirmede bulundu:

Özellikle Lübnanlı bir kaynağın Tahran'ın devre dışı bırakılmasından rahatsız olduğunu belirtmesi, İran'ın en zorlu düğüm olduğunu gösteriyor. Bu durum, Şam'ın Hizbullah'ı Tahran ile olan ilişkilerinden kısmen bağımsız, Lübnanlı bir güvenlik dosyası olarak ele almaya çalıştığının bir göstergesidir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde Şam ile Hizbullah arasında güvenlik nitelikli ve sınırlı temaslara tanık olmamız muhtemeldir. Şam ile Tahran arasındaki ilişkilerin yeniden tesisi ise çok daha zor olacaktır; zira buradaki anlaşmazlık sadece sınır ayrıntılarıyla değil, İran'ın Suriye devletinin bizzat içindeki konumu ve eski nüfuzu ile ilgilidir.


Suriye'den yapılan yalanlama

Diğer taraftan Suriye Dışişleri Bakanlığı Arap İşleri Danışmanı Muhammed Taha el-Ahmed, Hizbullah ile temas veya görüşmeler gerçekleştiğine dair basında yer alan haberleri yalanladı. Ülkesinin Suriye-Lübnan ilişkilerinin kesin gerçeklere ve verilere dayanmayan anlatılara dahil edilmesini reddettiğini belirten el-Ahmed; Lübnan ile iletişimin, Lübnan'ın egemenliğine ve bağımsız kararlarına duyulan saygı çerçevesinde yalnızca meşru Lübnan devlet kurumları üzerinden yürütüldüğünü vurguladı.

Suriye'nin, Lübnan devletinin kendi toprakları üzerinde otorite tesis etmesini ve silahların tek bir elde, devlette toplanmasını desteklediğine dikkat çeken el-Ahmed, Lübnan ile ilişkilerin devletten devlete esaslı olduğunu, karşılıklı saygı, iç işlerine karışmama ve her iki ülkenin çıkarına olacak şekilde ortak çalışma prensiplerine dayandığını altını çizerek ifade etti.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Independent Arabia gazetesinden çevrilmiştir.

Independent Arabia

Reuters, 6 kaynak ve gözlemcinin bu görüşmeyi yeni kurallar belirleme girişimi olarak değerlendirdiğini belirtti… Suriye Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu görüşmeyi yalanladı
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Humus kırsalındaki el-Kusayr kentinde Hizbullah’a ait tahrip olmuş bir karargâh / Fotoğraf: Independent Arabia</p>

Type: 
SEO Title: 
Hizbullah-Şam görüşmesi: Uzlaşmanın başlangıcı mı, yoksa husumetin planlanması mı?
copyright Independentturkish: 

MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu tutuklama istemiyle hakimliğe sevk edildi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen Merkez Hakem Kurulu (MHK) soruşturması kapsamında gözaltında bulunan MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu'nun da aralarında olduğu 7 şüpheli, tutuklama istemiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Başsavcılık tarafından MHK'ye yönelik yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan şüphelilerle ilgili işlemler tamamlandı.

Aralarında MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu'nun da bulunduğu 7 şüpheli, savcılık işlemlerinin ardından tutuklanmaları talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine gönderildi.

Şüphelilerin hakimlikteki işlemlerinin ardından haklarında karar verilmesi bekleniyor.

ANKA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen MHK soruşturması kapsamında, aralarında MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu'nun da bulunduğu 7 şüpheli tutuklama istemiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edildi
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 02:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu tutuklama istemiyle hakimliğe sevk edildi
copyright Independentturkish: 

Avrupa’daki Türk kız futbolcuların gelişimi için yeni takip sistemi kuruluyor

Almanya’da yaşayan Türk kökenli genç kadın futbolcuların keşfedilmesi, gelişimlerinin takip edilmesi ve Türkiye Kadın Millî Takımlarına kazandırılması amacıyla ETFA Academy tarafından yeni bir yapılanma başlatılıyor. Projenin kadın futbolu ayağında Kadın Futbolundan Sorumlu Yönetici ve Sağlık Kurulu Başkanı Uzman Klinik Psikolog Nigar Çiçek görev alıyor.

Avrupa’da yetişen Türk kökenli genç futbolcuların Türk futboluna kazandırılması amacıyla çalışmalarını sürdüren ETFA Academy, kadın futbolunda daha sistemli ve sürdürülebilir bir yapı oluşturmak için Almanya’da kapsamlı bir seçme ve takip sürecine hazırlanıyor.

kadın futbol

 

Genç kadın futbolcuların gelişimi takip edilecek

Çalışmalar kapsamında Avrupa’da yaşayan Türk kökenli kız futbolcuların erken yaşta keşfedilmesi, gelişimlerinin düzenli olarak takip edilmesi ve uygun görülen oyuncuların Türkiye Kadın Millî Takımları sistemine kazandırılması hedefleniyor.

ETFA Academy tarafından geliştirilen modelde yalnızca oyuncuların belirli bir tarihteki performanslarının değerlendirilmesi değil, uzun vadeli gelişimlerinin izlenmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda futbolcuların teknik ve fiziksel gelişimlerinin yanı sıra profesyonel futbol kariyerine hazırlanma süreçlerinin de takip edilmesi planlanıyor.

kadın futbolu2

 

TFF ile kadın futbolu için görüşmeler yapıldı

ETFA Academy’nin Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ile gerçekleştirdiği görüşmelerde, Almanya’da Türk kökenli kız ve erkek futbolculara yönelik seçmeler düzenlenmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.

Görüşmelerde kadın futboluna ilişkin çalışmalar da önemli başlıklardan biri oldu.

TFF 1. Başkan Vekili Mecnun Otyakmaz, TFF Kadın Futbol Direktörü Sami Oral Baykal, Millî Takımlar Altyapı Koordinatörü Samet Aybaba ve Kadın Millî Takım Teknik Direktörü Necla Güngör Kırağası ile gerçekleştirilen temaslarda, Avrupa’da yetişen genç yeteneklerin daha sistemli şekilde takip edilmesine yönelik çalışmalar ele alındı.

kadın futbolu3

 

Oyuncuların uzun vadeli gelişimi izlenecek

ETFA Academy’nin futbolcu takip ve scouting sistemiyle oyuncuların yalnızca seçme organizasyonlarındaki performansları üzerinden değerlendirilmemesi, gelişimlerinin uzun vadeli olarak takip edilmesi hedefleniyor.

Projenin kadın futbolu ayağında görev yapan Uzman Klinik Psikolog Nigar Çiçek’in katkısıyla genç sporcuların saha içindeki gelişimlerinin yanı sıra psikolojik, pedagojik ve sosyal gelişimlerinin de takip sürecine dahil edilmesi planlanıyor.

Hedef Avrupa genelinde yetenek ağı oluşturmak

Almanya’da başlatılması planlanan çalışma ile Avrupa’da yetişen Türk kökenli genç kadın futbolcuların daha erken yaşta tespit edilmesi ve Türkiye Kadın Millî Takımları için daha geniş bir oyuncu havuzu oluşturulması amaçlanıyor.

Çalışmanın ilerleyen dönemlerde Avrupa’nın farklı ülkelerine yayılması ve Avrupa genelinde Türk kökenli genç futbolcuların takip edilebileceği bir yetenek ağı oluşturulması planlanıyor.

ETFA Academy’nin çalışmayla hedeflediği sistem kapsamında, Avrupa’da yetişen Türk kadın futbolcuların gelişim süreçlerinin düzenli biçimde izlenmesi ve uygun oyuncuların Türkiye Kadın Millî Takımları'na uzanan süreçte değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Independent Türkçe

ETFA Academy, Almanya’da yaşayan Türk kökenli genç kadın futbolcuları keşfetmek ve millî takımlara kazandırmak amacıyla yeni bir çalışma başlatıyor. Projenin kadın futbolu ayağında Nigar Çiçek görev alacak
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 00:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Avrupa’daki Türk kız futbolcuların gelişimi için yeni takip sistemi kuruluyor
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

A Milli Futbol Takımı, Belçika'ya 3-0 mağlup oldu

A Milli Futbol Takımı, tarihinde ilk kez mücadele ettiği UEFA Uluslar A Ligi'nde Belçika'ya konuk oldu. Liège kentindeki Maurice Dufrasne Stadyumu'nda oynanan karşılaşmada Belçika'nın gollerini 10 ve 60. dakikalarda Kevin De Bruyne, 76. dakikada Romelu Lukaku kaydetti.

Karşılaşmayı Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Başkanı İbrahim Ethem Hacıosmanoğlu ve TFF Yönetim Kurulu üyeleri de izledi.

Grubun diğer karşılaşmasında Fransa, sahasında İtalya ile 1-1 berabere kaldı. Bu sonuçların ardından Fransa 7 puanla liderliğini sürdürürken Belçika, 6 puanla ikinci sırada yer aldı.

İlk iki maçında Kocaeli'de Fransa'ya 1-0, Bursa'da İtalya'ya 4-1 yenilen milli takım, Belçika karşısında da puan alamadı. Türkiye, gruptaki dördüncü maçında 5 Ekim Pazartesi günü deplasmanda İtalya ile karşı karşıya gelecek.


Ankara'da yasa dışı bahis soruşturması kapsamında 33 kişi tutuklandı

Başsavcılıktan yapılan açıklamaya göre, 29 Eylül'de Ankara İl Jandarma Komutanlığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü koordinesinde organize suç örgütlerinin faaliyetlerinin ortaya çıkarılması için yapılan çalışmalar sonucu, yasa dışı bahis siteleri üzerinden bahis oynatılması için yer, imkan sağladıkları ve organize ettikleri belirlenen 45 şüpheli tespit edildi.

Bu çerçevede şüphelilerin, şahıslar adına temin edilen banka hesap numaralarını, GSM hatlarını ve mobil bankacılık hesaplarını para karşılığında aldıkları ve IBAN bilgilerini kullanarak yasa dışı bahisten gelir elde ettikleri belirlendi.

Ayrıca şüphelilerin elde edilen gelirleri mobil bankacılık sistemi kullanılarak başka şahıslara ait hesap numaralarına aktardıkları veya aynı şahıslar adına açılan kripto para hesaplarına havale gerçekleştirdikleri tespit edildi.

Soruşturma kapsamında, şüphelilerin yakalanmasına yönelik eş zamanlı gerçekleştirilen operasyonda hakkında gözaltı kararı verilen 45 şüpheliden 36'sı gözaltına alındı.

Şüphelilerden alınan ifade ve teşhisler doğrultusunda soruşturmaya 7 şüpheli daha dahil edildi ve bu şahıslardan 5'i hakkında gözaltı kararı verildi. Diğer 2 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği öğrenildi.

Operasyonlar sonucu gözaltına alınan 40 şüphelinin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına mevcutlu olarak sevki sağlandı. Ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan 1 şüphelinin ise Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) bağlantısı ile ifadesi alındı.

Mevcutlu olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gelen 35 şüpheli ile toplamda 36 şüpheli tutuklama talebiyle, 5 şüpheli adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Hakimlikçe 33 şüpheli hakkında tutuklama, 8 şüpheli hakkında adli kontrol tedbirine karar verildi.


TBMM Başkanı Kurtulmuş, Almanya-Türkiye Dostluk Grubu Başkanı Yüksel'i kabul etti

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Almanya Federal Meclisi Almanya-Türkiye Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Serdar Yüksel ve beraberindeki heyeti kabul etti.

TBMM’nin resmi sosyal medya hesabından, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un Almanya Federal Meclisi heyetini kabulüne ilişkin paylaşım yapıldı.

Paylaşımda, “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımız Numan Kurtulmuş, Almanya Federal Meclisi, Almanya-Türkiye Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Serdar Yüksel ve beraberindeki heyeti kabul etti” ifadelerine yer verildi.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Cumartesi, Ekim 3, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

AK Parti Milletvekili Bayram'dan iktidarın uygulamalarına eleştiri: Adalette güveni sağlayalım

AK Parti İstanbul Milletvekili Serkan Bayram, NOW TV'de katıldığı programda "fon krizi" olarak gündeme gelen soruşturmaya ve adalet politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bayram, soruşturma kapsamında gündeme gelen isimlere ilişkin, "Bir sürü engelli kardeşimizin hakkını elinden aldı. Fatma Betül yesin diye mi? Bir de sosyal politikalara bakıyordu. Bedelini ödesin. Artık içim acıyor" ifadelerini kullandı.

"Toplumun önüne çıkarsın"

Fon soruşturmasına ilişkin farklı açıklamalar yapıldığını belirten Bayram, "Biri yatırdı diyor, biri yatırmadı diyor. Arkadaş Maliye Bakanlığı hesap açmış, makbuz gönderirsin, toplumun önüne çıkarsın" dedi.

Soruşturmanın kapsamına ilişkin iddialara da değinen Bayram, "Genel başkan yardımcılarından var deniyor, bürokrasiden var deniyor, bakan yardımcılarından var deniyor. Partimiz gerçek anlamda aklansın" ifadelerini kullandı.

"Adalette güveni sağlayalım"

Bayram, adaletin ekonomi açısından önemine işaret ederek, "Adalette güveni sağlayalım. Adaletin olmadığı bir yerde yatırım olmaz. Yabancı sermaye gelmez. Gelmiyor da kaçıyor, yazık" diye konuştu.

"Her şeyi paspas etmeye gerek yok"

Belediye başkanlarına yönelik soruşturma ve gözaltı süreçlerine de değinen Bayram, "Belediye başkanı seçilmiş, sabah alıyoruz, niye alıyoruz, çağırsan gelir zaten. Bütün belediye başkanları için geçerli. Yazıktır bu kadar her şeyi paspas etmeye gerek yok" ifadelerini kullandı.

NOW TV

AK Parti İstanbul Milletvekili Serkan Bayram, "fon krizi" soruşturması ve adalet politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak soruşturmanın tüm yönleriyle aydınlatılması ve partinin aklanması çağrısında bulundu
Cuma, Ekim 2, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

jw id: 
BCgwdZJQ
Type: 
SEO Title: 
AK Parti Milletvekili Bayram'dan iktidarın uygulamalarına eleştiri: Adalette güveni sağlayalım
copyright Independentturkish: 

Felsefeci Prof. Dr. İoanna Kuçuradi yaşamını yitirdi

Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı Kuçuradi, tedavi gördüğü Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yaşamını yitirdi.

Kuçuradi'nin cenazesi, 4 Ekim'de Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu'nda düzenlenecek törenin ardından Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'na defnedilecek.

Prof. Dr. İoanna Kuçuradi

İoanna Kuçuradi, 4 Ekim 1936'da İstanbul'da doğdu. 1954'te Zapyon Kız Lisesinden, 1959'da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünden mezun olan Kuçuradi, 1965'te doktora derecesini aldı.

Erzurum Atatürk Üniversitesinde 1965-1968 yıllarında görev yapan Kuçuradi, 1970'te doçent, 1978'de profesör oldu.

Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümünü 1969'da kuran Kuçuradi, 2003'e kadar bölüm başkanlığı görevini yürüttü.

Kuçuradi, 1997'den itibaren Hacettepe Üniversitesi İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğünü yürüttü, merkez bünyesinde kurulan UNESCO Kürsüsünün de başkanlığını üstlendi.

Türkiye Felsefe Kurumunun başkanlığını yürüten Kuçuradi, Uluslararası Felsefe Dernekleri Federasyonunda da çeşitli görevlerde bulundu ve federasyonun başkanlığını yaptı.

Felsefe, etik, insan hakları ve değerler alanlarında çalışmalar yapan Kuçuradi, ulusal ve uluslararası çeşitli kuruluşlarda görev aldı.

Eserleri ve ödülleri

Kuçuradi'nin "Nietzsche ve İnsan", "Schopenhauer ve İnsan", "İnsan ve Değerleri", "Etik", "Sanata Felsefeyle Bakmak" ve "Çağın Olayları Arasında" adlı eserleri bulunuyor.

Prof. Dr. Kuçuradi, çalışmaları dolayısıyla Goethe Madalyası, Türkiye Bilimler Akademisi Ödülü, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü ve çeşitli uluslararası onur ödüllerine layık görüldü.

TBMM Başkanı Kurtulmuş

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, sosyal medya hesabından yayımladığı taziye mesajında, "Felsefe ve insan hakları alanında ülkemizin yetiştirdiği müstesna isimlerden Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'nin vefatını üzüntüyle öğrendim. İnsan değerini ve onurunu merkeze alan felsefi yaklaşımıyla insan hakları alanına önemli katkılar sunan Kuçuradi, çalışmalarıyla ülkemizde ve dünyada derin izler bıraktı. Kıymetli bilim insanı Kuçuradi'nin vefatı nedeniyle ailesine, yakınlarına ve talebelerine başsağlığı diliyorum." ifadelerine yer verdi.

İletişim Başkanı Duran

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'nin yetiştirdiği kıymetli felsefeci Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'nin vefatını derin bir teessürle öğrendiğini belirtti.

Duran, "Felsefe ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla ülkemizin düşünce hayatında müstesna bir yere sahip olan Sayın Kuçuradi, eserleri ve yetiştirdiği öğrencilerle ardında kalıcı bir miras bıraktı. Ailesine, yakınlarına, öğrencilerine, sevenlerine ve tüm felsefe camiasına başsağlığı diliyorum." ifadelerini kullandı.

AK Parti Sözcüsü Çelik

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

"Hocaların hocası Prof. Dr. İoanna Kuçuradi hocamızı kaybettik. Çok üzgünüz. Felsefeyi 'insan olma sanatı' olarak anlattı hepimize. İnsan olma sanatını ve insan onurunu korumayı anlatan değerli bir öğretmenden yoksunuz artık. Hocamız büyük bir değerdi. Gerçek bir rehberdi. 'İnsan olma ve insan kalma' hakkında söylenecek her sözde onu hatırlayacağız. Ülkemizin ve herkesin başı sağ olsun."

ANKA

Felsefe ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 90 yaşında hayatını kaybetti
Cuma, Ekim 2, 2026 - 23:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Felsefeci Prof. Dr. İoanna Kuçuradi yaşamını yitirdi
copyright Independentturkish: 

CHP Dış Politika Kurulu: S-400’lerin elden çıkarılması hava sahasında boşluk yaratır

CHP Dış Politika Kurulu, Türkiye’nin hava savunmasına ilişkin değerlendirmesinde, S-400 hava savunma sistemlerinin F-35 tedariki veya başka bir gerekçeyle elden çıkarılmasının Türk hava sahasında “telafisi mümkün olmayan boşluklar” oluşturacağını savundu.

Kurul, Türkiye’nin savaş uçağı ihtiyacını KAAN ve Eurofighter tedarikleriyle programladığını belirterek F-35’lerin yeniden envantere alınmasını “pratik sebeplerle” mümkün görmediğini ifade etti.

CHP Dış Politika Kurulu, 2 Ekim tarihli toplantısında Türkiye’nin hava savunması, Rusya-Ukrayna savaşı, Karadeniz güvenliği, Mekke Anlaşması, ABD-İran çatışması, Irak ve Türkiye-Yunanistan ilişkilerini değerlendirdi.

Açıklamada, bölgesel çatışmaların genişleme riskine dikkat çekilirken sorunların diplomatik yollarla çözülmesi gerektiği vurgulandı.

S-400 ve F-35 değerlendirmesi

Türkiye’nin hava sahasının korunmasına ilişkin bölümde, devam eden çatışmaların hava savunma sistemlerine duyulan ihtiyacı artırdığı belirtildi.

Kurul, Türkiye envanterindeki S-400 sistemlerinin hava savunması açısından önemini koruduğunu savunarak şu değerlendirmede bulundu:

“Bu bağlamda, Türkiye envanterindeki en etkili hava savunma sistemi hala S-400’ler olmaya devam etmektedir. F-35 veya başka bir gerekçeyle bu sistemlerin elden çıkarılması Türk hava sahasında telafisi mümkün olmayan boşluklar yaratacak ve Türkiye’ye hasmane veya tehdit olmak yolundaki devletleri cesaretlendirecektir.”

Açıklamada, S-400’lerin elden çıkarılması yönündeki düşüncenin yeniden gündeme getirilmemesi gerektiği ifade edildi.

Kurul ayrıca F-35 programından çıkarılmasının ardından uçağın performansının düştüğünü ve kullanımının diğer ülkeler açısından kısıtlandığını savundu.

Açıklamada, “Türkiye bu ihtiyacını KAAN milli uçak ve Eurofighter tedarikleriyle programlamış olup F-35’in tekrar envantere girebilmesi pratik sebeplerle de mümkün görülmemektedir” denildi.

Çatışmaların genişleme riskine dikkat çekildi

“Jeopolitik Belirsizlikler/Üçüncü Dünya Savaşı” başlıklı değerlendirmede, güvenlik politikalarının endişe verici bir gelişim gösterdiği belirtildi.

İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaşın konvansiyonel çatışma düzeyinden nükleer aşamaya taşınması ve diğer güçlerin çatışmaya dahil olması ihtimaline dikkat çekildi.

Babülmendep ve Kızıldeniz’deki krizin de diplomatik uzlaşının dışlanması durumunda kara harekatı ve başka ülkelerin müdahaleleriyle genişleyebileceği değerlendirmesi yapıldı.

Rusya-Ukrayna savaşının komşu ülkelere ve NATO’ya yayılması ile Baltık Bölgesi ve Kaliningrad’ın “sahte bayrak operasyonlarıyla” silahlı çatışmaya sürüklenmesi ihtimallerinin de göz ardı edilmemesi gerektiği belirtildi.

Açıklamada, “Bir yeni uluslararası düzen oluşuncaya kadar meydana gelecek kaos ortamına göre değişik boyutlarda düşünsel hazırlık içinde olunması zamanı gelmiş görülmektedir” ifadeleri kullanıldı.

NATO’nun savaşa taraf olmaması istendi

Rusya-Ukrayna savaşında, sahadaki gelişmelerden bağımsız olarak görüşmeler yoluyla bir an önce güvenlik anlaşmasına ulaşılması gerektiği belirtildi.

NATO’nun savaşa taraf olmamasının sağlanması gerektiği ifade edilen açıklamada, Karadeniz’de Türk deniz ticaret filosu ve denizcilerin güvenliğinin öncelenmesi için gerekli adımların önceden atılmasının kritik önem taşıdığı kaydedildi.

Baltık Bölgesi ve Kaliningrad’a ilişkin değerlendirmede de NATO’nun olası “aşırılıklarının” önlenmesinin Türkiye’nin çıkarları ve Rusya ile ilişkilerinin zarar görmemesi açısından gerekli olduğu belirtildi.

Mekke Anlaşması ve Suudi-Husi çatışması

İran’ın Mekke Anlaşması’na ilişkin destekleyici açıklamalarının memnuniyetle karşılandığı belirtilen değerlendirmede, Mısır’ın da anlaşmada yer alması beklentisinin sürdüğü kaydedildi.

Mısır, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki 8 Eylül tarihli Üçlü El-Alamein Deklarasyonu ile 23 Eylül tarihli savunma bakanları müşterek bildirisine de dikkat çekildi.

Henüz yürürlüğe girmemiş ve müzakereleri tamamlanmamış Mekke Anlaşması taslağının Suudi-Husi sorununu çözme kapasitesinin bulunmadığı savunuldu.

Sorunun diplomatik araçlarla çözülmesi gerektiği belirtilerek “sahte bayrak operasyonlarıyla yaratılmış suni gündemler” karşısında devlet aklının öne çıkarılması ve istikrarı bozacak adımlardan kaçınılması çağrısı yapıldı.

Basra Körfezi'ndeki gelişmelere ilişkin ise “ABD-İran çatışmasının önerilen 7 günlük ateşkes ve devamındaki müzakerelerle çözülebileceği ümidi korunmaktadır” değerlendirmesi yapıldı.

Başika’dan koşullu ve kademeli çekilme

Kurul, ABD’nin Irak’tan çekilmesi ile Irak’ın egemenliği ve toprak bütünlüğünü yeniden kazanmasına yönelik gelişmeleri olumlu değerlendirdi.

Bu gelişmelerin Irak’taki yatırım ortamını iyileştireceği belirtilirken, Başika’daki Türk askeri varlığına ilişkin şu değerlendirme yapıldı:

“Başika’daki Türk askeri varlığının Irak’tan kaynaklanan askeri tehdidin azaltılmasına bağlı olarak kademeli geri çekilmesi desteklenmektedir.”

Açıklamada, diğer savaşçı grupların ve Haşdi Şabi unsurlarının silahsızlandırılmasının bu beklentiyi güçlendireceği ifade edildi.

Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı’na ilişkin anlaşmazlığın da barışçıl yollarla çözülmesi beklentisi dile getirildi. Hattın kapasitesinin artırılmasının Irak Kalkınma Yolu ve diğer iş birliği alanlarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı belirtildi.

Yunanistan’ın politikalarına eleştiri

Yunanistan’ın Türkiye ile güven artırıcı önlemler kapsamında faaliyetlere katılırken diğer yandan Ege’de tek taraflı deniz parkları ilan etmesi, deniz mekânsal planlaması, adaların silahlandırılması ve deniz yetki alanlarına ilişkin iddialarının çelişkili olduğu savunuldu.

Açıklamada, Yunanistan’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni Kıbrıs’ta 52 yıldır devam eden barış ve istikrar dönemini zedeleyecek şekilde cesaretlendirdiği ve Türkiye aleyhine ittifaklar kurmaya çalıştığı ileri sürüldü.

Kurul, “İkili ilişkilerin bu durumu dikkate alarak düzenlenmesi uygun olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

ANKA

CHP Dış Politika Kurulu, S-400’lerin elden çıkarılmasının Türk hava sahasında “telafisi mümkün olmayan boşluklar” yaratacağını savunarak, Türkiye’nin savaş uçağı ihtiyacının KAAN ve Eurofighter tedarikleriyle karşılanmasının planlandığını bildirdi
Cuma, Ekim 2, 2026 - 22:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
CHP Dış Politika Kurulu: S-400’lerin elden çıkarılması hava sahasında boşluk yaratır
copyright Independentturkish: 

Arıkan'dan operasyon görüntülerinin servis edilmesine tepki

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, operasyonlar sırasında evlerin mahrem alanlarında çekilen görüntülerin medya ve sosyal medya hesaplarına servis edilmesine tepki göstererek, görüntülerin çekilmesi ve paylaşılması sürecine ilişkin bağımsız ve kapsamlı soruşturma başlatılmasını istedi.

Arıkan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, operasyonlarda kaydedilen görüntülerin servis edilmesinin masumiyet karinesi ve özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğini belirtti.

"Ne adaletle ne ahlakla ne vicdanla ne de hukukla bağdaşır"

Görüntülerin paylaşılmasına tepki gösteren Arıkan, şu ifadeleri kullandı:

"Operasyonlarda evlerin mahrem alanlarından çekilen görüntülerin servis edilmesi; ne adaletle ne ahlakla ne vicdanla ne de hukukla bağdaşır.

Masumiyet karinesini ve özel hayat mahremiyetini ayaklar altına alan bu yaklaşımın hiçbir izahı yoktur."

İlgili bakanlıklar ve yetkili kurumların "Biz servis etmedik" diyerek sorumluluktan kaçamayacağını savunan Arıkan, görüntülerin kimler tarafından çekildiği ve hangi yetkiyle sızdırılarak servis edildiğinin ortaya çıkarılması gerektiğini belirtti.

"Bağımsız ve kapsamlı bir soruşturma başlatılmalı"

Arıkan, görüntülerin hangi kanallarla ve hangi gerekçelerle medya organlarına ve sosyal medya hesaplarına aktarıldığının araştırılması gerektiğini ifade ederek, soruşturmanın gizliliğinin ihlal edilmesine ilişkin bugüne kadar herhangi bir adli veya idari süreç başlatılıp başlatılmadığının da açıklanmasını istedi.

Devletin imkanlarıyla hukuksuzluk yapıldığı iddiasının da araştırılması gerektiğini belirten Arıkan, ilgili kurumların üzerlerindeki şüpheyi kaldırmak ve devlet ciddiyetini yeniden tesis etmekle yükümlü olduğunu kaydetti.

Arıkan, "Görüntülerin çekildiği andan servis edildiği ana kadar zincirdeki tüm sürecin tespit edilmesi için derhal bağımsız ve kapsamlı bir soruşturma başlatılmalıdır" ifadelerini kullandı.

ANKA

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, operasyon görüntülerinin servis edilmesine tepki göstererek bağımsız soruşturma çağrısı yaptı
Cuma, Ekim 2, 2026 - 21:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Arıkan'dan operasyon görüntülerinin servis edilmesine tepki
copyright Independentturkish: 

Bakan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Hüdeyir ile enerji iş birliğini görüştü

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve beraberindeki heyetle iki ülke arasında enerjide uzun dönemli ve kapsamlı iş birliği imkanlarını değerlendirdiklerini bildirdi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamada, Türkiye ile Irak arasında enerji alanında önemli bir görüşme gerçekleştirildiği belirtildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Bayraktar, iki ülkenin uzun dönemli ve daha kapsamlı yeni bir anlaşma için yol haritası üzerinde çalıştığını ifade etti.

Bayraktar, geçen ağustosta BOTAŞ, SOMO ve NOC arasında imzalanan ham petrol taşıma sözleşmesinin ardından yeni anlaşma için yol haritasını netleştirdiklerini belirterek, petrol ve doğal gaz altyapısı, arama-üretim, petrol ticareti, rafineri-petrokimya ve elektrik projelerini hızla sonuçlandıracak ortak çalışma gruplarını devreye almayı planladıklarını kaydetti.

"Ceyhan'ı küresel bir enerji üssü haline getirmeyi amaçlıyoruz"

Bölgesel gelişmelerin arz güvenliğini daha kritik hale getirdiğini belirten Bayraktar, Türkiye ve Irak arasındaki enerji ilişkilerini daha güçlü bir boyuta taşıdıklarını ifade etti.

Kerkük-Ceyhan Boru Hattı'nın Basra'ya kadar uzatılması ve kapasitesinin artırılmasını Körfez bölgesi ve Hürmüz Boğazı'na alternatif oluşturması açısından önemli gördüklerini belirten Bayraktar, TPAO'nun Kerkük sahalarının yanı sıra Irak'taki farklı sahalarda da etkin rol almasını hedeflediklerini aktardı.

Bayraktar, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin ifade ettiği 1 milyon varil ham petrol tedariki hedefine ulaşmayı ve ticaret hacmini artırarak Ceyhan'ı küresel bir enerji üssü haline getirmeyi amaçladıklarını bildirdi.

Kalkınma Yolu'na "enerji yolu" yaklaşımı

Bayraktar, Türkiye'nin Kalkınma Yolu'nu yalnızca bir ulaştırma koridoru olarak değil, petrol, doğal gaz ve güzergah boyunca elektrik iletim hatlarıyla desteklenen stratejik bir "enerji yolu" olarak inşa etmekte kararlı olduğunu belirtti.

AA

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ile Türkiye-Irak arasında petrol, doğal gaz, elektrik ve enerji altyapısında uzun dönemli iş birliği imkanlarını değerlendirdiklerini açıkladı
Cuma, Ekim 2, 2026 - 20:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Hüdeyir ile enerji iş birliğini görüştü
copyright Independentturkish: 

Bahçeli'den 3 Ekim Türk Dünyası Günü mesajı: Türk devletleri arasındaki iş birliği güçlendirilmeli

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 3 Ekim Türk Dünyası Günü dolayısıyla yaptığı yazılı açıklamada, Türk devletleri ve soydaşlar arasındaki dayanışma ve iş birliğinin güçlendirilmesini temenni etti.

Bahçeli, 3 Ekim 2009'da Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan tarafından Nahçıvan Anlaşması'nın imzalandığını belirterek, bu tarihin Türk dünyasında çok taraflı iş birliğinin kurumsal bir zemine taşınması açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

Türk Keneşi'nin temelleri atıldı

Nahçıvan Anlaşması ile Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin, bilinen adıyla Türk Keneşi'nin kuruluşunun temellerinin atıldığını belirten Bahçeli, anlaşmanın Türk devletleri arasındaki tarihi, kültürel ve beşeri bağların kurumsal bir yapı içerisinde geliştirilmesine yönelik iradenin göstergesi olduğunu kaydetti.

Bahçeli, bu iradenin 2010'da İstanbul'da gerçekleştirilen zirveyle kurumsal nitelik kazandığını ve Türk Keneşi'nin faaliyetlerine başladığını aktardı.

Geçen süre içerisinde Türk devletleri arasındaki ilişkilerin siyasi ve diplomatik temasların yanı sıra ekonomi, ulaştırma, enerji, eğitim, kültür, güvenlik, bilim ve teknoloji gibi alanlarda geliştiğini belirten Bahçeli, tarihi bağların geleceğe yönelik ortak imkanları şekillendiren bir zemine dönüştüğünü ifade etti.

Türk Devletleri Teşkilatı'na dönüştü

Bahçeli, 12 Kasım 2021'de İstanbul'da gerçekleştirilen 8. Zirve'de Türk Keneşi'nin adının "Türk Devletleri Teşkilatı" olarak değiştirildiğini ve Türk dünyasındaki iş birliğinin daha kapsamlı bir yapıya kavuşturulduğunu belirtti.

Türk Devletleri Teşkilatı'nın bugün Türk devletlerinin ortak meselelerini istişare, dayanışma ve iş birliği anlayışı içerisinde ele alan bir uluslararası teşkilat olarak faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydeden Bahçeli, teşkilatın siyasi, ekonomik, kültürel ve stratejik alanlarda ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağladığını ifade etti.

Bahçeli, Türk dünyasının geleceğinin tarihi hafızanın korunması, kültürel bağların güçlendirilmesi ve ortak mirasın bilim, teknoloji, ekonomi, eğitim ve diplomasi alanlarında somut kazanımlara dönüştürülmesiyle şekilleneceğini belirtti.

"Türk dünyasının daha etkin bir konuma ulaşması önem arz ediyor"

Nahçıvan Anlaşması ile ortaya konulan iradenin Türk dünyasının geleceğine uzanan kurumsal vizyonun temel taşlarından biri olduğunu belirten Bahçeli, bu iradenin daha ileri seviyelere taşınmasının devletler arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesi, ortak menfaatlerin korunması ve Türk dünyasının bölgesel ve küresel ölçekte daha etkin bir konuma ulaşması açısından önem taşıdığını ifade etti.

MHP olarak "Dilde, fikirde, işte birlik" ülküsünü Türk dünyasında kurumsal bir anlayışa dönüştürmek ve soydaşları aynı ülkü ve gelecek tasavvuru etrafında buluşturmak için mücadele edenleri saygıyla andıklarını belirten Bahçeli, Türk dünyası için emek veren kişi ve kurumlara da teşekkür etti.

Bahçeli, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:

"3 Ekim Türk Dünyası Günü’nü kutluyor; Türk devletleri ve soydaşlarımız arasındaki kardeşlik hukukunun, dayanışmanın ve iş birliğinin daha da güçlenmesini temenni ediyoruz. Türk dünyasının birliği, dirliği ve istikbali daim olsun."

ANKA

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 3 Ekim Türk Dünyası Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türk devletleri ve soydaşlar arasındaki dayanışma ile iş birliğinin daha da güçlendirilmesini temenni etti
Cuma, Ekim 2, 2026 - 20:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bahçeli'den 3 Ekim Türk Dünyası Günü mesajı: Türk devletleri arasındaki iş birliği güçlendirilmeli
copyright Independentturkish: 

İsrailli aşırı sağcı Bakan, işgal altındaki Batı Şeria'nın "İsrail'in mülkü" olduğunu iddia etti

İsrail'de yayın yapan Kanal 14 televizyonuna konuşan Bakan Ben-Gvir, Batı Şeria’da Oslo Anlaşmaları çerçevesinde oluşturulan A,B ve C bölgeleri arasında hiçbir fark olmadığını iddia etti.

Ben-Gvir, "A, B ve C bölgeleri arasında hiçbir fark yoktur. Toprakların hepsi bizimdir, burası bizim ülkemizdir." ifadelerini kullandı.

İsrailli aşırı sağcı Bakan, 27 Ekim'de yapılacak seçimlerin akabinde savunma bakanı olması halinde Filistin yönetimini ortadan kaldırmak ve işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki Filistinlileri sürgün etme tehdidinde bulundu.

Filistinlilerin yüzde 60'ının "göç etmek" istediğini öne süren Ben-Gvir, "Buna vakit ayıracağım ve süreci sürekli olarak yöneteceğim. Her hafta ilgili tüm tarafların katılacağı bir tartışma oturumu düzenleyeceğim." dedi.

Ben-Gvir, İsrail ordusuna işgal altındaki Batı Şeria'da daha fazla yetki verilmesi gerektiğini savundu.

İsrail'in 1967'de işgal ettiği Batı Şeria, uluslararası anlaşmalar ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları uyarınca işgal altındaki topraklar ve gelecekte kurulacak Filistin Devleti'nin parçası olarak kabul ediliyor.

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile İsrail arasında 1990'lı yıllarda imzalanan Oslo Anlaşmaları kapsamında Batı Şeria'da Filistin yönetimi kurulmasına rağmen İsrail, anlaşmalara aykırı olarak işgal altındaki bölgelerde Filistin topraklarını gasbetmeyi ve yasa dışı yerleşimler kurmayı sürdürdü.

Oslo Anlaşmaları

Oslo veya 1. Oslo olarak da bilinen "Geçici öz yönetim düzenleme ilkeleri bildirgesi" anlaşması, Norveç'in başkenti Oslo'da düzenlenen görüşmelerin ardından 13 Eylül 1993'te dönemin İsrail Başbakanı İzak Rabin ve yine dönemin Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Yasir Arafat arasında ABD'nin başkenti Washington'da imzalanmıştı.

Anlaşmayla, taraflar arasında yıllardır süren çatışmanın sona ermesi, önce geçici Filistin yönetimi kurulması ve 1999 yılında da bağımsız Filistin Devleti kurulmasıyla adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışa ulaşılması hedeflenmişti.

Birincisini takiben 28 Eylül 1995'te imzalanan "İkinci Oslo Anlaşması" çerçevesinde Batı Şeria; A, B ve C bölgelerine ayrılmıştı.

İşgal altındaki Batı Şeria'nın yüzde 18'ini kapsayan "A bölgesi"nin yönetimi, idari ve güvenlik olarak Filistin'e, yüzde 21'lik "B bölgesi"nin idari yönetimi Filistin'e "güvenliği" İsrail'e devredilirken, yüzde 61'ini kapsayan "C bölgesi"nin "idare ve güvenliği" İsrail'e bırakılmıştı.

AA

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, işgal altındaki Batı Şeria'nın İsrail'e ait olduğunu öne sürerek Oslo Anlaşmaları'nı tanımadığını ifade etti
Cuma, Ekim 2, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İsrailli aşırı sağcı Bakan, işgal altındaki Batı Şeria'nın "İsrail'in mülkü" olduğunu iddia etti
copyright Independentturkish: 

Salvador Allende: Devrimci bir Mason

Burada derin bir iç huzuruyla bulunuyorum; dünyevi hayatta, ateşli mücadele arenasının fikirlerini savunmak için çoğu zaman amansız bir sertlik dili kullanmaya zorladığı gerçeğine rağmen, bir Mason olarak statümü asla inkâr etmedim ve aksine, kendi siyasi evimde, cehalet veya uzlaşmazlık nedeniyle Sosyalist Parti içinde Masonların bir arada yaşamasına engel olma girişimleri olduğunda, düzenli ve aktif bir Mason olduğumu ve Sosyalist Parti bu uyumsuzluğu kurduğu gün, tıpkı locanın, hayal bile edilemeyecek bir şekilde, bir Kardeşin düşüncesine kısıtlamalar getirmek istediği gün gibi, saflarından ayrılacağımı belirterek en temel görevimi yerine getirdim.

…Peki, eşitlik, kardeşlik ve özgürlük için mücadele ettiğimizi savunan biz Masonlar, dünyayı sarsan ve Şili'de yankı bulan bu sürecin dışında nasıl kalabiliriz? Üstadımız, Masonluğun dünya barışı, adalet ve uluslararasında kardeşlikten bahsettiği 1943 Birinci Masonik Konvansiyonu'nun anlaşmalarını hatırlamadı mı?

…Bizim için ve özellikle bizim için diyorum, bir Kardeşin Marksizmin bilimsel yönteminin ona tarihi anlama olanağı sağladığını düşünmesi ile Masonik ilkelerden vazgeçmediğini söylemek arasında bir çelişki olmadığına inanıyorum ve bunu savunma hakkına sahip olduğuma da inanıyorum.

Eğer tapınaklarda bana öğretilen kardeşliğe inanıyorsam, eğer tapınaklarda bana öğretilen eşitliğe inanıyorsam, eğer tapınaklarda bana özgürlükten bahsedildiğinin doğru olduğunu düşünüyorsam, ülkeler arasındaki güç dengesi açısından güçlülerin zayıfları ezdiği bir dünyada kardeşliğin olabileceğini hayal edemiyorum.

Bazı ulusların diğerlerini sömürdüğü, bu ulusların da onlar yüzünden ekonomik olarak zayıfladığı bir dönemde insanlar arasında kardeşlik olabileceğine inanmıyorum.

…Saygıdeğer Üstat, ilkelerimizin bir değeri var mı yok mu? Eğer varsa ve Kardeşlerin de bunu hissettiğine inanıyorum, en azından bu dünyevi hayatta yalanlara, ihanete ve iftiraya karşı savunmasız bırakan zor bir görevi üstlenen bizler için anlayış göstereceklerdir.

(Dr. Salvador Allende,
Franklin Locası, Santiago,
14 Nisan 1970)


Bu söylev Salvador Allende'nin, 4 Eylül 1970'de gerçekleşen başkanlık seçimlerinde, yüzde 36 oyla birinci gelmeden 4,5 ay önce, Şili Büyük Locası'nın Büyük Tapınağı'nda yaptığı 80 dakikalık doğaçlama konuşmanın küçük bir bölümüdür.

Alıntılanan satırlardan da anlaşılacağı gibi, tarihin seçimle iktidara gelmiş ilk sosyalist devlet başkanı Salvador Allende masondur.

Söz konusu konuşmanın tam metnini incelendiğinde 2 amacı olduğu anlaşılıyor:

•  İlki, konuşmanın neredeyse tümüne egemen olan, Allende'nin Masonluk ile sosyalist kimliği arasında kurduğu bağın açıklamasıdır.

•  İkincisi ise sosyalist bir devlet başkanı adayı olarak Mason Kardeşliği'nin desteğini almaktı...
 

Şili'nin eski Sosyalist Devlet Başkanı Salvador Allende, üyesi olduğu Şili Büyük Locası'na ait masonik önlüğüyle / Fotoğraf: Gran Logia de Chile (Şili Büyük Locası) Arşivi
Şili'nin eski Sosyalist Devlet Başkanı Salvador Allende, üyesi olduğu Şili Büyük Locası'na ait masonik önlüğüyle / Fotoğraf: Gran Logia de Chile (Şili Büyük Locası) Arşivi 

 

Marksizm ve Masonluk akımlarının sınıfsal açıdan birbirine karşıt olması bir yana, bu konunun özgünlüğü Allende'nin fikirlerinde, Şili'nin tarihsel sürecinde ve Latin Amerika bağımsızlıkçılığının temellerinde yatar.

Öncelikle, Allende'nin sosyalist kimliği 38 yıllık Masonluk süreci boyunca daima tartışma konusu olmuştu.

Hatta bu yüzden 1965'te başında olduğu 65 numaralı Hiram Locası'nda "Saygıdeğer Üstat"ken (Venerable Maestro) istifa mektubu göndermişti. Fakat istifası loca üyelerince reddedilmişti.

İşin ilginci, Allende'nin Masonluğu solcular değil, sağcılar tarafından ona karşı kullanılmaya çalışıldı.

Mercurio gazetesi Allende'nin Mason toplantısında çekilen bir resmini bile bastı.

Allende'nin ara verdiği Mason kimliği 1970 seçimleri sırasında bir televizyon programında sorulmuş ve o da "rüyada" ya da "uykuda" olmak gibi ikili anlamı olan "en sueño" kelimesini kullanarak cevap vermiş.

Basın bundan Allende'nin sosyalist idealler ile Masonluğu buluşturmak gibi bir rüya gördüğü ve uyandığı sonucunu çıkarmış.

Fakat Allende, Franklin Locası'ndaki toplantıda bu sözlerini aktif olmayan masonlar için kullanılan "durmiente", yani "uyur" kelimesiyle açıklıyor.

Belki Allende, siyasal bir kıvraklıkla aleyhine kullanılacak bir silahı tersine çevirmeyi amaçlamıştı.

Kesin olan şu ki Allende, Masonluk ile sosyalist idealleri özdeşleştirmekten hiç vazgeçmedi.

Salvador Allende, Cumhurbaşkanı olarak görev yaptığı süre boyunca, ülkesinde ya da dışarıda ziyaret ettiği her yerde Mason Locası toplantılarına katılmayı asla ihmal etmedi.
 

Şili'nin eski lideri Salvador Allende, masonik bir törende tarihi arşiv karesinde / Fotoğraf: Gran Logia de Chile (Şili Büyük Locası) Arşivi
Şili'nin eski lideri Salvador Allende, masonik bir törende tarihi arşiv karesinde / Fotoğraf: Gran Logia de Chile (Şili Büyük Locası) Arşivi 

 

1971 yılında, Cumhurbaşkanı'yken, kendisi de bir Mason olan büyükbabası Ramón Allende Padín'in yağlı boya tablosunu Valparaíso'daki "Aurora" Locası No. 6'ya hediye etmişti.

Büyükbaba Allende, 1868'de bu locaya Mason olarak kabul edilmiş ve ardından 3 dönem üst üste Locanın Saygıdeğer Üstadı olarak görev yapmıştı.

"Kızıl Allende" lakabıyla anılan Dr. Ramón Allende Padín, Şili'de ilk laik okulu kuran önemli bir hekimdi.

Valparaíso'da işçilerin eğitimine kendini adadıktan sonra başkent Santiago'daki "Adalet ve Özgürlük Locası"na katıldı ve halk kütüphanelerinin kurulmasına öncülük etti.

Milletvekili ve senatör de seçilen büyükbaba Allende 1884'de Şili Büyük Locası tarafından Büyük Üstat olarak atandı.

Salvador Allende, 28 Ağustos 1971'de Cumhurbaşkanı sıfatıyla Kolombiya'ya yaptığı ziyarette de Kolombiya Büyük Locası'nı ziyaret etti. Ve orada şunları söyledi:

Masonluk yapısında ne sosyal hiyerarşiler ne de servetler vardır ve bu nedenle, bu kıtadaki büyük yenilenme sürecine katkısı sürekli olmalıdır. Bu, sözde az gelişmiş ülkelerde yaşanan aşağılayıcı ekonomik boyunduruktan kurtulmanın tek yoludur.


30 Kasım 1972'de ise Meksika Masonluğu'nu ziyaret etti ve burada Büyük Üstat Jorge A. Hernández Montes, "Benito Juárez" Locası No. 48 üyeleri ve diğer seçkin Masonlar tarafından karşılandı.

Allende, burada daha adil, özgür ve kardeşçe bir toplumun kurulması için yorulmadan mücadele etme inancını yeniden teyit etti.

48 numaralı "Benito Juárez" Locası Şili Cumhurbaşkanı Salvador Allende'ye Juárez Yılı Altın Madalyası'nı takdim etti.

Modern Meksika'nın kurucusu olan Benito Juárez, hem Masonluk hem de Latin Amerika bağımsızlığı için büyük bir kahramandır.

Juárez, 1858'den 18 Temmuz 1872'deki ölümüne kadar Meksika Başkanı olarak görev yapan, saf bir Zapotek yerlisi olan bir avukat, hukukçu ve politikacıydı.

Kiliseye karşı Reform Savaşı'nı ve İkinci Fransız Müdahalesi sırasında ülkesini yönettiği için ulusal egemenliğin, direnişin, özgürlüğün ve hukukun sembolü olarak kabul edilir.

1847'de Ulusal Mason Locası'na giren Benito Juárez tüm dereceleri tamamlayarak 1869'da Büyük Locanın ritüelini Büyük Üstat sıfatıyla yönetmiştir.

Fransız Devrimi'nin ilkelerini Amerika'ya taşıyan Masonluk siyasette ruhban sınıfının etkisine karşı rasyonel ve laik düşünceyi destekmişti.

Bu açıdan Fransız Devrimi'nin eşitlik, özgürlük ve kardeşlik şiarını benimsemiş olan bu elit teşkilatın bir asır arayla Benito Juárez ile Salvador Allende'yi aynı çatı altında birleştirmesi şaşırtıcı değildi.

Dahası Latin Amerika'da bağımsızlık ateşini yakanların en önemlileri yine Masonlukla ilişkiliydi.

Kıtayı İspanyol sömürgeciliğinden kurtaran Libertador'lar Simón Bolívar, Francisco de Miranda, Bernardo O'Higgins, José de Sucre, José de San Martín masonlukla bir şekilde ilişkiliydiler.

Bugünkü Panama, Venezuela, Kolombiya, Ekvador, Bolivya, Peru, Şili ve Arjantin'i İspanyol sömürgesinden kurtaran bu 5 Libertador'dur.

Bunların Masonlukla ilişkisi ise farklı boyutları içerir.

Tarihsel kanıt açısından Libertadorlar içinde resmi masonluk kaydı bulunan tek kişi Simón Bolívar'dır.

Bolívar'ın İspanya, Fransa ve Venezuela localarında kayıtlarının üyelikten öteye gitmediği görülüyor.

(Bu konuda üstatlık ya da kalfalık gibi değişik belgeler yayınlansa da ne zaman, hangi şartlar ve kim tarafından hazırlandığı belli değildir.)

Bolívar ya da diğer Libertadorların Masonlukla ilişkisi daima bir kişide kesişir: Francisco de Miranda.

Bazı kaynaklara göre Miranda Cadiz, Paris ve Londra'da mason locaları kurmuştur. Libertadorlar grubu ve Latin Amerika'nın bağımsızlık mücadelesi stratejisi de bu localardaki toplantılarda şekillenmiştir.

Amerika Büyük Locası, Lautaro Locası, Akılcı Şövalyeler Locası gibi isimlerden bahsedilir. Fakat bu daha çok onların mektuplaşmalarından çıkarılan isimlerdir.

Daha sonra Güney Amerika'da benzerleri kurulan bu "Mirandacı Localar" yerleşik ve kurumsal bir kimliğe sahip değildi.

Üstelik bu localar Katolik Kilisesi'nin ve İspanyol tacının egemen olduğu yerlerde yasaklanmış gizli teşkilatlardı.

1862-68 yılları arasında Arjantin Devlet Başkanı ve önde gelen bir Mason olan Bartolomé Mitre "Mirandacı Locaları" şöyle tanımlıyor:

Mason localarının tüm özelliklerini taşıyorlardı; ancak sadece bu locaların sembollerine, formüllerine, derecelerine ve yeminlerine sahiptiler. Amaçları daha yüceydi ve örgütlenmeleri bakımından Carbonari'ye [19. yy'da İtalyan gizli milliyetçi örgütlenme] çok benziyorlardı. Çoğunlukla Fransız Devrimi teorilerine fanatikçe bağlı genç Amerikalılardan oluşan bu grup, yalnızca cumhuriyetçi dogmayı benimseyen ve Amerika'nın bağımsızlığı için çalışmaya istekli olanları kendi aralarına kabul ediyordu.

(Bartolomé Mitre,
Historia de San Martín y de
la emancipación sudamericana,
Buenos Aires: Eudeba, 1968)


Gerçek bir Mason olan Mitre'nin bu açıklamasından Libertadorların Mason olmadıkları, ancak sadece işaretler, formüller, dereceler ve gizli yeminler gibi yüzeysel bir Masonik örgütlenme içinde oldukları anlaşılıyor.

Onların ihtiyacı olan şey gizli bir birlikti ve aslında bunlar Masonluğun amacıyla hiçbir ilgisi olmayan, sınırlı bir hedef için kurulmuş siyasi nitelikte gizli bir topluluktu.

Bu locaların bağımsızlık sürecinde birer siyasi parti gibi işlediği söylenebilir.

Şili'de İspanyollara karşı hiçbir zaman diz çökmeyen Mapuche halkının efsanevi liderinden adını alan Lautaro Locası'nın ismi bile bu siyasi amacı yansıtıyor.

Mason locası tarzında örgütlenmelerinin ise 2 sebebi vardı:

Öncelikle Masonluğun, Fransız Devrimi ve bağımsızlık savaşları üzerinde temel bir entelektüel etki yarattığı; liberal ve Aydınlanmacı fikirleri Kuzey ve Güney Amerika'da yeni ortaya çıkan ulusların özgürleşmesine taşıdığı anlaşılıyor.

Fransız Devrimi'nin ilkelerini savunan Masonluk; Güney Amerika'da liberalizm, cumhuriyetçilik, federasyon, egemenlik, eşitlik, bireysel haklar, kamusal alanın laikleştirilmesi gibi burjuva ilke ve değerlerin taşıyıcısı ve yayıcısı olarak görünüyordu.

İkincisi, bağımsızlık savaşını en azından başlatmak için gizli ve siyasi bir elit örgütlenmeye ihtiyaç vardı.

Denilebilir ki bu yüzden bir model olarak Masonik örgütlenmeye; yemin törenleri, gizlilik, hiyerarşi, sadakat, kardeşlik gibi ritüelleriyle beraber ihtiyaç duyulmuştur.

Bu loca örgütlenmesinin mimarı olan Francisco de Miranda'nın da Masonluk kaydı bulunmaz. Çünkü esasında bu kişiler asker ya da devrimcidirler. Yerleşik yurttaşlar değillerdir ve ömürleri savaşlar, sürgünler ya da Miranda gibi zindanda sona ermiştir.

Üstelik Bolívar kendisine yapılan suikast girişimlerinden sonra 8 Kasım 1828'de bir kararnameyle "gizli dernek ve kardeşlik cemiyeti" kurulmasını yasakladığından, bugünkü Panama, Kolombiya, Ekvador ve Venezuela topraklarında Mason örgütlenmesi yasadışı sayılmıştır.

Bu açıdan bakıldığında Salvador Allende'nin Masonlukla ilişkisi çok farklıdır.

Allende, örgütlü ve derece sahibi bir masondur. Masonluk değerlerinin sosyalist değerlerle kesiştiğini savunur.

Allende, siyasette Masonluğu burjuvaziyle halk cephesi arasında uzlaştırıcı bir alan olarak görüyordu. Çünkü Masonlar içinde değişik ideoloji ve çevrelerin en elit kişileri bulunuyordu.

Bunun Şili'ye özgün bir durum olduğunu düşünürsek mantıksız sayılmaz.

Zira Salvador Allende'nin yetiştiği 1930'lu yılların Şili'sinde ilerici, devrimci kişiliklerin hemen hepsi ya Masondu ya da onunla ilişkiliydi.

Şili Sosyalist Partisi, başta Şili Masonluğu'nun Büyük Üstadı Eugenio Matte Hurtado olmak üzere dönemin ileri gelen Masonları tarafından kurulmuştu.

4 Temmuz 1932'de bir darbe yaparak Şili Sosyalist Cumhuriyeti'ni ilan eden, Şili Hava Kuvvetleri Komutanı Marmaduque Grove de sosyalist partinin kurucuları arasındaki masonlardan biriydi.

Başkanlık koltuğuna oturma aşamasında, Allende'nin Masonluğu işe yarasa da, ülke hızla antiemperyalist cepheye bölünüp sınıfsal çatışma patlak verince artık bir anlamı kalmadı.

Zira Allende'yi deviren darbenin şefi General Pinochet de bir masondu ama iktidar söz konusu olunca "kardeşlik" fayda etmedi.

Zaten Allende'nin yönettiği "Hiram Locası" da masonlar tarafından kapatıldı.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Özgür Uyanık Independent Türkçe için yazdı
Cuma, Ekim 2, 2026 - 09:30
Main image: 

<p>Eski Şili lideri Salvador Allende'nin localardaki masonik giysileri ve katıldığı törenlerden kolaj / Fotoğraflar: Gran Logia de Chile (Kolaj: Independent Türkçe)</p>

Type: 
SEO Title: 
Salvador Allende: Devrimci bir Mason
copyright Independentturkish: 

Uygulama sırası, kurumlar arası veri mimarisi ve hukuk devleti güvenceleri (5)

Böyle bir reformun uygulanmasında en büyük hata, bütün sistemi bir anda "cemaat ve tarikatlarla mücadele" başlığı altında güvenlik bürokrasisine teslim etmek olur. Çünkü sorun aslında tek bir güvenlik problemi değil; mülkiyet hukuku, vakıf ve dernek hukuku, şirketler hukuku, mali istihbarat, kamu personel rejimi, eğitim hukuku, çocuk koruma, kamu etiği ve veri koruma alanlarının kesişiminde ortaya çıkan bir kurumsal şeffaflık problemidir. Bu nedenle uygulamanın ilk aşaması yeni bir ceza kataloğu yaratmak değil, mevcut parçalı bilgi sistemlerini birbirleriyle konuşabilir hale getirmek olmalıdır. Bir yapının ekonomik büyüklüğünü anlamak için yalnız banka hesaplarına; kamu nüfuzunu anlamak için yalnız personel listelerine; çocuk üzerindeki etkisini anlamak için yalnız okul ruhsatına bakmak yetmez. Asıl mesele, bu farklı alanların arkasında aynı karar merkezi bulunup bulunmadığını gösterebilmektir. Dolayısıyla reformun ilk hedefi "daha çok yetki" değil, daha iyi veri bütünlüğü ve daha iyi kurumsal koordinasyon olmalıdır.

Birinci aşamada gerçek faydalanıcı ve fiilî kontrol kavramı tüm ilgili özel hukuk alanlarında aynı anlamda kullanılmalıdır. Bugün farklı kurumların "ortak", "yönetici", "mütevelli", "kurucu", "temsilci", "faydalanıcı" veya "kontrol eden kişi" gibi farklı kavramlarla çalışması, aynı örgütsel ağın parçalı görünmesine yol açabilir. Oysa ekonomik gerçeklik bakımından temel soru çok basittir: Bu malvarlığının veya tüzel kişinin stratejik kararlarını kim belirliyor? Bu kişi şirket ortaklık cetvelinde görünmeyebilir, vakfın yönetim kurulunda yer almayabilir veya derneğin resmî başkanı olmayabilir. Buna rağmen önemli yatırımlar onun onayıyla yapılıyor, yöneticiler onun talimatıyla değişiyor, şirketler onun belirlediği kişilere devrediliyor ve bağışların hangi alana gideceği onun çevresinde kararlaştırılıyorsa, hukukî görünüm ile fiilî kontrol ayrışmış olabilir. Fernando ve Berkhout’un beneficial ownership şeffaflığı üzerine hazırladığı rehberin temel yaklaşımı da budur: yalnız doğrudan pay sahipliğini değil, kontrolün farklı araçlarını da görünür kılmak gerekir.

Bu nedenle büyük ekonomik ve toplumsal yapılarda "nihai kontrol bildirimi" benzeri daha kapsamlı bir yükümlülük düşünülebilir. Bunun amacı her küçük derneğin veya mahallî dinî grubun yöneticilerini devlet veri tabanına yığmak değil, belirli büyüklük ve risk eşiklerini aşan yapılarda gerçek karar sahibini ortaya koymaktır. Örneğin çok sayıda bağlı tüzel kişi, yüksek bağış hacmi, geniş gayrimenkul portföyü, birbirine bağlı ticari şirketler, eğitim ve barınma kurumları veya kamu kaynağı kullanımı bulunan yapılarda, yalnız resmî ortak ve yöneticilerin değil, fiilî kontrol sağlayan kişilerin de açıklanması gerekebilir. Burada "kontrol" somut ölçütlerle tarif edilmelidir: yönetici atama veya görevden alma yetkisi; bütçe ve büyük yatırımlar üzerinde veto; stratejik kararları belirleme; şirket hisselerinin kimler arasında devredileceğini tayin etme; gelirlerin hangi kuruluşlara aktarılacağına karar verme; yöneticilerin kendisine düzenli rapor vermesi veya kuruluş üzerinde sözleşme dışı fakat sistematik talimat yetkisi. Böylece informel liderlik ilk defa hukukî analizde görünür hale gelir.

İkinci aşamada kurumlar arası veri eşleştirmesi kurulmalıdır. Fakat burada "tek merkezde herkesin bütün verilerini tutan devasa bir devlet arşivi" modeli ciddi mahremiyet ve kötüye kullanım riski taşır. Daha sağlıklı olan, kurumların kendi verisini koruduğu fakat hukukî bir risk göstergesi doğduğunda sınırlı alanlarda sorgu temelli eşleşme yapılabilen bir sistemdir. Bir vakfın yöneticileri ile ona sürekli hizmet satan şirketlerin gerçek faydalanıcılarının aynı aile veya örgütsel çekirdekte toplanıp toplanmadığı kontrol edilebilir. Büyük şirket devirlerinin bedelleri ile bankacılık işlemleri karşılaştırılabilir. Kamu ihalesi alan şirketlerin gerçek kontrol sahipleri, karar veren kamu görevlileriyle ekonomik veya ailevi bağlar açısından incelenebilir. Bir kişi aynı dönemde çok sayıda vakıf, dernek ve şirketin yönetiminde yer alıyorsa bunun ekonomik gerekçesi ve karar ağındaki yeri görülebilir. Buradaki amaç vatandaşın bütün hayatını tek dosyada toplamak değil, somut bir ekonomik veya kamusal risk ortaya çıktığında gerekli veri parçalarını hukukî yetkiyle bir araya getirebilmek olmalıdır.

Bu sistemin üçüncü ayağı, veriyi yalnız mevcut andaki fotoğraf olarak değil, zaman serisi olarak saklamaktır. Gölge malvarlığının karakteristik özelliklerinden biri sahiplerin değişmesine rağmen kontrolün devam etmesidir. Bu nedenle bugünkü sicil kaydı çoğu zaman yetersizdir. Bir varlığın 2006, 2009, 2012, 2015, 2018, 2021 ve 2024 yıllarında kimlerin üzerinde bulunduğu; bu kişilerin aynı yıllarda hangi vakıf ve şirketlerde görev yaptığı; birbirleriyle aile, ortaklık veya yöneticilik ilişkilerinin bulunup bulunmadığı görülebilmelidir. Özellikle tekrarlayan 3 veya 4 yıllık devir döngüleri varsa, bu örüntü doğrudan analiz edilebilir. Devir döngüsünün kendisi suç değildir; fakat aynı kişiler arasında tekrarlanması, gerçek ekonomik karşılığın görünmemesi ve fiilî kontrolün değişmemesi hâlinde güçlü bir inceleme gerekçesi oluşturur. Sosyal ağ analizi literatürü bu nedenle finansal suç ve sahiplik denetiminde giderek daha önemlidir. Colladon ve Remondi, tek tek işlemlerde görünmeyen ilişkilerin ağ grafiğinde daha kolay ortaya çıkabildiğini göstermektedir.

Dördüncü aşamada denetim mekanizması "şüpheli örgüt" listesi yerine şüpheli işlem ve şüpheli örüntü mantığıyla çalışmalıdır. Çünkü hukuk devleti bakımından "bu yapı tarikattır, dolayısıyla risklidir" şeklindeki bir yaklaşım savunulamaz. Aynı örgütsel davranış seküler bir yapı tarafından gerçekleştirildiğinde de aynı inceleme yapılmalıdır. Örneğin belirli bir malvarlığının kısa aralıklarla aynı dar çevrede el değiştirmesi; devir bedelinin açıklanamaması; nominal malikin satın alma gücü bulunmaması; malın devrinden sonra önceki sahibin fiilî yönetimde kalması; kuruluşların kendi yöneticilerinin aile şirketleriyle yoğun ticaret yapması; bir bağış kuruluşunun gelirinin olağanüstü büyük bölümünü ilişkili şirketlere aktarması veya aynı kişilerin çok sayıda tüzel kişide dönüşümlü olarak yönetici olması risk göstergesi olabilir. Bu göstergelerden birkaçının bir arada bulunması denetimin yoğunlaşmasına yol açabilir. Böylece sistem, dinî aidiyeti değil maddi ekonomik davranışı esas alır.

Beşinci aşamada raporların sonuçları 3 ayrı hukukî seviyeye ayrılmalıdır:

•  Birinci seviyede yalnız yönetişim sorunu vardır. Örneğin bir vakıfta yönetim kurulunun tamamı aynı aileden olabilir; bu kötü yönetişim göstergesi sayılabilir ama tek başına suç değildir.

•  İkinci seviyede mevzuata aykırılık bulunabilir: açıklanmayan ilişkili taraf işlemleri, yanlış bildirim, vergisel uyumsuzluk veya bağış amacından sapma gibi.

•  Üçüncü seviyede ise muvazaa, zimmet, dolandırıcılık, kara para, kamu görevinin kötüye kullanılması veya başka suç şüphesi doğabilir.

Bütün sorunların ceza hukukuna taşınması, denetimi siyasallaştırır ve orantısız hale getirir. Bunun yerine önce düzeltme, açıklama, şeffaflık ve idarî yaptırım; daha ağır ve kasıtlı ihlallerde ise ceza soruşturması devreye girmelidir. Bu kademeli yaklaşım hem masumiyet karinesini korur hem de kurumların kendi yapılarını düzeltmeleri için alan yaratır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Kamu personeli alanında uygulanacak reform da aynı kademeli mantığa dayanmalıdır. Kamu atamalarındaki kapalı ağları tespit etmek için dinî mensubiyet listeleri hazırlamak gereksiz ve tehlikelidir. Bunun yerine atama, terfi, görevlendirme ve kritik karar verilerine ilişkin bağımsız denetim panelleri kurulabilir. Örneğin bir üst düzey yöneticinin 5 yıllık dönemde yaptığı atamaların eğitim geçmişi, önceki çalışma ilişkileri, aile bağlantıları ve liyakat göstergeleri anonimleştirilmiş biçimde analiz edilir. Olağan dışı kümelenme görüldüğünde ikinci aşamada somut kişiler incelenir. Aynı okul, vakıf veya şirket geçmişinden gelen insanların belirli kurumlarda yoğunlaşması tek başına yasadışılık değildir. Ancak bu kümelenme liyakat dışı seçimlerle, karşılıklı atamalarla ve kamu kaynaklarının aynı sosyal çevreye aktarılmasıyla birleşiyorsa artık kapalı patronaj ağı ihtimali ciddi biçimde araştırılabilir.

Burada algoritmik denetimin kendisinin de hukukî güvencelere ihtiyacı vardır. Danielle Citron’un "technological due process" kavramı, otomatik veya yarı otomatik kamu kararlarının usul güvencelerini zayıflatabileceğini gösterir. Bir kamu görevlisinin yalnız geçmişte belirli bir okulda okuduğu veya belirli bir dernekte bulunduğu için "yüksek riskli" ilan edilmesi hem bilimsel hem hukukî açıdan sakıncalıdır. Algoritma hiçbir zaman suç veya mensubiyet hükmü vermemeli, yalnız incelenmesi gereken örüntüyü göstermelidir. Nihai değerlendirme insan denetçiye ve gerektiğinde bağımsız yargıya ait olmalıdır. Kullanılan kriterler belirli ölçüde açıklanabilir olmalı; kişi hakkında yanlış veri kullanılmışsa bunu düzeltebilmeli; algoritmanın ürettiği risk puanı tek başına kamu görevinden çıkarma veya ceza soruşturması sebebi olamamalıdır. Bunnell’in kamu sektöründeki algoritmik zararlar üzerine çalışması da yüksek riskli otomatik kararların bağımsız denetime tabi olması gerektiğini vurgular.

İstihbarat boyutunda da aynı sınırlama gereklidir. Devletin kritik kurumlarda kapalı ve dışarıdan talimat alan ağları tespit etme yetkisi vardır; fakat bu yetki, dinî inancın izlenmesine dönüşmemelidir. İstihbaratın araştırabileceği şey, yabancı veya yerli bir özel örgütün devlet görevlileri üzerinde operasyonel talimat, gizli raporlama, bilgi aktarma veya koordineli hareket kapasitesi olup olmadığıdır. Bir kişinin haftada bir dinî sohbete gitmesi veya bir şeyhe saygı duyması istihbarat konusu değildir. Buna karşılık kamu görevlisinin gizli bilgiyi dışarıdaki örgüte aktarması, atama listelerini örgüt yöneticileriyle koordine etmesi, yürüttüğü soruşturmayı örgüt talimatıyla yönlendirmesi veya kamu yetkisini özel ağın rakiplerine karşı kullanması doğrudan kamu güvenliği meselesidir. Marina Caparini’nin demokratik istihbarat denetimi üzerine çalışmalarında da istihbarat kurumlarının meşruiyetinin yalnız etkinlikten değil, hukukî yetki, demokratik gözetim ve hesap verebilirlikten doğduğu vurgulanır.

Bu nedenle istihbarat denetiminin üçlü bir güvenceye bağlanması gerekir: yargısal izin gerektiren müdahaleler; parlamenter veya bağımsız gözetim; soruşturma bittikten sonra verilerin amaç dışı kullanımını engelleyen güçlü veri rejimi. Dinî mensubiyet gibi hassas veri kategorilerinin "ileride lazım olabilir" düşüncesiyle süresiz tutulması, devletin kendisini kapalı örgüt mantığına yaklaştırır. İstihbarat yalnız somut güvenlik ve anayasal düzen riskine ilişkin veriyi tutmalı; ilgisiz veriler ayıklanmalı ve kişilerin dinî kimliğine ilişkin geniş veri havuzları oluşturulmamalıdır. Böylece kamudaki paralel sadakati araştırma ile toplumu fişleme arasındaki sınır korunabilir.

Eğitim reformunda ise ilk adım, özel okul ile kapalı örgütsel sosyalleştirme sistemi arasındaki farkı normatif olarak açıklığa kavuşturmaktır. Devletin görevi dinî içerikli özel okulları ortadan kaldırmak değildir. Bir okul dinî değerleri önemseyebilir, aileler çocuklarını isteyerek gönderebilir ve okul pedagojik olarak belirli bir dünya görüşüne dayanabilir. Sorun, eğitimin çocuğun gelecekteki özgür iradesini sistematik biçimde daraltacak bir sadakat mekanizmasına dönüşmesidir. Bu nedenle özel okullar ve özellikle yatılı kurumlar yalnız akademik müfredat bakımından değil, çocuk koruma, aileyle iletişim, psikolojik baskı, özel hayat, örgütsel işe alım ve çıkış özgürlüğü bakımından da denetlenmelidir.

Bu alandaki denetimin en önemli göstergelerinden biri, çocuğun okul dışındaki hayatının ne ölçüde aynı örgüt tarafından kontrol edildiğidir. Okul, yurt, burs, hafta sonu faaliyeti, yaz kampı, üniversite hazırlığı, arkadaş çevresi ve meslek yönlendirmesi hep aynı informel yapı tarafından yürütülüyorsa çocuk açısından tek bir kurumsal evren oluşabilir. Bu durum kendi başına hukuka aykırı değildir; fakat örgütten ayrılmanın maliyeti arttıkça çocuğun ilerideki özerkliği zayıflayabilir. Özellikle ekonomik olarak yoksul çocukların seçilmesi, barınma ve eğitim imkânlarının örgütsel bağlılığa bağlanması, çocuğun ailesiyle veya farklı sosyal çevrelerle ilişkilerinin bilinçli biçimde azaltılması gibi uygulamalar varsa çocuk koruma sistemi devreye girmelidir. WHO’nun çocuklara yönelik şiddeti ve kurumsal riskleri azaltmaya ilişkin INSPIRE yaklaşımı, dinî veya geleneksel kurumlar dâhil olmak üzere çocukların bulunduğu bütün yapılarda bağımsız koruma mekanizmalarının önemini vurgular.

Çocuğun korunması burada yalnız fiziksel istismar anlamına gelmemelidir. Ekonomik ve sosyal bağımlılık da önemlidir. Örneğin bursun devamı örgütsel toplantılara katılmaya, belirli sosyal ilişkileri sürdürmeye veya belirli meslekleri seçmeye bağlanıyorsa eğitim yardımı bir çeşit uzun vadeli insan kaynağı sözleşmesine dönüşebilir. Çocuğun veya ailesinin örgütten ayrılması halinde yurt, burs ve eğitim desteğinin topluca kesilmesi de benzer bir bağımlılık göstergesi olabilir. Hukuk bu noktada dinî içeriği değerlendirmez; yardımın koşullu sadakate bağlanıp bağlanmadığını inceler. Böyle bir sistemde yardım artık karşılıksız sosyal destek değil, gelecekteki örgütsel insan kaynağına yapılan yatırım haline gelebilir.

Bu nedenle büyük ölçekli burs ve yatılı eğitim kurumları için bağımsız çocuk ombudsmanı veya benzeri dış başvuru mekanizmaları düşünülebilir. Çocuk, aile veya çalışan örgüt içi hiyerarşiyi aşarak doğrudan bağımsız kuruma başvurabilmelidir. Şikâyet eden kişinin bursunu veya barınmasını kaybetmemesi garanti altına alınmalıdır. Kurumun mali denetimiyle çocuk koruma denetiminin tamamen kopuk olması da sakıncalıdır; çünkü ekonomik bağımlılık çoğu zaman pedagojik ve sosyal kontrolün aracıdır. Bir kuruluşun binlerce öğrenciye burs verip aynı zamanda bu öğrencilerin ileriki meslek ve kurumlara yönlendirilmesinde olağan dışı bir merkezî rol üstlenmesi, eğitim verileriyle finansal veriler birlikte incelendiğinde daha görünür hale gelir.

Reformun önemli bir başka ayağı, bağışçının bilgi hakkıdır. İnsanlar bir dinî veya hayrî örgüte para verdiğinde, bunu kime ve hangi ekonomik yapıya aktardıklarını bilmelidir. Büyük kuruluşların yıllık raporlarında yalnız toplam gelir ve gider değil; büyük ilişkili taraf işlemleri, yönetici ve yakınlarına yapılan ödemeler, taşınmaz ve şirket edinimleri, finansal yatırımlar, konsolide bağlı kuruluşlar ve önemli varlık devirleri açıklanabilir. Bir kuruluş "yardım vakfı" olduğunu söyleyip gelirinin büyük kısmını bağlı şirketlere sermaye olarak aktarıyorsa, bağışçı bunu görebilmelidir. Bu şeffaflık aynı zamanda piyasayı ve toplumun kendi denetimini güçlendirir. Devletin her işlemi cezai soruşturmayla izlemesine gerek kalmadan, gazeteciler, akademisyenler, bağışçılar ve mensuplar da kuruluşların ekonomik davranışını değerlendirebilir.

Ancak kamusal açıklamanın da sınırı olmalıdır. Her küçük bağışçının adı veya her mensubun kimliği kamuya açık hale getirilmemelidir. Beneficial ownership şeffaflığı ile bireysel mahremiyet arasındaki denge, Fernando ve Berkhout’un çalışmalarında da önemli bir sorun olarak ele alınır. Gerçek kontrol sahibi olan yöneticiler ve büyük ekonomik çıkar sahipleri ile sıradan bağışçı veya mürid aynı kategori değildir. Şeffaflık, gücü kullanan kişiye yönelmelidir. Küçük bağışçının, öğrencinin veya sıradan mensubun dinî kimliğini ifşa etmek yerine; milyonlarca liralık varlık üzerinde karar veren kişilerin ekonomik sorumluluğu görünür olmalıdır.

Yapısal reformun uygulanması aşamalı olmalıdır. İlk dönem, haritalama ve şeffaflık dönemi olabilir. Amaç ceza soruşturması değil, mevcut sistemin fotoğrafını çıkarmaktır. Büyük vakıf ve derneklerin bağlı ekonomik kuruluşları, gerçek kontrol sahipleri, ilişkili taraf işlemleri ve büyük varlık devirleri standart formatta bildirilir. İkinci dönem, risk esaslı denetim dönemi olur. Olağan dışı mülkiyet dolaşımı, açıklanamayan büyük servet artışları, ilişkili taraf yoğunluğu, kamu ihalesi bağlantıları ve bağış amacı ile kullanım arasındaki sapmalar daha ayrıntılı incelenir. Üçüncü dönem ise yapısal uyum ve yaptırım aşamasıdır. Kuruluşlara belirli süre içinde mülkiyet ve yönetim yapılarını şeffaflaştırma, lider-aile-örgüt malvarlığını ayırma, bağımsız denetim kurulları oluşturma ve çocuk koruma mekanizmalarını kurma yükümlülüğü verilebilir. Ancak açıkça sahte devir, kamu görevinin kötüye kullanılması veya başka suç delilleri bulunan dosyalar ilk günden ceza soruşturmasına konu olabilir.

Bu aşamalılık, reformun toplumsal meşruiyeti açısından da önemlidir. Bir gecede "cemaat malvarlığına el koyma" benzeri politikalar hem mülkiyet hakkı hem de din özgürlüğü bakımından ağır sorunlar doğurabilir ve hukuka güveni zedeler. Esas amaç mevcut örgütleri cezalandırmak değil, gelecekte herkes için geçerli açık kurallar kurmak olmalıdır. Bir kuruluş gerçek sahibini açıklıyor, bağışları amaca uygun harcıyor, ilişkili taraf işlemlerini piyasa koşullarında yapıyor, çocukların haklarını koruyor ve kamu personeline dış talimat vermiyorsa dinî kimliği sebebiyle daha ağır muamele görmemelidir. Buna karşılık aynı ihlalleri seküler bir örgüt yapıyorsa aynı yaptırıma tabi olmalıdır.

Böylece reformun temel ilkesi 4 kelimeyle ifade edilebilir: güç arttıkça şeffaflık artar. Bir topluluk ne kadar çok para, öğrenci, şirket, kamu kaynağı ve personel üzerinde etkiliyse, hesap verme yükümlülüğü o kadar yüksek olmalıdır. Bu ilke liberal demokrasinin temel mantığıyla da uyumludur. Küçük, gönüllü ve özel bir manevî topluluk devlet müdahalesinden büyük ölçüde uzak kalabilir. Fakat toplumun ekonomik kaynaklarını, çocuklarını ve kamu yetkisini etkileyen büyük bir örgüt, "biz yalnız manevî bir cemaatiz" diyerek bütün kamusal şeffaflık yükümlülüklerinden kaçamaz.

Sonuç olarak, reformun başarısı yasaklayıcı bir "tarikat rejimi" kurmasına değil, mülkiyetin gerçek sahibini, paranın nihai yönünü, kamu yetkisinin gerçek karar merkezini ve çocuğun maruz kaldığı örgütsel bağımlılığı görünür hale getirmesine bağlıdır. Bu 4 alan açık hale geldiğinde, gerçekten manevî topluluk olan yapılar ile modern korporatif güç merkezleri birbirinden daha kolay ayrılır. Hukuk da inancın içeriğiyle uğraşmak zorunda kalmaz. Şeffaf, bağımsız, yargı denetimine açık ve davranış esaslı bir sistem; hem insanların dinî örgütlenme özgürlüğünü hem de toplumun paralel ekonomik ve bürokratik yapılardan korunmasını aynı anda mümkün kılabilir.

 

 

Ek kaynaklar:

Fernando, F., & Berkhout, M. R. (2022). Unmasking Control: A Guide to Beneficial Ownership Transparency. International Monetary Fund. Google Books
Citron, D. K. (2008). Technological Due Process. Washington University Law Review, 85. HeinOnline
Caparini, M. (ed.) (2016). Democratic Control of Intelligence Services: Containing Rogue Elephants. Routledge. Google Books
Campos, J. E., & Pradhan, S. (eds.) (2007). The Many Faces of Corruption: Tracking Vulnerabilities at the Sector Level. World Bank. Google Books
Beckett, P. (2019). Ownership, Financial Accountability and the Law: Transparency Strategies and Counter-Initiatives. Routledge. Google Books
Bunnell, N. (2020). Remedying Public-Sector Algorithmic Harms: The Case for Local and State Regulation via Independent Agency. Columbia Journal of Law & Social Problems. HeinOnline
World Health Organization. (2019). INSPIRE Handbook: Action for Implementing the Seven Strategies for Ending Violence Against Children. WHO
Findley, M., Nielson, D., & Sharman, J. (2020). Anti-Corruption Measures. FACTI Panel Background Paper. PDF
Glušac, L. (2023). Leaving No One Behind, Leaving No One Unaccountable. Ubiquity Press. Open access
Shah, A. (ed.) (2007). Performance Accountability and Combating Corruption. World Bank. Google Books
Lewis, C. W., & Gilman, S. C. (2005). The Ethics Challenge in Public Service: A Problem-Solving Guide. Jossey-Bass. Google Books
Berman, E. M., Bowman, J. S., West, J. P., & Van Wart, M. (2019). Human Resource Management in Public Service: Paradoxes, Processes, and Problems. CQ Press. Google Books
Milakovich, M. E. (2021). Digital Governance: Applying Advanced Technologies to Improve Public Service. Routledge. Google Books
Rezaee, Z. (2007). Corporate Governance Post-Sarbanes-Oxley: Regulations, Requirements, and Integrated Processes. Wiley. Google Books

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Hasan Köse Independent Türkçe için yazdı: "Gölge malvarlığından paralel sadakate (5)"
Cuma, Ekim 2, 2026 - 09:00
Main image: 

<p>Tarihsel kütükler ve sicil kayıtları, zamana yayılan mülkiyet örüntülerinin yanı sıra görünmeyen ekonomik ilişkilerin izini sürmek için kullanılan önemli veri kaynakları arasında yer alıyor / Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Manevî mensubiyetin sürekliliği ve kurumsal yapılarda yön değişimi (1)
Gölge malvarlığından paralel sadakate: Türkiye'de cemaat ve tarikatların hukukî olarak görünür, denetlenebilir ve sınırlı hale getirilmesi üzerine (2)
Gölge malvarlığından paralel sadakate (4): Hukukî tanım, risk eşikleri ve kurumsal reform mimarisi
Type: 
SEO Title: 
Gölge malvarlığından paralel sadakate (5): Uygulama sırası, kurumlar arası veri mimarisi ve hukuk devleti güvenceleri
copyright Independentturkish: 

Putin'in Valdai konuşması: Tarihin saptırılması, ideolojik format ve Rusya'nın varoluş şartı

Vladimir Putin 1 Ekim 2026'da, Valdai Kulübü'nün 23. toplantısında dünyanın dönüm noktasında olduğunu, çok kutuplu düzenin kaçınılmazlığını, çatışmaların süreceğini ve Kaliningrad'a doğrudan saldırı hâlinde eldeki tüm silahların gündeme geleceğini söyledi. Ukrayna'da savaşı kendilerinin başlatmadığını, rafineri vuruşlarının GSYİH'nin yaklaşık yüzde 1'ine mal olduğunu, tarafsızlığın hedefte kaldığını ve Xi–Trump üçlüsüne, gündem şartıyla açık olduklarını ekledi. SSCB'nin dağılmasını trajedi saydı. "Medeni aileye girmeye çalıştık, onlar imparatorluğu çökertiyordu" dedi.

Bu konuşma yeni bir tespit değildir. Tarihi kendi ideolojik formatına göre yeniden yazan bir liderliğin, bu yazımı uluslararası sisteme zerk etme denemesidir. Yanılgı da burada başlar. Meşruiyet cümlesi, strateji cümlesinin yerine konur.


Köken, 2022'de başlamadı

Savaş 24 Şubat 2022'de doğmadı. Açık evre o tarihtir. Asıl başlangıç 21 Kasım 2013'tür: Yanukoviç'in AB Ortaklık Anlaşması'nı askıya alması, Euromaidan, 22 Şubat 2014'teki iktidar değişimi. Putin 2007 Münih'ten beri NATO'nun doğuya genişlemesini kırmızı çizgi sayıyordu. Aralık 2021 taslakları, NATO'nun 1997 hattı ve Ukrayna'nın tarafsızlığı, "gülünç" diye reddedildi. Batı blöf sandı. Putin blöf yapmıyordu. Bu stratejik körlüktü.

Aynı süreç ABD'nin temassız savaşıdır. Asker sürmeden yıpratma, Avrupa'yı enerji ve savunmada kendine bağlama, NATO'yu canlandırma, savunma sanayiini ihya etme. "Bu Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşıdır" cümlesi 24 Şubat sabahından beri değişmedi. Bitiş biçimi de Washington'un elindedir: cepheyi dondurmak, güvenlik garantisini NATO üyeliği dışında tutmak, yaptırımı kademelendirmek. Trump'ın sıcak dili bunu iptal etmez. İşlem diplomasisidir.

Putin Valdai'de bu teşhisin yalnız Batı yarısını aldı. Euromaidan, Rusofobi, stratejik yenilgi hedefi. Kendi hazırlığını sildi. 2008 Gürcistan, 2014 Kırım, 2015 Suriye, 2018–2022 Donbas bir zorunlu cevaplar zinciri değil, Batı'nın kırmızı çizgiyi savunmadığının öğrenilmiş dersidir. Budapeşte Mutabakatı, Kırım'ın ilhakı ve 2022 harekât tasarımı anlatının dışında kaldı. Sebep ile irade aynı şey değildir. Tetikleyen süreç, harekâtı açan iradeyi açıklamaz. Onu mazur da göstermez.

Harekâtın kendisi de bu ayrımın içindedir. 24 Mart 2022'de kayda geçen tablo değişmedi: çok eksenli taarruz, hava üstünlüğü olmadan mekanize ilerleme, siyasi hedef ile askerî hedefin uyumsuzluğu. Rusya kendi harp prensiplerine ters bir harekât başlattığı için ya ağır bedel ödeyecekti ya da hedeflerini aşağı çekecekti. İkisi birden oldu. Kiev yönünden çekilme, "toplam kazanç"ın Kırım, kara koridoru ve NATO dışı Ukrayna'ya daralması, sonra yıpratma ve temassız savaş. Eylülde 1.301 kilometrekare ve "ilerliyoruz" cümlesi bu daralmayı zafer yapmaz. Rafineri kaybının yüzde 1 diye kabul edilmesi asıl durumu ele verir. Cephe kilit, ağırlık merkezi enerji ve lojistik derinliğidir. Zafer yoktur. Durum değişikliği vardır.


İdeolojik format ve sisteme zerk

Bu tarih, otokrat ve oligarşik bir liderliğin ihtiyaç duyduğu dildir. Formatın adı çok kutupluluk, eşit güvenlik ve stratejik yenilgiye direniştir. İçeriği etki alanı, tarafsız kuşak ve nükleer eşiğin aşağı çekilmesidir.

Eşit güvenlik ilke olarak doğrudur. Birinin güvenliği diğerinin aleyhine kurulamaz. Putin'in kullanımında ilke veto olur. Ukrayna'nın tarafsızlığı ve "tarihî toprak" tarifesi, eşitliğin değil tek taraflı derinlik talebinin adıdır.

Çok kutupluluk da aynı işi görür. Hegemonya geriledikçe düzenin kendiliğinden daha serbest olacağı söylenir. Çekirdek gizlenir. Çekirdek ABD–Çin'dir. Rusya enerji, tampon ve nükleer eşik olarak çevrededir. BRICS+ ve ŞİÖ iskele olabilir. İskele, taşıyıcı sistem değildir. Üçlü Xi–Trump kapısının açık tutulması barış değil, müzakere eşiğinin yönetilmesidir. Washington yaptırımı ve sıcak dili aynı elde tutar. Pekin rekabeti yönetir, Moskova'yı bağımlı ortakta bırakır.

Kaliningrad uyarısı caydırıcılığın siyasallaşmasıdır. Doğrudan saldırı hâlinde tüm silahlar kaçınılmazdır. Caydırıcılık gerçektir ve NATO'nun 5. maddesini bugüne kadar işletmemiştir. Fakat dış toprağı çıban başı büyütüp kıyamet diline bağlamak, caydırıcılığı kriz yönetimi aracına çevirir. İlk işgali ve ilhakı başlatan taraf bu dili kullanınca, Avrupa'nın militarizasyonu sebep değil sonuç olur. Konuşma sonucu sebep diye sunar. Fransa ve Britanya'nın nükleer güç olduğu bilinir. "Başkasında olmayan silah" iddiası eşik cümlesidir, denge analizi değildir.


Esas konu: kendi sahasında kendi halkı

Dış tehdit anlatısının altında başka bir zorunluluk vardır. Rus jeopolitiği Çarlık'tan Sovyet sistemine, oradan 2000'lerin Putin oligarşisine kesintisiz bir çizgi izler. Kuzey Kutbu, nükleer kapasite, metaller ve enerji bu sürekliliğin maddi temelidir. İçeride ise çarların çarları katlettiği bir tasfiye kültürü hâkimdir. Generallerin, Politbüro üyelerinin ve yakın çevrenin birbirini tasfiyesi sistemi yenilemez. Sistemi korur.

3 dönem rejim değişikliği değil, aynı varoluşun 3 kılıfıdır.

Çarlık, genişlemeyi merkezî baskıyla tuttu. Farklı halklar imparatorluğun içindeydi, siyasi özne değildi. Birlik temsille değil itaate bağlandı.

Sovyet dönemi kılıfı değiştirdi, mekanizmayı sertleştirdi. Millî hudut retoriğiyle bölme, alfabe, sürgün, aydın kıyımı ve "Sovyet halkı" potası, Çarlık Ruslaştırmasından daha kapsamlı bir iç tasfiyeydi. Eşitlik vaadi, kendi halklarına yönelik baskının ideolojik adıydı. 1991'de kılıf düşünce birlik de düştü. Sopa kalkınca federasyon çözülür. Bu tesadüf değildir.

Putin dönemi üçüncü kılıftır. Oligarşi belirler, lider sıraya girer, tasfiye yakın çevrede sürer. Demokrasi yolu seçilmedi, çünkü topraklarında kendi halklarına sopa gösterilmeden federatif yapı kolay çözülür. Slavların dışı (ki burada Rus topraklarındaki Türklerin sözünü etmek gerekir) ve Slavların içindeki kamplar bu hesabın içindedir. "Medeni aileye girdik, onlar imparatorluğu çökertti" cümlesi bu itirafın dışarıya çevrilmiş hâlidir. Medeni olunamadı, çünkü medeniyet burada halkın özne olması demektir. Özne olursa birlik zorlanır. Otokrasi bu yüzden tercih değil, rejimin varoluş şartı diye sunulur.

Bu iç zorunluluk dış politikaya zerk edilir. Kendi halkına sopa, dışarıda eşit güvenlik, tarihî toprak ve Rusofobi anlatısı olur. Ukrayna'daki Rusça konuşan nüfus, Kaliningrad ve tarafsız kuşak aynı cümleden türer. İçeride birliği sopayla tutan rejim, dışarıda birliği toprak ve nüfusla genişleterek tutmak zorundadır. Aksi hâlde 1991 tekrarlanır. Bu güvenlik doktrini gibi durur. Aslında iç tasfiye mekanizmasının dış politika hâlidir.


3 yanılgı

Birinci yanılgı, Batı'nın stratejik körlüğünü Rusya'nın stratejik isabeti sanmaktır. Körlük vardı. Yaptırım seçkinci kaldı, Ukrayna de jure NATO'ya alınmadan vekâlet yürütüldü. Bu, 2022 tasarım hatasını, Kiev'den çekilmeyi ve hedefin daralmasını silmez.

İkinci yanılgı, çok kutuplu dili güç dengesi sanmaktır. Dil sisteme girer, denge girmez. ABD eşiği yönetir. Çin bağımlılığı derinleştirir. Avrupa bedeli öder, bunu stratejik özerklik diye okur. Rusya masada kalır, Ortadoğu'da ve Kafkasya'da çevresi daralır.

Üçüncü yanılgı, ideolojik formatı uluslararası ilke sanmaktır. Eşit güvenlik, BM reformu ve "uyum içinde yaşayalım" cümleleri ilke gibi durur. Altlarında etki alanı, tarihî toprak ve nükleer ima vardır. İlke böyle kurulursa sistem müzakere etmez, mevzi pazarlığı yapar. Mevzi pazarlığı savaşı bitirmez. Eşiği yönetir.

İçeride baskı olmadan duramayan bir yapı, dışarıda çok kutuplu adil düzen kuramaz. Kurduğu şey etki alanı ve nükleer eşiktir. Valdai'deki uyum cümlesi, kendi sahasında uyumu sopayla sağlayan bir liderliğin ağzından çıkınca ilke olmaktan çıkar.


Bilanço

Putin tarihi saptırınca meşruiyet üretiyor sanır. Formatı sisteme zerk edince düzen kuruyor sanır. İkisi de yanılgıdır. Ortada kalan, yıpranmış bir büyük gücün nükleer eşikle masada tutulduğu, sahada ise zafer değil durum değişikliği üreten bir savaştır.

Kaybeden sırası değişmedi: Ukrayna, Avrupa, Rusya. ABD hem yaptırımı hem sıcak dili tutar. Çin yıpratmadan yararlanır. Türkiye'nin payı kamp seçmemektir. Montrö, koridor, esir takası. Eller tetiğe gitmeden bölgesel denge.

Çarlık, Sovyet, Putin. Kılıf değişir, şart değişmez. Rusya'nın dışarıya sürdüğü politika, kendi halkına yönelik baskılı politikanın devamıdır. Esas varoluşsal konu budur. Valdai bu konuyu gizler. Gizlediği yerde de yanılır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı
Cuma, Ekim 2, 2026 - 08:45
Main image: 

<p>Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da düzenlenen Valdai Tartışma Kulübü toplantısında konuşurken, 1 Ekim 2026 / Fotoğraf: Kremlin.ru</p>

Type: 
SEO Title: 
Putin'in Valdai konuşması: Tarihin saptırılması, ideolojik format ve Rusya'nın varoluş şartı
copyright Independentturkish: 

Eyüpsultan Belediyesi'ne operasyon: Başkan Özmen dahil, 28 gözaltı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında Eyüpsultan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in de aralarında bulunduğu 28 şüpheli gözaltına alındı.

Adli kaynaklardan alınan bilgiye göre, 28 zanlı hakkında "suç örgütüne üye olma", "rüşvet alma", "rüşvet verme" ve "ihaleye fesat karıştırma" suçlarından gözaltı kararı verildi.

Ankara Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonlarda şüphelilerin tamamı gözaltına alındı.

 

AA

Eyüpsultan Belediyesi'ne düzenlenen operasyonda aralarında Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in de bulunduğu 28 şüpheli gözaltına alındı
Cuma, Ekim 2, 2026 - 08:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

jw id: 
cWCy4ick
Type: 
SEO Title: 
Eyüpsultan Belediyesi'ne operasyon: Başkan Özmen dahil, 28 gözaltı
copyright Independentturkish: 

Soma'daki maden kazasında ölü sayısı 5'e çıktı

 Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Manisa'nın Soma ilçesindeki maden ocağında meydana gelen göçükte 5 madencinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

Başkanlığın sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya göre, AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, Manisa Valisi Vahdettin Özkan ile alanda bulunan AFAD Koordinasyon Tırı'nda, ilgili kurum temsilcilerinden, göçüğün ardından yürütülen arama kurtarma çalışmaları ile ilgili bilgiler aldı, madencilerin yakınlarına geçmiş olsun dileklerini iletti.

Göçük altında kalan 7 madencinin tespit edilmesiyle başlayan arama kurtarma çalışmalarında AFAD, itfaiye, jandarma, emniyet, UMKE, 112 Acil Sağlık ekipleri, Kızılay, Aile ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, Belediye ve Tahlisiye ekiplerinden toplam 756 personel ve 76 araç görev yaptı.

İzmir İl AFAD Müdürlüğünden toprak altı görüntüleme cihazı (M5) ile enkaz altı görüntüleme cihazı ve ekipleri çalışmalara dahil edildi.

Arama kurtarma çalışmaları sonucunda 7 madenci göçük altından çıkarıldı. Göçük nedeniyle 5 madenci hayatını kaybetti.

Sağ olarak kurtarılan 2 madenciden birinin tedavisi devam ederken, diğer madenci ise hastanedeki tedavisinin ardından taburcu edildi.

AA

Soma'daki maden göçüğünde arama-kurtarma çalışmaları sonucunda 3 madencinin daha cansız bedenine ulaşıldı. Böylece göçükte yaşamını yitiren madenci sayısı 5 oldu
Cuma, Ekim 2, 2026 - 08:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Soma'daki maden kazasında ölü sayısı 5'e çıktı
copyright Independentturkish: 

Savaş kararından önce sorulması gereken 7 soru

Savaş kararları çoğu zaman askeri güç üzerinden tartışılır: Hangi silah sistemlerine sahibiz? Ne kadar mühimmatımız var? Hava üstünlüğünü sağlayabilir miyiz? Karşı tarafın askeri kapasitesini ne kadar sürede etkisiz hale getirebiliriz?

Eliot Cohen’in yeni kitabı The Strategist: How to Think About War and Politics tam bu noktada daha temel bir soruya yöneliyor: Bir devlet savaşa girmeden önce gerçekten neyi düşünmüş olmalıdır?

Princeton University Press tarafından Ekim ayı sonunda yayımlanacak kitap, stratejiyi askeri gücün siyasi bir amaca ulaşmak için kullanılması olarak ele alıyor. Cohen, stratejiyi günlük hayatta kullanılan geniş anlamından ayırarak savaş ve siyasi amaç arasındaki ilişkiye bağlıyor.

Ona göre plan yapmak ile strateji geliştirmek aynı şey değil. Bir plan hazırlanabilir. Fakat savaş başladıktan sonra şartlar değiştiğinde ne yapılacağı asıl stratejik sınavı oluşturur.

Kitabın, ABD’nin İsrail’le birlikte İran’a karşı yürüttüğü savaşın 8'inci ayına girdiği ve sonuç alınamadığı bu günlerde çıkması ayrıca dikkat çekiyor.

Cohen, kitabın yayımı vesilesiyle James M. Lindsay ile yaptığı yaklaşık 36 dakikalık söyleşide kitabının temel yaklaşımını anlattı. Bu savaşa yönelik eleştirilerini de açıkça dile getirdi.

Söyleşinin merkezinde savaş kararlarından önce sorulması gereken 7 soru vardı.
 

Eliot Cohen'in savaş ve siyaset ilişkisini ele aldığı The Strategist: How to Think About War and Politics (Stratejist: Savaş ve Siyaset Üzerine Nasıl Düşünülür?) adlı kitabı
Eliot Cohen'in savaş ve siyaset ilişkisini ele aldığı "The Strategist: How to Think About War and Politics" (Stratejist: Savaş ve Siyaset Üzerine Nasıl Düşünülür?) adlı kitabı

 

Strateji plan değildir

Cohen'in çıkış noktası dikkat çekici. Strateji yalnızca savaş planının hazırlanması değildir.

Gerçek stratejist, planın uygulanması sırasında ortaya çıkan sorunlarla da uğraşmak zorundadır. Çünkü savaş, başlangıçta tasarlandığı biçimde ilerlemez. Cohen bu durumu Lincoln'ün Amerikan İç Savaşı sırasında karşılaştığı sorunlar üzerinden anlatıyor.

Peki strateji ile planlama arasındaki fark nedir?

Plan, gelecekte yapılması düşünülen faaliyetleri düzenler. Strateji ise siyasi amaç ile askeri gücü birbirine bağlar. Uygulama sırasında ortaya çıkan değişikliklere cevap vermeyi gerektirir.


1. soru: Başka ne oluyor?

Cohen'in ilk sorusu ilginç biçimde “Amacımız ne?” değil.

“Başka ne oluyor?”

Çünkü savaş boşlukta gerçekleşmez. İttifaklar, ekonomik durum, başka bölgelerde devam eden sorunlar, diplomatik ilişkiler ve iç siyasi şartlar savaşın parçasıdır.

Cohen, Trump yönetiminin İran savaşına girerken desteğine ihtiyaç duyacağı Avrupalı ve Asyalı müttefiklerle ilişkilerin kötü durumda olduğunu hesaba katmadığını, Körfez'deki müttefikleri de bu savaşa hazırlamadığını ileri sürüyor.

Stratejist, yalnızca karşısındaki askeri güce değil, savaşın gerçekleştiği daha geniş ortama da bakmak zorundadır.


2. soru: Kiminle savaşıyoruz?

Cohen'in ikinci sorusu Butch Cassidy and the Sundance Kid filminden aldığı “Kim bunlar?” sorusuyla özetleniyor.
Burada mesele düşmanın kaç askeri veya kaç silahı olduğunu bilmek değil.

Asıl mesele, karşı tarafın nasıl düşündüğünü anlamak.

Cohen'e göre Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran rejiminin nasıl işlediğini ve böyle bir çatışmada nasıl tepki vereceğini pek bilmiyordu.

Bu yeni bir durum değil. Cohen, Irak'ta kiminle savaşıldığının uzun süre anlaşılamadığını hatırlatıyor.

Afganistan'da Dışişleri Bakanlığı danışmanıyken istihbarat birimlerine Taliban liderliğinin savaşı nasıl gördüğünü sorduğunda hiçbir cevap alamadığını anlatıyor.

Bir rakibin askeri kapasitesini bilmek, onun karar verme biçimini bildiğimiz anlamına gelmez.

Cohen bu hatanın yalnızca ABD'ye özgü olmadığını da belirtiyor. Rusya Ukraynalıları, İsrail de Hamas'ı benzer biçimde yanlış okudu.


3. soru: Amaç nedir?

Burada Cohen siyasi amaç ile askeri hedef arasındaki ayrımı öne çıkarıyor.

Bir hava harekâtında hedefi vurmak, bir ordunun kapasitesini azaltmak veya belirli bir bölgeyi ele geçirmek askeri hedeflerdir.

Peki bunlar hangi siyasi sonuca bağlanıyor?

Stratejinin asıl sorusu budur.

Herkes açık ve kesin hedefler ister. Fakat Cohen'e göre siyasi amaçlar doğası gereği siyasidir ve savaş boyunca değişir.

Dahası, açıkça ifade edilmeyen siyasi amaçlar da vardır. Karar vericilerin kendilerinin bile tam olarak farkında olmadığı amaçlar.

Bu yüzden askeri hedef ile siyasi amaç arasındaki ilişkinin savaş boyunca yeniden değerlendirilmesi gerekir.


4. soru: Hangi araçlara sahibiz?

Cohen burada “araçlar” kavramını geniş anlamda kullanıyor.

Tank, uçak, füze veya asker elbette savaş gücünün parçalarıdır. Fakat devletin kurumları, bürokratik kapasitesi, uzman personeli ve örgütlenme biçimi de aynı çerçevenin içindedir.

Afganistan örneğinde Peştuca bilen personel eksikliğini anlatırken bunu vurguluyor.

Sorun yalnızca askeri araçların miktarı değildir. Siyasi hedefleri gerçekleştirecek kurumsal kapasitenin bulunup bulunmadığı da hesaba katılmalıdır.


5. ve 6. soru: Öncelik ne, sıra nasıl?

Her devletin kaynakları sınırlıdır.

Bu durumda ilk soru şudur:

Neyi önce yapacağız?

Ardından ikinci soru gelir:

Hangi sırayla?

Cohen burada “yol bağımlılığı” kavramına dikkat çekiyor. Bugün verilen kararlar yarının seçeneklerini değiştirir.

Franklin Roosevelt'in 1942'de Kuzey Afrika'ya çıkarma kararını bu çerçevede ele alıyor. Cohen'e göre karar isabetliydi. Fakat Roosevelt bu kararın 1943'te Fransa'ya çıkarmayı imkânsız kılacağını görmedi. Askeri danışmanları ise bunu gördü.

Buradaki mesele, tek tek kararların birbirinden bağımsız olmamasıdır. Birinci adım, ikinci adımın koşullarını oluşturur.


7. soru: Zafer nasıl kazanılacak?

Cohen'in belki de en önemli sorusu burada ortaya çıkıyor:

“Neden kazanacağımızı düşünüyoruz?”

Başka bir ifadeyle, zafer teorimiz nedir?

Savaş kararları sırasında karar vericiler çoğu zaman girdilerle meşgul olur.

Kaç asker gönderilecek? Ne kadar para harcanacak? Kaç eğitmen görevlendirilecek?

Cohen'in sorusu ise daha temel:

Bütün bunların bizi siyasi hedefimize nasıl ulaştıracağına ilişkin bir açıklamamız var mı?

Gelecek bilinemeyeceği için bu açıklamanın kesin olması beklenmez. Cohen'in ölçütü şudur: Zafer teorisi en azından ciddi ve makul olmalıdır.

Rusya'nın Ukrayna savaşındaki yaklaşımını bu açıdan örnek veriyor. İlk beklenti Ukrayna yönetiminin on gün içinde çökeceğiydi. Ardından ardışık taarruzlarla yıpratma geldi. Bugünkü teori ise sivil toplumu teslim olana kadar ağır biçimde vurmak.

Cohen'e göre bu teorilerin hepsi yanlış çıktı. Fakat Putin ısrar ediyor.

Cohen'in asıl uyarısı: Sürpriz kaçınılmaz

7 soru bir kontrol listesi değildir.

Cohen'e göre bu sorular aldatıcı biçimde basittir ve asıl zorluk da buradadır.

Savaşta sürpriz her yerdedir.

Peki stratejist ne yapmalıdır?

Sürekli olarak yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya düşünmelidir.

Operasyonel ve taktik gelişmelerin siyasi hedef üzerindeki etkisini yeniden değerlendirmelidir.

Bunu zorlaştıran şey ise insan yargısının sınırlarıdır.

Cohen bu sınırları üç düzeyde ele alıyor. Bireysel düzeyde yorgunluk, uykusuzluk ve hastalık karar vericinin muhakemesini aşındırır. Kolektif düzeyde grup düşüncesi devreye girer. Bir lidere yanıldığını söylemek her zaman zordur.

Sistemik düzeyde ise bütün bir siyasi sistemin paylaştığı ortak varsayımlar vardır. Cohen, 2022 öncesinde hem Rus hem de Ukrayna ordusunun gücünün sistematik biçimde yanlış değerlendirildiğini hatırlatıyor.

Ona göre başlangıç varsayımlarımız vardığımız sonuçları belirler. Fakat bu varsayımları çok nadiren sorgularız.

Cohen'in Clausewitz'e yaklaşımı da buradan anlam kazanıyor. Ona göre Clausewitz'in savaşın siyasetin başka araçlarla devamı olduğu düşüncesi hâlâ temel başlangıç noktasıdır.

Fakat savaşın içine belirsizlik, psikoloji, tutku ve sürtünme girer. Siyasetin amaçları ile savaşın gerçekliği arasındaki gerilim hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmaz.


Bizim açımızdan mesele

Cohen'in 7 sorusunu irdelediğimizde temel mesele, askeri güç ile siyasi amaç arasındaki ilişkinin sürekli sorgulanmasıdır.

Bir ordunun güçlü olması, her siyasi hedefin askeri güçle gerçekleştirilebileceği anlamına gelmez.
Askeri başarı ile siyasi sonuç arasında da otomatik bir bağlantı yoktur.

Bu durumda savaş kararının en başında “Kazanabilir miyiz?” sorusundan önce daha zor sorular gelir:

Neyi değiştirmek istiyoruz?

Karşımızdaki aktör nasıl tepki verecek?

Hangi kaynaklara sahibiz?

Hangi kaynaklara ihtiyacımız var?

İlk adımın ikinci ve üçüncü adımları nasıl etkileyeceğini biliyor muyuz?

Ve en önemlisi:

Askeri faaliyetlerin bizi hangi siyasi sonuca götüreceğini açıklayabiliyor muyuz?

Cohen'in çalışmasının değeri, stratejiyi bir reçeteye dönüştürmemesinde yatıyor. Savaşın belirsizliğini ortadan kaldırmayı vadetmiyor.

Karar vericiyi daha zor bir işe çağırıyor: Kendi varsayımlarını sorgulamaya.

Savaş alanında sürprizlerle karşılaşmak kaçınılmazdır. Ancak hangi varsayımlarla savaşa girdiğini bilmek, sürprizlere karşı çözüm üretmeyi kolaylaştırır.

Cohen'in kitabının ve söyleşisinin strateji açısından asıl mesajı da burada ortaya çıkıyor.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Osman Gazi Kandemir Independent Türkçe için yazdı
Cuma, Ekim 2, 2026 - 08:30
Main image: 

<p>İllüstrasyon:&nbsp;Cristiana Couceiro/The Washington Post</p>

Type: 
SEO Title: 
Savaş kararından önce sorulması gereken 7 soru
copyright Independentturkish: 

"Hakemler dosyası" soruşturmasında 2 hakem gözaltına alındı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosunca bazı şüpheliler hakkında "eziyet", "resmi belgede sahtecilik", "güveni kötüye kullanma" ve "kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme" suçlarıyla ilgili başlatılan "Hakemler dosyası" soruşturması sürüyor.

Soruşturma kapsamında gözaltında bulunan şüphelilerden ele geçirilen dijital eşyaların incelenmesi ve MASAK kayıtlarının detaylı analizi sonucu, Süper Lig hakemi Yasin Kol ve Süper Lig yardımcı hakemi Göktuğ Hazar Erel gözaltına alındı.

Hakemlerin, "7258 sayılı Kanun'a muhalefet", "evrakta sahtecilik suçuna iştirak" ve "görevi kötüye kullanma" suçlarından gözaltına alındığı öğrenildi.

Şüpheliler, işlemleri için emniyete götürüldü.

Soruşturma

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosunun koordinasyonunda yürütülen "Hakemler dosyası" soruşturması kapsamında, bazı şüpheliler hakkında "eziyet" ve "resmi belgede sahtecilik" suçlarına ilişkin iddialar olduğu belirlenmişti.

Dosya kapsamında açık kaynak araştırmaları, MASAK ve HTS çalışmaları, müşteki ve tanık ifadeleri ile bilirkişi tespitleri sonucunda MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu ile MHK üyesi olan bazı hakem ve gözlemcilerin suçla bağlantılı olabilecekleri değerlendirilmişti.

Bunun üzerine İstanbul, Ankara, Elazığ ve Manisa'da belirlenen adreslere düzenlenen operasyonda Ferhat Gündoğdu, TFF Faal Hakemler Derneği Başkanı Ferdi Karadoruk, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Başkan Vekili Ahmet Şahin, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Üyesi Yunus Yıldırım, TFF Eğitim ve 4'üncü Bölge Sorumlusu Sebahattin Şahin, TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul Şubesi Teşkilat Sorumlusu Alican Sağlar ile TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul İl Hakem Kurulu Başkanı Emre Kosif gözaltına alınmıştı.

AA

İstanbul'da "hakemler dosyası" olarak bilinen soruşturma kapsamında Süper Lig hakemi Yasin Kol ile Süper Lig yardımcı hakemi Göktuğ Hazar Erel gözaltına alındı
Cuma, Ekim 2, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
"Hakemler dosyası" soruşturmasında 2 hakem gözaltına alındı
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

CHP Sözcüsü Sarı'dan belediye operasyonlarına tepki

CHP Sözcüsü Müslim Sarı, Eyüpsultan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in gözaltına alınmasına ilişkin, "Belediye başkanlarının art arda gözaltına alınması, hukukta eşitlik ve ölçülülük tartışmasını büyütüyor. Hukuk, isimlere ve siyasi kimliklere göre farklı işletilemez" dedi.

CHP Sözcüsü Müslim Sarı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Eyüpsultan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in gözaltına alınmasına tepki gösterdi. Sarı, şunları kaydetti:

Dün Mersin’de belediye başkanlarının gözaltına alınmasının ardından, bu sabah da Eyüpsultan Belediye Başkanımız Mithat Bülent Özmen gözaltına alındı. Fon krizi her gün yeni gelişmelerle büyüyor. Soruşturmada adı geçen isimlere uygulanan tedbirlerle, seçilmiş belediye başkanlarına yönelik gözaltı işlemleri arasındaki fark ise giderek daha belirgin hale geliyor. Belediye başkanlarının art arda gözaltına alınması, hukukta eşitlik ve ölçülülük tartışmasını büyütüyor. Hukuk, isimlere ve siyasi kimliklere göre farklı işletilemez. Dün Mersin’de dile getirdiğimiz itiraz bugün Eyüpsultan’da da geçerlidir: Adalet herkese aynı şekilde uygulanmalıdır. Kişiye göre hukuk olmaz. Eyüpsultan Belediye Başkanımız Mithat Bülent Özmen hakkındaki süreci yakından takip ediyoruz.


KPSS ön lisans sınavı için nüfus müdürlükleri pazar günü açık olacak

Kamu Personel Seçme Sınavı'nın (2026-KPSS) ön lisans oturumu dolayısıyla belirlenen nüfus müdürlükleri 4 Ekim Pazar günü açık olacak.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, sınav günü açık olacak nüfus müdürlüklerinde işlemlerin randevusuz gerçekleştirileceği belirtildi.

Sınava girecek adaylara başarı dilenen açıklamada, açık olacak nüfus müdürlüklerinin listesine ÖSYM'nin internet sitesinden ulaşılabileceği bildirildi.


Terzioğlu'ndan AK Parti Genel Başkan Yardımcılığı görevine atanmasının ardından ilk paylaşım

Adı fon skandalına karışan Fatma Betül Sayan Kaya’nın istifasının ardından Ak Parti Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı olarak atanan Hülya Terzioğlu sosyal medya hesabından bir mesaj paylaştı.

Terzioğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

AK Parti Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı için şahsımı görevlendiren Cumhurbaşkanımız ve Genel Başkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a şükranlarımı sunuyorum. Mesuliyeti izzetine denk bu vazifede Allah'ın rızasını gözeterek aziz milletimize hizmet etmeyi Rabbimden diliyorum.


Manisa'da maden ocağında göçük altında kalan 3 işçinin cansız bedenine ulaşıldı

Manisa Valiliği’nden yapılan açıklamada, maden göçüğünde sürdürülen arama kurtarma çalışmalarının sonuçlandığı belirtildi.

Açıklamada, "Göçük altında kalan ve hayatını kaybeden 3 maden işçimize de ulaşılmıştır. Hayatını kaybeden maden işçilerimize Allah'tan rahmet, kederli ailelerine ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı ve sabır diliyoruz." ifadeleri kullanıldı.


Kırgızistan ilk milli uydusunu uzaya gönderdi

Kırgızistan'da geliştirilen ilk milli uydu yörüngeye fırlatıldı.

Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezinden yapılan açıklamaya göre ilk milli uydu, ABD'nin California eyaletindeki Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü'nden SpaceX Falcon 9 roketi kullanılarak yörüngeye gönderildi.

ABD'ye çalışma ziyaretinde bulunan Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, uydunun fırlatma törenine katılarak bu tarihi ana tanıklık etti.

Birleşik Arap Emirlikleri'yle (BAE) ortak çalışma sonucu uzaya gönderilen ilk milli uydunun Kırgızistan ekonomisi ve çevrenin takibi açısından önemli rol üstleneceği belirtildi.

Uydu, tarım arazilerinin ve meraların durumunu, kuraklık risklerini ve tarımsal ürün verimliliğini izlemek amacıyla yüksek çözünürlüklü optik sensörleri kullanacak.

Ayrıca uydu, Kırgızistan için hayati öneme sahip buzulların, su kaynaklarının, nehirlerin ve çevresel değişimlerin takibi ile doğal afet risklerinin önceden belirlenmesinde yardımcı olacak.

Uydunun tüm kontrolü ve veri akışı, başkent Bişkek'te kurulan Yer Kontrol Merkezi'nden yürütülecek.


Axios: ABD, Suudi Arabistan ve Katar'daki enerji tesislerini korumak için ek Patriotlar gönderdi

ABD'nin Suudi Arabistan ve Katar'daki petrol ve doğal gaz tesislerini korumak amacıyla bölgeye iki Patriot bataryası daha gönderdiği öne sürüldü.

Axios'un isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD, Başkan Donald Trump'ın İran'a yeniden saldırı başlatması durumunda önemli enerji tesislerini korumak için Katar ve Suudi Arabistan'a güven vermek istiyor.

Ağustos başında Trump, İran'ın enerji altyapısına büyük bir saldırı planlarken Suudi Arabistan ve Katar, İran'ın misilleme olarak bu iki ülkenin petrol ve doğal gaz tesislerine saldırmasından duydukları endişeyi dile getirdi.

ABD'li yetkililer, bunun üzerine Trump'ın, saldırmak yerine İran'a ekonomik baskı uygulamayı seçtiğini belirtti.

ABD, geçen ay Suudi Arabistan'ın önemli bir petrol tesisini korumak için bu ülkeye bir Patriot bataryası daha gönderdi.

Katar'a da doğal gaz tesisinin korunması için bir Patriot bataryası yollandı.


"Hakemler dosyası" soruşturmasında gözaltına alınan 7 şüpheli adliyede

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosunca bazı şüpheliler hakkında "eziyet", "resmi belgede sahtecilik", "güveni kötüye kullanma" ve "kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme" suçlarıyla ilgili başlatılan "Hakemler dosyası" soruşturması sürüyor.

Soruşturma kapsamında düzenlenen operasyonda gözaltına alınan MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu, TFF Faal Hakemler Derneği Başkanı Ferdi Karadoruk, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Başkan Vekili Ahmet Şahin, eski TFF Merkez Hakem Kurulu Üyesi Yunus Yıldırım, TFF Eğitim ve 4'üncü Bölge Sorumlusu Sebahattin Şahin, TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul Şubesi Teşkilat Sorumlusu Alican Sağlar ile TFF Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul İl Hakem Kurulu Başkanı Emre Kosif'in İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi'ndeki işlemleri tamamlandı. Sağlık kontrolünden geçirilen şüpheliler, Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edildi.


FIFA'nın Fenerbahçe'ye verdiği transfer yasağı kaldırıldı

Fenerbahçe Kulübü, FIFA'nın verdiği 3 dönem transfer yasağının kaldırıldığını açıkladı.

Sarı-lacivertli kulüpten yapılan açıklamada, FIFA'nın Faslı golcü Youssef En Nesyri'nin bonservisiyle ilgili İspanya temsilcisi Sevilla'nın şikayeti düzerine verdiği 3 dönem transfer yasağına konu olan ödemenin gerçekleştirildiği bildirildi.

Açıklamada, "Kulübümüz tarafından ilgili ödeme pazartesi (27 Eylül 2026) günü gerçekleştirilmiş, FIFA nezdindeki işlemler tamamlanmış ve kulübümüze uygulanan geçici transfer yasağı kaldırılmıştır." ifadeleri kullanıldı.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Cuma, Ekim 2, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

TBMM'de yeni yasama yılı resepsiyonu: Siyasi liderler gündemi değerlendirdi

TBMM Başkanlığı tarafından yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla Tören Salonu'nda resepsiyon düzenlendi.

Siyasi parti genel başkanları, milletvekilleri ve davetlilerin katıldığı resepsiyonda gazeteciler, siyasetçilere gündeme ilişkin sorular yöneltti.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli başta olmak üzere siyasi parti liderleri, resepsiyon sırasında gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

Bahçeli, TBMM resepsiyonunda gündeme ilişkin soruları yanıtladı

“Fon krizi” sonrası Fatma Betül Sayan Kaya’nın istifası sorusuna Bahçeli ne dedi?
 Dervişoğlu ile selamlaşması yeni bir başlangıç mı?
 Terörsüz Türkiye sürecinin 2027’de sonuçlanması bekleniyor mu?
… pic.twitter.com/H3TESSdrlz

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 1, 2026

Bahçeli'den “fon krizi” ve yeni anayasa açıklaması

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, “fon krizi”nin ardından AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın istifasına ilişkin soruya, “Yorum yapmayacağım” yanıtını verdi.

TBMM Başkanlığı tarafından yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla Tören Salonu'nda düzenlenen resepsiyona katılan Bahçeli, gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Bahçeli, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile selamlaşmasına ilişkin “Bu yeni bir şeyin başlangıcı olabilir mi?” sorusuna, “Her ekim ayında birileriyle selamlaşıyoruz, öyle düşünülebilir” dedi.

“2027 yılında bu sürecin bir nihayete ermesini bekliyor musunuz?” sorusunu da yanıtlayan Bahçeli, “Onu Cumhuriyet hükümetimiz bilir. Artık bu, Cumhuriyet hükümetinin devlet politikası haline gelmiştir. Onların alacağı tedbirleri saygıyla karşılamak lazım. Ben gelecekte umutluyum” ifadelerini kullandı.

Selçuk Mızraklı'nın tahliye edilmesine rağmen Selahattin Demirtaş'ın tahliyesi konusunda bir adım atılmamasına ilişkin soruya Bahçeli, “O kadar derine giremem” karşılığını verdi.

Yeni anayasa tartışmalarına ilişkin soruyu da yanıtlayan Bahçeli, “Anayasa tasarımız var, hazır halde. Konu gündeme geldiği zaman siyasi partilerimizle paylaşırız. Tartışmalar sonucunda, en hayırlısı neyse ona ‘evet’ deriz” dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, TBMM resepsiyonunda gazetecilerin sorularını yanıtladı

 YENİ Parti milletvekillerinin Erdoğan’ın konuşması öncesi Genel Kurul’dan ayrılmasını nasıl değerlendirdi?
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Meclis açılışındaki konuşması ve siyasi nezaket konusunda ne… pic.twitter.com/0wqMNK4O3A

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 1, 2026

Kurtulmuş'tan YENİ Parti'nin Genel Kurul'dan ayrılmasına ilişkin açıklama

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, TBMM'nin yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla Tören Salonu'nda düzenlenen resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

YENİ Parti Grubu'nun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Genel Kurul'da konuşmasına başlamadan önce salondan ayrılmasıyla ilgili değerlendirmesi sorulan Kurtulmuş, siyasetin farklı fikirlerin mücadele ettiği bir alan olduğunu belirterek, siyasi mücadelede siyasi nezakete uyulması gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın milletin oylarıyla seçildiğini ve Türkiye Cumhuriyeti'nin bütün yurttaşlarının Cumhurbaşkanı olduğunu ifade eden Kurtulmuş, Cumhurbaşkanlığı makamına asgari nezaket gösterilmesi gerektiğini dile getirdi.

“Hiç şık olmamıştır”

Kurtulmuş, Meclis'in açılış töreninin Cumhurbaşkanı'nın siyasi partilerle ilişkiye geçtiği önemli ortamlardan biri olduğunu belirterek, YENİ Parti milletvekillerinin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasını dinlemelerini arzu ettiğini söyledi.

Kurtulmuş, “Gönlümüz arzu ederdi ki bu sefer de YENİ Parti mensubu milletvekili arkadaşlar Cumhurbaşkanı'nın konuşmasını dinleseler ve böyle bir yola tevessül etmeselerdi. Hiç şık olmamıştır” dedi.

Söz konusu davranışın demokrasi açısından protesto olarak görülebileceğini ancak demokratik nezaket içerisinde kabul edilemeyeceğini belirten Kurtulmuş, muhalefetin Meclis çalışmalarında yürütmeye yönelik eleştirilerini ve protestolarını dile getirme imkanına sahip olduğunu söyledi.

Meclis'in açılış gününün birlik, beraberlik ve demokrasiye sahip çıkma günü olduğunu ifade eden Kurtulmuş, “Böyle bir güne böyle bir davranışın yakışmadığını ifade etmek isterim” diye konuştu.

“Herkes her işe bir mazeret üretebilir”

Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın AK Parti Genel Başkanı olması nedeniyle Meclis açılışında konuşmasına ilişkin muhalefetin eleştirileri ve yeni anayasa ile bu durumun değişip değişmeyeceğine yönelik soru üzerine, herkesin yaptığı işe bir mazeret üretebileceğini söyledi.

Geçmiş dönemlerde farklı siyasi görüşlere sahip Cumhurbaşkanlarının görev yaptığını hatırlatan Kurtulmuş, siyasi partilerin Cumhurbaşkanını dinledikten sonra Meclis çalışmalarına devam ettiğini belirtti.

Cumhurbaşkanının partili olup olmaması meselesinin yeni anayasa tartışmalarıyla ilgili olduğunu ifade eden Kurtulmuş, muhalefetin yeni anayasa konusunda teklifleri varsa bunları hazırlayarak tartışmalar başladığında gündeme getirmesi gerektiğini söyledi.

“Muhalefetin en fazla sözünün çıktığı parlamentolardan biri TBMM”

Kurtulmuş, Türkiye'deki soruşturmalar, gazetecilerin tutuklanması ve yerel yönetimlerle ilgili tartışmaların demokrasiyi gölgeleyip gölgelemediğine ilişkin soru üzerine, hukuk çerçevesinde yürütülen soruşturmaların bulunduğunu belirtti.

Türkiye demokrasisinin dünyanın en olgun demokrasilerinden biri olduğunu savunan Kurtulmuş, TBMM'nin muhalefetin en fazla sözünün çıktığı parlamentolardan biri olduğunu ifade etti.

Kurtulmuş, “6 Ekim'de Meclis başladığında Meclis'te yedi tane parti grubu sürekli söz alacak. Bunlardan ikisi iktidara mensup, beşi muhalefete mensup partilerdir. Dolayısıyla, zaten iktidarın önümüzdeki dönemde parlamentoda beşte iki söz hakkı var diye düşünmek lazım. 'Muhalefetin sesi kısılıyor. Muhalefet konuşamıyor' eleştirilerini doğru bulmam, rasyonel de değildir. Açık gerçeğe de aykırıdır” ifadelerini kullandı.

Buldan, TBMM resepsiyonunda gazetecilerin sorularını yanıtladı

 “Terörsüz Türkiye” sürecinde İzleme Kurulu ne zaman kurulacak?
 DEM Parti, İzleme Kurulu’na üye verecek mi?
 İzleme Kurulu’nun kurulması neden önemli?
 Can Atalay’ın durumuna ilişkin Buldan ne dedi?… pic.twitter.com/xHv5ko0Mfn

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 1, 2026

Pervin Buldan: İzleme Kurulu en kısa sürede kurulmalı

TBMM Başkanvekili ve DEM Parti Van Milletvekili Pervin Buldan, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un 28. Dönem 5. Yasama Yılı dolayısıyla Meclis Tören Salonu’nda verdiği resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

“Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında Meclis’te oluşturulması planlanan İzleme Kurulu’na ilişkin değerlendirmede bulunan Buldan, kurul oluşturulduğunda DEM Parti olarak üye vereceklerini belirtti.

Buldan, “İzleme Kurulu kurulduğu zaman biz de parti olarak üye vereceğiz. Zaman kaybedilmeden en kısa sürede İzleme Kurulunun kurulması lazım” dedi.

“Can Atalay bir an önce serbest kalmalı”

Can Atalay’ın durumuna ilişkin de konuşan Buldan, Atalay’ın TBMM üyesi olduğunu belirterek, “Can Atalay bu Meclis’in bir üyesi. Bir an önce serbest kalması gerekiyor. Bugün parti olarak fotoğrafını kürsülere koyduk. Bu karardan bir an önce vazgeçilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Babacan: Yangın daha küçükken fark edilip söndürülmeliydi

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, TBMM'nin yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla düzenlenen resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtladı. Babacan, fon soruşturmasına ilişkin değerlendirmesinde, kriz öncesinde gerekli tedbirlerin alınmadığını belirterek, soruşturma ilerledikçe piyasa dolandırıcılığına ilişkin farklı örneklerin ortaya çıkabileceğini söyledi.

Babacan, “Kriz öncesi dönemde belli ki gerekli tedbirler alınmamış. Bizim SPK Yasası'nda piyasa dolandırıcılığı dediğimiz bir suç var. Yani bu işler kazıldıkça, kazıldıkça arka perdesi öğrenildikçe muhtemelen o piyasa dolandırıcılığının farklı farklı örneklerini göreceğiz. Ama bunlar olmadan önce yangın daha küçükken fark edilip söndürülmesi lazımdı” dedi.

“Meclis'te araştırma komisyonu faydalı olur”

Fon soruşturmasının üç aşamada ele alınması gerektiğini ifade eden Babacan, ilk olarak kriz öncesindeki denetim ve tedbirlerin incelenmesi gerektiğini söyledi.

Yargı sürecinin yanı sıra Devlet Denetleme Kurulu'nun incelemesinin ve TBMM denetiminin de önemli olduğunu belirten Babacan, Meclis'te araştırma komisyonu kurulmasının konunun daha kapsamlı ve kamuoyuna açık şekilde incelenmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Babacan, “Yargı denetimi, yürütme organının yani Devlet Denetleme Kurulu'nun denetimi ve Meclis'in yasama organı denetimi üç koldan yapılırsa faydalı olur” diye konuştu.

“Tam yetkili bir görev gücü kurulması lazım”

Krizin yönetilmesi ve çözümü için özel bir görev gücü oluşturulması gerektiğini savunan Babacan, mevcut yapının yeterli olmadığını söyledi.

Sermaye piyasalarını, bankacılık sistemini ve kamu kurumlarını bilen uzmanlardan oluşacak yapının tam yetkili olması gerektiğini belirten Babacan, yatırımcıların zararlarının nasıl karşılanacağı ve hak sahiplerinin nasıl sınıflandırılacağı gibi konuların da bu ekip tarafından ele alınması gerektiğini dile getirdi.

Babacan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında oluşturulan heyete ilişkin, “Bu böyle part-time bir iş değil. ‘Günde bir saat bakalım, yürütelim’ değil ya da ‘Haftada bir toplanalım’ değil” ifadelerini kullandı.

“Bahsettiğimiz rakamlar büyük rakamlar”

Krizin çözümü için oluşturulacak görev gücünün tam zamanlı çalışması gerektiğini belirten Babacan, soruşturma sonucunda suçu, hatası veya ihmali bulunanlar hakkında yaptırım uygulanması ve kaybedilen paraların tahsili için mekanizma kurulması gerektiğini söyledi.

Babacan, özellikle yatırım konusunda yeterli bilgiye sahip olmayan kişilerin de zarar gördüğünü belirterek, bu kişilerin kayıplarının telafi edilmesi gerektiğini ifade etti.

Konunun aynı zamanda güven meselesi olduğunu söyleyen Babacan, soruşturma kapsamında atılan adımların güven oluşturma açısından yeterli olmadığını savundu.

“Kaza yapan şoföre araba kullandırılmaz”

Babacan, SPK ve Borsa İstanbul gibi kurumların yönetiminde bulunan isimlerin görevden ayrılması veya görevden alınması gerektiğini savundu.

“Kaza yapan şoföre araba kullandırılmaz” ifadesini kullanan Babacan, kurumların başına yeni ekiplerin getirilmesi gerektiğini söyledi.

Babacan'dan seçim açıklaması

Babacan, seçimlerin zamanına ilişkin soru üzerine ise “Ufukta artık seçim görünüyor” dedi.

Seçimin gelecek yıl ilkbahar veya sonbaharda ya da 2028'in ilkbaharında yapılabileceğini belirten Babacan, seçim tarihine Meclis veya Cumhurbaşkanı'nın karar vereceğini söyledi.

Bülent Arınç: Sonuna kadar gidilecektir, görelim

Eski TBMM Başkanı Bülent Arınç, TBMM Başkanlığı tarafından yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla Tören Salonu'nda düzenlenen resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

“Fon krizi”ne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Arınç, soruşturmanın sonuna kadar götürülmesi ve sorumluların ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi.

Arınç, “Sonuna kadar gidilecektir, görelim. Ortaya ne çıkacak, bilelim. Bunlardan, hepsinden hesap soralım. 800 milyarlık bir kayıptan bahsediliyor. Sağdan soldan toplanacak paralar 8 milyar bile değil. Geri kalanını kim ödeyecek, kim bunun sorumlusu? Hepsinin teşhir edilmesi lazım” ifadelerini kullandı.

“Türkiye bunları hak etmiyor”

Türkiye'nin sorunlarının yalnızca “fon krizi”nden ibaret olmadığını belirten Arınç, yaşanan gelişmelerin kendisini üzdüğünü ve Türkiye'nin bu tür olayları hak etmediğini söyledi.

Arınç, AK Parti'nin iktidara geldiği dönemde yaşanan 2000 ve 2001 ekonomik krizlerini hatırlatarak, o dönemde ekonomik sistemin düzeltilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.

Son yıllarda “fon krizi” veya benzeri olayların yaşanmasının üzüntü verici olduğunu belirten Arınç, Türkiye'de ekonomik sorunların yanı sıra toplumsal ve etik değerlerle ilgili sorunlar bulunduğunu savundu.

“İnsanlar utanma hissini kaybetmişse her şeyi yapabilir”

Toplumda ahlaki ve etik değerlerde erozyon yaşandığını ileri süren Arınç, şeffaflık ve hesap verebilirliğin önemine dikkat çekti.

Arınç, “İnsanlar utanma hissini kaybetmişse her şeyi yapabilir” diyerek, hukuki düzenlemelerin yanı sıra kişilerin sorumluluk bilincinin de önemli olduğunu söyledi.

Yaşanan olayların gençler açısından da olumsuz örnek oluşturduğunu belirten Arınç, bazı kişilerin dini ve İslami değerlerle ilişkilendirilmesinin bu değerlere zarar verdiğini savundu.

“Hepsinden hesap soralım”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile 1978'den bu yana “dava arkadaşlığı” yaptığını ifade eden Arınç, Erdoğan'ın inandığı değerlere kendisinin de inandığını söyledi.

Arınç, mevcut süreçte bu değerlerin siyaset, bürokrasi ve kamu yönetiminde de hayata geçirilmesi gerektiğini ifade ederek, “Sonuna kadar gidilecektir, görelim. Ortaya ne çıkacak, bilelim. Bunlardan, hepsinden hesap soralım” dedi.

“Fon krizi” kapsamında 800 milyar liralık bir kayıptan söz edildiğini belirten Arınç, toplanabilecek kaynakların bunun yanında düşük kaldığını ifade ederek, kaybın kim tarafından karşılanacağı ve sorumluların kim olduğunun ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi.

Arınç, soruşturmanın sonuçlandırılması gerektiğini belirterek, “Hepsinin teşhir edilmesi lazım. Ben Cumhurbaşkanımızın sözlerine güveniyorum, bunun gerçekleşmesini diliyorum” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, TBMM resepsiyonunda gazetecilerin sorularını yanıtladı

Fon Koordinasyon Kurulu’nun toplantısında hangi konular ele alınacak?
 Fon soruşturmasında ödeme takvimine ilişkin bir projeksiyon var mı?
 “Terörsüz Türkiye” sürecinde Meclis’in rolü… pic.twitter.com/FZqZPWfqdK

— Independent Turkish (@TurkishIndy) October 1, 2026

Cevde Yılmaz: “Terörsüz Türkiye sürecinde Türkiye modelimiz var”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM'nin yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla Tören Salonu'nda düzenlenen resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Fon soruşturması kapsamında yapılacak toplantıya ilişkin bilgi veren Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın gerçekleştirdiği toplantının ardından sürecin hızlandığını söyledi.

Fon Koordinasyon Kurulu'nun oluşturulduğunu ve kurulun başkanlığını kendisinin yürüttüğünü belirten Yılmaz, ilk toplantının gerçekleştirildiğini, ikinci toplantının da yapılacağını ifade etti.

Yılmaz, kurumların kendi yetki alanlarında kararlar aldığını ve bunları kamuoyuyla paylaştığını belirterek, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) aldığı kararların da kamuoyuna açıklandığını söyledi.

Yılmaz, yapılacak toplantıda hangi alanlarda ilave çalışmalara ihtiyaç bulunduğunun değerlendirileceğini ve toplantının ardından kamuoyuna açıklama yapılacağını bildirdi.

“Toplantıdan sonra açıklamalar yapılacak”

Ödeme takvimine ilişkin bir projeksiyon bulunup bulunmadığı sorusuna Yılmaz, toplantının ardından kamuoyuna açıklama yapılacağını söyledi.

Yılmaz, Koordinasyon Kurulu'nun genel koordinasyonu yürüttüğünü, ilgili kurumların ise kendi yetki alanlarında bağımsız olarak karar aldığını belirterek, bu kurumların açıklamalarının beklenmesi gerektiğini ifade etti.

“Üçüncü göz yok”

Yılmaz, “Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin soruya, sürecin mevcut mekanizmalar üzerinden devam ettiğini söyledi.

Meclis'te de izleme amacıyla bir komisyon oluşturulacağını belirten Yılmaz, “Bizim terörsüz Türkiye sürecinde Türkiye modelimiz var. Üçüncü göz yok. Meclisimizin takibinde yürüyen bir süreç” dedi.

Sürecin Türkiye'nin kendi şartları içerisinde oluştuğunu ifade eden Yılmaz, “Bunun en kısa sürede tamamlanmasını arzu ediyoruz” diye konuştu.

“Takvimden bahsetmeyi doğru görmüyorum”

Yılmaz, sürecin yıl sonundan önce tamamlanacağına ilişkin bir işaret bulunup bulunmadığının sorulması üzerine ise bu aşamada kesin bir takvim açıklamanın doğru olmayacağını söyledi.

Sürecin kendi mecrasında ilerlediğini belirten Yılmaz, yapılan tespitlerin Milli Güvenlik Kurulu'na raporlanacağını, kurulun değerlendirmesinin ardından ilk aşamanın tamamlanmış olacağını ifade etti.

Yılmaz, “Ama bu aşamada takvimden bahsetmeyi doğru görmüyorum” dedi.

Dervişoğlu tebrikten hemen sonra ayrıldı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Tören Salonu'nda konukları karşılayan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile tokalaştıktan hemen sonra konukların bulunduğu salona yönelmeden resepsiyondan ayrıldı.

Grup Başkanvekili Uğur Poyraz ile salondan çıkan Dervişoğlu, ANKA Haber Ajansı'nın neden erken ayrıldığını sorması üzerine, "Tebrik ettik, gidiyoruz" dedi.

Dervişoğlu, kapıdan çıkarken AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ile karşılaştı. İkili selamlaşırken Dervişoğlu, yeni yasama yılının hayırlı olmasını diledi.

Independent Türkçe, ANKA

TBMM Başkanlığı tarafından yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla Tören Salonu'nda resepsiyon düzenlendi. Siyasi parti liderleri, gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı
Perşembe, Ekim 1, 2026 - 22:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TBMM'de yeni yasama yılı resepsiyonu: Siyasi liderler gündemi değerlendirdi
copyright Independentturkish: 

Babacan'dan fon soruşturması açıklaması: Yangın daha küçükken fark edilip söndürülmeliydi

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, “fon krizi”ne ilişkin, kriz öncesinde gerekli tedbirlerin alınmadığını savunarak, “Bu kadar uzun süre bu işin devam etmesine göz yumulması veya ihmali veya bir şekilde çıkar ortaklığıyla bu işlerin olması çok vahim” dedi.

TBMM'nin yeni yasama yılının başlaması dolayısıyla TBMM Başkanlığınca Tören Salonu'nda düzenlenen resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Babacan, fon soruşturmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Yangın daha küçükken fark edilip söndürülmeliydi”

Krizin üç aşamada ele alınması gerektiğini belirten Babacan, ilk olarak kriz öncesi dönemin incelenmesi gerektiğini söyledi.

Babacan, “Kriz öncesi dönemde belli ki gerekli tedbirler alınmamış. Bizim SPK Yasası'nda piyasa dolandırıcılığı dediğimiz bir suç var. Yani bu işler kazıldıkça, kazıldıkça arka perdesi öğrenildikçe muhtemelen o piyasa dolandırıcılığının farklı farklı örneklerini göreceğiz. Ama bunlar olmadan önce yangın daha küçükken fark edilip söndürülmesi lazımdı” ifadelerini kullandı.

Yargının soruşturmaya başladığını, Devlet Denetleme Kurulu'nun da inceleme yaptığını belirten Babacan, TBMM'de araştırma komisyonu kurulmasının da faydalı olacağını söyledi.

Babacan, “Yargı denetimi, yürütme organının yani Devlet Denetleme Kurulu'nun denetimi ve Meclis'in yasama organı denetimi üç koldan yapılırsa faydalı olur” dedi.

“Tam yetkili bir görev gücü acilen kurulmalı”

Krizin yönetilmesi ve çözümü için özel görev gücü oluşturulması gerektiğini savunan Babacan, bu yapının finansal piyasalar, bankacılık ve kamu kurumları konusunda uzman kişilerden oluşması gerektiğini ifade etti.

Babacan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında oluşturulan heyetin yeterli olmayacağını belirterek, “Ama bu böyle part-time bir iş değil. Yani ‘Günde bir saat bakalım, yürütelim’ değil ya da ‘Haftada bir toplanalım’ değil” diye konuştu.

“Bahsettiğimiz rakamlar büyük rakamlar”

Krizin çözümü için tam yetkili bir görev gücünün acilen oluşturulması gerektiğini belirten Babacan, sorumluluğu bulunan kişiler hakkında yaptırım sürecinin işletilmesi ve kaybedilen paraların tahsili için mekanizma kurulması gerektiğini söyledi.

Babacan, “Sonucu nereye giderse gitsin, bu işin altından kimler çıkarsa çıksın, sonuna kadar gidilmeli. Çünkü burada bahsettiğimiz rakamlar büyük rakamlar” ifadelerini kullandı.

İyi niyetli yatırımcıların da zarar gördüğünü belirten Babacan, kayıpların telafi edilmesi gerektiğini savunarak, güvenin yeniden oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

“Kaza yapan şoföre araba kullandırılmaz”

Babacan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Borsa İstanbul'un yönetim kadrolarına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Bu kurumların başındaki kişilerin görevlerini bırakması veya görevden alınması gerektiğini savunan Babacan, “SPK'ymış, Borsa İstanbul'muş, bunlar kaza yapan şoförler hepsi. Kaza yapan şoföre araba kullandırılmaz” dedi.

Babacan, kurumların başına yeni ekiplerin getirilmesi gerektiğini ifade etti.

Öte yandan Babacan, seçimle ilgili bir soru üzerine de “Ufukta artık seçim görünüyor” dedi. Seçimin ne zaman yapılacağına ilişkin kararın TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından verilebileceğini belirten Babacan, “Gelecek sene ilkbaharda mı olur, sonbaharda mı olur, 2028'in ilkbaharında mı olur, bunun kararını artık verecek merci ya Meclis ya da Cumhurbaşkanı” ifadelerini kullandı.

ANKA

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, fon soruşturmasına ilişkin “Yangın daha küçükken fark edilip söndürülmeliydi” diyerek, krizin çözümü için tam yetkili bir görev gücü kurulması gerektiğini söyledi
Perşembe, Ekim 1, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Babacan'dan fon soruşturması açıklaması: Yangın daha küçükken fark edilip söndürülmeliydi
copyright Independentturkish: 

Benzin ve LPG'de ÖTV düzenlemesi Resmi Gazete'de yayımlandı

Akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmalar ve kur hareketlerinin tüketiciye yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi sona erdi. Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile benzinde ÖTV artışı kademeli hale getirildi.

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Düzenlemeyle benzin ve LPG'de yeni sisteme geçildi. Eşel mobil sistemi bugün itibarıyla sona ererken, benzinde ÖTV artışının tek seferde yerine aylara yayılarak uygulanması kararlaştırıldı.

LPG'de eski sisteme dönüldü

LPG'de ise eşel mobil sistemi öncesindeki uygulamaya dönüldü.

Buna göre LPG türü mallarda eşel mobil sistemi kapsamında kilogram başına 9,2190 lira olarak uygulanan ÖTV tutarı, sistem öncesindeki 11,3830 lira seviyesine yükseltildi.

Düzenleme kapsamında LPG otogaz pompa fiyatında bugünden itibaren yaklaşık 1,48 lira artış bekleniyor.

Benzinde ÖTV artışı kademeli uygulanacak

Eşel mobil sisteminin sona ermesiyle benzinde litre başına 10,39 lira ÖTV artışı yapılması ve ÖTV'nin eşel mobil öncesindeki 14,8277 lira seviyesine çıkarılması bekleniyordu. Bu artışın pompa fiyatına yaklaşık 12,47 lira olarak yansıması öngörülüyordu.

Yeni düzenlemeyle benzinde ÖTV artışı kademeli olarak uygulanacak.

Buna göre benzindeki ÖTV tutarı:

  • Ekim ayında litre başına 7,9000 lira,
  • Kasım ayında 11,3600 lira,
  • Aralık ayında ise 14,8277 lira olacak.

Böylece benzinde bugün itibarıyla pompa fiyatına yaklaşık 12,47 lira yerine 4,15 lira artış yansıması bekleniyor.

Düzenlemeyle 1 Ekim'de benzinde yaklaşık 8,32 liralık daha düşük fiyat artışı gerçekleşmesi öngörülüyor.

AA

Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle benzinde ÖTV artışı ekim, kasım ve aralık aylarına yayıldı. Benzin pompa fiyatında bugün yaklaşık 4,15 lira, LPG'de ise 1,48 lira artış bekleniyor
Perşembe, Ekim 1, 2026 - 01:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Benzin ve LPG'de ÖTV düzenlemesi Resmi Gazete'de yayımlandı
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Gültekin Uysal'dan T24'e yönelik erişim engeli kararına tepki

Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal, T24 haber sitesine yönelik erişim engeli kararına tepki göstererek, "Kısıtlayarak, susturarak yozlaşmayı, yolsuzluğu ve usulsüzlükleri ortadan kaldıramazsınız" dedi.

Uysal, T24'e yönelik erişim kısıtlamasına ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Son dönemde eski bakanlar, bakan yardımcıları ve bazı iktidar mensuplarının dahil olduğunu öne sürdüğü "Fon Skandalı" ile ilgili yayın ve yorum yapan kişi ve medya kuruluşlarının X platformunda yargı kararlarıyla kısıtlandığını belirten Uysal, T24'ün de erişim kısıtlamasına maruz kaldığını ifade etti.

Uysal, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Son günlerde Akp iktidarının, eski bakan, bakan yardımcıları başta olmak üzere kimi mensuplarının içinde olduğu Fon Skandalı ile ilgili yayın, yorum yapan kişi ve medya kuruluşlarının bir takım sebeplerle X platformunda yargı eliyle kısıtlanıyor; bugün de T24 haber sitesi kısıtlandı!

Kısıtlayarak, susturarak yozlaşmayı, yolsuzluğu ve usulsüzlükleri ortadan kaldıramazsınız! Nafile çabalar…

Akp’yi bu yayınlardan daha ziyade sarmaşık gibi Akp iktidarının ruhunu, gövdesini sarmış yozlaşma kemiriyor.

Sezai Karakoç’un veciz ifadesinde vücut bulduğu gibi gazetecileri, vatandaşları ve yayın kuruluşlarını susturarak hakikati susturamazsınız!"


DEM Parti heyetinden Halkevleri’ne ziyaret: "Barış ve Demokratik Toplum Süreci" ele alındı

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ve beraberindeki heyet, Halkevleri Genel Merkezi’ni ziyaret etti. Görüşmede "Barış ve Demokratik Toplum Süreci" ile güncel toplumsal sorunlar değerlendirildi.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ve beraberindeki heyet, Halkevleri Genel Merkezi’nde Genel Başkan Linda Sevinç Hocaoğulları ve beraberindeki heyetle bir araya geldi.

DEM Parti’den yapılan açıklamada, görüşmede "Barış ve Demokratik Toplum Süreci" ile güncel toplumsal sorunlar üzerine görüş alışverişinde bulunulduğu belirtildi.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Perşembe, Ekim 1, 2026 - 01:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

MGK’dan “Terörsüz Türkiye” mesajı: Çalışmalar kararlılıkla sürdürülecek

Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında, “Terörsüz Türkiye” ve “terörsüz bölge” hedefleri doğrultusunda yürütülen çalışmalar ile bölgesel gelişmeler değerlendirildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen MGK toplantısının ardından bildiri yayımlandı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının sosyal medya hesabından paylaşılan bildiriye göre, toplantıda terör örgütleri PKK/KCK-PYD/YPG, FETÖ ve DEAŞ başta olmak üzere milli birlik ve beraberlik ile devletin bekasına yönelik tehdit ve tehlikelere karşı yurt içinde ve yurt dışında yürütülen faaliyetler hakkında Kurula bilgi sunuldu.

Bildiride, “Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedefleri istikametinde atılan adımlar ve katedilen mesafe değerlendirilmiş, ülkemizin ve milletimizin yanı sıra bölgemizin güvenliği ile komşularımızın huzuru ve refahı için sarf edilen gayretlerin kararlılıkla sürdürüleceği ifade edilmiştir.” denildi.

Suriye ve Irak’taki gelişmeler değerlendirildi

Toplantıda, Suriye'nin birlik ve bütünlüğünün güçlendirilmesi, devlet otoritesinin ülke genelinde tesis edilmesi ve entegrasyon sürecindeki gelişmelerin de ele alındığı belirtildi.

Bildiride, Suriye halkının ülkesini yeniden ayağa kaldırmasına ve uluslararası toplumla bağlarını güçlendirmesine yönelik desteğin sürdürüleceği kaydedildi.

Irak'ın huzur ve istikrarının bölge açısından önemine işaret edilen bildiride, Irak hükümetinin devlet egemenliğini ülke genelinde güçlendirme çabalarından memnuniyet duyulduğu ifade edildi. Türkiye'nin Irak ile stratejik işbirliğini geliştirme yönündeki iradesinin de teyit edildiği bildirildi.

Bölgesel çatışmalar ele alındı

Bildiride, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın bölgede devam eden çatışmalarla birleşerek kırılganlıkları artırdığı belirtildi.

Taraflara müzakerelere dönme ve çatışmaya son verme çağrısı yapılan bildiride, İsrail yönetiminin Gazze ve Lübnan'da barışın sağlanmasına yönelik taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmediği, saldırılarını sürdürdüğü ifade edildi.

Uluslararası toplum da Suriye'nin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin ihlal edilmesi ile bölgedeki istikrarın engellenmesine karşı somut adımlar atmaya çağrıldı.

Rusya-Ukrayna savaşı değerlendirildi

Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki son durum ile sivil altyapılara ve seyrüsefer güzergahlarına yönelik saldırıların bölgesel ve küresel etkilerinin değerlendirildiği bildirildi.

Bildiride, çatışmalardaki kontrolsüz tırmanma ve yayılma belirtileri karşısında taraflara itidal ve ateşkes çağrısı yapıldığı belirtildi.

Yemen'deki gerilim gündemde

Yemen'de son dönemde artan gerilimin başta komşu ülkeler olmak üzere bölgede güvenlik risklerini artırdığı ifade edildi.

Bildiride, küresel istikrar açısından da önem taşıyan sükunetin ivedilikle sağlanması gerektiği vurgulandı.

AA

MGK bildirisinde, “Terörsüz Türkiye” ve “terörsüz bölge” hedefleri doğrultusunda çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceği belirtildi
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 21:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
MGK’dan “Terörsüz Türkiye” mesajı: Çalışmalar kararlılıkla sürdürülecek
copyright Independentturkish: 

Cezaevine uyuşturucu sokmaya çalışan avukata 23 yıl 5 ay hapis cezası

İstanbul'da cezaevindeki müvekkillerine uyuşturucu götürdüğü gerekçesiyle yargılanan avukat Ümit Ö, “infaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak” ile “uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti” suçlarından 23 yıl 5 ay 7 gün hapis cezasına çarptırıldı.

Anadolu 10. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmaya, tutuklu sanık Ümit Ö. Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla katıldı. Duruşmada sanığın avukatı da hazır bulundu.

Esasa ilişkin mütalaasını açıklayan Cumhuriyet savcısı, sanığın söz konusu suçları zincirleme şekilde işlediğini belirterek cezalandırılmasını talep etti.

Mütalaaya karşı savunma yapan Ümit Ö, “şüpheden sanık yararlanır” ilkesi uyarınca beraatine karar verilmesini istedi.

Sanık, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise uzun tutukluluk süresinin, aile yakınlarının kaybının ve mesleği nedeniyle müvekkilleriyle işlerini yapamamasından kaynaklanan maddi zararlarının dikkate alınmasını talep ederek tahliyesine karar verilmesini istedi.

Mahkeme heyeti, sanığın “infaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak” ve “uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti” suçlarını birden fazla kez işlediğine hükmederek Ümit Ö'nün 23 yıl 5 ay 7 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verdi.

İddianamedeki suçlama

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, avukat Ümit Ö'nün Maltepe 2 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda bir müvekkiliyle yaptığı görüşme sırasında, içerisinde 100 lira da bulunan uyuşturucu maddeyi hükümlüye verdiği öne sürüldü.

İddianamede, uyuşturucu maddenin görüşmenin hemen ardından hükümlünün üzerinden çıktığı belirtildi.

Sanığın başka hükümlülere de uyuşturucu madde temin ettiği gerekçesiyle hakkında yürütülen soruşturmaların devam ettiği aktarılan iddianamede, “infaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak” suçundan 2 yıldan 5 yıla, “uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti” suçundan ise 20 yıldan 30 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılması talep edilmişti.

AA

İstanbul'da cezaevindeki müvekkillerine uyuşturucu götürdüğü gerekçesiyle yargılanan avukat Ümit Ö, “infaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak” ile “uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti” suçlarından 23 yıl 5 ay 7 gün hapis cezasına çarptı
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cezaevine uyuşturucu sokmaya çalışan avukata 23 yıl 5 ay hapis cezası
copyright Independentturkish: 

BDDK, 3 banka ve 2 faktoring şirketinin yönetimlerini TMSF'ye devretti

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), kamuoyunda “fon soruşturması” olarak bilinen süreçle bağlantılı son gelişmeler kapsamında bazı banka ve faktoring şirketlerindeki paylara ilişkin karar aldı.

BDDK'dan yapılan açıklamaya göre, Destek Yatırım Bankası AŞ'de nitelikli paya sahip Altunç Kumova tarafından kontrol edilen Destek Finans Faktoring AŞ'ye ait yüzde 99,99 oranındaki payların temettü dışındaki ortaklık haklarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından kullanılmasına karar verildi.

Hedef Yatırım Bankası AŞ'de nitelikli paya sahip Sibel Gökalp'e ait yüzde 10, Namık Kemal Gökalp'e ait yüzde 10, Hedef Holding AŞ'ye ait yüzde 41 ve Hedef Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı AŞ'ye ait yüzde 30 oranındaki payların temettü dışındaki ortaklık haklarının da TMSF tarafından kullanılması kararlaştırıldı.

Tera Yatırım Bankası AŞ'de nitelikli paya sahip Emre Tezmen'e ait yüzde 95 ve Oğuz Tezmen'e ait yüzde 0,01 oranındaki payların temettü dışındaki ortaklık haklarının TMSF tarafından kullanılması da karar altına alındı.

Faktoring şirketlerindeki paylar için 6 ay süre

BDDK kararları kapsamında, Altunç Kumova'nın yüzde 99,99 oranında pay sahibi olduğu Destek Holding AŞ'nin Destek Finans Faktoring AŞ sermayesindeki yüzde 73,81 oranındaki paylarının, 6 ay içinde mevzuatta öngörülen şartları taşıyan gerçek veya tüzel kişilere devredilmesine karar verildi.

Emre Tezmen ve Oğuz Tezmen'in Tera Finans Faktoring AŞ sermayesinde sahip oldukları sırasıyla yüzde 53,01 ve yüzde 37 oranındaki payların da aynı süre içinde mevzuatta öngörülen şartları taşıyan gerçek veya tüzel kişilere devredilmesi kararlaştırıldı.

Belirlenen 6 aylık süre içinde devre konu paylara düşen oy haklarının TMSF tarafından kullanılması kararlaştırıldı.

Banka ve faktoring şirketlerinin sektördeki payları

BDDK açıklamasında, söz konusu üç bankanın bankacılık sektörünün toplam aktifleri içindeki payının yüzde 0,22 olduğu belirtildi.

İki faktoring şirketinin faktoring sektörünün toplam aktifleri içindeki payının ise yüzde 1,45 olduğu bildirildi.

AA

BDDK, Tera Yatırım Bankası, Destek Yatırım Bankası, Hedef Yatırım Bankası, Destek Finans Faktoring ve Tera Finans Faktoring'in yönetimlerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmesine karar verdi
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
BDDK, 3 banka ve 2 faktoring şirketinin yönetimlerini TMSF'ye devretti
copyright Independentturkish: 

Ağıralioğlu ve Uysal, fon krizini görüştü: Soruşturmanın kapsamı genişletilsin

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, fon krizine ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın “sonuna kadar gidileceği” yönündeki açıklamalarını kıymetli bulduğunu belirterek, “Vatandaşı fonuna kadar soyanlardan sonuna kadar hesap sorma hassasiyeti Sayın Cumhurbaşkanı'nın iradesiyse, bunun arkasında durduğumu ifade ediyorum. Sonuna kadar gidilsin, liste açıklansın” dedi.

Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal ve beraberindeki heyet, Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu'nu ziyaret etti. Yaklaşık 40 dakika süren görüşmenin ardından iki genel başkan gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Ağıralioğlu: Bu iş böyle yapılmalıdır

Fon krizinin başından itibaren aynı hassasiyetle takip edilmesi gerektiğini belirten Ağıralioğlu, Erdoğan'ın açıklamalarının ardından sürecin sonuna kadar götürülmesi gerektiğini söyledi.

Ağıralioğlu, “Sayın Cumhurbaşkanı, bu tonda konuştuğuna göre, kendi üzerine aldığı bir mesuliyettir bu. En yakınındaki isimlerin, kimsesizlerin bu şekilde dolandırıldığı bir sürecin öznesi olmasına çok hiddetlenmiştir. O yüzden sonuna kadar gidilmeli; sistem kirlenmişse sistem, parti kirlenmişse parti, sistem çalışmıyorsa niçin çalışamadığı ortaya çıkarılabilmelidir” diye konuştu.

Denetim mekanizmalarının neden çalışmadığının ortaya çıkarılması gerektiğini savunan Ağıralioğlu, “Bu kapalı fonlar üzerinden bu soygun nasıl planlandı? Planlanırken devletin denetim gözü nasıl kapatıldı? Kapatılırken hangi nüfuz sahipleri üzerinden bu yapıldı? Buradan istifade edenler kimlerdi?” sorularını yöneltti.

Ağıralioğlu, sürece ilişkin sorumluların ve elde edilen gelirlerin kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirterek, “Bu kadar insanı buraya çekip, hiç utanmadan paraları alıp çıkanlar listelenmeli ve bütün bunlar kamuoyuyla detaylı bir şekilde, bir muhasebe imkânıyla buluşturulabilmelidir. Bu iş böyle yapılmalıdır” ifadelerini kullandı.

“Bahse konu paranın geride kalanının da listesini istiyoruz”

Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya hakkında gündeme gelen yaklaşık 2 milyar liralık mal varlığına ilişkin iddialara da değinen Ağıralioğlu, “Bahse konu paranın geride kalanının da listesini istiyoruz. Kim varsa, kimdeyse liste açıklansın” dedi.

Ağıralioğlu, fon krizinin denetim ve şeffaflık açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Suistimalse, kapatılmışsa, sistem çalışmamışsa, nüfuz ticareti yapılmışsa, dolandırıcılıkta siyasi nüfuz veya bürokratik nüfuz varsa, bu dolandırıcılık serüvenini organize edenler içerisinde parti kimliğini ya da bürokratik kapasitesini kullanan varsa hepsi ortaya çıksın ki bu bir arınmaya dönüşebilsin” diye konuştu.

“Sadece muhalefet arınmasın, sistem de arınsın”

Ağıralioğlu, “Sadece muhalefet arınmasın, sistem de arınsın. AK Parti kirlenmişse o da arınsın. Muhalefetten kirlenen varsa onlar da arınsın” ifadelerini kullandı.

Uysal: Sadece son vakaya bakmamak lazım

Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal ise fon krizinin yalnızca son olay üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.

Uysal, “Sadece bu son vaka değil. Türkiye'de bu işlerin Ankara'da piyasası var. SPK'da işiniz varsa, kurumlar kilitlendiği için alternatif bürolar üzerinden olmadık firmaların nasıl borsaya kote edilerek bu soygunlara zemin hazırlandığı, Taşkesenlioğlu vakaları değil mi?” dedi.

Uysal, yalnızca belirli kişi ve şirketlere değil, denetim mekanizmalarının tamamına bakılması gerektiğini belirterek, “Sadece bu son vakaya, bu firmalara ve kişilere değil, topyekun sistematik hata veren bu mekanizmaya bakmak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“86 milyonun soyulduğu bu düzeni yerle bir etmek lazım”

Uysal, kamu kurumları arasındaki denetim ilişkilerine de değinerek, “Devlet nerede diyeceğiz. Devlet hepsi orada. Böyle bir hadisenin içerisinden çok sağlıklı bir sorgulama ve arınma niyetinin çıkmasını ihtimal dahilinde görmüyorum” değerlendirmesinde bulundu.

Uysal, “Sadece göstermelik olarak Fatma Betül Sayan Kaya'yı feda ederek bu işin içerisinden çıkmak gibi bir niyet var” iddiasında bulundu.

Türkiye'de sistem değişikliğine ihtiyaç olduğunu savunan Uysal, “Türkiye'nin iklim değişikliğine ihtiyacı var. Çünkü sistematik olarak kriz üreten, var olan iktidarın kurduğu bir düzen var. Ahbap-çavuş düzeni var. Buradan Türkiye'nin çıkışı yok” dedi.

Uysal, açıklamasının sonunda, “Bu kurulan AKP'nin titan düzeni diyebileceğimiz, nihayetinde 86 milyonun soyulduğu bu düzeni yerle bir etmek lazım” ifadelerini kullandı.

ANKA

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, fon krizinde soruşturmanın sonuna kadar götürülmesi ve sorumluların listesinin açıklanması çağrısı yaptı
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ağıralioğlu ve Uysal, fon krizini görüştü: Soruşturmanın kapsamı genişletilsin
copyright Independentturkish: 

Pentagon, Latin Amerika'daki uyuşturucu operasyonlarını genişletiyor

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Latin Amerika'daki uyuşturucu çetelerine yönelik askeri operasyonları genişletiyor.

Wall Street Journal'ın haberine göre ABD ordusu, kaçakçılık ağlarını haritalandırmak için gelişmiş insansız hava araçları (İHA) kullanırken, bölgedeki kara operasyonlarına da katkı sağlıyor.  

ABD Güney Saha Komutanlığı'nın (SOUTHCOM) başındaki General Francis L. Donovan, WSJ'ye verdiği röportajda, amacın bölge ülkelerinin uyuşturucuyla mücadele operasyonlarının ABD desteğiyle güçlendirilmesi olduğunu savundu.

Pazartesi günü Kolombiya güvenlik güçleri ve ABD kolluk kuvvetleri, Amerikan menşeli drone'ların kullanıldığı bir baskınla uyuşturucu kartellerini hedef almıştı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Geçen hafta da 50 ABD askeri ve kolluk görevlisi, Ekvador'da Meksikalı bir kartele ait olduğu öne sürülen uyuşturucu ağına bağlı hedeflere şafak vakti düzenlenen baskında görev almıştı.

Ekvadorlu yetkililere göre bu, ABD askerlerinin ülkede polis operasyonlarına doğrudan ilk katılımıydı. Baskında drone'lar ve elektronik harp cihazları kullanılmıştı.  

ABD ordusu bu yıl Venezuela'daki güvenlik güçleriyle işbirliği içinde Tren de Aragua çetesine düzenlenen saldırıya da destek vermişti.

Analize göre Amerikan ordusunun harekatlara katılımının artması, daha önce bölgede sınırlı askeri varlık bulunduran SOUTHCOM açısından önemli bir değişime işaret ediyor. Komutanlık geleneksel olarak istihbarat paylaşımı, uyuşturucu sevkıyatlarının durdurulması, eğitim ve afet yardımlarına odaklanıyordu.

ABD Dışişleri Bakanlığı bu ay Kongre'ye Slovakya, Kuzey Makedonya, Tunus ve Irak için ayrılan 52 milyon dolarlık askeri finansmanın Kolombiya, Ekvador, Peru ve Panama'ya aktarılmasının planlandığını bildirdi.

Son aylarda Kolombiya, Paraguay ve Jamaika da ABD güçlerinin kendi topraklarında faaliyet göstermesine, eğitim vermesine ve geçici olarak konuşlandırılmasına imkan tanıyan anlaşmalar imzaladı. Ekvador'da ise ABD'ye askeri üs verilmesini öngören öneri seçmenler tarafından reddedildi.

Donald Trump'ın talimatıyla Amerikan ordusu, Eylül 2025'te Karayipler ve Doğu Pasifik'te uyuşturucu taşıdığı iddia edilen teknelere saldırı düzenlemeye başlamıştı. AP'nin aktardığına göre bu yıl 19 Eylül'de gerçekleştirilen son saldırıyla birlikte toplamda düzenlenen 69 operasyonda en az 231 kişi öldürüldü.


Independent Türkçe, Wall Street Journal, Washington Post

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

ABD Başkanı Donald Trump, uyuşturucu kaçakçılığını gerekçe göstererek Güney Amerika'daki askeri nüfuzunu artırıyor
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>ABD ordusu, Ekvador başta olmak üzere Güney Amerika'daki uyuşturucu baskınlarına son dönemde daha fazla destek vermeye başladı (AFP)</p>

related nodes: 
ABD ve Ekvador, uyuşturucu kampı diye çiftliği bombalamış
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Pentagon, Latin Amerika'daki uyuşturucu operasyonlarını genişletiyor
copyright Independentturkish: 

YRP'li Doğan Bekin: Bana acı verse de, Fatih Erbakan'ın isteğiyle görevlerimden istifa ediyorum

Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, "Bana acı verse de istemeyerek de olsa sırf Genel Başkanımız Sayın Fatih Erbakan'ın isteği üzerine Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcılığı ve Merkez Yönetim Kurulu Üyeliğinden istifa etmiş bulunuyorum." dedi.

Bekin, Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, Milli Görüş camiası içinde büyüdüğünü, yıllarca eski Başbakanlardan merhum Necmettin Erbakan'ın dizinin dibinde ülkeye hizmet etmeye çalıştığını aktardı.

İçinde bulunduğu siyasi geleneğin karşılaştığı zorlukları ve verdikleri mücadeleleri anımsatan Bekin, partisinin Genel Başkan Yardımcısı Suat Kılıç ile yaşadıkları sorunları anlattı.

Kılıç'ın daha önce yazdığı kitapları basın mensuplarına gösteren Bekin, kitaplarda 28 Şubat süreci ve Necmettin Erbakan'a yönelik kullanılan bazı ifadeleri aktardı.

Bekin, konuyu partisinin Başkanlık Divanı toplantısında gündeme getirdiğini, Suat Kılıç'tan Milli Görüş camiasından özür dilemesini istediğini ancak kendisine kamuoyundan özür dilenmesini gerektiren bir husus olmadığı yönünde cevap verildiğini, partisinin Genel Başkanı Fatih Erbakan başta olmak üzere Başkanlık Divanı üyelerinin sessizliğinin de kendisini ayrıca üzdüğünü kaydetti.

Parti içi tartışmaların basına yansıdığını ve bu durumdan da kendisinin sorumlu tutulduğunu söyleyen Bekin, şu ifadeleri kullandı:

Bugün itibarıyla Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili olarak bu basın toplantısını yapıyorum. Bana acı verse de istemeyerek de olsa sırf Genel Başkanımız Sayın Fatih Erbakan'ın isteği üzerine Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcılığı ve Merkez Yönetim Kurulu Üyeliğinden istifa etmiş bulunuyorum.

Medyada çıkan haberlerden dolayı çeşitli siyasi partilerden birçok arkadaşının kendisini arayarak partilerine davet ettiğini belirten Bekin, şu değerlendirmelerde bulundu:

Ben şu anda Yeniden Refah Partisinin bayrağı altında siyasi görevlerimi ifa edeceğim, basın toplantılarımı yapacağım ve İslam dünyası başta olmak üzere dünyanın neresinde olursa olsun mazlumları korumaya, kollamaya ve savunmaya devam edeceğim. Bizi bu azim ve kararlılığımızdan, bu dava şuurumuzdan hiçbir FETÖ operasyonu, FETÖ kumpası alıkoyamayacaktır.

 

AA

Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, Genel Başkan Yardımcılığı ve Merkez Yönetim Kurulu üyeliği görevlerinden istifa ettiğini açıkladı
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 16:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: YRP web sitesi</p>

Type: 
SEO Title: 
YRP'li Doğan Bekin: Bana acı verse de, Fatih Erbakan'ın isteğiyle görevlerimden istifa ediyorum
copyright Independentturkish: 

Araştırmacılar yanıtladı: Doğum oranlarındaki düşüş tersine dönecek mi?

Dünya genelinde doğum oranlarının düştüğü sır değil.

Çocuk ölümlerinin azalması, doğum kontrolüne erişimin yaygınlaşması, çocuk yetiştirme maliyetlerinin artması, kadınların eğitim düzeyinin yükselmesi, evlenen kişi sayısının azalması ve birçok krizin aynı anda yaşanmasıyla bu eğilim onlarca yıldır devam ediyor.

Ancak sonsuza kadar düşmeye devam edemez, değil mi?

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Teksas Üniversitesi Austin kampüsü ve New York'taki Hunter College'dan araştırmacıların yıllara yayılan ilgili veriler üzerinde yaptığı yeni bir analiz, bu oranların düşmeye devam edebileceğini gösteriyor.

ABD Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu'nun bu ay yayımladığı araştırma raporunun yazarları, "Doğurganlığın sistematik biçimde toparlanacağına veya yaygın olarak varsayılan doğurganlık düzeylerinden herhangi birinde istikrarlı bir denge noktasına ulaşacağına dair güçlü bir kanıt bulunmadığını gösteriyoruz. Buna karşılık, doğurganlığın düşük seviyelere indiği yerlerde ve dönemlerde düşmeye devam etme eğiliminde olduğunu görüyoruz" diye yazıyor.

Bu durumun, Birleşmiş Milletler'in toplam doğurganlık oranlarına ilişkin verileri, çevrimiçi İnsan Doğurganlık Veritabanı projesi, Japonya, Hindistan ve ABD'deki bölgesel ve yerel verilerdeki doğurganlık oranları da dahil çeşitli veri kaynaklarında geçerliliğini koruduğu anlaşılıyor.

Henüz hakem değerlendirmesinden geçmeyen makaledeki sonuçlar, doğurganlık düşüşünü durdurmanın ortalama eğilimlerden sapma olacağını gösteriyor ancak araştırmacılar, "kesin bir çıkarımda bulunmak" için henüz yeterli veri olmadığı sonucuna varıyor.

Araştırmacılar, bu çalışmadan ayrı ve daha önceki bazı tahminlerin doğurganlık oranlarının toparlanıp istikrar kazanacağı bir hız öngördüğünü ve bu tahminlerin varsayım olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Araştırmacılar, "Bu sonuçları, 2000'lerin başında düşük doğurganlık oranına sahip bazı ülkelerdeki doğurganlık eğilimlerinin tersine döndüğünü belgeleyen önceki literatürle bağdaştırıyoruz" dediler. 

Bulgularımız, yaygın kullanılan nüfus tahminlerinde yer alan denge ve toparlanma varsayımlarını yeniden incelemek için ampirik bir temel sağlıyor.

Öte yandan yazarlar, daha sonraki araştırmaların kendi çalışmalarında dikkate almadıkları faktörleri ortaya çıkarabileceğine değiniyor.
 

Bebek (AFP)
ABD'de nüfus dinamikleri şimdiden değişirken son 20 yılda doğumlar neredeyse 4'te bir oranında azaldı (AFP)


Gelecek ne gösterirse göstersin, ABD'deki nüfus dinamikleri çoktan değişti. 

Öncelikle ABD nüfusu yaşlanırken (ABD Nüfus Sayım Bürosu, 2060'a gelindiğinde yaşlıların nüfusun yüzde 23,4'ünü oluşturacağını söylüyor) federal verilere göre doğumlar 2007'den bu yana neredeyse 4'te bir oranında düştü.

Büroya göre eyaletlerin yarısından fazlasında ölüm sayısı, doğum sayısını aşıyor.

Diğer yandan büronun ocak ayındaki açıklamasına göre, göçteki düşüşler nedeniyle nüfus artışı önemli ölçüde yavaşlarken Temmuz 2024-2025 döneminde yüzde 0,5'e geriledi.

Bu eğilim devam ederse Amerika'nın nüfusu ileride azalabilir bile.

Bunun Amerikalılar için ne anlama geleceği henüz net değil ancak Virginia Üniversitesi Weldon Cooper Kamu Hizmeti Merkezi'ndeki Demografi Araştırmaları Grubu Direktörü Qian Cai, göç politikasındaki değişikliklerin bu durumu değiştirebileceğini öne sürüyor.

Cai, temmuzda yaptığı açıklamada şöyle demişti:

Gelecek 20 yıl içinde göç önemli ölçüde artmadığı sürece ABD'nin nüfus artışının geçmişe kıyasla ciddi derecede daha yavaş seyretmesi ve tarihi seviyelere düşmesi bekleniyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Araştırmacılar, "Doğurganlığın düştüğü yerlerde ve dönemlerde bu düşüş devam etme eğilimi gösteriyor" diyor
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Küresel doğum oranları yıllardır düşüyor. Yeni veri analizi, bu eğilimlerin devam edebileceğini gösteriyor (AFP)</p>

related nodes: 
50 yıllık veriler, insanların sperm sayısının neden azaldığını ortaya koydu
Japonya'da rekor seviyede nüfus düşüşü kaydedildi
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Araştırmacılar yanıtladı: Doğum oranlarındaki düşüş tersine dönecek mi?
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/health/global-birth-rates-decline-new-research-b3058477.html

Rusya, Avrupalı firmalara baskıyı artırıyor: "Brüksel korkmalı"

Rusya'nın, Avrupalı firmaların ülkedeki varlıklarına geçici olarak el koymasının yankıları sürüyor.

Moskova yönetimi, İsviçreli gıda devi Nestlé, Alman toptancı Metro AG ve Fransız perakendeci Auchan'ın ülkedeki varlıklarını bu ay geçici olarak devlet idaresi altına aldı.

Reuters'ın analizine göre Kremlin'in uygulamanın kapsamını genişletmesi durumunda İtalyan bankası UniCredit'le Avusturyalı Raiffeisen'ın ülkedeki faaliyetleri de hedef alınabilir.

Adının paylaşılmaması şartıyla ajansa konuşan üst düzey bir Rus yetkili, diğer Avrupalı firmalara yönelik benzer adımlar atılıp atılmayacağına dair net bilgi paylaşmazken, Brüksel'in "korkması" gerektiğini söyledi:

Asimetrik önlemleri devreye sokmanın vakti geldi. Onlar da aldıkları önlemleri ve uyguladıkları yaptırımları düşünsünler.

Kimliğinin gizli tutulmasını isteyen iş sektöründen bir Rus yetkili de Avrupalı firmaların, Rusya'daki birimlerinin gelişimini kasıtlı olarak engellediğini öne sürdü. Bunun Rus ekonomisine zarar verme amacıyla yapıldığını savundu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Rusya'da faaliyet gösteren Avrupalı bir şirketin üst düzey yöneticisi ise firmaların ülkede kısa vadede mevcut durumunu korumasını beklediğini söyledi.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, 18 Eylül'deki açıklamasında, "Burada düşmanca tutum sergileyen ülkelere ait Avrupalı firmalardan bahsediyoruz. Elbette şirketlerin bu ülkelerden olması karar sürecinde dikkate alınan unsurlardan biriydi" ifadelerini kullanmıştı.

Peskov, Avrupa ülkelerinin Kiev'e destek vererek Rus sivil altyapısına düzenlenen saldırılara katıldığını da iddia etmişti.

Diğer yandan son dönemde Rusya'da faaliyetlerini sürdüren Avrupalı şirketlerin sayısı da azalıyor. Avrupa İşletmeler Birliği'nin son raporuna göre, ülkede aktif üye şirket sayısı bir yılda 400'den 330'a geriledi.

Analizde, Vladimir Putin yönetiminin Rusya'daki büyük Amerikan firmalarına yönelik benzer uygulamalara gitmediğine de dikkat çekiliyor. Amerikan Ticaret Odası'nın verilerine göre bu yıl Rusya'da faaliyet gösteren ABD firması sayısı 300 civarında.

Avrupa Birliği (AB), Rusya'nın 210 milyar euroyu bulan varlıklarını süresiz dondurma kararını geçen yıl açıklamış, Moskova ise Brüksel'in hamlesini eleştirmişti.

Ukrayna'nın çelik sektörü çökmenin eşiğinde

BBC'nin haberine göre, son dönemde tekrar alevlenen çatışmalarda Rusya'nın saldırıları nedeniyle Ukrayna'nın çelik sektörü çökmenin eşiğine geldi.

Zaporijya kentinde 8 bin 500 kişiye istihdam sağlayan çelik devi Zaporizhstal'da üretimin bu ay tamamen durduğu aktarılıyor.

Analizde, Rusya'nın Ukrayna ekonomisinin kritik sektörlerinden birini hedef alarak Kiev'i köşeye sıkıştırmak istediği yazılıyor.

Rusya'nın ülkedeki kritik sektörleri hedef alarak birçok metalürji tesisine ağustostan bu yana yoğun saldırı düzenlediği ifade ediliyor. Ukrayna'da 2014'te 12 adet metalürji tesisi varken, bu sayı 2025'te 6'ya geriledi.


Independent Türkçe, Reuters, Modern Diplomacy, BBC, TASS

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Kremlin yönetimi, Brüksel'i Kiev'in tarafında savaşa katılmakla suçluyor
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Kiev yönetimi, Rusya'daki iki petrol rafinerisine bu ay saldırı düzenlemişti (Reuters)</p>

related nodes: 
Rusya'daki seçim sonuçları Ukrayna savaşını nasıl etkileyecek?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Rusya, Avrupalı firmalara baskıyı artırıyor: "Brüksel korkmalı"
copyright Independentturkish: 

Etiyopya'nın herkese uygun savaşı: Kızıldeniz denklemi değiştirecek mi?

Üç yıldır, Kızıldeniz'in batı kıyısında, gözlerden uzak ve kayda değer bir ilgi görmeyen bir iç savaş sürüyor. Kendisini çevreleyen bu sessizlik tesadüfi değildi; aksine, bölgedeki çoğu ülkenin ve büyük jeopolitik güçlerin başkentlerinin çıkarlarına hizmet etmek için kasıtlı olarak sürdürüldü ve pekiştirildi. Ancak, dünyanın genelinin bu sessizliğin sonuçlarına katlanması mümkün değil.

23 Eylül'de Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), Mekelle, Aksum ve Şire havaalanlarını ele geçirdi. Reuters'e göre, Amhara bölgesinde de kendisine bağlı güçler, 2020 ile 2022 yılları arasında kendisine karşı federal hükümetin yanında yer alan Fano milisleriyle birlikte savaşıyor. Çatışmalar Afar bölgesine de yayıldı. Uzun bir süre göz ardı edildikten sonra, savaş CNN, Foreign Policy ve Uluslararası Kriz Grubu'nun dikkatini çekmeye başladı, ancak sadece haberlerde yer alması, hak ettiği ilgiyi gördüğü anlamına gelmiyor.


Başkentin kontrolü için yürütülen bir savaş

Çoğu medya kuruluşu onları hâlâ “Tigray isyancıları” olarak adlandırıyor. 20 Eylül'de, Amhara'daki Fano Ulusal Hareketi'nin Lideri Zemene Kassie, “Etiyopya Halklarının Hayatta Kalma İttifakı”nın kurulduğunu duyurdu. İttifak, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi, Fano ve Oromo Kurtuluş Ordusu da dahil olmak üzere yedi taraftan oluşuyor. İttifak, Etiyopya'nın on iki bölgesinden altısında desteğe sahip olduğunu söylüyor. Amacı ise, ülkenin artık çöküşün eşiğinde olduğu varsayımına dayanarak, Başbakan Abiy Ahmed ile Refah Partisi'ni devirmek ve geçici bir yönetim kurmak.

Özünde yaşananlar, Addis Ababa'nın kontrolü etrafında dönen bir iç savaştır.

Çevredeki ayrılıkçı isyanlar genellikle iç meseleler olarak görülür, ancak birleşik bir muhalefet ülke çapında bir savaş yürüttüğünde, hükümetin meşruiyeti güçlü bir şekilde sorgulanmaya başlar. Ancak, çatışmayı bölgesel bir anlaşmazlık olarak tanımlamak, basitçe bu soruyu gizlemeyi başarır. İttifakın kendisi de kırılgan; TPLF ve Fano, 2020 ve 2022 yılları arasında birbirleriyle savaştılar. Yine de bu kez, üç büyük silahlı güç ilk defa tek bir kampta birleşiyor.
 

Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nin bölgedeki havaalanlarını ele geçirmesinin ardından kuzey Etiyopya'da gerilimlerin tırmanmasıyla birlikte, TPLF üyeleri Mekelle'deki ana yolda yürüyor, 23 Eylül 2026 (AFP.jpeg
Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nin bölgedeki havaalanlarını ele geçirmesinin ardından kuzey Etiyopya'da gerilimlerin tırmanmasıyla birlikte, TPLF üyeleri Mekelle'deki ana yolda yürüyor, 23 Eylül 2026 / Fotoğraf: AFP

 

Savaştan önceki savaş

2020 ve 2022 yılları arasında kaç kişinin öldüğünü kimse tam olarak söyleyemez. O dönemde Afrika Birliği tarafından arabulucu olarak görevlendirilen Olusegun Obasanjo, ölü sayısını yaklaşık 600 bin olarak tahmin etti. Afrika Birliği’nin yakın zamanda tekrar arabuluculuk yapmasını istediği kişi de o. Ghent Üniversitesi'nden bir ekip ise, yalnızca Tigray'da 162 bin ila 378 bin sivilin öldüğünü tahmin ederken, Etiyopyalı yetkililer can kayıplarının 100 binden az olduğundan bahsetti.

İçeride Sayın Abiy bir savaş yürütüyor, dışarıda ise bölgesel bir güç inşa etmeye çalışıyor. Ana hedefi, Etiyopya'nın 1993'te Eritre'nin bağımsızlığını kazanmasıyla kaybettiği denize erişimi yeniden kazanmaktır


Ancak en çarpıcı rakam çok daha küçük. Kasım 2020 ile Ocak 2023 arasında, çatışmaları izleyen bir kuruluş olan Silahlı Çatışma Yeri ve Olay Verileri Projesi (ACLED), açlıktan kaynaklanan ölümler hariç, Tigray, Afar ve Amhara'da 9.861 bildirilen ölüm vakası kaydetti. Buna rağmen, Ghent ekibi, doğrudan öldürülen sivillerin sayısının 36 bin ile 60 bin arasında olduğunu tahmin ediyor; bu ise kaydedilen rakamın üç buçuk ila altı katı. Kurbanların geri kalanına gelince, iletişim kesintisi nedeniyle kayboldular.

2022’de imzalanan Pretoria Anlaşması Tigray'daki savaşı durdurdu, ancak 2023 baharına gelindiğinde iç savaş Amhara'ya taşınmıştı. Hükümetin Fano güçlerini silahsızlandırmaya girişmesinden beri, bu güçler federal orduya karşı savaşıyorlar.

BM'ye göre, Ağustos ve Aralık 2023 arasında Amhara'da askeri güçlerin düzenlediği 18 insansız hava aracı saldırısında 248 sivil hayatını kaybetti. Aynı yıl içinde, bölgede insan hakları ihlalleri sebebiyle 740 kişi hayatını kaybetti.

El Cezire, Etiyopyalı medya kuruluşları ve insan hakları örgütleri dışında, bu olaylar çok sınırlı bir şekilde ele alındı ​​ve kimse onları daha geniş bir iç savaşın parçası olarak değerlendirmedi.
 

Tigraylı isyancılar ile Etiyopya federal hükümeti arasında yeniden başlayan çatışmalar sırasında, Mekelle'deki yerel bir pazarda un ve diğer gıda ürünlerini satın almak için toplanan sakinler, 24 Eylül 2026 (AFP.jpeg
Tigraylı isyancılar ile Etiyopya federal hükümeti arasında yeniden başlayan çatışmalar sırasında, Mekelle'deki yerel bir pazarda un ve diğer gıda ürünlerini satın almak için toplanan sakinler, 24 Eylül 2026 / Fotoğraf: AFP

 

Tanıkların susturulması

Bu olayları çevreleyen sessizlik kendiliğinden oluşmadı; kasıtlı olarak dayatıldı. Kasım 2020'deki savaşın ilk gününden itibaren hükümet Tigray'da telefon hatlarını ve internet hizmetlerini kesti ve bu iletişim kesintisi savaşın büyük bir bölümünde devam etti.

New York Times ve The Economist muhabirlerinin basın kartları iptal edildi.

İhlalleri araştıran tek bağımsız uluslararası kuruluş olan BM Etiyopya Uzmanlar Komisyonu'nun ise görev süresi 2023'te sona erdi. Addis Ababa, komisyonun feshedilmesi için lobi yaparken, komisyonun kurulmasını ve görev süresinin yenilenmesini destekleyen Avrupa Komisyonu bu konuda herhangi bir taslak karar sunmaktan kaçındı.

2025'ten itibaren bu kısıtlama sadece bir uygulama değil, yasanın bir parçası haline geldi. O yılın nisan ayında kabul edilen değişiklikler, Medya Düzenleme Kurumu'na lisansları askıya alma ve iptal etme konusunda doğrudan yetki verdi. Tigray ve Amhara'daki olayları takip eden iki Deutsche Welle muhabiri süresiz olarak çalışmaktan men edildi. Haziran ayında, Fransız La Croix gazetesinin muhabiri Augustin Basile'den, zorunlu seferberlik uygulamasıyla ilgili Şire'den gönderdiği haberin yayınlandığı gün ülkeyi terk etmesi istendi. Üç ay sonra savaş patlak verdi ve NetBlocks'a göre Tigray bir kez daha dış dünyadan izole edildi.

Dürüst olmak gerekirse, bu taktiklerin hiçbirini Sayın Abiy’in kendisi icat etmedi. Tigray Halk Kurtuluş Cephesi liderliğindeki önceki hükümetler de interneti kesme yoluna gitmiş ve basını kısıtlamak için terörle mücadele yasalarını kullanmıştı. Zira bilgiyi kontrol etmek, bu savaşta tüm tarafların iyi bildiği bir dildir.
 

Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri askerleri, Etiyopya'nın Gondar şehrinin 70 kilometre kuzeydoğusundaki Debat eğitim sahasında eğitimlerini tamamladıktan sonra sloganlar atıyor, 14 Eylül 2021 (AFP.jpeg
Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri askerleri, Etiyopya'nın Gondar şehrinin 70 kilometre kuzeydoğusundaki Debat eğitim sahasında eğitimlerini tamamladıktan sonra sloganlar atıyor, 14 Eylül 2021 / Fotoğraf: AFP

 

Addis Ababa'nın emelleri

İçeride Sayın Abiy bir savaş yürütüyor; dışarıda ise bölgesel bir güç inşa ediyor. Ana hedefi, Etiyopya'nın 1993'te Eritre'nin bağımsızlığını kazanmasıyla kaybettiği denize erişimi yeniden kazanmaktır. Etiyopya, Cibuti limanlarını kullanmak için yılda yaklaşık 1,5 milyar dolar ödüyor.

Somaliland ile 2024 yılında Berbera Limanı ile ilgili imzaladığı mutabakat zaptıysa, Mogadişu ile bir anlaşmazlığa neden oldu. Eritre'nin Assab Limanı’nın kaybedilmesiyle ilgili olarak Sayın Abiy, “Dün yapılan hata yarın düzeltilecek” diyerek denize erişimi “hayatta kalma meselesi” olarak nitelendirdi. Deniz, emellerinin ilk ayağını oluştururken, Nil Nehri de ikincisini oluşturuyor. Etiyopya, 2025 yılında Mısır'ın itirazlarına rağmen inşa edilen Büyük Etiyopya Rönesans Barajı'nı hizmete aldı.

Tigray, Amhara ve Oromo'daki iç çatışmalarla boğuşan Etiyopya, Kızıldeniz'e doğru harekete geçebilecek veya Nil konusunda Mısır'a baskı uygulayabilecek bir konumda değil


24 Eylül'de, Tigray saldırısının başlamasından sadece bir gün sonra, Başbakan Abiy Ahmed, Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Gulle ve Nijeryalı iş adamı Aliko Dangote ile birlikte 660 milyon dolarlık bir yakıt boru hattı projesinin temel atma törenine katılmak üzere Cibuti'deydi. Kuzeydeki devam eden savaş, törenin düzenlenmesine engel olmadı.


Kimsenin güçlü bir Etiyopya'ya ihtiyacı yok

Sayın  Abiy'e verilen Nobel Barış Ödülü, Ocak 2022'de Nobel Komitesi kendisine savaşı sona erdirme konusundaki kişisel sorumluluğunu hatırlatana kadar, bir yıldan fazla bir süre boyunca ona eleştirilere karşı bir kalkan sağladı. Bugün ülkeye halen bir sessizlik hakim, çünkü zayıf ve parçalanmış bir Etiyopya neredeyse herkesin çıkarlarına hizmet ediyor.

Ekim 2024'te Mısır, Eritre ve Somali Asmara'da bir zirve düzenledi. Analistler, üç ülkeyi birleştiren hususun, her şeyden önce, Addis Ababa'ya karşı düşmanca tutumları olduğuna inanıyor.

Tigray, Amhara ve Oromo'daki iç çatışmalarla meşgul olan bir Etiyopya, Kızıldeniz'e doğru ilerleyebilecek, Nil konusunda Mısır'a baskı uygulayabilecek veya Eritre'nin eylemlerine karşılık verecek önemli kozlara sahip olabilecek bir konumda olmayacaktır. Buna karşılık, Cibuti bu durumdan sessizce faydalanıyor gibi görünüyor. Assab Limanı’nın kaybedilmesiyle Etiyopya'nın Cibuti'ye güvenmekten başka seçeneği kalmadı.

Uzak başkentlere gelince, onlar da Etiyopya'nın mevcut durumunu elverişli buluyorlar. Milyonlarca mülteciyi ülke dışına göç etmeye zorlayacak kadar çökmedi, bölgenin haritasını yeniden çizecek kadar da büyümedi. Savaşın açıkça kınanması, savaşın sona ermesini talep etmek anlamına gelirken, barış Addis Ababa'ya birçok kişinin yeniden kazanmasını istemediği bir güç ve nüfuz düzeyini geri kazandırabilir.

Bu nedenle, mevcut statüko onlar için daha elverişli görünüyor: Etiyopya savaş halinde, ancak çökmüyor.

Çin ise bu durumu değiştirmeyen bir istisnadır. İstikrarsızlık ona önemli ölçüde zarar veriyor, ancak kimin kazanacağına da aldırış etmiyor. Herhangi bir hükümetle iş yapabilir ve inşa ettiği veya sağladığı her şeye, Addis Ababa'da iktidara gelecek herhangi bir hükümet ihtiyaç duyacaktır.
 

ShapeCreated with Sketch. Fotoğraflarla dünyadan haberler

Hepsini göster 30

Fotoğraflarla dünyadan haberler

  • 1/30

    28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP)
  • 2/30

    27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP)
  • 3/30

    26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP)
  • 4/30

    25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP)
  • 5/30

    24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters)
  • 6/30

    23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP)
  • 7/30

    21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP)
  • 8/30

    20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP)
  • 9/30

    19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP)
  • 10/30

    18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP)
  • 11/30

    17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP)
  • 12/30

    16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP)
  • 13/30

    15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP)
  • 14/30

    14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP)
  • 15/30

    13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP)
  • 16/30

    12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP)
  • 17/30

    11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP)
  • 18/30

    10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP)
  • 19/30

    9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP)
  • 20/30

    8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters)
  • 21/30

    7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters)
  • 22/30

    6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP)
  • 23/30

    5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP)
  • 24/30

    4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP)
  • 25/30

    3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP)
  • 26/30

    2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP)
  • 27/30

    1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP)
  • 28/30

    31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP)
  • 29/30

    30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP)
  • 30/30

    29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)


Kırılma mı, dönüşüm mü?

Bu sessizlik Addis Ababa ve diğer bazı taraflar için uygun olabilir, ancak dünyanın geneli için kabul edilemez. Etiyopya, yaklaşık 139 milyon nüfusuyla Afrika'nın ikinci en kalabalık ülkesi ve Doğu Afrika'nın ikinci büyük ekonomisi. Ayrıca Afrika Birliği'nin genel merkezine de ev sahipliği yapıyor. Sessizlik, her bir taraf için rasyonel bir seçim gibi görünebilir, ancak herkes tarafından benimsendiğinde tehlikeli hale gelir.

Bu büyüklükteki bir ülkede, iç savaş sadece taraflar arasında bir ayrışmayı temsil etmez; tüm Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesinin güvenlik mimarisini etkileyen bir dönüşümü temsil eder. Bu durum, Etiyopya'nın kendi savaşını yürüten Sudan ve Somali ile sınır komşusu olması gerçeğiyle daha da karmaşık hale geliyor.


Kızıldeniz

Körfez ülkelerine gelince riskler daha da acil ve doğrudan. Ticaret yolları ve enerji kaynakları Kızıldeniz'den geçiyor ve burada Husiler bir kez daha seyrüseferi tehdit ederken, Etiyopya batı kıyısında baskın güç konumunda. Temmuz ayında Suudi Arabistan, 14 ülkenin katılımıyla uluslararası bir deniz savunma koalisyonunun kurulması ile sonuçlanan görüşmelere ev sahipliği yaptı. Kızıldeniz'in güvenliği, kıyı devletlerinin istikrarıyla bağlantılı ve zayıflığa dayalı bir dengeyi korumak, bu güvenliği de kademeli olarak zayıflatacaktır.

Etiyopya'yı çevreleyen sessizliğin iki düzeyi var. Birincisi Addis Ababa'nın kendi çıkarlarıyla ilgili. İkincisi ise diğer tarafların çıkarlarıyla bağlantılı


Sonsuz savaşlar, alevleri savaşan tarafların sınırları içinde kaldığı sürece uzaktan yönetilebilir. Ancak Etiyopya savaşı zaten sınırlarının ötesine taşmaya başladı. Addis Ababa, Asmara'yı Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ni desteklemekle suçluyor; Eritre ise bu suçlamayı reddediyor. Sudan ordusu da Etiyopya'yı Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) kendi topraklarında kamp kurmasına izin vermekle suçluyor.

Etiyopya'yı çevreleyen sessizliğin iki boyutu var. Birincisi, Addis Ababa'nın kendi çıkarlarıyla ilgili ve iletişimi kesmek, gazetecileri sınır dışı etmek ve BM komitesinin çalışmalarını sonlandırmak gibi pratik ve teknik yollarla bu çıkarlarını pekiştirmeye çalışıyor. İkincisi ise diğer tarafların çıkarlarıyla bağlantılı, çünkü zayıf bir Etiyopya, komşularının çıkarlarına hizmet eder ve diğer birçok aktörün çıkarları için uygundur.

Ancak, her bir taraf için mantıklı görünen husus, herkes için bir tehlike haline gelebilir. 2020-2022 savaşı 162 bin ila 600 bin kişinin ölümüne neden oldu ve bu kayıpların gerçek boyutunun çok azı dünyaya ulaştı. Yeni savaş da aynı yolu izliyor, ta ki Kızıldeniz dünyayı dikkatini kendisine yöneltmeye zorlayana kadar.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

Sergey Eledinov yazdı: "Kendisini çevreleyen sessizliğin iki boyutu var. Birincisi Addis Ababa'nın kendi çıkarlarıyla ilgiliyken, ikincisi diğer tarafların çıkarlarıyla bağlantılı"
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 16:00
Main image: 

Addis Ababa'da, Etiyopya Silahlı Kuvvetleri'ni desteklemek için düzenlenen bir gösteri sırasında toplanan diğerlerine katılan bir adam Etiyopya bayrağı sallıyor / Fotoğraf: AFP

Label: 
Type: 
SEO Title: 
Etiyopya'nın herkese uygun savaşı: Kızıldeniz denklemi değiştirecek mi?
copyright Independentturkish: 

Kayyum atanan belediye başkanlarından Mardin’de süreç mesajı

Görevden alınan ve yerlerine kayyım atanan aralarında Mardin, Van, Tunceli, Hakkari ve bazı ilçelerin bulunduğu 10 belediye başkanı, Mardin’de bir araya geldi. DEM Parti Mardin İl Başkanlığı’ndaki toplantıya, DEM Parti Demokratik Yerel Yönetimler Kurulundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcıs Mehmet Rüştü Tiryaki, yerlerine kayyum atanan Mardin Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Ahmet Türk, Devrim Demir, Van Belediye Eş Başkanları Abdullah Zeydan, Neslihan Şedal, Batman Belediye Eş Başkanı Gülistan Sönük, Tunceli Belediye Eş Başkanı Birsen Orhan’ın sıra görevden alınan bazı belediye eş başkanları katıldı.

Toplantının ardından DEM Parti İl Başkanlığı önünde açıklama yapan Ahmet Türk, kayyum yönetiminin, halkın iradesine ipotek koymak olduğunu söyledi.

Kayyum yönetimlerinde yolsuzlukların yaşandığını öne süren Türk, “Bugün bir talan politikasının yürütüldüğünü görüyoruz. Yolsuzluğun, talanın had safhaya çıktığı bir dönemi yaşıyoruz. Kayyum demek zaten talan demektir. Kayyum demek yolsuzluk demektir. Kayyum demek halk iradesine ipotek koymadır. Biz bu nedenle sadece yolsuzluklarla ilgili değil, halkımızın iradesini gasbettiği için aslında tümüyle var olan kayyumları ve bu siyaseti tümüyle kınıyoruz ve bunun yerine halk iradesinin ortaya çıkması için bütün gücümüzle çabalarımızı sarf ediyoruz. Sarf etmeye devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

“Mardin Büyükşehir Belediyesi 57 taşınmazı satışa çıkardı"

Kayyumla yönetilen Mardin Büyükşehir Belediyesi’nin 57 taşınmazının satışa çıkarıldığını dile getiren Türk, “Kimlere verildi, kendi yandaşlarıyla paylaştılar. Bu şekilde ihaleye çıkardılar. Yine ihalelerde yolsuzlukların yaşandığını çok iyi biliyoruz. Elbette bir gün bütün belgeleriyle bunları ortaya koyacağız. Bu nedenle halkımız şunu bilsin, kayyum politikası talan politikasıdır. Bu politikanın halk tarafından görülmesi ve bir bütün olarak bu politikaya karşı bütün halkımızın, sivil toplum örgütlerimizin, demokrasiye inanan herkesin bu konuda kendisine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Bu süreç bizler için çok değerlidir"

Konuşmasında çözüm sürecine de değinen Türk, önemli bir sürecin yaşandığını, süreci çok değerli bulduklarını ifade ederek, şunları kaydetti:

2024 yılında Sayın Devlet Bahçeli'nin Parlamentoda grubumuzu ziyaret etmesiyle, arkadaşlarımızla tokalaşmasıyla yeni bir dönemin kapısı aralandı, zaman zaman kendi partisinin grup toplantısında, barışın, demokratik geleceğin ve toplumsal barışın sağlanması konusunda fikirlerini ortaya koydu. Bu dönemde aslında bu sürecin yürütücüsü olan PKK lideri Sayın Abdullah Öcalan, bu sürecin kalıcı bir barışa dönüşmesi konusunda kendisine düşen görevleri ve sorumlulukları yerine getirdi. Evet bir süreç işliyor. Bu süreç bizler için çok değerlidir. Küçük adımlar atılmış olsa bile bu süreci kalıcı bir sürece dönüşmesi konusunda elbette ki beklentilerimiz var. Bu konuda taleplerimiz var. Elbette ki bunun hukuki zeminin de hazırlanması lazım. Ancak bu süreci boşa çıkartmak isteyenlerin olduğunu da biliyoruz. Savaştan beslenen kesimlerinin olduğunu biliyoruz. Hatta bu sürecin başarıya ulaşmaması konusunda bazı güçlerin devreye girdiğini de biliyoruz. Ama şuna inanın, bu süreç devam ediyor. Bu sürece değer veriyoruz ve bu sürecin kalıcı bir hale gelmesi konusundaki çabalar, çalışmalar gün geçtikçe yoğunlaşıyor. Elbette halkımızın, sivil toplum örgütlerimizin bu sürece katkıları çok önemlidir. İnanıyorum ki hep birlikte Kürt halkının demokratik geleceğini, Kürt halkının taleplerini yerine getirmek konusunda önemli adımlar atılacaktır.

"Hukuki talepler konusunda ısarcıyız"

Çözüm sürecine ilişkin iktidarın adım atması çağrısında bulunan Türk, "1 Ekim'de Meclis açılıyor. Hukuki düzenlenmelerin yapılması konusunda taleplerimiz gündemdedir. Bizler, partimiz, Sayın Öcalan, hukuki taleplerin yerine getirilmesi konusunda sonuna kadar ısrarlı olacaktır. Bundan da emin olmanızı istiyoruz. Bu süreci, bizler açısından yeni demokratik dönemin, demokratik siyasetin güçlendiği demokratik siyasetle sorunları çözülecek bir süreç olarak görmek ve değerlendirmek gerekiyor" dedi. 

Ahmet Türk, Kürtlerin bu süreçte ortaya koyduğu fedakarlık karşısında hükümetin de iktidarın da adım atması gerektiğini ifade ederek, "Beklentilerimiz budur. Bugüne kadar çok önemli adımlar atılmasa dahi bu süreci sabırla takip ediyoruz, sabırla destekliyoruz. İnanıyorum ki bu, halklarımızın geleceği, ortak demokratik değerlerinde buluşacağı bir süreç olarak sonuçlanır” şeklinde konuştu.

 

ANKA

Belediye başkanları adına açıklama yapan Ahmet Türk, 1 Ekim’de açılacak Meclis öncesinde hukuki düzenlemelere ilişkin taleplerinin gündemde olduğunu belirterek süreci desteklediklerini söyledi
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Kayyum atanan belediye başkanlarından Mardin’de süreç mesajı
copyright Independentturkish: 

Fon soruşturmasında 5. dalga: 34 yeni gözaltı kararı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen fon soruşturmalarında bugün 5'inci dalga operasyon gerçekleştirildiğini ve 34 şüpheli hakkında arama, el koyma ve gözaltı kararı verildiğini bildirdi.

Bakan Gürlek, NSosyal hesabından, "Vatandaşımızın hakkı korunacak, piyasaları manipüle edenlere hukuk önünde hesap sorulacaktır." başlığıyla yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yatırımcı vatandaşların haklarının korunması ve sermaye piyasalarının güvenli ve sağlıklı işleyişinin güçlendirilmesi yönünde ortaya koyduğu iradenin net olduğunu vurguladı.

Adalet Bakanlığı olarak, hukukun üstünlüğünden taviz vermeden vatandaşın hakkını korumak için üzerlerine düşen bütün sorumlulukları kararlılıkla yerine getirdiklerini belirten Gürlek, şöyle devam etti:

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen fon soruşturmalarında bugün 5'inci dalga operasyon gerçekleştirilmiş 34 şüpheli hakkında arama, el koyma ve gözaltı kararı verilmiştir. Böylelikle bugüne kadar hakkında işlem yapılan şüpheli sayısı 217'ye ulaşmış, 56 şüpheli tutuklanmış, 88 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. Soruşturmaların kapsamı mevcut fonlar ve şüphelilerle de sınırlı değildir. Spekülatif ve manipülatif işlemlere konu olduğu değerlendirilen 26 hisse senedindeki hareketler ayrıntılı şekilde incelenmekte, kısa süre içerisinde olağan dışı oranlarda kazanç sağlayan kişi ve hesapların işlem geçmişleri, para hareketleri ve bağlantıları da araştırılmaktadır.

"TMSF bünyesinde oluşturulacak fona aktarılmasına yönelik hukuki süreçler işletilecek"

Piyasaları manipüle ederek vatandaşların birikimleri üzerinden haksız kazanç sağlamaya çalışanların, "haksız kazancın izinin sonuna kadar sürüleceğini" bilmesi gerektiğini belirten Gürlek, "Suçtan elde edildiği tespit edilen mal varlığı değerlerinin, kanunun öngördüğü usuller çerçevesinde TMSF bünyesinde oluşturulacak fona aktarılmasına yönelik hukuki süreçler işletilecektir." bilgisini verdi.

Bakan Gürlek, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ortaya koyduğu güçlü irade doğrultusunda, yatırımcı haklarını korumak, sermaye piyasalarına duyulan güveni tahkim etmek ve sorumluluğu bulunanların hukuk önünde hesap vermesini temin etmek için üzerlerine düşeni kararlılıkla yapmaya devam edeceklerini kaydetti.

 

AA

Adalet Bakanı Akın Gürlek, fon soruşturmaları kapsamında bugün beşinci dalga operasyonun gerçekleştirildiğini ve 34 şüpheli hakkında arama, el koyma ve gözaltı kararı verildiğini açıkladı
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Fon soruşturmasında 5. dalga: 34 yeni gözaltı kararı
copyright Independentturkish: 

Akaryakıt zammı protestoları: "Suriye ekonomisi en büyük sınavını veriyor"

Suriye'de akaryakıt zammına karşı bu ay patlak veren protestolar, Ahmed Şara yönetiminin ekonomi politikalarının karşılaştığı zorlu süreci ortaya koyuyor.

CNN'in analizinde, Şara yönetiminin "şimdiye kadarki en büyük ekonomik sınavıyla" karşı karşıya olduğu ifade ediliyor.

Harvard Kennedy School'dan İbrahim el-Assil, ekonomik sorunların çok ağır olduğu ve benzer protestoların tekrar tekrar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.  

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

ABD merkezli düşünce kuruluşu Ortadoğu Enstitüsü'nden Charles Lister ise Suriye halkının Şara yönetiminden yüksek beklentileri olduğuna, bunların karşılanamaması halinde toplumsal tepkilerin büyüyebileceğine dikkat çekiyor.

Şara liderliğindeki isyancıların Aralık 2024'te Beşar Esad rejimini devirmesinin ardından kurulan yeni Şam yönetimi, neredeyse iflas etmiş bir ekonomiyi devralmış oldu.

Dünya Bankası'nın tahminlerine göre ülkenin yeniden inşasının maliyeti 216 milyar doları bulabilir.

Diğer yandan Şara'nın ABD Başkanı Donald Trump'la kurduğu yakın ilişki, Beyaz Saray'ın Şam'a yönelik ekonomik yaptırımları kaldırmasını da mümkün kıldı.

Amerikan yayın kuruluşunun analizinde Türkiye, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Suriye'ye yatırımda başı çektiğine işaret ediliyor.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat öncülüğündeki heyet, ağustosta düzenlenen 63. Şam Uluslararası Fuarı'na katılmış, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiği bildirilmişti.

Şara yönetimi, Suriye'nin Asya'yla Avrupa arasındaki stratejik konumunu kullanarak ülkeyi bir ticaret merkezine dönüştürmeyi hedefliyor.

Ayrıca Şam hükümeti, İran savaşı nedeniyle Husilerin saldırı düzenlediği Kızıldeniz'deki Babülmendep Boğazı ve gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına geldiği Hürmüz Boğazı'na alternatif bir kara köprüsü oluşturmak da istiyor.

Diğer yandan taahhüt edilen anlaşma ve yatırımların hayata geçirilmesinin uzun süreceğine de dikkat çekiliyor.

Buna ek olarak İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırgan politikasının ülkeye yatırımları engellediği vurgulanıyor. Şara, geçen hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki konuşmasında, yönetime geldiğinden beri İsrail'in Suriye'ye en az 500 hava saldırısı düzenlediğini açıklamıştı.


Independent Türkçe, CNN, National News

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Ahmed Şara yönetimi, yaptırımların kalkmasıyla ülke ekonomisini canlandırmaya çalışıyor
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Akaryakıta yaklaşık yüzde 40 zam yapılmasıyla başlayan protestolarda İdlib'deki göstericiler ana yolları kapatmıştı (AP)</p>

related nodes: 
Haaretz analizi: "İsrail, Suriye'ye karşı çatışmacı tavrını sonlandırmalı"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Akaryakıt zammı protestoları: "Suriye ekonomisi en büyük sınavını veriyor"
copyright Independentturkish: 

Meyveyi nasıl tükettiğiniz kalp hastalığı riskini etkiliyor

371 binden fazla Amerikalıyı kapsayan geniş çaplı yeni bir araştırma, meyveleri doğrudan tüketmenin, onlardan elde edilen konsantre meyve suları içmeye kıyasla kalp sağlığına daha çok fayda sağlayabileceğini tespit etti.

Önceki araştırmalar, meyve yemenin meyve suyu içmekten genel olarak daha sağlıklı olabileceğine işaret etse de bunların kalp sağlığı üzerindeki etkisinin tam olarak ne kadar değiştiği belirsizliğini koruyordu.

Araştırmacılar bunu anlamak için ABD'deki katılımcıların yüzde 100 meyve suyu içme sıklığını, meyveleri doğrudan tüketme sıklığıyla kıyaslayarak sonuçları bireylerin kalp hastalığı riskiyle karşılaştırdı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bilim insanları veriler için ABD'de kullanılan ve halen devam eden, telefon tabanlı anket sistemi Davranışsal Risk Faktörü Gözetim Sistemi'nden (BRFSS) yararlandı.

Araştırmacılar, 2019'da ankete katılan 371 bin 38 kişinin verilerini değerlendirdi. Katılımcıların yüzde 50'sinden biraz fazlası kadındı.

Araştırmacılar katılımcıların kalp sorunlarını, yüksek tansiyon (hipertansiyon) ve yüksek kolesterol gibi risk faktörleri taşıyanlarla kalp krizi, felç veya anjina geçmişi gibi gerçekten kardiyovasküler hastalıklardan (KVH) muzdarip kişiler olmak üzere iki ana kategoriye ayırdı. 

Katılımcılar, günde ortalama 1,06 kez doğrudan meyve yediğini, meyve suyunu ise günde 0,3 kez tükettiğini bildirdi.

Bilim insanları, yüksek tansiyonu olan ve kalp krizi, felç veya anjina geçmişi bulunan katılımcıların, bu rahatsızlıkları yaşamayan kişilere kıyasla daha sık meyve suyu içtiğini bildirdiğini saptadı.

Araştırmacıların bulduğu tek istisna, yüksek kolesterolü olan kişilerdi; bu grup, normal kolesterol seviyesine sahip katılımcılardan daha nadir meyve suyu içiyordu.

Araştırmacılar özellikle kalp sağlığı sorunları ve risk faktörleri olan kişilerin, bu sorunları yaşamayanlara kıyasla daha nadir doğrudan meyve tükettiğini bildirdiğini tespit etti.

Hakemli dergi Current Developments in Nutrition'da yayımlanan bulgular, araştırmacılar katılımcıların yaşı, ırkı veya etnik kökeni, eğitim düzeyi, geliri ve sigara kullanımı gibi diğer faktörleri hesaba kattığında da geçerliliğini korudu.

Bulgular, meyve suyuyla kalp hastalığı arasındaki ilişkinin son derece karmaşık olduğunu gösteriyor.
 

Meyve suyu (AFP)
Gusbourne Estate'in baş şarap üreticisi Charlie Holland, bir fermantasyon tankından üzüm suyu alıyor (AFP)


Bilim insanları, katılımcılar onlarca yıl boyunca takip edilmediğinden çalışmanın neden-sonuç ilişkisini kanıtlayamayacağını belirtiyor.

Çalışmanın verileri de katılımcıların telefon anketlerinde verdikleri bilgilere dayandığı için bütün resmi yansıtmayabileceğini söylüyorlar.

Ancak bilim insanları, kalp sağlığı açısından daha olumsuz durumdaki yetişkinlerin, hastalığı bulunmayanlara kıyasla daha seyrek meyve tükettiklerini bildirdiğine dikkat çekiyor.

Araştırmacılar bu etki farkının, meyvelerin lif açısından zengin kabuklarının ve posalarının meyve suyu haline getirilirken çıkarılmasından kaynaklanabileceğini düşünüyor.

Bilim insanları şöyle yazıyor:

KVH durumunun meyve tüketim sıklığını nasıl etkilediğini incelemek, olası mekanizmaları belirlemek ve ABD nüfusunda meyve tüketimini artırmaya yönelik stratejiler geliştirmek için ek araştırmalara ihtiyaç var.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Bilim insanları, meyve suyuyla kalp hastalığı arasında son derece karmaşık bir ilişki olduğunu söylüyor
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Tahran’ın güneyindeki bir marketteki bir adam meyveleri düzenliyor (AFP)</p>

related nodes: 
Bu gıdaları tüketmek ciddi hastalık ve ölüm riskini artırıyor
Hafta sonu uykusu için ideal süre bulundu: Kalbe iyi geliyor
Uzmanlar çocukluk çağındaki meyve suyu tüketimiyle ilgili uyardı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Meyveyi nasıl tükettiğiniz kalp hastalığı riskini etkiliyor
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/science/fruit-eating-heart-disease-risk-b3058683.html

"Okumak İstiyorum"

Pakistan asıllı Amerikalı çocuk edebiyatı yazarı Aisha Saeed; ABD'nin Georgia eyaletinin Atlanta şehrinde yaşamını sürdürmekte. Ağırlıklı olarak çocuk kitabı yazsa da genç yetişkin kitapları da kaleme alıyor. New York Times'ın en çok satan yazarlarından biri. Yazıları; BBC, NBC, HuffPost gibi önemli yayınlarda neşredildi.

Ebeveynleri geleneksel, daha doğrusu gerici görüşlere sahipti, Saeed'i istedikleri kişiyle gönülsüzce evlendirdiler. Hayatının en güzel yıllarını yaşayamadı, içindeki kapanmaz boşluğu kitaplarla kapatmayı denedi, fakat bu yöntemi işe yaramadı.

Bu sebeple farklı kültürel özelliklere sahip karakterler yaratarak okurun kendisini bulabileceği metinler yazdı.

Gördüklerini yaz! Hayallerini yaz.


Çocuk edebiyatında çeşitliliği, çok renkliliği artırmak adına We Need Diverse Books (Çeşitli Kitaplara İhtiyacımız Var) organizasyonunu kurmuştur.
 

Aisha Saeed'in, Pakistan'da eğitim alma mücadelesi veren 12 yaşındaki Emel’in hikâyesini anlattığı "Okumak İstiyorum" adlı kitabının kapağı
Aisha Saeed'in, Pakistan'da eğitim alma mücadelesi veren 12 yaşındaki Emel’in hikâyesini anlattığı "Okumak İstiyorum" adlı kitabının kapağı

 

Kız çocuklarının pek önemsenmediği, görüşlerine değer verilmediği bir coğrafyadan gelen Saeed, kitaplarındaki kahramanları yine bu talihsiz coğrafyadan seçer. Okumak İstiyorum 1 eserinin başkahramanı Emel, 12 yaşındadır.

Pakistan'ın Nabay isminde küçük bir köyünde, 5 kız çocuklu bir ailenin en büyük çocuğudur. Okumayı çok sever, araştırmaya meraklıdır. Öğretmen olmaktır hayali.

Ortadoğu coğrafyası ya da benzer zihniyete sahip yerlerde ailenin en büyük oğlu ikinci baba, kızı ise ikinci annedir. Ailenin en fedakârı, kendinden ödün vereni bunlardır, toplumun beklentisi de bu yöndedir.

Annesinin 5. çocuğunu dünyaya getirmesiyle Emel'in yedek annelik sorumluluğu fiilen başlar, gitgide okuldan uzaklaşır.

…evde ne kadar uzun kalırsam okuldan da o kadar geri kalıyordum. Buna fazla devam edemezdim…


Zor geçen doğumun ardından annesinin yatakta uzun süre kalması evin ve kardeşlerinin tüm yükünü onun sırtına bindirir. Ütü, temizlik, yemek yapma, kardeşlere bakma Emel'in yeni vazifesi olur.

Annesinin ağlayarak dünyaya getirdiği kız çocuğu için babasından özür dilediğini işittiğinde Emel, ailesinin erkek evlat beklediğini ve kızların ikinci sınıf olarak görüldüğü bir yerde yaşamakta olduğunu anlıyor:

Ailemin bir erkek çocuk istediğini elbette biliyordum… Ama annem ile babamın yüzündeki ifadeye baktığımda onların hayal kırıklığına uğradıklarını değil, yıkıldıklarını gördüm. Diğer kız kardeşlerim doğduğunda… o zamanki tepkileri de böyle mi olmuştu acaba? Ben doğduğumda da bunlar yaşamış mıydı…


Babasının eğitimini önemsememesinin nedeninin kendisinin kız çocuğu olmasından kaynaklandığını anladı. Erkeklerin gittiği okulun kütüphanesindeki kitapların çok, kızlarınkinin az olması; erkeklerin az, kızların çok iş yapmasının nedeninin cinsiyetler arasındaki eşitsizliğin alametleri.

Sınıfımızda küçük bir kitap koleksiyonumuz vardı ama erkeklerin okulunda onlara daha çok seçenek sunan büyük bir kütüphaneleri olduğu bir sır değildi.
 

Pakistan’ın başkenti İslamabad’da kız öğrencilerin eğitim gördüğü bir okuldan öğrenciler / Fotoğraf: AA
Pakistan’ın başkenti İslamabad’da kız öğrencilerin eğitim gördüğü bir okuldan öğrenciler / Fotoğraf: AA

 

Kitaplarda eğitimin en temel hak olduğu yazar. Ancak dünyanın bir köşesinin küçük bir köyünde, gericiliğin hâkim olduğu toplumlarda eğitimin temel hak olduğu sadece kitaplarda yazar, gerçek hayatta hiçbir karşılığı yoktur.

Küçük yaşta kardeşlerine bakması, yüz yüze geldiği zorluklar, okumak için verdiği mücadele Emel'in güçlü ve dayanıklı bir karakter olduğunu gösteriyor.

Onun yaşadıklarını farklı biçimlerde yaşamış olduğumuz yüksek ihtimal. Fakat günümüz çocukları, pamuk içerisinde, hiçbir zorlukla karşılaşmadan büyütüldükleri için zorluk nedir bilmezler.

Okumanın ehemmiyetini anlamaları, avantajlı çocukların olduğu gibi dezavantajlı olanların da olduğunu bilmeleri için çocukların, gençlerin bu kitapla karşılaşmalarını isterim. Kitabın dili sade, anlatımı akıcı ve gereksiz betimlemelerden kaçınılmış.

Aishe Saeed'in Okumak İstiyorum'u çocuk kitabı olduğu sizi yanıltmasın. Anasınıfı ve  birinci sınıf öğrencileri hariç; her yaştaki okura hitap ediyor.

Erkek çocuğu olsaydım, çamaşırları katlayıp kıyafetleri ütülemek için evde kalmak zorunda olacak mıydım? Erkek çocuğu olsaydım babam hayallerimi unutmam gerektiğini bu kadar rahat bir şekilde söyleyebilecek miydi?


Keyifli okumalar…

 

 

Not: Alıntılar "Okumak İstiyorum" kitabından alınmıştır.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Behçet Darğın Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Pakistan'da bir sınıfta kitap okuyan kız öğrenciler / Fotoğraf: Visual News Associates / Dünya Bankası</p>

Type: 
SEO Title: 
"Okumak İstiyorum"
copyright Independentturkish: 

Russo kardeşlerden ipucu: Avengers: Doomsday'de Hulk da olacak mı?

Avengers: Doomsday hakkında yanıt bekleyen sorulardan biri, Mark Ruffalo'nun Bruce Banner rolüne dönüp dönmeyeceği. 

Yönetmenler Joe ve Anthony Russo, filmde yer alacağı açıklanan 31 Marvel karakterine başka isimlerin de ekleneceğini söylüyor. Bunlardan biri Hulk olabilir.

Ruffalo, son olarak Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün'de (Spider-Man: Brand New Day) Banner'ı canlandırmıştı. Russo kardeşler, karakterin Doctor Doom etrafında şekillenen hikayede "kesinlikle yer aldığını" söyledi ancak Doomsday'de görünüp görünmeyeceğini açıklamadı.

Joe Russo, Empire'a verdiği röportajda şöyle konuştu:

Sanırım şunu söyleyebiliriz: Banner, Doom etrafında şekillenen hikayede kesinlikle yer alıyor. Ama Doomsday'de görünüp görünmeyeceğini ne doğrulayacağız ne de yalanlayacağız.

Anthony Russo ise şunları ekledi:

Söyleyebileceğimiz tek şey şu: Doomsday'de yer alan ancak henüz açıklanmamış karakterler ve oyuncular var.

Marvel Sinematik Evreni'nin 6. evresinde yer alan Avengers: Doomsday'in 18 Aralık'ta vizyona girmesi planlanıyor. Film, yine Russo kardeşlerin yönettiği 2019 yapımı Avengers: Endgame'in ardından gelecek.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Film, farklı evrenlerden kahraman gruplarını bir araya getirecek. Avengers ve Black Panther'daki Wakandalıların yanı sıra, Dünya-616'dan gelen ve Yeni Avengers olarak da bilinen Thunderbolts, Dünya-828'den Fantastik Dörtlü ve ilk X-Men ekibi de filmde yer alacak.

Russo kardeşler, eylül başında Associated Press'e verdikleri röportajda Avengers: Doomsday'in çekimlerine senaryo henüz tamamlanmadan başladıklarını açıklamıştı. Joe Russo, çalışma yöntemlerini şöyle anlatmıştı:

Yönetmen olarak doğaçlama ve provalara dayalı bir yöntemle çalışıyoruz. Oyuncuların karakterlere neler kattığını görmeyi seviyoruz. Bazen oyuncularla ancak sahnelerinin çekimine birkaç gün ya da birkaç hafta kala bir araya gelebiliyoruz. Çoğu zaman da o sihir tam bu sırada ortaya çıkıyor.


Independent Türkçe, Empire, Hollywood Reporter, Deadline, Associated Press

Derleyen: Nazlı Erdol

"Doom'un hikayesinde kesinlikle yer alıyor"
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>58 yaşındaki Mark Ruffalo, Marvel Sinematik Evreni'nde Bruce Banner ve Hulk karakterini 2012'den bu yana canlandırıyor (Walt Disney)</p>

related nodes: 
7 yıl sonra sinemalara dönen Avengers: Endgame gişeyi salladı
Avengers'ın yönetmeninden Marvel hayranlarına ödev
Avengers: Doomsday fragmanı sosyal medyayı ikiye böldü
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Russo kardeşlerden ipucu: Avengers: Doomsday'de Hulk da olacak mı?
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Kocaeli'de toprak kayması nedeniyle 2 bina boşaltıldı

Kocaeli'nin İzmit ilçesinde, temel kazısı yapılan alanda meydana gelen toprak kayması nedeniyle çevredeki 2 bina tedbir amacıyla boşaltıldı.

Yenişehir Mahallesi Karanfil Sokak'ta inşaat için yapılan temel kazısının ardından toprak kayması meydana geldi.

İhbar üzerine bölgeye itfaiye, polis ve zabıta ekipleri sevk edildi.

Ekiplerin yaptığı incelemenin ardından, toprak kaymasının meydana geldiği alana yakın 2 binanın tedbir amacıyla boşaltılmasına karar verildi.

Aynı bölgede daha önce de bina yıkılmıştı

Öte yandan 27 Ağustos'ta aynı alandaki 4 katlı binada kolon ve kirişlerden ses gelmesi üzerine inceleme yapılmıştı.

Bina ve bitişiğindeki inşaat alanında yapılan incelemede, yapının zarar gördüğü ve yan yatma riski taşıdığı belirlenmiş, bina kontrollü şekilde yıkılmıştı.


KKTC'de batan yolcu gemisindeki kayıpları arama çalışmalarında 1 kişinin daha naaşına ulaşıldı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) Girne açıklarında 30 Ağustos'ta batan yolcu gemisindeki kayıpları arama çalışmalarında 1 kişinin daha naaşına ulaşılırken hafta sonu bulunan iki naaşın kimliği belirlendi.

KKTC Başbakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Girne açıklarında yaşanan gemi faciasının ardından sürdürülen arama çalışmaları kapsamında, bugün bir naaşa daha ulaşıldı. Naaşın kimlik tespitinin yapılabilmesi için DNA çalışmaları başlatıldı.

Öte yandan hafta sonu bulunan iki naaş üzerinde yapılan DNA çalışmaları tamamlandı. Naaşlardan birinin 5 yaşındaki Mehmet Asaf Biçer’e, diğerinin ise Nihat Pancar’a ait olduğu belirlendi.

Açıklamada, hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı ve sabır dileğinde bulunuldu.

Olayda yaşamını yitirenlerin sayısı 18'e yükselirken kayıp 10 kişiyi arama çalışmaları sürdürülüyor.

KKTC'deki Girne Limanı ile Mersin'deki Taşucu Limanı arasında sefer yapan "Filo Jet" isimli yüksek hızlı yolcu gemisi, 30 Ağustos Pazar günü öğle saatlerinde Girne'den hareket ettikten kısa süre sonra ön kısmından su almaya başlamış, Girne Limanı'na dönmeye çalıştığı sırada batmıştı.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Çarşamba, Eylül 30, 2026 - 00:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Fatih Erbakan'dan fon krizi için 16 maddelik çözüm önerisi: Yeni yasama yılının ilk işi Meclis Araştırma Komisyonu olmalı

 Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, fon krizine ilişkin sürecin uzamasının piyasalardaki güven kaybını ve belirsizliği artırdığını belirterek, partisinin 16 maddelik çözüm önerisini açıkladı. Erbakan, 1 Ekim’de başlayacak yeni yasama yılında ilk iş olarak Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını istedi.

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, fon krizine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Erbakan, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Süreç ilerledikçe endişeler artıyor, piyasada güven giderek kayboluyor ve kayıplar büyüyor. Bilindiği üzere fonlar ilk olarak 15 Eylül 2026'da temerrüde düşmüştür. Geride kalan 15 gün, dolandırıcıları ortaya çıkarmak için çok uzun bir süredir. Bu sürenin uzatılması ise belirsizliğin derinleşmesine sebep olmaktadır. Geç kalınmaktadır. Yeniden Refah Partisi olarak, sorunu açıkça ifade ettiğimiz gibi çözümü de sunuyoruz. Süreci kısa sürede sonuca kavuşturacak çözüm önerilerimizi 16 madde halinde kamuoyuna sunuyoruz:


1)Fon yatırımcılarının kâr/zarar raporu alınarak en yüksek kârdan en düşük zarara doğru sıralanması, yaklaşık bir saatlik çalışma ile şüphelilerin hızlıca tespit edilmesini sağlayacaktır; bu işlemin günler sürmesi beklenmemelidir. Bu kapsamda, fonlardan çıkarılan paraların akıbeti MKK, MASAK ve BDDK kayıtları üzerinden hızlıca incelenmeli; ne kadarının yurt içinde veya yurt dışında bulunduğu belirlenmelidir. Kripto paralardaki hesap hareketleri de göz ardı edilmemelidir.


2)Dolandırıcılığın planlı ve kasten gerçekleştirildiği dikkate alınarak, suç gelirlerinin üçüncü kişilere veya taşınmazlara aktarılmış olabileceği değerlendirilmelidir. Bu nedenle şüpheli kişi ve kurumların aktif ve pasif tapu kayıtları ile mal varlıkları incelenmeli, gerekli hâllerde üçüncü kişilerde bulunan mal varlıkları hakkında da mevzuata uygun dondurma tedbirleri uygulanmalıdır. Suça bilerek ve isteyerek destek olduğu tespit edilen kişi veya kuruluşlar hakkında ise ilgili mevzuat kapsamında gerekli yaptırımlar uygulanmalıdır.


3)Etkin bir ihbarcı koruma ve ödül sistemi getirilmelidir. Böylece tasfiyedeki fonlarda suça bulaşmamış olan orta kademe yöneticilerin, gizli ilişkilerin açığa çıkarılması amacıyla sürece katkı sunmaları sağlanmalıdır.


4)Uluslararası iş birlikleri harekete geçirilmelidir. Başta INTERPOL ve EUROPOL olmak üzere, FATF, Egmont Grubu, UNODC/GPML, StAR ve FinCEN gibi mali suçlarla ilgili kurumlara başvurularak yurt dışına haksız para transferi yapanlar için gözaltı ve yaptırım talep edilmelidir. Gerek yerli gerek yabancı yatırımcı eliyle olsun, ülkemizden kaçırılan bu paraların ülkeye dönüşü bu mekanizmalar işletilerek sağlanmalıdır. Yabancı yatırımcı görünümündeki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için ayrıca tespit yapılmalıdır. Varsa kara para için tespitler uluslararası kuruluşlar eliyle yapılmalıdır. Yine dolandırıcılığı bürokratlardan önce gören ve uyaran MSCI ve S&P’den görüş alınmalıdır.


5)Yüzyılın Dolandırıcılığı için özel kanun ihdas ederek cezai yaptırımlar artırılmalı, etkin pişmanlık hükümlerinin zararı telafi edici boyutlara güncellenmesi sağlanmalıdır.
6)Sorumluluk makamında olduğu halde, sürece seyirci kalan tüm bürokratlar açığa alınmalıdır. Bu kişilerin, yüzyılın dolandırıcılığına karışan isimlerle ilişkileri ve hesap hareketleri mercek altına alınmalıdır.


7)Tedbirlerin kaldırılması kamuoyunda kaygı yaratmaktadır. Tedbir kaldırılıyorsa, ilgili kişi veya kurum hakkında suçlu ya da suçsuz olduğuna dair gerekçeli sonuç açıklanmalıdır. Aksi halde delillerin karartıldığı veya kişi bazlı örtbas yapıldığı şüphesi doğmaktadır. Sorumluluğu tespit edilenler hakkında gerekli idari, mali ve cezai yaptırımlar uygulanmalıdır.


8)Fon dolandırıcılığında sorumluluğu tespit edilenler, SPK’nın 106. maddesi kapsamında yargılanmalıdır. Insider trading yoluyla haksız kazanç sağlayanlar hakkında 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve gerektiğinde elde edilen menfaatin en az iki katı adli para cezası uygulanmalıdır. Hukukun üstünlüğü tesis edilmeli, yatırımcı güveni yeniden sağlanmalıdır.


9)Uluslararası literatürde Clawback olarak isimlendirilen uygulama ile fondan haksız kâr elde edenlerden tahsilat yapılmalı, haksız kayba uğrayan fon ve hisse yatırımcılarının zararı ivedilikle karşılanmalıdır.


10)Borsa İstanbul’da, tasfiyedeki fonlara ya da hisselere yatırım yapmamış yatırımcıların, piyasada güvenin yeniden sağlanması ile oluşacak değer artışına rağmen zararları oluşmuşsa, yine bu dolandırıcılığın sorumluları tarafından mal varlıkları ile zararlarının karşılanması sağlanmalıdır. Bunun için 17 Eylül tarihi referans alınmalıdır.


11)Yatırımcı tazmin sisteminde köklü değişikliğe gidilmelidir. ABD’de 250.000 USD, Avrupa’da 100.000 Euro olan tazmin tutarı Türkiye’de 2.065.145 TL’dir. Bu tutar güncellenerek en az 5.000.000 TL’ye çıkarılmalıdır. Fonların tasfiye süreci haftalık olarak yatırımcılara bildirilmelidir. Her hafta yapılan ve yapılacak işlemler açıklanmalı; bilgi eksikliği nedeniyle oluşan yatırımcı mağduriyetinin önüne geçilmelidir. Yatırımcı Tazmin Merkezi yeniden yapılandırılmalı ve geri ödemeler takvime bağlanarak hızla başlatılmalıdır.


12)Katılımevim ve Birevim’in Emlak Katılım Bankası bünyesine alınması halinde kamu zararı oluşturulmamalıdır. Bu şirketlerin defter değeri mi, piyasa değeri mi üzerinden devredileceği açıkça belirlenmeli; değerleme en az 3 bağımsız denetim kuruluşu tarafından yapılmalı ve bunlardan en az biri uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bir kuruluş olmalıdır. Oluşabilecek zarar 86 milyon vatandaşın vergilerine yüklenmemelidir.


13)Fon dolandırıcılığı sebebiyle, bürokraside sermaye piyasalarına odaklanma söz konusudur. Bu süreçte bankaların gözetim ve denetimi elden bırakılmamalı, süreçten bankacılık sektörünün olumsuz etkilenmemesi için gerekli önlemler alınmalıdır.


14)1 Ekim 2026'da başlayacak olan Yeni Yasama Yılı'nda ilk iş olarak Meclis Araştırma Komisyonu kurulmalıdır.


15)Alanında uzman akademisyenlerden destek alma vaktidir. Görünen o ki siyaset ve bürokrasi bu işin çözümünde liyakatsizlik duvarına çarpmaktadır. Finans, ekonomi, muhasebe, denetim, veri analizi, kriminoloji, sosyoloji ve psikoloji alanında uzman ve tarafsız akademisyenlerden müteşekkil bir bilim kurulu oluşturularak bilgi, yöntem ve denetim desteği alınmalıdır.


16)İktidar, bu sürece destek olduğu yönünde milletimizi ikna etmeli, şeffaf ve tarafsız olmalı, yapamıyorsa istifa etmelidir. Siyaset dahil olmak üzere sürecin önü hiçbir mekanizma ile tıkanmamalıdır."

ANKA

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, fon krizinde belirsizliğin giderilmesi için 16 maddelik çözüm önerisi açıkladı
Salı, Eylül 29, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Fatih Erbakan'dan fon krizi için 16 maddelik çözüm önerisi: Yeni yasama yılının ilk işi Meclis Araştırma Komisyonu olmalı
copyright Independentturkish: 

"Siyasal casusluk" davasında İmamoğlu, Özkan, Yanardağ ve Gün hakkında tutukluluğa devam kararı verildi

İstanbul 25. Ağır Ceza Mahkemesi’nin Silivri’de görülen “siyasal casusluk” davasında cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, siyasi danışmanı Necati Özkan, gazeteci Merdan Yanardağ ve Hüseyin Gün’ün tutukluluk hâlinin devamına karar verildi. Duruşma 23 Aralık’a ertelendi.

İmamoğlu, Özkan, Yanardağ ve Gün’ün “siyasal casusluk” iddiasıyla tutuklu yargılandığı davanın üçüncü duruşması, Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’nin 4 No’lu duruşma salonunda yapıldı.

Duruşmayı YENİ Parti Genel Başkan Yardımcıları Sezgin Tanrıkulu ve Evrim Rızvanoğlu, İstanbul Milletvekili Türkan Elçi, İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik, İBB Başkanvekili Nuri Aslan, Küçükçekmece Belediye Başkanı Kemal Çebi, yerine kayyum atanan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Genel Başkanı Gökhan Durmuş, eski Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) Türkiye Temsilcisi Erol Önderoğlu, sanatçı Orhan Alkaya ve tutuklu yakınları izledi.

Savcı tutukluluğun devamını istedi

Duruşmada görüşü sorulan savcı, MİT Başkanlığı’na yazılan müzekkerelerin akıbetlerinin sorulmasını talep etti. Savcı ayrıca mevcut delil durumu ile sanıklara yöneltilen suçun vasıf ve mahiyeti gerekçesiyle tüm sanıkların tutukluluk hâllerinin devamına karar verilmesini istedi.

Gün: Casus değilim

Sanıklardan Hüseyin Gün, savunmasını yapan son isim oldu.

Gün, “siyasal casusluk” suçlamasını reddederek şunları söyledi:

“Casusluğun ‘c’ harfi yok. Hatta yargılamanın bu aşamasına kadar toplanan tüm delillerine baktığınızda casus yok. Ben casus değilim ve kimseye de bu iğrenç lekeyi atmadım, atmayacağım. Çünkü Atatürkümüzün söylediği gibi iftira atan insan kendi insanlığından vazgeçer. İftiraya uğrayan benim.”

Gözaltına alındığında dijital materyallerini ve şifrelerini kendi rızasıyla emniyet güçlerine verdiğini belirten Gün, yargılamaya dayanak oluşturduğu belirtilen iddianamede dijital materyallerinde, fotoğraflarında, telefon rehberinde, günlüklerinde ve yazışmalarında herhangi bir suç unsuru bulunmadığını savundu.

Gün, “Hiçbir delil yok. Ben devletçi, Jön Türk felsefesini kendisine şiar etmiş bir iş insanıyım” dedi.

Duruşma 23 Aralık’a ertelendi

Sanık ve avukatların beyanlarının ardından mahkeme heyeti ara kararını açıkladı.

Heyet, Ekrem İmamoğlu, Necati Özkan, Merdan Yanardağ ve Hüseyin Gün’ün tutukluluk hâllerinin devamına karar verdi. Duruşma 23 Aralık tarihine ertelendi.

ANKA

İstanbul 25. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen “siyasal casusluk” davasında Ekrem İmamoğlu, Necati Özkan, Merdan Yanardağ ve Hüseyin Gün’ün tutukluluk hâlinin devamına karar verildi. Duruşma 23 Aralık’a ertelendi
Salı, Eylül 29, 2026 - 20:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
"Siyasal casusluk" davasında İmamoğlu, Özkan, Yanardağ ve Gün hakkında tutukluluğa devam kararı verildi
copyright Independentturkish: 

Bahçeli'den fon krizi açıklaması: Cumhurbaşkanımızın ve hükümetimizin arkasındayız

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, fon krizine ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, finansal piyasaların istikrarının korunması, piyasa bozucu işlemlere karışanların hukuk önünde hesap vermesi ve özellikle küçük yatırımcıların korunması gerektiğini belirtti. Bahçeli, hükümetin sürece ilişkin aldığı kararları desteklediklerini ifade ederek, “Bu yönüyle Cumhurbaşkanımızın ve hükümetimizin arkasındayız.” dedi.

Bahçeli, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca sermaye piyasasındaki işlemlere ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında gözaltı ve tutuklama işlemleri yapıldığını hatırlattı.

Ekonomi yetkililerinin gelişmeleri fon piyasasının sınırlı bir bölümünde meydana gelen ve finansal sisteme sirayet eden herhangi bir riskin söz konusu olmadığı şeklinde değerlendirdiğini aktaran Bahçeli, piyasa bozucu işlemlere karıştığı değerlendirilen kişiler hakkındaki hukuki sürecin sürdüğünü belirtti.

Bahçeli, bu faaliyetlerle ilgisi bulunmayan kişi ve şirketlere yönelik herhangi bir işlem yapılmayacağının da vurgulandığını kaydetti.

“Finansal piyasaların istikrarının devamı”

Finansal İstikrar Komitesi'nin, gelişmelerin finansal sisteme ve reel ekonomiye olumsuz yansımaması için gerekli tedbirleri aldığını belirten Bahçeli, piyasanın ihtiyaç duyduğu likiditenin de sağlandığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 28 Eylül'deki Kabine Toplantısı sonrasında yaptığı açıklamaya değinen Bahçeli, fon krizine ilişkin gerekli soruşturmaların yürütüldüğünü ve benzer sorunların tekrar yaşanmaması için çalışmalar yapıldığını aktardı.

Bahçeli, Erdoğan'ın bugün ekonomi kurumlarıyla yapılan toplantının ardından da “devletin, milletin malına el uzatanlarla işimiz olmaz” mesajını verdiğini belirtti.

Fon krizine ilişkin öne çıkan hususları sıralayan Bahçeli, “Birincisi finansal piyasaların istikrarının devamı, ikincisi ise piyasa bozucu işlemlere tevessül edenlerden hukuk önünde hesap sorulmasıdır. Bir diğer husus ise mağdur edilen özellikle küçük yatırımcıların bu ve benzeri bir durumla karşılaşmaması için gerekli tedbirlerin alınmasıdır.” ifadelerini kullandı.

“Ekonomimiz güvende, kurumlarımız görevinin başındadır”

Bahçeli, yapılan açıklamaların finansal istikrar, hukuki süreç ve küçük yatırımcıların korunması başlıklarını dikkate alan bir çerçevede olduğunu belirtti.

Türkiye'nin ekonomi, diplomasi, siyaset ve “Terörsüz Türkiye” sürecinde ilerleme kaydettiğini savunan Bahçeli, bu dönemde Türkiye'nin huzurunu hedef alan girişimlerin bulunduğunu öne sürdü.

Türkiye ekonomisine yönelik güven ortamının sabote edilmeye çalışıldığını ve gelişmelerin hükümete, özellikle de Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yönelik bir kampanyaya dönüştürülmek istendiğini iddia eden Bahçeli, bu konudaki değerlendirmelerini Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'ndaki konuşması ve sonrasındaki siyasi gelişmelerle ilişkilendirdi.

Bahçeli, fon krizinin gündemde tutulmasının Cumhur İttifakı'na yönelik bir saldırı girişimi olduğunu ileri sürdü.

“Kamu malına, yetim hakkına el uzatan kim varsa hesabını hukuk önünde vermelidir”

Hukuka aykırı işlemlerde bulunan ve kamu malına el uzatanların hukuk önünde hesap vermesi gerektiğini belirten Bahçeli, hükümetin sürecin üzerine kararlılıkla gitmesinden memnuniyet duyduklarını söyledi.

Bahçeli, “Alınan kararları destekliyoruz. Bu yönüyle Cumhurbaşkanımızın ve hükümetimizin arkasındayız.” ifadelerini kullandı.

Fonlar üzerinden toplumsal kutuplaşma ve ekonomik bölünme yaratılmasına fırsat verilmemesi gerektiğini belirten Bahçeli, soruşturmanın Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Cumhur İttifakı'na yönelik bir saldırıya veya iftiraya dönüştürülmemesi gerektiğini söyledi.

Bahçeli, siyasette aklanma ve arınmanın sağlanması gerektiğini belirterek, kimsenin töhmet altında bırakılmaması, sorumluların ise hukuk önünde hesap vermesi gerektiğini ifade etti.

Açıklamasını değerlendiren Bahçeli, “Milliyetçi Hareket Partisi milletimizin hak ve hukukunu sonuna kadar korumaya kararlıdır. Milletimiz emin olsun, ekonomimiz güvende, kurumlarımız görevinin başındadır ve endişeye de gerek bulunmamaktadır.” dedi.

ANKA

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, fon soruşturmasına ilişkin finansal piyasaların istikrarının korunması ve küçük yatırımcıların mağdur edilmemesi gerektiğini belirterek, sorumluların hukuk önünde hesap vermesi çağrısında bulundu
Salı, Eylül 29, 2026 - 20:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bahçeli'den fon krizi açıklaması: Cumhurbaşkanımızın ve hükümetimizin arkasındayız
copyright Independentturkish: 

TBMM Başkanı Kurtulmuş: Cumhurbaşkanımızın tavrını destekliyoruz, sonuna kadar gidilmeli

TBMM Başkanı Kurtulmuş: Cumhurbaşkanımızın tavrını destekliyoruz, sonuna kadar gidilmeli

ANKARA - TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, fon soruşturmasına ilişkin Meclis'te araştırma komisyonu kurulabilmesi için siyasi partilerin kararlılık ortaya koyması gerektiğini belirterek, “Cumhurbaşkanımızın tavrı doğrudur ve sonuna kadar gidilmelidir” dedi.

Kurtulmuş, resmi temaslarda bulunmak üzere ziyaret ettiği Portekiz'de TRT Haber canlı yayınında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu ve soruları yanıtladı.

“Son derece verimli, son derece yapıcı bir görüşme oldu”

Türkiye ile Portekiz arasındaki ilişkilerin son dönemde olumlu yönde geliştiğini belirten Kurtulmuş, savunma sanayisi başta olmak üzere ticaret, yatırım, kültür ve turizm alanlarındaki işbirliği imkanlarını ele aldıklarını söyledi.

İki ülke parlamentoları arasında mutabakat zaptı imzalandığını aktaran Kurtulmuş, görüşmelerin Türkiye ile Portekiz arasındaki diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 100. yılına denk gelmesinin önemli olduğunu ifade etti.

Kurtulmuş, Filistin, İsrail'in saldırıları, Rusya-Ukrayna savaşı ve Türkiye'nin arabuluculuk rolü gibi uluslararası konularda da Portekiz ile görüş alışverişinde bulunduklarını kaydetti.

“Hiçbir şekilde tolere edilebilecek bir iş değildir”

Fon soruşturmalarıyla ilgili Meclis'te araştırma komisyonu kurulup kurulmayacağı sorusunu yanıtlayan Kurtulmuş, bunun için siyasi partilerin kararlılık göstermesi ve komisyonun kurulmasını kabul etmesi gerektiğini söyledi.

Fon soruşturmasının ciddi bir konu olduğunu belirten Kurtulmuş, yatırımcıların birikimleri üzerinden haksız kazanç elde edilmesi iddialarının kapsamlı şekilde araştırılması gerektiğini ifade etti.

Kurtulmuş, “Kim ise kim olursa olsun, nereye uzanırsa uzansın, bunların mutlaka ortaya çıkarılması ve bunların hesabının sorulması lazım.” dedi.

“Bundan çok çok daha büyük zararlar elde ederiz”

Söz konusu gelişmelerin ekonomik güven açısından da önem taşıdığını belirten Kurtulmuş, finansal sistemdeki açıkların ve krize dayanıklı olmayan fon yapılanmalarının yerli ve yabancı yatırımcıların Türkiye ekonomisine yönelik güvenini sarsabileceğini söyledi.

Kurtulmuş, “Onun için diyoruz ki Cumhurbaşkanımızın tavrı doğrudur ve sonuna kadar gidilmelidir. Biz de sonuna kadar bu tavrı destekliyoruz. Bu affedilecek, ihmal edilecek, küçük görülecek bir iş değildir.” ifadelerini kullandı.

“Herhangi bir yabancı üçüncü göze ihtiyaç yok”

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında kurulacak Meclis İzleme Komisyonu'na ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kurtulmuş, düzenlemenin 467 milletvekilinin kabul oyuyla yasalaştığını hatırlattı.

“Terörsüz Türkiye” sürecinde herhangi bir yabancı üçüncü göze ihtiyaç olmadığını belirten Kurtulmuş, süreci Meclis adına izleyecek bir komisyonun yasa gereği kurulacağını söyledi.

Kurtulmuş, Meclis'te grubu bulunan bütün siyasi partilerin temsil edildiği bir İzleme Komisyonu oluşturmak için diğer partilerle istişare edeceklerini ifade etti.

“En kısa süre içerisinde, en kapsayıcı şekilde kurmak mümkün olur”

Kurulacak komisyonun süreci takip edeceğini ve yürütme ile yasama arasındaki koordinasyonun sağlanmasına katkıda bulunacağını belirten Kurtulmuş, gerekli görülmesi halinde sonraki süreçlere ilişkin yeni yasa hazırlıkları konusunda fikir ve teklifler oluşturulabileceğini kaydetti.

Kurtulmuş, “İzleme fonksiyonunu Meclis adına gerçekleştirecek olan komisyonu da umarım ki en kısa süre içerisinde, en kapsayıcı şekilde kurmak mümkün olur.” dedi.

“Tehir etmenin, başka bir bahara bırakmanın hiçbir anlamı yoktur”

Yeni anayasa çalışmalarına ilişkin de konuşan Kurtulmuş, Türkiye'nin darbe dönemlerinin izlerini taşıyan anayasa düzeninden kurtulmasının zamanının geldiğini belirtti.

TBMM'nin temsil gücü yüksek parlamentolardan biri olduğunu ifade eden Kurtulmuş, partilerin kendi görüşlerini ortaya koyarak yeni anayasa sürecini değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Kurtulmuş, yalnızca Anayasa'nın değil, Siyasi Partiler Kanunu, Seçim Kanunu ve Meclis İçtüzüğü'nün de değiştirilmesi gerektiğini belirtti.

“Türkiye, yenileyebilecek güce, kuvvete, kudrete sahiptir”

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun tarihi bir işlev üstlendiğini dile getiren Kurtulmuş, terör meselesinin çözümüne yönelik siyasi iradenin Meclis tarafından ortaya konulduğunu söyledi.

Kurtulmuş, “Bunu çözmemiz lazım. Tam da zamanı bu zamandır. Bunu tehir etmenin, başka bir bahara bırakmanın hiçbir anlamı yoktur. Türkiye, Anayasa'yı da Meclis İçtüzüğü'nü de Siyasi Partiler Yasası'nı da Seçim Yasası'nı da yenileyebilecek güce, kuvvete, kudrete sahiptir.” diye konuştu.

Independent Türkçe

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, fon soruşturmasına ilişkin Meclis'te araştırma komisyonu kurulması gerektiğini belirterek, “Cumhurbaşkanımızın tavrı doğrudur ve sonuna kadar gidilmelidir” dedi
Salı, Eylül 29, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TBMM Başkanı Kurtulmuş: Cumhurbaşkanımızın tavrını destekliyoruz, sonuna kadar gidilmeli
copyright Independentturkish: 

Amasya İdare Mahkemesi, MEB'in yönetici seçme sözlü sınavına ilişkin işlemi iptal etti

Amasya İdare Mahkemesi, Eğitim Gücü Sen'in, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) eğitim kurumlarına yönetici seçme sürecinde sözlü sınavdan başarısız sayılan üyesi adına açtığı davada, sözlü sınav değerlendirmesine ilişkin işlemlerin iptaline karar verdi.

Amasya'da rehber öğretmen olarak görev yapan Eğitim Gücü Sen üyesi öğretmen, 2025 yılı MEB Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme Sınavı'nın yazılı aşamasından 68,75 puan alarak başarılı oldu.

Öğretmene sözlü sınavda 55,67 puan verilmesi üzerine aday başarısız sayıldı.

Eğitim Gücü Sen, sözlü sınav değerlendirmesinin "somut ve objektif gerekçelere dayanmadığını" belirterek işlemi yargıya taşıdı.

Sendikanın yazılı açıklamasına göre, Amasya İdare Mahkemesi, dava konusu işlemleri oy birliğiyle iptal etti.

Mahkeme objektif ve somut gerekçeye dikkat çekti

Mahkeme kararında, kamu hizmetlerinde kariyer ve liyakat ilkelerinin esas olduğuna dikkat çekilerek, sözlü sınavlarda adaylara verilen puanların objektif ve somut gerekçelere dayanması ve yargısal denetime imkan sağlaması gerektiği belirtildi.

Kararda, öğretmenin bilgiye dayalı soruları tam puanla yanıtlamasına rağmen gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme alanlarında düşük puan aldığına işaret edildi.

İdarenin, söz konusu puanların gerekçesini hukuken kabul edilebilir biçimde ortaya koyamadığı belirtilen kararda, bu nedenle sözlü sınavın kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve yargısal denetime elverişli biçimde gerçekleştirildiğinin kabul edilemeyeceği sonucuna varıldı.

“Liyakat soyut kanaatlerle gölgelenemez”

Eğitim Gücü Sen, sözlü sınavlarda adayların mesleki geleceklerini etkileyen değerlendirmelerin gerekçesiz ve denetlenemez kanaatlere bırakılamayacağını belirtti.

Sendikanın açıklamasında, “Liyakat, soyut kanaatlerle gölgelenemez; eğitim çalışanlarının emeği gerekçesiz değerlendirmelerle yok sayılamaz” ifadelerine yer verildi.

Sendika, üyelerinin emeğinin, kariyerinin ve mesleki geleceğinin objektiflikten uzak değerlendirmelere teslim edilmesine karşı hukuki mücadelesini sürdüreceğini bildirdi.

ANKA

Amasya İdare Mahkemesi, MEB’in yönetici seçme sürecinde sözlü sınavdan başarısız sayılan öğretmenle ilgili işlemleri, değerlendirmenin objektif ve somut gerekçelere dayanmadığı gerekçesiyle iptal etti
Salı, Eylül 29, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Amasya İdare Mahkemesi, MEB'in yönetici seçme sözlü sınavına ilişkin işlemi iptal etti
copyright Independentturkish: 

Erdoğan: AK Parti'yi AK Parti yapan vasfı, yanlış yapanla vedalaşıp yoluna devam etmesidir

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti’nin 11 milyon 710 bin üyeye ulaştığını belirterek, “Biz yenilenerek yürürüz, tazelenerek ilerleriz, her dem yeniden doğarız, yanlış yapanla, nefsine yenik düşenle vedalaşır yolumuza güçlenerek devam ederiz.” dedi.

Erdoğan, Ankara’da AK Parti Kongre Merkezi’nde düzenlenen Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı’nda konuştu.

“11 milyon 710 bin üyemizle dünyanın en büyük, en güçlü siyasi hareketlerinden biriyiz”

AK Parti’nin teşkilat yapısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, üye sayısının 11 milyon 710 bine ulaştığını belirtti.

Erdoğan, “11 milyon 710 bine ulaşan sayımızla sadece Türkiye değil dünyanın en büyük, en güçlü siyasi hareketlerinden biriyiz. Çalışkanlığıyla, ülkesine hizmet sevdasıyla muazzam bir teşkilatla yol yürüyoruz.” diye konuştu.

Teşkilat mensuplarına toplantıya yapacakları katkılardan dolayı teşekkür eden Erdoğan, fikir, tenkit ve tespitlerin önemine değindi.

“Omuzlarımızda sadece bugünün değil hem geçmişin hem bugünün hem de yarınların yükünü taşıyoruz”

AK Parti’nin geçmişten devralınan bir hareket olduğunu ifade eden Erdoğan, bu hareketin gelecek nesillere aktarılması gerektiğini söyledi.

Erdoğan, “Biz bu hareketi bizden öncekilerden devraldık. Unutmayın bu mukaddes değeri bizden sonrakilere şanla, şerefle bizden sonrakilere teslim edeceğiz.” dedi.

Partinin tek bir kişiye bağlı olmadığını belirten Erdoğan, “Kendisiyle kaim olduğuna inanan varsa büyük bir yanılgı içindedir. ‘Ben olmazsam hareket olmaz’ diyen varsa çok büyük gaflet içindedir, büyük bir yanlış içindedir.” ifadelerini kullandı.

“Biz burada garibin hakkını korumak için varız”

AK Parti’nin kuruluş amacına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, partisinin yoksulların ve ezilenlerin haklarını savunmak amacıyla kurulduğunu söyledi.

Erdoğan, “Biz bu yola kimsesizlerin kimsesi olmak için çıktık. Biz bu partiyi şehrin kenar mahallelerinde helalinden kazanıp harcayan ezilen bu gariplerin, yoksulların hakkını, namusunu savunmak için onların başını her zaman dik tutmak için kurduk.” diye konuştu.

AK Parti’nin 14 Ağustos 2001’de kurulduğunu hatırlatan Erdoğan, “AK Parti 14 Ağustos 2001’de mazlumların, itilmişlerin, unutulmuşların partisi olarak var olmuştur. Zerre kadar değişmemiştir ve hiçbir zaman da değişmeyecektir.” dedi.

“Biz yenilenerek yürürüz, tazelenerek ilerleriz”

Partinin kuruluşundaki hedeflerinin bugün de sürdüğünü belirten Erdoğan, teşkilat içerisinde farklı niyetlerle hareket edenlerin olabileceğini söyledi.

Erdoğan, “25 yılda bunun her türlü örneğini gördük. Kimilerinin başı döndü, kimileri kibir tuzağına düştü, kimileri yolunu şaşırdı, kimileri nefsinin esiri oldu, kimilerini şeytan aldattı, kimileri bu kutlu hareketi kirletmek için özellikle aramıza sızdı, sızdırıldı.” ifadelerini kullandı.

Bu kişilere ilişkin gerekli adımların atıldığını belirten Erdoğan, “Bunların her birinin hesabını sorduk, yolumuza kararlılıkla devam ettik.” dedi.

Erdoğan, “Unutmayın biz yenilenerek yürürüz, tazelenerek ilerleriz, her dem yeniden doğarız, yanlış yapanla, nefsine yenik düşenle vedalaşır yolumuza güçlenerek devam ederiz. Bizim farkımız budur.” diye konuştu.

“Milletin çizdiği rotadan asla sapmayacağız”

AK Parti’nin adının gereğini yerine getiren bir parti olduğunu savunan Erdoğan, parti içinde devletin malına el uzatanlara tolerans gösterilmeyeceğini söyledi.

Erdoğan, “Bu konuda hiç kimseye tolerans göstermeyiz. Omuz vermiş hiç kimseye vefasızlık etmeyiz. Devletin malına el uzatanla bizim işimiz olmaz, olamaz.” dedi.

Yorulan veya mücadele azmini kaybedenlerin dinlenebileceğini belirten Erdoğan, “Bizler hepimiz aziz milletimizin hizmetkarlarıyız. Siyaseti kendimiz için değil milletimizin geleceği için yapıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, “Milletin çizdiği rotadan asla sapmayacağız.” diye konuştu.

“Fonlarla ilgili Cevdet Yılmaz başkanlığında tam yetkili kurul oluşturduk”

Fon soruşturmalarına ilişkin de açıklamalarda bulunan Erdoğan, devletin konuyu yakından takip ettiğini söyledi.

Erdoğan, “Aziz milletimiz müsterih olsun, devletimiz gündeme hakimdir. İlk günden beri mesele yakın takibimizdedir. Önemli kararlar aldık, atılacak adımları netleştirdik.” dedi.

Tasfiyesine karar verilen fonlara ilişkin süreci koordine etmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında tam yetkili kurul oluşturulduğunu belirten Erdoğan, Devlet Denetleme Kurulunun da görevlendirildiğini söyledi.

Erdoğan, “Bu süreci süratle neticelendireceğiz. Türkiye bu meseleden temizlenerek çıkacak, güçlenerek çıkacaktır. Sermaye piyasalarımız daha sağlıklı bir yapıya kavuşacak.” ifadelerini kullandı.

“AK Parti’nin ilgili mekanizmaları tıkır tıkır işliyor”

AK Parti’nin teşkilat yapısına yönelik eleştirilere de yanıt veren Erdoğan, bazı olumsuz örnekler üzerinden bütün partiye yönelik değerlendirme yapılmaması gerektiğini söyledi.

Erdoğan, “AK Parti ailesi büyük bir ailedir. Olumsuz birkaç örnekten AK Parti ailesine dil uzatmaya cüret eden hadsizler, edepsizler var. Bunlara eyvallah etmeyeceğiz.” dedi.

Başka siyasi partilere yönelik eleştirilerde de bulunan Erdoğan, “Şimdi çıkmışlar kendi kapkara sicillerine bakmadan siyasi, etik dersi vermeye kalkıyorlar. Hadi oradan.” ifadelerini kullandı.

“Söylentinin hakikati perdelemesine izin vermeyeceğiz”

AK Parti’nin kendi mekanizmaları içerisinde sorunları ele aldığını belirten Erdoğan, “Biz bunlara kulak asmayacağız, biz işimize bakacağız. Milletin sorunlarına çözüm üretmeye çalışacağız.” diye konuştu.

Sahada çalışmaya devam edeceklerini ifade eden Erdoğan, “Gücümüz millet olacak. Sahada çalışacağız. Söylentinin hakikati perdelemesine izin vermeyeceğiz. Teyakkuz halinde olacağız.” dedi.

Erdoğan, “AK Parti’nin ilgili mekanizmaları tıkır tıkır işliyor, çözer işimize bakarız. Nerede bir sorun varsa Ankara onu çözer.” ifadelerini kullandı.

Partisinin hizmet anlayışına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, ülkenin dört bir yanında hizmet veren teşkilatların herhangi bir olumsuzluğa göz yummayacağını söyledi.

Erdoğan, toplantıya katılan belediye başkanlarını da selamlayarak, “Biraz önce aramıza katılan belediye başkanlarımıza hoş geldiniz, sefalar getirdiniz diyorum.” ifadelerini kullandı.

Independent Türkçe, AA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, partisinin 11 milyon 710 bin üyeye ulaştığını belirterek teşkilat mensuplarına teşekkür etti
Salı, Eylül 29, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan: AK Parti'yi AK Parti yapan vasfı, yanlış yapanla vedalaşıp yoluna devam etmesidir
copyright Independentturkish: 

YENİ Parti Sözcüsü Emre: Delillendirmeye çalıştığımız başka isimler de var

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, bugün partisinin genel merkezinde borsada yaşanan fon krizine ilişkin oluşturulan kriz masası toplantısına başkanlık etti. Toplantıda Parti Sözcüsü Zeynel Emre, Grup Başkanvekilleri Ali Mahir Başarır, Gökhan Günaydın ve Murat Emir, milletvekilleri; Deniz Yavuzyılmaz, Özgür Karabat, Ümit Özlale ile ekonomi kurmayları Selin Sayek Böke, Kerim Rota, Güldem Atabay, Bihlun Tamaylıgil, Ozan Bingöl, Serkan Özcan, Yalçın Karatepe yer aldı.

Saat 10.00 itibarıyla başlayan toplantı, basına kapalı olarak üç saat sürdü. Sözcü Emre, toplantının ardından yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

Ülkemiz büyük bir fon skandalıyla karşı karşıya. Bundan ötürü milyonlarca insanın ciddi zarar gördüğü bir süreçteyiz. Hele hele böylesine ekonomik krizin derin ve büyük olduğu bir süreçte, halkımız özellikle bazı fonların çok cazip gösterilmesi, güvenilir gösterilmesi, PR'ının yapılması sonrasında ‘Acaba ben de üç beş kuruş yatırır ve biraz para kazanır mıyım' düşüncesiyle birikimini, şu anda el konulan fonlara yatırdı. Bunun sonrasında büyük bir fon vurgununun ortaya çıktığını, bu durumu inceledikçe Türk Ceza Kanunu'ndaki örgütlü suçlar kapsamında, suç işlemek amacıyla örgüt kurulduğunu ve bu faaliyet içerisinde önemli konumda bulunan kimselerin bulunduğu, birden fazla manipülatif işlemlerle insanların dolandırıldığı bir sürecin içerisindeyiz. Bu süreç ilk başladığı zaman YENİ Parti olarak Genel Başkanımızın başkanlığında fon gündemli bir kriz masası oluşturmuştuk. Burada görev yapan arkadaşlarımız aynı zamanda Ekonomi Eşgüdüm Konseyinde görev yapan arkadaşlarımız.

“Birlikte görev yaptığı kimseye dokunmadılar"

Bu operasyonun başlama tarihi 19 Eylül Cumartesi günü. 21 Eylül'de, ilk MYK toplantımızı yaptığımızda, burada sizlerin karşısına geçtim ve dedik ki 'Bu operasyon kaynaklı gelen bilgiler, operasyonun içerisinde, esasında merkezinde AK Parti'nin bulunduğu, yöneticilerin bulunduğu; bakan, eski bakan, MYK üyesi, milletvekili, bakan yardımcısı birçok kimsenin buralarda fonlardan hisse alarak, çok yüklü miktarlarda para çekerek ayrıldığını ve bunları açıklamaya yetkili kurumlar, iktidarın denetim ve gözetiminde olduğu için kendilerini açıklamaya davet ettik. Biz bunu söyledikten üç gün sonra Sayın Erdoğan, ABD'de ‘Fon vurgunuyla ilgili sorumlu olan kim varsa hukukun önünde hesap sorulacaktır’ dedi. Ancak ellerinde her türlü belge, bilgi olmasına rağmen halkımızla bize gelen bilgileri tahlil edip doğruluğundan emin olduktan sonra paylaşana kadar asla ve asla kendi bünyelerindeki birlikte görev yaptığı kimselere dokunmadılar.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

“Elimizde delillendirmeye çalıştığımız başka isimler de var. Madem samimisiniz siz açıklayın”

Ne zaman ki biz Fatma Betül Kaya Hanımefendi ve eşiyle ilgili delilleriyle, belgeleriyle geçtiğimiz günlerde nasıl bu işin içerisinde bulunduklarını ortaya koyduğumuzda, önce uzun bir sessizlik oldu, sonra son dönemde yaşadığımız kelimeler ve cümlelerin erozyona uğradığı gibi, yaygın uygulama istifa değil de görev affı talebi gibi böyle bir tabir kullanıldı ve yine benzer açıklamaları görüyoruz. Ben buradan bir kez daha diyorum ki bizim elimizde olan bilgilerden daha fazlası sizde var. Siz kendi içinizde bu soruşturma içerisinde bulunanların hangi görevlerde bulunduğunu, neler yaptığını gayet iyi biliyorsunuz. Buyurun siz açıklayın. Mademki siz şeffaflıktan yanasınız, mademki biz bu açıklamayı yaptıktan sonra sanki biz yapmamışız da siz kendi kendinize bu tespiti yapmışsınız gibi açıklamalar yaptınız; ‘Biz tolerans göstermeyiz. Kendi içimizde olsa da asla kapatmayız’ dediniz. O zaman kapatmayın. Bakın şu an içinizde, önemli mevkilerde bulunan insanların adları bu soruşturma dosyalarında geçmektedir. Biz bir öncekinde olduğu gibi detaylı bir şekilde inceliyoruz. Delillendirmek için çalışıyoruz. Ama bize bırakmayın, buyurun siz açıklayın. Önümüzdeki günlerde yapacağımız bir başka toplantıda, ulaştığımız isimlerle ilgili gerekli delillendirmeyi yaparsak açıklama yaparız. Ama buyurun, madem siz samimi olarak bu işin aydınlanmasını istiyorsunuz, açıklayın.

“Hayrettin Koç ismiyle ilgili çok sayıda iddia var”

Kendi adına işlemler yapanlar var. Bir başka anlayış da aracı kullananlar. Burada özellikle bir isim, son dönemde gerek bir milletvekilinin soru önergesinde gerek daha önce milletvekilimiz Deniz Yavuzyılmaz'ın açıklamasında baş harfleri geçirilerek gerekse Sayın Genel Başkanımız Özgür Özel'in YEN Parti kurulmadan, butlan kumpasıyla karşı karşıya kalmadan evvel CHP Genel Merkezi’nde açıklamış olduğu ‘Turbun Küçüğü’ başlıklı basın toplantısında ismi geçen Hayrettin Koç. Bu isimle ilgili çok yüklü miktarlarda, 200 milyon eurolar gibi işlemler yapıldığı iddialar vardır. Bu konuda birçok yerden bilgi gelmektedir. Bu iddiaların doğruluğu yanlışlığı... Basittir bu. Bir MASAK araştırma raporu yaparsınız. Bu kişinin gerçek anlamda nerede, ne kadar işlem yaptığı, hangi fonda, hangi bankada ne kadar işlem yaptığı ortaya çıkar ve bu sayede de hakikaten bir çantacılık yapıp yapmadığı tespit edilmiş olur.

Fatma Betül Sayan kaya’nın iadesi

Biz sürekli yapılan işlemleri takip ediyoruz. Açıklamamız üzerine Fatma Betül Hanım’ın rakamı kabul ederek iade ettiğine yönelik haber düştü. SPK’nın bülteninde, ‘Suç duyurusu, idari para cezasıyla diğer yaptırımlar ve tedbirler’ bölümünde kimler hakkında suç duyurularında bulunulduğu yazar. Sizin hakkınızda böyle bir suç duyurusunda bulunulduğu zaman -eğer tespit varsa bulunmak zorundasınız- siz bunu kabul ediyorsanız 6362 sayılı kanun açıktır: ‘Hakkında suç duyurusu kararı alınan şahısların Sermaye Piyasası Kanunu 107/3'üncü hükmü uyarınca etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmesi için 500 bin TL’den az olmamak üzere, elde ettiği veya elde edilmesine sebep olduğu menfaatin iki katı miktarı parayı, kurul tarafından itibaren 15 gün içinde Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın e-tahsilat hesabına açıklama yaparak yatırır’ der. Şayet bu ifade ettiğimiz şekilde kabul edildiyse ki istifa ve sonrasındaki işlemler onu gösteriyor, kanun hükmü açık. Burada kimse, kol kırılır yen içinde kalır gibi bir anlayışla hareket edemez. Diğer isimlerle ilgili hangi işlemi yaptıysanız yine Fatma Betül Hanım ile ilgili aynı işlemi yapmak durumundasınız. Biz bunu da ayrıyeten takip edeceğimizi ifade edelim. 

"Demokratik hukuk devletinde bunu ortaya çıkarmak siyasi partilere düşmez"

Eğer bir ülkede yoksulluk çok yaygınsa o ülkeleri incelediğinizde yolsuzluğun büyük boyutlarda olduğunu görürsünüz. O nedenle yoksullukla mücadeledeki en büyük engel yolsuzluktur. Bizim bunu özellikle çeyrek yüz yıllık AK Parti iktidarında öyle şeyler yaşadık, gördük ki bu memleket açısından en büyük beka meselelerinden biridir. Bu ülkedeki yolsuzluğun bitirilmesi lazım. İnsanın içi parçalanıyor. Bu ülkedeki asgari ücretlinin, emeklinin; Ankara'nın ücra köşelerindeki otel odalarında üç-dört emeklinin bir odayı paylaştığı gerçeği varken ve Anayasa Mahkemesi önünde seyyanen zam isteyen emekli polis memuru Ali Şekeroğlu daha yeni geçinemediği için canına kıydığı gerçeği ortadayken karşılaştığımız bu yolsuzluklarla ilgili istisnasız herkesin üzerine gidilmesi lazım. Bunların ortaya çıkartılması için büyük çaba sarf ediyoruz. Ancak demokratik bir hukuk devletinde bu iş siyasi partilere düşmez. Demokratik bir hukuk devletinde şeffafça yargı bunu ortaya çıkartır, ayrım yapmaksızın herkese işlem yapar.

Uluslararası anlaşmalara dikkat çekti

Büyük vurgun gerçekleştirilip küçük yatırımcının üzerine yıkılmışken burada işbirliği içerisinde davranan ve önemli kurumlarda bulunan kimseler, mesela SPK’da gerek işbirliği içerisinde olan gerek gözetim yükümlülüğünü gerçekleştirmeyen, yine Borsa İstanbul, BDDK gibi önemli kurumlarda üst düzey görevlerde bulunan, gerekli izinleri veren bu kişilerin de özellikle son beş yıllık para hareketlerinin, MASAK raporları incelemesine tabii tutulması ve HTS kayıtlarının incelenmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Yaptığımız toplantıda değerlendirdiğimiz başlıklardan biri yurt dışına kaçırılan paralarla ilgili yapılması gerekenler. MASAK raporlarına dayandırılan haberlere göre, Pusula yöneticilerinin hesaplarından İsviçre'deki bankalara yaklaşık 4 milyarın üzerinde transfer gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Tam da fonların ödeme güçlüğü içerisine girmesinden hemen önce, ‘Burası batıyor, hadi ben paramı yurtdışına götüreyim' diye. Burada yetkililerin elini çok çabuk tutması lazım. Hızlı tespit ve sonra da dondurma işlemi. Türk Ceza Kanunu’nun 282’nci maddesi suçtan gelir elde edilen mal varlığının aklanmasıyla ilgili hükmü içerir ve bu paraların yurtdışına aktarılması da bu kapsamda değerlendirilmiştir. Bugün para bulunabilir. Çünkü incelediğimizde ve yaptığımız toplantılarda çeşitli uluslararası işbirliklerinin altına imza atıldığı ve çeşitli aygıtlarla dünyada bunun örneklerinin olduğunu tespit ettik. Mesela uluslararası varlık kurtarma mekanizmaları tam bunun için kurulmuştur. MASAK'ın da elinde bulunan bir istihbarat aracı vardır: Egmont. Dünya genelinde 186 mali istihbarat birimini bir araya getiren uluslararası bir ağ. Amacı mali istihbarat birimleri arasındaki bilgi ve istihbarat paylaşımını kolaylaştırmak. Para hareketlerini incelemek değil MASAK'ın sadece yapmış olması gereken, bu tip işbirlikleri içerisinde yurtdışına giden paraların da peşine düşmek. Adalet Bakanlığı tespitlerden sonra devreye girmeli. İkinci aşama bu olmalı. Uluslararası adli yardımlaşma da bu imkan var.

“Hızlı harekete geçmek lazım. Yurt dışına kaçırılan paralar dondurulabilir”

Yabancı ülkelerden banka kayıtları, şirket belgeleri, mal varlığı bilgileri istenebiliyor. Burada bir anlaşma daha var. Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin ortak girişimi olan Star başlıklı anlaşma. Amaç yurt dışına çıkarılmış suç gelirlerinin izlenmesi, dondurulması, müsaderesi ve geri alınması konusunda ülkelere yardımcı olmakta. Uluslararası varlık kurtarma mekanizmalarında ilk hedef, parayı hemen Türkiye'ye getirmekten önce, paranın bulunduğu ülkeyle hızlıca iletişime geçip orada paranı dondurulması. Örnekleri olduğunu tespit ettik. Mesela Malezya'nın bir dosyada Endonezya'da bulunan 126 milyon değerindeki yat, bu anlaşma kapsamında yapılan girişimler sonrasında Malezya'ya iade edildi. Nijerya'nın Abaka dosyasında New Jerseyde bulunan 311 milyon dolar Nijerya'ya iade edildi. İngiltere'de bulunan 20,6 milyon dolar iade edildi. Bir başka mesele de Brezilya kaynaklı suç geliri kapsamında İsviçre'de 800 milyon dolar dondurdu ve büyük miktarlarda iadeler gerçekleşti. O nedenle hızlı harekete geçmek lazım. Paranın izini bulup varlıkların dondurulması, el konulması ve peşine delilleriyle hukuki süreci işletip bu paranın Türkiye'ye gelmesi.

“Birbirlerini ihbar edip duruyorlar”

Sürekli gelen sorulardan biri de bu bilgilerin nasıl geldiği konusu. Biz burada çok şeffaf şekilde sizlerle olan biteni paylaşmaya devam edeceğiz. İşini düzgün şekilde yapan, suç örgütünden rahatsızlık duyan ve adli makamların kendi mekanizması işlediğinde, bazı isimlerin korunmasından rahatsızlık duyan insanların bilgi paylaşımları önemli. İkincisi birbirlerini yiyorlar. Birbirlerini ihbar edip duruyorlar. Ve bu yönde çok bilgi geliyor. Bu bilgileri önemli süzgeçlerden geçiriyoruz, delillendirmek istiyoruz. Çünkü bilin ki bizim tarafımızdan bir isim dile getirildiğinde artık o birçok açıdan kontrol edilmiş, tamamen tespit edilmiş ve işlem yapılmadığı için isminin açıklanmak durumunda kalmıştır. Burada yapılması gereken ayrım yapılmadan, şeffafça işlem yapılması ve iktidar içerisinde bulunan, AK Parti Genel Merkezi’nde bulunan bakanlık yapmış, bakan yardımcılığı yapmış, milletvekilliği yapmış, üst düzey görevlerde bulunan isimlerle alakalı her türlü bilgi sizde var. Şimdi açıklayın, bize bırakmayın. ‘Biz açıklayamıyoruz ya da sizin açıkladıklarınıza işlem yapmak durumunda kalıyoruz. Diğerlerini saklıyoruz’ diyorsanız burada da gayri samimi bir duruş gösterdiğinizde açık ortaya çıkmıştır. Biz kendi tespitlerimiz durumunda önümüzdeki günlerde de böylesine büyük fon dolandırıcılığı karşısında, hem vatandaşımızın zararlarının tazmini hem onlara bir an evvel ödeme yapılması hem de bu işteki gerçek faillerin ortaya çıkarılması için bilgi paylaşımı yapmaya devam edeceğiz.”

“Kırk kere düşünüp bir kere söylüyoruz”

Emre, açıklamalarının ardından basın mesnuplarının sorularını yanıtladı. Emre, “Hayrettin Koç ismini verdiniz. Kendisi şu an AK Parti’de görev alıyor mu? Özgür Özel, bir çantacıya işaret etmişti, ‘bir bakanın çantacısı’ diye. O bakanın kim olduğunu biliyor muyuz? O isimle mi alakalı bu isim” sorusuna şu yanıtı verdi:

“Kırk kere düşünüp bir kere söylüyoruz. Çünkü söylediğimiz konuşmalar içerisinde görüyorum ki şöyle bir beklenti var: Ola ki bir yerde bir eksik söyleriz. Bir söylediğimiz yanlış çıkar. Diğer bütün söylediklerimizi zehirlemek amacıyla bunu propaganda amacıyla kullanırlar diye. O nedenle yoğun şekilde ismi telaffuz edilenlerle ilgili paylaşıyorum. Doğru değilse ‘doğru değil’ densin. Ama birden fazla kez aynı isim, farklı mecralarda, başka milletvekillerinin dile getirdiği bir ortamda soru işareti haline geliyor. Kendi adına işlem yapan var. Kendisinin yerine vekaleten çantacı kullananlar var. Bu ilişkilerin tespiti kolay bugünün Türkiye’sinde. Gelişmelere göre önümüzdeki toplantılarda yine açarız bu konuyu."

“Korunan isimler var”

Emre, “‘AK Partililer bunu biliyor, onlar açıklasın’ diyorsunuz. Onlara yönelik bir süre tanıma mı bu” sorusun karşılık şöyle konuştu:

"İsimler var. Ama bunlardan yüzde 100 emin olmadan, birkaç yerden teyit almadan açıklamama bizim temel prensip kararımız. Emin olmamız lazım önceki gibi. Bu kesinlik seviyesine geldiğinde zaten açıklarız. Ama bundan bağımsız ben iktidara, soruşturma makamlarına çağrı yapıyorum: Siz ve sizin açıklamalarınız ve sizi destekleyen medya organlarında sanki benim açıkladığım bizzat Fatma Hanım örneğinde görüldüğü gibi sanki kendileri ortaya çıkarmışcasına bir algı oluşturmaya çalışılıyor. Doğruluğu yok bunun, gerçekliği yok. Biz söylemesek asla gündeme gelmeyecekti. Madem öyle samimiyseniz bizim söylememizi beklemeyin. Bugünkü Türkiye düzeninde önümüze gelmiş bir bilginin yetkililerin önünde olmaması gibi bir şey düşünülebilir mi? Burada korunan, sakınan isimler var. Üzerine gidilmeyen isimler var. Bunlarla ilgili bilgi paylaşımları olduğu için bu açıklıkta söylüyorum. İktidar bunu anlatsın, açıklasın. Yetkililer söylesin. Fatma Betül Hanım ile ilgili biz bir açıklama yapmamış olsaydık bundan hakikaten soruşturma makamlarının, iktidar yetkililerinin hiçbir haberi olmamış mı olacaktı? Bizim açıklamamız mı şarttı? Demek ki o ana kadar korunuyordu. Böyle görmek lazım.”

AYM’nin YENİ Parti’ye tanıdığı süre

Emre, AYM’nin bugün YENİ Parti’nin isim değişikliği başvurusu için verdiği bir aylık sürenin sorulması üzerine şunları söyledi:

Çok detay bunlar. AYM bir ay içinde karar vermek durumundadır. Bunu üç aya kadar uzattığı olmuştur ama daha fazla uzattığı olmamış. Bizden bir aylık süre içerisinde savunma yapmamızı, bir cevap yazmamızı istedi. Biz elimizdeki bilirkişi raporlarını, geçmiş uygulamaları, içtihatları kapsayan, kapsamlı bir açıklama yazıp göndereceğiz. Biz arada benzerlik olmadığını düşünüyoruz, kararın öyle çıkacağını düşünüyorsunuz. Bu büyük bir mesele değil. Partinin kurumsal kimliğini, seçime girme yeterliliğini ilgilendiren bir şey değil. Öyle bir durum dahi olsa en fazla biz ismimizin başına başka bir şey koyma konusunda bir ek yapabiliriz. Büyük bir problem değil bu.

 

 

ANKA 

“Bizim elimizde olan bilgilerden daha fazlası sizde var. Buyurun siz açıklayın. Şu an içinizde, önemli mevkilerde bulunan insanların adları bu soruşturma dosyalarında geçmektedir”
Salı, Eylül 29, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
İBB davasında 89. gün
CHP Sözcüsü Sarı: Bu süreci sahipleniyoruz
Fatma Betül Sayan Kaya'nın 2,2 milyar lirayı iade ettiği iddia edildi
Type: 
SEO Title: 
YENİ Parti Sözcüsü Emre: Delillendirmeye çalıştığımız başka isimler de var
copyright Independentturkish: 

İtalya'da muhalefet, Meloni'ye karşı birleşebilecek mi?

İtalya 2027 sonbaharında yapılması beklenen genel seçime hazırlanırken muhalefetin, Başbakan Giorgia Meloni'ye karşı birleşip birleşemeyeceği sandık sonuçlarının belirleyici unsurlarından biri olacak.

Financial Times'ın analizine göre merkez sol muhalefet, Meloni'ye karşı daha geniş bir ittifak kurmaya çalışıyor. Ancak parti liderleri arasındaki rekabet, ortak başbakan adayı hakkında yaşanan anlaşmazlık ve Ukrayna meselesiyle ilgili görüş ayrılıkları ittifak görüşmelerini zorlaştırıyor.

Analize göre 1 Haziran 2018'den 13 Şubat 2021'e kadar görev yapan eski başbakan Giuseppe Conte merkez sol ittifakın liderliğine hazırlanarak Meloni'ye rakip olmayı planlıyor.

Conte, İtalya'nın dış politikasında değişikliğe gidilmesini ve Moskova'ya daha yakın bir tutum benimsenmesini savunuyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Demokratik Parti'nin (PD) başındaki Elly Schlein ise muhalefet cephesinin liderliğini kendisi üstlenmek istiyor. Partisinin kamuoyu yoklamalarındaki desteği, Conte liderliğindeki 5 Yıldız Hareketi'nin (MS5) yaklaşık iki katı seviyesinde.

Haberde, muhalefet partilerinin 2022'deki genel seçimde birleşememesinin Meloni'nin radikal sağcı ittifakının rahat bir zafer kazanmasına katkıda bulunduğuna dikkat çekiliyor.

PD'li Lia Quartapelle de muhalefetin birlikte hareket edememesi nedeniyle yönetimin radikal sağcılara kaldığını söylüyor.

Diğer yandan Meloni hükümetinin seçim yasası reformu da muhalefet üzerindeki birleşme baskısını artırıyor.

Tasarı kapsamında her iki kanatta da birinci olan ve oyların en az yüzde 42'sini alan parti veya ittifaka, Parlamento'da çalışabilir çoğunluk sağlaması amacıyla Temsilciler Meclisi'nde 70, Senato'da 35 ek sandalye verilecek. Bu orana ulaşılamaz veya Temsilciler Meclisi ve Senato'da farklı sonuçlar çıkarsa sistem tamamen nispi temsile göre işleyecek.

Meloni ve koalisyon ortakları, tasarının daha istikrarlı yönetimler oluşturulmasını sağlayacağını savunuyor.

Muhalefet partileri ise Meloni'nin seçim sistemini kökten değiştirmeye çalıştığını belirterek tasarıya tepki göstermişti.

205 sandalyeli Senato'da, 71 "hayır" oyuna karşılık, 113 "evet" oyuyla kabul edilen tasarı için nihai oylamanın ekimin ilk haftasında yapılması bekleniyor.


Independent Türkçe, Financial Times, Agenzia Nova

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Muhalefet partileri, Giorgia Meloni'yi seçim kanununu değiştirmeye çalışmakla suçluyor
Salı, Eylül 29, 2026 - 17:15
Main image: 

<p>Meloni, sandıkta elini güçlendirmek için&nbsp;gençler arasındaki desteğini artırmaya çalışıyor (Reuters)</p>

related nodes: 
İtalya lideri Giorgia Meloni, gençlerin desteğini alamıyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
İtalya'da muhalefet, Meloni'ye karşı birleşebilecek mi?
copyright Independentturkish: 

İBB davasında 89. gün

İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’ne inşa edilen yeni duruşma salonunda görülen davanın bugünkü  duruşmasında, tutuksuz yargılanan sanıklar savunma yapmaya devam ediyor. Duruşmada ilk olarak SEGBİS aracılığıyla duruşmaya katılan tutuksuz sanık Remzi Baka savunma yaptı. Ardından tutuksuz sanık Reklamcı Kerem Dal'ın savunmasına geçildi.

"Yargılandığım dört eylem ifademde sorulmadı"

Dal’ın savunmasının ardından sorgusuna geçildi. Tutuklu Medya A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve İBB Başkan Danışmanı Murat Ongun, Dal’a, "25 Eylül’de verdiğiniz ifadede burada yargılandığınız dört eylem size soruldu mu" diye sordu. Dal, "Hayır" yanıtını verdi.

Dal’ın savunması, sorgusu ve avukatının beyanlarının tamamlanmasının ardından tutuksuz sanık reklamcı Özcan Demirci savunma yaptı. Demirci, suçlamaları reddederek, beraatini talep etti.

Ongun: Altı firma da ödeme yapıyor, altınız da sizi arayan kişiyi bilmiyorsunuz

Demirci’nin sorgusunda söz alan Murat Ongun, "Sizin kaşeniz altı firma ile aynı yerden çıkıyor. Altı firma da ödeme yapıyor. Altınız da sizi arayan kişiyi bilmiyorsunuz" dedi. Demirci ise "Hangi tarihte ödeme yapıldığını bilemem" yanıtını verdi.

Ongun’un avukatı Rahşan Sertkaya da Demirci’ye, "Reklam alanında iş yapabilme beklentisiyle ödeme yaptığınızı söylüyorsunuz. İddianamede siz hiç reklam alanında olmamışsınız, hizmet alımı var. İfadeniz yanlış mı" diye sordu. Demirci, "Ben reklam alanı değil, hizmet alımı bedelleri için ödeme yaptım" dedi.

Sertkaya’nın, savcılıkta BYZAG’a yaptığı ödemeler için "Muhtemelen hakedişlerim ödendi" dediğini hatırlatarak, "Burada çok eminsiniz" diye sorması üzerine Demirci, "İlk kez savcılığa ifade verdim, bilgilerim eksikti. Bu çok normal" yanıtını verdi.

Demirci’nin ardından eski İBB Destek Hizmetleri Daire Başkanı Mansur Güneş savunma yaptı. Güneş’in savunması, sorgusu ve avukatının beyanlarının tamamlanmasının ardından sanık kürsüsüne Güngör Gürman geldi.

Gürman: Ben dış kapının mandalıyım ne bilebilirim

Murat Kapki’nin güvenlik personeli olarak çalışan ve soruşturma kapsamında etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan tutuksuz sanık Güngör Gürman’ın savunmasının ardından sorgusuna geçildi.

Kapki’nin avukatı Çağan Yazıcı’nın, "Eski emniyet personelisiniz. Gözünüze bir usulsüzlük çarptı mı" sorusuna Gürman, "Ben dış kapının mandalıyım, güvenlik görevlisiyim, ne bilebilirim" yanıtını verdi.

Tutuklu sanık Şeyhmus Sarıboğa’nın avukatı Fulya Dağ’ın, "Kanunsuz işler derken neyi kast ediyorsunuz" sorusu üzerine Gürman, "Kanunsuz işler yapılıyor şeklinde bir ifadem olmadı. Ama savcılık öyle işlediyse o da ayrı bir meseledir" dedi.

Gürman, tutuklu iş insanı Hüseyin Köksal’a ilişkin soruya yanıt verirken de savcının yanına avukatsız girdiğini söyledi. Kendisine "Kanunsuz iş yapılıyor muydu" diye sorulduğunu aktaran Gürman, "Ben Emniyet Teşkilatı’nın yetiştirmiş olduğu bir kişi olarak kanunsuz iş yapılsa orada durmazdım. Soruyu ben sadece 'arada ziyarete geliyordu, yemek yiyorlardı' diye yanıtladım. Ne konuşuyorlardı bilmiyorum" ifadelerini kullandı.

 

ANKA

Etkin pişmanlıktan yararlanan Gürman, “Kanunsuz işler yapılıyor şeklinde bir ifadem olmadı. Ama savcılık öyle işlediyse o da ayrı bir meseledir" dedi
Salı, Eylül 29, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB davasında 89. gün
copyright Independentturkish: 

Besê Hozat: Tıkır tıkır işleyen bir süreç yok, son derece ağır işliyor

KCK Yürütme Konseyi Eşbaşkanı Besê Hozat, Medya Haber Televizyonu’nda yayımlanan özel programda çözüm sürecinin geldiği aşamaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yaklaşık iki yıldır devam eden süreçte kendi hareketlerinin önemli adımlar attığını belirten Hozat, buna karşı devlet tarafından aynı ölçekte demokratik, siyasi ve hukuki adımların atılmadığını savundu. Hozat, özellikle Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un sürecin “tıkır tıkır işlediği” yönündeki açıklamasına dikkat çekti.

Çerçeve yasanın hazırlanma sürecinde “kök yasa” beklentisini dile getirdiklerini söyleyen Hozat, çıkan metnin bu beklentiyi karşılamadığını belirtti. Yasayı “eksik” ve “kendi içinde çelişkili” olarak nitelendiren Hozat, bunun Kürt sorununun demokratik çözümünün hukuki zeminini bütünüyle oluşturmadığını söyledi.

Hozat, şöyle konuştu:

Bu yasanın bütünlüklü bir yasa olması, gerçekten kök yasa rolünü oynaması, Kürt sorununun demokratik çözümünün bir nevi yolunu döşemesi, zeminini oluşturması temelinde çokça değerlendirmelerimiz, beyanlarımız oldu. Bu yasa tam elbette bu çerçevede olmadı. Bunun eleştirilerini de yaptık. Son derece böyle eksik, kendi içinde çelişkili, paradoks bir yasa. Uygulanması da bu hâliyle olduğu biçimde, düz bir biçimde uygulanması da zaten pek mümkün değil.

Hozat, yasanın Abdullah Öcalan’ın koşullarını ve sürecin siyasi-hukuki boyutunu da kapsaması gerektiğini savundu.

Her şeyden önce bu yasanın bütünlüklü derken, Önder Apo'nun fiziki özgürlüğünü, özgür yaşam, çalışma koşullarını, bir bütünen hareket yönetiminin, şu anda bu yasa kapsamı dışında tutulan tüm arkadaş yapısının, üst yönetimden tutalım tüm yapıya kadar Önderliğimiz başta olmak üzere kapsaması gerekiyordu. Bu temelde demokratik, siyasi ve hukuki adımların atılacağına dönük de bir yaklaşımın, bir iradenin ortaya konulması gerekiyordu bu yasada.

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un sürece ilişkin “tıkır tıkır işliyor” sözlerine de yanıt veren Hozat, sürecin ağır ilerlediğini savundu:

Bilemiyoruz, böyle tıkır tıkır işleyen aslında bir süreç yok. İşin gerçeği bu. Son derece ağır işleyen bir süreç, tek taraflı adımlarla işleyen bir süreç var. Şu anda devlet tarafından demokratik, siyasi ve hukuki herhangi bir adım atılmış değil. Önderliğimizin durumu ortadadır. Şimdiye kadar da tek taraflı adımlarla ağırlıkta bu süreç işledi. Bu açıktır. O açıdan sürecin işlemesi için her şeyden önce temel bir gereklilik olarak, bu sürecin temel bir ihtiyacı olarak elbette Önder Apo'nun özgür çalışma ve yaşam koşullarının oluşturulması, Önderliğimizin resmi ve fiili olarak doğrudan bu süreci yürütür durumda olması gerekiyor.

“Süreç tek taraflı gitmez”

PKK’nın fesih kongresinin ardından silahlı mücadelenin durdurulmasına yönelik adımlar atıldığını belirten Hozat, bu sürecin devamı için Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü ve çalışma koşullarının değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Hozat, farklı toplumsal kesimlerin Öcalan’la görüşebilmesinin önünün açılması gerektiğini savundu:

Önder Apo'nun ihtiyaç duyduğu her bir kesimden insanın siyasetçi olur, akademisyen olur, yazar olur, çizer olur, aydın olur, gazeteci olur, örgüt yönetimi olur, siyasi partiler olur, yapılar olur, her kesimin çok rahat bir biçimde Önder Apo'yla görüşmesi, Önderliğimizin de görüşlerini açık bir biçimde, özgür biçimde kamuoyuna yansıtması gerekiyor. Bu sürecin başarılı yürümesi bununla mümkün.

Hozat, sürecin “tıkır tıkır” işlemesinin Öcalan’ın süreci özgür biçimde yürütmesiyle mümkün olacağını ifade etti:

Tıkır tıkır işleyecekse bu tarzda işlemeli. Sürecin tıkır tıkır işlemesi Önder Apo'nun özgürce bu süreci resmi ve fiili olarak yürütmesiyle ilgili bir durum. Aksi durumda dediğim gibi çok ağır işleyen, daha çok da tek taraflı adımlarla gelişen bir süreç. Bu süreç tek taraflı gitmez, mümkün değil.

“Demokratikleşme olmadan başarı mümkün değil”

Türkiye’de anayasa tartışmalarına da değinen Hozat, Barış ve Demokratik Toplum sürecinin başarıya ulaşması için demokratikleşmenin gerekli olduğunu savundu.

Demokratikleşme olmadan Türkiye'de bu sürecin başarıya gitmesi mümkün değildir. Her şeyden önce Türkiye'nin demokratikleşmesi, demokratik, çoğulcu, özgürlükçü, eşitlikçi bir anayasaya Türkiye'nin kavuşması, yerel demokrasiyi esas alan bir demokratikleşme sürecinin Türkiye'de gelişmesi olmazsa olmaz kabilindedir bu sürecin başarısı açısından.

Hozat, yeni anayasa tartışmalarının toplumun farklı kesimlerinin katılımıyla yürütülmesi gerektiğini belirtti:

Sivil toplum örgütleridir, toplumun örgütlü tüm yapılarıdır, siyasi partilerdir, toplumun çeşitli örgütlü kesimleridir, demokratik kesimlerdir, kadınlardır, çevre örgütleridir. Tüm bu dinamiklerin, örgütlü demokratik yapıların da bu demokratik anayasa yapım sürecine katılması gerekiyor.

Kürt sorununun yalnızca silahsızlanma başlığı üzerinden ele alınmasını da eleştiren Hozat, sorunun siyasi ve toplumsal boyutlarının tartışılması gerektiğini söyledi:

Bu işin nedenleri tartışılmadan, yerel demokrasi tartışılmadan, Türkiye'nin demokratikleşmesi tartışılmadan, sadece böyle silahlara endekslenmiş, indirgenmiş bir tartışma, son derece sığ, dar, çözüm üretmeyen bir tartışma oluyor. Bunun da artık gelinen aşamada giderilmesi ve aşılması gerekiyor.

Öcalan’ın yer aldığı belirtilen alt kurul tartışmasına ilişkin de konuşan Hozat, Öcalan’ın bu kurulun sıradan bir üyesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.

Önderliğimiz alt kurulda rol almıyor. Bildiğimiz kadarıyla bu bir algıdır. Böyle bir algı yaratılıyor. Önderliğimiz Barış ve Demokratik Toplum sürecinin koordinatörüdür. İlla da koordinatör diyeceksek, Önderliğimiz Barış ve Demokratik Toplum sürecinin koordinatörüdür.

Hozat, Öcalan’ın yaklaşık iki yıldır süreci fiilen yönettiğini ve bu rolün hukuki bir statüye kavuşturulması gerektiğini söyledi:

İki yıldır zaten bu koordinatörlüğü yapıyor. Fiili olarak Önderliğimiz yaklaşık iki yıldır 27 Şubat çağrısından bu yana Barış ve Demokratik Toplum sürecinin koordinatörlüğünü yapıyor. Liderliğini, önderliğini yapıyor. Yöneticiliğini yapıyor. Şimdi bu fiili olarak yürüttüğü bu çalışmanın bir hukuki çerçeveye, resmi bir çerçeve, prosedüre, statüye kavuşturulması gerekiyor.

“Demokrasi güçlerinin kaygılarını anlaşılır buluyorum”

Süreç konusunda farklı sol ve demokratik çevrelerden gelen eleştirileri de değerlendiren Hozat, devletin henüz demokratik adımlar atmamasının kaygılara neden olduğunu söyledi.

Ben demokrasi güçlerinin, sol sosyalist hareketlerin, Türkiye'deki demokrasi güçlerinin ve özellikle çeşitli eleştirilerini, kaygılarını, endişelerini anlaşılır buluyorum bir noktaya kadar. Şimdiye kadar devlet herhangi bir demokratik adım atmadı. Toplum üzerinde, demokrasi güçleri üzerinde, muhalefet üzerinde iktidarın hâlen çok yoğun bir tazyiki ve saldırıları var.

Hozat, bu durumun süreç konusunda güvensizlik ve kaygıya yol açtığını belirtti:

Demokrasinin olmadığı bir yerde, bu sürecin ne kadar başarılı yürüyeceği, yürütüleceği çok ciddi kaygı ve endişe konusu oluyor. Demokrasi güçlerinin, sol sosyalist hareketlerin bu konudaki endişe ve kaygıları yerindedir. Aynısını biz de taşıyoruz.

Buna karşın bazı çevrelerin Kürt hareketi ile AK Parti arasında anlaşma olduğu yönündeki değerlendirmelerini eleştiren Hozat, bu yorumların hareketin geçmişini görmezden geldiğini savundu.

AKP'nin de hesapları var, seçim hesabı var, şu hesabı var, bu iktidar hesabı var. Bu süreci de bu temelde kullanacak. Bu zaten Önderliği hiç tanımamaktır. Bu tür böyle gerçekten düşüncelere gitmek, bu tarzda kaygılar yaşamak, Önderliği tanımamaktır hiç, Özgürlük Hareketi’ni tanımamaktır.

“Farklı mücadeleler ortaklaşmalı”

Aydınlar, yazarlar ve siyasetçilerin başlattığı “Bin Bir İmza” kampanyasını da değerlendiren Hozat, girişimin daha geniş toplumsal mücadelelerle birleşmesi gerektiğini söyledi.

Mesela bu çok gerçekten anlamlı ve değerli bir eylem. Bunu daha da büyütmek, yaygınlaştırmak gerekiyor. Türkiye'nin temel çıkmazı nedir? Türkiye'de birçok yapı kendi kulvarından mücadele yürütüyor. Mücadele bir yerde birleşmiyor, ortaklaşmıyor, bir sinerjiye dönüşmüyor. Bu nehirler birleşse, bu mücadele dinamikleri bir araya gelse, ortak bir mücadele, birleşik bir mücadeleye dönüşse, bu Türkiye'de çok güçlü bir demokrasi hareketini ortaya çıkaracak, çok güçlü bir demokrasi dinamiğini ortaya çıkaracak ve bu süreci de güçlü bir sahiplenmeyi ortaya çıkaracak, yaratacak.

Rojava: Demokratik entegrasyon ancak demokratik bir devletle mümkün

Rojava’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerinde ise Hozat, Suriye’deki yönetimin demokratik entegrasyon için gerekli zemini oluşturmadığını savundu.

Suriye'de demokratik bir devletten, bir hükümetten, yönetimden bahsetmek zaten hiç mümkün değil. Merkeziyetçi, tekçi, faşist bir sistem var şu anda Şam'da. Merkeziyetçi, faşist bir sisteme, demokratik bir entegrasyon da zaten pek mümkün olmuyor.

Hozat, demokratik entegrasyonun yalnızca yönetim yapılarının Şam’a devredilmesi anlamına gelmeyeceğini belirtti:

Demokratik entegrasyon ancak demokratik bir devletle mümkündür. Demokratik bir devlet, demokratik bir cumhuriyet olmadan demokratik bir entegrasyon sağlanamaz. Demokratik entegrasyon nedir? Demokratik entegrasyon, yerel demokrasinin, öz yönetimin, demokratik özerkliğin devlet tarafından kabulü demektir.

Anadil konusunda yaşanan tartışmaların da Suriye’deki yönetim anlayışıyla bağlantılı olduğunu savunan Hozat, Rojava’da Kürtçenin eğitimde daha geniş kullanılması gerektiğini ifade etti.

Şimdi Rojava 14 yıldır demokratik özerklikle yönetiliyor. Demokratik ulus paradigması orada beden kazandı. 14 yıldır Rojava'da, genel Kuzey-Doğu Suriye'de halklar birlikte demokratik özgür bir biçimde bir arada yaşadı. Her halk, Kürtler de başta olmak üzere kendi anadilinde eğitim gördü.

Hozat, anadilde eğitimin sınırlı bir seçmeli derse indirgenmesini eleştirerek şöyle konuştu:

Haftada 3 saat seçmeli ders olarak kimse Kürtçe eğitim göremez, bunu kabul edemez. Zaten kabul etmediklerini ifade ediyorlar. Her gün çocuklar, gençler, yaşlılar, tüm Rojava halkı 7'den 70'e ayaktadır. Çok ciddi protestolar gelişiyor.

İran: “Ya demokratik adımlar atacak ya da çözülecek”

İran’daki gelişmelere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Hozat, Jin Jiyan Azadî protestolarının toplumda kalıcı bir değişim yarattığını savundu.

Toplumda demokrasi, özgürlük, eşitlik, adalet talepleri çok çok artmış durumdadır. İran gözünü buna kapatırsa, kulaklarını buna kapatırsa, görmezden gelirse, duymazdan gelirse bir bütünen kaybeder. Zaten dış bir müdahaleyle de karşı karşıya, içte de bu kadar ciddi bir rahatsızlık söz konusu.

İran yönetiminin meşruiyetini kaybettiğini savunan Hozat, yönetimin önünde iki seçenek bulunduğunu belirtti:

O açıdan da önünde iki seçenek var elbette. Ya çok ciddi reformlara gider, demokratik adımlar atar. İran demokratikleşerek toplumun, bir bütünen kadınların taleplerine cevap vererek bu süreci atlatır, aşar. Ya da çözülür. Başka bir yol, seçenek önünde yoktur. Böyle idam politikalarıyla bu toplum sindirilemez. Gerçekten bunu görmeyen iktidar kördür. Sağırdır, anlaşılmaz bir şeydir gerçekten. Bu daha fazla öfkeyi biriktiriyor. Daha fazla direnci biliyor.

Hozat, İran’daki farklı demokratik kesimlerin ortaklaşmasının önemli olduğunu belirterek, idam karşıtı mücadelenin de daha geniş bir toplumsal zemine taşınması gerektiğini söyledi.

 

Independent Türkçe

KCK Yürütme Konseyi Eşbaşkanı Besê Hozat, barış sürecinin yaklaşık iki yıldır “tek taraflı adımlarla” ilerlediğini savundu
Salı, Eylül 29, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANF</p>

Type: 
SEO Title: 
Besê Hozat: Tıkır tıkır işleyen bir süreç yok, son derece ağır işliyor
copyright Independentturkish: 

Arjantin'den Falkland tehdidi: "İki hafta süre tanıyoruz"

Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Britanya Denizaşırı Toprakları'nın parçası olan Falkland Adaları açıklarındaki petrol faaliyetlerinin sonlandırılmaması halinde Birleşik Krallık (BK) yönetimine karşı hukuki süreç başlatma tehdidi savurdu.

Milei, dünkü sosyal medya paylaşımında, Falkland açıklarındaki Sea Lion petrol projesini hedef aldı.

55 yaşındaki lider, İsrailli ve Britanyalı şirketlerin ortak girişimiyle yürütülen projenin "Arjantin'in kaynaklarını yağmaladığını" savundu.

Projenin durdurulması için iki hafta süre tanındığını bildirerek, bunun gerçekleşmemesi halinde Arjantin Dışişleri Bakanlığı'na "uluslararası tahkim sürecini başlatma talimatı verdiğini" ifade etti.

Bu kapsamda bölgedeki "yasadışı faaliyetlerin ve kaynak sömürüsünün" sona ermemesi durumunda Arjantin'in konuyu Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi'ne taşıyacağı uyarısında bulundu. 

Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin uygulanmasından sorumlu olan mahkeme, merkezi Hamburg'da bulunan bağımsız bir yargı organı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Milei'nin sosyal medya gönderisi, New York'ta geçen hafta düzenlenen Birleşmiş Milletler'in 81. Genel Kurul'unda Falkland meselesiyle ilgili yaptığı açıklamanın ardından geldi.

Arjantin lideri, adaları üzerindeki hak iddialarını yineleyerek BM'yi konuyla ilgili harekete geçmemekle suçlamıştı. Ayrıca BM'nin "iyi niyetli bürokrat kılığına girmiş kibirli parazitlere hizmet eden işe yaramaz bir örgüt" haline geldiğini savunmuştu.

Milei, adaların açıklarında petrol faaliyetleri yürüten şirketlere yaptırım uygulanmasının planlandığını 4 Eylül'de duyurmuş, 17 Eylül'de de Arjantin Ulusal Kongresi'ne bununla ilgili yasa tasarısı sunmuştu.

BK Dışişleri Bakanı Ed Miliband ise 4 Eylül'deki sosyal medya paylaşımında "Birleşik Krallık'ın Falkland Adaları konusundaki tutumu sarsılmazdır. Adalar İngiliz toprağıdır ve öyle kalacaktır" ifadelerini kullanmıştı.

2026 FIFA Dünya Kupası'nda açılan Falkland Adaları pankartının ardından Arjantin ve Birleşik Krallık arasında diplomatik gerginlik yaşanmıştı.

15 Temmuz'da oynanan yarı final müsabakasında İngiltere'yi 2-1 mağlup ederek finale yükselen Arjantin'in oyuncuları, sahada galibiyeti kutlarken "Falkland Adaları Arjantin'indir" ("Las Malvinas son Argentinas") yazılı pankart açmıştı.

Arjantin'in "Las Malvinas" adını verdiği adalar üzerindeki hak iddiasını savunanlar da Falkland Adaları yerine bu ifadeyi kullanıyor.

BK Başbakanlığı ise olayla ilgili soruşturma başlatılması çağrısında bulunmuş, "Dünya Kupası bizim olmayabilir ama Falkland Adaları kesinlikle bizimdir" açıklamasını yapmıştı.


Independent Türkçe, BBC, Guardian

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Arjantin lideri Javier Milei'nin Falkland meselesini tekrar gündeme taşımasıyla ABD Başkanı Donald Trump da ülkesinin adalara ilişkin tutumunu yeniden değerlendireceğini söylemişti
Salı, Eylül 29, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>1982'de Arjantin ve Birleşik Krallık arasındaki Falkland Savaşı'nda 649 Arjantinli asker, 255 Britanyalı asker ve üç ada sakini hayatını kaybetmişti (AFP)</p>

related nodes: 
Arjantinli Falkland gazileri, Javier Milei'ye kızgın
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Arjantin'den Falkland tehdidi: "İki hafta süre tanıyoruz"
copyright Independentturkish: 

İsveç ve Finlandiya ilk kez birlikte havalandı: NATO'nun yeni kuzey cephesi nasıl oluşuyor?

24 Eylül'de Finlandiya Körfezi üzerinde sıradan görünen bir askerî hareketlilik yaşandı. Rusya'ya ait bir Tu-134 nakliye uçağına MiG-31 ve Su-30 savaş uçakları eşlik ediyordu ve uçaklar uluslararası hava sahasındaydı. Finlandiya F/A-18 Hornet'leri havalandı, ardından İsveç'in JAS 39 Gripen'leri de göreve katıldı.

Olay ertesi gün duyurulduğunda dikkat çeken, Rus uçaklarının orada bulunmasından çok daha önemli bir ayrıntıydı. Baltık semalarında yıllardır benzer temaslar yaşanıyor. Bu kez Finlandiya ile İsveç ilk defa ortak bir operasyonel tanımlama görevi yürüttü ve iki ülkenin savaş uçakları aynı Rus grubunu birlikte takip etti.

Görevi Finlandiya Hava Kuvvetleri yönetti. İsveç ve Finlandiya jetleri ise giderek aynı alarm düzeninin parçaları gibi hareket etti. Bu yüzden 24 Eylül'de yaşananları birkaç savaş uçağının havada karşılaşması gibi görmemek gerekiyor.
Finlandiya'nın 2023'te, İsveç'in 2024'te NATO'ya katılması haritadaki iki rengi değiştirmişti. Şimdi o değişimin sahada nasıl çalıştığını görmeye başlıyoruz.


İki tarafsız ülkenin kısa sürede değişen hesabı

Finlandiya ile İsveç'in NATO'ya katılımı bir gecede ortaya çıkmadı. İki ülke onlarca yıl askerî bağlantısızlık politikası izledi, NATO'yla yakın çalıştı ve ortak tatbikatlara katıldı. Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı saldırısı ise Helsinki ve Stockholm'de güvenlik hesaplarını kökten değiştirdi.

Finlandiya 4 Nisan 2023'te NATO'nun 31'inci üyesi oldu. İsveç de 7 Mart 2024'te ittifaka katıldı. Finlandiya açısından bunun çok somut bir anlamı vardı. Ülkenin Rusya'yla yaklaşık 1.340 kilometrelik kara sınırı artık NATO-Rusya sınırının parçasıydı.

İsveç'in üyeliği ise Baltık Denizi'nin askerî coğrafyasını değiştirdi. Haritaya baktığınızda nedenini görmek kolay. Norveç, Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya, Almanya ve Danimarka zaten NATO üyesi. İsveç'in gelişiyle Baltık kıyılarında ittifak dışında kalan ana aktör Rusya oldu.

Bunun en kritik noktalarından biri Rusya'nın Kaliningrad bölgesi. Bir diğeri ise İsveç'in Baltık Denizi'nin ortasında bulunan Gotland Adası.

İsveç'in üyeliği Gotland gibi daha önce ulusal savunma açısından öne çıkan noktaları da ittifak planlamasının içine taşıdı. Baltık'ın ortasındaki ada, hava ve deniz trafiğini izlemek açısından önemli bir konumda. Haziran 2024'te bir Rus Su-24 uçağının Gotland'ın doğusunda İsveç hava sahasını kısa süreyle ihlal etmesi üzerine Gripen'ler havalanmıştı.

Burada "Baltık artık NATO gölü oldu" gibi sık kullanılan ifadeler meseleyi fazla kolaylaştırıyor. Rusya Kaliningrad'da önemli askerî kapasite bulunduruyor, Baltık Filosu bölgede faaliyet gösteriyor ve St. Petersburg'a açılan Finlandiya Körfezi Moskova açısından stratejik önem taşıyor.

Dolayısıyla Baltık, NATO açısından daha bütünleşik bir alana dönüşürken, karşılıklı askerî temasların yoğunlaşabileceği daha sıkışık bir coğrafyaya da dönüşüyor.

24 Eylül'deki uçuş da tam olarak bu yeni coğrafyanın içinde gerçekleşti.


Alarm artık ortak çalıyor

İsveç ile Finlandiya'nın ortak havalanması aslında ağustos sonunda alınan kararların ilk görünür sonuçlarından biri. İki ülke hava sahasının gözetimi ve toprak bütünlüğünün korunması konusunda iş birliğini derinleştirme kararı aldı. Yeni düzen, hızlı reaksiyon uçaklarının gerektiğinde diğer ülkenin üslerinden görev yapabilmesine ve ortak tanımlama operasyonları yürütmesine imkân veriyor.

Bu aslında teknik bir ayrıntı gibi duruyor. Lakin hava savunmasında dakikalar bazen kilometrelerden daha önemlidir. Bir radar şüpheli bir uçuş tespit ettiğinde, hangi ülkenin uçağının daha yakın olduğu, hangi üssün daha hızlı tepki verebildiği ve bilgiyi kimin işlediği sonucu doğrudan etkiliyor.

Stockholm ile Helsinki'nin birbirine yardım etmesi artık uzun diplomatik görüşmeler gerektiren istisnai bir durum olmaktan çıkıyor. İki ülkenin hesabı kabaca şöyle okunabilir:

Tehdit aynı hava sahasının çevresinde hareket ediyorsa cevabı da ayrı ayrı kurmanın anlamı azalıyor.


NATO açısından daha büyük değişim burada. İttifak Baltık hava sahasını 2004'ten beri Estonya, Letonya ve Litvanya için yürüttüğü Baltic Air Policing göreviyle koruyor. Şimdi kuzeyde Finlandiya ve İsveç'in kendi güçlü hava kuvvetleri de bu sistemle daha derin biçimde birleşiyor.

Norveç ve Danimarka eklendiğinde Kuzey Avrupa'da birbirini tamamlayabilen geniş bir hava gücü ortaya çıkıyor. Bu fikir de yeni sayılmaz. Dört İskandinav ülkesi birkaç yıl önce hava kuvvetlerini daha sıkı biçimde birleştirme sürecine girmişti ve toplam savaş uçağı kapasitesi yaklaşık 250 uçağa ulaşıyordu.

Bu yakınlaşma tatbikatlarda da görülüyor. 2026 yılı haziran ayındaki Ramstein Flag uçuşlarında 18 NATO ülkesinden 200'den fazla hava aracı farklı noktalarda görev yaptı. İsveç ve Finlandiya ana ev sahibi ülkeler arasındaydı. Eylül sonundaki ortak önleme uçuşu bu nedenle hazırlıksız ortaya çıkmış bir refleks sayılmaz. Yıllardır kurulan birlikte çalışabilirliğin gerçek bir alarm anında kullanılması anlamına geliyor.


Kaliningrad'dan Arktik'e uzanan hat

Baltık'taki değişimin diğer tarafı Kaliningrad. Rusya'nın Litvanya ile Polonya arasında kalan bu bölgesi ana Rus topraklarından kopuk durumda. Kaliningrad'ın hemen güneydoğusunda ise Polonya ile Litvanya arasındaki dar Suwalki hattı bulunuyor.

Bu bölge yıllardır NATO'nun kuzeydoğu güvenliği açısından hassas kabul ediliyor. Çünkü Baltık ülkelerinin kara yoluyla Avrupa'nın geri kalanına bağlantısı burada daralıyor. Finlandiya ve İsveç'in NATO üyeliği bu sorunu ortadan kaldırmadı ancak Baltık ülkelerine hava ve deniz üzerinden ulaşabilecek seçenekleri artırdı.

Bölgedeki güvenlik düşüncesinin nasıl değiştiğini görmek için askerî üslere bakmaya da gerek yok. Litvanya, Kaliningrad yakınlarında Batı Avrupa elektrik sistemine bağlantının parçası olacak yeni bir trafo merkezini patlayıcı taşıyan insansız hava araçlarına ve sabotaja karşı güçlendiriyor. Enerji altyapısı bile artık savunma planlamasının bir parçası hâline geliyor.

Moskova açısından aynı harita ters yönden okunuyor. Rusya, Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya katılmasını kendi güvenlik çevresinin daralması olarak değerlendiriyor. İsveç'in üyeliği tamamlanırken Rusya Dışişleri Bakanlığı askerî ve teknik karşı adımlar atılabileceğini söylemişti.

Ağustos ayında Sergey Lavrov da NATO'nun Arktik'te artan faaliyetlerini Rusya'nın güvenliğine doğrudan bir tehdit olarak niteledi ve bölgede yaşanabilecek olayların daha geniş bir çatışmaya dönüşme riskinden söz etti. Moskova daha önce de NATO'nun kendisine yönelik tehdit oluşturduğu değerlendirmesine karşı çıktığını ve kendi tedbirlerini ittifakın genişlemesine verilen bir cevap olarak gördüğünü açıkladı.

Burada iki tarafın kullandığı dil birbirine ilginç şekilde benziyor. NATO ülkeleri, yeni konuşlanmaları ve ortak devriyeleri savunma ile caydırıcılık üzerinden açıklıyor. Moskova ise kendi askerî tedbirlerini NATO'nun genişlemesine yanıt olarak sunuyor.

Sonuçta her iki taraf da attığı adımı karşı tarafın önceki hamlesiyle gerekçelendiriyor. Baltık ve Arktik'teki güvenlik ikilemi de böyle büyüyor. Bir taraf kendisini daha güvende hissetmek için kapasite artırdığında, karşı taraf aynı hareketi yeni bir tehdit olarak okuyabiliyor.

Üstelik kuzey hattı Baltık'ta bitmiyor. Arktik'in sekiz devletinden yedisi bugün NATO üyesi. Rusya bu grubun dışında kalan tek Arktik ülkesi ve Kuzey Filosu, nükleer denizaltıları ile bölgedeki üsleri Moskova'nın stratejik kapasitesinde önemli yer tutuyor.

NATO da 2026 yılında Arctic Sentry faaliyetini başlattı ve Finlandiya'da çok uluslu kara kuvvetleri konuşlandırmaya başladı. İttifak, Baltık ile Yüksek Kuzey'i birbirinden kopuk iki alan gibi ele almak yerine kuzey güvenliğini daha bütünleşik bir biçimde yönetmeye çalışıyor. İsveç burada coğrafi bir köprü, Finlandiya ise Rusya sınırındaki doğrudan temas noktalarından biri hâline geliyor.

Bunun sonucu Rusya ile NATO arasında kaçınılmaz bir çatışma anlamına gelmiyor elbette. 24 Eylül'deki Rus uçakları uluslararası hava sahasındaydı ve İsveç-Finlandiya uçuşunun amacı onları teşhis etmekti.

Buradaki detay oldukça önemli. Zira savaş uçaklarının birbirine yaklaştığı, radarların sürekli çalıştığı ve alarm sürelerinin kısaldığı bir ortamda yanlış hesaplama ihtimali de güvenlik tartışmasının parçası. Caydırıcılık güçlenirken iletişim kanallarının işlemesi bu nedenle değer kazanıyor.


Harita değişti, şimdi sistem değişiyor

Finlandiya ile İsveç NATO'ya katıldığında en kolay görülen değişim haritadaydı. Rusya'nın kuzeybatısında NATO toprakları uzadı, Baltık'taki ittifak coğrafyası genişledi ve Arktik'te yedi NATO ülkesi yan yana geldi. Üç yıl sonra daha sessiz ama belki de daha kalıcı bir dönüşüm sahada görülüyor.

Ortak üs kullanımı, hava gözetimi, tatbikatlar ve hızlı reaksiyon görevleri iki ülkenin kuvvetlerini birbirine yaklaştırıyor. Bunun Moskova açısından anlamı da açık. Rus askerî uçakları Finlandiya Körfezi'nde uçtuğunda karşılarında giderek birbirine bağlanan bir İsveç-Finlandiya hava savunma düzeni buluyor.

24 Eylül'de gökyüzünde büyük bir kriz yaşanmadı. Ateş açılmadı, hava sahası ihlali açıklanmadı ve uçaklar görevlerini tamamladı. Yine de o birkaç dakikalık temas Kuzey Avrupa'nın son dört yılda ne kadar değiştiğini gösterdi.

Finlandiya'nın Hornet'i ile İsveç'in Gripen'i ilk kez aynı Rus uçak grubunun yanına birlikte gitti. NATO'nun kuzeyindeki dönüşümü anlamak için bazen bundan daha büyük bir olay gerekmiyor.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Göktuğ Çalışkan Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 29, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Finlandiya'ya ait F/A-18 Hornet, 24 Eylül'de Finlandiya Körfezi üzerinde Rus askerî uçaklarını takip ederken / Fotoğraf: Finlandiya Hava Kuvvetleri</p>

Type: 
SEO Title: 
İsveç ve Finlandiya ilk kez birlikte havalandı: NATO'nun yeni kuzey cephesi nasıl oluşuyor?
copyright Independentturkish: 

Stallone'dan kendisini anlatan filme ilk tepki: "Daha ölmedim ki!"

Sylvester Stallone, Rocky'nin yapım sürecini anlatan biyografi filmi Ben, Rocky (I Play Rocky) hakkında konuştu.

Dünya prömiyerini Toronto Uluslararası Film Festivali'nde yapan film, 1976 yapımı Rocky'nin zorlu çekim sürecini ve genç Stallone'un projeyi hayata geçirme mücadelesini anlatıyor. Stallone'un gençliğini Anthony Ippolito canlandırıyor.

Yeni anı kitabı The Steps'in tanıtımı için katıldığı bir etkinlikte konuşan Stallone, projeyi ilk duyduğunda ne hissedeceğini bilemediğini söyledi:

Açıkçası başta biraz kararsız kaldım. 'Daha ölmedim ki, biraz acele etmiyor muyuz?' diye düşündüm. Ama sonra Ippolito'nun bir videosunu izledim. Bazı açılardan bakınca ilk anda onu kendim sandım ve kızıma 'Bu gerçekten inanılmaz' dedim.

Peter Farrelly'nin yönettiği filmin yaratıcı sürecine karışmadığını vurgulayan aktör, "Sadece arkama yaslanıp izleyeceğimi söyledim. Genç oyuncuyla konuştum ve 'Bir sorun olursa buradayım' dedim. Hepsi bu. Her şeyi kendi başlarına başardılar" dedi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Stallone, Ippolito'nun performansı hakkında da "Gerçekten böyle mi konuşuyorum? Şimdi anladım" diye espri yaptı.

Filmlerini izlemenin kendisi için her zaman zor olduğunu belirten Stallone, 1990 yapımı Rocky V hakkında da özeleştiride bulundu. Yapımı "yüz karası" diye nitelendiren aktör, Amazon'u filmi yeniden kurgulamak için ikna etmeye çalıştığını söyledi:

O filmde işi savsakladığımı bilmek beni çok rahatsız ediyor. Kendim yönetmeli ve seyirciye şirin görünmeye çalışmaktan kaçınmalıydım. Yeniden kurgulamama izin verirlerse ortaya muhteşem bir film çıkmayacak ama en azından kabul edilebilir hale gelecek.

Stallone, kariyerine bugün başlasaydı Hollywood'un zirvesine çıkamayacağını düşündüğünü de söyledi. Sinema sektöründeki anlayışın ve aksiyon türünün çok değiştiğini vurguladı:

Baba'yı (The Godfather) bugün çekmeye çalışsanız oyuncu kadrosunu bile oluşturamazsınız. Filmi eşsiz kılan, o dönemin toplumsal iklimi, dokusu ve etnik yapısıydı. Günümüzdeki uyarlamalarda ve yeniden çekimlerde göz ardı edilen de tam olarak bu.

Peter Farrelly: "Stallone filme bayıldı"

Öte yandan Ben, Rocky'nin yönetmeni Peter Farrelly, festival sırasında Entertainment Weekly'ye verdiği röportajda Stallone'un filmi izlediğini ve çok beğendiğini söyledi.

Farrelly, Stallone'un filmi evinde tek başına izlemesinden başlangıçta endişe duyduğunu ancak oyuncunun filmi çok beğendiğini söyledi:

Açıkçası biraz gergindim çünkü bu, kalabalık bir seyirci topluluğuyla izlendiğinde etkisini daha güçlü hissettiren bir film. Ama izler izlemez beni arayıp filme bayıldığını söyledi.


Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Entertainment Weekly

Derleyen: Nazlı Erdol

"Gerçekten böyle mi konuşuyorum?"
Salı, Eylül 29, 2026 - 10:45
Main image: 

<p>1977'de üç Oscar kazanan Rocky'nin yapım hikayesini konu alan Ben, Rocky'nin başrolünde The Offer adlı mini diziyle tanınan 27 yaşındaki Anthony Ippolito var (Amazon)</p>

related nodes: 
Rambo efsanesi yeniden başlıyor: Stallone imzayı attı
Sylvester Stallone'un yeni filmi sıfır puan aldı
Oscarlı isim, Rocky'nin yapım aşamasını anlatan filmi yönetecek
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Stallone'dan kendisini anlatan filme ilk tepki: "Daha ölmedim ki!"
copyright Independentturkish: 

Kılıçdaroğlu'nun "suçu ve suçluyu övme" suçundan yargılandığı davaya devam edildi

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun, zincirleme şekilde "suçu ve suçluyu övme" suçundan yargılanmasına devam edildi.

Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmaya sanık Kılıçdaroğlu katılmazken, avukatı salonda hazır bulundu.

Mahkeme heyeti başkanı, dava dosyasına gelen evrakı okuduktan sonra sanık avukatına söz verdi.

Avukat, müvekkilinin yoğun siyasi programı gerekçesiyle duruşmaya katılamadığını bildirerek, müvekkilinin üzerine atılı suçun unsurlarının oluşmadığını ve ifadelerinin siyasi kapsamda eleştirel nitelikte olduğunu savundu.

Görüşü sorulan Cumhuriyet savcısı da eksik hususların giderilmesini talep etti.

Beyanların ardından ara kararını açıklayan mahkeme heyeti, sanık Kılıçdaroğlu'nun mazeretini kabul ederek, bir sonraki celse huzurda hazır edilmesine hükmetti.

Duruşma, 19 Kasım'a ertelendi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

 İddianameden

İddianamede yer verilen MHP Genel Başkan Yardımcıları Feti Yıldız, İzzet Ulvi Yönter ve İsmail Faruk Aksu'nun şikayet dilekçesinde, Kılıçdaroğlu'nun İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi'nde "PKK terör örgütü propagandası yapmak" suçundan yargılanan ve 4 yıl 8 ay hapis cezası kesinleşen Selahattin Demirtaş'ı işlediği sabit olan suçlardan dolayı övdüğü savunuldu.

Kılıçdaroğlu'nun 21 Ekim 2014'te İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Kulübü söyleşisinde "YPG bizim için terör örgütü değildir. YPG, kendi vatanını kurtarmak için örgütlenmiş bir oluşumdur." dediği aktarılan dilekçede, "Kılıçdaroğlu, bu açıklamasıyla, YPG'yi bağımsızlık ve özgürlük savaşçıları olarak gördüğünü açıkça beyan etmiştir." ifadelerine yer verildi.

Şikayet dilekçesinde, Kılıçdaroğlu'nun, 2016-2019 yıllarındaki sosyal medya paylaşımları ve konuşmalarında FETÖ ve PKK terör örgütleri mensuplarını övdüğü ileri sürüldü.

İddianamede, Kılıçdaroğlu'nun avukatı Celal Çelik'in savunma dilekçesi de yer aldı.

Bu dilekçede, Kılıçdaroğlu hakkındaki soruşturmaya konu edilen beyanlarının, kişisel görüş çerçevesinde yapılmış siyasi değerlendirme mahiyetinde olduğu öne sürüldü ve bu nedenle şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi talep edildi.

İddianamede, "Şüphelinin beyanlarının kamu düzenini bozmaya elverişli boyutta olması, toplumun dirlik ve düzeni açısından açık, yakın ve somut bir tehlike hali yaratacak koşullarda bulunması nedeniyle atılı zincirleme şekilde suçu ve suçluyu övme suçunun unsurları itibarıyla oluştuğu anlaşılmıştır." değerlendirmesine yer verilerek, Kılıçdaroğlu'nun "zincirleme şekilde suçu ve suçluyu övme" suçundan cezalandırılması isteniyor.

 

AA

Mahkeme, Kılıçdaroğlu'nun bir sonraki celse huzurda hazır edilmesine karar verdi
Salı, Eylül 29, 2026 - 10:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
İran: Katarlı arabuluculara önerilerimizi ilettik, ABD'nin yanıtını bekliyoruz
Hakemler soruşturmasında MHK Başkanı dahil 7 gözaltı
Yahşihan soruşturması: İki eski başkan dahil 15 tutuklama
Type: 
SEO Title: 
Kılıçdaroğlu'nun "suçu ve suçluyu övme" suçundan yargılandığı davaya devam edildi
copyright Independentturkish: 

Latin Amerika'yı anlama kılavuzu (I): Che'nin Motosiklet Günlükleri

Yolda olmak, en yalın hâliyle bizleri belirli bir başlangıç noktasından hedeflenen bir varış noktasına götüren mekânsal bir yer değiştirme hareketi gibi gözükse de gerçekte bundan çok daha derin anlamlar taşıyan mistik bir tecrübedir. Zira insan, yola çıktığı andan eve döndüğü ana kadar yalnızca şehirleri, nehirleri ve bilmediği denizleri aşmakla kalmaz; aynı zamanda kendi benliğinin dehlizlerinde de dolaşır. Kendini bulmak ile kaybolmak arasında bir sarkaç misali gidip gelen yolcunun, uzun günün sonunda Kafka romanlarını andıran bir tür metamorfoz geçirmesi de yolculuk eyleminin en can alıcı noktasıdır. İşte tam da bu noktada, bu haftaki yazımda 20'nci yüzyılın en büyük devrimcilerinden biri olan Ernesto Che Guevara’nın öğrencilik yıllarında gerçekleştirdiği Güney Amerika seyahatini ve meşhur Latin Amerika yolculuğu sırasında yaşadığı başkalaşımı kaleme aldığı Motosiklet Günlükleri adlı kitabını olabilecek en sade biçimde ele almaya çalışacağım. Öyleyse başlayabiliriz.


Bölüm 1: Motosiklet Günlükleri

Hatırlanacağı üzere Ernesto Che Guevara ile yakın arkadaşı Alberto Granado, Aralık 1951’de Buenos Aires’ten yola çıkarak Güney Amerika’yı gezmeye karar verirler. Che ve Alberto, "La Poderosa II", yani "Kudretli II" adını verdikleri "antika" motosikletleriyle gerçekleştirdikleri yolculuğun ilk bölümünde, Latin Amerika’nın yapısal krizlerine eleştirel bir perspektiften bakan devrimci ruhlar olmaktan ziyade, gezdikleri yerleri "çocuksu" bir heyecanla tüketen iki maceracı kafadar konumundadırlar. Ancak bu "çocuksu ruh hâli" emektar motosikletlerinin arızalanmasıyla birlikte ortadan kaybolmaya başlar. Kilometrelerce yürümek, beş parasız kalmak ve kimi geceler başlarını sokacak bir yer dahi bulamamak gibi türlü "yol kazaları", onları Latin Amerika’nın sosyopolitik gerçekleriyle tanıştırır. Bu süreçte Guevara’nın weltanschauung’u da yavaş fakat emin adımlarla değişime uğrar. Karşılaştığı yoksulluk manzaralarını insanların kişisel başarısızlıklarıyla açıklamak yerine, onların hayatlarının üzerinde bir "leş kargası" gibi dolaşan "Küresel Güney Tipi Hiyerarşik Kapitalizm Modelinin" yapısal krizlerine odaklanmaya başlar. Tüm bunların haricinde, Şili yolunda bir çölün ortasında karşılaştıkları yoksul bir komünist çiftin hikâyesi Guevara’yı adeta beyninden vurulmuşa döndürür. Çölün dondurucu gecesinde üzerlerini örtecek bir battaniyeden dahi mahrum olan bu talihsiz çift, genç gezginin belleğinde derin bir iz bırakır. Guevara ve Granado, tam da bu nedenle çiftin çalışmaya gitmekte olduğu Chuquicamata’daki bakır madenini ziyaret etmeye karar verir.


Bölüm 2: Chuquicamata Bakır Madeni

Yukarıda söylenenlerden hareketle, dünyanın en büyük açık bakır madenlerinden biri olan Chuquicamata, Latin Amerika’nın doğal kaynaklar bakımından ne kadar zengin; bu kaynakları gün yüzüne çıkarmak için türlü zorluklarla mücadele eden insanların ceplerine giren para bakımından ise ne kadar fakir olduğunu gösteren devasa bir çelişki alanıdır. Bir tarafta yerin derinliklerinden çıkarılan ve dünya ekonomisinin çarklarını döndüren büyük bir servet, diğer tarafta ise bu serveti kendi elleriyle üreten fakat onun nimetlerinden yararlanamayan yoksul Güney Amerikalı madenciler bulunmaktadır. Latin Amerika hudutlarındaki pek çok stratejik bölge gibi Chuquicamata’nın yer altı ve yer üstü zenginliklerinin önemli bir bölümü de yerel halka kayda değer bir katkı sağlamadan dünyanın diğer ucundaki emperyalist devletlere ve söz konusu bölgeyle uzaktan yakından ilgisi bulunmayan sermaye çevrelerine aktarılmaktadır. Bu "kolonyalizm artığı" düzen, zenginin giderek daha fazla zenginleşmesine ve yoksulluğun bir kanser hücresi gibi metastaz yaparak toplumun bütün katmanlarına yayılmasına zemin hazırlamaktadır. Dolayısıyla Chuquicamata, Guevara’nın gözünde yalnızca devasa bir bakır madeni değil, kapitalist üretim ilişkilerinin bütün çelişkilerinin gözle görülebilir hâle geldiği bir toplumsal laboratuvardır.


Bölüm 3: Peru Yolculuğu

Tüm bunların haricinde Guevara ile Granado’nun Peru’ya ulaşması, yolculuğun tarihsel boyutunu daha da belirginleştirir. And Dağları, Titicaca Gölü, Cuzco ve Machu Picchu, iki gezginin karşısına yalnızca etkileyici tabiat manzaraları veya turistik kalıntılar olarak çıkmaz. Bu mekânlar, sömürgecilik öncesi uygarlıkların büyüklüğü ile sömürgecilerin gerçekleştirdiği büyük talan sonrasında yerli halkların içine sürüklendiği, Victor Hugo romanlarını andıran derin sefalet arasındaki uçurumu görünür kılar. "Başka bir Latin Amerika mümkün müydü?" sorusu, Che’nin büyük devrimine gidecek yolun kaldırım taşlarını döşemeye başlar. Machu Picchu’nun görkemli taş yapıları, ona Latin Amerika tarihinin Avrupalı sömürgecilerin kıtaya ayak basmasıyla başlamadığını da hatırlatır. Ne var ki bir zamanlar büyük medeniyetler inşa eden yerli halkların torunları, artık kendi vatanlarında gündelik hayatın kıyısına itilmiş durumdadırlar. Geçmişin görkemi ile bugünün sefaleti arasındaki bu derin karşıtlık, Guevara’nın zihnindeki sömürgecilik eleştirisini daha da keskinleştirir. Bununla birlikte Guevara’nın yerli halklara yönelik bakışını bütünüyle sorunsuz ve günümüzün ölçütlerine göre eksiksiz görmek doğru değildir. Günlüklerinde zaman zaman döneminin basmakalıp ifadelerine, "ultra" romantikleştirici genellemelerine ve "burjuva" bir gezginin paternalist tutumuna rastlamak mümkündür.


Bölüm 4: San Pablo Cüzzam Kolonisi

Yine de Guevara’nın tıp eğitimi almış olması, ona toplumu organizmacı bir perspektiften objektif bir biçimde görebilme yetisi kazandırmıştır. Ancak San Pablo Cüzzam Kolonisi’nde karşılaştığı insanlar ve "dehşetengiz" yaşam koşulları, hastalığın yalnızca virüsler, bakteriler veya kalıtsal faktörlerle açıklanamayacağını anlamasını sağlar. Komünizmin "babası" Karl Marx’ın da rahatlıkla söyleyeceği üzere, cüzzam hastaları, yalnızca bedenlerini etkileyen bir hastalıkla mücadele etmemekte; aynı zamanda toplum tarafından damgalanmanın, dışlanmanın ve görünmezliğe mahkûm edilmenin yarattığı ağır sonuçlarla da yüzleşmektedirler. Bu nedenle Guevara’nın hastalarla doğrudan temas kurması, onlarla birlikte yemek yemesi ve gündelik hayatlarını paylaşması, sıradan bir doktor-hasta ilişkisinin ötesinde bir anlam taşır. Son kertede Guevara’nın Che’ye dönüşümü, 24. yaş gününde San Pablo’da yaptığı konuşmayla gerçeğe dönüşür. Bu konuşmada Latin Amerika’nın birbirinden bağımsız ve parçalı ülkeler toplamından ibaret olmadığını; ortak bir tarih, kültür ve kader tarafından birbirine bağlanan daha büyük bir bütün oluşturduğunu savunur. Tarih bilincine sahip okuyucularımın da rahatlıkla hatırlayacağı üzere bu düşünce, emperyalist devletlerin çizdiği yapay sınırların ötesinde Simón Bolívar ve José Martí’yi hatırlatan kıtasal bir kimlik arayışını ifade etmektedir.


Sonuç

Ve sonuç olarak, Ernesto Che Guevara ile Alberto Granado’nun Güney Amerika yolculuğu, ilk bakışta iki gencin eski bir motosiklet üzerinde çıktığı romantik bir serüven gibi görünmektedir. Fakat yol ilerledikçe maceranın yerini tanıklık, merakın yerini sorgulama, bireysel özgürlük arayışının yerini ise toplumsal sorumluluk duygusu alır. Latin Amerika’nın gazetelerde ve kartpostallarda görünmeyen yüzü yavaş yavaş görünür hâle gelir. Ve hiçbir şey bir daha eskisi gibi olmaz. Herkese algı kapılarımızın her daim açık olduğu, mutlak barışın ve toplumsal huzurun hayatın her alanına sirayet ettiği güzel bir hafta dilerim.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Batuhan Yıldız Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 29, 2026 - 10:15
Main image: 

<p>Ernesto Che Guevara'nın Latin Amerika yolculuğunu ve bu yolculuk sırasında yaşadığı dönüşümü anlattığı "Motosiklet Günlükleri" kitabının kapağı / Fotoğraf: Wikipedia</p>

Type: 
SEO Title: 
Latin Amerika'yı anlama kılavuzu (I): Che'nin Motosiklet Günlükleri
copyright Independentturkish: 

Robert Pattinson'ın yeni filmi ilk haftadan rekora koşuyor

Robert Pattinson'ın Dateline NBC muhabiri ve To Catch a Predator adlı realite şovu sunucusu Chris Hansen'ı canlandırdığı gerçek suç filmi Primetime, ilk hafta sonunda Kuzey Amerika'da 19,2 milyon dolar hasılat elde ederek A24 tarihinin en yüksek gişe açılışını yapan üçüncü film oldu.

15 milyon dolar bütçeyle çekilen gerilim, izleyicilerden CinemaScore anketinde "B" notu aldı. Eleştirmenlerin de beğenisini kazanan Primetime'ın Rotten Tomatoes'daki olumlu eleştiri oranı yüzde 87'ye ulaştı.

A24 yapımı film, gişe sıralamasında Avengers: Endgame, Resident Evil ve Vahşinin Kalbi'nin (Heart of the Beast) ardından 4. sırada yer aldı.

Pattinson etkisi

Variety, filmin gişe başarısının nedenlerini 5 maddede ele aldı.

Listenin ilk sırasında "Robert Pattinson etkisi" yer alıyor. Variety'ye göre bu yıl Drama (The Drama), Odyssey (The Odyssey) ve çekimleri süren Batman 2 (The Batman: Part II) gibi projelerle adından söz ettiren Pattinson, filmin gişe başarısında en büyük paya sahipti. CinemaScore anketine katılan seyircilerin yüzde 75'inden fazlası, filmi Pattinson için izlediğini belirtti.

IndieWire da Pattinson'ın 2008 yapımı Alacakaranlık'tan (Twilight) bu yana izleyicileri sinema salonlarına çektiğini ve yeni kuşak sinemaseverlerin de ilgisini kazandığını vurguladı.

İzleyicilerinin yüzde 69'u 30 yaşın altında

Variety'nin listesinin ikinci sırasında Z Kuşağı ve A24 markası yer aldı. Filmin izleyicilerinin yüzde 69'unu 30 yaşın altındakiler oluşturdu. Variety, bu oranı genç izleyicilerin gerçek suç türüne ve A24'ün sinema anlayışına duyduğu ilgiyle ilişkilendirdi. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Primetime, Backrooms'un ardından gençleri sinemaya çeken bir diğer A24 yapımı oldu. Pattinson da film hakkında konuşurken espri yaparak kendisini Z kuşağından biri gibi hissettiğini söylemişti.

Filme konu olan Chris Hansen'ın tepkileri de ilginin artmasında etkili oldu. Sosyal medya odaklı tanıtım kampanyasının yanı sıra Hansen'ın filmi "gerçeklikten uzak ve tuhaf" diye nitelemesi, yapımın gündemde kalmasını sağladı.

Venedik Film Festivali'nde 7 dakika boyunca ayakta alkışlanan Primetime hakkındaki olumlu yorumlar da vizyon öncesinde kulaktan kulağa yayılarak filme ilgiyi artırdı.

Variety, son maddede yönetmen Lance Oppenheim'a odaklandı. Primetime'la ilk uzun metrajlı kurmaca filmini çeken 30 yaşındaki Oppenheim, festival sırasında Nathan Fielder'la gizlice hazırladığı Elizabeth Holmes belgeseli You Can See Everything'i duyurdu. Bu açıklama, yönetmene ve Primetime'a yönelik ilgiyi artırdı.

Filmekimi'nde gösterilecek

Türkiye'de 23 Ekim'de vizyona girecek Primetime, Filmekimi programında da yer alıyor. Filmekimi, İstanbul'da 9-18 Ekim'de, Ankara'da 15-18 Ekim'de, İzmir ve Mersin'de ise 22-25 Ekim'de düzenlenecek. Etkinlik bu yıl ilk kez Mersin'e de uğrayacak.


Independent Türkçe, Variety, IndieWire, ScreenRant

Derleyen: Nazlı Erdol

15 milyon dolara çekildi, ilk hafta sonunda 19,2 milyon dolar topladı
Salı, Eylül 29, 2026 - 10:15
Main image: 

<p>40 yaşındaki Robert Pattinson, Primetime'da 2000'lerin ses getiren televizyon programı To Catch a Predator'ın hırslı ve tartışmalı sunucusu Chris Hansen rolünde (A24)</p>

related nodes: 
Robert Pattinson'ın canlandırdığı ünlü sunucu, filmde en rahatsız olduğu şeyi açıkladı
Robert Pattinson'dan Batman itirafı: "Çok daha zor"
Zendaya ve Robert Pattinson'ın "aykırı" filminden tarihi başarı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Robert Pattinson'ın yeni filmi ilk haftadan rekora koşuyor
copyright Independentturkish: 

Bir dönemle, kanlı bir tarihle yüzleşmek, hesaplaşmaktır mesele... Gönül rahatlığıyla "bir daha asla!" diyebilmektir mesele...

Biz 78'liler Hareketi mensupları ve bizimle yola çıkan Türk ve Kürt aydınlar, halka ve ülkeye karşı tarihi bir adım atma bilinciyle 19 yıl önce Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi vahşetine son verme yoluna girdik.

İnsanlık bilinci, 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası Türkiye toplumunun bir utancı olduğunu gösteriyordu. Türkiye'nin bu utançtan kurtulması, gerçeklerin araştırılması, tüm faillerin kimliklerinin tespit edilmesi ve cezalandırılması için Diyarbakır'daydık.

Biz biliyorduk ki Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde yaşananların münferit olaylar olarak değerlendirilmesi kabul edilemezdi. Bir başına asker ve sivil görevlilerin kötücül kişilikleriyle de açıklanamazdı.

Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde yaşananlar, belirli bir askeri sistem içerisinde tutuklu ve hükümlülerin aşağılanması, omurlarının kırılması, işkence edilmesi, gayriinsani muameleye tabi tutulmaları, kişiliksizleştirilmeleri ve özellikle Kürt kimliklerinin yok edilme uygulamalarıdır.

Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde mağdurlara sistematik olarak işkence uygulanmış ve "insanlığa karşı" suç işlenmiştir.

"İnsanlığa karşı suçlar" başlığı altında son TCK düzenlemesinde kabul edilen 77'nci maddeye göre; işkence, eziyet veya köleleştirme fiilleri ile kasten yaralama veya kasten öldürme fiillerinin siyasal, felsefi, ırki veya dini saiklerle toplumun bir kesimine karşı bir plan doğrultusunda sistemli olarak işlenmesi insanlığa karşı suç oluşturur.

Bu suçlardan dolayı zaman aşımı işlemez.

Bu madde Nürnberg Mahkeme Statüsü'nün 6(c) maddesinden esinlenmiştir. Buna göre;

İnsanlığa karşı suçlar; barışa karşı suçlar veya savaş suçları ile ilişkili olarak işlenmesi kaydıyla, katil, yok etme, köleleştirme, göçe zorlama ve sivil topluma karşı işlenen insanlık dışı fiillerle, siyasi veya ırki nedenlerle yapılan melazimdir.


Bu açıklamalardan çıkan sonuç; Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde yaşanan işkence, şikayetçi mağdurlara yapılan maddi veya manevi ıstırap verici işlemler, insanlık kişiliği ve duygusunu parçalayan ve yok eden eylemler, tutuklu ve hükümlü yakınlarına sanki cezaevinde tutukluymuşlar gibi aynı şekilde yapılan bütün eylemler insanlığa karşı işlenmiş suçtur ve failleri tespit edilerek cezalandırılmalıdır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Son olarak "çerçeve yasa" çıktı. Çerçeve yasanın Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde işkence görenlere, işkence ve baskı altında hayatını kaybedenlere, cezaevindeymiş gibi kâh cezaevi kapısı önünde, kâh ziyaret yerinde işkence görenlere bir kapı açtığına inanmak istiyoruz. Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi mağdurları hak ve hukukları için, işkence ve cinayet sorumlularından hesap sorulması için bu kapıdan giriyor...

Mağdure edilenlerin, şikayetçilerin dinlenmesini, ifadelerinin alınmasını, gerek bizlerin, ama özellikle ailelerin sunacağı kanıtların alınmasını kabul edilmesini istiyoruz...

Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde 12 Eylül 1980 ile 1984 yılı arasında başta sıkıyönetim komutanı olmak üzere, görev yapan tüm asker ve sivil cezaevi görevlilerinin, doktorların, cezaevi idaresinde karar almaya ve uygulamalar yapmaya yetkili görevli olanların kimler olduğunun tespit edilmesini ve de eylemlerine uyan işkence suçu, insanlığa karşı suçlar dolayısıyla soruşturma açılmasını, soruşturmanın işkence görenlerin aileleri de dahil olmak üzere taleplerinin dikkate alınarak ceza davası açılmasına ve suç faillerinin cezalandırılmasına karar verilmesini talep ediyoruz...

Başta işkence ve vahşet dönemi suçluları ve Oktay Esat Yıldıran olmak üzere, mesele (ölü veya sağ) bir kısım işkence ve vahşet suçlularının yargılanmasıyla sınırlı değildir.

Bir dönemle, bir dönemin suçlularıyla, insanlık suçlarıyla, kanlı bir tarihle yüzleşmek, hesaplaşmaktır mesele...

Gönül rahatlığıyla "bir daha asla!" diyebilmektir mesele...

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Celalettin Can Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 29, 2026 - 10:00
Main image: 

<p>12 Eylül 1980 darbesinin ardından Sıkıyönetim Askeri Cezaevi olarak kullanılan Diyarbakır 5 No'lu Cezaevi, işkence ve kötü muamele iddialarıyla dönemin simge mekânlarından biri oldu / Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Türk siyaseti ve siyasetçileri 46 yıldır, Türkiye'yi tekçi darbe anayasası, darbe yasaları ve yönetmelikleri ile yönetiyor... Yetti, şikeye son!
Darbeciliğin yargılanmayışının bedeli...
78'liler Hareketi tarih önünde...
Type: 
SEO Title: 
Bir dönemle, bir dönemin insanlık suçları ve suçlularıyla, kanlı bir tarihle yüzleşmek, hesaplaşmaktır mesele... Gönül rahatlığıyla "bir daha asla!" diyebilmektir mesele...
copyright Independentturkish: 

İran savaşı nereye gidiyor? Donma, karar noktası ve sürünen savaş

Savaş 3 biçimde durur. Ya karar noktası gelir, ya donar, ya sürer.

•  Birincisi zafer sanılır; değildir.
•  İkincisi barış sanılır; değildir.
•  Üçüncüsü unutulur; asıl tehlikeli olan odur.


I. Bugünün tablosu

Şubat 2026 sonunda başlayan ABD–İsrail–İran savaşı, Nisan ateşkesi ve 17 Haziran mutabakat zaptından sonra Temmuz'da yeniden açıldı. Eylül sonu itibarıyla tablo şudur: Hürmüz kısmen işler, tam serbest değildir; nükleer altyapı hasarlıdır ama dosya kapanmamıştır; Katar hattındaki görüşmeler sonuç üretmez; Washington İran'ın kısa ateşkes teklifini reddeder ve ara seçim sonrasında baskının artabileceğini ima eder. Savaş ne bitmiştir ne de klasik anlamda donmuştur.

Bu noktada 3 kavramı ayırmadan konuşmak, medyanın yaptığı hatadır. Donmuş kriz, sürünen savaş ve karar noktası aynı şey değildir. İran dosyası bugün birincisine değil, üçüncüsünü arayan ikincisine yakındır: Sürünen savaş.


II. Üç durma biçimi

Karar noktası, tarafların "bu kadar yeter" diyebileceği, anlatıya çevrilebilecek bir eşiktir. Nükleer programın yok edilmesi değil, denetlenebilir bir gecikme süresinin ilan edilmesi; Hürmüz'de işletilebilir bir kural; ya da rejim kapasitesinin savaşı taşıyamayacağının görünmesi. Bunlardan biri doğarsa savaş kapanır gibi yazılır. Durum değişir; mesele bitmez.

Donmuş kriz başkadır. Ateş büyük ölçüde kesilir, hat sabitlenir, siyasal mesele çözülmez. Kore 1953, Kıbrıs 1974, 2006 ve 2024 Lübnan durdurmaları bu ailedendir. Donma, kimsenin birbirini bitiremediği ve bitirmeyi de göze alamadığı yerde oluşur. Resmî barış yoktur. İhlal hakkı saklıdır. Asıl mücadele ekonomiye, caydırıcılığa ve zamana kayar.

Sürünen savaş ikisinin de olmadığı yerdir. Ateş tamamen kesilmez. Yoğunluk düşer, yükselir, yine düşer. Ne hat kilitlenir ne anlatı kapanır. İngilizcede protracted conflict, simmering conflict, neither war nor peace; Türkçede sürüncemede kalan savaş, kronik çatışma, düşük yoğunluklu harp. Terim vardır. Eksik olan, bunun çözüm sanılmasıdır.


III. Donma ne zaman oluşur

Donma barış isteğiyle gelmez. 5 şartın bir arada durmasını ister.

Birincisi, karar dayatılamaz. ABD ve İsrail hava üstünlüğünü korur ama Tahran'da rejim değişikliği, işgal veya nükleer programın fiilen sıfırlanması mümkün görünmez. İran da İsrail'i veya ABD üslerini stratejik olarak çökertemez; Hürmüz'ü kalıcı kapatmanın maliyetini üstlenemez. Karar yoksa ateş "kesilir", mesele durur.

İkincisi, karşılıklı acı eşiği görünür hâle gelir. Washington için bu eşik petrol fiyatı, seçim takvimi ve kayıp riskidir. Tahran için ekonomik çöküş, iç gerilim ve nükleer gecikme süresinin tükenmesidir.

Üçüncüsü, Hürmüz yönetilebilir risk hâline gelir. Tam kapanma da tam serbest geçiş de olmaz. Geçiş kuralları, eskort, sigorta primi ve arabulucu garantisi asıl metin olur. Boğaz bir cephe olmaktan çıkar, bir pazarlık hattı olur. Donmuş krizlerin çoğu böyle bir hat üretir: Kore'de DMZ, Kıbrıs'ta Yeşil Hat, Lübnan'da Litani hattı.

Dördüncüsü, nükleer dosya ertelenir, çözülmez. Program ya kısmen hasarlı ve geri döndürülebilir kalır ya da gecikme olarak masada durur. ABD bunu savaş nedeni saymaz, İran da eşiği aşmaz. Aşılırsa donma bozulur; aşılmazsa Kore tipi uzun caydırıcılık oluşur.

Beşincisi, üçüncü taraflar donmayı kilitlemeye razı olur. Katar, Umman, Çin, Rusya ve Körfez'in çıkarları "savaş bitsin" değil, "savaş yönetilsin"dir. Arabuluculuk ateşkesi üretir, barışı değil. Lübnan cephesi aynı mantıkla ana savaşın uzantısı olarak dondurulur: silahsızlandırma yazılır, fiiliyatta hat ve yeniden silahlanma kalır.

Bu 5 şart toplanırsa durum yönetilen düşmanlığa döner. Toplanmazsa donma oturmaz.


IV. Seçim sonrası baskı senaryosu

Asıl tartışılması gereken senaryo şudur. Kasım 2026 ara seçimlerinden sonra Washington kendi hedefleri için baskıyı bir süre yükseltir. Hürmüz'de istediği serbest geçiş rejimini kuramaz. Nükleer dosyada tahribatı "yeterli" sayar. Sonra hattı sabitlemek ister.

Baskı evresi karar üretmez, eşiği netleştirir. Hava harekâtı, abluka ve yaptırım sıkılaştırması İran'ın füze, hava savunma ve nükleer altyapısındaki hasarı derinleştirir. Ama rejim ayakta kalır, Hürmüz'ü pahalılaştırma kabiliyeti tükenmez, işgal seçeneği masada yoktur. Süre sınırlıdır: petrol primi, mühimmat stoğu ve iç siyaset "bir sezon daha"yı kaldırır, "süresiz savaş"ı kaldırmaz. Bu evrenin stratejik işlevi zafer değil, Washington'ın "yeterli tahribat" cümlesini kurabileceği eşiği üretmektir.

Nükleer dosyanın "yeterli görüldü" diye kapanması, programın bitmesi değildir. Zenginleştirme, stok ve silahlanma süresi geriye itilmiştir; gecikme durur. ABD bunu savaş nedeni olmaktan çıkarır, İran da eşiği aşmamayı donmanın bedeli olarak kabul ederse kapı aralanır. Aşılırsa hat çözülür.

Hürmüz'de istenenin olmaması ise donmanın gövdesini zayıflatır. Tam serbest geçiş yok, kalıcı kapanma da yok. Geçiş İran düzenlemesine, eskort ve sigorta primine bağlı kalır. Petrol fiyatına yapışan risk primi, yaptırım ve abluka ile birlikte asıl savaş alanı hâline gelir. Askerî karar yoktur; ekonomik sürtünme vardır.

Bu üçlü —"sınırlı" baskı, "yarım" Hürmüz, "yeterli" nükleer— üzerine bir donma oturtulmak istenirse tablo asimetrik olur. ABD "nükleer hedefe ulaşıldı" der. İran "egemenlik ve boğaz korundu" der. İki anlatı çelişir, fiiliyat çelişmez: ateş düşer, metin yoktur, ihlal hakkı saklıdır. Böyle bir donma ancak geçici olur. Çünkü Washington bu evreyi sonuç diye kapatmak zorundadır; kapatamazsa yarım iş donmaz.


V. Donma kapanırsa ne aranır

Donma ihtimalinin kapanması barışın yaklaştığı anlamına gelmez. Savaşın iç mantığı donamadığı yerde durmaz; karar noktası arar. Karar noktası da klasik zafer değildir.

Aranan nokta 3 yerden birinde çıkar. Birincisi nükleer dosyanın siyasi kapanışıdır: programın yok edilmesi değil, denetlenebilir gecikme süresinin ilan edilmesi. İkincisi Hürmüz'dür: ya kısa ve sert bir kapanma-açılma şoku ya da arabulucunun yazdığı geçici işletme kuralı. Üçüncüsü rejim değil, rejim kapasitesidir. İşgal yoksa karar, Tahran'ın içindeki güç dengesinin "artık bu savaşı taşıyamıyoruz" noktasına gelmesidir. Bu da dışarıdan dayatılmaz; baskı evresinin süresi ve ekonomik yıpranma onu üretir veya üretmez.

Bu 3'ünden hiçbiri oluşmazsa savaş donmaz, sürer. Sürünme bir çözümdür ama karar değildir. Donma kapalıysa sistem çözüm değil, kapatılabilir bir an arayacaktır. O an gelmezse bir sonraki baskı turu, o da yetmezse yeni bir "yeterli tahribat" hükmü üretilir. Polemolojik gerçek tezimde ifade bulur: Zafer aranmaz; anlatıya sığacak bir durum değişikliği aranır.


vI. Neden sürünmeye ağır basıyor

İran savaşı bugün donmaya değil sürünmeye daha yakındır. Çünkü donmanın şartları bir arada durmuyor.

Karar dayatılamıyor ama baskı da bırakılamıyor. Seçim sonrası yükseltilecek baskı, "sonuç alındı" diye kapatılamazsa Amerikan tarafında yarım iş olarak kalır. Yarım iş donmaz.

Hürmüz'de istenen rejim kurulmamıştır. Boğaz cephe olmaktan çıkıp pazarlık hattı olursa donma mümkün olurdu. Olmazsa Hürmüz her turda savaşı yeniden ısıtır.

Nükleer tahribat "yeterli" sayılsa bile program bitmiş olmaz. Eşik aşılmazsa donmaya kapı açılır. Aşılırsa savaş yeniden açılır. İkisi de olmazsa dosya kapanmaz; periyodik hedef ve periyodik ret üretir. Bu da sürünmedir.

Lübnan ve vekil hatlar ana savaşın uzantısıdır. Ateşkes yazılır, hat kalır, yeniden teşkilatlanma başlar. Donmuş kriz gibi görünen şey, aslında bir sonraki ihlalin takvimidir.

Bu yüzden asıl ihtimal şudur: kısa bir baskı turu, "yeterli tahribat" hükmü, Hürmüz'de yarım kural, sonra düşük yoğunluk. Ne Kore tipi uzun donma, ne klasik zafer. Sürünen savaş.

Sürünen savaşın özelliği herkese anlatı bırakmasıdır. Biri nükleer hedefe ulaşıldığını söyler. Diğeri egemenliğin korunduğunu söyler. Üçüncü taraf arabuluculuğu barış sanır. Fiiliyatta ise yaptırım, abluka, ara sıra füze, boğazda prim ve ertelenmiş eşik vardır.


VII. Sürünen savaşın ekonomisi

Sürünen savaş ekonomiyi bir kez vurmaz. Şok yerine prim üretir. Fiyat bir gün düşer, risk kalır.

Eylül 2026 sonu bunu gösteriyor. Brent 105–106 dolar bandındadır; savaş öncesi 72 dolar civarına göre prim hâlâ yüksektir. Hürmüz'den geçen petrol savaş öncesi günde yaklaşık 20 milyon varilken eylülde 7,4 milyon civarına çıkmıştır; toparlanma vardır, normale dönüş yoktur. Körfez–Çin VLCC navlunu varil başına 24 dolara kadar yükselmiş, navlun bazen ham petrol fiyatının dörtte birini yemektedir. Piyasa "savaş bitti mi" diye değil, "geçiş ne kadara sigortalanıyor" diye fiyatlar.

Yerelde sürünme İran'ı tek seferlik yıkımdan daha ağır bir yıpratmaya bağlar. Resmî veri, savaşın ilk çeyreğinde GSYİH'nin yüzde 10, petrol-gaz faaliyetinin yüzde 26 daraldığını gösterir. Enflasyon yüzde 70 bandına oturmuş, rial bir yılda kabaca 2 kat değer kaybetmiş, dış ticaret üçte bir küçülmüştür. Abluka ve yaptırım petrol gelirini savurur; kısa ateşkes pencerelerinde kısmi satış olur, pencere kapanınca gelir yine düşer. Rejim ayakta kalır, ekonomi toparlanmaz. Halk enflasyonu, devlet dövizi, Devrim Muhafızları ise kıt kaynak üzerindeki kontrolü taşır. Bu, karar noktası değil, içe doğru yıpranmadır.

Bölgede sürünme Körfez'i savaş alanı olmaktan çıkarıp prim ekonomisine çevirir. Suudi ve BAE ihracatı alternatif hatlara ve doğu terminallerine kayar; Yanbu gibi hatlar vurulduğunda yük Ras Tanura'ya kaydırılır. Sigorta primi, navlun ve eskort ücreti asıl maliyet olur. Körfez devletleri petrolü satar ama daha pahalıya ulaştırır; ithalatçı Asya daha pahalıya alır. Türkiye doğrudan taraf değildir. Etki dolaylıdır: enerji faturası, navlun, enflasyon ithali ve Hürmüz kapalı kaldıkça alternatif koridorların stratejik değeri. Donmuş kriz hattı kilitler; sürünen savaş her ay yeni bir sigorta cümlesi üretir. Bölge zenginleşmez, pahalılaşır.

Küreselde sürünme arz şokundan çok fiyat mimarisi üretir. Piyasa 120 dolarlık felaket senaryosunu da 80 dolarlık "normalleşme" senaryosunu da bilir; ikisi de gelmezse fiyat 100 civarında bir bantta yaşar. Brent, denizyolu riskini WTI'den fazla taşır; fark suyun pahalı olduğunu gösterir. Enflasyon, özellikle enerjiye duyarlı ekonomilerde tek seferlik değil, yapışkan olur. Çin ve Hindistan daha pahalı Körfez petrolü ya da daha uzun rota öder. Rusya ve yaptırım delme hatları primden nemalanır. Amerikan iç piyasası karada üretilen petrol sayesinde göreli korunur; asıl fatura denizyolu ithalatçısına çıkar. Küresel sistem çökmez. Pahalılaşır ve belirsizleşir.

Öz cümle şudur: donmuş kriz primini kurumsallaştırır, sürünen savaş primini her hafta yeniden fiyatlar. Birincisinde hat belli, maliyet kestirilebilir. İkincisinde Hürmüz yarım açık, nükleer dosya "yeterli" ama kapalı değil, seçim sonrası baskı turu kapıda olduğu için tüccar, sigortacı ve merkez bankası "bitti" diyemez. Yerelde İran erir. Bölgede koridor ve sigorta siyaseti büyür. Küreselde petrol, navlun ve enflasyon bir karar noktası bekler. Karar gelmezse ekonomi savaşın kendisi olur.


VIII. Türkiye için not

Türkiye bu savaşın tarafı değildir. Donmuş krizin içine çekilmek zorunda da değildir. Duyarlı olduğu yer başkadır: enerji fiyatı, navlun, Hürmüz primi sürdükçe alternatif güzergâhların değeri ve Doğu Akdeniz–Kızıldeniz–Ümit Burnu–Kuzey koridorları arasındaki rekabet. Sürünen savaş, pahalı ve belirsiz bir enerji ortamı dayatır. Stratejik hazırlık hamaset değil, bu primin ne kadar süreceğini okumaktır. Ayrıca Mekke Savunma Anlaşması başka bir odaktır.


IX. Sonuç

Süren savaş unutulduğu için tehlikelidir. Donmuş kriz en azından hattı gösterir. Sürünen savaş hattı da, takvimi de belirsiz bırakır.

İran dosyasında bugün öğretilmesi gereken budur. Savaş 3 biçimde durur. Karar noktası gelmezse donma aranır. Donmanın şartları toplanmazsa savaş sürer. Sürünme herkese anlatı bırakır, kimseye kapanış bırakmaz. Yerel ekonomi erir, bölgesel prim büyür, küresel fiyat yapışkanlaşır.

Klasik zafer yoktur, stratejik durum değişikliği vardır. O da bulunamazsa geriye kalan, sürünen savaştır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 29, 2026 - 09:45
Main image: 

<p>İran'daki Fordow nükleer tesisinin uydu görüntüsü. ABD ve İsrail saldırılarında nükleer altyapı hasar görse de Tahran'ın nükleer dosyası kapanmış değil / Fotoğraflar: Maxar</p>

Type: 
SEO Title: 
İran savaşı nereye gidiyor? Donma, karar noktası ve sürünen savaş
copyright Independentturkish: 

200 milyon izleyiciyi aşan Reacher 6. sezonu garantiledi

Alan Ritchson'ın başrolünde yer aldığı aksiyon dizisi Reacher, Prime Video'daki başarısını sürdürüyor.

Yayın devi, 5. sezon çekimleri devam eden diziye şimdiden 6. sezon onayı verdi.

2022'de yayımlanmaya başlayan ve o tarihten bu yana Amazon'un en çok izlenen yapımları arasında yer alan dizi, 4. sezonuyla da başarısını sürdürdü.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Lee Child imzalı Yarın Yokum'dan (Gone Tomorrow) uyarlanan 8 bölümlük 4. sezon, 16 Eylül'de sona ermişti. Sezonda Reacher, metroda yardıma muhtaç bir yabancıyla karşılaşmasının ardından kendini ölümcül bir oyunun ortasında buluyor. 

Amazon'un verilerine göre, 12 Ağustos'ta yayımlanmaya başlayan 4. sezon, ilk 28 günde dünya çapında 66 milyon izleyiciye ulaştı.

Reacher'ın dünya genelindeki toplam izleyici sayısı 200 milyonu aştı. 4. sezon izleyicilerinin yüzde 58'i, başta Birleşik Krallık, Almanya ve Brezilya olmak üzere ABD dışındaki ülkelerden geldi.

Nielsen verilerine göre dizi, ABD'de 5 hafta üst üste haftalık 1 milyar dakikadan fazla izlendi ve bu haftaların 4'ünde listenin zirvesinde yer aldı.

Bu sonuçlarla Reacher'ın 4. sezonu, Prime Video'nun orijinal dizileri arasında platform tarihinde en çok izlenen 5 sezondan biri oldu.

Genişleyen evren ve 5. sezon hazırlıkları

Amazon MGM Stüdyoları Küresel Televizyon Başkanı Peter Friedlander, yeni sezon onayına ilişkin açıklamasında Reacher'ın başarısını vurguladı:

Nick Santora ve ekibinin Lee Child'ın yarattığı dünyayı ekrana taşıma biçimi gerçekten inanılmaz. Alan Ritchson, Jack Reacher karakteriyle bütünüyle özdeşleşti ve dünyanın dört bir yanındaki izleyicileri büyüleyen bir performans sergiledi. Paramount Television'la bu yolculuğu 6. sezonda da sürdüreceğimiz için çok heyecanlıyız.

Nick Santora'nın Lee Child'ın popüler roman serisinden uyarladığı dizide Alan Ritchson ve Child, yönetici yapımcı olarak da görev alıyor.

Serinin 4. sezon kadrosunda Ritchson'a Chris Marquette, Sydelle Noel, Agnez Mo, Anggun, Kevin Weisman, Marc Blucas, Kevin Corrigan ve Kathleen Robertson eşlik etmişti.

Lee Child'ın Make Me adlı romanından uyarlanan 5. sezonun çekimleri Toronto'da devam ediyor.

Öte yandan Maria Sten'in başrolünde yer aldığı ve ilk sezonu yakın zamanda yayımlanan yan dizi Neagley de izleyiciden tam not alarak ikinci sezon onayına göz kırpıyor.


Independent Türkçe, Variety, Deadline

Derleyen: Nazlı Erdol

5 hafta üst üste 1 milyar dakikadan fazla izlendi
Salı, Eylül 29, 2026 - 09:15
Main image: 

<p>43 yaşındaki Amerikalı aktör Alan Ritchson, 2025 yapımı Oyun Buluşması (Playdate) ve Guy Ritchie imzalı Gayribeyefendi Savaş Dairesi'yle (The Ministry of Ungentlemanly Warfare) de tanınıyor (Amazon Prime Video)</p>

related nodes: 
Prime Video'nun yeni aksiyon dizisi Reacher'ı geçti
Reacher'ın yeni sezonu kimine göre en iyisi, kimine göre en kötüsü
98 puanlı aksiyon dizisi Prime Video'yu fethetti
Label: 
Type: 
SEO Title: 
200 milyon izleyiciyi aşan Reacher 6. sezonu garantiledi
copyright Independentturkish: 

BM: İsrail makamları, kritik malzemelerin Gazze’ye girişine onay vermeli

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, yağışlı mevsime hazırlık kapsamında Gazze’ye çadır, ısıtıcı, yakıt ve diğer temel malzemelerin girişine İsrail makamlarının hızla onay vermesi gerektiğini söyledi.

Dujarric, BM’nin New York’taki günlük basın toplantısında Gazze’de halkın büyük bölümünün barınaklarda yaşadığını ve yağışlı mevsim öncesi hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Eylülün ilk 3 haftasında, Gazze nüfusunun yaklaşık yüzde 10’unu barındıran 88 bölgede toplu ısınma noktaları oluşturulduğunu aktaran Dujarric, buna rağmen malzeme sıkıntısının devam ettiğini ifade etti.

Dujarric, “İsrail makamlarının kritik önem taşıyan malzemelerin girişine onay vermesi ve bunu hızla yapması gerekmektedir.” dedi.

Gazze’de barınakların yenilenmesi ve tıkalı drenaj hatlarının açılması gerektiğini belirten Dujarric, finansman yetersizliği nedeniyle satın alma aşamasındaki çadır, branda ve yalıtım kitlerinin yaklaşık 50 bin haneye, kışlık giysi stoklarının ise yaklaşık 9 bin haneye yetebileceğini söyledi.

Batı Şeria’da yerinden edilme uyarısı

Dujarric, işgal altındaki Batı Şeria’da Masafer Yatta bölgesinin İsrail makamlarınca “atış talim bölgesi” ilan edildiğini hatırlattı.

Bölgedeki her 5 Filistinliden birinin son 4 haftada yerinden edilmiş veya yıkım faaliyetlerinden etkilenmiş olabileceğini belirten Dujarric, BM insani yardım ortaklarının bölgedeki durumu takip ettiğini kaydetti.

Dujarric ayrıca, Batı Şeria’da perşembe günü 35 ev ve diğer yapıların yıkımından etkilenen Filistinlilere ilişkin bilgi aldıklarını bildirdi.

AA

BM Sözcüsü Dujarric, Gazze’de yağışlı mevsim öncesi kritik malzeme sıkıntısının sürdüğünü belirterek, İsrail makamlarının malzemelerin girişine hızla onay vermesi gerektiğini söyledi hızla onay vermesi gerektiğini söyledi
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 23:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
BM: İsrail makamları, kritik malzemelerin Gazze’ye girişine onay vermeli
copyright Independentturkish: 

ABD Başkanı Trump: İran'la bu savaşı çok yakında kazanacağız ve her şey sona erecek

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’da düzenlediği bir basın toplantısının ardından dış politika gündemine ilişkin soruları yanıtladı.

3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimlerine en iyi şekilde hazırlandıklarını anlatan Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellediğini ve bunun sadece ABD için değil tüm dünya için çok önemli bir kazanım olduğunu savundu.

ABD Başkanı, "İran asla nükleer silaha sahip olmayacak. Bu savaşı çok yakında kazanacağız ve her şey sona erecek. Benzin fiyatları da ciddi şekilde düşecek. Bunu da bizden başka hiç kimse başaramazdı." şeklinde konuştu.

İran'ın nükleer silaha sahip olması durumunda bugün İsrail diye bir ülkenin kalmayacağını vurgulayan Trump, benzer şekilde Orta Doğu'nun ve Avrupa'nın da nükleer bir İran'dan dolayı ciddi tehdit altında olacağını ileri sürdü.

Şi ile görüşmeye tam puan verdi

Öte yandan Trump, geçen hafta Beyaz Saray'da ağırladığı Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesinin çok başarılı geçtiğini anlattı.

"Çin Devlet Başkanı Şi ile harika bir görüşme yaptık. 0 ile 10 arasında bir puan verseydim bu görüşmeye 12 puan verirdim." diyen Trump, bu ziyaretin ABD-Çin ilişkileri açısından kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı.

ABD'nin Çin'e Amerikan silahları satabileceği yönündeki haberleri de değerlendiren Trump, bu iddiaların doğru olmadığını ve Şi ile bu konuyu görüşmediklerini belirtti.

“Ben olsaydım serbest bırakmazdım”

Diğer yandan Trump, bir soru üzerine, İngiltere'de bir hava üssü civarında gözaltına alınıp daha sonra kefaletle serbest bırakılan kişilerin İran'la bağlantılı isimler olabileceğini söyledi.

Trump, konuyla ilgili soruya, "İran’la bağlantılı olabilir. İngilizler bizimle çok yakın bir şekilde çalıştılar. Şüpheliler hakkında her şeyi biliyoruz. Biz olsak onları serbest bırakmazdık, bize sürpriz oldu." değerlendirmesini yaptı.

“Kanada bizden özür dileyecek”

ABD Başkanı ayrıca, Kanada'nın gümrük vergileri konusunda 3-4 hafta içinde tutumunu değiştirerek kendilerinden özür dileyeceğini savundu.

Trump, Kanada'nın gümrük vergileri konusundaki uygulamalarının "çok adaletsiz" olduğunu savunarak, "Ancak bize gelip özür dileriz diyecekler." diye konuştu.

AA

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşın yakında sona ereceğini ve savaşı kazanacaklarını savunarak, hemen ardından enerji fiyatlarının hızla düşeceğini ifade etti
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 23:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD Başkanı Trump: İran'la bu savaşı çok yakında kazanacağız ve her şey sona erecek
copyright Independentturkish: 

SPK’den Tera Finansal Yatırımlar işlemleriyle ilgili 37 kişi hakkında suç duyurusu

SPK, Tera Finansal Yatırımlar Holding hakkında yapılan inceleme sonucunda Emre Tezmen, Emir Münir Sarpyener, Abdülkadir Özkan, Kerem Alkin, Kadir Boy, Erdin Özel, Ethem Umut Beytorun, Emre Alkin, Haldun Saffet İnal, Ecem Tuğçe Akçay, Bülent Uygun, İbrahim Bekçi, Okan Uzunoğlu, Furkan Açar, Mehmet Selim Tunçbilek, Adem Karatepe, Rüstem Karakaya, Ali Cesur, Anıl Tokat, Mustafa Zeki Kayahan, Sibel Gökalp, Şemsihan Karaca, Ömer Eryılmaz, Mehmet Nuri Gökalp, Neda Soydan, Ayşe Seher Aydın, Enes Yazıcı, Feryal Köker, Müjdat Ede, Nilgül Sarıçalı, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya, Ahmet Özcan, Halil İbrahim Ege, Muhammed Yarız ve Sezai Bekgöz hakkında suç duyurularının yapılmasına karar verdi.

Kurul, Tera Finansal Yatırımlar Holding AŞ pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlerde sorumluluğu bulunan söz konusu 37 kişi ile Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ ve Tera Portföy Yönetimi AŞ hakkında Borsa ve teşkilatlanmış diğer piyasalarda 2 yıl işlem yapma yasağı uygulanmasını kararlaştırdı.

SPK ayrıca Emir Münir Sarpyener, Ethem Umut Beytorun, Ecem Tuğçe Akçay, Bülent Uygun, İbrahim Bekçi, Okan Uzunoğlu, Furkan Açar, Mehmet Selim Tunçbilek, Adem Karatepe, Ali Cesur, Anıl Tokat, Mustafa Zeki Kayahan, Ömer Eryılmaz, Mehmet Nuri Gökalp, Ayşe Seher Aydın, Enes Yazıcı, Feryal Köker, Müjdat Ede, Nilgül Sarıçalı, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya, Ahmet Özcan ve Sezai Bekgöz'ün lisans ve yetki belgelerinin iptal edilmesine hükmetti.

AA

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera Finansal Yatırımlar Holding hakkında yapılan inceleme sonucunda 37 kişi hakkında suç duyurusu yapılmasına karar verdi
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
SPK’den Tera Finansal Yatırımlar işlemleriyle ilgili 37 kişi hakkında suç duyurusu
copyright Independentturkish: 

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Portekiz'deki Müslüman toplumun temsilcileriyle bir araya geldi

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, resmi ziyaret kapsamında bulunduğu Portekiz'in başkenti Lizbon'da Lizbon Merkezi Camisi'ni ziyaret ederek Müslüman toplumun temsilcileriyle görüştü.

Görüşmede TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, Türkiye-Portekiz Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti Denizli Milletvekili Nilgün Ök, TBMM Katip Üyesi ve Yeni Yol Partisi Gaziantep Milletvekili Ertuğrul Kaya, MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın ile Türkiye'nin Lizbon Büyükelçisi Haldun Koç da yer aldı.

Kurtulmuş, burada yaptığı konuşmada katılımcılara sıcak misafirperverlikleri için teşekkür etti.

Lizbon'da böyle büyük bir cami görmekten duyduğu memnuniyeti dile getiren Kurtulmuş, "Lizbon'da böyle büyük bir cami gördüğümüz için çok şaşırdık. Bu durum Lizbon ve Portekiz Müslüman toplumu için gerçekten çok büyük bir fırsat." dedi.

Batı ülkelerinde yaşayan Müslümanların artık bulundukları ülkelerin asli unsurları haline geldiğini belirten Kurtulmuş, Avrupa'daki Müslüman topluluklar arasındaki işbirliğinin artırılmasının ortak görev olması gerektiğini söyledi.

Kurtulmuş, şöyle konuştu:

"Portekiz'de iyi entegre olmuş Müslüman toplumu olarak varlığınızı görmekten memnuniyet duyuyoruz. Artık Müslümanlar Avrupa ülkelerinin asli unsurlarındandır. Avrupa'daki Müslüman topluluklar arasındaki işbirliğinin artırılması ortak vazifemiz olmalıdır. Portekiz'de, Fransa'da, Almanya'da, Hollanda'da, İspanya'da, bütün Avrupa kıtasında Müslümanların her 'Allahüekber' deyişi, aslında sadece ibadet için bir yönelmeyi değil aynı zamanda fikri ve ortak hisler bakımından da bir birleşmeyi temsil etmelidir. Burada Sayın Büyükelçimiz'le ve Türkiye'nin kurumlarıyla iyi ilişkiler içerisinde olduğunuzu biliyoruz. Bizim her zaman kapımızın da gönlümüzün de sizlere açık olduğunu ifade etmek isterim."

AA

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, resmi ziyaret gerçekleştirdiği Portekiz'in başkenti Lizbon'da, Lizbon Merkezi Camisi'ni ziyaret ederek, Müslüman toplumun temsilcileriyle görüştü
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 22:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Portekiz'deki Müslüman toplumun temsilcileriyle bir araya geldi
copyright Independentturkish: 

ABD ve Çin arasında 30'ar milyar dolarlık ticaret çerçevesinin ayrıntıları açıklandı

Washington yönetimi, ABD ile Çin arasında üzerinde mutabakata varılan ve her iki ülkenin yaklaşık 30'ar milyar dolarlık ithalatını kapsayan daha elverişli gümrük vergisi çerçevesinin ayrıntılarını açıkladı.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan "30'a 30" çerçevesine göre, ABD ve Çin, karşılıklı olarak indirimli gümrük vergisi avantajı sağlamak amacıyla her iki taraf için yaklaşık 30'ar milyar dolarlık hassas olmayan ithal ürünün değerlendirileceği bir diyalog kurulması konusunda anlaştı.

Gelecekte ürünlere uygulanacak tarife indirimlerinin, iki ülkenin kendi iç yasal süreçlerine uygun şekilde belirlenerek yürürlüğe gireceği bildirildi.

Çerçeve kapsamında söz konusu ürünlerin ticareti izlenecek ve olası düzenleme veya kapsam genişletme önerileri yılda bir kereden fazla olmamak üzere iki ülkenin liderlerine sunulacak.

ABD'nin Çin'den ithalatında ev eşyaları öne çıkıyor

Paylaşılan listelere göre ABD'nin Çin'den ithal edeceği hassas olmayan ürünler arasında çoğunlukla Amerikan tüketicilerinin kullanacağı ev eşyaları ve günlük tüketim ürünleri bulunuyor.

Mikrodalga fırın, kahve makinesi, tıraş makinesi, gıda öğütücüsü ve ütü gibi çeşitli küçük ev aletleri de tarife indirimi kapsamındaki ürünler arasında yer alıyor.

Çin'in ABD'den ithalatında tarım ve tıbbi cihazlar bulunuyor

Çin'in ABD'den ithal edeceği ürünler arasında ise tarım, gıda ve medikal cihazlardan oluşan geniş bir ürün grubu bulunuyor.

Listede canlı sığır, domuz, at, koyun ve kümes hayvanlarının yanı sıra bunlardan elde edilen taze veya dondurulmuş et ürünleri ve sakatatlar yer alıyor.

Bazı deniz ürünleri ve süt ürünlerinin de kapsamda bulunduğu belirtilirken, tarım ve gıdanın yanı sıra ultrason teşhis cihazları, kalp pilleri ve manyetik rezonans görüntüleme cihazları gibi tıbbi ekipmanlar da ithalat kalemleri arasında sıralanıyor.

"ABD için daha iyi pazar erişimi sağlandı"

ABD Ticaret Temsilciliğinden (USTR) yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın mayıs ayında Pekin'e yaptığı ziyaret sırasında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile hassas nitelikte olmayan ürünlerin ticaretine yönelik ABD-Çin Ticaret Kurulu'nun kurulmasının kararlaştırıldığı hatırlatıldı.

Açıklamada, Şi'nin Washington ziyaretinin ardından tarafların, kurul kapsamında daha iyi ticaret koşullarından yararlanabilecek hassas nitelikte olmayan ürünlere ilişkin tavsiyeler de dahil olmak üzere bir sonraki adımı duyurduğu belirtildi.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ABD ve Çin'in, Trump ile Şi arasındaki ilişkinin sonucu olarak gelecekte daha elverişli gümrük vergisi uygulamalarından yararlanabilecek mallarda 30'ar milyar dolarlık ticaret yapılmasını önerdiğini ifade etti.

Greer, ABD'nin tarım ürünlerinden tıbbi cihazlara kadar uzanan ürünlerde Çin'e yönelik ihracatının yaklaşık yüzde 30'u için daha iyi pazar erişimi sağlandığını belirtti.

ABD'nin genellikle başka ülkelerden ithal etmediği ev eşyaları, oyuncaklar ve diğer ürünlerin Çin'den ithal edilmesinin Amerikalı tüketicilere de fayda sağlayacağını kaydeden Greer, "Trump yönetimi, tarım ve enerji ürünleri alımına ilişkin taahhütlere uyulmasını sağlayarak, hassas nitelikte olmayan ürünlerde dengeli ticareti gözeterek ve Amerikalı çiftçiler, üreticiler, işletmeler ile çalışanlar için pazar erişimini güvence altına alarak Çin ile adil, dengeli ve karşılıklı bir ticaret ilişkisi sürdürecektir." ifadelerini kullandı.

AA

ABD ve Çin, karşılıklı olarak yaklaşık 30'ar milyar dolarlık hassas olmayan ithal ürün için daha elverişli gümrük vergisi koşullarını değerlendirecek yeni bir ticaret çerçevesi üzerinde anlaştı
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD ve Çin arasında 30'ar milyar dolarlık ticaret çerçevesinin ayrıntıları açıklandı
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Her kim milletin hakkına, hukukuna, malına, mülküne el uzatırsa karşısında bizi bulur

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslendi.

Toplantıda, ilk olarak güvenli okul ikliminin inşası ve güçlendirilmesine yönelik hususları istişare ettiklerini belirten Erdoğan, geçen sene yaşanan üzücü hadiseler nedeniyle okulların güvenliğini artıracak ek önlemleri uygulamaya koyduklarını anımsattı.

Bugün hem bunları tekrar gözden geçirdiklerini hem de alınabilecek ilave tedbirleri görüştüklerini aktaran Erdoğan, "Geçen hafta Manisa Turgutlu'da meydana gelen menfur olaydan etkilenen çocuklarımıza geçmiş olsun diyor, tedavileri devam eden evladımıza Rabb'imden acil şifalar niyaz ediyorum. Yine bugün Osmaniye'de yeğeni tarafından katledilen öğretmenimize Allah'tan rahmet diliyorum." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, son toplantıdan bu yana yine yoğun bir mesai ile ülkeye ve aziz millete aşkla hizmet etmeyi sürdürdüklerini söyledi.

İçeride toplu açılış törenleri, dışarıda uluslararası toplantılarla Türkiye'yi dünyada hak ettiği yere getirmenin mücadelesini verdiklerini vurgulayan Erdoğan, özellikle dış politika kulvarında dolu dolu geçen gündemlerinin olduğunu dile getirdi.

Erdoğan, 8 Eylül'de üst üste ikinci kez Avrupa şampiyonu olarak millete büyük bir gurur yaşatan Filenin Sultanları'nı Külliye'de misafir ettiklerini hatırlatarak, şunları kaydetti:

“Üç yıl önce Belçika'da ulaştığımız zaferi bu kez kendi evimizde hem de muhteşem bir geri dönüşle tekrarlayan A Milli Kadın Voleybol Takımımızı şahsım ve milletim adına bir kez daha gönülden tebrik ediyorum. Aynı şekilde 2026 Avrupa Boks Şampiyonası'nda 70 kiloda altın madalya kazanan milli boksörümüz Busenaz Sürmeneli'yi kutluyor, başarılarının artarak devam etmesini diliyorum. Elde ettikleri önemli başarılarla milli sporcularımız 86 milyonun göğsünü kabartırken biz de 81 ilimizin geleceğini eserlerle, yatırımlarla, projelerle aydınlatmaya devam ediyoruz. Milletimizin bize yüklediği emanet her anımızı, her günümüzü Türkiye için seferber etmemizi zorunlu kılıyor. Biz de bu mukaddes emanetin hakkını en güzel şekilde vermenin gayretindeyiz.”

"26 projeyi Rizeli vatandaşların hizmetine sunduk"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 11 Eylül'de hem inşası tamamlanan yatırımların açılışını yapmak hem de yeni eserlerin temellerini atmak üzere baba ocağı Rize'ye gittiklerini anımsattı.

TOKİ konutlarında millet bahçelerine, yeni iş yerlerinden okul ve öğrenci yurtlarına, kültür ve sanat merkezlerinden spor tesislerine tam 26 projeyi Rizeli vatandaşların hizmetine sunduklarını belirten Erdoğan, şunları ifade etti:

“Kısa süre içerisinde nihayete erecek 3 yeni yatırımın da temellerini attık. Toplam değeri 10 milyar lirayı aşan bu eser ve yatırımların Rize'mize ve ülkemize bir kez daha hayırlı olmasını temenni ediyorum. 13 Eylül'de ise şehir hastanemizin kurdelesini kesmek üzere istiklal meşalemizin ilk yakıldığı şehir olan Samsun'umuzu ziyaret ettik. 234 bin metrekare alanda inşa ettiğimiz Samsun Şehir Hastanemiz, 1458 yatak kapasitesi, 230 yoğun bakım yatağı, son teknolojiye sahip 40 ameliyathanesi, 320 poliklinikle şehrimize hizmet verecek. Toplam 17 milyar liralık bu muazzam yatırımın Samsun'umuz, bölgemiz ve milletimiz için hayırlı olmasını diliyor, emeği geçenleri tebrik ediyorum.”

"İstanbul Havalimanı rekora doymadı"

Erdoğan, 18 Eylül'de İstanbul'a yeni bir eser daha kazandırmanın kıvancını yaşadıklarını söyledi.

Muhalefetin "Buraya uçak inmez" dediği İstanbul Havalimanı'nın açıldığı ilk günden bu yana rekora doymadığını vurgulayan Erdoğan, şöyle devam etti:

“'Kuş uçmaz, kervan geçmez böyle bir yerde havalimanının ne işi var?' diyerek kara çaldıkları bu eser geçtiğimiz yıl 84,5 milyon yolcuya ev sahipliği yaptı. Nisan 2025'te üçlü bağımsız paralel pist operasyonunu hayata geçirmiştik. Böylece havalimanımız dünyada ikinci, Avrupa'da ise ilk kez aynı anda 3 pistten bağımsız iniş kalkış yapılabilen merkezler arasına girmişti. Bunu, hizmete verdiğimiz 4'üncü ana pistle daha da güçlendirmiş olduk. 890 milyon avro yatırım değerine sahip, 2820 metre uzunluğundaki 4'üncü ana pistle havalimanımızın toplam pist sayısı 6'ya çıktı. Bekleme sürelerini kısaltan, yakıt, zaman ve emisyon tasarrufu sağlayan, olumsuz hava şartlarında bile iniş kalkış emniyetini üst seviyeye çıkartan yeni pistimizin de hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum.”

"Elimizden gelenin en iyisini yapmaya gayret ediyoruz"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gaziler Günü'nü idrak ettikleri 19 Eylül'de şehit yakınları, gaziler ve gazi yakınlarının kamu kurumlarına atamalarını gerçekleştirdiklerini anımsattı.

Yeni görevlerine başlayan 571 kişiyle kamuda istihdam edilen şehit yakını, gazi ve gazi yakını sayısını 53 bin 179'a yükselttiklerini aktaran Erdoğan, şunları kaydetti:

“Bir defa hepimiz şunun çok net farkındayız: İstiklal ve istikbalimiz için serdengeçen şehitlerimizin, birlik ve beraberliğimiz için bedel ödeyen gazilerimizin, nice acıya, zorluğa göğüs geren şehit yakınlarımızın hakkını hiçbir zaman tam olarak ödeyemeyiz. Bununla birlikte devlet olarak imkanlarımız nispetinde elimizden gelenin en iyisini yapmaya özellikle gayret ediyoruz. Şehitlerimizin emanetine gözümüz gibi bakmaya, hayata geçirdiğimiz düzenlemeler ve attığımız adımlarla şehit ailelerimiz, gazilerimiz ve gazi yakınlarımızın hayatını kolaylaştırmaya inşallah devam edeceğiz. Buradan yeni atanan kardeşlerimize, milletimize hizmet yolunda Cenab-ı Allah'tan başarılar temenni ediyor, şehitlerimizi rahmetle yad ediyorum. Tahriklere kapılmayarak o vakarlarını, o metanetlerini, hepimize örnek olan o asil duruşlarını bozmayan tüm şehit ailelerimizden Allah razı olsun.”

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'na katılmak üzere 20 Eylül'de New York'a gittiğini anımsatan Erdoğan, bu sene "Güveni yeniden inşa etmek, dönüşümü yönetmek" temasıyla düzenlenen görüşmelerin ikinci gününde 16'ncı kez Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na hitap ettiğini hatırlattı.

Konuşmasında, "daha adil, temsil gücü yüksek, güven ve refahın hakim olduğu yeni bir düzenin reçetesini 5 madde halinde dünya ile paylaştığını vurgulayan Erdoğan, Filistin, Rusya-Ukrayna ve İran başta olmak üzere Türkiye'nin çevresinde yaşanan savaş ve çatışmaların çözümüne ilişkin kanaatleri dile getirdiklerini ifade etti.

İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'da estirdiği devlet terörünün yine gündemlerinin en üst sırasında olduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Filistin Devlet Başkanı Sayın Mahmud Abbas maalesef bu senede vize engeli sebebiyle Genel Kurul'a bizzat hitap edemedi. Kelimeleri buram buram kan kokan savaş suçluları yalanlarını sıralamak için Birleşmiş Milletler kürsüsünde kendilerine yer bulurken, Sayın Abbas'ın orada olamaması insanlık adına utanç verici bir durumdur. Bu adaletsizliğin vicdanları kanattığını bir kez daha belirtmek istiyorum. Tabii biz o gün orada sadece milletimiz adına değil, aynı zamanda Filistinli mazlumlar, Lübnanlı masumlar adına da konuştuk. Bundan geri adım atmayacağız.

İnsanlığa karşı suç işleyenler, 74 bin Gazzeli kardeşimizin kanını dökenler, Lübnan'dan Suriye'ye bölgemizde terör estirenler, hukuk önünde hesap verene kadar duruşumuzu asla bozmayacak, hakkı haykırmaya, hakikatleri söylemeye cesaretle devam edeceğiz. Burada şunun da bilinmesinde fayda görüyorum. Bugün geçmişe kıyasla daha güçlü bir Türkiye Cumhuriyeti var. Bugün geçmişe kıyasla istikbaline daha umutla bakan, etrafına güven aşılayan, dostlarının güven duyduğu bir Türkiye Cumhuriyeti var. En önemlisi de bugün içeride bin yıllık kardeşlik hukukunu tekrar tesis eden, dışarıda komşularıyla tekrar kucaklaşan bir Türkiye Cumhuriyeti var. Büyük düşünen, büyük adımlar atan, büyük hedefler belirleyip, o hedeflere azimle ilerleyen bir devletiz. Allah'ın izniyle bu yolu sonuna kadar sabırla yürüyeceğiz."

"Ülkemizdeki yatırım fırsatlarını değerlendirdik"

Erdoğan, 5 yıl önce Türkiye'ye kazandırılan, Birleşmiş Milletler'in tam karşısındaki Türkevi'nin yine diplomasinin kalbinin attığı bir merkez olduğunu belirterek, birçok devlet ve hükümet başkanını Türkevi binasında misafir ettiklerini anımsattı.

New York'ta bulundukları süre zarfında 17 devlet ve hükümet başkanıyla ikili görüşmeler gerçekleştirdiklerini aktaran Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sayın Trump'ın daveti üzerine Amerika ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin katıldığı toplantıya iştirak ederek, bölgede barış ve istikrarın yeniden tesisine yönelik kanaatlerimizi paylaştım. Amerikan iş çevreleri ile bir araya gelerek ülkemizdeki yatırım fırsatlarını değerlendirdik. Türk, Amerikan, Müslüman toplumunun yer aldığı programda farklı eyaletlerde yaşayan vatandaşlarımızın yanı sıra Amerika'daki dost ve kardeşlerimizle de hasret giderdik. Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu vesilesiyle gerçekleştirdiğimiz temas, görüşme ve toplantıların ülkemiz milletimiz ve mazlum coğrafyalar için bir kez daha hayırlara vesile olmasını diliyorum.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 26 Eylül'de 21. MÜSİAD EXPO Uluslararası Ticaret Fuarı ve 29. Uluslararası İş Forumu'nun kapanış törenine iştirak ettiklerini hatırlatarak, hem fuarın hem de iş formunun yeni ortaklıklara kapı aralamasını diledi, MÜSİAD'ı gayretleri dolayısıyla tebrik etti.

"Kimse bizi başkalarıyla karıştırmasın"

Kabine toplantısında, 17 Eylül'den bu yana gündemde olan fon konusunu etraflıca değerlendirme fırsatı bulduklarını dile getiren Erdoğan, Adalet Bakanı Akın Gürlek ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in kapsamlı birer sunum yaptığını, şimdiye kadar atılan adımlarla ilgili kabine üyelerini bilgilendirdiklerini söyledi.

Bu meseleye nasıl yaklaştıklarını, New York dönüşü yapılan basın toplantısında kamuoyuna ilan ettiklerini anımsatan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Ama şunu bugün bir kere daha açık açık ifade etmek isterim. İster piyasa manipülasyonuyla, ister borsa oyunlarıyla, ister belediyelerde yaşandığı gibi apaçık yolsuzluk yaparak olsun, her kim milletin hakkına, hukukuna, malına, mülküne el uzatırsa karşısında bizi bulur, devleti bulur. Kimse bizi başkalarıyla karıştırmasın. Kimse bizi milyarlarca liralık yolsuzlukları savunmak için meydan meydan, şehir şehir dolaşanlarla mukayese etmesin. Biz, onlara benzemeyiz. Bizim kırmızı çizgimiz aziz milletimizdir. Milletimiz söz konusu olduğunda da tavrımız bellidir.

Biz ne hak yeriz ne de vatandaşın hakkının yenilmesine göz yumarız. Hele hele başkaları gibi hak yiyenleri savunma yoluna asla gitmeyiz. Aramızdaki fark işte budur. Söz konusu insanımızın huzuru ise söz konusu 86 milyonun ekonomik güvenliği, refahı, kalkınması ise bunda en küçük bir tereddüt göstermeyiz. Bu konudaki kararlılığımızı şüpheye mahal vermeyecek biçimde zaten ortaya koyduk."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sermaye piyasalarında yaşanan gelişmeleri yakından takip ettiklerini belirterek, "Ekonomi kurmaylarımız, diğer sorumlu birimlerimizle koordinasyon içinde yoğun bir mesaiyle çalışmaktadır. Biz de ilgili arkadaşlarımızla istişare halinde gerekli adımların atılmasını süratle temin ediyoruz." dedi.

"Hiç kimsenin yatırımcıları tedirgin etmeye hakkı yok"

Türkiye'nin bugün 2 trilyon dolara yaklaşan bir ekonomik büyüklüğe sahip olduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin finansal sistemi güçlüdür. Yaşanan sorun, fon piyasasının sınırlı bir bölümünde meydana gelmiştir. Finansal sistemimize sirayet etmiş herhangi bir risk mevzu bahis değildir. Türk sermaye piyasası dayanıklıdır. Temelleri sağlamdır. Bu sınamanın üstesinden rahatça gelecek kapasiteye de hamdolsun ziyadesiyle sahiptir. Her kim aksini iddia ediyorsa Türkiye borsasına, Türkiye ekonomisine, Türk halkına çok büyük bir haksızlık yapmış olur. Sırf siyasi mevzi kazanmak uğruna muhalefet figürleri dahil hiç kimsenin ekonomimize zarar vermeye, yatırımcıları tedirgin etmeye hakkı yoktur.

Şu noktanın da altını özellikle çiziyorum. Hiçbir sebep yabancı basın kuruluşlarına yazılar yazarak, kendi ülkesini kötülemenin gerekçesi olamaz. Şikayet mektuplarıyla Batılı ağababalarından yardım dilenen zihniyeti bugün bir kez daha milletimizin derin irfanına havale ediyorum. Böyle bir zihniyetten ülkeye de millete de hiçbir fayda gelmez. Bizim son 25 senedir olduğu gibi bugün de 'uğruna canımız feda' dediğimiz Türkiye'nin itibarını artırmaktan, ferdi olmaktan her zaman iftihar ettiğimiz Türk milletini tüm dünyada layıkıyla temsil etmekten, 86 milyonun hak ve hukukunu korumaktan başka bir derdimiz yoktur ve olmayacaktır."

"Tasfiye süreciyle ilgili çalışmalar titizlikle yürütülüyor"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Sermaye piyasalarının doğası gereği son derece dikkatli hareket ediyoruz. Kapatılan fonların tasfiye süreciyle ilgili çalışmalar titizlikle yürütülüyor." dedi.

Erdoğan, gerek fonlar gerek hisse senetleri üzerinden haksız kazanç elde edenler hakkında gerekli soruşturmaların yapıldığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Fonlar vasıtasıyla piyasa bozucu eylemlere giriştiği tespit edilenler, hukuk önünde bunun hesabını verecektir. Tabii burada bir diğer kritik husus, benzer bir sorunun tekrar yaşanmasının önüne geçilmesidir. Bununla ilgili çalışmaları da yapıyoruz. Sermaye piyasalarımızın işleyişini çok daha sağlıklı hale getirecek idari ve hukuki düzenlemeleri inşallah süratle hayata geçireceğiz. Şundan herkes emin olsun, müsterih olsun. Devletimizin ilgili kurumları yoğun bir mesai içindedir. Yarın ekonomi kurmaylarımızla ve sorumlu kurumlarımızın yöneticileriyle bir araya geleceğim. Sermaye piyasası kuralları içinde, hukuk devleti sınırları dahilinde, maşeri vicdanın rehberliğinde gereken her türlü adım atılacaktır.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu akşam UEFA Uluslar Ligi'nde İtalya'ya karşı mücadele edecek A Milli Futbol Takımı'na başarılar diledi.

AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "(Fon soruşturmaları) Her kim milletin hakkına, hukukuna, malına, mülküne el uzatırsa karşısında bizi bulur, devleti bulur." diye konuştu
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Her kim milletin hakkına, hukukuna, malına, mülküne el uzatırsa karşısında bizi bulur
copyright Independentturkish: 

AKOM: İstanbul'da kuvvetli yağışlar gece etkisini artıracak

İBB AKOM, İstanbul'da akşam saatlerinden itibaren etkisini artırması beklenen yağışlara karşı uyarıda bulundu. Yağışların çarşamba akşamına kadar aralıklarla yerel olarak kuvvetli olması, kuzey ilçelerde metrekareye 120 kilogramı aşan yağış düşmesi bekleniyor.

Yağış miktarı bazı bölgelerde 107 kilograma ulaştı

AKOM'un meteorolojik değerlendirmelerine göre, dün akşam başlayan ve gün içinde aralıklarla devam eden sağanak nedeniyle İstanbul'un farklı bölgelerinde metrekareye 20 ila 107 kilogram arasında yağış ölçüldü.

Yağışların en fazla Çekmeköy, Pendik, Sarıyer, Kartal ve Beykoz ilçelerinde görüldüğü belirtildi.

Gün içinde hafifleyen yağışların saat 20.00'den itibaren yeniden etkisini artırması, gece yarısından sonra ise il genelinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

Kuzey ilçeler için kuvvetli yağış uyarısı

AKOM verilerine göre, soğuk ve yağışlı havanın çarşamba günü saat 20.00'ye kadar aralıklarla yerel olarak kuvvetli devam edeceği tahmin ediliyor.

İl genelinde metrekareye 40-100 kilogram, Çatalca, Arnavutköy, Eyüpsultan, Sarıyer, Beykoz, Çekmeköy ve Şile başta olmak üzere kuzey ilçelerde 60-120 kilogram arasında yağış bekleniyor. Bazı bölgelerde yağış miktarının 150 kilogramın üzerine çıkabileceği öngörülüyor.

Yıldırım ve fırtına bekleniyor

Karadeniz üzerinden nemli hava taşıyan poyrazın etkisiyle nem oranının yükselmesi ve atmosferin üst seviyelerinin soğuk, deniz ve kara yüzeylerinin görece sıcak olması nedeniyle yıldırım ve şimşeklerin eşlik ettiği fırtına ve gök gürültülü kuvvetli sağanakların yaşanabileceği bildirildi.

İBB ekipleri sahada

İBB ekiplerinin olası olumsuzluklara karşı 6 bin 722 personel, 2 bin 199 araç ve iş makinesiyle teyakkuz halinde olduğu belirtildi.

AKOM kayıtlarına göre yağışların başlamasından itibaren su baskını, göllenme, rögar taşması, yol çökmesi, ağaç devrilmesi ve tehlike arz eden parça düşmesi gibi konularda toplam 2 bin 117 ihbar alındı.

İhbarların 1506'sının İSKİ, 360'ının İtfaiye, 109'unun Yol Bakım ve 142'sinin Çözüm Merkezi'ne yapıldığı aktarıldı. Ekiplerin müdahale ve temizlik çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

ANKA

AKOM'göre, kentte dün akşam saatlerinde başlayan ve gün içinde aralıklarla devam eden yağışın akşam 20.00'den itibaren etkisini artıracağı ve gece yarısından itibaren il genelinde yer yer kuvvetli olacağı tahmin ediliyor
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
AKOM: İstanbul'da kuvvetli yağışlar gece etkisini artıracak
copyright Independentturkish: 

İYİ Parti fon krizini yargıya taşıyacak

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Hakan Şeref Olgun, kamuoyunda gündeme gelen "fon yolsuzluğu" iddialarının tüm yönleriyle araştırılması için hukuki şikayet ve dava haklarını kullanacaklarını belirtti.

Olgun, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, özellikle küçük yatırımcıların birikimlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmasının kabul edilemez olduğunu ifade etti.

"Kamu yararı ve ekonomik güven meselesi olarak görüyoruz"

Süreci yalnızca siyasi bir tartışma olarak değerlendirmediklerini belirten Olgun, konunun hukuk, adalet, kamu yararı ve ekonomik güven açısından ele alınması gerektiğini söyledi.

Olgun, Genel Başkan Müsavat Dervişoğlu'nun talimatları doğrultusunda iddiaların hiçbir kişi veya kurum korunmadan araştırılması gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:

"Kimlerin bu yapının içerisinde yer aldığı, kimlerin menfaat sağladığı, varsa kamu görevlileriyle siyasi bağlantılarının bulunup bulunmadığının bütün yönleriyle ortaya çıkarılması için hukuki şikayetle dava haklarımızı kullanarak sorumluların adalet önünde hesap vermesi ve hak ettikleri cezaları alması için sonuna kadar takipçisi olacağız."

"Hukuk herkes için eşit uygulanmalı"

Olgun, sorumluların kim olduğuna veya hangi makamda bulunduğuna bakılmaksızın hukukun eşit uygulanması gerektiğini ifade etti.

Küçük yatırımcıların ve vatandaşların haklarını takip edeceklerini belirten Olgun, "Milletin alın teri sahipsiz değildir. Hukuk herkes için vardır. Sorumlular kim olursa olsun hesap vermelidir." dedi.

AA

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Hakan Şeref Olgun, "fon yolsuzluğu" iddialarını yargıya taşıyacaklarını belirterek, sorumluların ortaya çıkarılması için sürecin takipçisi olacaklarını söyledi
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İYİ Parti fon krizini yargıya taşıyacak
copyright Independentturkish: 

ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı için dolaylı müzakerelerin yeniden başlaması bekleniyor

Arabulucuların İran ve ABD ile olası bir anlaşma üzerinde çalışmalarını sürdürdüğü, çatışmaları sona erdirmeyi ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden ulaşıma açmayı hedefleyen dolaylı müzakerelerin yeniden başlamasının beklendiği bildirildi.

Associated Press'in (AP) üç yetkiliye dayandırdığı haberine göre, dünyanın en kritik su yollarından birinde güvenli deniz taşımacılığını sağlamaya yönelik çok sayıda girişimin başarısızlıkla sonuçlandığı ve savaşın sekizinci ayına girdiği bir dönemde taraflar arasında perde arkası temaslar sürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, dondurulan varlıkları serbest bırakması ve petrol yaptırımlarından feragat etmesi karşılığında boğazı bir hafta içinde açmayı öngören Tahran teklifini reddettiğini açıkladı.

Hafta sonu belirsizliğe yol açan bu açıklamaya rağmen New York'ta temaslarını sürdüren İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, arabuluculardan haber beklediğini belirtti. Bu süreçte ise Katar arabuluculuk yürütüyor.

Kapsamlı bir anlaşma metni üzerinde çalışıldığı doğrulandı

AP'ye konuşan iki yetkili, arabulucuların her iki tarafla boğazın yeniden ulaşıma açılması, ABD ablukasının sona erdirilmesi ve ardından yaptırımların kaldırılmasını içeren kapsamlı bir öneri üzerinde çalıştığını doğruladı.

Taslak anlaşma kapsamında boğazın, İran ve Umman arasındaki ikili görüşmeler doğrultusunda yeniden açılması hedeflenirken, Tahran'ın talep ettiği geçiş ücretinden de vazgeçilmesi planlanıyor.

Söz konusu mutabakat, savaştan önce uluslararası bir su yolu kabul edilen bu hatta deniz trafiğini geçici olarak yönetmeyi amaçlıyor.

Yetkililer, Trump'ın kamuoyuna yansıyan beyanlarına rağmen ABD'nin mevcut teklifi resmi olarak reddetmediğini ve bu açıklamaların bir müzakere taktiği olabileceğini aktardı.

ABD, İran'ın nükleer programına dair tavizler bekliyor

Üçüncü yetkili ise ABD'nin, nükleer müfettişlerin ülkeye girişine izin verilmesi de dahil olmak üzere Tahran'dan nükleer programına dair tavizler beklediğini kaydetti.

İki tarafın Haziran 2026'da imzaladığı ancak birkaç gün içinde çöken mutabakat zaptı çerçevesinde nükleer dosyanın 60 günlük bir takvimde ele alınması öngörülüyordu.

İsimlerinin gizli kalması kaydıyla bilgi veren yetkililerden biri her iki taraftan da olumlu sinyaller geldiğini, ikincisi hafta sonu "küçük bir ilerleme" sağlandığını, üçüncüsü ise arabulucuların tarafların tutumlarını "yumuşatmaya" çalıştığını ifade etti.

Beyaz Saray ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.

ABD ve İran ekonomik baskıyla karşı karşıya

Yetkililer, İran'ın son teklifinin Haziran 2026'daki çerçeveyle benzerlik gösterdiğini, temel farkın ise süreç takviminin hızı olduğunu kaydetti.

Süreçte her iki ülke de ekonomik baskıyla karşı karşıya bulunuyor.

İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları nedeniyle ABD yüksek petrol fiyatlarıyla mücadele ederken, Tahran yönetimi deniz ablukası ve petrol satışlarını kısıtlayan çok sayıdaki ABD yaptırımı nedeniyle zorlanıyor.

Küresel gösterge niteliğindeki Brent ham petrolün varil fiyatı 108 doların üzerinde seyrediyor.

Habere göre, tarafların karşılıklı yıpratma stratejisi izlediği bölgede, Tahran'ın ABD askeri unsurlarını hedef aldığı füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları bölgesel gerilimi canlı tutuyor.

Görüşülen son anlaşma teklifi Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaları durdurmayı hedeflerken, Yemen'deki İran destekli Husilerin Kızıldeniz'in güney kapısı niteliğindeki Babulmendeb Boğazı'nda konuşlanmasıyla açılan yeni cephe küresel piyasalar üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürüyor.

İran tarafı, Husilerin kendi talepleri olduğunu ve Suudi Arabistan ile olan çatışmalarının ABD-İran geriliminden bağımsız olduğunu savunmasına rağmen, yetkililer Tahran'ın Husiler ile Suudiler arasında bir uzlaşma sağlanması konusunda arabuluculuk yapmaya istekli olduğunu ifade etti.

İran basını: Dışişleri Bakanı Erakçi, ABD’de arabulucularla görüşecek

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’na (ISNA) göre, Erakçi, İran ile ABD arasında arabulucuk yapan Katarlı isimlerle görüşecek.

Erakçi daha önce yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin ABD tarafına sunulan şartlarla ilgili arabuluculardan henüz cevap almadıklarını ve cevabın beklenildiğini söylemişti.

Arabulucuların ABD’nin, İran’ın şartlarına verdiği cevabı İranlı heyete iletmesi bekleniyor.

İran, ABD'ye 7 şart sunmuştu

İran heyeti, BM Genel Kurulu kapsamında bulunduğu ABD'de, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik Washington'a Katar'ın arabuluculuğunda 7 şart sunmuştu. Ancak ABD Başkanı Trump, İran'ın sunduğu şartları kabul etmediklerini açıklamıştı.

"Hürmüz'ü bir an önce açmak için anlaşma yapmak istiyorlar, çünkü çok fena yeniliyorlar." ifadesini kullanan Trump, ABD'li müzakerecilerin bu hafta İran ile daha fazla görüşme yapmasını beklediğini söylemişti.

Erakçi ise ABD'ye sundukları 7 maddelik anlaşma planının "çok makul" olduğunu belirterek, "Eğer sebepsiz yere reddederlerse, bu onların hatası olur." değerlendirmesinde bulunmuştu.

AA

Arabulucuların İran ve ABD ile olası bir anlaşma üzerinde çalışmalarını sürdürdüğü, çatışmaları sona erdirmeyi ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden ulaşıma açmayı hedefleyen dolaylı müzakerelerin yeniden başlamasının beklendiği bildirildi
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı için dolaylı müzakerelerin yeniden başlaması bekleniyor
copyright Independentturkish: 

YENİ Parti'den "yeni yasama yılı" açıklaması: Resepsiyonda olmayacağız

Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, partisinin, 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla Meclis'te düzenlenecek resepsiyona katılmayacağını bildirdi.

Günaydın, Meclis'teki basın toplantısında, sermaye piyasası işlemleri soruşturmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye'nin eşi benzeri görülmemiş bir dolandırıcılık süreciyle karşı karşı olduğunu savunan Günaydın, konu üzerinden hükümeti eleştirdi.

Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK), tasfiye sürecindeki fonların talimatlarına ilişkin bugünkü açıklamasına değinen Günaydın, SPK'nin aldığı karara tepki gösterdi. Günaydın, şöyle konuştu:

Bunun anlamı açıkça şudur: AKP'li elitler paralarını alıp kaçtılar, içeride kalan vatandaşın üzerine kapı kilitlendi. Peki acaba 17 Eylül'de SPK'nin işlemleri durdurma kararını daha evvelden haber almışlar mıydı? Bu haberin alındığına ilişkin karineleri özetle sunacağım. Kesinlikle bu haber alındı, içeriden bilgi aktarıldı ve böylece kaçan kaçtı, AKP elitleri paralarını aldılar, kurtardılar, içeride vatandaş kaldı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 26 Eylül'de bazı sermaye piyasası araçlarının dondurulmasına yönelik karar aldığını ifade eden Günaydın, aynı gün Kuruldan Başsavcılığa bir yazı gönderildiğini söyledi.

Günaydın, ertesi gün bazı şirket ve fonlar hakkındaki tedbirlerin kaldırıldığını iddia ederek, bunların arasında Varlık Fonuna bağlı kamu şirketlerinin de bulunduğunu ileri sürdü.

Yaşanan gelişmelerin yalnızca belirli yatırımcıları değil, borsanın tamamını etkilediğini dile getiren Günaydın, "Borsa an itibarıyla 9 ay öncesinin endeksine dönmüştür. 15 binlere çıkan borsa endeksi, bugün 9 ay öncesinin endeksine, 12 bin 500'e düşmüştür. Enflasyonun yüzde 30 olduğu bir ortamda borsanın böylesine değer kaybetmesi bir faciadır. Bugün itibarıyla borsanın krizden bu yanaki değer kaybının en az 3 trilyon lira olduğunu hesap ediyoruz" ifadesini kullandı.

Açıklamalarının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Günaydın, Fatma Betül Sayan Kaya'nın AK Parti'deki tüm görevlerinden istifa ettiği anımsatılarak değerlendirmesinin sorulması üzerine, şunları paylaştı:

Insider trading yaptığı azıcık aklı olan herkesin çok açık görebildiği bir şey. Bunun, Sermaye Piyasası Kanununun 107. maddesinde karşılığı var. İstifa ederek kurtuldu mu, yoksa ona yönelik bir soruşturma başlatıldı mı? Adalet Bakanı'nı bekliyoruz, bir soruşturma başlatılıp başlatılmadığını söylesin. Biz de oradan buna ilişkin bir açıklama yapalım.

Yeni Partinin 1 Ekim'de yeni yasama yılı dolayısıyla TBMM'de düzenlenecek resepsiyon ve Genel Kurul toplantısına katılıp katılmayacağı sorulan Günaydın, 30 Eylül'de partilerinin genel merkezinde "milletvekili kampı" niteliği taşıyan bir günlük toplantı yapacaklarını aktardı.

Toplantıda çeşitli değerlendirmelerde bulunacaklarını kaydeden Günaydın, "Yeni Parti heyeti Genel Kurul'da olacak. Genel Kurul sonrasında da Merkez Yönetim Kurulu toplantımızı yapacağız. Dolayısıyla, Yeni Parti resepsiyonda olmayacak" açıklamasında bulundu.

 

AA

Günaydın, yeni yasama yılı ile ilgili, “Yeni Parti heyeti Genel Kurul'da olacak. Genel Kurul sonrasında da Merkez Yönetim Kurulu toplantımızı yapacağız. Dolayısıyla, Yeni Parti resepsiyonda olmayacak" dedi
Pazartesi, Eylül 28, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA (Arşiv)</p>

Type: 
SEO Title: 
YENİ Parti'den "yeni yasama yılı" açıklaması: Resepsiyonda olmayacağız
copyright Independentturkish: 

COP31 İklim Uygulama Köprüsü’nün ilk pilot ülkeleri açıklandı

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İklim Uygulama Köprüsü’nün (BRIDGE) ilk pilot ülkelerinin Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan olduğunu açıkladı.

Kurum, New York’ta Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile düzenlenen COP31 İklim Uygulama Köprüsü Pilot Ülkeler Tanıtım Toplantısı’na katıldı. Kurum’un yönettiği toplantıda, BRIDGE kapsamında çalışmaya başlayan ilk pilot ülkeler duyuruldu.

Toplantıda COP30 Başkanı Andre Correa do Lago, COP32 Başkanı ve Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos, COP29 Azerbaycan Baş Müzakerecisi ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Yalçın Rafiyev ile Avustralya İklim Değişikliği, Enerji, Çevre ve Su Bakan Yardımcısı Kushla Munro da yer aldı.

“Hedefimiz taahhütleri yatırıma dönüştürmek”

COP31’in yaklaşımını “Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon” sözleriyle tanımlayan Kurum, birçok ülkenin iklim hedeflerini belirlemesine rağmen bu hedefleri uygulanabilir yatırım programlarına, projelere ve finansmana dönüştürme aşamasında güçlükler yaşadığını belirtti.

BRIDGE’in mevcut kurumlara alternatif yeni bir fon olmadığını vurgulayan Kurum, girişimin iklim hedeflerini ulusal kalkınma öncelikleri ve finansman imkanlarıyla buluşturmayı amaçladığını söyledi.

Kurum, “Hedefimiz taahhütleri uygulamaya, uygulamayı yatırıma, yatırımı ise somut sonuçlara dönüştürmektir” dedi.

İlk pilot ülkeler Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan

BRIDGE kapsamında çalışmaya başlayan ilk pilot ülkelerin Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan olduğunu açıklayan Kurum, bu ülkelerin yalnızca girişimden yararlanmayacağını, deneyim ve geri bildirimleriyle BRIDGE’in gelişimine de katkı sunacağını ifade etti.

Kurum, uygulamanın güçlü ortaklıklar gerektirdiğini belirterek UNDP ile kurulan ortaklığa önem verdiklerini söyledi.

“Finansman, taahhütlerle sonuçlar arasındaki köprüdür”

İklim finansmanının başlı başına bir amaç olmadığını belirten Kurum, finansmanı taahhütlerin somut sonuçlara dönüşmesinde bir araç olarak değerlendirdiklerini kaydetti.

Kurum, hükümetleri, uluslararası kuruluşları, kalkınma bankalarını, iklim fonlarını, yatırımcıları ve özel sektörü uygulama için ortaklık kurmaya davet etti.

Antalya’daki COP31’e kadar ilk ülkelerle somut ilerleme kaydetmeyi ve yeni ülkeleri sürece dahil etmeyi hedeflediklerini belirten Kurum, COP31 sonrasında da ülkelerin uygulama çalışmalarına katkı sağlayacak kalıcı bir yapı oluşturmak istediklerini söyledi.

“Uygulamanın önündeki darboğazları birlikte aşacağız”

COP31’in Türkiye ve Avustralya arasındaki ortaklığa dayandığını belirten Kurum, BRIDGE’in Antalya’daki zirveye giden süreçte iklim hedeflerinin hayata geçirilmesine yönelik araçlardan biri olacağını ifade etti.

Kurum, ülkelerin öncelikleri ve ihtiyaçlarıyla uluslararası destek kapasitesini daha doğru biçimde buluşturmayı ve uygulamanın önündeki sorunların aşılmasına katkı sunmayı hedeflediklerini söyledi.

Toplantıda İklim Değişikliği Başkanı Halil Hasar’ın sunumunun ardından pilot ülkelerin bakanları söz aldı. Ortaklar Diyaloğu Oturumu’nda ise uluslararası finans kuruluşlarının yöneticileri ve ülke temsilcileri görüşlerini paylaştı.

Kurum, kapanış konuşmasında uluslararası ortaklardan teknik bilgi, deneyim, kapasite ve finansman imkanlarıyla BRIDGE’e katkı sunmalarını istedi.

ANKA

COP31 Başkanı Murat Kurum, İklim Uygulama Köprüsü’nün (BRIDGE) ilk pilot ülkelerinin Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan olduğunu açıkladı
Cuma, Eylül 25, 2026 - 00:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
COP31 İklim Uygulama Köprüsü’nün ilk pilot ülkeleri açıklandı
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Dışişleri Bakanlığı’ndan Kazakistan’daki askeri tatbikatta yaşanan can kayıpları için taziye mesajı

Dışişleri Bakanlığı, Kazakistan Deniz Kuvvetleri’nin Aktau açıklarında düzenlediği askeri tatbikatta yaşanan can kayıpları nedeniyle taziye mesajı yayımladı. Bakanlık, hayatını kaybedenlerin yakınlarına ve Kazak halkına başsağlığı diledi.

Dışişleri Bakanlığı, Kazakistan’ın Mangıstau bölgesinde düzenlenen askeri tatbikatta bugün yaşanan can kayıplarına ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Kazakistan Deniz Kuvvetleri’nin Aktau açıklarında icra ettiği askeri tatbikat sırasında bugün (24 Eylül) yaşanan can kayıplarından derin üzüntü duyuyoruz. Bu elim olay sonucunda hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yakınlarına ve Kazak halkına başsağlığı diliyoruz.”


ABD Senatosu, İran’a yönelik saldırıların sona erdirilmesi çağrısını reddetti

ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’a ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını sona erdirme çağrısı yapan karar tasarısını reddetti.

Senatoda, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının sona erdirilmesine ilişkin karar tasarısı oylanarak görüşüldü. Tasarı, 49 lehte oya karşı 50 aleyhte oyla kabul edilmedi.

Cumhuriyetçi senatörlerin çoğunluğu tasarıya karşı oy kullanırken, Pennsylvania Senatörü John Fetterman, karar tasarısını reddeden tek Demokrat senatör oldu.

Söz konusu karar tasarısı, temmuz ayında Temsilciler Meclisi’nde 214’e karşı 208 oyla kabul edilmişti.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Cuma, Eylül 25, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

KGK, Londra’da sergi ve ödül töreni düzenleyecek

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), Türkiye’nin kamu diplomasisine katkı sunmak amacıyla 1 Ekim’de Birleşik Krallık’ın başkenti Londra’da sergi ve ödül töreni düzenleyecek.

88 ülke ve 81 ilde temsilcisi bulunan KGK, daha önce Lefkoşa, Bakü, Berlin, Tiflis, Moskova ve Taşkent’te medya buluşmaları, paneller ve çalıştaylar gerçekleştirdi. Konsey, geçen yıl ABD’nin New York kentinde düzenlediği sergi ve ödül töreninin ardından uluslararası etkinliklerine Londra’da devam edecek.

Türk-İngiliz ilişkileri sergiyle anlatılacak

Etkinlik kapsamında Londra’daki Arundel House’da, koleksiyoner Prof. Dr. Osman Kubilay Gül’ün arşivinden derlenen gazete manşetleri ve diplomatik yazışmalardan oluşan “Belgelerden Hayata Türk-İngiliz İlişkileri” sergisi açılacak.

Dr. Özgenur Reyhan Güler’in küratörlüğünü üstlendiği sergide, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ilişkilerin medya ve diplomasi boyutuna ilişkin arşiv belgeleri yer alacak.

KGK 2. Uluslararası Dostluk Ödülleri verilecek

Serginin ardından aynı salonda KGK 2. Uluslararası Dostluk Ödülleri töreni gerçekleştirilecek.

Törende Londra’da görev yapan Türk gazeteciler ile Türkiye ile Türk toplumu ve iki ülke arasındaki ilişkilere katkı sunan İngiliz gazetecilere çeşitli kategorilerde ödüller verilecek.

Türk-İngiliz ilişkilerine katkı sunan devlet adamları, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile etkinliğe destek veren kişi ve kurumlara da ödül ve teşekkür plaketi takdim edilecek.

KGK heyeti 4 gün Londra’da olacak

Türkiye'nin Londra Büyükelçiliği himayesinde ve KGK Birleşik Krallık Temsilcisi Vatan Öz’ün koordinasyonunda düzenlenecek etkinlik için KGK heyeti 29 Eylül’de Londra’ya gidecek.

Heyet, 30 Eylül’de Türkiye'nin Londra Büyükelçisi O. Koray Ertaş’ın vereceği resepsiyona katılacak. Aynı gün Londra’daki Türk diasporası temsilcileri, Türk kökenli parlamenterler ve medya mensuplarıyla görüşmeler yapılacak.

Heyet, Londra’nın tarihi ve turistik yerlerini de ziyaret edecek. Sergi ve ödül töreninin ardından 2 Ekim’de Türkiye’ye dönülecek.

Yaklaşık 30 kişilik heyet

Etkinlik için Londra’ya gidecek yaklaşık 30 kişilik KGK heyetinde KKTC 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın yanı sıra Ankara Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan, Adana Sarıçam Belediye Başkanı Bilal Uludağ, Alanya Belediyesi Dış İlişkiler Müdürü Nazmi Uyar ve gazeteci-yazar Yavuz Donat da yer alacak.

Heyette Anadolu Ajansı Genel Müdür Yardımcısı Oğuz Karakaş, KGK Genel Başkanı Mehmet Ali Dim, Genel Başkan Vekili Nevzat Çiçek, genel başkan yardımcıları Savaş Çokduygulu, Nalan Yazgan ve Edip Üzen, Genel Sekreter Lütfü Karakaş, Mali Başkan Yardımcısı Hayati Arıgan, Meclis Başkanları Özgenur Reyhan Güler ve İşad Eyvazlı, yönetim kurulu üyesi Yunus Soner, Meclis Başkan Vekili Ahmet Coşkunaydın, Meclis üyesi Nurcan Demirtaş ile KGK Avusturya Temsilcisi Adil Elmas ve KGK Slovakya Temsilcisi Kemal Değirmenci de bulunuyor.

Dim: “Amacımız ülkemize hizmet”

KGK Genel Başkanı Mehmet Ali Dim, Londra’daki etkinliğin yalnızca bir sergi ve ödül töreninden ibaret olmadığını, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki iletişim ve dostluk bağlarının güçlendirilmesine yönelik bir kamu diplomasisi faaliyeti olduğunu belirtti.

Dim, Londra’da Türk diaspora gazetecileri ile Türkiye’ye, Türk toplumuna ve iki ülke arasındaki ilişkilere katkı sunan İngiliz gazetecilere ödüller verileceğini ifade etti.

Sergide ise Türkiye’de yayımlanan gazetelerin geçmişten bugüne İngiltere ile ilgili manşetleri ile iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin hafızasını yansıtan belgelerin yer alacağını aktaran Dim, medyanın kamu diplomasisinin önemli araçlarından biri olduğunu söyledi.

Dim, KGK olarak uluslararası faaliyetlerde gazeteciliği yalnızca haber üretimi değil, ülkeler ve toplumlar arasında diyalog kurulmasına katkı sunan bir iletişim zemini olarak gördüklerini kaydetti.

Londra’daki etkinliğin Türkiye’nin uluslararası alandaki görünürlüğüne ve kamu diplomasisi çalışmalarına medya üzerinden katkı sağlamasını amaçladıklarını belirten Dim, Türk diasporasının bulunduğu ülkelerde daha güçlü ve görünür bir medya iletişim ağı oluşturulmasını önemsediklerini ifade etti.

Destekçilere teşekkür

Dim, etkinliğin düzenlenmesine katkı sunan KGK Birleşik Krallık Temsilcisi Vatan Öz ile Konya Büyükşehir Belediyesi, Keçiören Belediyesi ve Sarıçam Belediyesi başta olmak üzere Alanya Tanıtım Vakfı (ALTAV), Alanya Turistik İşletmeciler Derneği (ALTİD), Eftelia Hotels, EsteWorld ve MUSİAD Londra’ya teşekkür etti.

Independent Türkçe

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ilişkilerin medya boyutunu ele alan sergi ve ödül törenini 1 Ekim’de Londra’da düzenleyecek
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
KGK, Londra’da sergi ve ödül töreni düzenleyecek
copyright Independentturkish: 

Ümit Özdağ, silahlı saldırıda yaralanan öğrenci ve ailesini ziyaret etti

 

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Manisa'nın Turgutlu ilçesinde okul önünde düzenlenen silahlı saldırıda yaralanan öğrenci Hatice Ecrin Barman ve ailesini ziyaret etti.

Özdağ, Barman ve ailesine geçmiş olsun dileklerini ileterek saldırı ve olayda yaralanan diğer öğrencilerin durumuna ilişkin bilgi aldı.

Ziyaretin ardından açıklama yapan Özdağ, benzer saldırıların önlenmesi için İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ortak çalışma yürütmesi gerektiğini belirtti.

Özdağ, “Bu üzücü saldırıda yaralanan kardeşimizi ziyaret ettik, ailesiyle görüştük ve bu saldırıda yaralanan diğer gençlerle ilgili de bilgi aldık. Gencimizin evini daha ziyaret edeceğiz ve geçmiş olsun dileklerimizi edeceğiz. Ancak bu tür üzücü saldırıların yaygınlaşmaması için daha hızlı ve daha etkili önlemlerin alınması gerekiyor. Bu konuda hem İçişleri Bakanlığı'na hem Milli Eğitim Bakanlığı'na hem de Aile Bakanlığı'na önemli bir ortak çalışma görevi düşüyor” dedi.

“Riskin kimde ve hangi okulda olduğunu tespit etmek kolaydır”

1990'lı yılların ortasında liselerdeki şiddet eğilimine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı adına araştırma yaptığını belirten Özdağ, bu çalışmaların risk profillerinin belirlenmesine imkan sağladığını söyledi.

Özdağ, “Ben 1990'lı yılların ortasında liselerde şiddet eğilimi arttığı zaman Milli Eğitim Bakanlığı adına liselerde kapsamlı bir araştırma yapmış ve Milli Eğitim Bakanlığı'na teslim etmiştim araştırmayı. Onun için lise şiddetini yakından bilen bir insanım. Ve bu araştırmalar ortaya çok net profillemeler verir. Bu profillemeler çerçevesinde riskin kimde olduğu, hangi okulda olduğu, hangi öğrencide olduğunu tespit etmek kolaydır. Yeter ki koordinasyon iyi sağlansın ve zamanında müdahale edilebilecek bir mekanizma kurulsun” ifadelerini kullandı.

“Erken uyarının güvenlik güçlerine iletilmesi gerekiyor”

Erken uyarı mekanizmasının önemine dikkat çeken Özdağ, bu tür saldırılarda ortaya çıkan erken uyarıların güvenlik güçlerine ulaştırılması gerektiğini belirtti.

Özdağ, “Çünkü erken uyarı dediğimiz şey bu tür saldırılarda muhakkak oluyor. Mesele bu erken uyarının devlet güvenlik güçleri tarafına iletilmesi ve onların da gereken önlemleri alması. Bu da üç bakanlığa düşen bir görev” diye konuştu.

ANKA

Ümit Özdağ, Turgutlu’daki okul saldırısında yaralanan öğrenciyi ziyaret ederek, benzer olayların önlenmesi için üç bakanlığa ortak çalışma çağrısı yaptı
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 20:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ümit Özdağ, silahlı saldırıda yaralanan öğrenci ve ailesini ziyaret etti
copyright Independentturkish: 

Öztürk Yılmaz’dan YENİ Parti açıklaması: İsim değişikliği yapılsa da yapılmasa da kapımız açık

Yenilik Partisi Genel Başkanı Öztürk Yılmaz, Anayasa Mahkemesi’nin YENİ Parti’nin isminin hükümsüzlüğü ve siyasi partiler sicilinden terkinine ilişkin talebi 29 Eylül Salı günü görüşecek olmasına ilişkin, “İsim değişikliği yapılsa da yapılmasa da bizim kapımız açık. Anayasa Mahkemesi'nin burada bu isim konusunda Yargıtay'ın mütalaasını esas alacağını düşünüyorum” dedi.

Yenilik Partisi Başkanlar Kurulu ve Egemenlik Meclisi olağanüstü toplandı. Toplantının ardından basın toplantısı düzenleyen Yılmaz, partisinin ismi ile YENİ Parti’nin isminin karıştırıldığını ve bu nedenle mağduriyet yaşadıklarını savundu.

Yılmaz, yaklaşık 5 bin kişinin iki partinin üyeliğini karıştırdığını belirterek, YENİ Parti ile yapılan görüşmelerde başlangıçta yapıcı bir tutum sergilediklerini söyledi.

“Toplumsal muhalefetin bölünmesi bizim işimize yaramıyor”

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yeni kurulan partilerin tüzük, program, amblem ve isimlerini değerlendirdiğini hatırlatan Yılmaz, YENİ Parti ile yapılan görüşmelerin ilk aşamalarında isim konusunun gündeme gelmediğini, sonraki görüşmelerde ise konunun ele alındığını anlattı.

Yılmaz, “Biz kendilerine yardımcı olmak için her türlü desteği vereceğimizi açıkladık. Neden? Çünkü toplumsal muhalefetin bölünmesi bizim işimize yaramıyor. Sonuçta da YENİ Parti de bizim partimiz. Muhalefette değil mi? YENİ Parti'nin yıpranması bizim işimize yaramaz” diye konuştu.

“Yapıcı görüşmeydi”

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile yaptığı görüşmenin yapıcı geçtiğini ifade eden Yılmaz, son görüşmede bir yol haritası sunduklarını söyledi.

Sürecin daha sonra aksadığını belirten Yılmaz, “Belli ki içeride de özellikle Özgür Bey'in başarısız olmasını isteyen, bu sorunu çözmesini istemeyen, bu sorunun üzerinden kendisine karşı muhalefet yaratmak isteyen parti içindeki bazı çevrelerin özellikle burada parmağının olduğunu düşünüyorum” dedi.

Yılmaz, Yenilik Partisi’nin YENİ Parti’ye engel oluyormuş gibi gösterilmesini istemediğini belirterek, 5 Ekim’e kadar isim, yeterlilik ve iki partinin birleşmesine ilişkin konularda değerlendirme yapılmasını istedi.

“İsim sorunu en kolay konu”

Yılmaz, bir gazetecinin “Sorunun çözülmesi için YENİ Parti'yle Yenilik Partisi'nin birleşmesi şart mı?” sorusuna, birleşme halinde sorunların 15 gün içinde çözülebileceğini düşündüğünü söyledi.

İsim değişikliğinin kolay bir şekilde yapılabileceğini belirten Yılmaz, asıl sorunun siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için gereken yeterlilik olduğunu savundu.

Yılmaz, “Şimdi hem isim konusunu değiştiriyorsun hem de yeterlilikten. Örneğin bir arkadaşımız dedi ki biz 15 Kasım'da büyük kurultayımızı yapacağız. Büyük kurultay yapılınca yeterlilik kazanılmıyor. Üzerine altı ay daha koymanız lazım” ifadelerini kullandı.

“İsim değişikliği yapılsa da yapılmasa da kapımız açık”

Anayasa Mahkemesi’nin YENİ Parti’nin ismine ilişkin talebi 29 Eylül Salı günü görüşecek olmasına ilişkin de değerlendirmede bulunan Yılmaz, partisinin kapısının açık olduğunu söyledi.

Yılmaz, şöyle konuştu:

“İsim değişikliği yapılsa da yapılmasa da bizim kapımız açık. Ama Anayasa Mahkemesi'nin yüzde 1 milyon bunu reddetmesi gerekiyor. Çünkü daha üyeliklerde bile en az beş bin kişi üyeliği bile karıştırmış. Yani üyeliği karıştırmış yanlışlıkla bize göre geliyor. Bizim üye oraya gidiyor. Bizde belgeleri var. Yani bunu tartışmaya bile gerek yok.”

Anayasa Mahkemesi’nin isim konusunda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın mütalaasını esas alacağını düşündüğünü belirten Yılmaz, YENİ Parti’nin isim değişikliği yapması halinde de buna karşı olmadıklarını söyledi.

ANKA

Yenilik Partisi Genel Başkanı Öztürk Yılmaz, Anayasa Mahkemesi’nin YENİ Parti’nin ismine ilişkin başvuruyu 29 Eylül’de görüşeceğini belirterek, “İsim değişikliği yapılsa da yapılmasa da bizim kapımız açık” dedi
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Öztürk Yılmaz’dan YENİ Parti açıklaması: İsim değişikliği yapılsa da yapılmasa da kapımız açık
copyright Independentturkish: 

Mahmud Abbas, BM Genel Kurulu'na video mesajla hitap etti: Filistin halkı yerinden edilmeyi kabul etmeyecek

Filistin Ulusal Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas, ABD'nin vize vermemesi nedeniyle katılamadığı BM 81. Genel Kurulu'na video mesajla hitap etti. Abbas, Filistin halkının "tarihin en tehlikeli dönemlerinden biriyle" karşı karşıya olduğunu belirterek, "Filistin halkı yerinden edilmeyi kabul etmeyecek ve yok olmayacaktır" dedi.

ABD yönetiminin vize vermemesi nedeniyle New York'taki BM 81. Genel Kurulu'na katılamayan Abbas'ın video mesajı Genel Kurul salonunda gösterildi.

ABD'nin vize kararına tepki

Abbas, Filistin delegasyonuna New York'a giriş vizesi verilmemesinin ikinci kez yaşandığını belirterek, söz konusu uygulamaları "hukuka aykırı ve cezalandırıcı tedbirler" olarak nitelendirdi.

Filistin'in uluslararası hukuka bağlılığını, şiddet ve terörden uzak durma taahhüdünü ve iki devletli çözüme bağlılığını sürdürdüğünü ifade eden Abbas, BM, Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne başvurmanın barışçıl bir tercih olduğunu söyledi.

Abbas, ABD yönetimine vize kısıtlamalarını kaldırması, diyaloğa dönmesi ve iki devletli çözümün hayata geçirilmesi için uluslararası toplumla birlikte çalışması çağrısında bulundu.

"Filistin halkı tarihin en tehlikeli dönemlerinden biriyle karşı karşıya"

Filistin halkının tarihin en tehlikeli dönemlerinden biriyle karşı karşıya olduğunu belirten Abbas, Gazze'de öldürme, yıkım, aç bırakma ve yerinden edilmeye yönelik uygulamalarla birlikte ağır bir insani durum yaşandığını savundu.

Abbas, İsrail'in Gazze'deki saldırılarının yanı sıra Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki yerleşim faaliyetlerine de tepki gösterdi. Batı Şeria'nın parçalandığını ve Kudüs'ün izole edildiğini ileri süren Abbas, yerleşimcilerin saldırıları, topraklara el koyma, evlerin yıkılması ve baskınların sürdüğünü söyledi.

"Yeni bir Nekbe'nin yaşanmasına izin vermeyin"

Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki gelişmelerin birbirinden bağımsız olmadığını savunan Abbas, bunların Filistinlileri topraklarını terk etmeye zorlayan bir planın parçaları olduğunu söyledi.

Abbas, uluslararası topluma "Yeni bir Nekbe'nin yaşanmasına izin vermeyin" çağrısında bulundu.

İsrail'e silah sağlayan ülkelere de tepki gösteren Abbas, uluslararası toplumun Filistinlileri korumak, İsrail işgaline son vermek ve iki devletli çözümü hayata geçirmek için harekete geçmesi gerektiğini belirtti.

Trump'ın 20 maddelik planına ve 2803 sayılı karara değindi

Abbas, ABD Başkanı Donald Trump'ın 20 maddelik planını, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararını ve Gazze'deki geçiş sürecine ilişkin yol haritasını memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.

Ancak bu girişimlerin sahada uygulanmadığını belirten Abbas, Gazze'deki saldırıların sürdüğünü ve daha fazla zaman kaybedilmemesi gerektiğini ifade etti.

Geçiş döneminin kalıcı hale gelmemesi gerektiğini söyleyen Abbas, Gazze ile Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'nın Filistin Devleti ve meşru kurumlarının yönetimi altında yeniden birleştirilmesi gerektiğini kaydetti.

UNRWA'ya destek çağrısı

Abbas, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın (UNRWA) çalışmalarının desteklenmesi çağrısında bulundu.

UNRWA'nın özellikle eğitim, sağlık ve mesleki eğitim alanlarındaki faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için mali ve siyasi desteğin devam etmesi gerektiğini belirten Abbas, kuruma yönelik saldırıların sona erdirilmesini istedi.

Abbas ayrıca Batı Şeria'daki E1 yerleşim planının uygulanmasına karşı uyarıda bulunarak, bunun Filistin topraklarının bütünlüğünü tehdit ettiğini savundu.

Filistin'de reform programı

Filistin Ulusal Yönetimi'nin ulusal reform programını tamamladığını belirten Abbas, kamu mali yönetimi, şeffaflık, hesap verebilirlik ve yolsuzlukla mücadele alanlarında düzenlemeler yaptıklarını söyledi.

Abbas, eğitim sisteminde reform çalışmalarının sürdüğünü, kadınların ve gençlerin güçlendirilmesine yönelik adımlar atıldığını ifade etti.

28 Kasım'da yapılması planlanan yasama seçimlerine doğru ilerlediklerini belirten Abbas, bunun ardından Filistin Devlet Başkanlığı seçimlerinin yapılacağını söyledi.

"Terörizmi ve aşırılığı her biçimiyle reddediyoruz"

Abbas, sivillere yönelik saldırıları kim tarafından gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin reddettiklerini belirterek, "Terörizmi ve aşırılığı her biçimiyle reddediyoruz. Antisemitizm, ırkçılık ve nefretle mücadele ediyoruz" dedi.

Filistin halkının kendi topraklarında kalacağını ifade eden Abbas, "Filistin halkı yerinden edilmeyi kabul etmeyecek, yerinden edilmeyi kabul etmeyecek ve yok olmayacaktır" diye konuştu.

"Başkent Doğu Kudüs olan Filistin Devleti kurulmalı"

Filistinlilerin kendi kaderini tayin etme hakkına sahip olduğunu belirten Abbas, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti'nin kurulması gerektiğini söyledi.

Abbas, Filistin Devleti'nin İsrail Devleti'nin yanında var olmasını ve Filistin-İsrail barışının bölgesel iş birliği ve güvenliğin önünü açmasını istediklerini ifade etti.

"Filistin Devleti'ni tanıyan ülkelerin sayısı 160'a ulaştı"

Filistin Devleti'ni tanıyan ülkelere teşekkür eden Abbas, bu ülkelerin sayısının 160'a ulaştığını belirtti.

Henüz Filistin'i tanımayan ülkelere de bunu yapmaları çağrısında bulunan Abbas, Filistin Devleti'nin Birleşmiş Milletler'de diğer ülkelerle eşit şekilde tam üyelik elde etmesi gerektiğini söyledi.

Abbas, konuşmasının sonunda Filistin halkına seslenerek, "Vatanımızı terk etmeyeceğiz ve kimsenin bizim yerimize geleceğimiz hakkında karar vermesine izin vermeyeceğiz. Kendi kararımızı kendimiz veririz" ifadelerini kullandı.

ANKA

Filistin Ulusal Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas, ABD'nin vize vermemesi nedeniyle katılamadığı BM 81. Genel Kurulu'na video mesajla hitap ederek, Filistin halkının yerinden edilmeyi kabul etmeyeceğini ve yok olmayacağını söyledi
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Mahmud Abbas, BM Genel Kurulu'na video mesajla hitap etti: Filistin halkı yerinden edilmeyi kabul etmeyecek
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan "fon krizi" açıklaması: Sorumluluğu olan kim varsa bunlardan hukuk önünde hesap sorulacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kamuoyunda "fon krizi" olarak anılan ve 455 bin yatırımcıyı ilgilendiren soruşturmaya ilişkin, "Sermaye piyasalarının sınırlı bir alanında, belli sayıda fonda ortaya çıkan bir sorundan söz ediyoruz. Yani ne finansal sistemimize ne Türkiye ekonomisine yönelik bir risk söz konusu değil" dedi. Erdoğan, soruşturmanın sürdüğünü belirterek, sorumluluğu bulunanlardan hukuk önünde hesap sorulacağını ve benzer sorunların yaşanmaması için gerekli hukuki ve idari tedbirlerin alınacağını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'na katılmak üzere gerçekleştirdiği New York ziyaretinin sonunda Türkevi'nde açıklamalarda bulundu ve gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Erdoğan, 130'dan fazla ülkenin devlet ve hükümet başkanı düzeyinde temsil edildiği Genel Kurul etkinliklerinin bu yıl "Güveni Yeniden İnşa Etmek, Dönüşümü Yönetmek" temasıyla gerçekleştirildiğini belirtti.

BM Genel Kurulu'na hitap ettiğini hatırlatan Erdoğan, konuşmasında Türkiye'nin çok taraflılığa desteğini vurguladığını, bölgedeki gelişmelere ilişkin görüşlerini paylaştığını ve daha kapsayıcı, adil ve etkili bir küresel sisteme duyulan ihtiyacın altını çizdiğini söyledi.

Gazze'deki gelişmeleri de BM kürsüsünden gündeme taşıdığını belirten Erdoğan, "Gazzeli kardeşlerimize yönelik zulmü bir kez daha insanlığın gündemine taşıdık" dedi.

Bölgesel sahiplenmeyi esas alan bir yaklaşımı anlattığını ifade eden Erdoğan, aynı gün ABD ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini bir araya getiren toplantıya ABD Başkanı Donald Trump'ın daveti üzerine katıldığını söyledi.

Erdoğan, "Bu toplantıda da Orta Doğu'ya güvenlik ve istikrarın getirilmesi noktasında görüş ve önerilerimizi ifade ettik" diye konuştu.

"Bizim meselemiz bölgelerin hakkaniyetli temsili"

Erdoğan, Birleşmiş Milletler'in reforma ihtiyacı olduğu yönündeki görüşünün hatırlatılması ve nasıl bir BM tasavvur ettiği sorusuna, mevcut yapının adil olmadığını belirterek yanıt verdi.

Erdoğan, "Değerli arkadaşlar, her şeyden önce bugün 190'dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin veto yetkisiyle sınırlandırıldığı bir Birleşmiş Milletler'den söz ediyoruz. Bu adaletsiz yapının, küresel istikrar ve huzuru koruyabilmesi, ortaya koyduğu temel ilkelere bağlı kalabilmesi, insanlığa vaadini yerine getirebilmesi mümkün değildir" diye konuştu.

Meselenin yalnızca Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'de daha fazla söz sahibi olması olmadığını ifade eden Erdoğan, şunları söyledi:

"Mesele Afrika'nın, Asya'nın, Latin Amerika'nın, İslam dünyasının, Avrupa'nın ve diğer bütün bölgelerin kendi tecrübeleriyle, kendi iradeleriyle bu küresel sistemde hakkaniyetli biçimde temsil edilme meselesidir.

Bunun için diyoruz ki; veto mekanizması kaldırılsın; sadece 5 üyeyi koruyan Birleşmiş Milletler modelinden, bütün üyeleri kuşatan bir mekanizmaya geçiş yapalım. Genel Kurul'u güçlü, kuvvetli ve etkin kılalım. Kurulacak yeni yapıda, seçilmiş üyelerin belirli sürelerle görev yaptığı, yeniden görev almak isteyenlerin uluslararası toplumun güvenini yeniden kazanmak zorunda olduğu, daha adil bir sistem olmalıdır.

Dünyanın sorunlarına 5 üye değil, bütün üyeler çözüm sunsun ve kararlar alsın. Çünkü dünyanın artık yeni duvarlara değil, yeni köprülere ihtiyacı var."

"İlk gün söylediğimiz yere gelme eğilimindedir"

Erdoğan, BM Genel Kurulu'na ilk kez hitap ettiği dönemden bugüne kadar geçen sürece ilişkin soruya, "Bu yolculuk dimdik bir duruştan ibarettir" yanıtını verdi.

Erdoğan, "Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kürsüsüne ilk çıktığımızda ne söylüyor, nerede duruyorsak, bugün de hamdolsun aynı yerdeyiz. Suriye'de, Irak'ta, Ukrayna-Rusya Savaşı'nda, Afrika'da, Myanmar'da ve son olarak Gazze'de yaşananlar benim dile getirdiğim gerçeği tekrar tekrar gösterdi" dedi.

Ukrayna-Rusya Savaşı'nın temellerinin yıllar önce atıldığını belirten Erdoğan, bölgede yaşanan birçok sorunun geçmişte atılan yanlış adımlarla büyüdüğünü söyledi.

"O günlerde söylediklerimize dünya kulak kabartsa ve tedbir alınsaydı, bunca can kaybedilmeyecekti" diyen Erdoğan, Birleşmiş Milletler reformunun daha önce yapılması halinde çatışmaların ve savaşların önlenmesinin mümkün olacağını ifade etti.

Erdoğan, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın iki yıl üst üste Birleşmiş Milletler'de bulunamamasını da uluslararası sistemdeki adaletsizliğin göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.

"Bizim meselemiz hiçbir ülkeye karşı olmak değildir. Bizim meselemiz adaletsizliğe karşı olmaktır" diyen Erdoğan, "Kendi adımıza mutluyuz ki o günlerden bugünlere hep tarihin doğru tarafında durduk, milletimizi utandıracak bir tek adım bile atmadık. Bugün dünya, bizim ilk gün söylediğimiz yere gelme eğilimindedir" ifadelerini kullandı.

"Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin korunması şarttır"

Erdoğan, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin azalmasına ilişkin soruya, gelişmelerin meselenin artık yalnızca İran ile ABD arasındaki bir sorun olmadığını gösterdiğini belirterek yanıt verdi.

"Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine kapatılmasına karşıyız. Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin korunması şarttır" diyen Erdoğan, bölgedeki her gerilimin Avrupa'yı, Asya'yı, enerji piyasalarını, taşımacılığı ve milyonlarca insanın günlük hayatını etkilediğini söyledi.

Erdoğan, ticari gemi trafiğindeki düşüşün meselenin boyutunu ortaya koyduğunu belirterek, "Orası küresel enerji güvenliği ve uluslararası ticaret için hayati önemdedir" dedi.

Sorunların diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, "Sorunların diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesinin anahtarı olarak Hürmüz açılmalıdır. Biz bir an evvel müzakere zeminine dönülmesinin gerektiğini bütün muhataplarımıza anlatıyoruz. Yapılması gereken yeni cephelerin değil, yeni diplomasi kanallarının açılmasıdır" diye konuştu.

"Karadeniz tahıl koridoru için gayretlerimizi artırdık"

Karadeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırılar ve tahıl gemilerinin limanlarda beklemesiyle ilgili soru üzerine Erdoğan, Karadeniz'in savaşın cephesi olmaması gerektiğini söyledi.

"Karadeniz bu savaşın bir cephesi değildir, asla olmamalı" diyen Erdoğan, taraflarla yapılan görüşmelerde seyrüsefer emniyetinin yeniden sağlanmasının gereğini anlattıklarını belirtti.

Bunun gıda güvenliğinin sağlanması ve savaşın yayılmasının önlenmesi açısından iki önemli fayda sağlayacağını ifade eden Erdoğan, "Karadeniz'de ticari gemilere saldırıyı kim yaparsa yapsın kabul etmediğimizi, tarafların sorumlu davranmasını beklediğimizi net bir şekilde ilan ettik" dedi.

Erdoğan, yeniden tahıl koridorunun kurulması için diplomatik girişimlerin artırıldığını belirterek, "Artık yeniden tahıl koridorunu tesis etmek için gayretlerimizi artırdık. Bunun için diplomatik adımlarımızı da hızlandırıyoruz" ifadelerini kullandı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile yaptığı görüşmede konuyu yeniden ele aldığını belirten Erdoğan, "Kendisinden aldığım cevap da olumlu" dedi.

Mekke Savunma Anlaşması

Erdoğan, Mekke Savunma Anlaşması'nın geleceğine ilişkin soruyu şöyle yanıtladı:

"Mekke Savunma Anlaşması doğru yolda atılmış güçlü bir adımdır. Bu kadar zorlu bir coğrafyada böylesine önemli bir girişim yapıyorsanız bazı sınamalarla karşılaşmanız sürpriz değildir. Yeni bir şey söylerseniz, yeni bir irade ortaya koyarsanız, elbette bundan rahatsız olanlar çıkacaktır. Biz, dün kurulmuş bir devlet değiliz; tahriklere gelmeyecek, tuzağa düşmeyecek kadar tecrübeli bir devletiz.

Kurumsallaşma çalışmalarının tamamlanmasıyla yolumuzda daha güçlü ilerleyeceğimizden şüphem yok. Bölgenin sorunlarına bölge kaynaklı çözümler üretecek bir zeminin temelleri atılmıştır. Dışarıdan gelip bölgemize güvenlik reçetesi yazanların çoğu zaman geride daha fazla istikrarsızlık bıraktığını hep birlikte gördük. Diktiğimiz bu fidan, kısa sürede boy verecek ve bir çınara dönüşecektir. Biz ülkemize ve milletimize güveniyoruz, kardeşlerimize güveniyoruz."

"İsrail saldırganlığını sürdürmekte, barışı baltalamaktadır"

Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ve Körfez ülkeleriyle gerçekleştirilen toplantının Gazze konusunda yeni bir sonuç doğurup doğurmayacağı sorusuna, Gazze'de kalıcı barışın sağlanması için ateşkesin kalıcı hale getirilmesi gerektiğini belirterek yanıt verdi.

Erdoğan, "Gazze'de akan kanı durdurmadan, ateşkesi kalıcı hale getirmeden ve Filistinlilerin kendi topraklarında onurlu bir geleceğe sahip olmasını sağlamadan Orta Doğu'ya kalıcı barış gelmeyecektir" dedi.

"Barış Planı" çerçevesinde oluşan iradenin önemli olduğunu belirten Erdoğan, "Gazze'de kalıcı barış, huzur ve istikrar için Hamas dahil neredeyse herkes, olumlu adımlar atmış ve çözüm isteklerini ortaya koymuştur. Fakat İsrail, saldırganlığını sürdürmekte, barışı baltalamaktadır" ifadelerini kullandı.

Erdoğan, İsrail'e yönelik uluslararası baskı çağrısında bulunarak, "İsrail'e, başta Amerika olmak üzere uluslararası toplum, bu plana uymak zorunda olduğunu öğretmelidir" dedi.

Gazze'de yalnızca savaşın durdurulmasının yeterli olmadığını söyleyen Erdoğan, "Sadece 'Gazze'de savaş dursun' demek yetmiyor. Savaşın yeniden başlamasını engelleyecek mekanizmaları kurmamız, Gazze'nin imarını hızlandırmamız ve Filistinlilerin siyasi geleceğini güvence altına almamız gerekiyor" diye konuştu.

Erdoğan, Gazze'deki insani duruma ilişkin ise "Gazze'deki insani felaket, dünya gözlerini kaçırsa da orada duruyor. Yıkıntılar arasında hayatta kalma mücadelesi veren insanlardan söz ediyorum. Üstelik bir gün, bir hafta, bir ay, bir yıl değil, yıllardır böyle bir durum var. Bu insanlığın ortak vicdanını ilgilendiren bir meseledir" ifadelerini kullandı.

"F-35 ve Eurofighter konusunda somut adımlara dönüşmesini bekliyoruz"

Erdoğan, Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunda ABD Başkanı Trump'ın daha önce olumlu irade ortaya koyduğunu belirterek, bu iradenin somut adımlara dönüşmesini beklediklerini söyledi.

"Bu konuda temaslarımızı sürdürüyoruz. Netice alacağımıza inanıyorum. Sayın Trump ile ikili ilişkimiz Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri ilişkilerine de ivme kazandırdı. İki ülke arasındaki iş birliği, bir önceki yönetim dönemine nazaran bir hayli mesafe almış durumda. İnanıyorum ki, burada da durmayacak ve daha ileri hedeflere ulaşacağız" diyen Erdoğan, Türkiye'nin kendi savunma sanayisine de önem verdiğini belirtti.

Erdoğan, "KAAN başta olmak üzere kendi savaş uçağımızı, hava savunma sistemlerimizi ve savunma sanayi kabiliyetlerimizi üretmek istiyoruz" dedi.

İngiltere Başbakanı ile Eurofighter konusunda da görüştüklerini belirten Erdoğan, "Onlarla da Eurofighter konusundaki adımlarımız, çalışmamız devam ediyor. Türkiye'nin güvenliği, savunma ihtiyaçları ve stratejik hedefleri var. Hedeflerimiz için çalışacak, geri adım inşallah atmayacağız" ifadelerini kullandı.

"Terörsüz Türkiye süreci ilerliyor"

Erdoğan, "Terörsüz Türkiye" sürecinde gelinen aşamaya ilişkin soruya, bunun günübirlik bir mesele olmadığını belirterek yanıt verdi.

"Türkiye'nin yaklaşık yarım asırlık bir sorundan kurtulması meselesidir. Bildiğiniz gibi yasal çerçeveyi Türkiye Büyük Millet Meclisi ortaya koydu. İlgili mekanizmalar kuruldu, kuruluyor. İlgili kurumlarımız sahada ve gerekli takipleri yapıyorlar. Çerçeve yasanın uygulanabilmesi için örgütün fiilen silah bırakması ve tasfiye sürecinin tamamlanması gerekir. Bunun nasıl tespit ve teyit edileceği de bellidir" dedi.

Sürecin ilgili birimlerin kontrolünde ilerlediğini belirten Erdoğan, "Meclisimiz de yasada tanımlanmış çerçevede sürece katkı verecek ve Türkiye, inşallah, birlik ve beraberlik içinde terör defterini kapatacaktır" ifadelerini kullandı.

"Buna takoz koymaya çalışanlar kuşkusuz vardır. Terör endüstrisinin paydaşları bu defterlerin kapanmasını tabii ki istemiyor. Ama biz bunlara bekledikleri fırsatı vermeyeceğiz. Cumhur İttifakı olarak, devlet olarak bu konuda kararlıyız" diyen Erdoğan, "Hasılı kelam, bize yansıyan bir sorun yok. Süreç ilerliyor ve inşallah neticeye de uzak olmayan bir zamanda ulaşacağız" dedi.

Irak'la ilişkiler ve Kalkınma Yolu

Erdoğan, Irak ile ilişkiler ve Kalkınma Yolu Projesi'ne ilişkin soruya, Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin ilk ziyaretini Ankara'ya yaptığını belirterek, "Yeni döneme iyi başladık diyebilirim. İki ülke ilişkilerini geliştireceğimize ve birlikte kazanacağımıza inanıyorum" dedi.

PKK'nın uzun süredir yerleştiğini söylediği Sincar bölgesine ilişkin Erdoğan, "Bildiğiniz gibi PKK'nın uzun süredir Irak'ta yerleştiği Sincar bölgesinde artık Irak hükümetinin otoritesi hakim olacak" dedi.

Bölgenin terörden arındırılmasının ardından kontrolün nasıl sağlanacağının Irak makamlarıyla görüşüldüğünü belirten Erdoğan, Başika'nın devri konusunun da ele alındığını söyledi.

Erdoğan, "Komşumuz Irak ile artık terör konularını değil, Kalkınma Yolu'nu, karşılıklı ticaret hacmimizi artırmayı, istikrarı, huzuru ve refahı daha fazla konuşmak istiyoruz" ifadelerini kullandı.

Sürecin olumlu ilerlediğini belirten Erdoğan, "İyi bir ivme yakaladık. İnşallah neticesi de güzel olacak" dedi.

"Türkiye Yunanistan'ın düşmanı değildir"

Erdoğan, Yunanistan'daki seçimler öncesinde Türkiye'nin gündeme getirilmesine ve F-35 tartışmalarına ilişkin soruya, Yunanistan'ın iç siyasetiyle ilgilenmediklerini söyledi.

"Yunanistan'ın ya da başka komşularımızın iç siyasetiyle bizim zaten ilgilenmek gibi bir derdimiz yok. Yunanistan'da seçim olur, hükümet değişir, muhalefet değişir; bunlar bizim meselemiz değil" diyen Erdoğan, Türkiye'nin kendi hakları ve güvenliğine odaklandığını belirtti.

Erdoğan, "Bizim meselemiz Türkiye'nin hakları, güvenliği, Ege ve Doğu Akdeniz'de sulhu sükunun korunmasıdır" dedi.

Türkiye-Yunanistan ilişkilerine ilişkin Erdoğan, "Türkiye Yunanistan'ın düşmanı değildir, komşusudur, NATO şemsiyesi altında müttefikidir" ifadelerini kullandı.

İki ülke ilişkilerinin seçim malzemesi yapılmaması gerektiğini belirten Erdoğan, "İki ülke ilişkileri seçim malzemesi yapılmayacak kadar nazik ve mühimdir" diye konuştu.

Erdoğan, "Biz kendi gündemimize odaklandık, şimdi de kendi işimizle ilgileniyoruz" dedi.

"İklim değişikliğiyle mücadele artık söz değil, icraat gerektiriyor"

Erdoğan, Türkiye'nin kasım ayında Antalya'da ev sahipliği yapacağı COP31'e ilişkin, iklim değişikliğinin oluşturduğu sorunların göz ardı edilemeyeceğini belirtti.

"COP31'de, bu tedbirlerimizi, yol haritalarımızı, iklim değişikliğinin farklı coğrafyalar üzerindeki olumsuz etkileriyle mücadelede neler yapmayı planladığımızı ortaya koyacağız" diyen Erdoğan, BM'deki konuşmasında da iklim değişikliği konusuna değindiğini söyledi.

Erdoğan, "Dünya bizim evimiz ve onu kirlenmekten korumak da görevimiz" ifadelerini kullandı.

COP31'in gelişmekte olan ülkelerin taleplerini dile getirebilecekleri bir platform olması gerektiğini belirten Erdoğan, "COP31 sadece bir iklim konferansı değil, gelişmekte olan ülkelerin seslerini duyurabilecekleri, beklentilerini ortaya koyabilecekleri ve somut sonuçların konuşulabileceği bir platformdur" dedi.

Finansman güçlüğü yaşayan ülkelerin desteklenmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, "Finansman güçlüğü çeken ülkelerin yanında durmak ve onları desteklemek de gelişmiş ülkelerin sorumluluğudur" diye konuştu.

"İklim değişikliğiyle mücadele artık söz değil, icraat gerektiriyor" diyen Erdoğan, yangın, sel ve kuraklık gibi felaketlerin sınır tanımadığını belirtti.

Erdoğan, "Biz de bu sorunların çözümü için sınırları kaldırmalıyız. İnanıyorum ki Antalya'da düzenleyeceğimiz COP31 zirvesi bu uzun yolda önemli bir kavşak olacak" ifadelerini kullandı.

Erdoğan'dan "fon krizi" değerlendirmesi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, son dönemde kamuoyunda "fon krizi" olarak adlandırılan ve 455 bin yatırımcıyı ilgilendirdiği belirtilen soruşturmayla ilgili soruya da yanıt verdi.

Erdoğan, "Sermaye piyasalarının sınırlı bir alanında, belli sayıda fonda ortaya çıkan bir sorundan söz ediyoruz. Yani ne finansal sistemimize ne Türkiye ekonomisine yönelik bir risk söz konusu değil. Bunu, piyasanın tamamına dair bir problem olarak resmetmek, Türk Borsasına yapılmış bir haksızlık olur" dedi.

Sermaye piyasası ilkeleri ve hukuk çerçevesinde gerekli adımların atıldığını belirten Erdoğan, "İlgili kurumlarımız meselenin üzerine kararlılıkla gidiyor. Yargımız aynı şekilde kapsamlı bir soruşturma başlattı; bazı gözaltılar ve tutuklamalar oldu" diye konuştu.

Erdoğan, "Şunun bilinmesini isterim: Sorumluluğu olan kim varsa, bunlardan hukuk önünde hesap sorulacaktır. Bu konuda en küçük bir tereddüt olmamalıdır" ifadelerini kullandı.

"Ne uğruna olursa olsun kimsenin selden kütük kapma yarışına girmeye, insanımızı tedirgin etmeye hakkı yoktur" diyen Erdoğan, soruşturma sürecinin sermaye piyasalarının yapısı gereği şeffaf ve hassas yürütülmesinin önemine işaret etti.

Erdoğan, "Ayrıca benzer bir problemin tekrar yaşanmaması için hukuki ve idari düzenlemeler dahil, hangi tedbirlere ihtiyaç duyuluyorsa, bunların da hayata geçirilmesini sağlayacağız" dedi.

New York temasları

Erdoğan, New York ziyaretindeki temaslarının yoğun geçtiğini belirterek, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yanı sıra Vietnam, Libya, Kuveyt, Kosova, Lübnan, Gürcistan, Katar, Senegal, Birleşik Krallık, Japonya, Polonya, Bangladeş, Ermenistan, Irak ve Ukrayna'dan muhataplarıyla görüştüğünü söyledi.

İkili ilişkilerin yanı sıra bölgedeki istikrarsızlık ve çatışmaların önlenmesi için atılabilecek adımların ele alındığını belirten Erdoğan, ABD'deki iş çevreleri ve düşünce kuruluşlarıyla da Türkiye'deki yatırım ve ticaret fırsatlarını görüştüğünü ifade etti.

Erdoğan ayrıca Türk-Amerikan Müslüman toplumuyla bir araya geldiğini belirterek, Türkiye-ABD diplomatik ilişkilerinin gelecek yıl 100. yılının kutlanacağını hatırlattı.

"İki dost ülke arasındaki bu önemli tarihi, hakkını vererek değerlendirmeyi hedefliyoruz" diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump'ın da benzer görüşlere sahip olduğunu belirterek, "2027 yılını Türk-Amerikan münasebetleri açısından bir referans haline getirelim istiyoruz" ifadelerini kullandı.

ANKA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "fon krizi" soruşturmasına ilişkin finansal sistem ve Türkiye ekonomisi açısından risk bulunmadığını belirterek, sorumluluğu olanlardan hukuk önünde hesap sorulacağını söyledi
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan "fon krizi" açıklaması: Sorumluluğu olan kim varsa bunlardan hukuk önünde hesap sorulacak
copyright Independentturkish: 

CHP Sözcüsü Sarı’dan Özgür Özel’e: 39 belediye başkanının AK Parti’ye geçmesiyle ilgili öz eleştiri yapmayacak mısınız?

CHP Sözcüsü Müslim Sarı, partisinin Merkez Yönetim Kurulu (MYK) toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında “fon krizi”, Terörsüz Türkiye süreci, Adalar Belediyesi Başkanvekili seçimi ve CHP’den AK Parti’ye geçen belediye başkanlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sarı, konuşmasına Şanlıurfa’da meydana gelen 5,4 büyüklüğündeki depremden etkilenenlere geçmiş olsun dileklerini ileterek başladı.

“Açık bir kurumsal çürümüşlükle karşı karşıyayız”

“Fon skandalı” olarak nitelendirdiği sürece ilişkin konuşan Sarı, konunun uzmanlarından oluşan bir heyetin MYK’ya sunum yaptığını belirtti.

Sarı, 131 fon, 7 portföy yönetim şirketi ve 455 bin vatandaşı doğrudan ilgilendiren bir süreçle karşı karşıya olduklarını savunarak, birçok kurumun sürecin içinde yer aldığını söyledi.

Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’nu örnek gösteren Sarı, 12 kişinin bir araya gelerek kapalı bir fon oluşturduğunu ve bazı şirketlerin hisse senetlerinde yüksek oranlarda değer artışları yaşandığını ileri sürdü.

Sarı, söz konusu fonun herhangi bir yetkili kurumdan izin alınmadan 7 Temmuz 2025’ten itibaren TEFAS’ta işlem görmeye başladığını iddia etti. SPK’nın ise 17 Haziran 2026’da fona 4 milyon 435 bin lira ceza verdiğini belirtti.

Sarı, “Açık bir kurumsal çürümüşlükle karşı karşıyayız. Bu bir skandal ve skandal olmaktan öteye bir yolsuzluk süreci.” dedi.

“50 milyar dolar civarında paramız buharlaştı”

Fonların kapatılmasının ardından oluşan ikincil etkilerin de bulunduğunu söyleyen Sarı, fonlarda yer alan hisselerin değer kaybetmesi ve yatırımcıların satış yapmakta zorlanması nedeniyle zararın büyüdüğünü savundu.

Sarı, halka açık şirketlerin toplam piyasa değerinin söz konusu işlemlerin başladığı dönemde 760 milyar dolar olduğunu, bugün ise 709 milyar dolara gerilediğini belirterek, “Bu skandalın, bu yolsuzluğun yarattığı güven etkisiyle tam 50 milyar dolar civarında paramız, şirket değerimiz buharlaşmış oldu.” ifadelerini kullandı.

“Konu önümüzdeki günlerde çok daha derinleşecek”

Sürecin farklı boyutlarının bulunduğunu belirten Sarı, kamu kurumlarının konuya müdahale edip etmediğini sorguladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e de çağrıda bulunan Sarı, “Bunun farkında olduğunuz halde ve bunu bildiğiniz halde neden bu konuya müdahale etmediniz?” diye sordu.

Sarı, konunun önümüzdeki günlerde daha da derinleşeceğini belirterek CHP olarak süreci takip etmek üzere bir heyet ve komisyon oluşturduklarını söyledi.

“Terörsüz Türkiye sadece Türkiye sınırları içinde değil”

Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Sarı, New York’ta Irak Başbakanı ile imzalanan mutabakat metnini olumlu karşıladıklarını belirtti.

Sarı, Sincar bölgesinin yabancı silahlı yapılardan arındırılması ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait yerleşkelerin anlaşma çerçevesinde Irak hükümetine bırakılmasını önemli bir adım olarak gördüklerini söyledi.

Terörsüz Türkiye sürecinin Suriye ve Irak ile çevre ülkelerde olumlu sonuçlar vermeye başladığını belirten Sarı, sürecin önemsendiğini ifade etti.

“Süreç hızlandırılmalı”

Sürecin hızlandırılması gerektiğini belirten Sarı, meselenin yalnızca devletin bekası ve güvenlik ekseninde ele alınmaması gerektiğini söyledi.

Sarı, konunun kültürel, ekonomik ve kalkınma boyutlarıyla ele alınması gerektiğini belirterek, “Dolayısıyla kalıcılaştırılmalıdır.” dedi.

“Biz bu 3 belediye meclis üyemizi disipline sevk ettik”

Adalar Belediyesi Başkanvekili seçimine ilişkin de konuşan Sarı, CHP’nin belediye meclis üyesi sayısının süreç içerisinde 6’ya çıkarıldığını söyledi.

Sarı, CHP’li üç belediye meclis üyesinin AK Parti’nin adayına oy vermesi nedeniyle seçimin kaybedildiğini belirtti.

Söz konusu üç meclis üyesinin disipline sevk edildiğini açıklayan Sarı, CHP’nin üçüncü turda seçime katılmama kararı aldığını, ancak bu üyelerin karara rağmen seçime katılarak AK Parti’ye oy verdiğini söyledi.

“Kimse kamuoyunu yanıltmasın, kimse kamuoyunu kandırmasın”

Sarı, Adalar’daki süreci YENİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Tüzün ile birlikte yürüttüklerini belirtti.

Birlikte hareket etme iradesinin önemli olduğunu söyleyen Sarı, CHP’nin AK Parti’ye karşı birlikte duruş sergileme iradesini önemsediğini ifade etti.

Sarı, Özgür Özel’in sözleri ile yürütülen süreç arasında farklılık bulunduğunu savunarak, çeşitli belgeleri kamuoyuyla paylaştı. Sarı, “Sayın Özgür Özel ya yalan söylüyor -ki ben yalan söylediğine inanmak istemiyorum- ya da kendi genel başkan yardımcısının ne yaptığından haberi yok. O zaman da ortada büyük bir zafiyet var demektir. Dolayısıyla kimse kamuoyunu yanıltmasın, kimse kamuoyunu kandırmasın.” ifadelerini kullandı.

“39 tane belediye başkanı AK Parti’ye geçti”

CHP’den AK Parti’ye geçen 39 belediye başkanına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sarı, Özgür Özel’in daha önce yaptığı açıklamalara atıfta bulundu.

Sarı, “Bu belirlediğiniz 39 tane belediye başkanı AKP’ye geçti. Buna ne diyeceksiniz? Bununla ilgili bir öz eleştiri yapmayacak mısınız?” diye sordu.

Belediye başkanlarının parti değişikliklerinin yalnızca tehdit veya baskıyla açıklanamayacağını belirten Sarı, aday belirleme sürecine ilişkin siyasi sorumluluk alınması gerektiğini söyledi.

“Kimse CHP’nin kurumsal kimliğinden büyük değildir”

Sarı, belediye başkanlarının CHP’den ayrılmasına ilişkin soruya verdiği yanıtta, farklı nedenlerin söz konusu olabileceğini belirtti.

Sarı, “Bu belediye başkanlarımız aslında CHP'li değildi” şeklindeki değerlendirmenin veya belediye başkanlarının soruşturma ya da tehditlerle karşı karşıya bulunmasının sürecin tamamını açıklamaya yetmeyeceğini söyledi.

Aday belirleme sürecinde siyasi sorumluluk alınması gerektiğini belirten Sarı, “Onun dışında hiç kimse Cumhuriyet Halk Partisi'nden büyük değildir.” dedi.

“İstanbul İl Başkanlığı konusu gündeme gelmedi”

Sarı, İstanbul İl Başkanlığı’na yapılacak atamanın MYK toplantısında gündeme gelip gelmediğine ilişkin soruya, konunun toplantıda görüşülmediğini söyledi.

Sarı, Özgür Özel’e daha önce bu konuda yetki verildiğini belirterek, “MYK'da bu konu gündeme gelmedi. Ama Sayın Genel Başkan da yetki var. Her an bu yetkisini kullanabilir.” ifadelerini kullandı.

ANKA

CHP Sözcüsü Müslim Sarı, partisinin MYK toplantısının ardından yaptığı açıklamada fon süreci, Terörsüz Türkiye süreci ve CHP’den AK Parti’ye geçen 39 belediye başkanına ilişkin değerlendirmelerde bulundu
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
CHP Sözcüsü Sarı’dan Özgür Özel’e: 39 belediye başkanının AK Parti’ye geçmesiyle ilgili öz eleştiri yapmayacak mısınız?
copyright Independentturkish: 

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Şi ile "birlikte çalışmaya devam edecekleri" mesajını verdi

ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi, Beyaz Saray'da canlı yayında kameralar karşısına çıktı.

Trump, Şi'yi ağırlamaktan büyük memnuniyet duyduğunu vurgulayarak, "Melania ve ben, Amerika’ya 2. kez resmi ziyaret gerçekleştiren ilk Çinli lider olan Devlet Başkanı Şi'yi Washington’da ağırlamaktan onur duyuyoruz." dedi.

2016'da ilk kez başkan olduğu dönemden bu yana iki ülkenin karşılıklı çıkarlarına dayalı ilişki kurduklarını dile getiren Trump, "Aramızdaki bu ilişkiden büyük gurur duyuyoruz." ifadesini kullandı.

İki ülkenin birlikte başarabileceği çok şey olduğuna inandığını dile getiren ABD Başkanı, Amerikan deniz piyadelerinin Çin ordusundan aldığı "birlikte çalışmak" şeklindeki ifadeye atıf yaptı.

Trump, Çin ile "birlikte çalışabileceklerine" dikkati çekerek, "Devlet Başkanı Şi ve ben, ülkelerimiz için daha iyi bir gelecek inşa etmek üzere birlikte çalışmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

ABD yönetiminin, Amerikalı çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşanlara yeni pazar erişimi de dahil, daha dengeli ticaret ilişkisi kurulması konusunda çalıştığını anlatan Trump, bu konuları Şi ile görüşecekleri mesajını verdi.

Şi ile görüşmelerinde, güvenlik, teknoloji ve "süper zeka" ile ilgili meseleleri de ele alacaklarını kaydeden Trump, "Bugün bu alanlarda alacağımız kararlar, önümüzdeki on yıllar boyunca barış ve refahı teşvik edebilir." yorumunu yaptı.

İki lider arasındaki görüşmelerin ardından akşam saatlerinde Trump, Şi onuruna resmi yemek verecek.

İki liderin cuma günü yeniden Beyaz Saray'da bir araya gelmesi bekleniyor.

Üst düzey bir ABD’li yetkiliye göre, Şi onuruna bu akşam verilecek yemeğe Jeff Bezos, Elon Musk, Sundar Pichai, Michael Dell, Jensen Huang, Sam Altman, Jane Fraser ve Tim Cook gibi önde gelen ABD’li iş insanlarının katılması bekleniyor.

Şi'nin ziyareti, "2015'ten sonraki ilk Washington ziyareti" olarak kayıtlara geçti.

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'yi Beyaz Saray'da resmi törenle karşıladı

ABD Başkanı Trump, 3 günlük resmi ziyaret için Washington'a gelen Çin Devlet Başkanı Şi'yi askeri törenle karşıladı.

En üst düzey protokolün uygulandığı törende, Trump ile eşi Melania Trump, Şi ile eşi Peng Liyuan’ı kapıda karşılarken, iki lider tokalaştıktan sonra Beyaz Saray'dan içeri girdi.

İki lider arasındaki görüşmelerin ardından akşam saatlerinde Trump, Şi onuruna resmi bir yemek verecek.

Liderlerin cuma günü yeniden Beyaz Saray'da bir araya gelmesi bekleniyor.

Üst düzey bir ABD'li yetkiliye göre, perşembe günkü devlet yemeğine Jeff Bezos, Elon Musk, Sundar Pichai, Michael Dell, Jensen Huang, Sam Altman, Jane Fraser ve Tim Cook gibi önde gelen ABD'li iş dünyası temsilcileri katılacak.

Şi'nin ziyareti, "2015'ten sonraki ilk Washington ziyareti" olarak kayıtlara geçti.

AA

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i ağırladı. Trump, iki ülke için daha iyi bir gelecek inşa etmek amacıyla Şi ile çalışmaya devam edeceklerini söyledi
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Şi ile "birlikte çalışmaya devam edecekleri" mesajını verdi
copyright Independentturkish: 

Dolly Parton ölüm döşeğinde sadece bir kişinin yanına gelmesine izin vermiş

Dolly Parton'ın ölüm döşeğindeyken kendisini sadece bir kişinin görmesine izin verdiği bildirildi.

TMZ'ye konuşan kaynaklara göre, ağustosta 80 yaşında hayatını kaybeden ve 9 to 5'la tanınan şarkıcı, sevdiklerinin kendisini güçten düşmüş haliyle hatırlamasını istemediği için ölüm döşeğinde, uzun süredir birlikte çalıştığı makyaj ve peruk sanatçısı Cheryl Riddle dışında kimsenin kendisini görmesini istememiş.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Yayın kuruluşu, Parton'ın cenazesinde tabutun açık olmasını ve vefatından sonra kendisini Riddle'ın hazırlamasını istediğini de bildirdi.

The Independent cevap hakkı için Parton'ın miras temsilcileriyle temasa geçti.

Kariyeri boyunca göz alıcı makyajı ve imzası niteliğindeki peroksitle açılmış sarı peruklarıyla tanınan Parton'ın, her gece tamamen makyajlı halde uyuduğu biliniyordu.

Parton, 2023'te yayımlanan kitabı Behind the Seams: My Life in Rhinestone'da, acil durumlarda evden çıkmaya hazır olmak için 1980'lerden beri makyajıyla uyuduğunu anlatıyordu.

Şarkıcı, "Günde bir kez temizlediğiniz sürece bunu ne zaman yaptığınızın önemi yok" diye yazmıştı. 

Uyandıktan sonra tüm o küçük rutinlerimi yapıyorum, sonra yeniden başlıyorum ve her gün dışarı çıkıp gün boyu güzel görünüyorum.

Behind the Seams'te Parton, makyajı çocukken sevmeye başladığını anlatmıştı. Tarlalarda gördüğü şekerciboyası ve diğer bitkilerden makyaj malzemesi yaratmanın yollarını bulurmuş.

Kitabında, "Kaşlarımı ve yüzümdeki beni çizmek için annemin eski mutfak kibritlerini çakardım" demişti. 

Hâlâ kendimi farklı renkler üretmek için farklı makyaj malzemelerini karıştırıp eşleştirirken buluyorum.

 

Dolly Parton (AFP)
Parton'ın, uzun süredir birlikte çalıştığı makyözü Cheryl Riddle dışında kimsenin kendisini güçten düşmüş haliyle görmesini istemediği bildirildi (AFP)


Parton'un tarzı, hiçbir müzisyenin taklit edemediği, kendine özgü ve kolay tanınan bir marka haline geldi. Bildirildiği üzere hayatını kaybettiğinde Parton'ın, Riddle'ın yönetiminde 350'den fazla peruktan oluşan bir koleksiyonu vardı. Ayrıca 2 bin çiftten fazla ayakkabısı ve payetli sahne kıyafetlerini içeren yaklaşık 4 bin 600 metrekarelik bir arşivi vardı.

Parton'la 40 yıldan uzun süre çalışan Riddle, 2020 yapımı A Holly Dolly Christmas ve 1990 tarihli Dolly Parton: Christmas at Home gibi Parton'ın Noel filmlerinin de aralarında bulunduğu çeşitli sinema projelerinde onun saç stilistliğini üstlendi ve ismi ekip arasında yer aldı.

Parton, ölümünden 5 gün önce "böbrek ve otoimmün sorunlar" nedeniyle Nashville'deki Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi'ne kaldırılmıştı. Daha sonra "kanserle kısa süreli bir mücadelenin" ardından hayatını kaybettiği açıklanmıştı. Kanser türü ise kamuoyuyla paylaşılmadı.

Parton, Nashville'deki Woodlawn Anıt Parkı ve Mozolesi'nde toprağa verildi. Mart 2025'te vefat eden 60 yıllık eşi Carl Dean'in yanına gömüldü.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/arts-entertainment

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

9 to 5'la tanınan ve hayatını kaybeden şarkıcının, sevdiklerinin kendisini güçten düşmüş bir halde görmesini istemediği bildirildi
Perşembe, Eylül 24, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Dolly Parton'ın ölüm döşeğindeyken kendisini sadece bir kişinin ziyaret etmesine izin verdiği bildirildi (AFP)</p>

related nodes: 
Efsanevi şarkıcının hastalığını neden gizlediği ortaya çıktı
Eski rol arkadaşının efsanevi şarkıcı için yaptığı paylaşım tepki çekti
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Dolly Parton ölüm döşeğinde sadece bir kişinin yanına gelmesine izin vermiş
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.the-independent.com/arts-entertainment/music/news/dolly-parton-memorial-makeup-artist-cheryl-riddle-b3055471.html

Trump: Seçimlerden hemen sonra İran'la bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum

ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, İran'la ya anlaşma yapma ya da bu ülkeyi "yok etme" yönünde bir karar verme sürecinde olduğunu belirterek, "(3 Kasım'daki) Seçimlerden hemen sonra (İran'la) bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum çünkü onların bunu yapmaması mantıklı değil." dedi.

Trump, New York'ta gerçekleştirilen BM 81. Genel Kurulu'na katılarak, burada konuşma yaptı.

Konuşmasının başında uzun bir şekilde Amerikan iç politikasına ve ekonomisine yönelik değerlendirmelerde bulunan Trump, yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde kendi seçmenlerine mesajlar verdi.

ABD Başkanı olarak bugüne kadar 8 savaşı sona erdirdiğini savunan Trump, Rusya-Ukrayna Savaşı, İran'la savaş, Gazze'deki insani kriz ve diğer bölgelerdeki çatışmaların çözümü konusunda büyük çaba gösterdiklerini dile getirdi.

Trump'a göre İran'la anlaşma 3 Kasım seçimlerinden sonra olacak

İran konusunda önemli ölçüde önceki mesajlarını yineleyen Trump, "(3 Kasım'daki) Seçimlerden hemen sonra (İran'la) bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum çünkü onların bunu yapmaması mantıklı değil." değerlendirmesini yaptı.

İran'ın, kendisinin seçimlerden nasıl bir sonuçla çıkacağını beklediğini öne süren Trump, seçimlere kendisinin girmediğini, sadece Cumhuriyetçi Parti'nin yarışacağını ifade etti.

ABD Başkanı, ya İran'la anlaşma yapma ya da İran'ı "yok etme" konusunda bir karar verme aşamasında olduğunu vurguladı.

İran'la yaşadıkları krizin "öyle ya da böyle" çözülmesi gerektiğinin altını çizen Trump, bu işin "hızlı" bir şekilde halledilmesi gerektiğine dikkati çekti.

"Rusya-Ukrayna konusunu halledeceğiz"

ABD Başkanı Trump, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona ermesi konusunda da çok çalıştıklarını ve savaşın durmasını istediklerini belirterek, "Rusya ve Ukrayna’nın liderleriyle çok yakın işbirliği içindeyiz ve bu konuyu halledeceğiz." dedi.

"Küba'da yönetim çökecek"

ABD'nin Latin Amerika konusunda da ciddi bir hareketlilik içinde olduğunu anlatan Trump, Küba'da yönetimin çok başarısız olduğunu savundu.

Trump, "Komünist rejimin büyük bir baskı altında olduğu Küba’daki durumun da kökten değişmesini hedefliyoruz. Küba, başarısız olmuş bir devlet. Küba, çöküyor ve çökecek." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı'nın bu ifadeleri sırasında salonda bulunan Küba heyetinin ayağa kalkarak Trump'ı protesto amacıyla dışarı çıktığı anlar kameralara yansıdı.

ABD, Grönland'da 2 askeri üs inşa edecek

Trump, Danimarka ve Grönland ile yaptıkları anlaşma kapsamında Grönland'da askeri varlıklarının olacağını ve bunun ABD'nin güvenliği açısından önemli olduğunu belirtti.

ABD Başkanı Trump, "Grönland'da uygun yerlerde geniş çaplı bir askeri varlık oluşturma sürecine derhal başlayacağız. Orada 2 adet çok büyük askeri üs inşa edeceğiz." bilgisini verdi.

Gazze anlaşmasına atıf yaptı

Diğer yandan Trump, göreve geldikten sonra ilgili ülke liderleriyle görüşerek Gazze'de krizin sona ermesi için çalıştığını ve bunu "başardıklarını" ifade etti.

"Geçen yıl BM Genel Kurul toplantıları yapılırken, her şeyi değiştiren ilk adımı attık. Birkaç hafta sonra, Gazze'deki savaşı sona erdirerek sayısız binlerce kişinin hayatını kurtardık." değerlendirmesini yapan ABD Başkanı, Gazze Barış Kurulu anlaşmasına imza atan Türkiye dahil diğer bölge ülkelerine sürece katkıları için ayrı ayrı teşekkür etti.

Trump ayrıca, Gazze'nin yeniden inşası ve güvenliğin sağlanması sürecinde de bu ülkelerin önemli katkılar sağlayacağını anlattı.

Venezuela ile petrol anlaşmasına vurgu yaptı

Venezuela ile yaptıkları son petrol anlaşmasının çok önemli bir adım olduğunu ve bunun özellikle ABD'deki enerji arzını çok olumlu etkilediğini anlatan Trump, bu ülkeyle işbirliklerinin derinleşeceğini vurguladı.

Trump, "ABD ile Venezuela’yı bir araya getirdiğimizde, dünyadaki petrolün yüzde 60'ından fazlasına sahip oluyoruz. Dolayısıyla bu belki de gelmiş geçmiş en büyük anlaşmadır. Bu bir savaştı, ama belki de şimdiye kadar yapılmış en büyük anlaşmaydı. Zaferin ganimeti galibindir, bu sözü hepiniz duymuşsunuzdur." şeklinde konuştu.

Latin Amerika'daki kartellerin çoğunu "yabancı terör örgütü" ilan ettiğini ve bu örgütlerle mücadeleye devam edeceğini dile getiren Trump, söz konusu karteller için "Batı Yakası'nın DEAŞ'ı" ifadesini kullandı.

Meksika'nın bu kartellerin merkezi olduğunu savunan Trump, Meksika yönetimiyle bu konuda işbirliği yaparak çalıştıklarını, ancak kartellerin komşu bir ülkede etkin olmasının kendileri için kabul edilemez olduğunu söyledi.

BM'de reform ihtiyacına vurgu

ABD Başkanı, konuşmasının son bölümünde, BM'de reform yapılması gerektiği yönündeki ifadelerini yineledi.

Trump, "Birleşmiş Milletler’in muazzam bir potansiyeli var, ancak hiç kimse tarafından seçilmemiş küreselci bürokratların aşırı sol gündemini dayatmayı bırakmalıdır." yorumunu yaptı.

Küresel bir hükümet olmadığını anlatan ABD Başkanı, dolayısıyla küresel vergilerin de olmaması gerektiğini ifade etti.

BM çatısı altında çocuklarda cinsiyet değişimini savunan bazı yapılar olduğunu ve buna karşı olduklarını vurgulayan Trump, bu konudaki duruşlarının net olduğunu belirtti.

Yapay zekadan süper zekaya geçiş değerlendirmesi

Trump, teknolojik gelişmelere de atıf yaptığı konuşmasında, yapay zeka döneminin yavaş yavaş "süper zeka" dönemine evrildiğini ve bu sürece herkesin hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.

ABD'nin kendi yönetim kademelerinde bundan sonra "süper zeka" tanımlamasını kullanacağını anlatan Trump, bu konuda Çin ile yarıştıklarını belirtti.

AA

ABD Başkanı Trump, 3 Kasım'daki seçimlerden hemen sonra İran'la bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum çünkü onların bunu yapmaması mantıklı değil." dedi
Salı, Eylül 22, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Trump: Seçimlerden hemen sonra İran'la bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum
copyright Independentturkish: 

CHP Genel Merkezi’ne “Siyaset zenginleşme aracı değildir” pankartı asıldı

CHP Genel Merkezi binasının önüne, üzerinde “Siyaset zenginleşme aracı değildir” ifadesi ile CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun fotoğrafının yer aldığı pankart asıldı.

Pankartta “Siyaset zenginleşme aracı değildir” ifadesine yer verilirken, Kılıçdaroğlu’nun fotoğrafı da kullanıldı.

Fırat: Siyaset bir hizmet alanıdır

CHP İletişim Koordinatörü Ali Haydar Fırat, pankarta ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, siyasetin kamu yararına yönelik olması gerektiğini belirtti.

Fırat, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Egemenlik halka aitse siyasal iktidar da ancak kamu yararına yöneldiği ölçüde Cumhuriyetçi bir meşruiyet kazanabilir. Bu anlamda siyaset bir meslek, ayrıcalık veya zenginleşme alanı değil; toplumsal ihtiyaçların ortak akılla karşılandığı, kamusal kaynakların adil biçimde dağıtıldığı ve yurttaşların ortak geleceğinin inşa edildiği bir hizmet alanıdır.”

ANKA

CHP Genel Merkezi’ne, üzerinde “Siyaset zenginleşme aracı değildir” ifadesi ve Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun fotoğrafının yer aldığı pankart asıldı
Salı, Eylül 22, 2026 - 22:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
CHP Genel Merkezi’ne “Siyaset zenginleşme aracı değildir” pankartı asıldı
copyright Independentturkish: 

İsrail'in önde gelen 100 düşünürü "içsel çöküş" konusunda uyarıda bulundu

100 önde gelen düşünür, araştırmacı ve eski yetkili, İsrail’in iki kritik seçenekle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu:

İsrail ya başarılı bir süper güç olacak ya da çökecek.


Uzmanlar, ülkenin bugün ‘süper güç olabilecek kapasiteye sahip olduğunu, ancak temellerinin paslandığını’ değerlendirdi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Öneriler, genellikle dış politika ve güvenlik stratejilerinin oluşturulması üzerine çalışmalar yürüten partiler üstü bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma kapsamında sunuldu.

Maariv gazetesi dün, "kuruluş tarafından yakın zamanda gerçekleştirilen araştırmanın, güvenlik tehditlerinin yanı sıra farklı türde bir tehlikeye, içeriden kaynaklanan varoluşsal bir tehdide işaret ettiğini" bildirdi.

MIND Israel yöneticisi Avner Golov, "Bu temelleri ele almazsak yalnızca bir süper güç olma özelliğimizi kaybetmekle kalmayacağız, bütün yapı çökecek" dedi. Uzmanlar ayrıca, bölgesel ilişkilerde değişikliğe gidilmesini önerdi.

Araştırmaya 100 uzman katılırken, ülkenin önemli ve acil kararlar almasını gerektiren 6 kritik konu belirlendi. MIND Israel Başkanı Amos Yadlin, bu konuları gelecek seçimlerden önce, yani önümüzdeki ekim ayının sonunda kamuoyuna sunmayı planladıklarını belirtti.

Yadlin, söz konusu başlıklardan hareketle parti liderlerine yöneltilecek soruların hazırlanması gerektiğini ifade etti.

Belirlenen başlıklar şöyle sıralandı:

İsrail’in bölgesel konumu, beşerî sermayenin niteliği, ekonomi ile güvenlik arasındaki karşılıklı ilişkiler, yönetişim ve ulusal dayanıklılık, ülkedeki demografik değişimler ve İsrail ile ABD arasındaki ilişkiler.


Golov, araştırmayı sunarken şu ifadeleri kullandı:

Literatürü inceledik ve uygarlıkların dışarıdan yok edilmediğini, aksine intihar ettiğini gördük. Güçlü olduğu dönemde hiçbir uygarlık dışarıdan işgal edilmedi. Aksine, içeride yaşanan süreçler bu uygarlıkları parçaladı. Birçok kez dışarıdan gelen gelişmeler de tabutlarına çakılan son çivi oldu. Bir uygarlığın yıkımına yol açan reçete; toplumsal birlik duygusunun aşınmasını, devlet kurumlarına duyulan güvenin zedelenmesini, uzun vadeli ulusal çıkarlar yerine kısa vadeli siyasi kazançların tercih edilmesini ve uyum sağlamayı zorlaştıran düşünsel katılığı içeriyor. Bu reçete her İsrailliyi endişelendirmeli. Biz dış politika ve güvenlikle meşgulüz, ancak gözlerimizin önünde yürütülen iç tartışmaların sonucunda zarar göreceğiz. Bizim istediğimiz ve engellemeye çalıştığımız şey de bu.
 

Trump ile Netanyahu arasındaki siyasi çıkar çatışması derinleşiyor / Fotoğraf: AFP
Trump ile Netanyahu arasındaki siyasi çıkar çatışması derinleşiyor / Fotoğraf: AFP

 

Birbirine zıt iki görüş

Golov, araştırmada iki grupla görüştüklerini belirterek şöyle açıkladı:

Gruplardan biri, İsrail’in en zorlu sınavı başarıyla geçtiğini ve dolayısıyla geleceğin daha parlak olduğunu söylüyor. Küresel bir salgına (Kovid-19), toplumsal bir sarsıntıya (hükümetin yönetim ve yargı sisteminde değişiklik yapma planı), 7 Ekim’e ve sonrasında yaşananların tamamına dayanmayı başardık. Buna rağmen ekonomi çökmedi, teknolojimiz öncü konumunu koruyor, ekonomik sistem gelişiyor. Toplumsal açıdan birbirimize destek oluyoruz, güvenlik açısından ise gücümüzün zirvesindeyiz. Dolayısıyla parçalanmanın eşiğinde değiliz. Başka bir ifadeyle İsrail, süper güç olma yolunda ilerliyor.


İsrailli araştırmacıya göre ikinci grup ise bunun tam tersini savunuyor:

Çöküş süreci şimdiden başladı. Bir kimlik krizi nedeniyle uçurumun eşiğindeyiz. Yönetişim kaybı var, siyasi anlamda olağanüstü durum söz konusu. Onlara göre aslında sonu çöküşle bitecek bir domino sürecinin başlangıcındayız. Peki kim haklı? Bize göre her iki taraf da haklı. Dolayısıyla önümüzde tarihi fırsatlar bulunuyor. İşte tam da bu nedenle paslanmış temellerimizi onarmak zorundayız.


"Peki halkın bu sorular karşısında ne yapmasını istiyorsunuz?" sorusuna ise Golov şöyle yanıt verdi:

İnsanlara şunu söylüyoruz: Kim kiminle hükümet kuracak, kim kimin karşısında duracak meselesiyle yetinmeyin. Liderlere bu konulardaki planlarının ne olduğunu sorun. Onlardan yanıt talep edin. Yönümüzün nereye olduğuna ve çocuklarımızla torunlarımızın geleceğinin nasıl şekilleneceğine birlikte karar vermek zorundayız. İlk 100 günde derhal harekete geçmeliyiz. Çünkü bu 100 gün içinde yapılmayanları daha sonra hayata geçirmek çok zor olacak. Bu nedenle soruları şimdiden gündeme getiriyoruz.
 

 İsrail’in Netzah Yehuda Taburu askerleri, askeri eğitimlerinin sonunda düzenlenen yemin töreninde, 10 Temmuz 2024 / Fotoğraf: EPA
İsrail’in Netzah Yehuda Taburu askerleri, askeri eğitimlerinin sonunda düzenlenen yemin töreninde, 10 Temmuz 2024 / Fotoğraf: EPA

 

Golov sözlerini şöyle sürdürdü:

Hiç kimsenin İsrail’i beklemediğini anlamamız gerekiyor. İran, İsrail’in çevresinde ateş çemberi oluşturma planlarını sürdürüyor. Türkiye, kendisini İsrail karşıtı bölgesel bir süper güç olarak konumlandırıyor. Ülkeler teknolojik kapasitelerini geliştiriyor; dünyada da İsrail’in yerine geçebilecek alternatifler her alanda aranıyor. Biz bu süreci şimdi başlatmak ve geleneksel ‘Demir Duvar’ politikasını geliştirmek zorundayız. Düşmanlarımızın inşa ettiğimiz duvara çarparak etkisiz hale geleceğini düşünmeye alıştık. 7 Ekim’de İsrail halkı, düşmanlarımızı duvarın önünde bekleyemeyeceğini, çünkü onların duvarın arkasında güçlendiğini anladı. ‘Demir Duvar 2’ fikrine geçmemiz gerekiyor. Duvarın diğer tarafındaki gerçekliği şekillendirmeye başlamalıyız. Duvarın hâlâ güçlü olması gerekiyor, ancak yalnızca buna bağlı kalamayız. Başka alanlara da yatırım yapmaya başlamalıyız.


"Yalnızca iyi dost ABD’ye güvenmekten vazgeçilmesi" çağrısında bulunan Golov, "Bölgenin düşmanca bir alan olduğunu ve buna karşı koymanın yolunun duvarlar inşa etmek olduğunu düşünmeye alıştık. Ancak bugün duvarların yanı sıra köprülere de ihtiyacımız var" dedi.

 

 

Şarku'l Avsat'ın haberi için tıklayınız...

Derinlemesine bir çalışmada, acil ve kararlı eylem gerektiren 6 kritik konuyu özetlediler
Salı, Eylül 22, 2026 - 21:30
Main image: 

<p>İşgal altındaki Batı Şeria'nın El-Halil kentinde, elinde oyuncak tüfek taşıyan İsrailli bir çocuk, Mart 2024 / Fotoğraf: AFP</p>

related nodes: 
"İsrail bağlantılı forex dolandırıcılığı" soruşturması: 191 şüpheli gözaltına alındı
İsrail basını: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'yi Orta Doğu'da görmezden gelmesi zor bir aktöre dönüştürdü
Yalnızca İsrail'in tanıdığı ülkenin lideri: "Gazze'ye asker göndermeye hazırız"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
İsrail'in önde gelen 100 düşünürü "içsel çöküş" konusunda uyarıda bulundu
copyright Independentturkish: 

Hizbullah neden hükümetten çekilmeyi ve hükümeti düşürmeyi reddediyor?

Hizbullah ile Nevvaf Selam hükümeti arasındaki gerilim sürerken, parti parlamentodaki güven oylamasında hükümeti düşürme seçeneğine başvurmadı. Hükümeti egemenliği zedelemek ve dış gündemlere hizmet etmekle suçlayan Hizbullah'ın milletvekilleri, oylama öncesinde salondan çekildi.

Peki Hizbullah bu hükümetten tam olarak ne istiyor?

Kendisine yönelttiği tüm suçlamalara rağmen neden hükümet içinde kalmaya bu kadar önem veriyor?


Hizbullah'ın gerekçeleri

Hizbullah milletvekili ve parti bloğu üyelerinden Hüseyin el-Hac Hasan'ın kısa süre önce hükümetten çekilip çekilmeyeceklerine ilişkin bir soruya, "Hükümetin içinde kalmalıyız" yanıtını verdiği aktarıldı.

Hasan, hükümetten ayrılmanın Hizbullah'ı tecrit etmek isteyenlerin işine yarayacağını belirterek "Amerikalıların Hizbullah'ı tecrit etme arzusunu gerçekleştirmeyeceğiz" dedi.


Sonuç getirmeyecekti

Hizbullah'ın tutumunu yakından takip eden siyasi yazar Dr. Kasım Kusayyir, Hizbullah hükümete karşı oy kullansa bile bunun pratikte herhangi bir sonuç doğurmayacağını düşünüyor.

Kusayyir, hükümetin yeniden güvenoyu aldığını ve hükümeti destekleyen milletvekillerinin sayısının muhaliflerin sayısına denk olmadığını belirtti.

Kusayyir, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, "Hizbullah kritik bir siyasi dönemeçle karşı karşıya. Hükümete karşı oy kullanmak fiilen hükümetten ayrılmaya kadar varabilecek siyasi sonuçları üstlenmek anlamına gelecekti. Oysa parti mevcut aşamada hükümetten ayrılmak istemiyor" dedi.

Kusayyir ayrıca, Meclis Başkanı Nebih Berri ile olumsuz veya tırmandırıcı adımlar atılmaması konusunda bir mutabakat bulunduğunu belirterek, "Dolayısıyla Hizbullah'ın çekilme kararı, Emel Hareketi'nin aldığı tutumla çelişmiyor ve aynı zamanda iletişim kanallarını açık tutmasını sağlıyor" ifadelerini kullandı.

Kusayyir'e göre hükümeti düşürmenin zamanı henüz gelmedi. Ne iç siyasi koşullar ne de dış gelişmeler açısından böyle bir aşamaya ulaşılmış değil. Hizbullah'ın itirazlarının bu aşamada hükümeti düşürme amacı taşımadığını belirten Kusayyir, partinin özellikle müzakere dosyası ve iç meseleler konusunda hükümetin performansını düzeltmeyi hedeflediğini söyledi.

Kusayyir, "Hizbullah iç siyasette bir ‘bilek güreşi' savaşına girmek istemiyor. Hükümeti veya mevcut yönetimi düşürmeye yönelik bir mücadeleye sürüklenmeden süreci düzeltmeye çalışıyor" değerlendirmesinde bulundu.
 

Geçen hafta parlamentoda hükümetin sorgulandığı oturum sırasında Hizbullah’ın Meclis grubundan milletvekilleri; fotoğrafta milletvekili Ali Ammar konuşurken görülüyor / Fotoğraf: Lübnan Parlamentosu
Geçen hafta parlamentoda hükümetin sorgulandığı oturum sırasında Hizbullah’ın Meclis grubundan milletvekilleri; fotoğrafta milletvekili Ali Ammar konuşurken görülüyor / Fotoğraf: Lübnan Parlamentosu

 

Hizbullah tabanında rahatsızlık

Ancak hükümeti sorgulama oturumunda yaşanan son gelişme başta olmak üzere Hizbullah'ın çelişkili tutumlarını açıklamak için sunduğu gerekçeler, tabanının geniş bir kesimini ikna etmeye yetmedi.

Tartışma siyasi ve medya çevreleriyle sınırlı kalmadı. Hizbullah'ın toplumsal tabanına da yayılan tartışmada, partiye yakın aktivistler ve isimler sosyal medya üzerinden partinin performansından duydukları rahatsızlığı dile getirdi. Bazıları Hizbullah'a yönelik doğrudan ve kamuya açık eleştirilerde bulundu.

Bu eleştiriler, Hizbullah'ın tabanı içindeki tartışmanın niteliğinde dikkat çekici bir değişime işaret ediyor. Soru artık yalnızca hükümete ilişkin tutumla sınırlı kalmıyor, Hizbullah'ın kendi performansına ve siyasi süreci yönetme biçimine de yöneliyor.
 

Geçen hafta İsrail ile yürütülen resmi müzakereleri protesto eden gösteri sırasında Hizbullah destekçisi bir gösterici, Başbakan Nevvaf Selam’ın fotoğrafını yakıyor / Fotoğraf: AP
Geçen hafta İsrail ile yürütülen resmi müzakereleri protesto eden gösteri sırasında Hizbullah destekçisi bir gösterici, Başbakan Nevvaf Selam’ın fotoğrafını yakıyor / Fotoğraf: AP

 

Özgür Yurtsever Hareketi ile ilişki

Hizbullah'ın aksine hükümete saldıran ve hükümeti eleştiren Özgür Yurtsever Hareketi, hükümetten güvenoyunun çekilmesi yönünde oy kullandı.

Ancak hareketin Genel Başkan Yardımcısı Dr. Naci Hayek, Hizbullah'ın hükümet aleyhinde oy kullanmak yerine oturumu terk etmesine şaşırmadığını söyledi.

Hayek, bunun "Hizbullah'ın sürdürdüğü bir yaklaşım haline geldiğini" belirterek cumhurbaşkanlığı seçimleri ve öncesinde kurulan hükümetleri bu yaklaşımın başlıca örnekleri olarak gösterdi.

Hayek, "Onun kendine özgü çıkarları ve hesapları olduğunu çok iyi biliyoruz" dedi.

Hayek, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, yaşananların Özgür Yurtsever Hareketi ile Hizbullah'ı yeniden yakınlaştırıp yakınlaştırmayacağı konusunda, "Bunun bizi yeniden ona yaklaştıracağını ya da ondan uzaklaştıracağını söylemek mümkün değil" ifadelerini kullandı.

Hayek, hareket açısından asıl önemli noktanın attıkları adımın "muhalefet saflarında yalnız olduğumuzu, diğerlerinin ise kendi aralarında anlaşmış olduğunu herkese göstermesi" olduğunu belirtti.

Hayek, taraflar arasındaki açık eleştirilere ve anlaşmazlıklara rağmen sonunda aynı masada oturduklarını savunarak "Dörtlü anlaşma devam ediyor. Biz o dönemde bunu kabul etmedik, bugün de etmeyeceğiz" dedi.

Özgür Yurtsever Hareketi lideri Cibran Basil de kısa süre önce Hizbullah'a yönelik sert bir saldırı düzenleyerek "Lübnan devletinden daha büyük bir sorumluluk taşıdığını çünkü aciz durumda olduğunu ancak buna rağmen ülkeyi yok etme ve Lübnan'ın yapısını ve toplumsal dokusunu değiştirme politikasını sürdürdüğünü" söyledi.
 

Geçen hafta parlamentoda hükümetin sorgulandığı oturumda milletvekillerini dinleyen Lübnan hükümeti bakanları / Fotoğraf: Lübnan Parlamentosu
Geçen hafta parlamentoda hükümetin sorgulandığı oturumda milletvekillerini dinleyen Lübnan hükümeti bakanları / Fotoğraf: Lübnan Parlamentosu

 

Hizbullah'ta belirsizlik ve sertleşen söylem

Siyasi aktivist ve avukat Antoine Nasrallah ise Hizbullah'ın hükümete görünürde ve medya üzerinden sert biçimde karşı çıktığını ancak buna karşılık hükümet içindeki varlığından özellikle atamalar dosyasında yararlandığını düşünüyor.

Nasrallah, hükümetin düşmesi halinde mevcut iç ve dış koşullar altında nasıl bir hükümet kurulacağının bilinmediğini ve Hizbullah'ın mevcut hükümetteki payını dahi kaybedebileceğini belirterek partinin "zor durumda" olduğunu savundu.

Nasrallah, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, "Hizbullah bugün geçmişte bildiğimiz Hizbullah değil. Bir belirsizlik ve savrulma hali yaşıyor. Bazı liderlerinin sahip olduğu diplomatik yaklaşımı terk ederek daha saldırgan bir söyleme yöneldi" dedi.

Nasrallah, Özgür Yurtsever Hareketi ile Hizbullah arasındaki ilişkiye ilişkin değerlendirmesinde ise bugün veya gelecekte yaşanabilecek herhangi bir yakınlaşmanın "çıkar ve seçim hesaplarına dayalı" olacağını söyledi.

Her iki partinin de taban desteği konusunda sorun yaşadığını belirten Nasrallah, Basil'in hem hükümete hem de Hizbullah'a saldırarak Özgür Yurtsever Hareketi'nin Lübnan Güçleri lehine kaybettiği Hristiyan desteğini yeniden toplamaya çalıştığını, Hizbullah'ın ise Şii tabanındaki rahatsızlığı kontrol altına almak amacıyla hükümeti hedef aldığını savundu.

Nasrallah, iki tarafın da hükümetin birçok dosyada karar alma konusunda ağır davranmasından yararlandığı sonucuna vardı.

 

 

Şarku'l Avsat'ın haberi için tıklayınız...

Hizbullah, sert eleştirilerine rağmen Nevvaf Selam hükümetini düşürmeye yanaşmıyor. Peki parti neden hükümet içinde kalmayı tercih ediyor ve bu tutum tabanında neden rahatsızlık yaratıyor?
Salı, Eylül 22, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Güneydeki durum protesto edilirken Hizbullah destekçileri gösteri düzenliyor / Fotoğraf: AP</p>

Label: 
Type: 
SEO Title: 
Hizbullah neden hükümetten çekilmeyi ve hükümeti düşürmeyi reddediyor?
copyright Independentturkish: 

Husi savaşının ortaya çıkardığı 4 gerçek… İran'ın doğrudan rolü ne?

Yemen’de Husilerin kontrolündeki bölgelere komşu vilayetler ve başkent Sana çevresi de dahil olmak üzere tüm temas hatlarında çatışmalar şiddetleniyor. Karşılaşma; mezhepsel ve bölgesel nitelikli seferberlik çabalarıyla siyaset ve medya alanlarına da taşınıyor.

İran ve Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) yönlendirdiği bu tırmanış, çoğu vilayetteki tüm sınırları ve Suudi Arabistan ile olan komşuluk sınırlarını aşarak Suudi Arabistan ile diğer Körfez ülkelerini daha geniş kapsamlı ve daha yüksek maliyetli bir bölgesel savaşa çekme amacını taşıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Buna rağmen söz konusu tırmanış, Husiler adına henüz kesin bir sonuç vermedi. Grubun unsurlarının Kızıldeniz’deki Yemen adalarına ve Babu’l Mendeb Boğazı çevresine ulaşması, DMO uzmanlarının, füze ve teknik kapasitelerinin doğrudan desteğiyle gerçekleşti. Bu durum, grubun kendi öz gücünden ziyade İran müdahalesinin boyutunu ortaya koyuyor.

Milislerin bu noktalarda kurduğu mevziler ise kırılganlığını koruyor. Boğaza bakan yüksek bölgelerdeki tüneller, siperler ve radarlar, hükümet güçlerinin hava üstünlüğü altında günün her saati gözetim altında tutuluyor.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığı habere göre unsurlarının Babu’l Mendeb çevresine ulaşmasının ardından Husiler, boğazın ABD veya İsrail gemilerine saldırmak için kullanılmayacağını taahhüt etti. Ancak Washington ve Tel Aviv’in bu taahhüdü inandırıcı bulmaması, ilan edilen bu ‘başarıyı’ içeriğinden yoksun bırakıyor.

ABD basınında yer alan haberlere göre, Başkan Donald Trump’ın Camp David’deki tatilini keserek Washington’a dönmesi ve kendisine Husilerin Batı Sahili ile Babu’l Mendeb arasındaki mevzilerini hedef alacak hava saldırısı seçeneklerinin sunulmasının ardından, bölgede ani bir tırmanışın yaşanma ihtimali yüksek görülüyor.
 

Lübnan ile İsrail arasında ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Lübnan’la dayanışmalarını ifade etmek amacıyla düzenlenen bir gösteride Husi destekçileri İran bayrağının etrafında oturuyorlar… Sana, Yemen, 17 Nisan 2026 / Fotoğraf: Reuters
Lübnan ile İsrail arasında ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Lübnan’la dayanışmalarını ifade etmek amacıyla düzenlenen bir gösteride Husi destekçileri İran bayrağının etrafında oturuyorlar… Sana, Yemen, 17 Nisan 2026 / Fotoğraf: Reuters

 

Hiçbir faydası olmayan büyük bir masraf

Gruba yakın çevreler, "gerilimi tırmandırma savaşında" ve Marib’e doğru ilerleme girişimlerinde büyük kayıplar verildiğini kabul ediyor. Söz konusu çevrelerde son 2 gündür, Marib yakınlarındaki Doğu Balk Dağı cephesi ile Taiz ve Lahic vilayetleri arasında yer alan ve Babu’l Mendeb’e bakan Kehbub Dağları cephesinde iki tugayın tamamen kuşatıldığına, ayrıca asker toplama ve seferberlik faaliyetleriyle tanınan saha komutanlarının öldürüldüğüne dair henüz doğrulanmamış bilgiler dolaşıyor.

Bu çevreler, söz konusu tırmanışın sonunda grubun nereye varacağını ve henüz en önemli perdeleri açılmamış bir savaşta, İran’ı memnun etmek ve ona kendi sınırlarından uzakta bir zafer hissi yaşatmak adına ödenen ağır bedeli sorguluyor.

Aynı zamanda Yemenliler, cephelerdeki çatışan tarafların karşılıklı olarak sergilediği öldürme, esir alma ve aşağılama görüntülerine büyük bir acıyla bakıyor ve tüm bunların nedenini sorguluyor. Ancak asıl önemli soru varlığını koruyor:

Husileri bir aile, grup veya mezhep olarak kendi toplumsal yapılarından ve ulusal kimliklerinden uzaklaşmaya iten şey neydi?

Husi örgütü, 2004’teki ilk Saada savaşlarından bu yana devlete ve topluma karşı sürdürdüğü uzun yıllara dayanan silahlı isyan boyunca, İran gündemine olan bağlılığının Yemen’in egemenliğine dair her türlü unsurun önünde geldiğini ve imzaladığı hiçbir taahhüde güvenilemeyeceğini kanıtlamış bulunuyor.

Grup, sıkıştığı anlarda taahhütlerde bulunmayı ve fırsat bulduğu ilk anda bu taahhütlerden geri adım atmayı alışkanlık haline getirdi:

• 2014 yılında Ulusal Diyalog Konferansı sonuçları temelinde, Birleşmiş Milletler (BM) gözetiminde Husiler ile siyasi aktörler arasında imzalanan Barış ve Ortaklık Anlaşması bunlardan biri. Söz konusu anlaşmanın imzası, milislerin Sana’yı işgal etmesiyle eş zamanlı gerçekleşti ve grup bu anlaşmayla bir Yemen bileşeni olarak tanındı.

• Ardından eski Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih ile kurulan ittifak geliyor. Bu ittifak, Salih’in ortaklığı sonlandırdığını duyurması ve Yemen halkına Husilere karşı ayaklanma çağrısı yapmasından iki gün sonra, 4 Aralık 2017’de öldürülmesiyle son buldu.

• Son olarak ise 2018 sonlarında imzalanan Stockholm Anlaşması’nın etrafından dolanılması yer alıyor. Kapsamlı bir çözüme yaklaşılacağını düşünen uluslararası toplumun müdahalesi sayesinde Hudeyde’de eli kulağında olan bir çatışmadan kurtulan grup, imzalanan metnin mürekkebi kurumadan taahhütlerini ihlal etti.
 

Uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti güçlerine mensup askerler, 9 Eylül 2026 tarihinde Yemen’in el-Hazm kenti yakınlarında olduğu belirtilen bir bölgede, Husi milisleriyle yaşadıkları çatışmalar sırasında tank mermileri ateşliyor. (Yemen Silahlı Kuv
Uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti güçlerine mensup askerler, 9 Eylül 2026 tarihinde Yemen’in el-Hazm kenti yakınlarında olduğu belirtilen bir bölgede, Husi milisleriyle yaşadıkları çatışmalar sırasında tank mermileri ateşliyor / Fotoğraf: Yemen Silahlı Kuvvetleri Medya Ofisi - Reuters

 

Hükümet yanlısı güçler, Hudeyde Uluslararası Havalimanı sınırlarına kadar güneyden ilerlemiş ve Hudeyde ile Sana’yı birbirine bağlayan hat üzerindeki 16. Kilometre noktasına kadar doğuya doğru çekilmişti. Ancak bu ilerleyiş, insani gerekçelere dayanan uluslararası baskılar nedeniyle durdurulmuştu.

Husiler, farkında olarak ya da olmayarak, çatışmanın tüm kritik dönemeçlerinde kendilerinden çok daha büyük karşıt gündemlerin uygulama aracı haline geliyor. Bir tarafta İran ile ihtiyatlı duruşlarıyla Rusya ve Çin, diğer tarafta ise ABD ve Avrupa merkezli Batı yer alırken; ödenen bedel ise nihayetinde çatışmanın her iki tarafındaki Yemenlilerin kanı oluyor.

Ancak son 2 haftadaki savaş süreci birçok hususu ortaya koydu:

•  Bunlardan birincisi, DMO uzmanlarının, füze kapasitesi, insansız hava araçları (İHA), teknik ve lojistik imkanlarıyla Taiz vilayetindeki ve Batı Sahili’ndeki askeri operasyonların yönetiminde doğrudan yer almasıdır. Milisler bu imkanlar olmadan mevcut noktaya ulaşamazdı; zira kendilerine ait tek şey, savaşçılarının hayatını riske atmaktan ibaret.

•  İkincisi, çatışmanın her iki tarafındaki geniş Yemenli kesimin değerlendirmesine göre bu savaş onların savaşı değil: Ne İran’ın yanında yer almakta ne de bölgesel hesaplara dahil olmaktadırlar. Bu çevreler, Riyad’ın Yemenlilerin devletlerini yeniden kurma haklarını desteklemeye ve çektikleri acıları hafifletmeye çalıştığı görüşünde.

•  Üçüncüsü, Husilerin ülkenin kuzeybatısındaki kendi kontrolleri altında bulunan bölgelerde otoritelerini pekiştirmekten vazgeçip Babu’l Mendeb’e doğru yönelmeleri, Hürmüz Boğazı’nda DMO üzerindeki baskıyı hafifletmek adına vekalet savaşı yürüttükleri ihtimalini güçlendiriyor. Bu durum, bazı gözlemcilerin ifadesiyle onları, ülke içinde yaptıklarını örtbas etmek amacıyla ablukayı kaldırma ve hakları geri alma söylemlerini kullanan birer ‘kiralık katil’ haline getiriyor.

• Dördüncüsü ise, siyasi ve askeri olarak çatışmanın dizginlerini kendileri ele almadıkları sürece başka bir tarafa güvenilemeyeceğine dair pek çok Yemenlide kanaatin giderek pekişmesi. Bu durum, daha önce gruba sempati duyan ancak Tahran’ın askerileşmenin ötesine geçen bir projeye sahip olmadığını görmeye başlayan bazı kesimler için de geçerlilik taşıyor.
 

Kızıldeniz kıyısı bölgelerinde Husi milisleri ile hükümet güçleri arasında çıkan çatışmalardan kaçan kadınlar ve çocuklar, 19 Eylül 2026 tarihinde Yemen'in Aden kenti yakınlarındaki bir mülteci kampında yürüyorlar / Fotoğraf: Reuters
Kızıldeniz kıyısı bölgelerinde Husi milisleri ile hükümet güçleri arasında çıkan çatışmalardan kaçan kadınlar ve çocuklar, 19 Eylül 2026 tarihinde Yemen'in Aden kenti yakınlarındaki bir mülteci kampında yürüyorlar / Fotoğraf: Reuters

 

Askeri değişkenler

Grup üzerine çalışmalar yürüten araştırmacılar; Batı Sahili’nde yüzlerce kilometrelik bir hatta, Marib, el-Cevf, el-Beyda, Taiz, ed-Dali ve Lahic cephelerinde savaşan Husilerin artık Saada vilayetinin Marran Dağları’nda tanınan, sayı ve teçhizat bakımından sınırlı o mezhepsel ve kabilevi milis yapısında olmadığını değerlendiriyor.

Aksine, onun imkanlarına ulaşamasalar da örgütlenme ve silahlanma açısından DMO modelini taklit eden yarı düzenli bir yapıya dönüştükleri ifade ediliyor. Bu durum, söz konusu araştırmacıların değerlendirmelerine göre, özellikle Yemen'in ulusal çıkarlarıyla çelişen bölgesel bir projeye bağımlı hale gelmesinin ardından grubun dizginlenmesini ulusal, ahlaki ve insani bir zorunluluk haline getiriyor.

Artık kaçamak ifadelere yer kalmadı. Meşru hükümet, ordu ve müttefik siyasi güçlerin tanımladığı şekliyle Yemenlilerin Husilerle olan anlaşmazlığı, kolayca köprü kurulamayacak kadar derinleşmiş, yalnızca silahla çözülemeyecek kadar karmaşıklaşmış ve sadece tavizlerle halledilebilecek bir siyasi anlaşmazlık olmaktan çıkmıştır.

Husiler ya kendi halkını kabul edip savaşın yaralarına rağmen onlarla bir arada yaşayacak ve halk da onları kabul edecek; ya da doğdukları ve topraklarında yaşadıkları vatana dönüş yollarını tamamen tıkamış olacaklar. Zira siyasi anlaşmazlıklar, meseleler ve öncelikler üzerindeki görüş ayrılıkları sınırları dahilinde kabul edilebilir; ancak aynı toprağı ve tarihi paylaştıkları insanlara karşı, ulusal çıkarlar pahasına başka bir ulusun çıkarlarına hizmet etme hırsı, kimse için sürdürülebilir bir durum değildir ve savaş ile çatışmanın kalıcı hale gelmesi anlamına gelmektedir.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

"Husiler, farkında olarak ya da olmayarak, çatışmanın tüm kritik dönemeçlerinde kendilerinden çok daha büyük karşıt gündemlerin uygulama aracı haline geliyor"
Salı, Eylül 22, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Görsel:&nbsp;Reuters/Al Majalla</p>

related nodes: 
Kartları yeniden karıştırmak: Tahran kuşatmayı kırmak için nasıl Husileri kullanıyor?
Hürmüz'den Babülmendep'e: Husi-Suudi Arabistan çatışması
İsrail istihbaratının gözü Yemen'de: Husilere özel birim
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Husi savaşının ortaya çıkardığı dört gerçek… İran'ın doğrudan rolü ne?
copyright Independentturkish: 

Şi Cinping-Trump zirvesi: Pekin büyük bir anlaşmaya bahis oynamıyor

Mayıs ayında Pekin'e yaptığı ziyaret sırasında Donald Trump, Zhongnanhai surları içinde kendisine eşlik eden Şi Cinping'e, bu özel yerde başka devlet başkanlarını ağırlayıp ağırlamadığını sormadan edemedi. Çin Devlet Başkanı'nın cevabı kısaydı:

"Burada çok nadiren devlet başkanlarını ağırlıyoruz" dedi ve ardından Vladimir Putin'in de burada ağırlandığından bahsetti; oysa, Zhongnanhai Richard Nixon, George W. Bush ve Barack Obama'nın da uğrak yeri olmuştu.

Cevap sıradan görünebilir, ancak iki adam arasındaki ilişkinin doğasını özetliyor. Trump, Şi'yi "dost" olarak tanımlamakta ısrar ederken, Pekin ilişkiyi kişiselleştirmekten kaçınıyor.

Bugün, Trump muhtemelen önümüzdeki çarşamba günü başkanlık uçağından inişinde Şi'yi karşılamaya ve Washington'da ona görkemli bir akşam yemeği vermeye hazırlanırken, törensel etkinliklerin ardında daha karmaşık bir zirve yatıyor gibi görünüyor.

Şi, "dostu" ile değil, bir sonraki hamlesi tahmin edilmesi zor olan Amerikan başkanıyla görüşmeye geliyor.


O, büyük uzlaşmaların adamı değil

Amerikalı uzmanlar, kişisel ilişkilerin, zirvelerin ve diplomatik ziyaretlerin Çin-Amerikan ilişkilerindeki önemli aşamalarda önemli bir rol oynadığına inanıyor. 1972'de Henry Kissinger'ın Pekin ziyareti ve Çin Başbakanı Çu Enlay ile yakın ilişkisi, aynı yıl Richard Nixon'ın tarihi ziyareti ve Mao Zedong ile görüşmesi, buna bir örnek.

Bundan 7 yıl sonra da Jimmy Carter, Beyaz Saray'ın kapılarını Deng Şiaoping'e açarak iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının önünü açtı. Ancak, Şi ve Trump'ın ilk ve mevcut dönemlerindeki sık görüşmeleri, iki lider arasındaki kişisel kimyaya güvenmenin aynı dönüşümü sağlamadığını gösterdi.  

Bu sadece daha kurumsal ve metodik bir yaklaşımı tercih etmesiyle bilinen Şi Cinping ile ilgili değil, aynı zamanda kendisini göstermeyi sevdiği gibi bir anlaşma yapıcı olmadığını kanıtlamış olan Trump ile de ilgili.
 

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin'deki Halkın Büyük Salonu'nda Başkan Donald Trump ile tokalaşıyor, 14 Mayıs 2026 / Fotoğraf: AP
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin'deki Halkın Büyük Salonu'nda Başkan Donald Trump ile tokalaşıyor, 14 Mayıs 2026 / Fotoğraf: AP

 

ABD Ulusal Güvenlik Konseyi'nde 2021-2023 yılları arasında Çin'den sorumlu eski direktör Jonathan Tsien'in yakın zamanda The Atlantic'te yayınlanan son makalesinde belirttiği gibi, Trump ne 1949'da NATO'yu kuran Harry Truman, ne 1962'de Küba Füze Krizi'ni gizli diplomasiyle yöneten John F. Kennedy, ne Mihail Gorbaçov ile silah kontrol anlaşmalarını müzakere eden Ronald Reagan ve kesinlikle, ABD-Sovyet-Çin üçgenine kapıyı açarak Soğuk Savaşı yeniden şekillendiren Nixon gibi değil.

Uygulamada Trump'ın iki dönemlik diplomatik sicili mütevazı kaldı. Kim Jong-Un ile yaptığı ve kalıcı bir siyasi anlaşmayla sonuçlanmayan zirveden, Hindistan ve Pakistan arasındaki savaşı sona erdirmede rol oynadığı iddiası ki, Yeni Delhi bunu reddetti ve Vladimir Putin'i Ukrayna'daki savaşı en temel ve adil şartlarda bile sona erdirmeye ikna edememesine kadar, başarılarının çoğu da belirsiz veya eksik.

Pekin bu deneyimi net bir şekilde okuyor; Trump büyük uzlaşmaların adam değil, ancak bu onun hafife alınacak bir başkan olduğu anlamına gelmiyor. Öngörülemezliği onu müzakere masasında daha tehlikeli hale getiriyor. Öte yandan, Çin diplomasisi son yıllarda, bazen kendisi hiçbir çaba harcamadan, Trump’ın pragmatizminden ve dış politikasının değişkenliğinden yararlanmayı öğrendi.

Bu nedenle Pekin, ABD Başkanı'nın Beyaz Saray'a dönüşünden bu yana üçüncü olan Trump-Şi zirvesini şansa bırakmıyor. Trump'ı kışkırtmanın, onu küçümsemenin veya yenilmiş gibi göstermenin olumsuz sonuçları olabilir.

Çin, Trump'ın politikalarının kendisini uluslararası sahnede varlığını genişletmeye, birçok ülkeye daha istikrarlı bir ortak veya Amerikan politikalarına karşı gerekli denge unsuru olarak sunmaya ittiğini düşünse de Çinli planlamacılar Washington zirvesinde hatalardan ve yanlış hesaplardan kaçınmak için çalışıyorlar. Bu nedenle, zirve hazırlıklarına titiz bir planlama, güç ve baskı kozları toplama ve aynı zamanda Washington'u cezbedebilecek fırsatlar ve çıkarlar sunma damga vuruyor.

Pekin, İran konusunda gelecekteki herhangi bir anlaşmada veya yeni bölgesel düzenlemelerde kolaylaştırıcı veya eş garantör rolü oynamaya giderek daha fazla hazırlanıyor; bu, Washington'un kabul etmek ve bundan yararlanmak zorunda kalabileceği bir gerçektir

Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, zirvenin gündemini kesinleştirmek üzere Çin heyetinin başında Washington'a giderken, ticaret ve gümrük tarifeleri, İran savaşı ve yapay zekâ konularının masadaki en önemli konular arasında olması bekleniyor.


Ateşkes uzatılacak mı?

Trump ve Şi'nin bir yıl önce Busan'da vardığı ticaret ateşkesi sona yaklaşırken, ticaret ve gümrük tarifeleri konusu giderek daha fazla önem kazanıyor. Washington'un geçen yıl Pekin'in nadir toprak madenlerini koz olarak kullanmasının ardından gümrük tarifelerini yükseltme kararından geri adım atmasına rağmen, birçok sektörde gümrük tarifeleri yürürlükte kalmaya devam etti ve Penn Wharton Bütçe Modeli'ne göre Çin ithalatına uygulanan ortalama etkili ABD gümrük tarifesi temmuz ayında yüzde 22,8'e ulaştı.

Ancak iki ülke arasındaki ticaret, 2025 yılının aynı dönemine kıyasla yüzde 5,4 oranında artış gösterdi ve Çin ihracatı toplam ticaretin yüzde 75'ini oluşturarak Pekin'e önemli bir pazarlık gücü sağladı. Dolayısıyla gümrük tarifelerinin yükseltilmesi, Çin'i nadir toprak madenleri ve diğer ekonomik araçları kullanmaya itebilirken, tarifelerin düşürülmesi ticaret dengesizliğini Çin lehine genişletecektir.

Pekin, kasım ayındaki ara seçimlerden önce, Trump'ın bilhassa çiftçiler konusunda olumlu ekonomik sonuçlar sunma ihtiyacında olmasına bahis oynuyor. Bu nedenle Şi Cinping, ticaret ve yatırım önerileriyle birlikte, önemli Çinli iş adamlarından oluşan bir heyetle Washington'a gidiyor.

Öte yandan, Pekin bazı Amerikan endişelerini dikkate aldığını da gösterdi. Bu ay Asheville'de düzenlenen G20 maliye bakanları toplantısının nihai bildirisinde Washington tarafından önerilen ve "piyasa mekanizması dışındaki uygulamaların ve politikaların" ele alınmasını öngören maddeye karşı çıkmasına rağmen, Çin bu taleplere kısmi bir yanıt olarak yorumlanabilecek önlemler aldı.

Bunlar arasında, dış pazarlarda fiyat savaşlarını ve dampingi önlemek için otomotiv sektöründeki düzenlemelerin sıkılaştırılması, zayıf yerli şirketlerin birleşmelere veya pazardan çıkmaya yönlendirilmesi de yer alıyordu.

Bu girişime bir cevap gibi görünen açıklama ile Trump, Çinli şirketlerin Amerikan topraklarında fabrika kurmaları ve Amerikalıları istihdam etmeleri şartıyla Çin otomobillerinin ABD'ye girmesine izin vermeye açık olduğunu söyledi.
 

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Hindistan'ın Yeni Delhi kentinde düzenlenen BRICS zirvesinin ikinci gününde bir araya geldi, 13 Eylül 2026 / Fotoğraf: Reuters
Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Hindistan'ın Yeni Delhi kentinde düzenlenen BRICS zirvesinin ikinci gününde bir araya geldi, 13 Eylül 2026 / Fotoğraf: Reuters

 

İran problemi

Zirveye hazırlıklarının bir parçası olarak Şi Cinping, Bişkek'teki Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi ve Yeni Delhi'deki BRICS zirvesinin yanı sıra Kahire'ye yaptığı ziyaret de dahil olmak üzere diplomatik bir tur gerçekleştirdi. Kahire'de Wang Yi tarafından "Ortadoğu için Çin çözümü" olarak tanımlanan bölgesel bir güvenlik girişimini sundu.

Ancak en önemli hadise, Yeni Delhi ve Washington arasındaki ilişkilerin gergin olduğu bir dönemde Hindistan'da Narendra Modi ile yaptığı görüşmeydi. Giderek artan Çin-Hindistan yakınlaşması, Biden döneminde Çin'i dengelemek için Hindistan'ın rolünü genişletmeye dayanan ABD'nin Asya stratejisini daha da karmaşıklaştırıyor.

Buna paralel olarak, İran savaşındaki Çin diplomasisi, Körfez'in her iki tarafındaki ortakları arasında dengeyi korumaya çalışmaktan, Tahran'a belirli talepler sunmaya doğru kaydı. Bu talepler arasında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve seyrüsefer özgürlüğünün garanti altına alınması, Körfez ülkelerine yönelik saldırıların durdurulması ve savaşın, özellikle Yemen'e doğru genişletilmesinden kaçınılması yer alıyor. Bu talepler, Amerikan çerçevesinden bağımsız yeni bir güvenlik mimarisi üzerine bölgesel diyalog çağrısıyla birlikte geldi. Wang Yi, Pekin'de İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'ye bunu iletti.

Bu denklem, Pekin'e, ABD’nin İran'a karşı devreye soktuğu "Ekonomik Dışlama" planı karşısında manevra alanı sağlıyor; zira Tahran'a uygulanan yaptırımların Çin ile doğrudan bir ekonomik çatışmaya dönüşmesi olası görünmüyor. Washington ve Pekin'in, ABD'nin etkili Çin kurumlarını hedef almaktan kaçınması karşılığında, Pekin'in İran petrol alımlarını azaltması veya İran ile ticaretini, Tahran'a uygulanan ambargoya katılmadan Amerikan taleplerini kısmen karşılayacak şekilde yeniden yapılandırması şeklinde örtük bir uzlaşmayı görüşmeleri muhtemeldir.

Bu denklemin merkezinde petrol ve Hürmüz Boğazı öne çıkıyor. Savaş sırasında Çin, talep yoluyla ham petrol fiyatlarını etkileme gücünü gösterdi, bu da Şi Cinping'e, özellikle seyrüseferdeki aksamalar ve fiyat artışları devam ederse, Trump ile İran konusunda yapılacak görüşmelerde ilave bir koz sağlıyor.

Bu nedenle Pekin, İran konusunda gelecekteki herhangi bir anlaşmada veya yeni bölgesel düzenlemelerde kolaylaştırıcı veya eş garantör rolü oynamaya giderek daha fazla hazırlanıyor; bu, Washington'un kabul etmek ve bundan yararlanmak zorunda kalabileceği bir gerçek. Ancak, Çin'in manevra alanı, gücü, nüfuz alanının sınırları ve çatışmaya dahil olan ve ondan etkilenen taraflar arasında hassas bir dengeyi koruma ihtiyacı nedeniyle sınırlı. Bu durum, etkili bir Çin rolüne izin vermeyi, Washington'un kendi kararına bağlı kılıyor.

Trump-Şi zirvesi, son günlerde medyaya hâkim olan "düşük beklentiler" ifadesine indirgenemez. Zira Trump'ın yaklaşımı ve dış politika tarzı, geniş kapsamlı herhangi bir stratejik anlayış için çıtayı düşük tutuyor

Burada Trump yönetimi gerçek bir problemle yüzleşiyor: Pekin'i görmezden gelmek, statükonun devamından minimum maliyetle faydalanmasına izin vermek anlamına gelirken, rolünü kabul etmek ise Ortadoğu'daki, özellikle de kilit Körfez ülkelerindeki etkisinin ve varlığının bir kısmından vazgeçmek anlamına geliyor.

Bu nedenle, Trump yönetimi, Çin'in rolü konusunda sınırlı seçeneklere sahip gibi görünüyor; Pekin'e karşı ne baskıyı artırarak olumsuz ne de geniş bir manevra alanı tanıyarak olumlu dramatik adımlar atmadan ilerlemesi gerekiyor. Bu bağlamda özellikle dikkat çekici olan, birkaç gün önce Wang Yi ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında Ortadoğu'daki gelişmelerle ilgili yapılan telefon görüşmesiydi.
 

Uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün, destek gemisi USNS Arctic ile denizde ikmal operasyonu sırasında, helikopterlerin iki gemi arasında malzeme transferi yapması, 8 Mayıs 2019 / Fotoğraf: ABD Donanması Basın Ofisi-AFP
Uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün, destek gemisi USNS Arctic ile denizde ikmal operasyonu sırasında, helikopterlerin iki gemi arasında malzeme transferi yapması, 8 Mayıs 2019 / Fotoğraf: ABD Donanması Basın Ofisi-AFP

 

Tayvan ve Ukrayna'daki savaş

Bilhassa Çin tarafının şüphesiz gündeme getireceği Tayvan başta olmak üzere gündeme başka konular da gelebilir. Gelgelelim, özellikle Trump'ın ABD'nin adanın güvenliğine olan bağlılığını azaltma eğilimi göz önüne alındığında, bunun büyük bir anlaşmazlık noktası haline gelmesi beklenmiyor. Bu bağlamda, ABD medyası, Washington'un Trump'ın "önemli bir pazarlık kozu" olarak tanımladığı Tayvan ile silah anlaşmasını askıya almayı düşündüğünü belirtti.

Ukrayna dosyasına gelince, Moskova, önümüzdeki ay Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi sırasında Shenzhen'de Putin, Şi ve Trump arasında üçlü bir zirve olasılığından bahsetti. Şi ve Modi ise Ukrayna krizini sona erdirmek için rol oynamaya hazır olduklarını açıkladılar. Washington ve Kiev'in, Pekin'in Doğu Ekonomik Forumu sırasında Kiev'den Vladivostok'u bombalamamasını istediğini ve Ukrayna'nın da buna uyduğunu açıklaması dikkat çekiciydi.

Bu, bir şekilde hem Moskova'nın hem de Kiev'in önceki çekincelerini bir kenara bıraktığını ve artık savaşı sona erdirmek için herhangi bir denklemde Çin'i vazgeçilmez bir taraf saydığını gösteriyor.
 

Tibet Gençlik Kongresi üyeleri, BRICS zirvesi için Hindistan'a yapacağı ziyaret öncesinde Yeni Delhi'de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in posterlerini taşıyan bir protesto gösterisi düzenlediler, 11 Eylül 2026 / Fotoğraf: AFP
Tibet Gençlik Kongresi üyeleri, BRICS zirvesi için Hindistan'a yapacağı ziyaret öncesinde Yeni Delhi'de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in posterlerini taşıyan bir protesto gösterisi düzenlediler, 11 Eylül 2026 / Fotoğraf: AFP

 

Yapay zekâ yarışı

Yapay zekâda hakimiyet yarışının, özellikle ABD’li teknoloji şirketlerinin güvenlik ve emniyet endişeleri nedeniyle yapay zekâ modellerinin gelişiminin yavaşlatılması yönündeki çağrılarının ardından, zirve kapsamındaki temaslarda önemli bir yer tutması bekleniyor. Pekin, ABD'nin çağrısını prensipte reddetmiş olsa da güvenlik ve yönetişim kuralları konusunda teknik bir diyaloğa hazır görünüyor.

Şi Cinping, bu diyaloğa 29 ülkenin katılımıyla Şanghay'da Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü'nün (WAICO) kurulması, sektörün küresel yönetişimi için dört ilke önerisi, ayrıca BRICS zirvesinde başlattığı "açık kaynaklı yapay zekâ" girişimi de dahil olmak üzere bir dizi girişimle birlikte katılıyor.

Çin yapay zekâ modeli, yapay zekâ modelinin yeteneklerini geliştirmeye daha fazla önem veren ABD modeline kıyasla, pratik uygulamaları genişletmeye odaklanırken, Pekin, model geliştirme hızını yavaşlatma ve güvenlik önlemlerini güçlendirme yönündeki ABD çağrılarına uyum sağlamaya istekli görünüyor. Ancak Çin, bu çağrıların rakipleri engellemek ve ABD'nin üstünlüğünü pekiştirmek için bir araç olarak kullanılabileceği olasılığından da endişe duyuyor.

Çin bu endişesinde yalnız değil; Fransız Mistral şirketi ve Alman Yapay Zekâ Derneği, güvenlik endişelerinin Amerikan şirketlerinin hakimiyetini güçlendiren ve rakiplerinin kendisine yetişebilmesini sınırlayan düzenlemeler getirmek için kullanılmasına karşı uyarıda bulundu.


Düşük beklentiler mi?

Bu nedenle, Trump-Şi zirvesi, son günlerde medyaya hâkim olan "düşük beklentiler" ifadesine indirgenemez. Zira Trump'ın yaklaşımı ve dış politika tarzı, geniş kapsamlı herhangi bir stratejik anlayış için çıtayı düşük tutuyor. Bu arada Pekin, Washington'un uluslararası düzeni yeniden şekillendirmek için Çin ile iş birliği yapabileceği büyük girişimlerden ziyade küresel hegemonyasını yeniden üretmekle daha çok meşgul olduğuna inanıyor.

 O güne kadar Şi, büyük bir anlaşma arayışıyla Washington'a veya Trump ile görüşmeye gitmeyecek. Bunun yerine, zirveyi stratejik bir dönüm noktasına dönüştürmeden, Çin'in Washington ile ilişkilerini anlaşma anlaşma, dosya dosya yönetmesine olanak sağlayacak bir kart destesi taşıyacak.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

"Çin Devlet Başkanı Washington zirvesine böyle hazırlandı"
Salı, Eylül 22, 2026 - 20:45
Main image: 

<p>ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin'deki Cennet Tapınağı turu sırasında birlikte yürüyorlar, 14 Mayıs 2026 / Fotoğraf: Reuters</p>

Label: 
Type: 
SEO Title: 
Şi Cinping-Trump zirvesi: Pekin büyük bir anlaşmaya bahis oynamıyor
copyright Independentturkish: 

Rusya, Suriye sahilinde kalıyor ancak misyon değişiyor

Rusya'ya ait bir gemi konvoyunun Suriye'nin batısındaki Tartus'a ulaşmasıyla birlikte, Rusya'nın Akdeniz kıyısındaki iki üssünden birinin bulunduğu bu limana Moskova-Şam mutabakatının ardından gelen ilk gemilerin ne taşıdığı gündeme geldi. Söz konusu mutabakat, Rusya'nın Suriye topraklarındaki varlığının geleceğine ilişkin düzenlemeleri içeriyor.

Rus konvoyunda yer alan dört gemi, bu ayın 7'sinde Akdeniz'e ulaştı. Rus çarlarının, 2024'ün sonlarında başlıca müttefikleri olan Suriye eski Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın devrilerek Moskova'ya kaçmasının ardından da Akdeniz'deki varlığını korumaya çalıştığı biliniyor.


Askeri-teknik iş birliği

Deniz istihbarat şirketi Sea Max'in uydu görüntüleri üzerinden yaptığı ilk incelemeye göre Rusya'ya ait Sparta ve ikmal gemisi Akademik Paşin konvoyda yer aldı. Reuters ise konvoydaki iki gemiyi görüntülerken, Rus petrol tankeri General Skobelev'in Suriye açıklarında demirlediğini ve boşaltma operasyonu sırasında limanın üzerinde bir gözetleme balonunun uçtuğunu bildirdi.

Bu sırada Sparta gemisi, Hmeymim ve Tartus üslerine gönderilen mühimmatın da bulunduğu malzemeleri boşalttı. Konvoydaki dördüncü gemi ise Rusya'ya ait Amiral Levçenko destroyeri. Konvoyun Cebelitarık Boğazı'nı geçerek Akdeniz'e yönelmesi ve gemilerin sinyal yayınlarını kesmesinin ardından, uydu takibiyle Suriye kıyılarına ulaştıkları doğrulandı.

Rus siyasi işler uzmanı Dr. Roland Bijamov yaptığı değerlendirmede, Rus gemilerinin faaliyetlerinin iki ülke arasındaki yeni ilişkiler ve ikili iş birliği çerçevesinde, askeri-teknik iş birliğinin yeni bir modeli kapsamında yürütüldüğünü söyledi. Bijamov, Suriye Genelkurmay Başkanı'nın Hmeymim Üssü'ne gerçekleştirdiği ilk ziyaretin, tarafların son dönemde vardıkları anlaşmaları fiilen uygulama aşamasına geçtiğini gösterdiğini belirtti.
 

Rusya Akdeniz'den çekilmeyecek, Akdeniz'e kıyısı bulunan iki Suriye üssünde varlığını sürdürecek / Fotoğraf: Independent Arabia
Rusya Akdeniz'den çekilmeyecek, Akdeniz'e kıyısı bulunan iki Suriye üssünde varlığını sürdürecek / Fotoğraf: Independent Arabia

 

Bijamov'a göre Rusya Akdeniz'den çekilmeyecek; Tartus ve Hmeymim'deki varlığını sürdürecek, ancak buradaki faaliyetlerini ortak eğitim merkezleri ve lojistik merkezler şeklinde yeniden yapılandıracak.

Rusya'nın yeni Suriye ordusuna silah tedariki konusunda ise Bijamov, bunun mümkün olduğunu ancak sürecin kademeli ve pratik şekilde ilerleyeceğini, ilk aşamada Şam yönetimine yeni ordunun ihtiyaç duyduğu yedek parçalar ile askeri teçhizat bileşenlerinin sağlanmasıyla sınırlı kalacağını ifade etti.

Rus gemilerinin gelişinin, Suriye Genelkurmay Başkanı'nın Rus üssüne gerçekleştirdiği askeri heyet ziyarete paralel olarak gerçekleştiğine dikkat çeken Bijamov, iki gelişmenin aynı sürecin birbirine bağlı parçaları olduğunu belirtti. Bijamov'a göre Moskova, yeni koşullar altında varlığını sürdürürken, Şam da diğer uluslararası aktörlere karşı elini güçlendiren bir konum elde ediyor. Sürecin temelinde ise pragmatizm ve ortak çıkarlar bulunuyor.


Mutabakat ve Rusya'nın varlığı

Suriye-Rusya ilişkilerini takip eden uzmanlara göre, gerçekleşen gelişmeler Şam'ın dış politikasında, Suriyelilerin hafızasında önemli yer tutan en karmaşık meselelerden birinin çözümü açısından yeni bir adım oluşturuyor. Böylece iki taraf arasındaki eski düşmanlık, barış ve karşılıklı çıkar ilişkisine dönüştürülürken, uzun süre Rusya'nın mutlak nüfuzu altında bulunan bir bölgede Suriye egemenliğinin yeniden tesis edilmesi hedefleniyor.

Suriye Genelkurmay Başkanı'nın Rus üslerine yaptığı ziyaretin ardından Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani de cuma günü Lazkiye Uluslararası Havalimanı'nı ziyaret etti. Şeybani'ye Genelkurmay Başkanı, deniz ve hava kuvvetleri komutanları ile askeri istihbarat başkanı eşlik etti. Heyet, mutabakatın uygulanmasına ilişkin süreci takip etmek ve üzerinde anlaşmaya varılan uygulama adımlarının ne aşamada olduğunu değerlendirmek üzere bazı Rus yetkililerle bir toplantı gerçekleştirdi.

Moskova ile Şam arasında Rusya'nın iki üssünün geleceğine ilişkin müzakereler bir buçuk yılı aşkın süre devam etti. Taraflar, sivil nitelikteki tesislerin yönetiminde Suriye egemenliğini güvence altına alan bir anlaşmaya vardı. Buna göre Hmeymim Havalimanı ve Tartus Limanı'ndaki dördüncü ticari rıhtım gibi tesislerin kademeli olarak yeniden işletmeye alınması ve sivil yatırımlara açılması öngörülüyor.

Buna karşılık mutabakat, askeri nitelikteki tesislerde Rusya'nın varlığını yeniden düzenlerken, Akdeniz kıyısındaki bu bölgede Suriye'nin ulusal egemenliğini de güvence altına alıyor. Suriye Dışişleri Bakanlığı'nın konuya ilişkin açıklamasına göre yeni düzenlemelerin uygulanması için üç ayı aşmayacak net bir takvim belirlendi.


Eğitim ve silahlandırma

Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'nın haberine göre taraflar, 9 Ağustos'ta imzalanan mutabakat kapsamında askeri üs ve tesislerin işlevlerini yeniden düzenleyerek bunları ortak eğitim ve yetiştirme merkezlerine dönüştürme konusunda anlaşmaya vardı.

Askeri analist Ahmed Kabalan yaptığı açıklamada, anlaşmanın yeni Suriye ordusuna teknik destek sağlanmasının yanı sıra eğitim ve yetiştirme faaliyetlerine katkıda bulunmasının önünü açtığını söyledi. Kabalan, özellikle Şam'ın kurtarılmasının ilk günlerinde İsrail hava saldırılarında imha edilen ağır araçların ve hava savunma sistemlerinin onarımı konusunda iş birliği yapılabileceğini ifade etti.

Kabalan'a göre bunun karşılığında Moskova Akdeniz'deki iki üssünü koruyacak. Tartus Üssü'nün, Rusya'ya Akdeniz'in güney kesimindeki NATO faaliyetlerini izleme imkânı sağlaması nedeniyle önemli olduğunu belirten Kabalan, üssün kaybedilmesinin bölgedeki güç dengesini etkileyebileceğini, ayrıca farklı ülkelerde yürütülecek operasyonlar için bir ikmal ve hareket noktası niteliği taşıdığını ifade etti.

Suriye Gelecek Hareketi ise yayımladığı açıklamada, mutabakat hükümlerinin uygulanmasının hızlandırılması çağrısında bulundu. Açıklamada, açık bir uygulama planı, kesin takvimler ve askeri tesislerin sivil ve eğitim merkezlerine fiilen dönüştürülmesini denetleyecek mekanizmalar oluşturulması istendi. Ayrıca Lazkiye Havalimanı ve Tartus Limanı'nın geliştirilmesine yönelik kapsamlı bir plan hazırlanması ve geri alınan tesislerin yönetiminde şeffaflığın artırılması, işletme faaliyetleri ve gelirler konusunda düzenli raporlar yayımlanması talep edildi.


Rusya'nın Suriye'deki askeri varlığı

Moskova, 2011'de Suriye'de halk hareketinin başlamasının ardından ülkenin içişlerine doğrudan müdahil oldu. Şarku'l Avsat'ın Independent Arabia'dan aktardığı analize göre Rusya, Çin'le birlikte Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde veto yetkisini kullanarak Esad yönetimi ile muhalifler arasındaki çatışmaları sona erdirecek uluslararası kararların önünü kesti.

Askerî açıdan Rusya'nın Suriye'deki varlığı 2015'te önemli ölçüde arttı. Moskova, önceki Suriye yönetimine silah ve teknoloji desteği sağlarken, Hmeymim ve Tartus'taki faaliyetlerini genişletti; ayrıca ülkenin farklı bölgelerinde çok sayıda askeri üs ve nokta kurdu.

Esad'ın devrilmesine kadar devam eden bu varlığın ardından, muhaliflerin 27 Kasım 2024'te Halep'e yönelik operasyon başlatmasıyla Rusya, kentteki son askeri noktası olan Esad Askeri Akademisi'nden personelini çekti. Rusya ayrıca ağır araçlarını ve gelişmiş savunma sistemlerini batıdaki Hmeymim ve Tartus üslerine taşıdı ve varlığını korumak amacıyla diplomatik çözüm arayışlarına yöneldi.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Independent Arabia gazetesinden çevrilmiştir.

Independent Arabia

"Gözlemcilere göre Moskova bölgeden çekilmeyecek; Tartus ve Hmeymim’de varlığını sürdürecek, ancak güçlerinin faaliyetlerini ortak eğitim çalışmalarına yönlendirecek"
Salı, Eylül 22, 2026 - 20:30
Main image: 

<p>Mutabakat, askeri üs ve tesislerin işlevini yeniden tanımlayarak, bunların Şam ile Moskova arasında ortak eğitim ve yetiştirme merkezlerine dönüştürülmesini öngörüyor / Fotoğraf: Independent Arabia</p>

Label: 
Type: 
SEO Title: 
Rusya, Suriye sahilinde kalıyor ancak misyon değişiyor
copyright Independentturkish: 

Dera'da bir IŞİD hücresi ele geçirildi... Suriye'de örgütten geriye ne kaldı?

Suriye İçişleri Bakanlığı perşembe günü, ülkenin güneyindeki Dera vilayetinde emniyet güçlerinin yürüttüğü takip ve kovuşturma operasyonları sonucunda, es-Sanameyn şehrinde 3 personelin öldürülmesinden sorumlu hücreye ulaşıldığını açıkladı.

Dera Emniyet Müdürü Tuğgeneral Hüsam Memun et-Tahhan, Suriye resmi haber ajansı SANA'ya yaptığı açıklamada, güvenlik takibinin hücrenin Muhsin el-Heymed ile "el-Keşki" lakaplı Ahmed el-Osman tarafından yönetildiğini ortaya çıkardığını belirtti. Tahhan, arama ve tarama faaliyetleri sırasında güvenlik güçlerinin söz konusu iki şahsın evinde silah, mühimmat, patlamaya hazır el yapımı patlayıcılar ve patlayıcı yapımında kullanılan ekipmanlar ele geçirdiğini bildirdi.

Suriye güvenlik kaynaklarından yapılan açıklamada ise "Emniyet güçleri, Dera'nın es-Sanameyn şehrinde aralarında IŞİD terör örgütüne bağlı bir hücrenin de bulunduğu birkaç suç hücresine yönelik güvenlik operasyonları düzenledi… Bu suç hücreleri arasında yakın bir koordinasyon olduğu tespit edildi. Aranan 5 kişi gözaltına alındı ve yakın zamanda adalete teslim edilecekler" ifadelerine yer verildi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Perşembe günü erken saatlerde, Dera'nın kuzey kırsalındaki es-Sanameyn'de aranan bir kişiyi yakalamaya yönelik güvenlik görevi icra edilirken Suriye emniyet güçlerinden üç personel hayatını kaybetmiş, diğerleri de yaralanmıştı. Yerel kaynaklara göre hayatını kaybeden kişilerin Mustafa Saadettin, Sallum el-Masalime ve Nail es-Safadi olduğu bildirildi.

Dera'daki operasyonda IŞİD isminin öne çıkması, özellikle Suriye Demokratik Güçleri (SDG) dosyasının kapanması, yapının feshedilerek Suriye devletine tamamen entegre edildiğinin duyurulmasıyla birlikte son aylarda eylemleri önemli ölçüde azalan terör örgütü tehlikesini yeniden gündeme taşıyor. Ancak bu durum akıllara şu soruyu getiriyor:

IŞİD saflarını yeniden düzenlemeye mi çalışıyor, yoksa kendisiyle mücadele eden Uluslararası Koalisyon'a üye olan Suriye hükümetine yönelik eylemlerini sürdürmeyi mi hedefliyor?


Yeni gerçekliğe uyum sağlama aşaması

Askerî ve siyasi araştırmacı İsmet el-Absi, "IŞİD terör örgütünün arazi kontrolü sağlayan bir yapı olarak geleneksel anlamda geri dönüşünden söz edilemez. Ancak yeniden konumlanma ve uyum sağlama çabası içeren bir evreyle karşı karşıyayız. Es-Sanameyn şehrinde ve başka yerlerde yaşananlar, terör örgütünün geri döndüğünün bir göstergesi değil; aksine, örgütün uyuyan ve dağınık bir hücre ağına dönüştüğünün bir kanıtıdır. Dera'da meydana gelen olaylar ise örgütün, Suriye hükümetinin hızlı yanıt verme kapasitesinin sınırlarını test etme girişimiydi" değerlendirmesinde bulundu.

El-Absi sözlerine şöyle devam etti:

SDG dosyasının çözüme kavuşturulmasının ardından örgütün eylemleri ciddi oranda azaldı; ancak asıl gerileyen şey görünür operasyonlar oldu. Bu durum, değişen bölgesel ve uluslararası güvenlik ortamıyla bağlantılıdır. Nitekim ABD ve Uluslararası Koalisyon'un askerî üslerden çekilerek buraları Suriye hükümetine devretmesi, güvenlik sorumluluğunu tamamen Şam'a yükledi. Bu değişim, örgütü yeni kurulan birleşik Suriye ordusundan gelecek nokta atışı darbelerden kaçınmak amacıyla taktiksel bir sessizlik veya operasyonel fetret dönemine girmeye zorladı.


Yapısı olmayan hücreler

Diğer yandan Suriyeli gazeteci Muhammed Beşir Derbike, "IŞİD bazı ağlarını yeniden inşa etmeye çalışıyor ancak kendisini askerî bir güç olarak tanımlayacak şekilde yapılandırmıyor. Dera'da yaşananlar, sınırlı çatışmalara girebilecek hücrelerin varlığının sürdüğüne işaret ediyor. Yine de örgütün Suriye'nin güneyinde veya ülke genelindeki başka bir bölgede büyük bir varlığa sahip olduğu söylenemez; aksine, merkezî komuta yapısıyla bağı bulunmayan ve merkeziyetsiz bir sistemle hareket eden bazı uyuyan hücreler söz konusu" ifadelerini kullandı.

Derbike değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

Suriye toprakları son aylarda IŞİD açısından neredeyse tam bir sessizlik dönemine tanıklık etti; nitekim Dera'daki son çatışmadan önce büyük etki yaratan herhangi bir eyleme rastlamadık. Bu gözden kayboluş süreci, SDG'nin entegrasyon aşamalarının başlamasıyla start aldı. Bunun temel nedeni ise kuzey ve doğudaki güvenlik boşluğunun büyük ölçüde ortadan kalkmasıdır. Zira SDG'nin feshedilerek devlet kurumlarına entegre edilmesi, IŞİD'in aralarındaki rekabetten faydalandığı güç haritasını değiştirdi. Örgüt geçtiğimiz şubat ayında, ‘Geçici Suriye Hükümeti'ne karşı yeni bir eylem safhası' adını verdiği süreci ilan etmişti; ancak bu eylemler mart ayından itibaren geriledi veya durma noktasına geldi. Yine de eylem sayısındaki düşüş ile örgüt tehdidinin tamamen sona ermesini birbirine karıştırmamak oldukça önemli.


IŞİD'in Suriye'deki geleceği ne olacak?

Derbike, değerlendirmesini şu ifadelerle noktaladı:

Mevcut veriler ışığında IŞİD'in kısa ve orta vadeli geleceği; örgütlü bir yapıdan ziyade birbirinden bağımsız, hareketli hücreler şeklinde olacaktır. Uzun sessizlik dönemlerinin ardından zaman zaman sınırlı bir eyleme veya saldırıya tanık olabiliriz. Bir başka deyişle, örgütün son derece zayıf olduğunu ancak fırsatları ve güvenlik açıklarını kollayıp istismar etmeye çalıştığını söyleyebiliriz. Buna karşılık, Suriye devleti güvenlik birimlerini birleştirmeyi, sınırları ve çöl bölgelerini denetim altına almayı, cezaevleri ile kamplar sorununu çözmeyi başardıkça örgütün hareket alanı da daralacaktır. Ancak yeni güvenlik boşlukları veya yerel çatışmalar ortaya çıkarsa IŞİD bunlardan sızmaya ve bunları kullanmaya çalışacaktır. Dolayısıyla Dera'da son yaşananlar örgüt açısından medya propagandası bakımından önemli olsa da askerî açıdan bir kazanım sağlamamaktadır.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Independent Arabia gazetesinden çevrilmiştir.

Independent Arabia

Gözlemciler, Suriye güvenlik güçlerinin es-Sanameyn’de düzenlediği operasyonun ardından, militanların yeniden konumlanmaya ve duruma uyum sağlamaya çalıştıklarını belirtiyor
Salı, Eylül 22, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Dera'nın es-Sanameyn kentinde, aralarında IŞİD'e bağlı bir hücrenin de bulunduğu bir dizi suç hücresine yönelik güvenlik operasyonları düzenlendi / Ftooğraf: Suriye İç Güvenlik Güçleri’nin X hesabı</p>

related nodes: 
IŞİD'in Suriye'deki uyuyan hücreleri nasıl faaliyet gösteriyor?
WSJ: Suriye'deki IŞİD kampından en az 15 bin kişi kaçtı
Ahmed Şara’nın El Hol sınavı: IŞİD kamplarının kontrolü nasıl sağlanacak?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Dera'da bir IŞİD hücresi ele geçirildi... Suriye'de örgütten geriye ne kaldı?
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan BM'de dünyaya seslendi: Filistin davasından asla vazgeçmeyeceğiz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81'inci Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Gazze, Filistin, BM'nin yapısı, uluslararası hukuk, bölgesel çatışmalar, Kıbrıs, Ukrayna-Rusya Savaşı, iklim değişikliği ve yapay zeka gibi başlıklara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, "Biz gerekirse sıkıntı çekeriz, gerekirse bedel öderiz ama haksızlık karşısında susmayız, zulme asla rıza göstermeyiz." dedi.

Erdoğan, BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmaya devlet ve hükümet başkanları ile BM Genel Sekreteri ve delegeleri selamlayarak başladı.

Genel Kurul Başkanlığını tamamlayan Annalena Baerbock'a teşekkür eden Erdoğan, başkanlığı devralan Rahman'a başarılar diledi. Erdoğan, yaklaşık 10 yıldır BM Genel Sekreterliği görevini yürüten Antonio Guterres'e de çalışmalarından dolayı teşekkür etti.

"Filistin halkının mücadelesini duyurmaya devam edeceğiz"

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın üst üste iki yıldır Genel Kurul salonunda yer alamamasına değinen Erdoğan, bu durumun Filistinlilere yönelik bir haksızlık olduğunu söyledi.

Erdoğan, "Öncelikle bir üzüntümü ifade etmek isterim. Üye ülkelerin kahir ekseriyetini resmen tanıdığı Filistin Devleti'nin değerli Başkanı Sayın Mahmud Abbas üst üste iki yıldır bu salonda yer alamıyor. Filistinli kardeşlerimize yönelik bu haksızlık vicdanları yaralamaktadır. Bilinmesini isterim ki Sayın Abbas bizzat burada bulunamasa da bizler, tıpkı geçen yıl olduğu gibi özgür ve egemen Filistin Devleti'nin sesi olacak, Filistin halkının bu mücadelesini bu kürsüden dünyaya duyurmaya devam edeceğiz. Bu vesileyle bugün bir kez daha Filistin devletini henüz tanımamış tüm ülkeleri bu kararlarını gözden geçirmeye davet ediyorum." dedi.

"İnsanlık halen o günkü güçlü iradenin hayat bulacağı günleri hasretle bekliyor"

BM'nin kuruluşundan bu yana geçen sürede uluslararası barış ve güvenlik konusunda yaşanan sorunlara dikkati çeken Erdoğan, son 12 ayın 60'tan fazla çatışma ve savaşla son 30 yılın en kanlı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçtiğini söyledi.

Erdoğan, BM Anlaşması'nın imzalanması sırasında ortaya konulan hedefleri hatırlatarak, "Anlaşmanın üzerinden 81 yılı aşkın bir süre geçti. Ama insanlık halen o günkü güçlü iradenin hayat bulacağı günleri hasretle bekliyor. Öyle çok uzağa gitmeye gerek yok. Sadece son 1 yıldaki tabloya göz atmak kâfidir. Bakınız; geride bıraktığımız 12 ay, 60'ı aşkın çatışma ve savaşla son 30 yılın en kanlı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti." ifadelerini kullandı.

"Gazze çağımızın en insanlık dışı, en utanç verici temerküz kampıdır"

Gazze'deki saldırılara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, bölgedeki can kayıplarına ve sivillerin yaşadığı koşullara dikkati çekti.

Erdoğan, "Evlatlarının ve torunlarının üzerine titreyen bir baba, bir dede olarak bu kürsüden bizim için vicdanımız parçalanarak şunu ifade etmek zorundayım: Gazze bugün sadece dünyanın en büyük çocuk kabristanı değildir; aynı zamanda dünyada en yüksek çocuk ampute oranına sahip bölgedir.

Gazze, çağımızın en insanlık dışı, en utanç verici temerküz kampıdır." dedi.

Erdoğan, Gazze'deki ateşkes sonrasında da can kayıplarının sürdüğünü belirterek, İsrail hükümetinin işgali durdurmaya yanaşmadığını söyledi.

"Yerleşimci terörünün en ağır dönemi yaşanıyor"

Batı Şeria ve Kudüs'teki gelişmelere de değinen Erdoğan, "Batı Şeria'da ise yerleşimci terörünün en ağır dönemi yaşanıyor. Kudüs'te Müslüman ve Hristiyanların kutsal mekanlara erişimi engelleniyor. Hepimizin ortak girişimi olan UNRWA yok edilmek isteniyor." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, Gazze'deki tabloya ilişkin, "Karşımızda öldürmeye doyamayan soykırımcı bir zihniyet var. Karşımızda son derece vahim bir tablo var. Yüreğinde insanlık olan, yüreğinde merhamet, şefkat olan, insaf ve vicdan sahibi hiç kimse bu tabloya gözlerini kapatamaz." dedi.

"BM, görevini icra edemez hale getirilmiştir"

BM'nin uluslararası krizlerdeki rolüne ilişkin eleştirilerde bulunan Erdoğan, "Bundan 81 yıl önce barış ve güvenliği korumak için kurulan Birleşmiş Milletler Teşkilatı bu görevini icra edemez hale gelmiş, daha doğrusu getirilmiştir. Teşkilat kan kaybetmeye devam etmektedir." ifadelerini kullandı.

BM'ye duyulan güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, Güvenlik Konseyi'nin yapısının değiştirilmesi çağrısını yineledi.

"Güvenlik Konseyi 'Dünya 5'ten büyüktür' ilkesine göre mutlaka reforme edilmelidir"

Erdoğan, uluslararası sistemdeki çifte standartlara ilişkin değerlendirmesinde, "Evvela uluslararası hukukun güçlüye farklı, zayıfa farklı uygulandığı mevcut anlayışı değiştirmek mecburiyetindeyiz. Unutulmasın ki yapanın yanına kâr kaldığı, dahası cezasızlığın sıradanlaştığı bir uluslararası sistem çürümeye mahkûmdur." dedi.

BM Güvenlik Konseyi'nin yapısına ilişkin Erdoğan, "190'dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin keyfine bağlı olduğu bir yapı, kabul edelim ki ne adildir ne de güveni tam manasıyla tesis edebilir. Güvenlik Konseyi 'Dünya 5'ten büyüktür' ilkesine göre mutlaka reforme edilmelidir." ifadelerini kullandı.

"Attığımız her adımda daha adil ve insani bir uluslararası sistemin arayışındayız"

Türkiye'nin uluslararası sistemin reformuna ilişkin yaklaşımını anlatan Erdoğan, bölgesel sahiplenme, diplomasi, ortak kalkınma ve teknoloji alanlarında işbirliğinin önemine değindi.

Erdoğan, "Türkiye olarak bu ilkeleri sadece dile getirmekle kalmıyoruz. Attığımız her adımda daha adil ve insani bir uluslararası sistemin arayışındayız." dedi.

Pakistan ve Suudi Arabistan ile kurulan savunma ittifakına da değinen Erdoğan, bölgesel sorunlara bölge içinden çözümler üretilmesi gerektiğini söyledi.

"Gazze'nin yeniden inşasına vakit kaybetmeden başlamamız gerekiyor"

Gazze'nin yeniden inşasının geciktirilmemesi gerektiğini belirten Erdoğan, "Gazze'de ise bir yıl evvel Şarm El-Şeyh'te attığımız imzanın takipçisiyiz. Gazze'nin yeniden inşasına vakit kaybetmeden başlamamız gerekiyor. Bu konuda sizleri İsrail üzerinde daha fazla baskı kurmaya davet ediyorum." ifadelerini kullandı.

Filistin Devleti'nin kurulmasına ilişkin Erdoğan, "Şunu herkes artık kabul etsin: Filistin Devleti'ni boğma girişimleri hüsrana uğrayacaktır. 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip Filistin Devleti'nin vücut bulacağı o güzel günleri inşallah göreceğiz." dedi.

Suriye ve Irak mesajı

Suriye'deki gelişmelere değinen Erdoğan, "14 yıllık zulmün ardından Suriye, 8 Aralık devrimi ile birlikte yeni bir yola girdi. Cumhurbaşkanı Şara'nın liderliğinde Suriye'nin her türlü iç ve dış tahrike rağmen güvenli, huzurlu bir ülke olma hedefine doğru ilerlediğini görüyoruz. Bu yolculuklarında kardeş Suriye halkının yanında olmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Irak'ta devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve istikrarın sağlanması çabalarına destek verdiklerini belirten Erdoğan, Kalkınma Yolu Projesi başta olmak üzere ulaştırma ve enerji projelerinde Irak'la işbirliğinin sürdüğünü kaydetti.

"Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılar kabul edilemez"

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik Türkiye'nin yaklaşımını aktaran Erdoğan, "Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ise Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü sağlanarak sona ermesi samimi arzumuzdur." dedi.

Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin yeniden tesis edilmesi ve savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasının önlenmesi amacıyla temasların sürdüğünü belirten Erdoğan, "Karadeniz'de ticari gemilere yönelik son saldırıların, kim tarafından yapılırsa yapılsın, kabul edilemez olduğunu bilhassa vurguluyorum." ifadelerini kullandı.

Kıbrıs çağrısı

Kıbrıs meselesine de değinen Erdoğan, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tescil edilmesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, "Bu vesileyle Birleşmiş Milletler genel kurullarında yaptığım çağrıyı bugün bir kez daha tekrarlıyorum: Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü tescil edilmeli, maruz bırakıldığı gayriinsani izolasyon artık son bulmalıdır. Uluslararası toplumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımaya ve bu devletle siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler tesis etmeye davet ediyorum." dedi.

"Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışın tesisini temenni ediyoruz"

Güney Kafkasya'daki gelişmelere de değinen Erdoğan, "Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışın tesisini temenni ediyoruz. Sayın Aliyev ile Sayın Paşinyan'ın ortaya koydukları çözüm iradesini takdirle karşılıyor, destekliyoruz. Ermenistan'la yürüttüğümüz normalleşme sürecini de kararlılıkla ilerletiyoruz." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı'nın bölgesel işbirliği açısından önemine değinerek, 30 Ekim'de Ankara'da yapılacak 13. Liderler Zirvesi'ne işaret etti.

"Antalya'da COP31 Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağız"

İklim değişikliği ve iklim finansmanına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, Türkiye'nin bu yıl Antalya'da COP31 Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını söyledi.

Erdoğan, "Bu yıl kasım ayında Antalya'da COP31 Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağız. Zirvede özellikle iklim adaletinin öne çıkarılmasını sağlayacağız. Avustralya'yla geliştirdiğimiz ortaklıkla COP31'i finansman taahhütlerinin yerine getirildiği, teknoloji transferinin hızlandırıldığı ve verilen sözlerin somut adımlara dönüştüğü bir uygulama COP'u haline getirmeyi hedefliyoruz." dedi.

"Sıfır Atık hareketi küresel bir farkındalık seferberliğine dönüştü"

Emine Erdoğan'ın başlattığı Sıfır Atık hareketine de değinen Erdoğan, "Eşim Emine Erdoğan'ın 2017'de 'Dünya ortak evimizdir' diyerek başlattığı Sıfır Atık hareketi o günden bugüne küresel bir farkındalık seferberliğine dönüştü." ifadelerini kullandı.

Gıda israfına dikkat çeken Erdoğan, "Dünyada her yıl 5,8 trilyon tabak yemek çöpe gitmekte; yani 2 milyar tonun üzerinde gıda israf edilmektedir. Bir tarafta tonlarca yemeğin çöpe atıldığı, diğer tarafta yüz milyonlarca insanın çöpten yemek topladığı bir dünyada adaletten bahsedilemez." dedi.

İslam düşmanlığı ve yapay zeka mesajı

Dünyanın yeni sosyal tehditlerle karşı karşıya olduğunu belirten Erdoğan, İslam düşmanlığı, yabancı karşıtlığı, kültürel ırkçılık ve antisemitizmle mücadele edilmesi gerektiğini söyledi.

Sosyal medyadaki dezenformasyon ve yapay zekaya ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, "Yapay zekâ için uluslararası ortak bir hukuki çerçeve oluşturulmasının vakti çoktan gelmiştir. Birleşmiş Milletler Uluslararası Yapay Zekâ Sözleşmesi'nin hazırlanması ve yürürlüğe konulması için yürütülen çalışmalara hız verilmesi mühimdir." ifadelerini kullandı.

"Gerekirse bedel öderiz, zulme asla rıza göstermeyiz"

Konuşmasının sonunda mazlumların ve mağdurların haklarını savunmaya devam edeceğini belirten Erdoğan, "Tayyip Erdoğan olarak vicdanıyla, tarihiyle, merhametiyle büyük bir milletin Cumhurbaşkanı olarak Rabbim ömür verdikçe bu kürsüden mazlumların, mağdurların, kimsesizlerin hakkını savunmaya, onların da sesi olmaya, onların için de konuşmaya, mücadele vermeye inşallah devam edeceğim. Biz gerekirse sıkıntı çekeriz, gerekirse bedel öderiz; ama haksızlık karşısında susmayız, zulme asla rıza göstermeyiz." dedi.

Erdoğan, dünyanın geleceği için adalet, dayanışma ve ortak iradenin önemine dikkat çekerek konuşmasını tamamladı.

Independent Türkçe, AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında Gazze'deki insani krize, Filistin'in tanınmasına ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin yapısına ilişkin mesajlar verdi
Salı, Eylül 22, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan BM'de dünyaya seslendi: Filistin davasından asla vazgeçmeyeceğiz
copyright Independentturkish: 

Aleyna Çakır'ın şüpheli ölümü: "Vicdanım rahat" diyen sanık Ümitcan Uygun'a 4 yıl hapis cezası verildi

Ankara’da Esra Hankulu isimli bir kadına yönelik ağırlaştırılmış şiddet suçundan hüküm giyen ve bu dosyadan tutuklu olan Ümitcan Uygun’un, "Aleyna Çakır" olarak bilinen Sema Esen'in 2020 yılında şüpheli şekilde hayatını kaybetmesine ilişkin davada, ''intihara teşvik etme'', ''intihar kararını kuvvetlendirme'' ile ''eziyet etme'' suçlamalarından yargılandığı davada karar duruşması Ankara 34. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü.

Duruşmada taraf avukatları ve Esra Hankulu’na şiddet uygulamaktan tutuklu olan sanık Ümitcan Uygun hazır bulundu. Öte yandan, kadın örgütleri de duruşmada izleyici olarak yerini aldı.

“Benim çocuğumu nasıl öldürdüyse onun da cezasını çekmesini istiyorum”

Duruşma, savcılığın esas hakkındaki mütalaasını tekrarlamasıyla başladı. Duruşmada söz alan maktulenin babası Mehmet Esen, “Adalete güveniyorum Benim çocuğumu nasıl öldürdüyse onun da cezasını çekmesini istiyorum” dedi. Anne Hatun Esen de “Ömür boyu müebbet almasını istiyorum. Asla gün ışığı görmesin. Benim çocuğum mezarda çürüyorsa o da içerde çürüsün” beyanında bulundu.

“Soruşturma aşamasında tutuklanmadığı için bir başka kadını öldürdü”

Müşteki Esen ailesinin avukatlarından Gizem Koç, “Olayın intihar olmadığı, cinayet olduğu açıktır. Sanık soruşturma aşamasında tutuklanmadığı için bir başka kadını öldürmüştür. Bu yüzden sanığın bu dosyadan da tutuklanmasını istiyoruz” talebinde bulundu. Esen ailesinin bir diğer avukatı da “Bu dosyada sistematik bir şiddet söz konusu. Burada müteveffa uzun süre sanığın işkencesine maruz kalmıştır. Bu cebir ve şiddet doğrudan öldürmeye kastın koşullarını oluşturmaktadır. Bu şekilde değerlendirilmesini istiyoruz” dedi.

Esen ailesinin avukatlarından Umur Yıldırım da şu beyanlarda bulundu:

Saat 01.00’den 01.40 ve 01.50’ye kadar olan sürede sanığın Aleyna’nın evine gidip gitmediği önemli. Kamera görüntülerinden de sanığın eve gittiği görüşlüyor. Sanık maktulün evine girmişse biz burada intihar değil kasten öldürmeyi konuşmamız lazım. Ancak biz hiçbir zaman mahkemeye keşif talebimizi kabul ettiremedik. Sanık eğer eve girmemişse de maktul ölümünü kendi iradesiyle mi yoksa sanığın baskısı ve fiiliyle mi yapmıştır. Eğer böyleyse de 84’e 4’ten cezalandırılmalı çünkü maktulün burada kendi iradesi yok. Maktul eziyetten, şiddetten kurtulmanın bir çözümünü arıyor, Eğer heyet kasten öldürme görüşünde değilse biz sanığın TCK 84-4’ten ek savunmasının alınmasını ve bu yönden cezalandırılmasını talep ediyoruz.

Sanık Uygun: Benim vicdanım rahat, hiçbir kadının ölümüne sebep olmadım

Son sözleri sorulan sanık Uygun, şu iddialarda bulundu:

2020 yılına kadar karakol yüzü görmüş bir insan değilim. Sonrasında da başıma gelmeyen kalmadı. Fuhuşa sürüklediğim söyleniyor. Bunlar doğru değildir. Ben hayatımda bir tokat attım sadece, başıma gelmeyen kalmadı. Ben Esra Hankulu’ndan 10 yıl ceza aldım. Yatarı bitti ama hala çıkamıyorum ‘tehlikeli mahkum’ diye, bu dosyadan dolayı muhtemelen. Ama benim şimdiye çıkmam gerekirdi. Benim vicdanım rahat, hiçbir kadını öldürmedim, ölümüne de sebep olmadım. Ben evlenme niyetindeydim Aleyna ile. Köye bile götürmüştüm onu. Hala da seviyorum onu. Aynı sevdayı, aynı aşkı yaşarım pişman değilim ben onunla yaşadıklarımdan. Benim alnım ak, vicdanım rahat.

Uygun’un avukatı ise “Müvekkilim olgu değil, algılarla yargılanıyor. Tartışmayı başlatan intihar edendir ve basit bir kıskanma nedeniyle meydana gelmiştir. Müvekkilim tartışmaktan kaçınmaktadır tam tersi. Konu bizce her yönüyle aydınlanmıştır ve müvekkilimin beraati gerekmektedir. Biz bu dosyanın üzerindeki baskıyı da gayet iyi anlıyoruz. Müvekkilimin üzerine atılı her iki suçtan da beraati gerekmektedir. Müvekkilim hakkında toplum nezdinde oluşan orantısız öfkenin hukuk çerçevesinde yok edilecek kadar çıkmasını istiyoruz” şeklinde savunma yaptı.

"Eziyet etme" suçundan beraat etti

Avukat beyanlarının ardından kararını açıklayan mahkeme heyeti, sanık Ümitcan Uygun’a “intihara teşvik etmek ve intihar kararını kuvvetlendirme” suçundan 4 yıl hapis cezası verdi. Mahkeme, Uygun’un “eziyet etme” suçundan ise beraatine karar verdi. Baba Mehmet Esen, "Adalet bu işte. Garibanın adaleti yok" dedi. Anne Esen ise adliye çıkışında fenalık geçirdi.

Ne olmuştu?

Aleyna Çakır olarak bilinen 21 yaşındaki Sema Esen, 3 Haziran 2020'de Ankara Keçiören'deki evinde şüpheli şekilde ölü olarak bulundu. Sema Esen'in erkek arkadaşı olan Ümitcan Uygun'un daha önce Esen'e şiddet uyguladığı anlara ait videolar ise Çakır'ın ölümünden kısa süre sonra sosyal medyada yayıldı. Aleyna Çakır'ın, daha önce Uygun'dan şikayetçi olarak koruma talep ettiği ancak şikayetlerinden vazgeçtiği ortaya çıktı.

 

ANKA

Aleyna Çakır olarak bilinen Sema Esen’in ölümüne ilişkin davada Ümitcan Uygun’a “intihara yönlendirme” suçundan 4 yıl hapis cezası verildi. Uygun, “eziyet etme” suçundan beraat etti. Esen ailesi karara tepki gösterdi
Salı, Eylül 22, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

jw id: 
0fK8N7eO
Type: 
SEO Title: 
Aleyna Çakır'ın şüpheli ölümü: "Vicdanım rahat" diyen sanık Ümitcan Uygun'a 4 yıl hapis cezası verildi
copyright Independentturkish: 

İçişleri Bakanlığı duyurdu: 6 bin 134 kişinin vatandaşlığı iptal edildi

Bakanlık, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü son soruşturmada ise 1.070 kişinin usulsüz şekilde vatandaşlık kazandığının belirlendiğini duyurdu.

İçişleri Bakanlığı, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı edinme süreçlerine ilişkin açıklama yaptı. Bakanlık, başvuruların 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında yürütüldüğünü belirtti.

Açıklamaya göre, yatırım uygunluk belgesinin alınmasının ardından başvuru sahipleri hakkında Emniyet Genel Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılıyor. Olumlu sonuçlanan başvurular ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından sonuçlandırılıyor.

Bakanlık, sahte ve usulsüz ekspertiz raporlarıyla vatandaşlık sürecini suistimal etmeye çalışanlara yönelik Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen incelemelerin sonuçlarını açıkladı.

Buna göre 1.150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesi iptal edildi. Bu yatırımcıların aile fertleriyle birlikte toplam 5 bin 391 kişinin vatandaşlık kararı iptal edildi.

Vatandaşlık aldıktan sonra kamu düzeni ve milli güvenlik bakımından sakıncalı olduğu tespit edilen 263 yatırımcı ile aile fertlerinden oluşan toplam 743 kişinin de vatandaşlık kararı geri alındı.

Böylece toplam 1.413 yatırımcı ile aile fertleri dahil 6 bin 134 kişinin vatandaşlık kazanma kararı iptal edildi veya geri alındı.

11 Şubat’tan bu yana 1.400 kişi hakkında işlem

Bakanlık, 11 Şubat 2026'dan itibaren yapılan işlemlere ilişkin de bilgi verdi.

Bu tarihten itibaren yatırım uygunluk belgesi iptal edilen 458 yatırımcı ve aile fertleri olmak üzere toplam 1.393 kişinin vatandaşlığının iptal edildiği belirtildi. Ayrıca 7 kişinin vatandaşlığının, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından sakınca bulunması nedeniyle geri alındığı kaydedildi.

İstanbul soruşturmasında 1.070 kişi tespit edildi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca 21 Eylül 2026'da yürütülen soruşturma kapsamında ise muvazaalı gayrimenkul satışları üzerinden usulsüz şekilde Türk vatandaşlığı kazandırıldığı belirlenen aile bireyleriyle birlikte 1.070 kişi tespit edildi.

Bakanlık, vatandaşlık edinme süreci devam eden 11 kişinin de belirlendiğini açıkladı.

Yapılan incelemede 1.070 kişinin 263'ünün yatırımcı, 807'sinin ise aile ferdi olduğu tespit edildi. Bu kişilerden 1.015'inin karar tarihinde, 55 çocuğun ise karar tarihinden sonra Türk vatandaşlığını kazandığı belirlendi.

Vatandaşlık süreci devam eden 11 kişiden biri hakkında geri alma, üçü hakkında ret işlemi yapıldı. Yedi kişinin ise vatandaşlık başvurusunda bulunmadığı tespit edildi.

Bakanlık: Personel kaynaklı zafiyet veya ihmal yok

İçişleri Bakanlığı, soruşturmaya konu işlemlerin başvuru öncesi belgelere ilişkin sahtecilik girişimleri olduğunu belirterek, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü personelinin görev ve yetkileri kapsamında herhangi bir zafiyet veya ihmal bulunmadığını savundu.

Açıklamada, “Suç teşkil eden tüm usulsüzlükler adli makamlara intikal ettirilmektedir” denildi.

 

Independent Türkçe

İçişleri Bakanlığı, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı edinme sürecinde sahte ve usulsüz ekspertiz raporları kullananlara yönelik incelemelerde, aileleriyle birlikte 6 bin 134 kişinin vatandaşlık kararının iptal edildiğini veya geri alındığını açıkladı
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
İçişleri Bakanlığı duyurdu: 6 bin 134 kişinin vatandaşlığı iptal edildi
copyright Independentturkish: 

Boğaz köprüleri ve otoyollara Fransız şirketi talip: 30 yıllık işletme hakkı için Ankara ile temas kuruldu

20 farklı ülkede, 29 yol ve otoyolda işletmecilik yapan Fransız şirketi Egis, 30 yıllığına özelleştirilmesi öngörülen köprü ve otoyolları yakın markaja aldı. Egis yönetiminin, Ankara’da yetkililerle görüşmeler yaptığı, köprü ve otoyol özelleştirmesine yakın ilgisini ortaya koyduğu belirtildi. Köprü ve otoyolların, ekonomik bütünlük göz önüne alınarak, üç ya da dört parçaya bölünerek, ayrı ayrı gruplar halinde özelleştirilmesi de güçlü bir seçenek olarak öne çıkmaya başladı.

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün kontrolünde bulunan 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinin, 30 yıllığına özelleştirilmesi hedefleniyor. Cumhurbaşkanı kararına göre söz konusu köprü, otoyol ve çevre otoyolları, bir bütün ya da parçalar halinde ayrı ayrı işletme hakkı devri, kiralama, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi, gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun diğer yöntemlerden biri ya da birkaçı birlikte uygulanarak özelleştirilecek. Mülkiyet devri yapılmayacak. Özelleştirme işlemi, 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanacak.

Fransız devi en güçlü adaylar arasında

Köprü ve otoyol özelleştirmesiyle ilgilenen yerli ve yabancı şirketler de belli olmaya başladı. 20 farklı ülkede, 29 yol ve otoyolda işletmecilik yapan Fransız devi Egis, 30 yıllığına özelleştirilecek olan köprü ve otoyollarla çok yakından ilgileniyor.

Kaynaklar ANKA’ya, Egis yönetiminin, Ankara’da yetkililerle görüşmeler yaptığının, köprü ve otoyol özelleştirmesine yakın ilgisini ifade ettiğini söyledi. Egis, resmi internet sitesine göre 20 farklı ülkede 1,2 milyon araç tarafından kullanılan 29 yol ve otoyolda yaklaşık 4 bin 400 kilometrelik bir ağ ve 81 kilometrelik tünel işletmeciliği portföyüyle altyapı danışmanlığı, mühendislik ve altyapı işletmesi hizmetlerinde bulunuyor.

Egis, Yavuz Sultan Selim (Kuzey Çevre Otoyolu), Osmangazi köprüleri (İstanbul-İzmir Otoyolu) ile Avrasya Tüneli projelerinde işletme, bakım ve elektronik ücret toplama (ETC) hizmetlerini yürütüyor.

İspanyolların da ilgisi var

Fransız devinin yanı sıra Japonya, Güney Kore ve İspanya merkezli bazı şirketlerin de özelleştirme sürecini çok yakından takip ettikleri kaydedildi.

Kaynaklar, köprü ve otoyol işletmecisi IC İçtaş, Limak, Kalyon ve Cengiz Holding’in de potansiyel yatırımcılar arasında bulunduğunu, "Bu şirketlerin, yabancı yatırımcılarla konsorsiyum kurarak özelleştirmede yer almaları beklenebilir" dedi.

Kaynaklar, Cumhurbaşkanı kararında köprü, otoyol ve çevre otoyollarının, bir bütün ya da parçalar halinde ayrı ayrı özelleştirilmesinin öngörüldüğünü belirterek, “Ekonomik bütünlük dikkate alınarak üç ya da dört parça halinde özelleştirilmesi de bir seçenek olabilir. Ancak, bu konuda henüz bir karar verilmediğini ifade etmemiz gerekiyor” dedi.

 

ANKA

Fransız şirketi Egis’in, 30 yıllığına özelleştirilmesi planlanan köprü ve otoyollar için Ankara’da yetkililerle görüştüğü belirtildi. Özelleştirmenin üç veya dört ayrı grup halinde yapılması seçeneği de gündemde
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Boğaz köprüleri ve otoyollara Fransız şirketi talip: 30 yıllık işletme hakkı için Ankara ile temas kuruldu
copyright Independentturkish: 

Sakık, Demirtaş ile görüştü: Arkadaşlarımızın özgürlüğü çerçeve yasaya bağlanmamalı

DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile görüştüğünü belirterek, "Arkadaşlarımızın özgürlüğü çerçeve yasaya bağlanmamalıdır. AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararları dikkate alınarak, hukukun gereği neyse derhal yerine getirilmelidir. Daha dün yaptığı bir konuşma, söylediği bir söz veya yürüttüğü siyasi faaliyet nedeniyle tutsak edilen siyasetçiler içeride tutulmaya devam ederken, barıştan bahsetmek ciddi bir çelişkidir" ifadesini kullandı.

DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, Edirne'de eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile uzun ve kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdiğini belirtti. Sakık, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

Selahattin Demirtaş, barış kelimesinin bu ülkede gerçekten hayat bulması için olmazsa olmaz bir siyasetçidir. Gelişmekte olan barış ve çözüm sürecine en büyük katkıyı verebilecek isimlerin başındadır. Onu yok sayarak, onun siyasi birikimini ve toplumsal karşılığını görmezden gelerek hiç kimse kalıcı bir yere varamaz.

Demirtaş’ın haksız ve hukuksuz bir biçimde içeride tutulduğu her gün, yalnızca onun özgürlüğünden çalınan bir gün değildir; aynı zamanda Türkiye’nin demokrasi ve barış arayışından da eksilen bir gündür. Bununla birlikte, sivil ve demokratik siyaset yapan, geçmiş dönemde bin bir türlü hukuksuz kararla cezaevlerinde tutulan arkadaşlarımızın durumu da artık çözüme kavuşturulmalıdır.

Arkadaşlarımızın özgürlüğü çerçeve yasaya bağlanmamalıdır. AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararları dikkate alınarak, hukukun gereği neyse derhal yerine getirilmelidir. Daha dün yaptığı bir konuşma, söylediği bir söz veya yürüttüğü siyasi faaliyet nedeniyle tutsak edilen siyasetçiler içeride tutulmaya devam ederken, barıştan bahsetmek ciddi bir çelişkidir. Siyasetin önünün açılmadığı, siyasi aktörlerin özgür olmadığı bir zeminde toplumun barışa olan güvenini güçlendirmek de kolay değildir.

Bu nedenle ilk adım olarak AİHM kararlarının gereği bugün yerine getirilmelidir. Arkadaşlarımızın haksız ve hukuksuz tutsaklığı sona ermeli, demokratik siyasetin üzerindeki bu ağır yük kaldırılmalıdır. Barış için yeni bir sayfa açılacaksa, o sayfanın ilk satırlarında hukuk, demokrasi ve özgür siyaset olmalıdır.

 

ANKA

DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile görüştü
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Sakık, Demirtaş ile görüştü: Arkadaşlarımızın özgürlüğü çerçeve yasaya bağlanmamalı
copyright Independentturkish: 

CHP'den "fon krizi" için araştırması önergesi

CHP Grup Başkanı Faik Öztrak ile Grup Başkanvekilleri Rahmi Aşkın Türeli, Sevda Erdan Kılıç ve Serkan Sarı, borsada yaşanan "fon krizinin" tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Meclis araştırması istedi.

CHP Grup Başkanı Faik Öztrak ile Grup Başkanvekilleri Rahmi Aşkın Türeli, Sevda Erdan Kılıç ve Serkan Sarı’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunduğu araştırma önergesinde, sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen soruşturmalar kapsamında yaşanan sürecin, yatırımcıların korunması, piyasa bütünlüğü, kamu denetiminin etkinliği ve finansal istikrar bakımından ciddi soru işaretleri doğurduğu belirtildi.

Araştırma önergesinde, kamuoyunda "fon krizi" olarak adlandırılan olayın Eylül 2026'da başlayan tek günlük bir likidite sorunu olmadığı, 2025 yılının sonlarında görünür hale gelen ve yaklaşık 10 aylık bir sürece yayılan gelişmelerin sonucunda yatırımcı çıkışlarıyla birlikte ödeme krizine dönüştüğü savunuldu.

"SPK, işlemlerden 2025'in son çeyreğinden itibaren haberdar"

Sermaye Piyasası Kurulu'nun 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasına işaret edilen önergede, SPK'nın söz konusu işlemlerden en azından 2025 yılının son çeyreğinden itibaren haberdar olduğu ileri sürüldü.

Önergede, SPK'nın özellikle bazı portföy yönetim şirketlerinin oluşturduğu fonların, şirketlerin temel finansal göstergeleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine yol açtığını tespit ettiği belirtilerek, "Basına yansıyan açıklamalardan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in de 2025 yılı Kasım ayı itibarıyla fonlar aracılığıyla manipülatif işlemler yapıldığından haberdar olduğu anlaşılmaktadır" ifadelerine yer verildi.

Gerekli adımların zamanında atılmadığı savunulan önergede, bunun söz konusu fonları yönetenlerin işlemlerini sürdürmelerine ve haksız kazanç sağlamalarına imkan tanıdığı, özellikle küçük yatırımcıların mağduriyetinin büyümesine neden olduğu iddia edildi.

Önergede, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun 17 Eylül 2026'da yaptığı basın açıklamasında yönelttiği 7 sorunun Meclis araştırmasının temelini oluşturduğu belirtildi. Bu kapsamda yaşanan usulsüzlüklerin tüm yönleriyle ortaya çıkarılması, toplam risk tutarının belirlenmesi, işlemleri denetlemekle görevli kamu kurumlarının gözetim ve denetim sorumluluklarının incelenmesi ve ilgili kurumların görevlerini zamanında yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi istendi. Ayrıca kaç yatırımcının mağdur olduğunun ve vatandaşların zararlarının tamamının hangi yöntem ve kaynaklarla giderilebileceğinin belirlenmesi talep edildi.

"Sorumlu kişi ve kuruluşlar ortaya çıkarılmalı"

Önergede, borsa manipülasyonundan olağan dışı boyutta haksız kazanç sağladığı öne sürülen kişi ve kuruluşların tespit edilmesi, sorumluluğu bulunduğu ileri sürülen kişi ve kuruluşların mal varlıklarının belirlenmesi ve bu varlıklar hakkında alınabilecek hukuki tedbirlerin araştırılması istendi.

Fonlar ile düşük fiili dolaşımlı paylar arasındaki işlemlerin niteliğinin de incelenmesi gerektiği belirtilen önergede, içeriden öğrenenlerin ticareti veya piyasa dolandırıcılığı şüphesi doğuran işlemlerin bulunup bulunmadığının araştırılması talep edildi. İlgili kişi ve şirketlerin siyasi veya bürokratik bağlantılarının denetim süreçleri üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığının da araştırılması gerektiği kaydedildi.

Tasfiye süreci de meclis denetimine konu edilsin

Önergede, SPK'nın 21 Eylül'de tasfiye için öngörülen azami süreyi üç aydan altı aya çıkarmasının ardından portföylerin likiditesi, gerçek piyasa değeri, satışların fiyatlara etkisi ve yatırımcıların alacaklarına hangi vadede ulaşabileceğinin de incelenmesi gerektiği belirtildi. Tasfiye sürecini yürüten bankaların görevleri, portföy varlıklarının hangi yöntemle nakde çevrileceği, alacaklı yatırımcılar arasında eşitliğin nasıl korunacağı ve kamusal ya da özel herhangi bir kaynağın zararların karşılanmasında kullanılıp kullanılmayacağının Meclis denetimine konu edilmesi istendi.

İncelemenin tasfiye kararlarının hukuki dayanaklarını ve yatırımcı haklarının korunmasında mevcut güvencelerin yeterliliğini de kapsaması ve sonuçların kamuoyuna eksiksiz açıklanması talep edildi. CHP'li milletvekilleri, benzer olayların tekrarını önlemek amacıyla gerekli idari, hukuki ve kurumsal tedbirlerin belirlenmesi için Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını istedi.

 

ANKA

CHP Grup Başkanı Faik Öztrak ile Grup Başkanvekilleri Rahmi Aşkın Türeli, Sevda Erdan Kılıç ve Serkan Sarı, borsada yaşanan "fon krizinin" tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Meclis araştırması istedi
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
CHP'den "fon krizi" için araştırması önergesi
copyright Independentturkish: 

Trump, Grönland üzerinde kalıcı kontrol deklare etti: ABD ne elde etti?

ABD Başkanının defalarca Amerikan kontrolünde olması gerektiğinden bahsettiği Grönland Adası meselesindeki göreceli bir sakinlik döneminden sonra, Donald Trump, Danimarka ve Grönland ile ülkesine adanın güvenliği üzerinde "kalıcı kontrol" sağlayan bir anlaşmaya varıldığını duyurarak dünyayı şaşırttı. Grönland, Danimarka toprakları içinde özerk bir bölge sayılıyor.

Sürpriz bir duyuru yapan Trump, cuma günü Truth Social platformundan şu paylaşımda bulundu:

Amerika Birleşik Devletleri, Danimarka Krallığı ve Grönland ile Amerika Birleşik Devletleri'ne Grönland'daki güvenlik ve diğer tüm ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol sağlayan, ülkemizin endişelerinin tamamını gideren bir anlaşma imzaladı. Söz konusu anlaşmanın Amerika Birleşik Devletleri’ne hiçbir maliyeti de yok!


Düzenlemeyi "süresiz bir anlaşma" olarak nitelendiren Trump, böylece Arktik bölgesindeki Amerikan nüfuzunu genişletme konusundaki uzun süredir devam eden çabasında bir zafer elde etti.

Anlaşma, Trump'ın yaklaşık 56 bin nüfuslu bölgeyle ilgili dile getirdiği güvenlik endişelerine çözüm arayışı ile ABD, Grönland ve Danimarka yetkilileri arasında aylar süren perde arkası görüşmelerin ardından geldi.

Geçtiğimiz yıl boyunca ve bu yılın ilk aylarında, Trump'ın açıklamaları Danimarka'da öfkeye neden olmuş ve ABD’nin NATO’daki müttefiklerinin güçlü muhalefeti ile karşılaşmıştı. Sonra konuya olan ilgi azaldı ve Washington'un bir dizi krizle, özellikle de İran rejimiyle devam eden çatışmayla meşgul olmasıyla birlikte, son haftalarda ABD Başkanının açıklamalarında ve paylaşımlarında yer bulmaz oldu.
 

Grönland bayrağı, başkent Nuuk’un kıyılarında dalgalanıyor / Fotoğraf: AFP
Grönland bayrağı, başkent Nuuk’un kıyılarında dalgalanıyor / Fotoğraf: AFP

 

Trump, Grönland üzerinde "kalıcı kontrol" mü elde etti?

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen'in "iyi bir anlaşma" olarak nitelendirdiği anlaşmanın resmi metni henüz yayınlanmadı. Grönland liderliğiyle yapılan ortak açıklamada, anlaşmanın "Arktik ve Kuzey Atlantik'teki ortak güvenliğimizi güçlendirdiği ve bu nedenle NATO ve Avrupa için de faydalı olduğu" belirtildi. Aynı zamanda, anlaşmanın Danimarka Krallığı’nın egemenliği ile toprak bütünlüğünü ve Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkını eş zamanlı olarak tanıyan bir anlaşma olduğu da ifade edildi.

Trump'ın paylaşımında sunulanlara göre anlaşmanın ana hatları, kasım ayında yapılacak ara seçimlerden önce kendisine övünebileceği bir zafer sunan bir orta yol gibi görünüyor. Aynı zamanda, Frederiksen'in açıklamasından, anlaşma, ABD'nin adayı resmen ilhak etme çabasıyla ilgili olarak Danimarka ve Grönland'ın korkularını yatıştırıyor gibi görünüyor.

Trump, paylaşımında anlaşmayla övünerek, "Bundan böyle hiçbir ABD düşmanı, bizim açık yazılı onayımız olmadan asla Grönland’da üs kuramaz, Grönland’da askeri varlık gösteremez veya Grönland’da hassas yatırımlar yapamaz" dedi.

Bu gelişme, Trump'ın dış çatışmalardan kaçınma vaadini temelden sarsan, İran ile altı aydır süren çatışmanın seçim yarışını yeniden şekillendirdiği ve Kongre'de az farkla çoğunluğu elinde tutan Cumhuriyetçiler için bir meydan okuma oluşturduğu bir dönemde yaşandı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıkladığına göre, anlaşma Washington'un adaya ilişkin ulusal güvenlik endişelerini "kalıcı bir şekilde ve tamamen" gideriyor. Rubio, "Grönland, sonsuza dek Kuzey Amerika Stratejik Savunma Alanı'nın bir parçası olarak kalacak ve çevresindeki bölge gibi herhangi bir düşmandan korunacaktır" diye ekledi.


1951 Antlaşması

Grönland, Kanada'nın kuzeydoğu kıyısının karşı yakasında yer alıyor ve topraklarının üçte ikisinden fazlası Kuzey Kutup Dairesi içinde. Bu konum, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Kuzey Amerika'nın savunmasında kendisine hayati bir önem kazandırıyor; bu nedenle ABD, Nazi Almanyası'nın eline geçmesini önlemek ve Kuzey Atlantik'teki hayati önemdeki nakliye yollarını korumak için savaş döneminde adayı işgal etmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Trump'ın Grönland konusunda Danimarka'ya sürekli yönelttiği sert açıklamalara rağmen, Danimarkalı yetkililer, adadaki Amerikan askeri varlığını genişletmek ve Amerikan ticari çıkarlarını artırmak için Amerika Birleşik Devletleri ile iş birliği yapmaya istekli olduklarını defalarca dile getirdiler.

Bu anlaşmanın, ABD ve Danimarka arasında 1951’de imzalanan ve adada ciddi bir ABD askeri varlığına izin veren anlaşmadan ne farkı olduğu halen belirsiz. Amerika Birleşik Devletleri, Grönland Savunma Anlaşması'nın imzalanmasından bu yana Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü’nü işletiyor. Bu askeri üs, Amerika Birleşik Devletleri ve NATO için füze erken uyarı, füze savunma ve uzay gözetleme operasyonlarını destekliyor.

Şarku’l Avsat’ın CNN'den aktardığı habere göre bir ABD’li yetkili, anlaşmanın Amerika Birleşik Devletleri'ne adada "kalıcı erişim, askeri üs kurma ve ada üzerinde uçuş yapma hakkı" verdiğini belirtti.

"Bundan önce var olan statükoya göre, düşman ülkeler de dahil olmak üzere herhangi bir ülkenin Grönland'da askeri üs kurmasına veya asker göndermesine izin verilebilirdi" diye açıklamada bulunan yetkili, anlaşmanın "hassas sektörlere yatırım yapılmasını önleme mekanizmaları" içerdiğini de sözlerine ekledi.


Ayrılık durumunda kontrolün güvence altına alınması

Varılan anlaşma, yalnızca NATO üyesi devletlerin Grönland'da askeri üs kurabileceğini ve yalnızca NATO ve AB üyesi devletlerin hassas yatırımlar yapabileceğini öngörüyor.

Washington Post'a konuşan ve görüşmeler hakkında bilgili kaynaklara göre, anlaşma Grönland'ın Danimarka'dan ayrılması durumunda bile yürürlükte kalacak şekilde tasarlandı, ancak Trump'ın öne sürdüğünün aksine, ABD'ye Grönland'ın kararları üzerinde veto yetkisi vermeyecek.

Bu kaynaklar, anlaşmanın ABD Başkanının zafer deklare etmesine olanak sağlarken aynı zamanda hem Danimarka hem de Grönland'ın toprak üzerindeki egemenliklerini koruma konusundaki endişelerini de giderecek şekilde formüle edildiğini açıkladı.

 Grönland'ın bağımsızlığı olasılığı, Trump'ın herhangi bir anlaşmanın kalıcılığını sağlamaya odaklanmasının nedenlerinden biriydi. Ancak Danimarkalı ve Grönlandlı yetkililer, bir ülkenin diğerinin topraklarındaki güvenlik meseleleri ile askeri üsleri kapsayan ve kendisinden çekilme imkanı olmayan herhangi bir anlaşmanın egemenlik konusunda da soru işaretleri doğurduğuna dikkat çekti. Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen, "Anlaşma, Grönland'ın çıkarlarını ve uluslararası iş birliği çerçevesindeki konumumuzu dikkate alıyor; çünkü herkesin çıkarına" dedi.

ABD Savunma Bakanlığı'nda Grönland ile ilgili konularda Atlantik Konseyi'nde çalışan eski müsteşar Imran Bayoumi, gazeteye yaptığı açıklamada anlaşmanın Grönland'da halk tarafından kabul görme şansına dair şüphelerini dile getirerek, "Grönlandlıların tepkisi ne olacak?" diye sordu.

"Washington iyi bir izlenim bırakmadı ve Grönlandlılara söz hakkı vermeden ABD varlığını genişleten bu anlaşmanın, ABD medyasında şimdiye kadar yansıtıldığı gibi, kamuoyu tarafından iyi karşılanması olası görünmüyor" diye de ekledi.


NATO memnuniyetle karşıladı

ABD Başkanının Grönland'ı Amerikan kontrolüne alma talepleri, özellikle kolektif güvenlik ilkesi üzerine kurulmuş ittifakın bir üyesi olan Danimarka başta olmak üzere NATO müttefiklerinin güçlü muhalefet ile karşılaşmıştı. Ancak Trump, adayı savunma ve mineral kaynaklar açısından hayati öneme sahip bir yer olarak göstererek bu endişeleri küçümsemişti.

Trump'ın ocak ayında ABD'nin adayı ele geçirmesini hızlandırmayı amaçlayan açıklamaları, Avrupa'da ABD'nin adayı zorla ele geçirmeye çalışabileceği korkusunu uyandırdı. Bu, NATO'nun en güçlü üyesinin aynı ittifakın başka bir üyesinin topraklarını işgal etmesi anlamına geleceği için eşi benzeri görülmemiş bir hareket olurdu.

İngiltere, Danimarka, Fransa, Finlandiya, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç, örtük bir önleyici caydırıcılık sağlamaya yönelik bir çabayla, bölgeye askeri tatbikatlar için güç konuşlandırdı. Endişeli Avrupalı ​​diplomatlar, ABD ile savaşın eşiğine geldikleri için korkarak Washington'da hızla temaslarda bulundular.

NATO Sözcüsü cumartesi günü yaptığı açıklamada, ittifakın ABD, Danimarka ve Grönland arasındaki anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını ve bunun "bu hayati bölgede güvenliği, istikrarı ve iş birliğini artırmaya yardımcı olacağını" belirtti.
 

ShapeCreated with Sketch. Fotoğraflarla dünyadan haberler

Hepsini göster 30

Fotoğraflarla dünyadan haberler

  • 1/30

    28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP)
  • 2/30

    27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP)
  • 3/30

    26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP)
  • 4/30

    25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP)
  • 5/30

    24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters)
  • 6/30

    23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP)
  • 7/30

    21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP)
  • 8/30

    20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP)
  • 9/30

    19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP)
  • 10/30

    18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP)
  • 11/30

    17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP)
  • 12/30

    16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP)
  • 13/30

    15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP)
  • 14/30

    14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP)
  • 15/30

    13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP)
  • 16/30

    12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP)
  • 17/30

    11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP)
  • 18/30

    10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP)
  • 19/30

    9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP)
  • 20/30

    8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters)
  • 21/30

    7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters)
  • 22/30

    6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP)
  • 23/30

    5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP)
  • 24/30

    4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP)
  • 25/30

    3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP)
  • 26/30

    2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP)
  • 27/30

    1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP)
  • 28/30

    31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP)
  • 29/30

    30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP)
  • 30/30

    29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)


Grönland'ın maden zenginliği

Soğuk Savaş'tan sonra, Arktik bölgesi büyük ölçüde bir uluslararası iş birliği alanıydı. Rusya, on yıllardır Arktik'teki askeri varlığını genişletmeye çalışırken, Çin de oradaki varlığını güçlendirdi. Ancak iklim değişikliği bölgedeki buzları inceltiyor, uluslararası ticaret için bir "Kuzeybatı Koridoru"nun açılmasına zemin hazırlıyor ve bölgenin zengin maden kaynaklarına erişim için Rusya, Çin ve diğer ülkelerle rekabeti yeniden alevlendiriyor.

Dolayısıyla Trump'ın Grönland'a olan ilgisi askeri güvenlikle sınırlı değil. Ada, önümüzdeki on yıllarda küresel ekonomiyi yönlendirmesi beklenen cep telefonları, bilgisayarlar, bataryalar ve diğer yüksek teknoloji cihazlarda kullanılan temel bileşenler olan nadir toprak mineralleri açısından zengin bir bölge. Bu durum, Çin'in bu hayati mineraller pazarındaki hakimiyetini sınırlamaya çalışan Amerika Birleşik Devletleri ve diğer Batılı güçlerin dikkatini çekiyor.

İngiliz düşünce kuruluşu Chatham House'a göre, Grönland, ileri teknoloji endüstrileri için hayati önem taşıyan zirkonyum ve niyobyum açısından dünyanın ikinci büyük yataklarına sahip.

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın bölgesel sözcüsü, daha önce Independent Arabia'ya yaptığı açıklamalarda, ABD Başkanının dış politika girişimleri ile yönetiminin maden stratejisi arasındaki bağlantıya da değinmişti:

Son 10 yıldır Grönland ile kritik mineraller konusunda iş birliği yapıyoruz ve bu iş birliğini güçlendirmeyi umuyoruz. Geçtiğimiz yıl boyunca Trump yönetimi anlaşmalar imzaladı ve çok sayıda ortak girişim başlattı. Tüm ekonomilerimizin gelişebilmesi için kritik mineral kaynaklarının çeşitlendirilmesini ve dünya çapında güvenli, dayanıklı tedarik zincirlerinin sağlanmasını istiyoruz.


Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ortak ülkelere bu anlaşmaların karşılıklı yarar sağladığı ve sömürücü nitelikte olmadığı konusunda verilen güvenceler ile ilgili soruya verdiği yanıtında, uluslararası kritik mineraller pazarının şu anda ciddi şekilde kusurlu olduğuna işaret etti.

"Yerel pazarlar yaratmakta veya işgücü için onurlu işler sağlamakta başarısız oluyor ve uluslarımızın güvenliğini garanti altına alamıyor" diyen Sözcü, sözlerine şunları ekledi:

Bu nedenle, Trump yönetimi bu sorunların ele alınması gerektiğine inanıyor ve bunları birlikte ele almak istiyoruz. Kritik minerallerde küresel arzı çeşitlendirmeyi ve bu ortak çabaya katkıda bulunan ülkelerle ortaklıklarımızı güçlendirmeyi amaçlıyoruz. Amacımız güvenli ve istikrarlı bir küresel pazar oluşturmaktır. Herkese, her ülkeye makul fiyatlarla erişilebilir sürdürülebilir bir küresel arz istiyoruz. Bu, Trump yönetimi için en önemli önceliklerden biridir.


Washington Post, Trump'ın sık sık Grönland'ı ele geçirmeye çalıştığını, Çin ve Rusya'nın oradaki emellerinden endişe duyduğunu ve bölgenin maden kaynaklarını kontrol etme arzusunu dile getirdiğini bildiriyor.

Bu fikrin kökenleri, New York'tan bir arkadaşı olan Ronald Lauder’ın, ona Grönland'ın büyük bir kısmı buz tabakalarının altında yatan ve işletilmesi zor muazzam maden zenginliğinden bahsettiği ilk başkanlık dönemine dayanıyor.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Independent Arabia gazetesinden çevrilmiştir.

Independent Arabia

Askeri üsler ve hassas yatırımlar üzerindeki kontrol arasında, Danimarka ile yapılan anlaşma, adadaki Amerikan nüfuzunun sınırları hakkında soru işaretleri uyandırıyor
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>ABD Başkanı Donald Trump / Fotoğraf: Reuters</p>

related nodes: 
Rapor: 47 yılda Grönland ve Antarktika'da 12,5 trilyon ton buz eridi
Grönland ve Hakikat saati: Avrupa Washington'dan stratejik olarak bağımsızlaşabilir mi?
Dev gemiler Grönland'ın fiyortlarını tehdit ediyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Trump, Grönland üzerinde kalıcı kontrol deklare etti: ABD ne elde etti?
copyright Independentturkish: 

Irak Kürdistan Bölgesi'nde peşmerge güçleri tek çatı altında toplandı

Irak Kürdistan Bölgesi’nde Kürdistan Demokrat Partisi’ne (KDP) bağlı 80’inci Birlik ile Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (KYB) bağlı 70’inci Birlik’in Peşmerge Bakanlığı bünyesinde birleştirilmesi süreci tamamlandı.

Birleşme kapsamında düzenlenen törene Irak Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani, Başbakan Mesrur Barzani, Başbakan Yardımcısı Kubat Talabani, Peşmerge Bakanı Şoreş İsmail ve Koalisyon güçlerinin temsilcilerinin yanı sıra Irak Genelkurmay Başkanı Korgeneral Abdülemir eş-Şemmeri katıldı.

Peşmerge Bakanı Şoreş İsmail, 70’inci ve 80’inci Birliklerin Peşmerge Bakanlığı bünyesinde Birinci ve İkinci Bölge birlikleri olarak yeniden yapılandırıldığını açıkladı. İsmail, birleşme sürecini “ulusal bir başarı” olarak nitelendirdi.

Peşmerge tek çatı altında

Irak Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, birleşme sürecinin Peşmerge güçlerinin kurumsallaşması açısından önemli bir aşama olduğunu belirtti. Tüm Peşmerge güçlerinin Peşmerge Bakanlığı çatısı altında toplanmasının hedeflendiğini ifade eden Barzani, “Peşmerge partizan çekişmelerin üzerinde bir güçtür” dedi.

Irak Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani de Peşmerge güçlerinin herhangi bir siyasi partiye bağlı olmaması gerektiğini vurgulayarak, “Peşmerge partizan bir güç değildir. Peşmerge Kürdi bir güçtür ve herhangi bir partinin malı değildir” ifadelerini kullandı.

Barzani, Peşmerge güçlerinin tek komuta ve tek bir bakanlık çatısı altında örgütlenmesi gerektiğini belirtti.

Reform süreci 2010’lara uzanıyor

KDP ve KYB’ye bağlı Peşmerge güçlerinin birleştirilmesine yönelik çalışmalar 2010’lu yıllara uzanıyor. 2010-2013 döneminde yaklaşık 42 bin Peşmerge mensubu 14 ortak tugay altında birleştirildi.

Ancak KDP ve KYB arasındaki siyasi anlaşmazlıklar ile 2014’te IŞİD’in saldırıları ve 2017’deki bağımsızlık referandumu sonrasında yaşanan gelişmeler, Peşmerge güçlerinin tamamen birleştirilmesine yönelik reformların yavaşlamasına neden oldu.

ABD öncülüğündeki Koalisyon güçlerinin desteğiyle 2018’de Peşmerge Bakanlığı’nın reformuna ilişkin 35 maddelik bir proje başlatıldı. Reformun ilk aşaması 2022’de tamamlandı. 70’inci ve 80’inci Birliklerin Peşmerge Bakanlığı bünyesine alınmasıyla birleşme sürecinin tamamlandığı açıklandı.

Neçirvan Barzani ayrıca Peşmerge güçlerinin Irak’ın savunma sisteminin bir parçası olduğuna dikkat çekerek, Bağdat yönetiminden Peşmerge Bakanlığı’nın bütçesinin karşılanmasını ve gerekli silah ve teçhizatın sağlanmasını istedi.

 

Rudaw

Irak Kürdistan Bölgesi’nde KDP ve KYB'ye bağlı iki büyük Peşmerge birliği, Peşmerge Bakanlığı bünyesinde yeniden yapılandırıldı. Birliklerin Birinci ve İkinci Bölge olarak görev yapacağı açıklandı
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: Rudaw</p>

Type: 
SEO Title: 
Irak Kürdistan Bölgesi'nde peşmerge güçleri tek çatı altında toplandı
copyright Independentturkish: 

İran'ın çelişkili politikasının sırrı: Rol dağılımı mı yoksa bölünme mi?

Hiç İran satrancı oynadınız mı?

Fars kökenli tar aletini dinlediniz mi?

Cevabınız hayırsa, bu makalenin sonunda haklarında bir fikriniz olabilir.

Buradaki soru şu: İran, savaştan itibaren ve hatta şimdi, Dini Lider Ali Hamaney sonrası dönemde, rejim içindeki etki ve karar alma çevrelerinde rollerin birbiri ile çekişmesine mi sahne oluyor?

13 Eylül'de New York Times gazetesi, "İran barış anlaşması sertlik yanlıları tarafından sabote edildi" başlıklı bir makale yayımladı. Makalenin temel argümanı, rejim içindeki İranlı yetkililerin, anlaşma karşıtlarının Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere gizli bir saldırı düzenleyerek anlaşmayı engellediği yönündeki açıklamalarına dayanıyor.

İran Cumhurbaşkanı'nın, İran güçlerinin Hürmüz Boğazı'nda üç ticari gemiye ateş açması ve bunun sonucunda Katar'a ait bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin alev alması ve bazı gemilerin hasar görmesi olayını öğrenince çok öfkelendiği bildiriliyor.

Aslında, bazı kimselerin İran rejiminin iç bölünmelerden ve çatırdamalardan muzdarip olduğunu vurgulamaya çalıştığı birçok analiz bulunuyor. Bunlar arasında bazı İranlı yetkililerin yaptığı çelişkili açıklamaları dayanak olarak kullananlar da çok oldu.

Çelişkili açıklamalara ve tutumlara örnek olarak, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan savaşın başında İran'ın altyapılarına yönelik füze saldırıları nedeniyle çıkıp Körfez Arap devletlerinden özür dilerken, ertesi gün İran füzeleri Körfez devletlerini vurdu.

Benzer şekilde, geçen haziran ayında Washington ve Tahran arasında İslamabad Mutabakatı imzalandığında ve İran heyetleri dondurulmuş fonları görüşmek üzere Katar'a yöneldiğinde, İran Hürmüz Boğazı'ndan geçen Katar petrol tankerlerini hedef aldı. Bu olayda, ABD Başkanı Donald Trump, bazı İranlı yetkililerden aldığı bilgilere dayanarak, tankerleri hedef alanların haydut bir grup olduğunu ifade etti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Batı medyasının pazarlamaya çalıştığı rejimin çeşitli çevreleri ve kurumları ile iktidarın dizginlerini elinde tutan fraksiyonlar arasında rollerin birbiri ile çatıştığı, anlaşmayı reddeden bazı sertlik yanlılarının bulunduğu propagandasının çok da doğru olmadığı söylenebilir.

İslamabad Mutabakatı’nın imzalanmasının ardından yaşanan petrol tankeri olayına gelince, tankerler Devrim Muhafızları tarafından kasten hedef alındı. Bunun nedeni, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda kontrolünün ötesinde olan, Umman kıyısı boyunca güney rotasını kullanan tüm tankerleri hedef almaya karar vermesidir. Zira bu rota, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasından bu yana ilan ettiği stratejisiyle tamamen çelişiyor:

İran, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer üzerindeki kontrolünün ve kendisine geçiş ücretinin ödenmesinin bölgesel ve uluslararası olarak tanınmasını istiyor.

Aksi takdirde, İran'ın Umman ile olan müzakerelerini Washington ile olan müzakerelerinden ayırması üzerine, İran ile Umman Sultanlığı arasında daha sonra yapılan müzakerelere rağmen, boğaz neden yeniden açılmadı?

Yani, İslamabad Mutabakatı’nı engelleyen, sertlik yanlısı haydut grup değildi. Bir diğer sorun ise Pezeşkiyan’ın dış politikada bir rolü varmış gibi gösterilmesidir. Halbuki, 47 yıl önce rejimin kurulmasından bu yana İran anayasası, cumhurbaşkanının dış politika üzerinde hiçbir yetkisi olmadığını; yetkilerinin başbakanınkilerle sınırlı olduğunu belirtmektedir.

İran Dini Lideri Ali Hamaney, Devrim Muhafızları ve Dini Liderlik Ofisi olarak bilinen kişisel ilişkiler ağıyla birlikte, nükleer mesele, Washington ile müzakereler veya savaş ve barışın seyrini belirleme gibi tüm dış politika konularını tekelinde tutmuştur. Bu, İran cumhurbaşkanının reformcu veya muhafazakâr olmasına bakılmaksızın yerleşik bir uygulamadır.

Sonuç olarak, son sözü Dini Lider ve yakın çevresi söylemekteydi. Peki, bugün durum nedir?

Devrim Muhafızları siyasi, güvenlik ve askeri gücün dizginlerini elinde tutuyor ve savaşı yürütüyor. Dahası, Pezeşkiyan seleflerine kıyasla en zayıf İran cumhurbaşkanıdır. Bu nedenle, Pezeşkiyan ve Arakçi'yi diplomatik süreci ve anlaşmaya giden yolu yönetenler olarak göstermek, sertlik yanlılarının ise bunu engelleyenler olduğunu söylemek bir hatadır.

Devrim Muhafızlarının en önemli komutanlarından ve sertlik yanlısı akımın bir üyesi olan Kalibaf'ı da unutmayalım. Hasan Ruhani'nin ikinci döneminde stratejik yasanın geçmesi için meclise öncülük etmiş ve hükümeti Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) ile iş birliğini kesmeye ve uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 20'ye çıkarmaya zorlamıştı. Şu anki aşama, rollerin bu şekilde dağıtımını gerektirdiğinden, Kalibaf Pezeşkiyan ile birlikte müzakerelerin ön saflarında yer alıyor.

Hatırlatmak gerekirse, İran meclisi, Pezeşkiyan'ın reformist hükümeti döneminde birçok İran vatandaşını hayal kırıklığına uğratan katı bir başörtüsü yasası çıkarırken, Pezeşkiyan’ın hükümeti bu yasa hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Rejimin varoluşsal olarak gördüğü bir savaş sırasında Pezeşkiyan'ın Trump ile diplomatik yolu şekillendirecek kişi olması beklenebilir mi?

Burada vurguladığımız ve savaşın başından beri defalarca vurgulanan husus, Batı medyasına sızdırılan ve geniş çapta pazarlanan İran rejimi yetkililerinin çelişkili açıklamalarının kasıtlı ve organize olduğudur. Bunlar iç karışıklığın ürünü değildir.

Bunun birinci nedeni; kapalı bir elit kavramına göre devlet içindeki pozisyonlarını üstlenen rejim yetkilileri arasındaki rol dağılımıdır. Bu, İran rejiminin kuruluşundan beri alışkın olduğu bir sahnedir. Daha geniş siyasi alanda rejim, "reformist" ve "sertlik yanlısı" gruplar arasında dönüşümlü olarak bu oyunu oynardı. Ancak şimdi bu durum, karar alma mekanizmasının dar çevresi içinde katı görüşlüler ile aşırı devrimciler arasında bir çekişmeye dönüştü.
 

ShapeCreated with Sketch. Fotoğraflarla dünyadan haberler

Hepsini göster 30

Fotoğraflarla dünyadan haberler

  • 1/30

    28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP)
  • 2/30

    27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP)
  • 3/30

    26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP)
  • 4/30

    25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP)
  • 5/30

    24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters)
  • 6/30

    23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP)
  • 7/30

    21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP)
  • 8/30

    20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP)
  • 9/30

    19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP)
  • 10/30

    18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP)
  • 11/30

    17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP)
  • 12/30

    16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP)
  • 13/30

    15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP)
  • 14/30

    14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP)
  • 15/30

    13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP)
  • 16/30

    12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP)
  • 17/30

    11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP)
  • 18/30

    10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP)
  • 19/30

    9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP)
  • 20/30

    8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters)
  • 21/30

    7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters)
  • 22/30

    6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP)
  • 23/30

    5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP)
  • 24/30

    4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP)
  • 25/30

    3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP)
  • 26/30

    2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP)
  • 27/30

    1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP)
  • 28/30

    31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP)
  • 29/30

    30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP)
  • 30/30

    29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)


İkinci neden, İran'daki karar alma mekanizmasının, dış politikadaki karar vericiler çemberini temelden tanımlamasıdır. Cumhurbaşkanının yetkileri içişleriyle sınırlıdır ve dış politikadaki rolü, İran Dini Lideri'nin kendisine yaktığı yeşil ışıkla sınırlıdır. Şu anda bu yetki, Devrim Muhafızları Ordusu komutanlarının elindedir.

İran İslam Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bu yana geçen 47 yıl içinde, dış politika elitinin içindeki figürlerin -ister bu politikayı formüle eden ve etkileyenler, isterse uluslararası toplumda onu temsil edenler olsun- yaptıkları çeşitli konuşmaları analiz ettiğimizde, İran dış politikasının özünde ve amaçlarında bir benzerlik olduğunu fark ederiz.

Bu politika için sunulan gerekçelerde farklılıklar görülse de nihayetinde hepsi İran'ın bölgesel eylemlerine dair birleşik bir anlayış ve tasavvuru temsil etmektedir. Başka bir deyişle, İran'da devlet birimleri ve kurumları arasında rol çatışması veya anlaşmazlık yoktur. İran devleti, karar alma sürecinde yer alan bir dizi etkili kurum, kuruluş ve şahsiyetten oluşan bir varlık olarak, bölgedeki rolü konusunda çelişkili veya birbirine zıt görüşlere sahip değildir.

Bu elitin fikirlerindeki benzerlik, İran siyasi sisteminin işleyiş biçiminden kaynaklanıyor olabilir. Nitekim Anayasayı Koruyucular Konseyi, Hasan Ruhani'nin başkanlığı döneminde olduğu gibi, bazen "reformist akım" tarafından temsil edilen dış politika elitleri de dahil olmak üzere tüm İranlı politikacıları ve yetkilileri seçer.

Bu, İran elitinin çok benzer bir ideolojik geçmişe sahip olduğu, ideolojisine ve İslam Cumhuriyeti'ne ve İran Devrimi'nin hedeflerine olan bağlılık derecesine göre değerlendirildiği anlamına geliyor. Yine bu, İran'ın uluslararası sistemdeki rolü konusunda ideolojik bir uzlaşma olduğunu ve İran siyasetindeki hizipsel bölünmelerin üstesinden gelinebileceğini doğruluyor.

Anlaşmazlıklar olsa bile, Dini Lider İran dış politikasını yönetme gücünü korudu. İran rejimi, devrim sonrası fikirlerin kurumsallaştırılması olarak adlandırılan şey üzerinde çalıştı ve böylece, İran Devrimi'nin fikirleri ve ideolojisi kurumsallaştı. Kaldı ki bu fikirlerin ve algıların dış politika üzerindeki etkisi açıkça görülüyor.

Son olarak, İran rejiminin kendi içinde bölünmeler yaşadığı görüntüsünü pazarlaması, küresel ve Batı medyasında bunun propagandasını yapması, gizlilik perdesiyle örtülü bir rejimin içinden sızan bilgiler olarak bunları İranlı yetkililere atfetmesinin arkasındaki motivasyon, Washington'a kendisi ile müzakere edilebilecek, barış anlaşmasına varılabilecek ve ekonomik durumu iyileştirebilecek ılımlı bir "reformist" akımın var olduğunu göstermek olabilir. Böylece, Washington'un muhalefete veya mevcut rejime alternatif siyasi taraflara yatırım uygulama ihtiyacını ortadan kaldırıyor. İranlı yetkililerin rejimin kuruluşundan bugüne kadarki açıklamalarını ve eylemlerini takip etmek, çok sayıda sesin çok sayıda strateji anlamına gelmediğini ortaya koyuyor.

İran'da roller farklı olabilir ve taktikler çatışabilir, ancak stratejik çıkarlar herkesin faaliyet gösterdiği ortak zemin olmaya devam ediyor. Savaş sırasında, Hasan Ruhani ve Hatemi gibi reformist ve ılımlı akımların en önemli ve güçlü figürleri sahne dışı kaldığında, bir kardiyolog olan Pezeşkiyan'ın istediği yere ve istediği şekilde balistik füzeler fırlatma gücüne sahip, haydut bir sertlik yanlısı azınlığın formüle ettiği politikaları baltalayan diplomatik süreci yönetmesi düşünülemez.

İran satrancında bir şah, çeşitli taşlar ve farklı hamleler vardır, ancak tahta birdir ve stratejik hedef de birdir. Öte yandan, tar aletinin birçok teli vardır ve aynı anda farklı sesler çıkarabilir, ancak dinleyici sonuçta yalnızca bir müzik parçası duyar. İran rejimi, çok sayıda teli ve bazıları keskin, bazıları yumuşak değişik tonları olan bir siyasi tar gibidir. Ancak kendisini çalanın aynı melodiyi üretmek için tüm tellerin aynı sesi çıkarmasına ihtiyacı yoktur. İran satrancı, siyasi bir tar aleti veya kasıtlı bir belirsizlik; hangisini seçerseniz seçin, aynı sonuca varırsınız.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe için Independent Arabia gazetesinden çevrilmiştir.

Independent Arabia

Devrim Muhafızları ve Dini Lider, Washington ve Batı'yı yanıltmak için iç çatışma görüntüsünü nasıl kullanıyor?
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan / Fotoğraf: AFP</p>

related nodes: 
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, BM Genel Kurulu için New York’a gidecek
Trump'ın İran'a yönelik yaptırım kararları Çin ile ABD kavgasına yol açar mı?
İranlı casuslardan muhaliflere yeni tuzak: Sahte MR sonuçları kullandılar
Label: 
Type: 
SEO Title: 
İran'ın çelişkili politikasının sırrı: Rol dağılımı mı yoksa bölünme mi?
copyright Independentturkish: 

Suriye'den Yemen'e istikrarın yolu milislerin zayıflatılmasıyla başlar… Tek devlet, tek ordu, tek silah

Bir yıl önce Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera, New York'ta Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsündeydi. O günkü katılımın en önemli yanı, sırf orada bulunmuş olmasındaydı. Beşşar Esad yönetiminden ve onlarca yıllık izolasyondan sıyrılan Suriye, uluslararası sahneye geri dönmüştü.

Şera bu hafta ikinci kez New York'a geliyor; ancak bu defa ortada farklı bir Suriye ve yanıt bekleyen farklı sorular var. Geçen yıl karşı karşıya olunan meydan okuma siyasiydi: Yeni Suriye'nin tanınması, yaptırımların kaldırılması ve kapalı kapıların açılması... Bugün ise asıl sınama ekonomik alanda.

Suriyeliler bu dışa açılmanın sonuçlarını kendi günlük hayatlarında nasıl hissedecek?

Bu soruyu New York'taki toplantılardan önce Suriye sokakları sordu. Ülkenin çeşitli bölgeleri akaryakıt fiyatlarındaki artışa tepki gösteren protestolara sahne oldu. Yoksulluk halkasının her geçen gün genişlediği bir ülkede mazot ve benzin zamları basit birer ekonomik karar olarak kalmaz; doğrudan ulaşıma, gıdaya, ısınmaya ve üretime yansır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Asala Nasri'nin konseri etrafındaki tartışmalar bile sadece sanatsal bir meseleden ibaret değildi. Yıllarca süren savaşın ardından Suriyelilerin konserler ve kültür de dâhil olmak üzere normal hayatlarına geri dönmeleri en doğal hakları. Ancak yoksulluk derinleşip enerji fiyatları fırladığında, dev bir konser bir anda öncelikler tartışmasına ve Yeni Suriye imajı ile Suriyelilerin gerçek yaşam koşulları arasındaki mesafeye dönüşüveriyor.

İşte tam bu noktada, Suriye'nin Yeniden İmarı Konferansı ve başta Körfez ülkeleri olmak üzere dış yatırımlara bağlanan umutlar devreye giriyor. Esed'in devrilmesinden bu yana Suudi Arabistan, Suriye'nin istikrarını sadece bir Suriye meselesi olarak değil, bölgesel bir Arap çıkarı olarak gören başlıca ülkelerden biri oldu. Şam'ın dünyaya açılmasını destekledi; yaptırımların kaldırılması, ekonomik yüklerin hafifletilmesi için bastırdı ve izolasyondan yatırım ile imar dönemine geçişi teşvik etti.

Ancak Şam'ın umut bağladığı Riyad, terör saldırısı girişimleriyle karşı karşıya. Husiler, füzeler ve insansız hava araçlarıyla Suudi Arabistan'ı tehdit ediyor. Husi nüfuzunun Yemen kıyılarında yayılması ve Babu'l Mendeb'e yaklaşması, dünyanın en önemli ticaret ve enerji damarlarından birine ek bir tehlike arz ediyor. Diğer taraftan ise enerji güvenliği, Hürmüz Boğazı'ndaki baskıların ve İran ile yaşanan gerilimin tehdidi altında.

İşte burada Yemen ile Suriye arasındaki mesafe göründüğünden çok daha kısalıyor. Husilerin her girişimi ve İran'ın vekil güçleri aracılığıyla Babu'l Mendeb'e ya da enerji hatlarına yönelik her tehdidi, bölgesel ekonominin maliyetini yükseltiyor ve öncelikleri yeniden sıralıyor. Ve bu maliyet en nihayetinde Suriye'ye kadar ulaşıyor.

Yükselen enerji fiyatları ekonomiyi sıkıştırıyor ve yaşam maliyetini artırıyor. Şam'dan binlerce kilometre ötedeki bir füze saldırısının ekonomik şarapnel parçaları, gelip bir Suriyelinin cebini vurabiliyor.

Ancak Suriye deneyiminin üzerinde durulmaya değer başka bir boyutu daha var. Yeni Suriye'nin 2024 sonundan bu yana verdiği en önemli sınavlardan biri, gruplaşmaları sona erdirme ve silahları devlet kontrolüne alma çabasıydı. Ordu yeniden yapılandırıldı, gruplar devlet kurumlarına entegre edildi ve Şam; toprağı, silahı ve sadakati paylaşan birden fazla ordu ve milis gücü yerine, tek bir ordu ve tek bir askeri karar merciine ulaşmak amacıyla SDG'yi entegre etme sürecinde ilerledi.

Tüm sorunlar çözülmüş ya da entegrasyonun bütün aşamaları tamamlanmış değil, ancak gidişat oldukça net. Birden fazla silahlı gücün, savaş ve barış hususunda farklı karar mercilerinin bulunduğu bir ülkede istikrar sağlanamaz. Tam da bu noktada Şam ile Yemen arasındaki mesafe bir kez daha kısalıyor. Yemen'de yaşananlar, bu durumun tam tersi bir tablo sunuyor.

Silahların devletin elinde toplanması yerine Husi milisler, devlete paralel bir askeri güç inşa etmeyi ve bu gücü karada hakimiyet kurup emrivakiler yaratmak için kullanmayı başardılar. Sonrasında ise oluşturdukları tehlike, karadan ve denizden Yemen sınırlarını aşarak komşularına kadar uzandı.

Silahlı bir milis gücü komşu bir devleti ve kutsal mekânları tehdit edebildiğinde, enerji tesislerini ve hatlarını hedef alıp dünyanın en önemli deniz geçitlerinden birini etkileyebildiğinde; Yemen devletinin yeniden inşası ve egemenliğinin ihyası, bölge güvenliğinin ve küresel ekonominin bir parçası haline gelir. Dolayısıyla Yemen devletinin ve meşruiyetinin desteklenmesi artık sadece Yemen'i ilgilendiren bir iç mesele değildir.
 

ShapeCreated with Sketch. Fotoğraflarla dünyadan haberler

Hepsini göster 30

Fotoğraflarla dünyadan haberler

  • 1/30

    28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde dün akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden dün gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca yetkililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini söyledi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği bildirildi. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP)
  • 2/30

    27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha önce imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok önemli olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini belirtti. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP)
  • 3/30

    26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP)
  • 4/30

    25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım yaptı. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı önlem almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP)
  • 5/30

    24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura yükseldi. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters)
  • 6/30

    23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP)
  • 7/30

    21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını yaptı. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin derhal başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP)
  • 8/30

    20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın zirve kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden sonra yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP)
  • 9/30

    19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği bildirildi. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, kaza sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir kaza" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini söyledi. Başbakan Pedro Sanchez, kaza nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde kaza bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği bildirildi (AFP)
  • 10/30

    18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini açıkladı. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya devam ediyor. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP)
  • 11/30

    17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bugün düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP)
  • 12/30

    16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı ancak bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği bildirildi. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı ancak Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP)
  • 13/30

    15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini açıkladı. (Atta Kenare/AFP)
  • 14/30

    14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını söyledi. (Lillian Suwanrumpha/AFP)
  • 15/30

    13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP)
  • 16/30

    12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde gelişme ve HIV oranlarında düşüş görülse de muhalefet onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP)
  • 17/30

    11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Tahran yönetimi aynı zamanda ülke genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP)
  • 18/30

    10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bugün açıkladı. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP)
  • 19/30

    9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP)
  • 20/30

    8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve kentin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, polis kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters)
  • 21/30

    7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ile Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler çok sayıda evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı bildirildi. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters)
  • 22/30

    6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin aranmasına devam edildiğini açıkladı. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu söyledi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini belirtti. (BASARNAS/AP)
  • 23/30

    5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP)
  • 24/30

    4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, bu yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP)
  • 25/30

    3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bugün erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP)
  • 26/30

    2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye yapılan yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da bilgi aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP)
  • 27/30

    1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli yetkililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor ancak yetkililer, bunun bir saldırıdan ziyade kaza gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını söyledi. (Maxime Schmid / AFP)
  • 28/30

    31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ile Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP)
  • 29/30

    30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ile Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu belirtti. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP)
  • 30/30

    29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını hemen her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına devam ediyor. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde bu ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu belirtti. (Eyad Bala/AFP)


Suriye deneyimi bu noktada önemli bir ders sunuyor: Milis güçlerini dizginlemek ya da onlarla sonsuza dek bir arada yaşamaya çalışmak yeterli değildir. Asıl gereken; devlet kurumlarının inşasını desteklemek, orduyu güçlendirmek ve savaş ile barış kararının yalnızca devletin elinde olacağı şekilde silahı tek bir merkezde toplamaktır.

Suriye'nin dönüşümünü tamamlamak için ihtiyaç duyduğu şey de, Yemen'in savaştan çıkmak için gereksinim duyduğu şey de tam olarak budur. Ve Washington, SDG üzerindeki koruma kalkanını nasıl kaldırdıysa, Husilerin üzerindekini de öyle kaldırmalıdır.

Bir yıl önce Şera, New York'a çantasında siyasi tanınma sorusuyla gitmişti. Bu kez ise yanında daha zor bir soru taşıyor:

Bu tanınma nasıl yatırıma, yatırım nasıl istihdama ve dünyaya açılma Suriyelilerin günlük hayatında hissettiği somut bir iyileşmeye nasıl dönüşecek?

Yanıt sadece Şam'da gizli değil. Nitekim Suriye, toparlanmak ve yeniden imar sürecini tamamlamak için Arap coğrafyasının desteğine güveniyor. Ancak bu coğrafyanın da kendi devletlerini, enerji kaynaklarını ve deniz yollarını milis tehditlerinden korumaya ihtiyacı var.

Bu yüzden sadece Suriye'nin değil, tüm bölgenin istikrar reçetesini yeniden kazanmaya ihtiyacı var: Daha güçlü bir devlet, tek bir ordu ve tek bir silah. Suriye'den Yemen'e uzanan hat üzerinde sadece devletin güçlenmesi yetmez; çözüm, milislerin zayıflatılmasıyla başlar... Aksiyle değil.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu makale Independent Türkçe Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.

Al Majalla

"Bölge, uzun süredir yitirdiği bir denklemi yeniden kazanmaya ihtiyaç duyuyor: Daha güçlü bir devlet, tek bir ordu ve tek bir silah. Suriye’den Yemen’e kadar, devletin daha güçlü hale gelmesi tek başına yeterli değil"
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Reuters</p>

related nodes: 
Yeni Suriye ordusu... İsim değişikliği mi, yoksa kurumsal yeniden yapılanma mı?
Suriye müziğinin simge isimlerinden Assala, 15 yıllık sürgünün ardından Şam’da konser verdi
Yemen'in batı sahili: Husiler için bir tuzak, bir ödül değil
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Suriye'den Yemen'e istikrarın yolu milislerin zayıflatılmasıyla başlar… Tek devlet, tek ordu, tek silah
copyright Independentturkish: 

İstihbaratta hayalet temas

İstihbarat tarihinin en köklü yanılgılarından biri, etkin bir operasyonun mutlaka bir temas noktasına, bir el sıkışmaya ya da bir bilgi alışverişine ihtiyaç duyduğu inancıdır. Oysa Milli İstihbarat Teşkilatı'nın (MİT) operasyonel felsefesi içinde giderek daha merkezi bir yer edinen bir kavram, tam da bu varsayımı tersine çevirmektedir: Hayalet Temas.

Karşı tarafın temas kurulduğunu hissetmediği, ancak iz bırakma açısından geleneksel temasla kıyaslanamayacak kadar güçlü olan bu erişim biçimi, modern istihbaratın belki de en sofistike aracını temsil etmektedir.

Belirsizlik, temasın kendisinden daha güçlü bir psikolojik iz bırakır. Bu cümle, sıradan bir operasyonel gözlem değil; insan psikolojisinin derinliklerine işleyen bir hakikatin özlü ifadesidir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Hayalet Temas'ı anlamak için öncelikle "temas" kavramının istihbarat literatüründeki çok katmanlı anlamını kavramak gerekir. Geleneksel anlamda temas; bir ajan buluşması, bir belge devri, bir irtibat görüşmesinden ibarettir.

Ölçülebilir, takip edilebilir, zaman ve mekâna bağlıdır. Hayalet Temas ise bunların hiçbirini gerektirmez. Hedef özne, bir varlığın kendisine yaklaştığını, onu incelediğini ya da onunla ilgili bir karar aldığını asla doğrulayamaz.

Ancak bu belirsizliğin bıraktığı psikolojik tortu, somut bir temastan çok daha uzun süre zihinlerde yaşar. MİT açısından bu, son derece yüksek bir verimlilik oranına işaret eder: minimum iz, maksimum etki.


Görünmezlik bir araç değil, stratejik bir duruştur

Modern istihbarat örgütlerinin karşı karşıya kaldığı en büyük kısıtlamalardan biri, teknik ve insani kapasite ne kadar gelişmiş olursa olsun, her temas noktasının aynı zamanda bir ifşa riski taşıdığı gerçeğidir. Bir kaynak yönetildiğinde, kaynak bilinir. Bir hedef izlendiğinde, izin kendisi bir iz bırakır. Bu paradoks, istihbarat çalışmasının içsel bir gerilimi olarak varlığını sürdürmüştür. Hayalet Temas, bu gerilimi ortadan kaldırmaz; ancak onu sistematik biçimde yönetir.

MİT bağlamında Hayalet Temas, pasif bir operasyonel pozisyon değildir. Aksine, son derece aktif, son derece hesaplı bir stratejik duruşun ifadesidir. Teşkilat, hedef öznenin davranış kalıplarını, ilişki ağlarını ve karar alma süreçlerini doğrudan müdahale olmaksızın şekillendirebilir. Bu şekillendirme, hedefe "bir şeyler oluyor" hissini veren ince sinyaller aracılığıyla gerçekleşir. Bir fırsatın zamansız ortaya çıkması, belirli bir bilginin beklenmedik bir anda karşısına çıkması, yakın çevresindeki bazı ilişkilerin sessizce dönüşmesi… Hedef özne bu işaretleri tesadüf olarak okuyabilir; ancak zamanla biriken bu "tesadüfler", bilinçdışı düzeyde bir güvensizlik zemini oluşturur. Ve işte bu zeminde çatlaklar başlar.

Psikolojik istihbarat literatüründe "belirsizlik toleransı" olarak bilinen kavram, Hayalet Temas'ın gücünü açıklayan anahtardır. İnsanlar belirsiz tehditlere, somut tehditlerden daha fazla enerji harcar. Bilinmeyenin yarattığı anksiyete, bilinen bir tehlikenin yarattığı stresten çok daha yıpratıcıdır. Hayalet Temas, tam da bu psikolojik gerçeği operasyonel bir araç hâline getirir. Hedef özne, karşısında kim olduğunu, ne zaman ve nerede görüldüğünü, hangi bilgilerin elde edildiğini bilemez. Bu bilgisizlik, onu sürekli bir hazırlık gerilimi içinde tutar; bu gerilim ise zamanla karar alma kapasitesini, risk iştahını ve güven ilişkilerini aşındırır.


Dijital çağda Hayalet Temas'ın yeni boyutları

Milli İstihbarat Teşkilatı, 21. yüzyılın dijital altyapısının sunduğu imkânlarla Hayalet Temas kavramını tarihsel öncüllerine kıyasla çok daha geniş bir ölçekte ve çok daha ince bir hassasiyetle uygulayabilmektedir. Soğuk Savaş döneminin istihbarat operasyonlarında Temas, büyük ölçüde fiziksel çevrenin manipülasyonuna dayanıyordu: hedefin gidebileceği yerlerin önceden bilinmesi, yakın çevresine belirli kişilerin yerleştirilmesi, belirli bilgilerin belirli kulaklara fısıldanması.

Siber uzay, Hayalet Temas için eşsiz bir zemin sunmaktadır. Bir hedefin dijital davranış örüntülerinin pasif gözlemi, onunla hiçbir temas kurulmaksızın son derece ayrıntılı bir psikolojik profil oluşturmaya olanak tanır. Daha da önemlisi, bu profil gerçek zamanlı olarak güncellenebilir ve operasyonel kararlar buna göre şekillendirilebilir. Hedef öznenin çevresindeki bilgi ekosistemi üzerinde yapılan ince müdahaleler, ona ulaşan içeriklerin, önerilerin ve fırsatların sessizce yeniden düzenlenmesi; bunların hiçbiri klasik anlamda bir "temas" değildir. Ancak sonuçları itibarıyla son derece somut bir etki yaratır. Hayalet Temas'ın dijital versiyonu, hedefi çevreleyen gerçeklik algısını yeniden inşa etme kapasitesine sahiptir.

Burada altı çizilmesi gereken kritik bir nokta, bu yeteneğin yalnızca teknik altyapıyla değil, teknik altyapıyı yönlendiren stratejik zekâyla anlam kazandığıdır. MİT'in bu alandaki özgün değeri, teknolojik araçlara erişimden çok, bu araçları insan psikolojisinin derinlikleriyle bütünleştiren analitik kapasitesinde yatmaktadır. Hangi sinyalin ne zaman gönderileceği, hangi belirsizliğin ne kadar süre korunacağı, hangi anın müdahale için doğru an olduğu; bunlar teknik değil, insan zekâsının alanına ait sorulardır.


Kurumsal kimlik olarak sessizlik

Sessizlik, istihbarat örgütleri için yalnızca bir güvenlik tedbiri değildir; aynı zamanda güç projeksiyonunun bir biçimidir. Bir teşkilatın operasyonlarının hiçbir zaman gün yüzüne çıkmaması, sadece o operasyonların başarısını değil, teşkilatın genel caydırıcı kapasitesini de pekiştirir. Rakip istihbarat servisleri, kendi parametrelerini göremedikleri bir sistemle nasıl rekabet edeceklerini bilemezler. Bu körlük, dengeleri sürekli olarak Hayalet Temas uygulayan tarafın lehine çevirir. MİT bu açıdan değerlendirildiğinde, sessizliğin bir kural değil, stratejik bir tercih olduğu anlaşılmaktadır.

Dahası, Hayalet Temas'ın kurumsal bir değer olarak içselleştirilmesi, teşkilat personelinin yetiştirilme biçimini de doğrudan etkiler. Klasik istihbarat eğitimi, büyük ölçüde tespiti önleme, kimliği gizleme ve izleme karşı tedbirleri üzerine kuruludur. Hayalet Temas paradigması ise bunun ötesinde bir zihinsel dönüşüm gerektirir: İz bırakmamayı değil, bırakılan izin anlamını ve zamanlamasını kontrol etmeyi öğrenmek. Bu, pasif bir gizlenme değil, aktif bir anlam yönetimidir.

Hayalet Temas'ın en derin etkileri, bireysel hedefler üzerinde değil, ilişki ağları ve kurumsal yapılar üzerinde tezahür eder. Bir hedef öznenin Hayalet Temas'a maruz kaldığını sezinlediği anda, etrafındaki güven ilişkilerine yönelik sorgulaması kaçınılmaz olarak başlar.

Kim beni gözlemlemiş olabilir?

Hangi bilgilerim ele geçirilmiş?

Yakın çevremdeki kim gerçekten olduğu kişidir?

Bu süreç, sosyal psikoloji literatüründe "parasosyal tehdit" olarak tartışılan olguyla örtüşür: Gerçek olmayan ya da kanıtlanamayan bir tehdidin, gerçek sosyal ilişkiler üzerindeki yıkıcı etkisi. Hayalet Temas'ın hedef aldığı yapı, nihayetinde öznenin bilişsel gerçekliğidir.

Bir kez bu gerçeklik sarsıldığında, özne artık çevresindeki dünyayı aynı güvenle okuyamaz. Hangi bilginin gerçek, hangi ilişkinin samimi, hangi fırsatın gerçekten tesadüfi olduğunu bilemez. Ve bu bilişsel karmaşa içinde verilen kararlar, Hayalet Temas'ı uygulayan tarafın beklentileriyle giderek daha fazla örtüşür.

Hayalet Temas'ın yalnızca bireyler üzerinde değil, kurumlar ve örgütler üzerinde de etkili biçimde uygulanabildiği görülmektedir. Bir kurumun karar alma dinamiklerine, iç iletişim akışlarına ya da liderlik ekibinin ilişki kalıplarına yönelik ince bir Hayalet Temas operasyonu; söz konusu kurumun davranışlarını, farkına varmadan, teşkilatın çıkarlarıyla uyumlu bir yörüngeye çekebilir. Bu, açık bir müdahalenin mümkün olmadığı ya da arzulanmadığı durumlarda son derece değerli bir kapasite hâline gelir.

Hayalet Temas, sonuçta bir paradoksun üzerine kuruludur: En etkili varlık, yokluğunu kanıtlayandır. Milli İstihbarat Teşkilatı'nın bu kavramı operasyonel felsefesinin merkezine yerleştirmesi, yalnızca teknik bir tercih değil, istihbaratın özüne ilişkin derin bir kavrayışın ürünüdür. İstihbarat, bilgi toplamaktan ibaret değildir; gerçekliği yorumlamak, şekillendirmek ve gerektiğinde yeniden inşa etmektir. Hayalet Temas bu üç işlevin de en ince, en sürdürülebilir ve en güçlü aracıdır.

Belirsizliğin gücü, somut bir tehdidin gücünden büyüktür. Bu hakikat, istihbarat dünyasının çok ötesine geçen evrensel bir psikolojik gerçekliktir. Ancak onu operasyonel bir çerçeveye oturtabilmek, bu çerçeveyi stratejik bir sabır ve analitik derinlikle uygulayabilmek; işte bu, MİT'in Hayalet Temas kavramına kattığı özgün değerdir.

Görünmez olan, unutulmaz olandır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Cihad İslam Yılmaz Independent Türkçe için yazdı
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Görsel: The News International/AI</p>

related nodes: 
Çift ayna doktrini: Millî İstihbarat Teşkilatı'nın çoklu kimlik sanatı
Çok medeniyetli istihbarat diplomasisi
Beklenti yönetimi istihbaratı
Type: 
SEO Title: 
İstihbaratta hayalet temas
copyright Independentturkish: 

Tülay Hatimoğulları'ndan Adalet Bakanlığı önündeki depremzedelere ziyaret: Rantçılar korunmasın

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Adalet Peşinde Aileleri Platformu üyelerini, Adalet Bakanlığı önündeki eylemlerinin 11'inci gününde ziyaret etti. Hatimoğulları, "Adalet ve hak yerini bulmalıdır. Adalet peşindeki ailelerimizin talepleri, sesi ve soluğu duyulmalıdır ve bu taleplere somut bir biçimde bir karşılık verilmelidir" dedi.

Adalet Peşinde Aileleri Platformu üyeleri, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılan binalara ilişkin davalarda yaşanan cezasızlık ve sorunları protesto etmek amacıyla Adalet Bakanlığı önündeki eylemlerini 11'inci gününde sürdürüyor. Platform üyeleri, Adalet Bakanı Akın Gürlek ile görüşme talebiyle bekliyor. DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Adalet Peşinde Aileleri Platformu üyelerini ziyaret etti.

Platformun Adıyaman Temsilcisi Celal Gezer, eylemlerinin 11'inci gününde olduğunu belirterek "Ankara'nın soğuğunda, yağmurunda gece gündüz buradayız. Ancak halen Adalet Bakanlığı'ndan bir dönüş sağlanmadı. Sadece bir isim listesi alındı, başka bir somut olay yok" dedi.

Gezer, Hatimoğulları'nın depremden bu yana kendilerine destek verdiğini belirterek "Sayın Eş Genel Başkan sağ olsun, depremin ilk gününden bu yana hem yerelde hem parti üst düzeyinde gerçek anlamda acımızı hissetti ki kendisi de bir depremzede zaten. Yanımızda oldu. Hem il teşkilatlarına hem Genel Merkez düzeyinde katkıları için çok teşekkür ediyorum" diye konuştu.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Adalet Bakanlığı önünde 11 gündür bekleyen ailelerin Adalet Bakanı ile görüşmek istediğini belirterek "Çekilen acıların ne kadar büyük olduğunu hangi kelimeyi söylesek, hangi cümleyi kursak inanın kifayetsiz kalır" dedi.

Hatimoğulları, 6 Şubat depremlerinde yaşanan yıkıma ilişkin, "Doğal afetler öldürmez, kuralsız yapılmış bina öldürür. Demirinden, çimentosundan rant için çalınmış binalar öldürür. Nitekim öyle oldu. Nitekim denetimsizlik öldürdü, devletin denetimsizliği öldürdü. Rantçılar katletti bu kadar insanı, bu bir katliam" diye konuştu.

Depreme dayanıklı binaların denetlenmesi halinde yıkımların önlenebileceğini ifade eden Hatimoğulları, "Bugün Japonya'da 9 ya da 10 şiddetinde bir deprem olsa dahi birçok kentte asla yıkım olmuyorsa demek ki depreme dayanıklı binalar yapıldığı zaman, denetlendiği zaman devlet tarafından demek ki bu binalar yıkılmaz ve insanlar o depremleri, o afetleri ölmeden karşılar" dedi.

"Aileler cezasızlık istemiyor"

Adalet Peşinde Aileleri Platformu'nun taleplerine dikkati çeken Hatimoğulları, "Adalet Peşinde Aileler adalet istiyor. Müteahhitlerin yargılanmasını istiyor, kusurluların yargılanmasını istiyor. Denetim yapması gereken birimlerin denetim yapmamasının sorgulanmasını istiyor. Cezasızlıkla davaların cezasızlıkla sonuçlanmasını değil, cezalarla sonuçlanmasını istiyor ki bir daha aynı acılar yaşanmasın" ifadelerini kullandı.

Ailelerin yakınlarını geri getiremeyeceklerini bilmelerine rağmen mücadele ettiklerini belirten Hatimoğulları, "Neden bu kadar zorlukla burada Bakanlığın önünde oturuyor ya da Türkiye'nin çeşitli noktalarında farklı alanlarda farklı eylemleri yaptılar bugüne kadar? Çünkü başka ölümler, başka acılar yaşansın istemiyor. 'Biz yaşadık, başkası yaşamasın' diyor. Bu büyük bir toplumsal duyarlılıktır" diye konuştu.

Hatimoğulları, farklı olaylarda yakınlarını kaybeden ailelerin adalet talebi etrafında bir araya geldiğini belirterek, "Bu kendim için ve bütün depremzede adalet arayan bütün ailelerle kurulmuş olan bu köprü herkes tarafından görülmeli. Bu vicdanidir, bu insanidir, bu toplumsal sorumluluktur, bu toplumsal duyarlılıktır" dedi.

Güvenlik güçlerine seslenen Hatimoğulları, "Bir matı ve bir piknik sandalyesini bu insanlara fazla görmeyin. Bu acıları sizler de yaşadınız. Bu acıları sizin yaşadığınızı biliyoruz. Bakanların akrabaları da bu acıları yaşadı. Vekillerin akrabaları da bu acıları yaşadı. Acıları böyle birden unutmayın. Unutmamalıyız acılarımızı ve ailelerimizin burada Ankara'da akşamın soğuğunda bir matı fazla görmeyin" ifadelerini kullandı.

Ailelerin kimseye zarar vermediğini söyleyen Hatimoğulları, "Bilakis toplumsal duyarlılığı ve sorumluluğu işliyor, bu bilinci işliyorlar topluma. Talepleri çok açık net: Adalet Bakanı daha güçlü bir inisiyatif ortaya koysun. Ümit ediyoruz ki bu görüşme bir an önce gerçekleşir ve sadece bu görüşmenin gerçekleşmesi değil, yani Adalet Bakanı ya da yardımcısıyla bir görüşme değil, esas ailelerimizin talebi bu görüşmenin akabinde gerçekten adaletin yerini bulmasının sözünü almak istiyor ailelerimiz" diye konuştu.

Hatimoğulları, yargıya çağrıda bulunarak, "Bugüne kadar zenginler, ağalar, beyler korundu. Bugüne kadar müteahhitler korundu. Bugüne kadar Rönesans gibi yüzlerce insanın adeta mezarı haline gelen o siteleri yapan büyük müteahhitler korundu. Korumayın onları! Hak yerini bulsun, adalet yerini bulsun ve cezasızlık sistemi ortadan kalksın, gerekli cezai müeyyide de mutlaka ve mutlaka uygulansın" ifadesini kullandı.

Ailelerin mücadelesinin yaşam hakkını savunduğunu belirten Hatimoğulları, "Siz depremde yaşanan acıların unutturulmasını engelleyerek attığınız bu adımlarla toplum olarak bizi duyarlı kılıyorsunuz, hepimizi. Bu gündemin asla gündemden düşmemesini, gündemde kalmasını sağlıyorsunuz ve bu, yaşam hakkını savunduğunuz içindir. Bundan sonra hiç kimse ölmesin diye bunu yapıyorsunuz. Sonuna kadar haklı mücadelenizin yanındayız. Mücadeleniz mücadelemizdir ve mutlaka, mutlaka adalet yerini bulacak" diye konuştu.

"Biz sadece yargı sürecinde karşılaştığımız problemleri aktarmak istedik"

Adalet Peşinde Aileleri Platformu Sözcüsü Döne Kaya ise toplum için ve gelecekte insanların ölmemesi için mücadele ettiklerini belirterek "Toplum için mücadele ettiğimiz, gelecekte insanların ölmemesi için mücadele ettiğimiz bir yerde bırakın Türk vatandaşı olmaya, depremzedeye bile bu kapı açık değilmiş. Açık olmadığı gibi de 11 gün kapısında yatırıldığı bir yerdeyiz" dedi.

Kaya, Adalet Bakanlığı ile görüşme taleplerinin nedenini şöyle açıkladı:

Biz sadece yargı sürecinin artık fazla, makul süreyi aştığı için ve yargı sürecinde karşılaştığımız problemleri kendilerine aktarmak için görüşme talep ettik ve özellikle son aylarda çıkan 8 yıllık, 7 yıllık, 6 yıllık cezaları adalet sağlanması için gerekli cezalar olmadığını söyledik. Yeterli olmayan cezalar bunlar, bunları söylemek için görüşme istiyoruz. Biz yargıya müdahale gibi şey için burada değiliz. Bizim amacımız sürecin tarafsız ve adil bir şekilde sürdürülmesi.

Kaya, kamu görevlilerinin yargılanmasına ilişkin "Kamu görevlileri yargılamasında sadece alt kademeden memurlar yargılanıyor. Ancak 6 Şubat depremlerindeki sorumluluk silsilesi çok geniş; müteahhitinden yapı denetime, belediyesine, bakanlığına kadar sorumlular" diye konuştu.

"6 Şubat milat olsun"

Depremin önceden öngörülebilir olduğunu belirten Kaya, sorumlulukların araştırılması gerektiğini savunarak "6 Şubat depremleri aslında İçişleri ve AFAD'ın hazırladığı raporlarda açıkça belirtilmişti. Mahalle mahalle nereye ne kadar şiddette etki edeceği belirlenmiş. Bu kadar öngörülmüş bir depremde bu kadar koordinasyonsuzluk yaşadıysak bunun hesabının sorulması gerekiyor" dedi.

Kaya, yaşadıkları sürecin yakınlarını geri getirmeyeceğini ancak benzer acıların yaşanmaması için mücadele ettiklerini belirterek "Bu acı öyle bir acıydı ki normal ölüm olmadığı için o enkazlarda saatlerce, günlerce beklemek... Önce canlı çıkmasını istemek, daha sonra vücut bütünlüğünün çıkmasını istemek, en sonunda da artık bize bir mezarı olmasına şükredecek durumda bir süreç yaşadık. Depremler bilinen, öngörülen depremler; en az hasarla atlatılabilecek şeyler. 6 Şubat depremlerinden sonra birçok ülkede deprem oldu, nedense biz 53 bin insanımızı kaybettik. 99'da bu sayının yarısını kaybettik, üzerinden 24 yıl geçti ancak biz 2 katını kaybettiğimiz bir yerde bir gelişmeden bahsedemeyiz" ifadesini kullandı.

1999 depreminin ardından "milat" ifadesinin kullanıldığını hatırlatan Kaya, "'Milat' olmadığını bize 6 Şubat gösterdi. Umarım 6 Şubat 'milat' olur. Bunun için de tüm kamuoyunun bu deprem davalarını takip etmesi gerekir. Çünkü takip edildiği hissedilen davalarda süreç daha sağlıklı ve adil ilerliyor" dedi.

 

ANKA

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Adalet Peşinde Aileleri Platformu üyelerini, Adalet Bakanlığı önündeki eylemlerinin 11'inci gününde ziyaret etti
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Tülay Hatimoğulları'ndan Adalet Bakanlığı önündeki depremzedelere ziyaret: Rantçılar korunmasın
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

SPK, yatırım fonlarının tasfiye süresini 6 aya çıkardı

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye edilecek yatırım fonlarına ilişkin daha önce 3 ay olarak belirlenen azami tasfiye süresini 6 aya çıkardı.

Kurul tarafından alınan yeni ilke kararları doğrultusunda, 17 Eylül’de duyurulan fon tasfiye usul ve esaslarında değişikliğe gidildi.

Buna göre, tasfiye edileceği açıklanan fonların portföy yapıları ve piyasa gelişmeleri dikkate alınarak tasfiye süresi 3 aydan 6 aya çıkarıldı.

SPK, 17 Eylül’de 7 portföy yönetim şirketinin tasfiye edilen 131 yatırım fonuna ilişkin süreçlerin yürütülmesi için Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası’nı yetkilendirmişti. İlk düzenlemede tasfiyenin en fazla 3 ay içinde tamamlanması öngörülüyordu.

Yeni kararla birlikte bu süre 6 aya yükseltildi.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Pazartesi, Eylül 21, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Bakırhan’dan ana muhalefet partisine Öcalan eleştirisi: Bir emlak olayına indirgiyorsa, çözümü nasıl gündemine alacak?

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne ilişkin, “Süreç, son iki yılda çok ağır testlerden geçti; Türkiye ve Ortadoğu’daki bütün sarsıntılara rağmen ciddi engeller aşıldı. Sayın Öcalan’ın bu süreçteki büyük emeğini ve kararlılığını teslim etmek gerekir. Şimdi önemli gelişmelerin eşiğindeyiz” dedi.

Bakırhan, kongre sonrası aldıkları kararlar, Barış ve Demokratik Toplum Süreci, Abdullah Öcalan’ın konumu, Demokratik Cumhuriyet Hareketi, sosyal medyada sürece yönelik tartışmalar, Borsa İstanbul’da yaşanan gelişmeler ve Ortadoğu’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Bugün dünden daha umutluyuz”

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin geldiği aşamaya ilişkin konuşan Bakırhan, sürecin son iki yılda Türkiye ve Ortadoğu’daki gelişmelere rağmen önemli engelleri aştığını söyledi.

Bakırhan, şöyle konuştu:

“Süreç, son iki yılda çok ağır testlerden geçti; Türkiye ve Ortadoğu’daki bütün sarsıntılara rağmen ciddi engeller aşıldı. Sayın Öcalan’ın bu süreçteki büyük emeğini ve kararlılığını teslim etmek gerekir. Şimdi önemli gelişmelerin eşiğindeyiz. Elbette, Kürtçe atasözünün dediği gibi, ‘Bi gulekê bihar nayê’; bunun da farkındayız, her şey bitmiş değil, başlangıçtayız. Ama bugün dünden daha umutluyuz.”

Devlet ile Abdullah Öcalan ve hareket yönetimi arasındaki görüşmelerin sürdüğünü belirten Bakırhan, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısının ardından yeni bir aşamaya geçileceğini düşündüklerini ifade etti.

Öcalan’ın süreçteki rolü

Abdullah Öcalan’ın Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nda yer alacağı yönündeki iddialara ilişkin resmi bir açıklama olmadığını belirten Bakırhan, Öcalan’ın süreçteki rolünün önemine dikkat çekti.

Bakırhan, Öcalan’ın yalnızca silahsızlanma değil, siyasallaşma sürecinde de rolünü oynayabilmesi için gerekli koşulların oluşturulması gerektiğini söyledi.

Çerçeve yasa kapsamında tanımlanan kurulların hızlı şekilde çalışmaya başlaması gerektiğini savunan Bakırhan, dönüşlerin gerçekleşmesi ve cezaevlerinin boşalması gibi adımların atılmasını beklediklerini belirtti.

Bakırhan, ilk aşamanın tamamlanmasının ardından Türkiye’nin demokratikleşmesi ve Demokratik Cumhuriyet’in inşası sürecine geçilmesinin önemli olduğunu ifade etti.

“Mesele konut değil, konumdur”

Abdullah Öcalan’ın İmralı’daki koşullarına ilişkin tartışmaların yanlış zeminde yürütüldüğünü belirten Bakırhan, “Mesele konut değil, konumdur” dedi.

Bakırhan, İmralı’daki yapı üzerinden metrekare ve “villa” tartışmaları yürütüldüğünü belirterek, asıl tartışılması gerekenin Türkiye’de yürütülen sürecin niteliği ve Öcalan’ın bu süreçteki konumu olduğunu söyledi.

Öcalan’ın devlet tarafından muhatap alındığını ve attığı adımların sahada karşılık bulmasının beklendiğini ifade eden Bakırhan, görüşme, mesaj iletme, çalışma ve farklı siyasi ve toplumsal aktörlerle temasın sürecin işleyiş koşulları olduğunu dile getirdi.

Bakırhan, Öcalan’ın rolünün hukuki olarak da tanımlanması gerektiğini belirterek, “Rol fiilen verilmişse karşılığı hukuken de tanımlanmalı. Statü, yetki, sorumluluk ve iletişim kanalları yasayla belli olmalı” ifadelerini kullandı.

Özgür Özel’in sözlerine ilişkin değerlendirme

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in, “Biz birilerinin eve çıkmasını konuşmak yerine, Demirtaş’ın evine kavuşmasını konuşmak isteriz” sözlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bakırhan, bu yaklaşımı yadırgadığını söyledi.

Bakırhan, Abdullah Öcalan ile Selahattin Demirtaş’ın süreç içerisindeki konumlarının farklı olduğunu belirterek, Öcalan’ı “bu sürecin baş müzakerecisi”, Demirtaş’ı ise “demokratik siyaset mücadelesinin yetiştirdiği çok kıymetli bir siyasetçi” olarak tanımladı.

Özgür Özel’in süreç boyunca tutumunu genel olarak olumlu bulduklarını ifade eden Bakırhan, Yeni Parti ve Özel’in sürecin ikinci aşamasında daha bütünlüklü katkı sunmasını beklediklerini söyledi.

Bakırhan, Kürt meselesinin demokratik siyaset alanına taşınması gerektiğini belirterek, “Bizim derdimiz tek başına ne eve dönmek ne de bir konut. Bizler demokratik siyaset alanına güçlü bir biçimde dahil olmak istiyoruz” dedi.

“Sosyal medya gerçek bir dezenformasyon alanı”

Bakırhan, sosyal medyada Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ni itibarsızlaştırmaya yönelik tartışmalar yürütüldüğünü söyledi.

Süreç hakkında söylentilerin ve kaynağı belirsiz bilgilerin dolaşıma sokulduğunu belirten Bakırhan, sosyal medyanın dezenformasyon alanına dönüştüğünü savundu.

Bakırhan, “Biliyoruz ki en etkili sabotaj, barışa açıkça karşı çıkmak değil, onun gerçek olmadığı duygusunu yerleştirmektir” dedi.

Sol ve sosyalist kesimlerin süreçte pasif olduğunu düşünmediğini belirten Bakırhan, bu kesimlerin sürece daha güçlü şekilde müdahil olmasını istediklerini söyledi.

Bakırhan, süreci eleştiren herkesin aynı yerde değerlendirilmemesi gerektiğini de belirterek, haklı kaygıları bulunanlarla tartışabileceklerini ve konuşabileceklerini ifade etti.

“Türkiye’yi yönetmeye talibiz”

DEM Parti’nin kongresinde Demokratik Cumhuriyet Hareketi’nin öne çıkarılmasına ilişkin konuşan Bakırhan, Türkiye’nin demokratik bir yapıya ihtiyacı olduğunu söyledi.

Bakırhan, hareketin Kürtler, Türkler, Aleviler, kadınlar ve gençler dahil ülkede yaşayan farklı kesimleri kapsamasını hedeflediklerini belirtti.

“Demokratik Cumhuriyet, hareketimizi diğer siyasi güçlerden ayıran programdır. Ama bu program bir kesimin değil, ülkenin ortak zeminini kurmayı hedefliyor. Ulusal kimliği, inancı, cinsiyeti, sınıfı ne olursa olsun; ezilen, dışarıda bırakılan, hor görülen herkes bu hareketin öznesidir” diyen Bakırhan, örgütlenme modelinin de buna göre oluşturulacağını söyledi.

Bileşen partilerin hareket içerisinde yer alacağını belirten Bakırhan, yeni dönemde daha geniş ve kapsayıcı bir yapı oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti.

Hareketin örgütlenme yapısında kadın, gençlik, ekoloji, emek, halklar ve inançlar, engelli, göçmen ve mülteciler, çocuk, bilim, eğitim ve kültür gibi alanlarda meclislerin yer alacağını aktaran Bakırhan, karar alma süreçlerinde bu yapıların temsil edilmesini planladıklarını söyledi.

Bakırhan, “Türkiye’yi yönetmeye talibiz” diyerek, bunun için dil, örgütlenme ve siyasi-toplumsal temaslarda değişiklikler yapacaklarını ifade etti.

Borsa İstanbul’daki gelişmeler

Bakırhan, Borsa İstanbul’da yaşanan gelişmelere ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

DEM Parti’nin Meclis’in olağanüstü toplanması yönündeki çağrısını hatırlatan Bakırhan, yaşananları sıradan bir piyasa dalgalanması olarak görmediklerini söyledi.

Bakırhan, yüz binlerce yurttaşın birikimini ilgilendiren ciddi bir denetim ve sorumluluk krizi bulunduğunu savundu. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve ilgili kurumların aylar boyunca yaşanan olağandışı hareketler karşısında ne yaptığının araştırılması gerektiğini belirtti.

Bakırhan, yüksek enflasyon ortamında birikimlerini korumaya çalışan küçük yatırımcıların mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini ifade ederek, “Kim kazandı, kim kaybetti, kim göz yumdu; bunların tamamı açığa çıkarılmalıdır” dedi.

Ortadoğu’daki gelişmeler

Ortadoğu’daki gelişmelerin Türkiye’deki süreçten bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirten Bakırhan, Türkiye’deki sürecin Suriye, Irak ve İran’daki Kürt meselesini de etkileyebileceğini söyledi.

Suriye’deki entegrasyon sürecinin önemli bir aşamaya geldiğini belirten Bakırhan, Kürtlerin dili, yerel yönetim modeli, siyasi temsili ve kadınların kazanımlarının yeni Suriye’de hangi hukuki güvencelere kavuşacağının belirleyici başlıklar olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin kendi Kürt meselesini demokratik ve hukuki zeminde çözmesinin Suriye’deki gelişmeler açısından da önemli olduğunu savunan Bakırhan, Türkiye’de barışın kalıcılaşmasının bölgedeki Kürt meselesinin çözüm dilini değiştirebileceğini söyledi.

“Herkesi barışa güç vermeye davet ediyoruz”

Bakırhan, açıklamasının sonunda Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Biz uzun bir geceden çıkıyoruz. Sabahın bir anda olmayacağını da biliyoruz. Ama artık silahların değil sözün, korkunun değil siyasetin konuşabileceği bir kapı açık. Bu kapıyı kapatmak kolay; açık tutmak cesaret ister. Herkesi barışa güç vermeye davet ediyoruz. Barışı güçlendirmek, barışa katkı vermek demokrasi ve hukukun tesisi için adım atmaktır. Barış umudunun büyümediği bir ülkede demokrasi ve hukuk mücadelesi filiz atmaz.”

Independent Türkçe, Yeni Yaşam Gazetesi

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Öcalan’ın süreçteki rolü ve “konut” tartışmasına ilişkin, meselenin bir emlak olayına indirgenmemesi gerektiğini belirterek ana muhalefet partisine tepki gösterdi
Pazar, Eylül 20, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakırhan’dan ana muhalefet partisine Öcalan eleştirisi: Bir emlak olayına indirgiyorsa, çözümü nasıl gündemine alacak?
copyright Independentturkish: 

Amedspor, Beşiktaş’ı 3-2 mağlup ederek Süper Lig’de liderliğe yükseldi

Trendyol Süper Lig’in 6. haftasında Amed Sportif Faaliyetler, sahasında konuk ettiği Beşiktaş’ı 3-2 mağlup ederek puanını 13’e yükseltti ve averajla liderlik koltuğuna oturdu.

Diyarbakır Stadı’nda oynanan karşılaşmaya hızlı başlayan Amedspor, ilk yarıda bulduğu iki golle soyunma odasına 2-0 üstün girdi. Beşiktaş ikinci yarıda farkı bire indirse de ev sahibi ekip kısa süre sonra üçüncü golü buldu. Siyah-beyazlıların uzatma dakikalarında penaltıdan kaydettiği gol ise puan için yeterli olmadı.

Amedspor ilk yarıda iki gol buldu

Karşılaşmanın 9. dakikasında sağ kanattan gelişen Amedspor atağında Krasniqi’nin pasıyla topla buluşan Furkan Soyalp’ın şutunda kaleci Nübel gole izin vermedi.

13. dakikada ev sahibi ekip öne geçti. Amedspor’un baskısı sonrası topla buluşan Gift Orban, yaklaşık 25 metreden yaptığı sert vuruşla meşin yuvarlağı ağlara gönderdi: 1-0.

14. dakikada Beşiktaş’ın atağında Orkun Kökçü’nün pasıyla savunma arkasına sarkan Vlahovic, kaleci Lafont ile karşı karşıya kaldı. Lafont pozisyonda gole izin vermedi.

15. dakikada Amedspor farkı ikiye çıkardı. Ballet’in pasıyla ceza alanında topla buluşan Dia Saba, sert vuruşla meşin yuvarlağı ağlarla buluşturdu: 2-0.

16. dakikada Beşiktaş’ta Orkun Kökçü’nün sol kanattan kaleye gönderdiği topu kaleci Lafont yumruklayarak uzaklaştırdı.

17. dakikada saha sulama sistemlerinin devreye girmesi nedeniyle karşılaşma hakem tarafından kısa süreliğine durduruldu.

İlk yarı Amedspor’un 2-0 üstünlüğüyle tamamlandı.

Beşiktaş farkı azalttı, Amedspor yeniden iki farklı öne geçti

İkinci yarının 50. dakikasında ceza sahası dışında topla buluşan Orkun Kökçü’nün şutu Amedspor savunmasından döndü.

55. dakikada Beşiktaş farkı bire indirdi. Kornerin ardından gelişen atakta Orkun Kökçü’nün sert şutunda kaleci Lafont’tan dönen topu Vlahovic tamamladı: 2-1.

Beşiktaş’ın beraberlik aradığı bölümde Amedspor 59. dakikada yeniden farkı ikiye çıkardı. Salih Özcan’dan topu kapan Furkan Soyalp, önde bulunan kaleci Nübel’in üzerinden yaptığı aşırtma vuruşla meşin yuvarlağı ağlara gönderdi: 3-1.

73. dakikada Bates’in pasıyla kaleciyle karşı karşıya kalan Orban’ın şutunda Nübel gole izin vermedi.

Amedspor 10 kişi kaldı

Karşılaşmanın son bölümünde Amedspor 10 kişi kaldı. Ev sahibi ekipte Amadou Cisse, 78. ve 84. dakikalarda gördüğü sarı kartların ardından kırmızı kartla oyun dışında kaldı.

Beşiktaş, rakibinin eksik kalmasının ardından farkı azaltmak için baskısını artırdı.

90+4. dakikada Orkun Kökçü’nün şutunda topun Amedspor oyuncusunun eline çarptığı yönündeki itirazlar üzerine hakem VAR incelemesine gitti. İncelemenin ardından Beşiktaş lehine penaltı kararı verildi.

90+8. dakikada penaltı için topun başına geçen Orkun Kökçü, meşin yuvarlağı ağlarla buluşturarak skoru 3-2’ye getirdi.

Kalan bölümde Beşiktaş’ın beraberlik çabaları sonuç vermedi ve Amedspor sahadan 3-2 galip ayrıldı.

Amedspor liderliğe yükseldi

Bu sonuçla Amedspor puanını 13’e yükseltti ve averajla Süper Lig’de liderliğe yerleşti. Beşiktaş ise 12 puanda kaldı ve ligdeki ikinci mağlubiyetini aldı.

Karşılaşmanın ardından Amedspor Teknik Direktörü Besnik Hasi, hakeme yönelik itirazları nedeniyle kırmızı kart gördü.

Amedspor, milli aranın ardından deplasmanda Gençlerbirliği ile karşılaşacak. Beşiktaş ise sahasında Kocaelispor’u konuk edecek.

Independent Türkçe

Trendyol Süper Lig’in 6. haftasında Amedspor, sahasında Beşiktaş’ı 3-2 mağlup ederek puanını 13’e çıkardı ve averajla liderliğe yükseldi
Pazar, Eylül 20, 2026 - 22:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Amedspor, Beşiktaş’ı 3-2 mağlup ederek Süper Lig’de liderliğe yükseldi
copyright Independentturkish: 

Kılıçdaroğlu: Altılı Masa’nın kurulmasının doğru olduğuna inandım

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Altılı Masa’nın kurulması sürecinde parti içerisinden itirazlar geldiğini belirterek, “Doğru olduğuna inandım ve arkadaşlarımı ikna ettim” dedi. Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanlığı seçiminde yüzde 51 şartının siyasi partileri ittifak yapmaya zorladığını söyledi.

Kılıçdaroğlu, Avrasya Stratejik Araştırmalar Platformu (ASAD) Genel Merkezi’ni ziyaret etti. Ziyaretin ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kılıçdaroğlu, Zengezur Koridoru, eğitim, bilim, üniversiteler, siyasi hayatındaki kararlar ve Altılı Masa’nın kuruluş sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Zengezur Koridoru

Zengezur Koridoru’nun Türkiye açısından önemine değinen Kılıçdaroğlu, Türkiye’nin Azerbaycan’la ilişkileri nedeniyle bu sürecin içerisinde olması gerektiğini söyledi.

Kılıçdaroğlu, Kuşak-Yol Projesi açısından Zengezur Koridoru’nun önemli olduğunu belirterek, Orta Asya ülkelerinin Akdeniz ve Mersin Limanı’na ulaşmak istediğini ifade etti.

Türkiye’nin merkez ülke konumuna gelmesini hedefleyen “Merkez Türkiye Projesi”nin temel noktalarından birinin de bu olduğunu belirten Kılıçdaroğlu, Orta Asya, Doğu Akdeniz ve Ege’den elde edilecek kazanımların Türkiye’nin bölgesel konumunu güçlendireceğini söyledi.

“Nitelikli insanları korumak zorundayız”

Bilim, araştırma ve eğitim politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kılıçdaroğlu, gelişmiş ülkelerin bilimsel araştırmalara büyük kaynak ayırdığını belirtti.

Üstün yetenekli çocuklara özel imkanlar sağlanması gerektiğini ifade eden Kılıçdaroğlu, toplumların ilerlemesinde yüksek yetenekli insanların önemli rol oynadığını söyledi.

Kılıçdaroğlu, yurt dışında yaptığı bir ziyaret sırasında sağlık alanındaki çözülemeyen sorunlar üzerinde çalışan bilim insanlarının bulunduğu bir araştırma merkezini gördüğünü anlattı.

Bilimsel çalışmaların ülkelerin ekonomik gelişimine katkı sağladığını belirten Kılıçdaroğlu, BioNTech'in kurucuları Uğur Şahin ve Özlem Türeci'yi örnek gösterdi.

Kılıçdaroğlu, Türkiye’de nitelikli gençlerin yurt dışına gitmesine ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak, “Şimdi biz nitelikli insanları korumak zorundayız” dedi.

Eğitim sisteminin yapay zekanın gelişmesiyle birlikte değişmesi gerektiğini savunan Kılıçdaroğlu, öğrencilerin ezber yerine nitelikli sorular sormaya ve bu soruların yanıtlarını araştırmaya yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Kılıçdaroğlu, üstün yetenekli öğrenciler için özel sınıflar ve okullar oluşturulması gerektiğini belirterek, Milli Eğitim Bakanlığı’nın bu alanda özel çalışmalar yürütmesi gerektiğini ifade etti.

Nitelikli insan gücünün korunmasının tek bir siyasi partinin çözebileceği bir mesele olmadığını belirten Kılıçdaroğlu, bunun devlet politikası haline getirilmesi gerektiğini söyledi.

Devlet politikalarıyla günlük siyasi politikaların birbirinden ayrılması gerektiğini belirten Kılıçdaroğlu, dış politikanın devlet politikası olması gerektiğini, ekonomi konusunda ise siyasi partilerin farklı yöntemler önerebileceğini ifade etti.

“Bir üniversite kendi rektörünü seçemiyorsa orası üniversite değildir”

Üniversitelerin yönetimine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kılıçdaroğlu, üniversitelerin rektörlerini belirleme konusunda daha özerk olması gerektiğini savundu.

Kılıçdaroğlu, “Bir üniversite kendi rektörünü seçemiyorsa orası üniversite değildir. Özerk değildir” dedi.

Rektör adaylarının belirli niteliklere sahip olması ve üniversite içerisinde yapılacak seçimle rektörün belirlenmesi gerektiğini ifade eden Kılıçdaroğlu, bilim insanlarına gerekli imkanların sağlanması gerektiğini söyledi.

“Eksiğimiz de var, hatamız da var”

Siyasi hayatında yaptığı hatalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kılıçdaroğlu, hiçbir siyasetçinin bütün kararlarının doğru olduğunu söylememesi gerektiğini belirtti.

Kılıçdaroğlu, “Eksiğimiz var mı? Var tabii. Yanlışımız var mı? Var. Ben en son özür bile diledim” dedi.

CHP içerisinde itiraz kültürünün bulunduğunu belirten Kılıçdaroğlu, parti yönetiminde alınan kararların farklı görüşlerin dinlenmesinin ardından ortak akılla oluşturulmaya çalışıldığını ifade etti.

Siyasetçilerin hata yapmasının mümkün olduğunu söyleyen Kılıçdaroğlu, kendi siyasi hayatında da eksik ve yanlışlarının bulunduğunu dile getirdi.

“İmamoğlu’nu aday yapmasaydım diye düşündünüz mü?”

Kılıçdaroğlu, siyasi hayatında “keşke yapmasaydım” dediği önemli bir kararının bulunup bulunmadığı sorusuna, “Çok önemli bir kararım yok” yanıtını verdi.

“İmamoğlu’nu aday yapmasaydım diye düşündünüz mü?” sorusu üzerine Kılıçdaroğlu, “Yok. Hayır, hayır” karşılığını verdi.

“Altılı Masa’nın kurulmasının doğru olduğuna inandım”

Altılı Masa’nın kurulması sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Kılıçdaroğlu, parti içerisinden bazı itirazların geldiğini belirtti.

Kılıçdaroğlu, “Önemli kararlarda tabii arkadaşlarım itiraz ettiler. Mesela ben az önce söyledim, Altılı Masa’nın kurulması dolayısıyla ama doğru olduğuna inandım ve arkadaşlarımı ikna ettim” dedi.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde yüzde 51 şartının bulunduğunu hatırlatan Kılıçdaroğlu, bu nedenle siyasi partilerin ittifak yapmak zorunda kaldığını söyledi.

Kılıçdaroğlu, “Her halükarda Cumhurbaşkanlığı’nda yüzde 51 koşulu varsa siz zaten ittifak yapmak zorundasınız. Nitekim bizim ittifakımızdan sonra Erdoğan da ittifak yapmak zorunda kaldı” ifadelerini kullandı.

ANKA

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Altılı Masa’nın kurulması sürecinde parti içinden itirazlar geldiğini belirterek, “Doğru olduğuna inandım ve arkadaşlarımı ikna ettim” dedi
Pazar, Eylül 20, 2026 - 22:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kılıçdaroğlu: Altılı Masa’nın kurulmasının doğru olduğuna inandım
copyright Independentturkish: 

Almanya'da iki eyalet sandık başında: Elif Eralp'i aday gösteren Sol Parti önde

Almanya’nın Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinde düzenlenen seçimlerde oy verme işlemi yerel saatle 18.00’de sona erdi. İlk sandık çıkış anketlerine göre Berlin’de Sol Parti, Mecklenburg-Vorpommern’de ise Almanya için Alternatif (AfD) ilk sırada yer aldı.

Alman Birinci Televizyonu ARD’nin açıkladığı sandık çıkış anketine göre, Berlin’de eyalet başbakanlığına Elif Eralp’i aday gösteren Sol Parti yüzde 24,5 oyla ilk sırada yer aldı.

Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) yüzde 20 ile ikinci olurken, AfD yüzde 16 oy aldı. Yeşiller yüzde 15, Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 12, Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) yüzde 5, Hür Demokrat Parti (FDP) ise yüzde 2,5 olarak ölçüldü.

Sol Parti, 2023’teki seçime göre oy oranını 12,3 puan artırdı. Aynı dönemde CDU 8,2, SPD 6,4 ve Yeşiller 3,4 puan kaybetti. AfD ise oy oranını 6,9 puan yükseltti.

Berlin’de sandalye dağılımı

ARD’nin ilk sandalye dağılımı projeksiyonuna göre, 159 sandalyeli Berlin Eyalet Meclisi’nde Sol Parti 42, CDU 34, AfD 27, Yeşiller 26, SPD 21 ve BSW 9 sandalye kazanacak.

Bu dağılıma göre hiçbir parti, mecliste mutlak çoğunluk için gereken 80 sandalyeye tek başına ulaşamıyor.

Mecklenburg-Vorpommern’de AfD ilk sırada

Mecklenburg-Vorpommern eyaletindeki sandık çıkış anketine göre AfD yüzde 37 oyla ilk sırada yer aldı. SPD yüzde 35,5 ile ikinci olurken Sol Parti yüzde 7,5, CDU ve Yeşiller yüzde 5,5’er, BSW yüzde 5 ve FDP yüzde 1,2 olarak ölçüldü.

AfD, 2021’deki seçime göre oy oranını 20,3 puan artırdı. Aynı dönemde SPD 4,1, CDU ise 7,8 puan kaybetti.

Projeksiyonlara göre 71 sandalyeli eyalet meclisinde AfD’nin 27, SPD’nin 26, Sol Parti’nin 6, CDU, Yeşiller ve BSW’nin ise 4’er sandalye kazanması öngörülüyor.

Bu dağılıma göre hiçbir parti, mutlak çoğunluk için gereken 36 sandalyeye tek başına ulaşamıyor.

AA

Almanya’da Berlin eyalet meclisi seçiminde sandık çıkış anketlerine göre Elif Eralp’i başbakan adayı gösteren Sol Parti, yüzde 24,5 oyla ilk sırada yer aldı
Pazar, Eylül 20, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Almanya'da iki eyalet sandık başında: Elif Eralp'i aday gösteren Sol Parti önde
copyright Independentturkish: 

Prime Video'nun yeni aksiyon dizisi Reacher'ı geçti

Reacher evreninin yan dizisi Neagley, dijital yayın listelerine hızlı bir giriş yaptı.

Ana dizinin yüksek tempolu aksiyonunu aratmayan yapım, Reacher'ın yakın dostu ve silah arkadaşı Neagley'yi bu kez hikayenin merkezine taşıyor.

İlk sezonuyla izleyici karşısına çıkan dizi, Frances Neagley'nin eski bir dostunun ölümünü ve bu olayla Echo Canyon adlı gözlerden uzak bir topluluk arasındaki bağlantıyı araştırmasını konu alıyor.

İlgiyle karşılanan ilk sezon, Rotten Tomatoes'da yüzde 92'lik olumlu eleştiri oranına ulaştı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Dizi yalnızca eleştirmenlerden olumlu yorumlar almakla kalmadı, dünya genelinde izleyiciden de yoğun ilgi gördü. 

FlixPatrol'un 20 Eylül verilerine göre Neagley, ABD, Kanada, Avustralya, Almanya ve Çekya dahil birçok ülkede Prime Video'nun en çok izlenen dizileri listesinde ilk sıraya yükseldi.

Aksiyon dizisi, Türkiye'de de izlenme listelerine hızlı bir giriş yaptı. Listeye 4. sıradan giren Neagley, halihazırda üçüncü basamakta yer alıyor. 

Bu veriler Neagley'nin ana diziyle bağlantısının da etkisiyle güçlü bir başlangıç yaptığını gösteriyor.


Nick Santora ve Nicholas Wootton'ın yarattığı dizide başroldeki Maria Sten'e Greyston Holt, Adeline Rudolph, Jasper Jones, Matthew Del Negro ve Damon Herriman eşlik ediyor.

8 bölümlük ilk sezonun tamamının aynı anda yayımlanması da dizinin hızlı yükselişine katkı sağlamış olabilir. Neagley'nin ana dizide kendini kanıtlamış ve izleyicinin sevgisini kazanmış bir karakter olması da yeni dizinin elini güçlendiriyor.


Independent Türkçe, ScreenRant, Collider

Derleyen: Nazlı Erdol

Rotten Tomatoes'da yüzde 92'lik beğeni oranına ulaştı
Pazar, Eylül 20, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Yayın hayatına 16 Eylül'de başlayan Neagley, eski asker ve özel dedektif Frances Neagley'nin geçmişinden yakın bir dostunun şüpheli bir kazada ölmesi üzerine karanlık bir komployu çözme mücadelesini konu alıyor (Amazon Prime Video)</p>

related nodes: 
Prime Video'nun 1,5 milyar dakika izlenen gözdesi zirveye çıktı
Reacher'ın yeni sezonu kimine göre en iyisi, kimine göre en kötüsü
Aksiyon fenomeni dizi hız kesmiyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Prime Video'nun yeni aksiyon dizisi Reacher'ı geçti
copyright Independentturkish: 

Ümit Özdağ: Öğrencilere asgari ücret seviyesinde burs verilmeli

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Eskişehir’de düzenlenen “Atatürk’ün Kızları Buluşuyor” programında kadınların karşılaştığı sorunlar, uyuşturucu ve kumar bağımlılığı, kadına yönelik şiddet, ekonomik koşullar ve öğrencilerin barınma sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Zafer Partisi Eskişehir İl Başkanlığı tarafından düzenlenen programa Özdağ’ın yanı sıra Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, parti yöneticileri ve çok sayıda katılımcı katıldı.

Programda kadınların yaşadığı sorunların ele alındığı tiyatro gösterisi de sahnelendi. Özdağ, konuşmasında özellikle kadınların şiddet, bağımlılık ve ekonomik sorunlarla karşı karşıya kaldığını savundu.

“Sokaklarda çeteler değil, Türk devleti hakim olacak”

Uyuşturucu ve sanal kumar bağımlılığına değinen Özdağ, bağımlılıkla mücadelede zorunlu tedavi uygulanması gerektiğini söyledi.

Özdağ, kadınların çocuklarının uyuşturucu çetelerinin tehdidi altında yaşamaması gerektiğini belirterek, “Sokaklarda çeteler değil, Türk devleti hakim olacak” dedi.

Kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddete ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Özdağ, cezaların artırılması gerektiğini ifade etti. Özdağ, kadına yönelik şiddet vakalarında verilen uzaklaştırma ve elektronik kelepçe kararlarının ihlal edilmesi durumunda yaptırımların ağırlaştırılmasını önerdi.

Boşanma davalarının uzun sürmesinin taraflar açısından sorun oluşturduğunu savunan Özdağ, davaların altı ay içerisinde sonuçlandırılmasına yönelik hukuki düzenlemeler yapılacağını söyledi.

“Bir kadının İstanbul'da akşam saatlerinde yürümekten çekindiği bir ülkede yaşıyoruz”

Özdağ, kadınların güvenliği konusundaki değerlendirmelerinde Türkiye’de bazı bölgelerde kadınların akşam saatlerinde tek başına yürümekten çekindiğini ileri sürdü.

Kadınların güvenliğinin sağlanması gerektiğini belirten Özdağ, sığınmacı ve kaçaklarla ilgili politikalar konusunda da partisinin yaklaşımını anlattı. Özdağ, sığınmacı ve kaçakların ülkelerine gönderilmesi gerektiğini savundu.

“Şiddet aynı zamanda tüp gaza ÖTV ödemek”

Ekonomik sorunlara da değinen Özdağ, temel tüketim ürünleri üzerindeki vergilerin kadınların yaşamını doğrudan etkilediğini söyledi.

Özdağ, pazarda alışveriş yapmakta zorlanan ailelerin durumunu örnek göstererek, ekonomik sıkıntıların da kadınların karşılaştığı sorunlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Öğrencilere asgari ücret seviyesinde burs”

Özdağ, öğrencilerin eğitim ve barınma koşullarına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Üniversite öğrencilerine verilen bursların artırılması gerektiğini savunan Özdağ, şu ifadeleri kullandı:

“Bu ülkenin, okumak isteyen öğrencilerine 4 bin lira değil, asgari ücret seviyesinde burs verebilecek bir şekilde yönetilmeye ihtiyacı var.”

Özdağ ayrıca öğrencilerin kalabalık yurt odalarında barındırılmasını eleştirerek tek kişilik yurt odalarının sağlanması gerektiğini söyledi. Zafer Partisi'nin daha önce de üniversite öğrencilerinin devlet yurtlarında tek kişilik odalarda kalmasına yönelik bir proje açıkladığı görülüyor.

Özdağ, kamu kaynaklarının fabrika, organize sanayi bölgeleri ve laboratuvarlara yönlendirilmesi gerektiğini savunarak, “itibardan tasarruf” çağrısında bulundu.

“Bu mücadeleden Türk milleti zaferle çıkacak”

Konuşmasının sonunda kadınların gece saatlerinde güven içinde yaşayabilmesi gerektiğini belirten Özdağ, kadınların yabancılardan, eşlerinden veya başka kişilerden korkmadan yaşayabilecekleri bir Türkiye hedeflediklerini söyledi.

Özdağ, konuşmasını Türkiye Cumhuriyeti'nin “millî, hür ve laik” yapısının savunulması gerektiğini belirterek tamamladı.

ANKA

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Eskişehir’deki programda kadınların yaşadığı sorunlara değinerek öğrencilerin burs ve barınma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini söyledi
Pazar, Eylül 20, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ümit Özdağ: Öğrencilere asgari ücret seviyesinde burs verilmeli
copyright Independentturkish: 

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, BM Genel Kurulu için New York’a gidecek

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 81’inci oturumuna katılmak üzere ABD’nin New York kentine gitmesi bekleniyor. Pezeşkiyan’ın 23 Eylül’de Genel Kurul’a hitap ederek uluslararası gelişmeler konusunda İran’ın tutumunu aktaracağı bildirildi.

İran medyasında yer alan haberlere göre Pezeşkiyan, önümüzdeki günlerde New York’a gidecek. Pezeşkiyan’ın 23 Eylül’de BM Genel Kurulu’nda konuşma yapması ve konuşmasında ABD ve İsrail ile devam eden çatışmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor.

Pezeşkiyan’ın ziyaret kapsamında bazı ülke liderleriyle görüşmeler gerçekleştirmesi ve istişarelerde bulunması planlanıyor. İran Cumhurbaşkanı’na üst düzey bir İran heyetinin eşlik edeceği belirtildi.

ABD, Pezeşkiyan ve İran heyetine vize verdi

BM Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftası 22-29 Eylül tarihlerinde New York’ta düzenlenecek. Genel görüşmeler ise 22-26 Eylül ile 28 Eylül tarihlerinde yapılacak.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Pezeşkiyan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve İran heyetindeki diğer üst düzey isimlere ABD vizesi verildiğini açıklamıştı.

ABD yönetimi, vize kararının BM Genel Merkezi'ne ev sahipliği yapan ülke olarak Washington’ın yükümlülükleri doğrultusunda alındığını bildirmişti.

Bu yıl İran heyetinin geçen yıla kıyasla daha küçük olması bekleniyor. Heyet üyelerine New York'taki seyahatleri ile bazı mal ve hizmetlerin satın alınması konusunda kısıtlamalar uygulanacağı belirtildi. Bu kapsamda heyet üyelerinin hareket alanlarının büyük ölçüde diplomatik faaliyetler ve BM çalışmalarıyla bağlantılı noktalarla sınırlandırılması bekleniyor.

ABD-İran gerilimi Genel Kurul gündeminde

Pezeşkiyan’ın New York ziyareti, ABD ve İran arasındaki çatışmanın devam ettiği bir döneme denk geliyor.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırısıyla başlayan savaşın ardından iki ülke arasındaki diplomatik temaslar aralıklarla devam ediyor.

BM Genel Kurulu’nun bu yılki oturumu, “Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten Birleşmiş Milletler” temasıyla gerçekleştiriliyor.

Genel Kurul toplantılarında devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey temsilcilerin uluslararası çatışmalar ve diplomatik çözüm girişimlerini ele alması bekleniyor.

İran, ABD ve İsrail arasındaki savaşın yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı, İsrail-Filistin çatışması, Sudan’daki savaş ve yapay zekanın yönetimine ilişkin uluslararası tartışmaların da Genel Kurul gündeminde yer alması öngörülüyor.

ANKA

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, BM Genel Kurulu’nun 81’inci oturumuna katılmak ve 23 Eylül’de Genel Kurul’a hitap etmek üzere New York’a gitmesi bekleniyor
Pazar, Eylül 20, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, BM Genel Kurulu için New York’a gidecek
copyright Independentturkish: 

Suudi Arabistan, Çin öncülüğündeki sınır ötesi dijital para platformundan çekildi

Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA), Çin öncülüğünde geliştirilen ve uluslararası ödemelerde dolara alternatif ödeme sistemi oluşturulmasını hedefleyen dijital platformdan çekildiğini bildirdi.

SAMA'dan, İngiliz Financial Times gazetesine konuyla ilgili açıklama yapıldı.

Suudi Arabistan'ın, Çin öncülüğünde geliştirilen ve merkez bankalarının dijital para birimleriyle doğrudan sınır ötesi işlem yapmasına imkan tanıyan mBridge platformuna katılımını sonlandırdığı belirtilen açıklamada, "Planlandığı üzere SAMA, mBridge (kavram kanıtlama) çalışmasını 13 Mayıs 2025'te başarıyla tamamladı. Çalışmanın tamamlanmasının ardından SAMA artık mBridge'in katılımcı üyesi değildir." ifadeleri kullanıldı.

Konuya yakın bir kaynak ise SAMA'nın ABD'nin baskısıyla platformdan çekilip çekilmediği konusunda, Suudi Arabistan'ın projedeki rolünün başından itibaren sınırlı olduğunu kaydederek, söz konusu karardan "daha geniş bir sonuç çıkarmanın yanlış olacağını" belirtti.

Blokzincir teknolojisini kullanan platform, merkez bankalarının kendi dijital para birimleri üzerinden doğrudan işlem yapabilmesini sağlayarak döviz işlemlerinin süresini ve maliyetini azaltmayı hedefliyor.

Suudi Arabistan Merkez Bankası, 2023'te Uluslararası Ödemeler Bankası (Bank for International Settlements) çatısı altında mBridge'e "gözlemci üye" olarak katılmış, 2024’te ise Çin, Hong Kong, Tayland ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) de dahil olduğu aktif katılımcılar arasına girmişti.

Ticari kullanıma açılması planlanan platformun uluslararası para transferi sağlayan SWIFT gibi ödeme sistemlerine bağımlılığı ve doların işlemlerde aracı para birimi olarak rolünü azaltma potansiyeli taşıması, ABD'de tartışmalara yol açmıştı.

 

Independent Türkçe, Financial Times

Suudi Arabistan, ABD doları ve SWIFT’e alternatif oluşturmayı amaçlayan, merkez bankalarının dijital para birimleriyle sınır ötesi işlemler yapmasına imkan tanıyan Çin öncülüğündeki mBridge platformundan ayrıldığını açıkladı
Pazar, Eylül 20, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Suudi Arabistan, Çin öncülüğündeki sınır ötesi dijital para platformundan çekildi
copyright Independentturkish: 

100 bin kişilik araştırma: Uykunun kalitesi mi yoksa süresi mi önemli?

Yaklaşık 100 bin kişiyi kapsayan geniş çaplı bir araştırma, yalnızca ne kadar uyuduğumuzun değil, nasıl uyuduğumuzun da ilerleyen yaşlarda düzinelerce hastalığa yakalanma riskiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Daha önceki araştırmalar, günde 6 ila 8 saat uyumanın diyabet ve kalp hastalığı dahil çeşitli sağlık sorunlarına yakalanma riskini azalttığını ortaya koyuyor.

Ancak belirli uyku evrelerinin ve gerçek hayattaki uyku düzenlerinin sağlık çıktılarıyla nasıl bir ilişkisi olduğu büyük ölçüde belirsizliğini koruyordu. Bunun başlıca nedeni, çoğu çalışmada katılımcıların beyanına dayalı uyku ölçümlerini kullanması. Bu ölçümler genellikle nesnel değerlendirmelerle düşük düzeyde örtüştüğünden, günlük yaşamdaki uyku düzenlerini doğru biçimde yansıtmak zorlaşıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Çin'in Pekin Üniversitesi'nden araştırmacılar, bu sorunu aşmak için UK Biobank veri tabanındaki 95 bin 559 kişinin sağlık verilerini analiz etti. Birleşik Krallık'ta oluşturulan bu veri tabanı, yaklaşık 500 bin gönüllünün biyolojik, genetik ve yaşam tarzına ilişkin bilgilerini içeriyor. Çalışmaya dahil edilen kişiler, üst üste 7 gün ve gece boyunca bileklerine ivmeölçer taktı.

Araştırmacılar, REM, derin uyku ve hafif uyku gibi her bir uyku evresinin süresinin yanı sıra toplam uyku süresini, ilk uykuya dalmadan sonra uyanık geçirilen vakti ve geceden geceye değişen uyku düzensizliklerini analiz etti.

Bilim insanları, her bir katılımcıyı ortalama 9 yıl boyunca takip ederek sağlık kayıtlarında binden fazla hastalık çıktısıyla bağlantılar olup olmadığına baktı.

Araştırmacılar, REM uykusunun daha uzun sürmesinin, kalp yetmezliği, demans ve Parkinson da dahil 83 hastalığa yakalanma riskinin azalmasıyla ilişkilendirildiğini saptadı.

Derin uykunun daha uzun sürmesi, tip 2 diyabet ve klinik depresyonun da aralarında bulunduğu 7 rahatsızlığın riskinin düşmesiyle bağlantılıydı.

Diğer taraftan uyku düzensizliğinin ve ilk uykuya daldıktan sonra uyanık geçirilen sürenin artması, anksiyete ve madde kullanım bozuklukları gibi rahatsızlıkların riskinin artmasıyla ilişkilendirildi.

Araştırmacılar, düzenli olarak 6 ila 8 saat uyuyan katılımcıların çeşitli hastalıklarda en düşük riski taşıdığını belirtiyor. 5 saatten az uyuyan katılımcılar, klinik açıdan en hassas grubu oluşturuyor ve 37 sağlık sorununda daha güçlü bir ilişki gösteriyordu ancak 8 saatten fazla uyuyanlar da risk altındaydı.
 

CPAP (Eurekalert)
Uyku apnesi için kullanılan CPAP cihazı (Missouri Üniversitesi/Eurekalert)


Araştırmacılar, "Bu rahatsızlıkların çoğunda riskin en düşük görüldüğü uyku süresi, tam olarak 6-8 saat aralığında yoğunlaşıyordu" diye yazıyor.

Ancak araştırmacılar, bulguların sadece gözleme dayandığı ve uyku düzeninin hastalık riskine doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığı uyarısında bulunuyor.

Çalışmada, "Bulgular, 6-8 saatlik uyku süresinin orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerde sağlık güvencesi rolü üstlendiğini destekleyen ek kanıtlar sunuyor; bu durum muhtemelen, uyku evrelerinin daha elverişli dağılımlarından kaynaklanıyor" ifadeleri yer alıyor.

6-8 saatlik bir uyku süresini korumak, çeşitli hastalıkların riskini etkin bir şekilde azaltabiliyor ve bu da sağlıklı yaşamı teşvik etme ve önleyici tıp çalışmalarına yeni öngörüler kazandırıyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Daha fazla REM uykusu almak, kalp yetmezliği, demans ve Parkinson dahil 83 hastalığa yakalanma riskinin azalmasıyla ilişkilendiriliyor
Pazar, Eylül 20, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Bir uyku araştırmasında yer alan bir katılımcı (York Üniversitesi Uyku Laboratuvarı/Eurekalert)</p>

related nodes: 
Hafta sonu uykusu için ideal süre bulundu: Kalbe iyi geliyor
Kötü uykunun beynin çalışma biçimini değiştirdiği bulundu
Kaliteli bir uyku için akşam yemeği ne zaman yenmeli?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
100 bin kişilik araştırma: Uykunun kalitesi mi yoksa süresi mi önemli?
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/science/sleep-type-duration-disease-risk-rem-b3052236.html

MHP’li Feti Yıldız'dan, yeni kurulacak siyasi partilere "üye sayısı şartı" önerisi

MHP Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, YENİ Parti'nin isim tartışmalarına ilişkin sosyal medya hesabından değerlendirmede bulundu.

Feti Yıldız, 24 Temmuz 2026'da Özgür Özel ve CHP'den ayrılan 90 milletvekilinin "YENİ Parti" adıyla bir siyasi parti kurduklarını, "Yenilik Partisi" adıyla daha önce kurulan parti temsilcisinin YENİ Parti ismine itiraz etmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın YENİ Parti'ye, "Parti adını değiştirin" uyarısında bulunduğunu belirtti.

Yıldız, şunları kaydetti:

Daha önce bu yönde benzer bir kararın bulunduğu gerçeğini ve YENİ Parti kurucularının açıklamalarını bir tarafa bırakıp özetle şu hususları bir kez daha hatırlayalım. Bugün için, Yargıtay Başsavcılığı'nda kaydı bulunan siyasi parti sayısı 189, Yüksek Seçim Kurulu'nun 2026/159 sayılı kararına göre de seçime katılma şartlarını taşıyan siyasi parti sayısı 41 adettir.

14 Mayıs 2023 tarihinde yapılan son milletvekili genel seçiminde, seçime iştirak eden bu partilerin aldıkları oylar YSK sitesinden görülmekte olup, tabela partisi olarak nitelendirilen ve ülkenin toplumsal hayatına hiçbir katkısı olmayan bu partilerin listede oy oranlarının en fazla binde iki olduğu üzerinde tartışma yapılamayacak bir hakikattir.

"Siyasi parti kurmak şirket kurmaktan kolay"

Yıldız, son milletvekili genel seçimine katılan 24 siyasi partiden 14’ünün, binde bir ile binde iki arasında oy aldığını, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kayıtlarına bakıldığında bazı partilerin ülke genelinde 100-200 üyesinin dahi olmadığının görüleceğini aktardı.

Siyasi parti kurmanın şirket kurmaktan kolay olduğunu defalarca dile getirdiklerini belirten Feti Yıldız, "Yeni bir siyasi partiler kanununa ihtiyaç bulunduğu izahtan varestedir. Mesela bir örnek olarak, en az 41 il nüfusu ve bunların 1/3 ilçelerinde il-ilçe yönetim kurulu üye sayısı, il nüfus sayısı veya seçmen sayısının 0/001 üyesini (bu oran alt ve üst sınırı tartışılabilir) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na tasdik ettirip, İçişleri Bakanlığı'na teslim etmeyen siyasi partiler kuruluşunu tamamlamamış sayılmalıdır" önerisinde bulundu. 

 

ANKA

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, siyasi parti kurulmasına ilişkin yeni düzenleme yapılması gerektiğini belirtti
Salı, Eylül 15, 2026 - 13:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
MHP’li Feti Yıldız'dan, yeni kurulacak siyasi partilere "üye sayısı şartı" önerisi
copyright Independentturkish: 

Akaryakıtta fiyat artışı devam ediyor: Motorin 100 liraya dayandı

Akaryakıt fiyatlarındaki artış devam ederken motorine 15 Eylül itibarıyla yaklaşık 6,5 lira zam yapıldı. Yeni zamla birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası'nda 95,60 liraya, Ankara'da 96,75 liraya, İzmir'de ise 97,02 liraya yükseldi.

15 Eylül'deki fiyatlara göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 80,26 lira, motorinin litresi 95,60 lira, LPG'nin litresi ise 34,99 lira oldu. Ankara'da benzin 81,25, motorin 96,75 liradan; İzmir'de ise benzin 81,52, motorin 97,02 liradan satılıyor.

Akaryakıt fiyatlarındaki değişim son bir aylık dönemde de belirgin şekilde hissedildi. 15 Ağustos'ta İstanbul Avrupa Yakası'nda 71,39 lira olan benzinin litre fiyatı, bir ayda 8,87 lira artarak yaklaşık yüzde 12,4 yükseldi. Aynı dönemde motorinin litre fiyatı 79,61 liradan 95,60 liraya çıkarak 15,99 lira arttı. Böylece motorindeki aylık artış yaklaşık yüzde 20,1 oldu.

Motorine 22 Ağustos'ta 2,92 lira zam gelmişti. 1 Eylül'de ÖTV'deki 3 liralık artışın KDV ile birlikte pompa fiyatlarına yansıması 3,60 lira olarak gerçekleşti. Motorine son olarak 15 Eylül'de yaklaşık 6,5 liralık zam yapıldı.

Benzinde ise son fiyat artışlarından biri 12 Eylül'de gerçekleşti ve litre fiyatına yaklaşık 3,20 lira zam yansıdı.

Sektör kaynakları, ANKA’ya yaptıkları açıklamada, illerin rafineriye uzaklığının motorin ve benzinin litre fiyatlarını doğrudan etkilediğini belirterek, “Rafineriye uzaklık ve ulaşım maliyetleri doğal olarak akaryakıt satış fiyatlarını, bazı illerde kuruş düzeyinde artırıyor” dedi.

Sektör kaynakları, küresel piyasalarda motorinin ve benzinin ton fiyatının yükselmeye devam ettiğini kaydederek, “Bu tabii, yeni zamları tetikleyebilir. 100 lira ve ötesi de görülebilir” diye konuştu.

 

Independent Türkçe, ANKA

Motorine gelen yaklaşık 6,5 liralık zamla İstanbul’da litre fiyatı 95,60 liraya yükseldi. Son bir ayda benzinin litresi 8,87 lira, motorinin litresi ise 15,99 lira arttı
Salı, Eylül 15, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Akaryakıtta fiyat artışı devam ediyor: Motorin 100 liraya dayandı
copyright Independentturkish: 

Pentagon raporuna göre ABD, İran savaşı nedeniyle mühimmat sıkıntısı yaşadı

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) denetçisi, yayımladığı raporda, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ABD'de mühimmat açığına ve tedarik zincirlerinde "darboğaza" neden olduğunu kaydetti.

NBC News'un haberine göre, Pentagon denetçisi tarafından, "Destansı Öfke Operasyonu (Operation Epic Fury)" adıyla anılan İran savaşına ilişkin rapor yayımlandı.

Raporda, bu kısıtlamaların hafifletilmesi amacıyla tedarik süreçlerinin kolaylaştırılması ve kritik malzemelerin stoklanması için çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Savaşın maliyeti 33,4 milyar dolar

Temmuz itibarıyla savaşın maliyetinin 33,4 milyar dolar olduğunun değerlendirildiği raporda, bu rakamın, harcanan mühimmat için 22,3 milyar dolar, ekipman kayıpları için 3,7 milyar dolar ve diğer harcamalar için 7,4 milyar doları kapsadığı, ancak altyapı onarımı masraflarının dahil edilmediği vurgulandı.

Raporda ayrıca Dışişleri Bakanlığının, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) olmak üzere dört ülkede 208 milyon dolardan fazla zarara uğradığına dikkat çekildi.

Bu tutarın 184 milyon dolarını, "diplomatik tesislerde" meydana gelen hasarın oluşturduğu belirtilen raporda, 25 milyon dolarını ise inşaat projelerindeki gecikmelerin oluşturduğu aktarıldı.

Çok sayıda hava aracı hasar aldı veya imha edildi

Rapordaki bulgular arasında, İran'ın, Bahreyn'de bulunan ABD Donanmasına ait ana lojistik üssünü İHA ve balistik füzelerle hedef aldığına dair ilk resmi teyitlerden biri de yer aldı.

Otuzun üstünde büyük insansız hava aracının (İHA) imha edildiği kaydedilen raporda, dört F-15E, bir F-35A, bir A-10 Warthog savaş uçaklarının "büyük hasar aldığı" ya da imhaya uğradığı belirtildi.

Raporda ayrıca, on iki KC-135 tipi yakıt ikmal uçağı ile dokuz hava aracının imha edildiği bilgisi paylaşıldı.

 

Independent Türkçe, AA

Raporda, temmuz itibarıyla savaşın maliyetinin 33,4 milyar dolar olduğu değerlendirildi
Salı, Eylül 15, 2026 - 12:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Pentagon raporuna göre ABD, İran savaşı nedeniyle mühimmat sıkıntısı yaşadı
copyright Independentturkish: 

Çin mevcut hegemon sisteme ayar veriyor, alternatif bir dünya için hamle yapıyor

Şerbil Berakat, uluslararası ilişkiler, küresel siyaset ve Ortadoğu jeopolitiği üzerine analizler kaleme alan bir yazar ve analisttir. Özellikle Çin'in dış politikası, Ortadoğu'daki güç dengeleri, Körfez ülkelerinin stratejileri ve bölgesel çatışmaların küresel ekonomiye etkileri üzerine odaklanmaktadır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Makaleleri ve analizleri Independent Türkçe ve Arap coğrafyasının prestijli yayın organlarından Şarku'l Avsat gibi platformlarda düzenli olarak yayımlanan yazar, son olarak Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Mısırlı mevkidaşı Abdulfettah Sisi ile 2 Eylül 2026 tarihli görüşmesine ilişkin değerlendirmesini Londra merkezli Al Majalla dergisinin 7 Eylül 2026 tarihli nüshasında paylaşmıştır. Özetleyerek aktaracağız.


Ortadoğu, Körfez ve Afrika ülkelerini etkileyen Kahire buluşması

"Şi'nin Kahire ziyareti, Mısır-Çin ilişkilerinin çok ötesinde geçen gelişmelere işaret etmektedir. Nitekim Mısır Başkanı A. Sisi, Çinli misafirini havaalanından uğurladıktan hemen sonra Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ı aradı. Sisi ile M. Bin Selman'ın teması zamanlama ve muhteva bakımından özel bir önem arz etmektedir. Her iki lider, bölgenin güvenliği ve Suudi-Mısır arasındaki koordinasyon üzerinde durdular.

Başkent Kahire'de ziyaret sırasında bölgesel güvenliğe dair görüşler 'Ortadoğu'da yeni bir ortak ve daimi güvenlik inşasının dört öneri temelinde' formüle edilmesini öngörmektedir. Bu dört temel öneri, Çin Devlet Başkanı tarafından şöyle dile getiriliyordu:

1- Dışarıdan hiçbir müdahale olmadan bölge devletlerinin sorumluluğunda bir güvenlik inşası olmalı.
2- Merkezinde Filistin Meselesi olması kaydıyla bölgesel krizler kapsamlı şekilde çözülebilmeli.
3- Güvenliğin kalkınma faaliyetiyle irtibatlandırılıp müşterek ekonomik çıkarlar çerçevesinde inşası sağlanmalı. Güvenlik meselesi deniz yolları ve boğazların himayesiyle birlikte ele alınmalı.
4- İlgili uluslararası yasaların belirlediği şekilde ve Birleşmiş Milletler teşkilatını güçlendirecek biçimde seyrüseferler güvenceye alınmalı.

Şi Cinping'in Kahire'den ayrılmasının ardından Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, ülkesinin Körfez bölgesinin güvenliği hususunda oynadığı role değinerek şöyle dedi:

'Bölgenin güvenliği hakkında Çin, uzun erimli bir barış ve istikrarı temin edecek çözüm önerisinin sahibidir!'
 

Çin Devlet Başkanı Şi, görkemli bir törenle karşılandı, Kahire / Fotoğraf: AFP
Çin Devlet Başkanı Şi, görkemli bir törenle karşılandı, Kahire / Fotoğraf: AFP

 

4 yeni gelişme göstergesi

Çin'in bölgedeki güvenlik ve siyaset alanındaki düzenlemelere etkisi giderek daha fazla belirgin hale gelmekte ve bu da bölgesel ölçekte harekete geçmek için uygun bir ortam-iklim yaratmaktadır. Yeni değişim ve dönüşümün dört önemli göstergesi bulunmaktadır:

1- Çin, gelişmiş J-16 ağır savaş uçaklarını ilk kez Mısır'a konuşlandırdı. Mısır ordusunun elindeki Fransız yapımı Rafale savaş uçaklarıyla birlikte ağustos ortası ile eylül başı arasında Akdeniz'de gerçekleşen "Medeniyet Kartalları 2026" ortak tatbikatı icra edildi. Ortak tatbikatın birincisi Nisan-Mayıs 2025'te düzenlenmişti. Bu ikincisinde ise işbirliği ve tatbikat ölçeği daha da genişledi. İlaveten Huawei şirketinin yapay zekâ merkezlerinden birinin Mısır'da kurulması kararlaştırıldı.

Teorik açıdan olsa bile Çin, Amerikan etkisinin Ortadoğu bölgesindeki en büyük kozu sayılan gelişmiş teknolojik ve silahlara alternatif şeyler üretmektedir. Çin, bilhassa yapay zekâ ve Entegre Devre (diğer adıyla tümdevre) konusunda çok ileri adımlar atmaktadır. Başka deyişle "Tümleşik Devre" şu demektir: Elektronik devre elemanlarının genellikle silisyum gibi yarı iletken maddeler üzerine tasarlanarak tek bir çip üzerinde birleştirildiği elektronik bir yapı birimi.

2- Şanghay İşbirliği Örgütü'nün (ŞİÖ) Kırgızistan'daki son toplantısında Çin lideri Şi ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasındaki geçici ve biraz da soğuk temas gözden kaçmadı. Çünkü Çin, gerek Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımının engellenmesi hem de Suudi Arabistan ile İran arasındaki ihtilaf nedeniyle İran'a daha mesafeli durmaktadır. Bu da Çin'in sadece İran'ın maslahatını değil, bölgedeki bütün ülkelerin menfaatini gözeterek Tahran yönetiminin Körfez ülkelerine yönelik saldırılarına karşı çıkması demektir.

Bu durum Çin'in çatışan taraflardan birinin yanında yer aldığı anlamına gelmiyor; tersine, hakkı ve hakikati savunma adına ABD'nin İran'a yönelik ambargosuna ve yaptırımlarına da karşı çıkabiliyor. Özetle, Tahran yönetiminin yapıp ettiklerinin Pekin'in çıkarlarına zarar vermesini önlemek için İran ile ilişkilerini disiplin altına alıyor.

3- Cumhurbaşkanı R. T. Erdoğan, Çin'in başını çektiği ŞİÖ'ye tam üye olacağını açıkladı. Bu da ŞİÖ'nün Ortadoğu bölgesinde daha fazla genişlemesiyle birlikte Çin'in nüfuzunun daha etkili olması anlamına geliyor.

4- Şi'nin Kahire ziyaretinin ardından Katar Dışişleri Bakanı'nın Pekin'i ziyaret etmesinden sonra bu ülke de Çin'e doğru bir adım ileri atmaya başladı. Körfez ülkeleri de ABD ile ittifaklarının önemini kavramakla birlikte bunun yeterli olmadığının idrakine vardılar. Bütün bu gelişmeler bölge ülkelerinin Çin'in bölge ölçeğinde önerdiği güvenlik ve işbirliği anlaşmasına daha sıcak baktıklarını göstermektedir.
 

Mısır'da Şi'nin zafer günü
Mısır'da Şi'nin zafer günü

 

ABD, Şi'nin Kahire'deki dört önerisi hakkında yorum yapmamış olsa bile Mekke İttifakı'nı memnuniyetle karşıladı ama bu hoşnutluk sadece Trump'ın sözüyle sınırlı kaldı. Öte yandan her ne kadar Mısır, Mekke İttifakı'na şimdilik katılmadıysa da bu ittifakın özü, hedefi ve çerçevesi konusunda kendisiyle istişare halindeydiler. Haliyle Mısır da bu bölgesel güvenliğe dışarıdan katkıda bulunacaktır.
 

Şi Cinping ve Donald Trump, ikili buluşmada kozlarını paylaşacak. 30 Ekim 2025
Şi Cinping ve Donald Trump, ikili buluşmada kozlarını paylaşacak. 30 Ekim 2025

 

Çin'in güvenlik paketi Mekke İttifakı'nın çok ötesinde bir rol ve işleve sahip olacağından, Mısır Çin ile Amerika arasındaki alana sıkışmadan ve rakip güçlere fırsat vermeden daha geniş bir zeminde siyaset yapabilecektir. Bütün bunlara rağmen bölge ülkeleri Amerikan Güvenlik Şemsiyesi altından çıkmadan esas olarak Çin'in alternatif projelerine iltifat edeceklerdir. Çünkü ABD'nin güvenlik planı artık işlevsel olmaktan çıkmıştır.

Bölge güvenliği açısından giderek güvenilirliğini yitirdiği bir devirde, Çin çok daha güvenli bir ortak yahut müttefik olarak dikkati çekmektedir. O halde Çin'in önü giderek açılmakta; bölgesel rolü için farklı bir örnek oluşturmaktadır. Üstelik Kahire ziyareti Çin lideri Şi Cinping'in ABD Başkanı D. Trump ile görüşmesinde de güçlü bir koz olarak kullanılacaktır.


Bu girişten sonra asıl soruya gelebiliriz: Çin liderinin Mısır ziyaretinin amacı sadece Ortadoğu, Körfez ve Afrika gibi bölgelerle mi ilgilidir yoksa daha kapsamlı bir küresel stratejinin bir parçası mıdır?
 

Bişkek'te Çin yatırımları gelişiyor
Bişkek'te Çin yatırımları gelişiyor

 

Dönüm noktası Bişkek zirvesi

Konuyu anlayabilmek için Çin'in başını çekip önayak olduğu Şanghay İşbirliği Örgütü'nün 31 Ağustos-1 Eylül arasında Kırgızistan'ın başkenti Bişkek Zirvesi sürecinde konuşulanlara dönelim.

Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, Şinhua Haber Ajansı'na (31 Ağustos 2026) şunları söyledi:

Çin Kırgızistan'ın en önemli stratejik ortaklarından biridir. Ticaret, ekonomi, yatırım, ulaştırma, lojistik, enerji ve tarım gibi alanlardaki işbirliği istikrarlı şekilde ilerlemektedir. An itibarıyla devam eden bir dizi ortak proje sadece iki ülke için değil, bölgenin tamamı için uzun vadede öneme sahiptir. Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolunun inşası, stratejik öneme sahip önemli bir projedir.

Bölgesel bağlantı imkânlarını önemli ölçüde iyileştirecek olan proje, ayrıca Kırgızistan'ın transit ulaşım potansiyelini artıracak ve ticaret ile yatırımın gelişmesi için yeni fırsatlar yaratacaktır. Geleceğe yönelik olarak da iki ülke arasında dijital ekonomi, yüksek teknoloji, yeşil kalkınma, yapay zekâ, e-ticaret ve inovasyon gibi alanlarda işbirliğinin genişletilmesine yönelik önemli bir potansiyel bulunmaktadır.
 

Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'teki ŞİÖ Zirvesi
Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'teki ŞİÖ Zirvesi

 

Aynı münasebetle konuşan Devlet Başkanı Şi Cinping, "Çin ile Kırgızistan arasındaki işbirliğinin iki ülke ilişkilerini altın bir döneme taşıdığını" söyledi.
 

Bişkek'teki ŞİÖ Zirvesi – 1 Eylül 2026
Bişkek'teki ŞİÖ Zirvesi, 1 Eylül 2026

 

Şi, pazartesi günü Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen ŞİÖ Zirvesi kapsamında Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile bir araya gelerek aşağıdaki açıklamayı yaptı:

İki tarafa da ikili işbirliğini ilerletmek üzere birlikte çalışma çağrısında bulunuyorum. Kırgızistan-Özbekistan demiryolunun yüksek kaliteli inşasının ilerletilmesi, yapay zekâ ve çölleşmeyle mücadele gibi alanlarda işbirliğinin genişletilmesi ve karşılıklı fayda ile kazan-kazan sonuçlarının gözetilmesi gerekmektedir.

Yerel düzeydeki etkileşimlerin ivmesi sürdürülmeli, iki ülkede karşılıklı olarak kültür merkezlerinin kurulmasına hız verilmeli, eğitim ve yoksulluğun azaltılması gibi alanlarda işbirliğinin genişletilmesi ve iki halk arasında karşılıklı anlayışın teşvik edilmesi yönünde çaba gösterilmelidir.

İki tarafın kolluk kuvvetleri ve güvenlik alanındaki işbirliği mekanizmalarından etkin şekilde yararlanması, terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılıktan oluşan 'üç kötücül güç' ile mücadelede birlikte çalışması ve güvenlik bariyerini güçlendirmesi elzemdir.
 

Çin ile Özbekistan heyetleri, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bir araya gelmişti. 1 Eylül 2026
Çin ile Özbekistan heyetleri, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bir araya gelmişti. 1 Eylül 2026

 

Özbekistan Başkanı Mirziyoyev ise şunları söyledi:

Karşılıklı siyasi güveni derinleştirmek, ticaret ve yatırımı genişletmek, tarım, ulaştırma, enerji, madenler, bilim ve teknoloji gibi alanlarda işbirliğini güçlendirmek, halklar arası etkileşimleri teşvik etmek, terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılıktan oluşan 'üç kötücül güç' ile ortaklaşa mücadele etmek ve ikili ilişkileri bir üst seviyeye taşımak üzere Çin ile çalışmaya hazırız.


Erdoğan: Çok kutuplu uluslararası sisteme katkı önerileri

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek şehrinde düzenlenen, Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet Başkanları Zirvesi'nde yaptığı konuşmada şunları söyledi:

Bugünkü buluşmamızda çok kutuplu uluslararası sisteme katkıları ele alacak olmamızı kıymetli buluyorum. ŞİÖ teşkilatının sadece barış ve istikrarın temininde değil, halklarımızın refahı için çok önemli olan kesintisiz ve güvenli ulaştırma koridorlarının tesisiyle enerji arzı güvenliği gibi alanlarda da rol oynayabileceğini düşünüyoruz.

Ülkemizin Teşkilat coğrafyasının Batı pazarlarına erişimi noktasında bilhassa enerji koridorlarının çeşitlendirilmesi ve jeopolitik risklerin yönetilmesinde kritik rolünün altını çizmek istiyorum. Hazar Geçişli Orta Koridor Girişimi'ni, Kuşak ve Yol Girişimi ile de uyumlu hale getirilmesini istiyor, bu bağlamda Teşkilat bünyesindeki işbirliğine büyük önem veriyoruz.

Yükselen bir yıldız olarak gördüğümüz Şanghay İşbirliği Teşkilatıyla her alanda işbirliğimizi ilerletmenin gayreti içinde olacağız.


Ankara yönetimi ve bilhassa Türk istihbaratı genelde iki arada bir derede veya bir o kapıda bir bu kapıda politikasını "aracılık" diplomasisi olarak övüp faydaları üzerinde durmaktadır. Buna karşılık ikili politika, dengelere oynama siyaseti genelde Türkiye'deki muhalif bazı kesimlerce eleştirilmektedir. Bir örneğini gazeteci Yusuf Karadaş'ın yazısında görebiliyoruz, bir kısmını paylaşalım:

Erdoğan'la 11 yıl boyunca iktidarı paylaşan Gülencilerin 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi, Erdoğan iktidarının ABD ve Batılı emperyalistlerle ilişkilerinde gerilimlerin arttığı bir dönemde ve muhtemelen bu gerilimleri de dayanak haline getirmeyi amaçlayarak gerçekleştirilmişti. Bu darbe girişimi, ABD-AB ve NATO ile ilişkilerdeki gerilimleri arttırmakla kalmadı; ABD'nin YPG/SDG ile işbirliği yaptığı Suriye sahasından başlayarak Erdoğan iktidarının Rusya ve ŞİÖ ekseniyle işbirliği arayışlarını da beraberinde getirdi.

Erdoğan iktidarının Rusya ile ilişkileri ABD ve Batılı emperyalistlere karşı kendine manevra alanı yaratmak ve pazarlık kozu haline getirmek için kullanmaya çalışması Türkiye'nin ekonomik olarak AB'li emperyalistlere ve ABD'ye, askeri olarak da NATO ve ABD'ye bağımlılığını ortadan kaldırmıyor ve bu manevra arayışının da sınırlarını belirliyordu.

([Evrensel, "ŞİÖ zirvesi, Erdoğan-Putin görüşmesi ve S-400'ler meselesi", 2 Eylül 2026)
 

Bölgesel dengelerin şekilleneceği ziyaretler ve hamleler

Kırgızistan'ın başkenti Bişkek, Çin'in en baskın ekonomik güç olarak öne çıktığı ve Pekin'in Orta Asya ile olan çıkar ve bağ ağının her geçen gün genişlediği bir örgütün liderlerini ağırlamaya hazırlanıyor. Bölgesel dengelerin yeniden şekillendiği bu süreçte Bişkek sokaklarında, başkentin söz konusu dönüşüme ne denli entegre olduğunu gözlemlemek mümkün hale geliyor.

Bişkek Zirvesi, Çin açısından oldukça dikkat çekici bir zamanlamaya denk geliyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Bişkek ziyareti, Pyongyang'ın ardından aylardır yurtdışına gerçekleştirdiği ikinci ziyaret olma özelliğini taşıyor. Söz konusu ziyaret, Şi'nin ABD Başkanı Donald Trump'a yapacağı iade-i ziyaret öncesinde gerçekleşecek.

Hindistan basını, Çin Devlet Başkanı'nın eylül ayı ortalarında Yeni Delhi'de düzenlenmesi planlanan BRICS Zirvesi'ne katılabileceğini belirtiyor. Eğer bu ziyaret gerçekleşirse, Çin ve Hindistan sınırındaki Galvan Vadisi'nde 2020 yılında yaşanan ve her iki taraftan onlarca askerin ölümüne ve yaralanmasına yol açan çatışmalardan sonra Şi Cinping'in Hindistan'a yapacağı ilk ziyaret olacak.
 

Şi Cinping, Kırgızistan Devlet Başkanı Ceenbek Kulubayev tarafından karşılanıyor
Şi Cinping, Kırgızistan Devlet Başkanı Ceenbek Kulubayev tarafından karşılanıyor

 

Çin yönetiminin söz konusu zirveyi, ABD tarafı ile yürüteceği görüşmelere ilave diplomatik kozlarla girmek ve çok kutuplu geniş Avrasya coğrafyasında kilit rol oynama kapasitesini sergilemek adına önemli bir fırsat olarak değerlendirmesi bekleniyor.

ŞİÖ, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Çin ve Rusya'nın Asya coğrafyasında dengeleri yeniden tesis etme arayışında olduğu bir dönemde kuruldu. Örgütün en belirgin niteliklerinden biri olarak "anlaşmazlıkları çözmeye çalışmak yerine onları yönetmek" özelliğinin şekillenmesine katkı sağladı.

Körfez perspektifinden bakıldığında ŞİÖ tecrübesi, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın tarafları arasında, bölge ülkelerinin anlaşmazlıklarını yönetmelerine ve daha istikrarlı düzenlemeler çerçevesinde etkileşim kurmalarına imkân tanıyacak bölgesel bir mekanizmaya duyulan ihtiyacın daha yüksek sesle dillendirildiği bu dönemde ayrı bir önem kazanıyor.

Bu çerçevede ŞİÖ içindeki denge, ancak onun seyrine yön veren bir dizi etkili güç ve taraf üzerinden anlaşılabilir.

(Independent Türkçe, "ŞİÖ içindeki denge"), 14 Ağustos 2026)
 

Şi'yi karşılama merasimi, Kahire / Fotoğraf: AFP
Şi'yi karşılama merasimi, Kahire / Fotoğraf: AFP

 

ŞİÖ üyelerinin özgün görevleri

Bu yüzden örgüt, kendi gündemini dayatabilecek tek bir gücün varlığı üzerine değil, karmaşık bir bölgesel ortamı yönetme ihtiyacıyla bir araya gelen, farklı çıkar ve ağırlıklara sahip güçler arasındaki uzlaşı üzerine inşa edildi. Bunların başında örgüt bünyesindeki en büyük ekonomik ağırlığı temsil eden, ticaret, finans, yatırım ve altyapı kanallarıyla en geniş nüfuz araçlarına sahip olan Çin geliyor. Çin'in hesaplarında Orta Asya; ülkenin batıya açılan kara uzantısı, Kuşak ve Yol Girişimi'ne bağlı ulaşım ve enerji ağlarının ana koridoru olması sebebiyle özel bir önem taşıyor.

Çin varlığı yalnızca yatırım hacmiyle sınırlı kalmayıp, bölge ülkeleriyle gelişen ticari bağlar, karayolu bağlantıları ve enerji projeleriyle her geçen gün daha da güçleniyor. Rusya ise farklı bir ağırlıkla öne çıkıyor. Moskova, ekonomik gücünün gerilemesine rağmen Orta Asya'daki derin güvenlik, siyaset ve kültür mirasını korumayı sürdürüyor.

Örgütün kurumsal çerçevesinin dışında ise Türkiye faktörü öne çıkıyor. Bu faktör, Türkiye'nin başta Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan olmak üzere bölgedeki birçok ülkeyle paylaştığı dilsel, kültürel ve tarihi bağlara ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) gibi kurumlar aracılığıyla son yıllarda pekiştirilen ilişkilere dayanıyor. Bu boyut, tam anlamıyla örgüt içi kurumsal bir ağırlık teşkil etmese de örgütün hareket ettiği coğrafyadaki önemli bir jeo-kültürel ve ekonomik dinamiği temsil ediyor.

Bölgesel çerçevede yer alan ülkelerin İran'a yönelik yaklaşımlarında uzlaşması şart olarak görülmüyor, aksine, farklı çıkarların bu yapı içinde yeterince temsil edilmesi, herhangi bir tarafın bu mekanizmayı tek bir eksenin aracına dönüştürmesini engellemek adına önem taşıyor.

(Kaynak: Independent Türkçe, 14 Ağustos 2026)
 

Şi ve Sisi, "dış müdahalelere hayır" kararı
Şi ve Sisi, "dış müdahalelere hayır" kararı

 

ABD ile kavga sürecinde kendi rotasını çizmeye çalışan bir kıta

Profesör Shirley Yu, London School of Economics'de kıdemli araştırmacı ve "Çin-Afrika Girişimi" direktörü. Aynı zamanda IE Business School'da profesör ve Pakistan Ulusal Savunma Üniversitesi'nde yabancı öğretim üyesi olarak görev yapan bir akademisyendir. 6 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan ŞİÖ Zirvesi hakkındaki değerlendirmesinde ilginç tespitler yapıyor; birlikte okuyalım:

Avrasya'da hâlâ devam eden iki savaşın gölgesinde bu zirve, Washington'dan izin beklemeden kendi rotasını çizen bir kıta görüntüsü sunmaya hazırlanıyor gibi görünüyor. Şanghay İşbirliği Örgütü'nün bu yılki zirvesi, Pekin'in uzun süredir peşinden koştuğu üç jeopolitik hedefi öne çıkarıyor. Bunlar:

1- Bişkek Deklarasyonu,
2- Batılı finans sistemlerinden uzakta yerel para birimleriyle takas ve mutabakatların genişletilmesi,
3- Yıllardır askıda kalan örgüte bağlı bir kalkınma bankası projesine yeni kurumsal ivme kazandırılması.

ŞİÖ Kalkınma Bankası bu hedeflerin başında geliyor. Kırgızistan, bu bankanın kurulmasını 2026 yılındaki örgüt başkanlığının önceliklerinden biri haline getirirken, Çin fikrini ilk kez 2010 yılında ortaya atmış; Şi ise projeyi küresel jeopolitik dönüşümlere ayak uydurmak için stratejik bir adım olarak nitelendirerek 2025'teki Tianjin Zirvesi'nde yeniden canlandırmıştı.

Çin, yerel para birimleriyle ödemelerin genişletilmesini ve İran ile Türkiye'ye uzanan kıtasal koridorun sağlamlaştırılmasını teşvik ederken, ABD yaptırımları Rusya, İran ve Orta Asya ülkelerinin seçeneklerini daralttığı için bu durum pratikte Pekin'in projesinin lehine çalışmaya başladı.

Pekin'in Washington'a gönderdiği mesaj açık: Yaptırımlar İran'ı tecrit etmeyi başaramadı; aksine, onu Avrasya coğrafyasına daha derinlemesine entegre olmaya itti. Aynı zamanda Çin, Küresel Güney ülkelerine, Amerikan baskısı altındaki hükümetlerin hâlâ güvenilebilecek pratik alternatiflere sahip olduğu yönünde bir mesaj iletiyor.


Üç kıtanın Akdeniz'deki çapa noktası olarak Mısır

Şi'nin, on yıldır Mısır'a yaptığı ilk ziyaret; Kahire'nin şiddetli mali baskılarla karşı karşıya olduğu, Kızıldeniz savaşının nakliye ve ticaret rotalarını yeniden çizdiği, ayrıca Mısır'ın dolar cinsinden borçların yüksek maliyeti ve enerji kaynaklarına duyulan ihtiyaç bağlamıyla mücadele ettiği bir dönemde gerçekleşiyor.

Ziyaret, Pekin'in Washington'un boy ölçüşmekte zorlanacağı bir paket sunduğu zamanda gerçekleşiyor: Uzun vadeli sanayi yatırımları, teknoloji transferi, Avrasya sisteminin Akdeniz'deki çapa noktasını oluşturuyor.

Çin, son yıllarda Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi'ne akın eden yaklaşık 11,6 milyar dolarlık yatırımların neredeyse yarısını hâlihazırda karşıladı. Mısır, Çin tarafından yönetilen sınır ötesi bankalar arası ödeme sistemi CIPS'e entegre edilirken, Kahire Çin piyasalarında yuan cinsinden borç toplamak için Panda Tahvilleri ihraç etti.

Mısır, Çin'in Avrasya projesindeki altyapı ve ticaret halkasını tamamlıyor. Şian'dan Orta Asya üzerinden İran ve Türkiye'ye uzanan kıtasal koridorun Avrupa ve Afrika pazarlarına açılan batı ucunda bir noktaya ihtiyacı var. Mısır, Süveyş Kanalı üzerindeki konumuyla tam olarak bu noktayı sağlıyor." ([Independent Türkçe, "Üç kıtanın Akdeniz'deki çapa noktası olarak Mısır"](https://www.indyturk.com/node/782121/?utm_source=chatgpt.com), 6 Eylül 2026)


Mısır ziyareti rastlantı değil, planlı bir jeopolitik karşı hamle

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 1-2 Eylül'de Mısır'ı ziyaret ederek 20'den fazla işbirliği anlaşması imzaladı ve dört maddelik bir Ortadoğu güvenlik mimarisi önerdi.

Mısır bugün yalnızca önemli bir Arap devleti değil, Afrika, Akdeniz, Kızıldeniz ve Ortadoğu'nun kesiştiği, Süveyş Kanalı'nı kontrol eden ve Filistin meselesinde önemli diplomatik ağırlığa sahip bir aktördür. Bu nedenle Kahire, Çin açısından hem ikili ortak hem de daha geniş Arap ve Afrika dünyasına ulaşmada stratejik bir kaldıraç noktasıdır.

Şi de ziyareti sırasında iki ülkeyi gelişmekte olan ülkeler arasındaki dayanışmanın ve işbirliğinin örneği olarak tanımlamıştır.


Kapsamlı stratejik ortaklık

Çin lideri Şi Cinping'in Kahire'ye dönüşü, Mısır-Çin ilişkilerinin altyapı ve ticaretin ötesinde teknoloji, savunma ve bölgesel etkili stratejik ortaklığa genişlediği bir döneme rastlıyor.

Pekin, "kapsamlı stratejik ortaklık" olarak tanımladığı ilişkilerini yeni alanlara taşımaya çalışıyor. Şi'nin son ziyaretinden bu yana, Pekin'in bazı mega projeleri Mısır'ın çehresinin bir parçası haline geldi.

Mısır, Çin yatırımı ve teknolojisini çekmek istiyor; ancak aynı zamanda daha fazla Çinli şirketin Mısır'da üretim yapmasını ve Mısır mallarının Çin pazarına daha geniş erişim elde etmesini hedefliyor.

2024-2028 dönemini kapsayan beş yıllık program, elektrikli araçlar, elektronik, güneş panelleri, kimyasallar ve modern tarım teknolojilerinde yerel üretim ve teknoloji transferi öngörüyor; yapay zekâ da öncelikler arasında yer alıyor.

Bu arada iki ülkenin askeri müşterekleri ve uygulamaları daha belirgin hale geldi. Washington, Çin'le yapılan tatbikatlara kamuoyu önünde yorum getirmedi. Pentagon ise daha önce, Ortadoğu ve Afrika genelinde ABD'nin ortaklarıyla Çin'in askeri angajmanı konusunda endişelerini dile getirmişti.

Tatbikatlar, Mısır'ın savunma ortaklıklarını çeşitlendirme politikasının bir parçası. Kahire, BRICS, Yeni Kalkınma Bankası ve Şanghay İşbirliği Örgütü'ndeki rolünü artırırken, aynı zamanda Batı'nın ekonomik ve güvenlik desteğine dayanmayı sürdürüyor; bu da bilinçli bir denge siyasetine işaret ediyor.

Ziyaret öncesinde Şi, Mısır'ı Arap dünyası ile Afrika arasında önemli bir halka olarak tanımladı ve Mısır üzerinden Çin-Arap ve Çin-Afrika işbirliğinin derinleştirilmesi çağrısında bulundu.


Çin'in Ortadoğu politikasındaki değişim

Ziyaretin ekonomik boyutuna bakıldığında Çin'in geleneksel Ortadoğu politikasının hâlâ en gerçekçi unsurunun 'önce ekonomi' yaklaşımı olduğunu göstermektedir.

Mısır'la ilişkilerde de bu çizgi devam etmektedir. Ancak bugün ekonomik işbirliği klasik Kuşak ve Yol altyapı projelerinin ötesine geçerek veri merkezleri, yarı iletkenler, kritik mineraller, dijital ekonomi, elektrikli araçlar, yeşil enerji ve yüksek teknoloji alanlarına doğru genişlemektedir.

Çin ekonomisindeki yapısal yavaşlama, iç talep ve gayrimenkul sektöründeki sorunlarla birleşirken, Ortadoğu'daki savaş küresel enerji piyasalarının Çin ekonomisi üzerindeki baskısını artırmıştır. ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ardından Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar Çin'in deniz yoluyla ham petrol ithalatını ciddi biçimde etkilemiş, ağustos ayında deniz yoluyla yapılan ithalat savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 40 altında kalmıştır.

Küresel düzeyde en büyük petrol ithalatçısı olan Çin açısından bu tablo, Ortadoğu istikrarının artık yalnızca diplomasi, kriz yönetimi ve arabuluculuk gibi araçlar ile idare edilen konuları değil, doğrudan ekonomi ve enerji güvenliği gibi öncelikli çıkar alanlarına sirayet eden kapsamlı bir dönüşümü ifade etmektedir.

Tam da bu nedenle Şi'nin Kahire'de açıkladığı dört maddelik Ortadoğu güvenlik mimarisi önerisi ziyaretin en önemli siyasi çıktısıdır. Şi, bölge halklarının "kendi işlerinin efendisi" olması, dış müdahalelerin azaltılması, güvenliğin bütüncül biçimde ele alınması, kalkınmanın güvenliğin temeline yerleştirilmesi ve uluslararası koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Bu söylem, Çin'in Ortadoğu'daki geleneksel yaklaşımının yeni koşullara uyarlanmış halidir. Pekin, ABD'nin yerine geçerek yeni bir askeri hegemon olmak istememekte, aksine bölgesel ülkelerin daha fazla stratejik özerklik kazandığı ve Çin'in ekonomik, diplomatik ve siyasi ağırlığıyla etkileyebildiği bir düzen arzulamaktadır.

Bu yönüyle Şi'nin önerisi, son dönemde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan Mekke Savunma İttifakı gibi bölgesel sahiplenme arayışlarıyla da dolaylı paralellik taşımaktadır.

Çin, bu tür mekanizmaların doğrudan parçası değildir ancak güvenliğin yalnızca dış güçlerin garantilerine bırakılmaması gerektiği fikri Pekin'in yeni söylemiyle örtüşmektedir. Bununla birlikte Çin'in temel şartı, bu tür oluşumların İran karşıtı veya yeni bloklaşmalar üreten yapılara dönüşmemesidir.

Ziyaretin daha sembolik fakat ihmal edilmemesi gereken bir başka boyutu ise medeniyet söylemidir… Mısır, bu söylem açısından Çin için ideal bir ortaktır. Mısır, batılı olmayan köklü bir medeniyet, güçlü bir devlet geleneği ve Küresel Güney'de önemli bir siyasi merkezdir."

(Anadolu Ajansı, "Şi'nin Kahire ziyareti: Ekonomik zorunluluk,
stratejik özerklik ve yeni güvenlik arayışı
"),
AA, Dr. Kadir Temiz, ORSAM)


Sözün özü şudur:

• Avrasya rotasını çizerken artık ABD'nin iznini beklemiyor (Al Majalla dergisi İngilizce baskısı, 3 Eylül 2026).
• Pekin, Orta Asya'daki ekonomik şartları giderek daha fazla belirliyor ve Moskova'nın bu yeni gerçeğe uyum sağlamasını bekliyor.
• Aynı zamanda Çin, Küresel Güney ülkelerine, Amerikan baskısı altındaki hükümetlerin hâlâ güvenilebilecek pratik alternatiflere sahip olduğu yönünde bir mesaj iletiyor.
• Çin, ortaklarıyla birlikte küresel yeni bir jeopolitiğin oluşumunu hedefliyor. Dost ya da düşman, herkesin bunun farkında olarak hesap yapmasında yarar var.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Faik Bulut Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 15, 2026 - 12:15
Main image: 

<p>Şi ile Sisi baş başa: Çin, Akdeniz ve Afrika'da Mısır kanalıyla büyük bir nüfuz alanı yaratacak / Fotoğraf: AP</p>

related nodes: 
Bölgesel güvenlikte bir ortak: Ortadoğu için yeni bir Çin önerisi
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Çin mevcut hegemon sisteme ayar veriyor, alternatif bir dünya için hamle yapıyor
copyright Independentturkish: 

Venüs kendi uydusunu mu yuttu?

Bilim insanları, Venüs'ün kendi uydusunu yok ettiği için yörüngesinde dönen bir cisim olmadığını öne sürdü. 

Kütlesi, boyutu ve karasal yapısıyla gezegenimize benzeyen Venüs, Dünya'nın ikizi diye anılıyor. Diğer taraftan Venüs'ün yüksek sıcaklıklar ve yoğun yüzey basıncı gibi özellikleri iki gökcisminin arasındaki temel farklar arasında. 

Venüs'te dikkat çeken bir diğer farklılık ise uydusunun olmaması. Hatta Güneş Sistemi'ndeki gezegenler arasında sadece Merkür ve Venüs uydudan mahrum.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bilim insanları, Dünya'nın "ikizinin" ya bir zamanlar bir uyduya sahip olduğunu ve bu uydunun devasa bir cismin çarpması sonucu yok olduğunu ya da Venüs'ün hiçbir zaman uydu oluşturacak bir çarpışma yaşamadığını düşünüyordu.

Örneğin Dünya'ya Mars büyüklüğünde bir cismin çarpması sonucu Ay'ın meydana geldiği kabul ediliyor.

Ancak iki gezegenin benzerliğini düşününce, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce oluşan Güneş Sistemi'nin ilk dönemlerinde Venüs'ün böyle bir çarpışma yaşamaması muhtemel görünmüyor. Hatta Güneş'e daha yakın olan Venüs'ün daha çok darbe almış olması gerektiği düşünülüyor.

Kaliforniya Üniversitesi Riverside kampüsünden astrofizikçi Stephen R. Kane, "Tıpkı Dünya gibi Venüs de şüphesiz büyük çarpışmalara maruz kaldı ve kendi gökyüzümüzde gördüğümüze benzer bir uydu oluşturmak için belki de daha çok fırsatı vardı" diyor.

Kane liderliğindeki araştırmacılar, bu gizemi çözmek için Venüs'ün uydusunun yaşayabileceği senaryoları test ettikleri bir simülasyon geliştirdi.

Bilim insanları gökcisimlerinin kütleçekim kuvveti aracılığıyla nasıl etkileşime girdiğini gösteren bir bilgisayar modeli yazdı. Ardından modelin, bilinen bir sistemi doğru temsil ettiğinden emin olmak için Dünya ve Ay'ın etkileşimini öğrettiler. 

Ekip bu sayede gezegenin dönüş hızının kilit rol oynadığını tespit etti.

Dünya, Venüs'e kıyasla kendi etrafında 200 kattan daha hızlı dönüyor. Mavi gezegen kendi ekseni etrafındaki bir dönüşünü yaklaşık 24 saatte tamamlarken, Venüs'ün kendi eksenindeki bir dönüşü 243 Dünya günü sürüyor.

Dünya'nın hızlı dönüşünden kaynaklanan enerji transferi, Ay'ın giderek uzaklaşmasına yol açıyor. Apollo 11 astronotlarının 1969'da uydunun yüzeyine bıraktığı aynalar sayesinde, Ay'ın yılda 4 santimetre hızla Dünya'dan uzaklaştığı biliniyor.

Araştırmacıların simülasyonlarına göre Venüs'ün başlangıçtaki dönüş hızı bugünkünden hızlı olsa bile, yeterince düşük olduğu senaryolarda, bir zamanlar oluşmuş olabilecek uydu uzaklaşmak yerine zamanla gezegene yaklaşarak parçalanabilirdi.

Bulguları hakemli dergi The ​Astrophysical Journal'da dün (14 Eylül) yayımlanan çalışmaya göre Venüs'ün ilk 1 milyar yılında uydusunu yok etmiş olabileceği düşünülüyor.

Kane, "Venüs'ün eğer bir uydusu olsaydı (ki muhtemelen bir noktada vardı) onu elinde tutamazdı" diyerek ekliyor:

Bu uydu nispeten kısa bir zaman diliminde gezegene çarpıp parçalanırdı.

Araştırmacılar bu teoriyi güçlendirmek için Venüs'ün dönüş hızının ve uydusunun kütlesinin ne kadar olabileceğine dair çok çeşitli olasılıkları test etti. Simülasyonların çoğunda sonuç değişmedi ve uydu Venüs'e çarptı.

Bilim insanları büyük bir uydunun da paçayı kurtaramayacağını hatta sonunun daha hızlı geleceğini söylüyor.

Kane, "İşin ilginç yanı, ağır bir uydunun daha hızlı yok olması. Çünkü kütlesi büyük bir uydu, Venüs'ün dönüşünü çok daha yavaşlatarak kendi yok oluşunu hızlandırır" diye açıklıyor.

Venüs'ün gerçekten bir uydusu olup olmadığını kesin bir şekilde bilmek pek mümkün değil. Araştırmacılar, böyle bir çarpışmanın kalıntılarını gezegende bulmanın kolay olmadığını söylüyor.

Ancak uydu yok olurken gezegenin yüzeyinde veya atmosferinde kimyasal izler bıraktıysa, NASA'nın yaklaşan DAVINCI görevi gibi gözlemlerin bu izleri yakalayabileceğini belirtiyorlar.



Independent Türkçe, Reuters, Space.com, EurekAlert, The ​Astrophysical Journal

Derleyen: Büşra Ağaç

Dünya'nın "ikizinin" neden uydusu olmadığı uzun zamandır merak konusu
Salı, Eylül 15, 2026 - 11:30
Main image: 

<p>Venüs'ün&nbsp;kalın atmosferinin yarattığı sera etkisi, gezegenin yüzey sıcaklığının&nbsp;471 dereceye kadar yükselmesine neden oluyor (NASA/JPL-Caltech)</p>

related nodes: 
Bilim insanları Venüs'ün yüzeyinin altında bir şeylerin hareket ettiğini söylüyor
Venüs, kötü ikiz mi yoksa kayıp kardeş mi?
Plüton, en büyük uydusunu "öpüp yakalamış"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Venüs kendi uydusunu mu yuttu?
copyright Independentturkish: 

12 Eylül 1980: "Bizim oğlanlar başardı!"

Ben o gün…

12 Eylül 1980 Cuma günü evde yalnızdım. Millî Kütüphaneye gitmek üzere evimizin bulunduğu Ankara Bülbülderesi Caddesi'ne indiğimde bütün cadde boyunca belirli aralıklarla eli tetikte askerlerin sıralandığını gördüm. "Acaba gene ne oldu?" dedim kendi kendime. Çünkü devrimci ve ülkücü çatışmalarının sınırında oturuyorduk. Üst tarafımız Seyranbağları devrimcilerin, alt tarafı ise Ülkücülerin egemenliği altındaydı. Aslında bu bölünme Türkiye’deki durumun bir benzeri idi. Acaba askerler, bu bölgedeki çatışmayı önlemek için mi dizilmişlerdi? İçlerinden biri bana "Sokağa çıkma yasağı var. İhtilal oldu" dedi. Buna da şaşırmadım. Çünkü darbe aylardır "Ben geliyorum!" diyordu. Türkiye zaten sıkıyönetim altındaydı. Solcu örgütler, sıkıyönetimden rahatsızdılar. Oysa her gün evlatlarından birkaçını terör eylemlerinde kaybeden halk sıkıyönetimi zorunlu görüyordu. Nereden mi biliyorum? 1979’da Fatsa’ya gittiğimde çeşitli mekânlarda rast geldiklerime sordum ve büyük çoğunluğun ülkedeki bu gerici kargaşanın sona ermesi için sıkıyönetimi zorunlu gördüğünü saptadım. Hem de Devrimci Yol’un hâkim olduğu Fatsa’da!

Solun bölünmesine koşut olarak Öğretmen hareketi de paramparçaydı ve TÖB-DER kapalıydı. İçinde bulunduğum Yurtsever Öğretmenler Grubu, darbeden 9 ay önce, 1 Ocak 1980’de Öğretmen Dünyası’nı yayın hayatına sokmuştuk. Çıkış bildirgemizin en önemli maddeleri bu kargaşanın durması, okullarda demokrasi idi. Bu nedenle halk kitleleri gibi 12 Eylül darbesini olumlu karşıladık. Bunu Konsey’e çektiğimiz bir telgrafla bildirerek bir an önce demokrasiye geçilmesi dileğimizi de ekledik.


"Yat, kalk, sürün!"

Darbeciler (ki başlarında bulunan Kenan Evren bu göreve Ecevit tarafından getirilmişti) kısa zamanda beklentileri boşa çıkardı. Anayasayı feshetti. Siyasi partileri kapattı. On binlerce kişiyi tutuklattı. Binlerce dava açtı. Astı, kesti… Yolunu bulan solcular yurt dışına çıktı. Ülkenin bütün demokratik birikimi heba edildi. Kitleler korkutuldu, sindirildi.

Yeni hükümetin antidemokratik uygulamalarına muhalefet ettiğimiz için faşizmin kadrajına girmemiz uzun sürmedi. Millî Eğitim Bakanı Tuğgeneral Hasan Sağlam, bir mülakat için gittiğimiz odasından dergi yöneticilerini adeta kovdu. Kardeşimle ikimiz 1402 sayılı yasa ile öğretmenlikten çıkarıldık, Öğretmen Dünyası dergisi okullarda yasaklandı! 1973-1975’te Fatsa Ortaokulu öğretmeniyken 4 öğretmen 1986’da tutuklanıp yargılandık. Neyse ki hâkim davayı zaman aşımı gerekçesiyle düşürdü.

Bu bahsi burada uzatmayacağım. Zira kitaplarımda anlattım. Öğretmen Dünyası Kitabı’nda da anlatacağım. Zaten o dönemi yaşamış olanların anlatacak pek çok 12 Eylül öyküsü var.


12 Eylül ve Lenin

"Bu da nereden çıktı!" demeyin. Zira Lenin 1924’te öldü, 12 Eylül’ün tarihi ise 1980. Arada 56 yıl var. Gene de aralarında şöyle bir ilişki var:

1960’lı yılların ikinci yarısında Türkiye devrimci bir durum yaşadı. Fakat bir halk devrimine önderlik edecek bir önder çıkamadı. Bu boşluğu 1971’de asker şefleri doldurarak halka demokrasi vaat eden bir darbe yaptılar ve çok geçmeden iktidarı sivil kadrolara teslim etmek zorunda kaldılar. 1980’e doğru ülke yukarıda değindiğimiz bir karmaşanın içine düştüğünde bunu bir halk devrimine dönüştürecek önder ve kadrolardan yoksundu.

Lenin, Birinci Dünya Savaşı’nda yorgun düşen Rusya’da savaştan bezmiş kitleleri örgütledi ve devrime hazırladı. 1917 Nisanı'nda partisinin bir kısım üyeleri "Şimdi devrim yapalım, durum devrime elverişli" diyorlardı. Lenin ise özetle (mealen söylüyorum): "Sakın ha! Devrimin zamanı gelmedi, devrim yapmaya kalkarsak güçlerimizi ve şansımızı kaybederiz!" dedi ve yazdı. Ancak 1917’nin Ekim ayına gelindiğinde "İşte şimdi devrimin zamanıdır" dedi. Sovyetlerde Ekim Devrimi dediğimiz dünyayı sarsan o büyük deprem oldu. (Nisan Tezleri ve Ekim Devrimi)

İşin bu yanı üzerinde hiç duran oldu mu bilmiyorum. Devrimin öyle beş on yılda bir yapılmayacağını, her ülkenin tarihi, sosyal, politik koşullarının farklı olduğunu elbette biliyorum. Getirdikleri sosyal düzen farklı olmakla birlikte devrimin zamanını doğru belirlemede Lenin ile Atatürk benzerlik gösterirler. Türkiye ne 1960’larda ne de 1970’lerde bir Lenin çıkaramadı!


"Bizim oğlanlar başardı!"

12 Eylül darbesi yapıldığında Türkiye’deki Amerikan yetkililerinin, hükümetlerine "Bizim oğlanlar başardı" diye mesaj gönderdiği çok söylenmiştir. Bunun mantıklı bir yanı vardır çünkü Türkiye bir NATO ülkesi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin sıkı bir müttefiki olmakla birlikte emperyalist Batı ile "sosyalist" Sovyetler Birliği’nin çıkarlarının çatıştığı bir bölgede bulunuyordu. Türkiye sağı Amerika’yı, solu ise Sovyetler Birliği’ni tutuyordu. Türkiye solunun bir kısmı Sovyet-Çin çatışmasından mülhem olarak Sovyetler Birliği’nin revizyonist, hegemonyacı, sosyal emperyalist ve sosyal şoven" bir ülke olduğunu ileri sürse de Türk solunun büyük kısmı, Amerika gibi, bunu savunan örgütlere de düşmandı. Bu sol başa geçmeyi başarsaydı, Türkiye NATO’dan çıkacak, muhtemelen Varşova Paktı’na girecekti. Türkiye’nin siyasi ve ekonomik çehresi tamamen değişecek, ülkede muhtemelen Varşova Paktı ülkelerinde olduğu gibi "Komünist" damgalı, sosyalist rejimi çürütmüş bir parti iktidarda bulunacaktı. Türkiye o sistem içinde ancak 9-10 yıl kalabilirdi. Çünkü Sovyet İmparatorluğu, patır kütür yıkıldı ve bağımsızlıklarına kavuşan ülkelerin yöneticileri, devlet mallarını kısa sürede üstlerine geçirdiler ve Batı Avrupa’nın, Amerika’nın kapısını çaldılar.


Ne Amerika ne Rusya

Bu nedenle 1970’li yılların en doğru sloganı, ara sıra hatırlatmak zorunda kaldığımız gibi "Ne Amerika, ne Rusya, tam bağımsız Türkiye!"dir. Ne yazık ki, günümüzde kitle gösterilerinde bu sesi duyamıyoruz. Bugünün sağcıları gene Amerikancıdır, solcularının bir kısmı ABD’ye muhalefet gerekçesiyle açıkça Rusya tarafına geçmiştir. "İki süper devlete karşı" politikasının yerini "İki süper devletten biri" anlayışı almıştır. Bu iki süper devletin ikisi de kapitalist ve emperyalisttir!

Bu yılki 12 Eylül, bana bunları hatırlattı. 

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Zeki Sarıhan Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 15, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AP (Arşiv)</p>

Type: 
SEO Title: 
12 Eylül 1980: "Bizim oğlanlar başardı!"
copyright Independentturkish: 

İran savaşı ve Kızıldeniz: Yeni petrol krizi kapıda mı?

İran destekli Husilerin, Kızıldeniz'deki stratejik bölgeleri ele geçirmesiyle İran savaşının tetiklediği petrol krizi derinleşiyor.

Husiler son olarak Büyük Haniş ve Küçük Haniş adalarını ele geçirerek Babülmendep Boğazı çevresindeki tehdidini artırdı.

Tahran destekli örgüt, geçen hafta da Kızıldeniz kıyısındaki Taiz'e bağlı Muha kentinin ardından Meyyun (Perim) Adası ve Zubab'ı ele geçirmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Guardian'ın aktardığına göre Husi milislerin, Suudi Arabistan'ı Asya pazarlarına bağlayan hat üzerindeki adaları kontrolüne alması petrol krizini derinleştirebilir.  

Suudi Arabistan, perşembe günü (10 Eylül) Doğu-Batı petrol boru hattının saldırıya uğradığını da açıklamıştı. Riyad ve Bağdat yönetimleri, saldırının Irak'taki Şii milisler tarafından düzenlendiğini duyurmuştu.

Suudi Arabistan, Arap Yarımadası boyunca uzanan 1200 kilometrelik bu boru hattını kullanarak, İran savaşı nedeniyle gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına geldiği Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığı aşıp tedariki sürdürüyordu.

Finansal hizmet platformu KCM Trade'den analist Tim Waterer, gözlerin faaliyetleri geçici olarak askıya alınan boru hattında olduğunu söylüyor:

Şu anda yatırımcılar için en önemli soru, Doğu-Batı hattındaki kesintinin ne kadar süreceği. Herhangi bir uzun süreli kesinti ve buna bağlı arz kaybı, fiyatların hızlı şekilde artmasına yol açar.

Wall Street Journal'ın analizinde de Kızıldeniz'deki son gelişmelerle birlikte "büyük yakıt krizinin" başladığı yorumu yapılıyor.

Husilerin sözkonusu boru hattına saldırıları nedeniyle günlük en az 2,5 milyon varillik ham petrol akışının kesintiye uğrayacağına dikkat çekiliyor.

Amerikan petrol devi Chevron'un CEO'su Mike Wirth, kısa sürede krizi hafifletebilecek önlemler almanın zor olduğunu vurguluyor.

Kasımda gerçekleşecek ara seçimlere hazırlanan ABD Başkanı Donald Trump, petrol fiyatlarının düşeceğini savunsa da tablo tersini gösteriyor. Cumhuriyetçi lider, savaşın ara seçimler öncesinde sonlanacağını ve petrol fiyatlarının düşeceğini iddia etmişti.

Ancak enerji sektörü ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan İran savaşının daha uzun süreceğini düşünüyor.

Diğer yandan Suudi Arabistan yönetimi, İran ve ABD arasındaki çatışmalarla bölgedeki savaşa çekiliyor.

Yemen'de Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu Sözcüsü Tuğgeneral Turki el-Maliki, bugünkü açıklamasında, Husilerin pazartesi günü düzenlediği drone ve balistik füze saldırıları nedeniyle Hamis Muşayt, Abha ve Taif şehirlerinde 13 sivilin yaralandığını bildirdi. Maliki, koalisyonun saldırılara "kararlı şekilde karşılık vereceğini" ifade etti.

New York Times da Suudi Arabistan'ın, Husilerin son haftalarda artan saldırılarına karşı ABD'den aradığı desteği bulamadığını yazıyor. Adlarının paylaşılmaması şartıyla konuşan kaynaklar Riyad'ın, "Trump'ın Husilere karşı harekete geçmekteki isteksizliğinden rahatsız olduğunu" ileri sürüyor.

ABD'nin eski Suudi Arabistan Büyükelçisi Michael Ratney şunları söylüyor:

Şu anda Suudiler gerçekten hüsrana uğramış durumda. Bir bakıma bu, onlar için en kötü senaryo.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Yemen'de tekrar tırmanan çatışmalarla hiçbir ilişkilerinin olmadığını savunmuştu.


Independent Türkçe, Guardian, New York Times, Arab News, Wall Street Journal, Tesnim

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

İran savaşıyla patlak veren enerji krizi, Husilerin son saldırılarıyla derinleşiyor
Salı, Eylül 15, 2026 - 11:00
Main image: 

<p>Yemen'deki Husilerin, Kızıldeniz'de saldırıları artırması petrol sektörünü endişelendiriyor (AFP)</p>

related nodes: 
Milyarlarca dolarlık İran parası, ABD bankalarından nasıl geçiyor?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
İran savaşı ve Kızıldeniz: Yeni petrol krizi kapıda mı?
copyright Independentturkish: 

Yapay zekayı yavaşlatma çağrıları Çin ile ABD'yi karşı karşıya getirdi

Yapay zeka gelişiminin denetime daha fazla olanak sağlayacak şekilde yavaşlatılmasına ilişkin çağrılar, sektörde rekabet halinde olan Çin ve ABD'nin karşı karşıya gelmesine yol açtı.

ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic'in Üst Yöneticisi (CEO) Dario Amodei'nin şirketlere yapay zeka modellerinin geliştirilme hızını düşürme önerisi tartışmalara neden oluyor.

Yapay zekayı yavaşlatmaya ilişkin olası bir süreçte Çin ve ABD'nin insanoğlunun güvenliği açısından işbirliği yapması büyük önem taşıyor ancak iki ülkenin bu konuda anlaşmaya varması ihtimali zayıf görünüyor.

Çinli ve ABD'li yetkililerin yapay zekayı yavaşlatma çağrılarına yanıtları iki ülke arasındaki rekabetin altını çizerken, bu durum yeni bir ihtilaf konusu haline gelebilir.

Trump'tan "Çin'in önündeyiz" açıklaması, Çin'den "Soğuk Savaş" hatırlatması

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekaya ve veri merkezlerine karşı "hastalıklı bir komplo yürütüldüğünü" öne sürerek, "bundan memnuniyet duyan tek tarafın Çin olduğunu" savundu.

Ülkesinin yapay zeka alanında Çin ve diğer tüm rakiplerinin önünde olduğunu iddia eden Trump, bu alandaki yarışı önde olan devletin kazanacağını belirtti.

Trump ayrıca yapay zeka teknolojisinin tehlikeli boyuta ulaşmadan yavaşlatılmasına yönelik çağrılar ve ortaya konan benzer endişelerin "koca bir yalandan ibaret" olduğunu söyledi.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Amodei'nin konuya ilişkin açıklamasına atıfta bulunan Trump, "İş dünyası tarihinde, bir sektörün liderlerinin, sıkı bir şekilde uygulandığı takdirde kendilerini silinip gitmeye ve iflasa sürükleyecek düzenlemeler talep ettiğine dair bir örneği kim görmüştür?" diye sordu.

Yapay zekanın dünyayı ele geçirmesi ve insanlığı yok etmesi ihtimalinin "koca bir yalandan ibaret" olduğunu savunan Trump, bu süreci, daha önce Rusya, Ukrayna ve kendisi hakkında yürütülen "azil kampanyalarına" benzetti.

Trump, Çin'in yapay zekanın önünü kesmek adına "hiçbir şey yapmayacağını" da sözlerine ekledi.

Çin tarafı ise yapay zeka gelişimini yavaşlatma çağrısının "ülkenin yapay zeka gelişimini önlemeyi hedeflediğini" belirtti.

Çin Komünist Partisinin yayın organı Global Times gazetesinde yayımlanan yazıda, "Amodei'nin asıl amacının teknolojik bariyerler ve düzenleyici tekellerle Çin'in yapay zeka gelişimine ket vurmak olduğu ve Amodei'nin Çin'i hedef alan sözlerinin Soğuk Savaş taktiklerini hatırlattığı" savunuldu.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun da "Korkuları körüklemek, cepheleşme ve acımasız rekabet, küresel yapay zeka yönetimine zarar vermekten başka işe yaramaz, bu da kimsenin menfaatine değildir." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zekayı yavaşlatma çağrıları, Çin'in ABD ile farkı kapatmaya çalıştığı dönemde geldi

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, yapay zekayı yavaşlatma çağrılarının sürdüğü bir dönemde ABD'nin bu teknolojide Çin'in önünde olduğunu yazarken, Katar merkezli Aljazeera televizyonunun haberinde ABD'nin yapay zeka yarışının en önemli özelliklerinin birçoğunda önde yer aldığı ancak Çin'in aradaki farkı kapatmakta olduğu yorumu yer aldı.

WSJ'nin haberinde görüşlerine yer verilen Oxford Çin Politikaları Bölümü araştırmacısı Zilan Qian, ABD'de yapay zeka alanındaki ilerlemenin daha hızlı olduğunu ve bu nedenle "ABD laboratuvarlarındaki insanların Çin laboratuvarlarındaki insanlardan daha tehlikeli şeyler görebileceği" tahminini paylaştı.

Haberde ayrıca "Çin de yapay zekanın kıyameti getirebileceğinden endişe ediyor ancak öncelikle ABD'ye yetişmesi gerekiyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Aljazeera'nin haberinde ise "Çinli şirketlerin, ABD'nin en gelişmiş yapay zeka çiplerine erişimlerine getirdiği kısıtlamalara rağmen dayanıklı yapay zeka modelleri üretebileceklerini gösterdiği" ifade edildi.

Çin şüpheciliği ve Trump'ın açıklamaları, yapay zekada uluslararası anlaşma ihtimalini azaltıyor

Atlantik Konseyinin internet sitesinde yer alan analizde görüşlerine yer verilen Atlantik Konseyi üyesi Kenton Thibaut, "Çin, ABD'nin niyetlerinden şüpheli ve (yapay zekaya ilişkin) güvenlik tartışmalarının ABD'nin kendi teknolojik hegemonyasını ilerletme çabalarını gizleyebileceği konusunda uyarıda bulunuyor." ifadelerini kullandı.

Thibaut, mevcut siyasi ortam göz önünde bulundurulduğunda, yapay zeka güvenliği konusunda büyük bir ilerlemenin gerçekleşmesinin düşük ihtimal olduğunu ifade etti.

Amerikan Washington Post (WP) gazetesinin haberinde de Çin'in yapay zeka konusundaki önerilere şüpheyle yaklaşması ve Trump'ın da yavaşlama fikrini bizzat reddetmesi nedeniyle yapay zeka ilerlemesini sınırlandıran katı bir uluslararası anlaşmanın sağlanmasının olası görünmediği belirtildi.

Haberde ayrıca "ABD ve Çin liderleri, yapay zekayı jeopolitik rakiplerine bırakılamayacak önemli bir ekonomik ve askeri güç olarak görüyor." ifadeleri kullanıldı.

"Trump'ın, Çin'i yenmek istediği için yapay zekayı durdurmayacağı" tezi

NBC News kanalının haberinde, yapay zeka modellerine ilişkin güvenlik endişelerinin, aynı zamanda Pekin ve Washington'ın bu sorunları çözmek için işbirliği yapmaktan ne kadar uzak olduklarını da ortaya koyduğu değerlendirmesi yer aldı.

Haberde ayrıca, yapay zekadaki ilerlemeyi ele alma konusundaki yaklaşım farklılığının, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Trump'ın 24 Eylül'de Washington'da yapacağı görüşmede muhtemelen temel bir mesele olabileceği kaydedildi.

CNN'de yer alan analizde de "Trump'ın, Çin'i yenmek istediği için yapay zekayı durdurmayacağı" yorumuna yer verilirken, iki ülkenin yapay zeka konusunda bir araya gelmesi konusunda iyimser olmak için çok az neden olduğu görüşü paylaşıldı.

Analizde, "Washington, işbirliğinin Çin'e askeri ve ekonomik gücünü artıracak teknolojilere erişim sağlayabileceğinden endişe ederken, Pekin ulusal güvenliği ABD'nin Çin'in teknolojik yükselişini sınırlandırmak için kullandığı bir bahane olarak görüyor." değerlendirmesi yapıldı.​​​​​​​

 

AA

Yavaşlama çağrıları, Çin'in bu teknolojide ABD ile arayı kapatmaya çalıştığı bir dönemde yapılırken, iki ülke arasında anlaşma ihtimali zayıf görünüyor
Salı, Eylül 15, 2026 - 11:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Reuters</p>

Type: 
SEO Title: 
Yapay zekayı yavaşlatma çağrıları Çin ile ABD'yi karşı karşıya getirdi
copyright Independentturkish: 

Savaşın en sessiz silahı: Bosna'dan Kongo ve Sudan'a uzanan cinsel şiddet

Tarih boyunca kaç savaş, ahlakın çizdiği sınırlar içinde yürütüldü?

Kaç çatışmada yalnızca üniformalı askerler karşı karşıya geldi, silahlar yalnızca askerî hedefleri vurdu?

Ne yazık ki insanlık tarihi utanç verici gerçeklerle dolu. Savaşların büyük bir kısmında kadınlar, çocuklar, yaşlılar; evler, okullar, hastaneler; hatta gelecek nesillerin hafızası olan tarihî eserler ve ekosistem hedefe konuldu. En ağır bedeli de her zaman en masumlar ödedi ve ödemeye devam ediyor.

Savaşların tüm bu yıkıcılığının içindeki en karanlık sayfalardan biri de şüphesiz "cinsel şiddet". Üstelik cinsel şiddet savaşın acımasız bir yan ürünü olmaktan ziyade; çoğu zaman stratejik olarak planlanmış, bir toplumu diz çöktürmek, toplumun onurunu paramparça etmek ve geleceğini karartmak için bilinçli bir yıkım aracı olarak karşımıza çıkıyor.

Lahey ve Cenevre hukukunun koruyucu hükümlerinden Roma Statüsü'ne uzanan uluslararası hukuk, tecavüz ve diğer ağır cinsel şiddet biçimlerini "savaş suçu" ve koşullarına göre "insanlığa karşı suç" olarak tanımlıyor. Fakat hukukun bunu suç olarak tanımlaması, savaş meydanında o suçun işlenmesini engellemeye yetmiyor.

1990'larda Bosna'da uygulanan cinsel şiddet, savaş suçu ve insanlığa karşı suç olarak uluslararası mahkemelerde tescillendi. Ancak Bosna'da on binlerce kadına yaşatılan bu dehşet, ne yazık ki tarihe karışmadı. Aynı vahşet, bugün dünyanın gözleri önünde, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde ve Sudan'da, benzeri görülmemiş bir ölçekte yaşanmaya devam ediyor.

Öyle ki bugün Kongo Demokratik Cumhuriyeti "dünyanın tecavüz başkenti" olarak anılıyor. Sudan'dan gelen haberlerde de kadınların sıklıkla "sistematik" tecavüze uğradığı bildiriliyor.

2025 yılının ilk 9 ayında Doğu Kongo'da 80.000'den fazla tecavüz vakası bildirildi. Aynı topraklarda, her yarım saatte bir çocuk tecavüze uğruyor.


Bosna'da amaç etnik temizlikti

Bosna Hersek'te yürütülen soykırım esnasında 50 binden fazla Boşnak ve Hırvat kadınının toplama kamplarında Sırp güçleri tarafından cinsel şiddete maruz bırakılması, Sırpların yürüttüğü etnik temizliğin bir parçasıydı. Amaç Müslüman nüfusu yıldırmak ve Müslümanların ülkeyi terk etmelerini sağlamaktı.

Faillerin çok büyük bir kısmı hâlen cezasız kalırken Bosna'da faaliyet gösteren "Tecavüze Uğramış Savaş Mağduru Kadınlar Derneği" (Žene Žrtve Rata), savaşta cinsel şiddete maruz bırakılan kadınların haklarını savunup tecavüzcüleri yargılatmak için hukuk mücadelesi veriyor.

Bugün Sudan'da Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ve müttefik Arap milisler, tecavüzü etnik yapıyı değiştirmek amacıyla kullanıyor. Özellikle Darfur'da Massalit ve Arap olmayan topluluklara yönelik saldırılarda, kadınların "etnik kimlikleri" nedeniyle hedef alındığı ve cinsel şiddetin etnik nefretle iç içe geçtiği belgeleniyor.


Kongo'da tecavüzün hedefinde kaynak kontrolü var

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde ise cinsel şiddetin temel dinamikleri Bosna ve Sudan'dakinden farklı. Burada cinsel şiddet çoğu zaman etnik temizlikten ziyade toprak, nüfus ve doğal kaynaklar üzerindeki kontrol mücadelesinin bir parçası olarak ortaya çıkıyor.

4 yaşındaki küçücük çocuklardan 80 yaşındaki ninelere kadar tüm kadınları kapsayan cinsel saldırılar, toplumun "namusunu" ve gelecek nesillerini hedef alıyor. Saldırılar bizzat aile bireylerinin ve komşuların gözü önünde gerçekleştiriliyor. Ayrıca bir köydeki tüm kadınlara topluca tecavüz edildiğinde insanlara çok daha büyük bir gözdağı verilmiş oluyor.

Sonuç olarak cinsel şiddet, nüfusu yerinden ederek ve yerel toplumsal yapıyı parçalayarak silahlı grupların toprak ve kaynaklar üzerindeki kontrolünü kolaylaştıran bir araç hâline geliyor.

Tecavüz, erkekleri kontrol etmek için de kullanılabiliyor. Eşlerinin, annelerinin veya kız kardeşlerinin hedef alınacağı korkusu, erkekleri topluluklarını terk etmeye, silahlı grupların taleplerine boyun eğmeye ya da misilleme korkusuyla sessiz kalmaya zorlayabiliyor.

Özetle cinsel şiddet, Sudan'da demografik yapıyı ve nüfusu, Kongo'da ise doğrudan toprağı ve stratejik kaynakları kontrol etmenin aracına dönüşüyor.


Tecavüze uğrayan kadınlar ve çocuklar neler yaşıyor?

Tecavüz her kadın için yıkıcıdır. Tecavüz mağduru kadınların büyük bir kısmı utançlarını saklamak ve yeniden tecavüze uğrama riskinden kaçmak için yaşadıkları toplumdan uzaklaşmayı veya daha güvenli bölgelere sığınmayı tercih ediyor.

Kalanların çoğu ise toplumda dışlanma, bazen aile bireyleri tarafından yalnız bırakılma ve benzeri tepkilerle yaşamaya alışmak zorunda bırakılıyor ve tamamen sessizlik içinde iyileşmeye çalışıyor.

Tecavüze uğrayan evli kadınların bir kısmı, bu durum onların suçuymuşçasına eşleri tarafından terk ediliyor. Hamile kalan kadınlar ise savaşın gölgesinde, ekonomik zorluklar ve toplumsal baskının ağırlığının altında, çocuklarıyla tek başına bırakılıyor.

Sürekli korku, utanç ve kaygı ile boğuşan kadınlar, psikolojik yaraların yanı sıra fiziksel birtakım sonuçlara da tahammül etmek zorunda bırakılıyor. HIV gibi bulaşıcı virüsler kapanlar tedavi görecek imkân bulamıyor. Ağır cinsel saldırılar bazı kadınlarda genital yaralanmalara ve fistül oluşumuna yol açıyor; bunun sonucunda kronik ağrı, idrar veya dışkı kaçırma gibi ağır fiziksel sorunlar ortaya çıkıyor.

Tecavüz sonucu dünyaya gelen çocuklar ise çoğu zaman "düşmanın ya da katilin çocuğu" damgasıyla büyümek, kimliklerini ve aidiyetlerini sorgulamak, aile ve toplum tarafından dışlanmak gibi bir travmayla yüzleşmek zorunda kalıyor.

Güçlü olanın güçsüz üzerinde tahakküm kurduğu savaş düzeninde kadın, tarafı olmadığı hâlde savaşın bedelini "bedeninde" ödüyor. Üstelik bu bedel ödeme, savaş bittikten sonra bile devam ediyor.

Hesap verebilirlik cinsel şiddetin boyutuyla kıyaslandığında ne Kongo ne de Sudan'da yeterli kalıyor. Devletlerin failleri cezalandırmakta yetersiz kaldığı, sağlık ve adalet sistemlerininse savaş nedeniyle çöktüğü bu trajik ortamda cinsel şiddet her geçen gün daha da artıyor. Toplumlar daha savunmasız hâle geliyor. Cinsel şiddetle mücadele etmek, yani kadınları korumak için sahada bulunan uluslararası personel bile zaman zaman cinsel istismar vakalarına karışıyor.

Tecavüzün kendisi kadar, bu eylemin etrafında örülen sessizlik de bir suç. Bosna'da tecavüzcüsüyle aynı sokakta yürümek zorunda kalan bir kadının çığlığı (30 yıl sonra bile) hâlâ duyulmadı.

Kongo'da bir kadın kaçtığında, geride bıraktığı hemcinsinin sırada olduğunu biliyor. Sudan'da bir anne, küçücük kızının da aynı akıbeti yaşayacağından korkarak uyuyor. Her 2 coğrafyada da her geçen gün yeni mağdurlar bu sessizliğe ekleniyor.

Biz konuşmadıkça, hesap sormadıkça ve cinsel şiddeti savaşın kaçınılmaz bir "yan ürünü" olarak görmeye devam ettikçe, bugün Kongo'da ya da Sudan'da tecavüze uğrayan bir çocuk, 30 yıl sonra hâlâ aynı sokakta failiyle karşılaşıyor olacak.

 

 

Kaynaklar:

https://www.unicef.org/press-releases/child-reported-raped-every-half-hour-eastern-drc-violence-rages-amid-growing-funding
https://en.wikipedia.org/wiki/Sexual_abuse_by_UN_peacekeepers 
https://www.unfpa.org/resources/democratic-republic-congo-situation-report-may-2025 
https://www.hrw.org/report/2024/05/09/the-massalit-will-not-come-home/ethnic-cleansing-and-crimes-against-humanity-in 
https://www.unicef.org/sudan/reports/sudans-child-rape-and-sexual-violence-crisis 
https://www.doctorswithoutborders.org/latest/no-safe-place-women-and-girls-darfur

https://www.aa.com.tr/tr/analiz-haber/bosnali-tecavuz-magdurlarinin-hukuk-mucadelesi-/564926 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Sare Şanlı Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 15, 2026 - 11:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Michael Castofas/WFP</p>

jw id: 
SLg1AEut
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Savaşın en sessiz silahı: Bosna'dan Kongo ve Sudan'a uzanan cinsel şiddet
copyright Independentturkish: 

NATO strateji olarak kuantum-hazır ittifak

Kuantum, yeni bir mermi sınıfı değildir. Savaşı ateş gücüyle değil, bilginin nasıl algılandığı, korunduğu, paylaşıldığı ve karara dönüştüğü katmanda değiştirir. NATO'nun Kasım 2023'te onayladığı, Ocak 2024'te özeti yayımlanan ilk Kuantum Teknolojileri Stratejisi tam da bu yüzden "silah programı" değil, "kuantum-hazır ittifak" vaadidir. Hedef, laboratuvardaki kübit sayısı değil; savunma planlamasının, kriptografinin ve birlikte çalışabilirliğin yeni fizik rejimine çekilmesidir.

Resmî teşhis üç cümlede toplanır. Kuantum algılama, görüntüleme, konum-seyir-zamanlama (PNT), haberleşme ve hesaplamayı dönüştürebilir. Aynı dönüşüm rakibe geçerse caydırma ve savunma aşınır. Dolayısıyla kuantum, ittifakın üç temel görevinin —caydırma-savunma, kriz yönetimi, işbirlikçi güvenlik— içinde işlenmesi gereken bir stratejik rekabet unsurudur. SIPRI'nin 2025 primer'ı ile aynı damardadır: Üstünlük platform imhasında değil, durum değişikliğindedir.

Bu ayrım popüler efsaneleri keser. Kuantum radar görünmezliği (stealth) öldürmez; mikrodalga bandında operasyonel menzil fizik duvarına çarpar. Uydu gravimetresi okyanusu şeffaf kılmaz; ikinci vuruş filoları kısa vadede görünmezliğini korur. "Kuantum bombası" yoktur. Askerî etki, mevcut silahın gördüğü, gittiği, konuştuğu ve sakladığı zemindedir. En olgun katman algılama ve PNT'dir. Küresel Navigasyon Uydu Sistemi (GNSS) karıştırma artık teorik değil, harp gerçeğidir. Kuantum atalet seyri, manyetik-gravite anomali seyri ve optik saat, dış referanssız konum-zaman vaat eder. 2026 saha denemeleri —MagNav uçuşu, deniz gravimetresi, radar ağında kuantum zamanlama— laboratuvarın bittiğini gösterir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İkinci katman kriptografidir ve asıl savaş, savaştan önce başlar. İşlevsel bir kriptografik bakımdan ilgili kuantum bilgisayar (CRQC) henüz yok; veri bugün toplanır, yarın çözülür. NATO'nun cevabı nettir: Bugünün yolu Kuantum Sonrası Kriptografidir (PQC); Kuantum Anahtar Dağıtımı (QKD) ileride, yüksek güvence nişi olarak katkı verebilir. Bu, ABD'nin 2030–2031 geçiş kapısıyla uyumludur. Çin ise ülke ölçeğinde QKD şebekesi ve uydu hattıyla fiilî standart üretmektedir. İttifak simetrik şebeke yarışına girmemiş; kriptografik çeviklik, standart birliği ve tedarik zinciri taramasını tercih etmiştir. Doğru tercihtir. Yanlış okuma, QKD kilometresini güç sanmaktır.

Üçüncü katman hesaplamadır. Yakın vadede kriptanaliz değil; lojistik optimizasyonu, sensör füzyonu, malzeme ve görev planlama. Asıl sıçrama "kuantum, yapay zekâ ve otonomi" birleşimindedir. Warden'ın halkalarında vuruş dıştaki kuvvet değil, içteki komuta, süreç ve altyapıdır. Clausewitz'in sisi kaybolmaz; zaman ekseninde kayar. Jomini'nin karar noktası coğrafi hattan referans sistemine geçer. Haritası ve saati olan görür; olmayan sürüklenir.

NATO burada üretici değil, hizalayıcıdır. Transatlantik Kuantum Topluluğu, DIANA ve İnovasyon Fonu sivil-asker köprüsüdür. İlk DIANA kohortunda kuantum şirketleri kriptografi, uydu lazeri ve sualtı görüntülemeye yönelmiştir; tesadüf değil, C4ISR'nin kırılgan damarlarıdır. Zayıf halka da aynı yerdedir: 32 müttefikin olgunluğu eşitsizdir. ABD yazılım ve hata düzeltmede, bazı Avrupalılar algılama ve PQC'de ileridedir; birçoğu hâlâ giriş düzeyindedir. Strateji "yaparak öğren" der; tempo ulusal iradeye bağlı kalırsa kâğıt kalır.

2026 itibarıyla genel teknoloji skorunda ABD kıl payı öndedir; Çin iletişim altyapısı ve araştırmayı şebekeye çevirmede net öndedir. NATO'nun sınavı bu asimetriyi ittifak standardına yedirebilmektir. Pratik üç madde yeter: PQC'yi bilişim yenilemesi değil hazırlık programı saymak; manyetik-gravite veri setini millî varlık tanımak; efsaneyi doktrin dışı bırakıp PNT ve kriptografik geçişe bakmak. Kuantum-hazır ittifak, daha çok silah değil, değişen bilgi rejimini harekât varsayımı yapan ittifaktır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı
Salı, Eylül 15, 2026 - 10:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Sean Redington/Boeing</p>

related nodes: 
BRICS Yeni Delhi Bildirgesi: Çin-Rusya masası, Hindistan dili ve kutup değil durum
Yüksek siyaset... "Almanya sandığı, Avrupa'nın yükü ve dünya ölçeğindeki sağ-sol bagajı"
Yemen'de askerî harekâtın zorlukları
Type: 
SEO Title: 
NATO strateji olarak kuantum-hazır ittifak
copyright Independentturkish: 

250. yılında Amerika: Güçlü ittifaklardan daha adil bir uluslararası düzene

Değerli Independent Türkçe okuyucuları,

9 Eylül 2026 tarihinde Ankara'da, Amerika Birleşik Devletleri'nin bağımsızlığının 250. yılı vesilesiyle düzenlenen resepsiyona katılma imkânı buldum. ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in konuşmalar yaptığı bu etkinlik, yalnızca iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin değil, aynı zamanda mevcut uluslararası sistemin geleceğine ilişkin bazı temel meselelerin yeniden düşünülmesi açısından da anlamlıydı.

Ankara'nın sıcak bir eylül gününde, açık havada düzenlenen resepsiyonda, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'i dinlerken içilen bir bardak buz gibi soğuk su dahi küçük ama enteresan bir ayrıntı olarak hafızada kaldı. Ancak böylesi diplomatik buluşmaların asıl önemi, ülkeler arasındaki ilişkilerin hangi tarihsel ve stratejik temeller üzerinde yükseldiğini yeniden hatırlatmasında yatıyor.

Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkiler zaman zaman ciddi görüş ayrılıkları, karşılıklı eleştiriler ve dönemsel gerilimler yaşamış olsa da, Türkiye'nin yalnızca ABD açısından değil, NATO ve daha geniş transatlantik güvenlik mimarisi bakımından taşıdığı önem tartışılmazdır. Karadeniz'den Kafkasya'ya, Doğu Akdeniz'den Ortadoğu'ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada Türkiye; askeri kapasitesi, diplomatik erişimi, ekonomik büyüklüğü ve stratejik konumuyla Batı ittifakının en önemli aktörlerinden biridir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

ABD'nin 250. yılı üzerine daha önce bu köşede kaleme aldığım yazıda da belirttiğim üzere, Amerika'nın küresel gücü yalnızca ekonomik veya askeri kapasitesinden kaynaklanmamaktadır. Amerikan sisteminin esas gücü; kurumların dayanıklılığı, kuvvetler ayrılığı, hukukun üstünlüğü ve toplumsal dinamizm gibi unsurlarla birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle ABD'nin geleceği üzerine yapılacak her tartışmada, yalnızca büyüme oranları veya şirket değerleri değil, aynı zamanda kurumsal niteliğin korunması da temel bir ölçüt olmalıdır.

Resepsiyondaki konuşmalarda Amerikan ekonomisinin büyüklüğü ve son yıllardaki ekonomik performansı da vurgulandı. Kuşkusuz ABD, teknoloji, finans, inovasyon ve girişimcilik kapasitesi bakımından hâlâ dünyanın en güçlü ekonomilerinden biridir. Ancak ekonomik büyümenin niteliği, en az büyümenin kendisi kadar önemlidir.

Burada Daron Acemoğlu'nun uzun süredir dikkat çektiği kapsayıcı kurumlar meselesi önem kazanmaktadır. Ekonomik düzenin sürdürülebilirliği, yalnızca büyük teknoloji şirketlerinin piyasa değerlerinin artması veya sınırlı sayıdaki milyarderin servetinin büyümesiyle ölçülemez. Refahın daha geniş toplumsal kesimlere yayılması, çalışan sınıfların ve orta sınıfın ekonomik büyümeden pay alabilmesi, kapitalist sistemin meşruiyeti açısından belirleyicidir.

Geçmişte Amerikan ekonomik modelinin önemli özelliklerinden biri, geniş bir orta sınıf yaratabilmesi ve büyümeyi toplumun farklı kesimlerine yayabilmesiydi. Bugün ise dijital ekonomi, yapay zekâ, platform kapitalizmi ve küresel teknoloji şirketlerinin yükselişi, servet ve ekonomik gücün giderek daha dar bir çevrede yoğunlaşması riskini beraberinde getiriyor.

Bu nedenle ABD'nin 250. yılı, yalnızca geçmiş başarıların kutlanacağı sembolik bir dönüm noktası olarak değil, aynı zamanda Amerikan ekonomik modelinin nasıl daha kapsayıcı, daha dengeli ve daha adil hale getirilebileceğinin tartışılacağı bir fırsat olarak da görülmelidir.

Aynı yaklaşım dış politika açısından da geçerlidir.

ABD'nin uluslararası sistem üzerindeki etkisi hâlâ son derece büyüktür. Dolayısıyla Washington'un küresel rolünün yalnızca güç kullanımı veya stratejik rekabet üzerinden değil; uluslararası hukuk, diplomasi, kurumsal iş birliği ve daha adil bir barış anlayışı üzerinden şekillenmesi önem taşımaktadır.

Özellikle Filistin meselesinde daha adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesine katkı sunulması, Amerikan dış politikasının önündeki en önemli sınamalardan biridir. Aynı şekilde Kafkasya'da son dönemde oluşan olumlu barış ortamının kalıcı hâle gelmesi, Karadeniz havzasında ve Ukrayna'da savaşın sona ermesi, Basra Körfezi'nde yeni çatışmaların önlenmesi ve bölgesel istikrarın güçlendirilmesi uluslararası toplumun ortak sorumluluğudur.

Türkiye ise bu kriz alanlarının hemen tamamına coğrafi, diplomatik ve ekonomik olarak doğrudan temas eden nadir ülkelerden biridir. Bu nedenle Türkiye-ABD ilişkilerinin yalnızca dönemsel krizler, savunma dosyaları veya kısa vadeli stratejik ihtiyaçlar üzerinden değerlendirilmesi eksik kalacaktır.

İki ülke arasındaki ilişkinin daha öngörülebilir, kurumsal ve uzun vadeli bir çerçevede ilerlemesi hem Ankara'nın hem Washington'un çıkarınadır. Türkiye'nin NATO içindeki rolü, Karadeniz güvenliğine katkısı, Kafkasya'daki diplomatik kapasitesi, Ortadoğu'daki etkisi ve Avrupa güvenliği açısından taşıdığı önem, bu ilişkinin stratejik niteliğini açık biçimde ortaya koymaktadır.

Benim temennim, Amerika Birleşik Devletleri'nin 250. yılının yalnızca geçmişin başarılarının kutlandığı bir yıldönümü olmaması; aynı zamanda daha kapsayıcı bir ekonomik düzenin, daha güçlü kurumların ve daha adil bir uluslararası sistemin yeniden tartışılmasına vesile olmasıdır.

1776'nın en önemli mirası yalnızca Amerikan bağımsızlığı değildir. Aynı zamanda siyasal gücün sınırlandırılması, ifade ve basın özgürlüğü, kurumların güçlendirilmesi ve bireylerin kendi gelecekleri üzerinde daha fazla söz sahibi olabilmeleri düşüncesidir.

250 yıl sonra bu ilkeler yalnızca Amerika için değil, giderek daha kırılgan ve kutuplaşmış hâle gelen uluslararası sistem için de önemini korumaktadır.

Bu vesileyle, ifade ve basın özgürlüğü demişken, Türkiye'de dış politika, siyaset ve ekonomi alanında kamusal tartışma kültürüne uzun yıllardır önemli katkılar sunan, çok değerli gazeteciler Murat Yetkin ve Deniz Zeyrek'e de saygılarımı sunuyorum.

Kanaatimce bugün ihtiyaç duyduğumuz şey, yalnızca daha güçlü devletler veya daha büyük ekonomiler değil; daha güçlü kurumlar, daha kapsayıcı bir refah anlayışı ve daha adil bir uluslararası düzen olmalıdır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz Independent Türkçe için yazdı
Cumartesi, Eylül 12, 2026 - 08:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AP</p>

related nodes: 
4 Temmuz 1776'dan 2026'ya: Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'nin 250. yılı
Type: 
SEO Title: 
250. yılında Amerika: Güçlü ittifaklardan daha adil bir uluslararası düzene
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Meksika'da kimliği belirlenemeyen 117 kişinin cenazesi toprağa verildi

Meksika'nın Chihuahua eyaletindeki Ciudad Juarez kentinde kimliği belirlenemeyen 117 kişinin cenazesi, San Rafael Belediye Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Eyalet Başsavcılığı ve Adli Tıp Servisi ekiplerince mezarlığa getirilen cenazeler, ileride kimliklerinin belirlenmesi durumunda yerlerinin tespit edilebilmesi amacıyla ayrı mezarlara defnedildi.

Kuzey Bölgesi Adli Hizmetler ve Adli Bilimler Koordinatörü Hector Jacome, cenazelerden 65'inin şiddet sonucu hayatını kaybeden erkeklere ait olduğunu, 4 kişinin kazalarda, 8 kadının ise doğal nedenlerle yaşamını yitirdiğini bildirdi.

Her cenaze için, ileride yapılacak soruşturma ve genetik testlerle kimliklerinin belirlenmesi halinde yakınlarına teslim edilebilmelerini sağlayacak ayrı kayıt oluşturuldu.


Kazakistan ve Türkiye geri kabul anlaşması imzaladı

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) İçişleri Bakanları 3. Toplantısı kapsamında Kazakistan'da bulunan İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, başkent Astana'dan sonra Türkistan şehrini ziyaret etti. Burada Hoca Ahmet Yesevi Türbesi ile Ahmet Yesevi Üniversitesine de ziyarette bulunan Bakan Çiftçi, aynı zamanda Kazakistan İçişleri Bakanı Yerjan Sadenov ile bir araya geldi.

Görüşmede, iki ülkenin kolluk kuvvetleri arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi ele alındı. Özellikle sınır aşan suçlar ve siber suçlarla mücadele, arama faaliyetleri, göç güvenliği, personel eğitimi ve ilgili birimler arasındaki doğrudan işbirliği konuları masaya yatırıldı. Bakanlar, görüşmenin ardından Kazakistan ve Türkiye arasında geri kabul anlaşmasını imzaladı.

Bakan Sadenov, yaptığı konuşmada, Kazakistan ile Türkiye'yi, kardeşlik ilişkileri ve yüksek düzeyde karşılıklı güvenin birbirine bağladığını, bunun iki ülke kurumları arasındaki somut işbirliğine de yansıdığını söyledi. İmzalanan anlaşmanın işbirliğini güçlendirme yolunda atılmış bir başka somut adım olduğunu kaydeden Sadenov, iki ülke arasında güvenlik alanındaki işbirliğinin önemine dikkati çekti.

Taraflar, gelecek dönemde kurumlar arasındaki doğrudan iletişimin geliştirilmesi, deneyim paylaşımının artırılması ve güvenliğe ilişkin güncel konularda ortak çalışmaların güçlendirilmesi konusunda mutabık kalırken, geri kabul anlaşmasının, iki ülke arasında göç alanındaki işbirliğinin hukuki temelini güçlendirmesi ve tarafların topraklarında bulunmak için yasal dayanağı olmayan kişilerin geri gönderilmesine ilişkin usulleri belirlemesi hedefleniyor.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Cumartesi, Eylül 12, 2026 - 08:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

İstanbul Valiliği, yeni eğitim öğretim yılı için alınan tedbirleri açıkladı

İstanbul Valiliği, öğrencilerin huzur ve güvenliğini sağlamak amacıyla okul önleri ve çevrelerinde alınan güvenlik tedbirlerini duyurdu.

Valilikten yapılan açıklamaya göre, İstanbul'da pazartesi 2 milyon 800 bine yakın öğrenci ile 161 bin 453 öğretmen dersbaşı yapacak.

Bu kapsamda, 2026-2027 eğitim öğretim yılının huzur ve güven içerisinde geçirilebilmesi için kentte gerekli tüm tedbirler alındı.

İl Emniyet Müdürlüğünce sorumluluk alanındaki 719 noktada, 1483 ekip ve 2 bin 469 personel ile okul tedbirleri uygulanacak. Bu tedbirler, eğitim öğretim yılı boyunca uygulanmaya devam edecek.

Çocuk Şube Müdürlüğü personelinden oluşan 229 “Okul Kolluk Görevlisi” 239 okulda, 470 "Güvenli Eğitim Koordinasyon Görevlisi" 470 okulda görevlendirilirken, okullarda giriş ve çıkış saatlerinde 578 ekip sabit olarak görev yapacak.

Okullarda ve okul çevrelerinde meydana gelebilecek güvenlik sorunlarına müdahale edebilmek için kurulan Mobil Okul Timleri de 39 ilçede 45 ekiple görev yapacak.

Yoğunlaştırılmış güvenlik uygulamaları günlük 120 noktada, çocuk, asayiş, trafik, önleyici, narkotik şube ve ilçe emniyet müdürlükleri personelinden oluşan 341 ekiple eğitim öğretim dönemi boyunca aralıksız devam edecek.

Ekipler, ayrıca okul çevrelerinde bulunan ve öğrencilerin yoğun olarak bulundukları mekan ve işletmelerde asayiş ve denetim uygulamalarını aralıksız sürdürecek.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Trafikte denetimler aralıksız sürecek

Trafik Denetleme, Bölge Trafik ve İlçe Trafik Büro ekiplerince 14-25 Eylül arasında 499 noktada, 262 ekip, 157 motosikletli, 161 yaya, 41 çekici olmak üzere toplam 890 personelle trafik tedbirleri uygulanacak.

Trafik Şube Müdürlüğü ekipleri, ayrıca okul servislerine yönelik denetimlerine de eğitim öğretim yılı boyunca aralıksız devam edecek.

Önleyici Hizmetler Şube Müdürlüğü 8-19 Eylül arasında okul çevrelerinde bulunan önemli kavşak ve meydanlarda 10 ekip, okul önü ve çevrelerinde giriş-çıkış saatlerinde 100 motosikletli Yunus ekibiyle genel güvenlik ve asayişin sağlanması amacıyla tedbir uygulaması yapacak.

Önleyici Hizmetler Şube Müdürlüğü 100 personelle, 14-25 Eylül 2026 tarihlerinde 50 ekip okul çevrelerinde bulunan önemli kavşak ve meydanlar ile 100 noktada ring halinde bulunacak.

Jandarma sahada denetimleri artıracak

İstanbul İl Jandarma Komutanlığınca okulların açılacağı 14 Eylül ve sonraki günlerde, sorumluluk bölgesindeki okullarda ve okul çevrelerinde toplam 114 tim ve 335 personelle çok yönlü güvenlik, trafik ve asayiş uygulaması yapılacak.

Okul çevrelerinde ve öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu yerlerde uyuşturucu/uyarıcı maddelerle mücadele başta olmak üzere öğrencilere alkol ve açık sigara satışının önlenmesine yönelik yapılan denetimler, okulların açılmasıyla birlikte yoğunluğu artırılarak devam edecek.

Jandarma ekipleri, giriş ve çıkış saatlerinde okul önlerinde görev yapacak.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri ise okulların açılacağı ilk gün 10.00-15.00 saatleri arasında okul kantinlerinde hijyen denetimleri gerçekleştirecek.

İlk güne mahsus saat düzenlemesi yapıldı

Okulların açılacağı ilk gün olan pazartesi, 19 bin civarında servis aracının ve çocuklarını ilk gün kendi araçlarıyla okullarına götürmek isteyen binlerce velinin trafiğe çıkacağı değerlendirildiği için lk güne mahsus saat uygulaması yapıldı.

Eğitim öğretimin ilk gününde servis ve okul güzergahlarının tespiti nedeniyle trafikte yaşanması muhtemel aksaklıkların önüne geçilebilmek adına 14 Eylül’de il genelindeki resmi ve özel ilkokul, ortaokul ve liselerde eğitim öğretimi 10.00-15.00 saatleri arasında yapılacak.

Öğrencilerin güvenli giriş çıkışlarının sağlanmasına ve okul bahçelerindeki güvenlik ve koordinasyona katkı sunmak için 3 bin 13 bahçe görevlisi de 14 Eylül'de göreve başlayacak.

Bahçe görevlileri, anaokulları dahil bütün okulların bahçelerinde güvenlik, koordinasyon ve işbirliği amacıyla görev yapacak. Bahçe görevlilerine yönelik eğitimler ise polisler tarafından verilecek.

Okullarda İstanbul Valiliği tarafından temin edilen dedektörler olacak

İstanbul’da bulunan tüm okullarda, bu sene İstanbul Valiliği tarafından temin edilen dedektörler olacak. Uygun görüldüğü zaman, riskli olan hususlarda dedektörle gerekli aramalar, incelemeler ve kontroller yapılacak.

İŞKUR üzerinden Toplum Yararına Program (TYP) kapsamında görevlendirilen 8 bin 500 temizlik personeli, pazartesi günü itibarıyla İstanbul’daki okullarda görev yapmaya başlayacak.

Görevlendirilen personel, öğrencilerimizin sağlıklı ve temiz bir ortamda eğitim görmelerine katkı sunmak amacıyla okullarda temizlik hizmetlerini yürütecek.

 

AA

719 noktada, 1483 ekip ve 2 bin 469 personel ile okul tedbirleri uygulanacak
Cumartesi, Eylül 12, 2026 - 08:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Eskişehir'de Tepebaşı Belediyesi'ndeki "zimmet" soruşturmasına ilişkin iddianame hazırlandı
Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: Bir ülke fabrikalarını kaybediyorsa iflas eden uygulanan ekonomi politikasıdır
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır
Type: 
SEO Title: 
İstanbul Valiliği, yeni eğitim öğretim yılı için alınan tedbirleri açıkladı
copyright Independentturkish: 

Sonsuza kadar kalıcı kimyasalların (PFAS) çevresel etkileri

(Geçen hafta yayımlanan "Sonsuza kadar kalıcı kimyasallar, PFAS" başlıklı yazının devamında, PFAS’ın üretimden kullanım ve bertarafa kadar uzanan yaşam döngüsü boyunca çevreye nasıl yayıldığı, hangi alanlarda bulunduğu ve insan sağlığı üzerindeki etkileri ele alınıyor.)


8. Kirleticiler PFAS polimerinin yaşam döngüleri boyunca yayılır

PFAS polimerlerinin yapımında kullanılan kimyasallar ve PFAS polimerlerinin yaşam döngüleri boyunca yayılan kimyasallar (Şekil 4) önemli etkilere ve kirliliğe yol açmıştır.
 

Şekil 5. PFAS polimerlerinin üretimden atık aşamasına kadar yaşam döngüsü
Şekil 5. PFAS polimerlerinin üretimden atık aşamasına kadar yaşam döngüsü

 

8.1. PFAS polimerlerinin üretimi

PFAS polimer üretim aşaması genellikle "kapalı sistemlerde" gerçekleşir. Bununla birlikte, kapalı sistemlerden sızan PFAS'tan dolayı işçilerin ve fabrikaların çevresindeki çevre ve toplulukların ağır şekilde kirlendiğine dair tekrarlayan vakalar mevcuttur. "Teflon grip ateşi", işçilerin PFAS polimeri politetrafloroetilenden (PTFE) çıkan dumanlara yüksek oranda maruz kaldıktan sonra yaşadıkları semptomları tanımlamak için kullandıkları bir terimdir. Avrupa ve ABD genelinde, PFOA ve GenX gibi polimerizasyon yardımcılarının ve çeşitli sentez yan ürünlerinin toprağı, içme suyunu, yiyecekleri ve fabrikalara yakın yaşayan insanları kirlettiği vakalar mevcuttur.

Daha az çalışılmış bir konu ise uçucu florlu maddelerin emisyonudur. Bunlar ozon tabakasına zarar verebilen güçlü iklim gazları veya maddelerdir. Bazı floropolimerleri üretmek için hammadde kimyasalları olarak kullanılırlar veya sentez yan ürünleri olarak oluşabilirler. Örneğin, sera gazı triflorometan (HFC-23) ve ozon tabakasını incelten madde dikloroflorometan (HCFC-22), PTFE üretiminde yan ürün olarak oluşur. HFC-23'ün küresel ısınma potansiyeli karbon dioksitten (CO2) 12 bin 400 kat daha fazladır. Tahminler, 2018'de 1.800 ton HFC-23'ün yan ürün olarak salındığını göstermektedir; bu rakam yalnızca PTFE üretiminden kaynaklanmaktadır.


8.2. PFAS polimerleri içeren ürünlerin üretimi

Ürünlerin üretim aşamasında, PFAS polimerleri ürün haline getirilir veya diğer ürünler üzerine film olarak uygulanır ya da ürünlere karıştırılır. Bu noktada, polimerler veya PFAS katkı maddeleri, safsızlıklar, sentez yan ürünleri veya bozunma ürünleri açığa çıkabilir. PFAS polimerleri, örneğin işçileri maruz bırakabilecek veya alternatif olarak hava ile havalandırılabilecek yüzey kaplamaları olarak uygulandığında veya yeterince temizlenmemiş atık su veya dökülmeler yoluyla emisyonlar meydana gelebilir.


8.3. PFAS polimerleri içeren ürünlerin kullanımı

Kullanım aşamasında, florlu polimerler performans açısından belirgin avantajlar sunabilir; bu, dayanıklılık, iticilik, sürtünmenin azaltılması, ısı direnci ve ayrıca örneğin yağ ve su emülsiyonlarını stabilize etme kabiliyetleriyle ilgilidir. Bu avantajlar, florlu polimerlerin çok çeşitli ürünlerde yaygın olarak kullanılmasını sağlamıştır. Sonuç olarak, toplumumuzda kritik roller üstlenen bazı ürün türlerine bağımlı hale gelinmiştir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ayrıca, PFAS polimerleri iklim değişikliğiyle mücadelede önemli kabul edilen ürünlerde kullanılmaktadır; bunlar arasında yakıt hücreleri, lityum iyon piller, güneş panelleri ve yarı iletkenler bulunmaktadır. Dijital ve düşük karbonlu bir ekonomiye geçişi destekleyen uygulamalarda florlu polimerlerin kullanılmasının gerekliliği konusunda birçok iddia bulunmaktadır. Uygun alternatifleri bulunmayan bu kullanımları belirlemek zor olabilir. Aynı zamanda, PFAS polimerleri kirliliğe yol açabilen ve uygun alternatifleri bulunan birçok günlük üründe bulunmaktadır. Örneğin, PFAS polimerleri atık su yoluyla nehirlere, göllere ve barajlara girebilir; örneğin, PFAS içeren tekstil ürünlerinin yıkanması sırasında. PFAS, atık su arıtma tesislerinden deşarj suyu yoluyla su ortamına salınabilir veya kanalizasyon çamuruna karışarak bazen (tarımsal) topraklara yayılabilir. Klasik arıtma yöntemleri ile PFAS gidermek mümkün değildir.


8.4. PFAS nelerde bulunur

Üretim, kullanım ve bertaraf sırasında atmosferik ve sulu kaçak salınımlar, bu bileşiklerin küresel dağılımına neden olmuştur. Uçucu PFAS'lar, genellikle karmaşık dönüşüm şemaları izleyen uzun mesafelere taşınabilir ve bu dönüşüm şemaları, çevre koşullarında bozulmayan, böylece çevrede dağılan ve biyotada birden fazla yolla biriken dirençli terminal PFAS'lara dönüşür.

PFAS'lar hem yağ hem de suyu itme kabiliyetleri nedeniyle çok çeşitli tüketici ürünlerinde kullanılır. PFAS olarak bilinen perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler anlamına gelen bir yapay kimyasal sınıfı, bu tüketim mallarını suya, lekeye ve yağa dayanıklı hale getiren unsurlardan biridir.

Su geçirmez, leke tutmaz ve yüzeyi kayganlaştıran sonsuza dek kalıcı sentetik kimyasallar olarak bilinen PFAS;

• Kağıt ve karton gıda ambalajlarında (örneğin paket servis kapları, patlamış mısır poşetleri, pizza kutuları, hazır kekler vb.)
• Yapışmaz tencere ve tavalarda,
• Leke tutmaz mutfak eşyalarında,
• Tekstilde (örneğin su geçirmez dış giyim ve ekipmanlar, halılar, yataklar vb.)
• Halı, döşeme, koltuk ve diğer kumaşlarda kullanılan leke tutmaz kaplamalarda,
• Kozmetiklerde (örneğin saç kremi, fondöten, güneş kremi vb.)
• Elektronik ekipmanlarda (örneğin akıllı telefonlar)
• Temizlik ürünlerinde,
• Yağmurluk, şemsiye ve çadır gibi suya dayanıklı kumaşlarda,
• Yağa dayanıklı gıda ambalajlarında,
• Şampuan, diş ipi, oje ve göz makyajı gibi kişisel bakım ürünlerinde,
• Pipetlerde,
• Yangın söndürme köpüklerinde,
• İtfaiye giysilerinde,
• Su geçirmez giysilerde,
• Bazı giysilerde, ayakkabılarda ve aksesuarlarda,
• Leke tutmayan ceketlerde veya daha nefes alabilen ancak suya dayanıklı spor şortlarında,
• Askeri üslerin çevresinde,
• Tek kullanımlık plastik kaplarda ve plastik şişelerde,
• Sızdırmazlık uygulamalarında,
• Baskı uygulamalarında,
• Askeri uygulamalarda,
• Soğutma ve ısı pompası sistemleri dahil florlu gazların uygulamalarında,
• Elektronik ve yarı iletkenlerde,
• Metal kaplama ve metal ürünlerin imalatında,
• Kayak mumlarında

bulunur.

PFAS'lar, evlerimizde, ofislerimizde, süpermarketlerimizde, kısacası hemen hemen her yerde bulunabilir.


8.5. İçme suları, atık su ve atık depolama

PFAS kaplı ürünler, kullanım sırasında tüketicileri doğrudan PFAS'a maruz bırakabilir. Yıkanıp sonunda çöplüklere atılan veya yakılan PFAS uygulanmış giysiler de yaşam döngüsünün sonunda çevreye kimyasallar sızdırır. Uzaklarda oluşan kirlilik de, örneğin denizlerde ve okyanuslarda veya yağmur yoluyla dünyayı sararak geniş kapsamlı etkilere neden olur.

Ve;

1. İçme sularında,
2. Yüzeysel su kaynaklarında,
3. Çöp depolama alanlarında,
4. Evsel atık sularda,
5. Endüstriyel atık sularda,
6. Arıtma çamurlarında,
7. Kirlenmiş toprakta,
8. Kirlenmiş yangın alanlarında (havaalanları gibi),
9. Yangın eğitim alanlarında,
10. Çöp depolama alanı sızıntı sularında,
11. Yeraltı su kaynaklarında,
12. Muhtemelen ithal ve ihraç edilen tarımsal topraklarda,
13. Kirlenmiş topraktan yağmur suyunun akışı ile alıcı ortamlarda,
14. Balıklarda,

PFAS bulunmaktadır. Bu yüzden tüm göl, göller, baraj ve yeraltı sularında PFAS taraması yapılmalı ve özellikle PFAS içeren içme suları ve tarım alanlarında kullanılan sular ileri kademe arıtılmalı.

İçme suyu kaynaklarında PFAS kirliliği izlenmeli ve şebeke suyunda sık aralıklarla PFAS analizleri yapılmalıdır.


10. PFAS ve insan sağlığı

PFAS ile ilişkili sağlık etkileri riski şunlara bağlıdır:

• Maruz kalma faktörleri (örneğin doz, sıklık, yol ve süre).
• Bireysel faktörler (örneğin duyarlılık ve hastalık yükü).
• Sağlığın diğer belirleyicileri (örneğin, güvenli suya erişim ve kaliteli sağlık hizmeti).

Kan testlerinin nasıl yorumlanacağı 2022 Ulusal Bilim ve Tıp Akademisi (NASEM) raporunda kısaca şöyle özetlenmiştir: PFAS maruziyetine bağlı olumsuz sağlık etkileri,

• 2 ng/ml (nanogram/mililitre)'nin altında olumsuz sağlık etkisi olması beklenmemektedir.
• Özellikle hassas popülasyonlarda, 2 ile 20 ng/mL arasında olumsuz etkiler görülebilir.
• 20 ng/ml'nin üzerinde olumsuz etkiler görülme riski artmaktadır.

Serum PFAS konsantrasyonu 2 ng/ml (nanogram/mililitre) veya daha yüksek ve 20 ng/ml'den düşük olan hastalar için, klinisyenler, maruz kalma kaynağı tespit edildiğinde, özellikle hamile kadınlar için PFAS maruziyetinin azaltılmasını teşvik etmelidir.

Klinisyenler, maruz kalan hastaların klinik bakımını bilgilendirmek için PFAS toplamının serum veya plazma konsantrasyonlarını kullanmalı.

PFAS'ların kanser, kısırlık, doğum kusurları ve bağışıklık sistemi bozuklukları gibi bir dizi ciddi sağlık sorunuyla bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Zararlı maddeler ayrım gözetmez. Herkes maruz kalabilir, nerede ve nasıl yaşarsa yaşasın, hiç kimse kimyasal kirliliğe karşı bağışık değildir.

Epidemiyolojik ve toksikolojik çalışmalar, PFAS'ı üreme, endokrin ve nörogelişimsel hastalıkların yanı sıra bazı kanser türleriyle ilişkilendirmiştir. Bu kimyasalların; kısırlık, preeklampsi, düşük bebek doğum ağırlığı, Tip 2 diyabet, erken ergenlik, tiroid hastalığı, aşıya karşı zayıf tepki, çocuklarda nörobilişsel bozukluk (IQ düşüklüğü), gebelikte hipertansif bozukluklar dışında üreme etkileri, meme kanseri riskinin artması ve böbrek ve testis kanserleri de dahil olmak üzere malignitelerle ilişkili olduğu bilinmektedir.

Ve aşağıdaki hastalıklar ve sağlık sonuçları için bir ilişkiye dair sınırlı veya düşündürücü kanıt buldu:

• Böbrek, meme kanseri riskinin artması,
• Karaciğer enzim değişiklikleri (yetişkinlerde ve çocuklarda) artması
• Gebelik kaynaklı hipertansiyon (gestasyonel hipertansiyon ve preeklampsi) riskinin artması,
• Testis kanseri riskinin artması (yetişkinlerde),
• Tiroid hastalığı ve disfonksiyonu (yetişkinlerde), (tiroid hormon düzeyleri dışındaki endokrin bozuklukları) artması,
• Antikor yanıtının azalması ve ülseratif kolit riskinin artması (yetişkinlerde),
• Solunum etkilerinin artması,
• Kematolojik etkiler,
• Nörolojik etkiler.

Rahim içinde veya erken çocukluk döneminde maruz kalmanın sağlık üzerindeki etkileri yıllar sonra bile ortaya çıkmayabilir.

AB Komitesi, aşağıdaki hastalıklar ve sağlık sonuçları için bir ilişkiye dair yeterli kanıt buldu:

• Azalmış antikor yanıtı (yetişkinlerde ve çocuklarda),
• Dislipidemi (yetişkinlerde ve çocuklarda),
• Bebek ve fetal büyümenin azalması.

PFAS'a maruz kalmanın toplumsal maliyeti önemlidir: İskandinav Konseyi, PFAS maruziyetinden kaynaklanan yıllık Avrupa sağlık maliyetlerini 52-84 milyar avro olarak tahmin ederken, daha yeni bir analiz, Avrupa ve İngiltere'de PFAS kirliliğinin temizlenmesinin 20 yıl içinde 1,6 trilyon sterlinden fazla maliyete yol açabileceğini öne sürmüştür.
 

Şekil 6. PFAS sağlık üzerine etkileri
Şekil 6. PFAS sağlık üzerine etkileri

 

PFAS maruziyetinin çok çeşitli olumsuz sağlık etkilerine yol açtığını ileri sürmektedir, bunlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Zayıflamış bağışıklık sistemi fonksiyonu
• Karaciğer hasarı
• Yüksek kolesterol seviyeleri
• Astım riskinin artması
• Doğurganlık sorunları


Anneler ve bebekler için maruziyet aynı zamanda şu riskleri de artırır:

• Hamilelikte hipertansiyon
• Daha düşük doğum ağırlığı
• Gebelik diyabeti
• Çocukluk çağı obezitesi, preeklampsi
• Fetal büyüme kısıtlaması
• Kemik gelişimindeki farklılıklar

2023 yılında, Dünya Sağlık Örgütü'nün kanser ajansı, PFOA'yı insan kanserojeni (kansere neden olan madde), PFOS'u ise potansiyel kanserojen ilan etti.

ABD ve Avrupa'daki zirve kuruluşlar, bu kimyasallardan bazılarının düşük doğum ağırlığı, yüksek kolesterol, azalmış böbrek fonksiyonu, tiroid hastalığı ve çeşitli kanserler gibi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu bulmuştur.


10.1. Maruz kalanlar

Yangın söndürme görevlileri, başkalarını korumak için yanan binalara giren insanlar, mesleki kanser vakalarında artışla karşı karşıyadır. Giderek artan sayıda araştırma, bunu PFAS ile doyurulmuş yangın söndürme kıyafetleriyle ilişkilendiriyor.

Şu ana kadar en ciddi şekilde etkilenen topluluklar ve çalışanlar, kimyasal üretim tesisleri, askeri tesisler, havaalanları ve PFAS katkılı yangın söndürme köpüğünün kullanıldığı diğer tesislerde veya yakınında yaşayanlardır. Kışın havaalanlarında uçakların uçmadan önce buzlanmasını önlemek için kullanılan sulu film oluşturucu köpükler PFAS katkı maddesi içerir.

PFAS, havaalanlarında ve askeri tesislerde petrol bazlı yangınları söndürmek için kullanılan yangın söndürme köpüklerinin bir bileşenidir. Böbrek ve testis kanseri risklerinin artması da dahil olmak üzere PFAS'a maruz kalmanın olası sağlık etkileri konusunda endişeler vardır.

Per- ve polifloroalkil maddeler (PFAS), "sonsuza kadar kimyasallar" (forever chemicals) olarak da bilinen ve çevrede ve insan vücudunda uzun süre kalabilen endüstriyel kirleticiler olup, AB 2020 revizyonunda ilk kez PFAS toplamı için 0,5 μg/L ve yirmi belirli PFAS bileşiği toplamı için 0,1 μg/L limitleri getirmiştir.


10. PFAS içeren atıklar ve geri dönüşüm

Kullanım ömrü sonu aşamasında, PFAS polimerleri tekrar insan ve ekosistem sağlığına ve ozon tabakasına zarar verme potansiyeli olan ve/veya sera gazı olan maddelere parçalanabilir. Bu, atıkların düzenli depolama veya yakma yoluyla bertaraf edilmesi yoluyla gerçekleşebilir.

Bu nedenle, çevrede polimerik PFAS'ın varlığı, polimerik olmayan PFAS'ın önemli bir uzun vadeli kaynağı olabilir. PFAS polimerlerinin çeşitli ürünlerde yaygın olarak kullanılması - ve her üründe oldukça küçük miktarlarda olması - tüm bu ürünler için toplama ve ayrı imha şemaları oluşturmanın zor ve maliyetli olduğu anlamına gelir. Atık aşamasındaki ürünlerdeki PFAS içeriğinin izlenmesi veya tanımlanması şu anda yalnızca ayrı toplama sistemlerine sahip belirli ürün tipleri için mümkündür.

PFAS içeren malzemelerin geri dönüşümü, uzun süreli maruziyete yol açabilir. Örneğin, tekstil ürünlerinin geri dönüşümünde, PFAS, amaçlanmadığı halde yeni ürün türlerine dahil edilebilir. Dolayısıyla, kullanım ömrü sonunda PFAS içeren ürünler, geri dönüşüm sonucunda insanlarda kontrolsüz maruziyete ve çevreye salınıma neden olabilir. Alternatif olarak, malzemeleri döngüsellikten çıkarıp çöplüklere veya yakma tesislerine göndererek geri dönüşüme engel teşkil edebilirler.

PFAS polimerleri içeren ürünlerin çöpe atılması, PFAS'ın kirletici sızıntı sularına yol açmasına neden olabilir. Tüm PFAS polimerleri çevrede son derece kalıcıdır. Şimdiye kadar, zaman içinde daha küçük moleküllere bozunma potansiyelleri tam olarak anlaşılmamıştır. Ancak, ana PFAS polimer türlerinden biri olan yan zincirli florlu polimerlerin çevrede bozunarak polimerik olmayan PFAS oluşturması beklenmektedir. Son derece dirençli floropolimerler bile zamanla hava koşulları ve fiziksel stres nedeniyle daha küçük moleküllere parçalanacak ve bu da PFAS'ın canlı organizmalar tarafından emilimini artırabilir.


10.1. PFAS içeren atıkların yakılması

PFAS içeren atıklar kontrolsüz şekilde yakılamaz. Yakılırsa ciddi oranda çevreye kalıcı kirleticiler salımlanır.

Laboratuvar çalışmaları ve malzeme performans testleri, yaklaşık 1000 °C'nin altındaki sıcaklıklarda çeşitli florlu gazların ve trifloroasetik asit (TFA) gibi asitlerin oluştuğunu açıkça göstermektedir. Bu çalışmalar, hidrojen florüre (HF) tamamen parçalanmanın yüksek sıcaklıklarda (1050-1400 °C) ve 2-3 saniye bekleme süresinde meydana geldiğini göstermektedir. Ancak, AB Atık Yakma Direktifi tehlikesiz atıklar için >850 °C sıcaklık gerektirmektedir; bu da PFAS polimerlerinin atık yakma tesislerinde tam olarak parçalanamayabileceğini düşündürmektedir. Bir çalışma, belirli floropolimerlerin yakılmasının yağmur suyundaki TFA yükünün %14'üne kadarını oluşturabileceğini bildirmektedir. Başka bir çalışma, 860 °C ve 1095 °C'lik iki sıcaklık ayarında optimum koşullar altında yakma sırasında PFAS polimerlerinin çok yüksek oranda mineralizasyonunun (tamamen parçalanması) bulunduğunu iddia etmiştir.

Sonuç olarak, PFAS polimerlerinin Avrupa genelindeki atık yakma tesislerinde yakıldığında ne ölçüde daha küçük ve potansiyel olarak daha biyoyararlanımlı PFAS bileşiklerine parçalandığını hâlâ bilinmiyor ve çalışmalar devam ediyor. Bu yüzden atık yakma tesislerinin çevresinde TFA artık dünya genelinde yağmur suyunda ve içme suyunda yaygın olarak bulunmaktadır. Dolayısıyla PFAS içermesi muhtemel atıkların yakma tesislerinde 1100 °C ve üzerinde ve 2-3 saniye bekleme süresinde yakılması neredeyse tam PFAS mineralizasyonuna ulaşabileceği ve %99,99'u aşan imha verimlilikleri elde edileceği belirtiliyor.


12. Avustralya'da üç tür PFAS yasaklandı

Avustralya'da üç tür "kalıcı kimyasalın" ithalatı, kullanımı ve üretimi yasaklandı. Bu kimyasallar - PFOA, PFOS ve PFHxS - uzun ömürlüdür ve parçalanmaya karşı dirençlidirler.

• Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi'ne (NHANES) ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından sağlanan verilere göre, PFAS ile kirlenmiş su veya gıdalar yoluyla yoğun PFAS maruziyeti nedeniyle Amerikalıların %97'sinin kanında PFAS tespit edilmiştir. Bu veriler, PFAS kimyasallarının pazarın her alanında yoğun bir şekilde kullanıldığını göstermektedir.

• Eylül 2024'te Amerikan Kimya Konseyi (ACC), Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) Merkezi Veri Değişimi (CDX) sisteminin kapsamlı testlerini sağlamak için PFAS kimyasallarının endüstrileri ve alt kullanıcıları ile iş birliği yapma çabalarını takdir etti.


12. Sonuç ve sonraki adımlar

PFAS polimerlerinin sentezi kapalı sistemlerde gerçekleşse de, kanıtlar polimerik olmayan PFAS emisyonlarının yaşam döngüsü boyunca meydana gelebileceğini göstermektedir. Bileşen üretiminden polimerin üretimine; ürünün yeniden şekillendirilmesinden ürünün kullanımına; ürünün geri dönüştürülmesinden veya yeniden kullanılmasından çöp depolama veya yakma yoluyla bertarafına kadar her aşamada PFAS emisyonu meydana gelebilir.

Ortaya çıkan kirlilik geniş çapta yayılarak suda, havada, toprakta, insanlarda, biyotada ve gıdalarda birikebilir. Her ne kadar birçok kaynak iyileştirme yöntemlerinin geliştirilmesine yönlendirilse ve şüphesiz ilerleme kaydedilse de, mevcut tekniklerle kirliliği gidermek pratik ve ekonomik olarak imkânsızdır.

AB'nin sürdürülebilirlik için kimyasallar stratejisi (CSS), PFAS'ı bir kimyasal grubu olarak ele almayı öngören bir yaklaşım da dahil olmak üzere PFAS polimerlerini hedef alan çeşitli eylemler içermektedir. Diğer eylemler arasında, kimyasalların ve ürünlerin yaşam döngüleri boyunca kirliliğe odaklanmak ve kalıcı ve hareketli kirleticileri (PMT/vPvM) CLP (sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlama yönetmeliği) kapsamında bir tehlike kategorisi olarak dahil etmek yer almaktadır.

PFAS yaşam döngüsü çevre ve insan sağlığını da etkileyebilir ve bazıları iklim değişikliğiyle de bağlantılıdır. Bu etkiler, genel faydalarını sorgulatmaktadır. Bu bilgilendirme ayrıca, PFAS polimer üretimi, kullanımı ve kullanım ömrü sonu gibi farklı yaşam döngüsü adımlarında ortaya çıkan farklı etki türlerinin ele alınması ve böylece önemli etkilerin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizmektedir.

Danimarka, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç tarafından yakın zamanda REACH kapsamında önerilen evrensel bir PFAS kısıtlaması, belirli süreli muafiyetlere sahip kullanımlar dışında tüm PFAS'ların (PFAS polimerleri dahil) yasaklanmasını amaçlamaktadır. Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA) ve dosya sunanlardan gelen yakın tarihli bir bildirimde, yasaklama dışında kısıtlama seçeneklerinin de bazı kullanımlar için değerlendirildiği belirtilmiştir.

Önerilen REACH kısıtlaması kapsamında halihazırda yürütülen PFAS polimerlerinin gelecekteki kullanımının değerlendirilmesi, ikame olasılıklarını ele almanın yanı sıra, belirli kullanımların toplum açısından önemini de hesaba katma olanağını içermektedir. Öneri şu anda Avrupa Kimyasallar Ajansındaki (ECHA) bilimsel komiteler tarafından görüşülmekte olup, ardından karar için Avrupa Komisyonu'na havale edilecektir.

Avrupa'da PFAS ile kirlenmiş toprak ve suyun iyileştirilmesinin 2 trilyon avroyu aşacağı tahmin ediliyor. PFAS emisyonları azaltılmazsa, yalnızca su arıtma maliyetinin 238 milyar avro olması öngörülmektedir.

 

 

Kaynaklar:

  1. https://eeb.org/wp-content/uploads/2023/05/uPFAS-restriction-10-page-explainer-1.pdf
  2. https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK584702/#pz32-4
  4. https://www.bund.net/themen/aktuelles/detail-aktuelles/news/pfas-im-trinkwasser-bund-findet-ewigkeits-chemikalien-in-leitungs-und-mineralwasser/
  5. https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/
  6. https://chemtrust.org/pfas/
  7. https://eeb.org/work-areas/industry-health/pfas/
  8. https://chemtrust.org/pfas/
  9. https://eeb.org/european-citizens-alarmingly-high-chemical-exposure/
  10. https://eeb.org/high-level-european-politicians-polluted-by-pfas/
  11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK584702/#pz32-4
  12. https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2023/02/23/forever-chemicals-what-are-the-health-effects-of-pfas_6016910_8.html
  13. https://www.theguardian.com/environment/2024/apr/10/pfas-forever-chemicals-limits-drinking-water
  14. https://pfas-1.itrcweb.org/2-5-pfas-uses/
  15. https://hls.harvard.edu/today/the-impact-of-the-epas-first-ever-federal-pfas-rule-limiting-toxic-forever-chemicals-in-drinking-water/
  16. https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1936674/FULLTEXT03.pdf
  17. https://www.waterboards.ca.gov/pfas/docs/master_pfas_faq_mar.pdf
  18. https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2023/02/23/forever-pollution-explore-the-map-of-europe-s-pfas-contamination_6016905_8.html
  19. https://www.towardschemandmaterials.com/insights/per-and-polyfluoroalkyl-substances-chemicals-market
  20. https://www.atsdr.cdc.gov/pfas/about/index.html

 *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Prof. Dr. Mustafa Öztürk Independent Türkçe için yazdı
Cumartesi, Eylül 12, 2026 - 08:15
Main image: 

<p>Su kaynaklarında kirleticilerin tespiti amacıyla nehirden numune alınıyor / Fotoğraf: NSW Çevre Koruma Kurumu</p>

related nodes: 
Sonsuza kadar kalıcı kimyasallar, PFAS
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Sonsuza kadar kalıcı kimyasalların (PFAS) çevresel etkileri
copyright Independentturkish: 

"Bize ne Yahudi yerleşimcilerin estirdiği terörden, sana ne Filistinlilerden"

İsrail'in işgali altındaki Batı Şeria'da, Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere uyguladığı terörü anlatan yazılar yayınladım.

Amacım, çok konuşulmayan bu konuya dikkati çekebilmekti.

Ne yazık ki ne Türkiye ne de uluslararası kamuoyu uzun süre boyunca yerleşimci şiddetinin pek farkına varamadı.

"Başka işin yok mu? Bize ne Yahudi yerleşimcilerin estirdiği terörden, sana ne Filistinlilerden" diyenlere söyleyecek söz bulamadım.

İşler öyle bir noktaya geldi ki, İsrail güvenlik güçlerinin yerleşimci terörüne engel olacağı sanılırken tam tersine askeri birlikler Yahudi yerleşimcileri korumaya, evlerini, canlarını savunan Filistinlileri de tutuklamaya, direnenleri vurmaya başladı.

Her geçen gün artan alçakça saldırılarda öldürülen, yaralanan Filistinlilerin, yakılıp yıkılan evlerin sayısı arttıkça uluslararası kamuoyu da harekete geçmek zorunda kaldı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İngiltere'nin başını çektiği 11 ülke ilk kez bu kadar açık bir şekilde İsrail'e karşı tavır aldı.

Gazze Savaşı'nda sessiz kalan birçok ülkenin harekete geçmesi konuyu bilinir hale getirdi.

Batı Şeria'da yerleşimcilerin kaç Filistinliyi öldürdüğünü biliyor musunuz?

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Başkanlığı'nın 7 Ekim 2023-24 Temmuz 2026 dönemine ilişkin yayınladığı verilere göre, Batı Şeria'da 246'sı çocuk bin 122 Filistinli öldürüldü.

Batı Şeria'daki Kusra, Yahudi yerleşimcilerin özellikle hedef aldığı kasabaların başında geliyor.

Kusra'daki Filistinliler ağustos ayını yerleşimcilerin kuşatması altında evlerinden dışarı çıkamadan geçirdi.

Bu, şimdiye kadar görülmemiş acımasızlıkta bir eylemdi.

Yerleşimciler, Filistinlilerin dış dünya ile iletişimlerini kesmek için evlerinin avlularına çadırlar kurdular.

Yerleşimciler bununla da kalmadı, Filistinlilerin evlerinin su ve elektriğini kestiler.

Dışarıdan yiyecek, içecek gelmesini engellediler ve Filistinlileri kıtlığa, açlığa mahkûm ettiler.

Silahlı yerleşimciler gün geçtikçe daha da azgınlaştı ve Filistinlilerin camlarını, kapılarını kırdılar, içeri girip eşyaları çaldılar.

Günlerce devam eden bu olayları İsrail askerleri gülerek, eğlenerek izlediler.

Yerleşimcilerin terör eylemleri sadece Kusra'da değil, Batı Şeria'nın tamamındaki köylerde devam ediyor.

Köyler arasındaki yollar, Filistinlilerin geçişine kapatılıyor, direnenler yerleşimcilerin kafalarına göre kurdukları karakollarda bayılıncaya kadar dövülüyor.

Çiftçileri darp ediyor, koyunları, keçileri hatta tavukları çalıyor, zeytin ağaçlarını söküyor, insanları doğrudan hedef alıp vuruyorlar.

Filistinlileri, her şeyi geride bırakarak göç etmeye zorluyorlar.

Askerlerin gözetiminde Yahudi yerleşimcilerin eliyle Filistinliler üzerinde İsrail devlet terörü estiriliyor.

Evet, 27 Ekim'deki seçim nedeniyle Netanyahu ve faşist bakanları oy kaygısıyla yerleşimci terörünün önünü açtı ve destekledi.

İsrail ordusu içinde son 3 yıldır sadece yerleşimcilerden oluşan yedek birlikler de görev yapmaktadır.

İşte bu birlikler Filistinliler üzerinde estirilen terörde önemli roller oynamaktadır.

Sivil silahlanmayı genişleten kararları aldıran Ulusal Güvenlik Bakanı Ben Gvir, Batı Şeria'daki yerleşimci saldırılarına bizzat bölgeye gelerek destek veriyor.

Kendisi de yerleşimci olan Maliye Bakanı faşist Bezalel Smotrich, yerleşimci terörünün arkasında bir diğer isimdir.

Netanyahu, Smotrich'e sadece Batı Şeria'da değil, tüm işgal altındaki toprakların yönetiminde olağanüstü yetkiler verdi.

Batı Şeria'nın yüzde 83'ünün üzerinde İsrail'in sınırsız hakkı olduğunu savunan Smotrich, sürekli olarak yeni yerleşim planları üretmekte, kimilerinin de hızla onaylanmasını sağlamaktadır.

İsrail Hükümeti son 3 yıl 9 aylık sürede, 104 yeni yerleşim planını onayladı ve hayata geçirdi.

İsrail, artan nüfusa ev, arazi, toprak bulma sorununu insanlık dışı yöntemler kullanarak çözmekten çekinmiyor.

İsrail'de yapılan son sayıma göre, ülke nüfusu 10 milyon 300 bine ulaştı.

Yüzölçümünün bu nüfusu barındırmakta, ihtiyaçlarını gidermekte yetersiz olduğu biliniyor.

Çözüm olarak getirilen ise kurulduğundan beri uygulanan strateji olan komşulardan ve Filistinlilerden toprak çalma politikasını devam ettirmek.

Lübnan ve Suriye'den toprak çalmak ve buralarda yeni yerleşimler kurmak kısa vadede olamayacağı için en hızlı ve kolay yolu, yani İsrail sınırları içindeki ve işgal altındaki Batı Şeria'da yaşayan Filistinlilerin topraklarına el koymayı seçtiler.

Özetlersek, 4 Mayıs 1994'te, Kahire'de İsrail ile Filistin Kurtuluş Örgütü arasında imzalanan Gazze-Eriha Anlaşması'yla Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde Filistin Ulusal Yönetimi kurulmuştu.

Gazze'yi tamamen ele geçiren İsrail, yerleşimci terörüyle, Arapları bölgeden atıp, Filistin Yönetimini de ortadan kaldırarak Batı Şeria'yı da ilhak etmek istiyor.

Yazıyı, bazı resmi verileri paylaşarak bitirelim.

Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonu, İsrail'in Gazze'de soykırım yaptığını ve Sağlık Bakanlığı tarafından 73 bini aşkın ölü kaydedildiğini bildirdi.

Sadece evler değil okullar, hastaneler, üniversiteler, arşivler yıkılıyor.

UNESCO'nun yaptığı açıklamaya göre, 2026 yılı itibarıyla, Gazze'de aralarında cami, kilise, müze, arşivlerin de bulunduğu 164 kültürel alan yakıldı, yıkıldı.

Evet, İsrail Filistinlileri fiziksel olarak yok ediyor, ama aynı zamanda Filistin hafızasını da silmeye, ortadan kaldırmaya çalışıyor.

Bazılarının bu yazıya yine şu tepkiyi verecektir:

"Bize ne Yahudi yerleşimcilerin teröründen, sana ne Filistinlilerden."


Evet, "Size ne ama bana ne değil", çünkü bu konu bir insanlık sorunudur ve sadece insani duyguları olanları ilgilendirir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürbüz Evren Independent Türkçe için yazdı
Cumartesi, Eylül 12, 2026 - 08:00
Main image: 

<p>İsrail askerleri, Ramallah'ın doğusunda zeytin hasadı yapmaya çalışan Filistinli çiftçileri dağıtmak için ses bombası attı / Fotoğraf: AFP (Arşiv)</p>

related nodes: 
Netanyahu İngiltere'yi "Britanya İslam Cumhuriyeti" ilan etti
İsrail'in genişleme stratejisinde yerleşimcilerin rolü
İsrailli generaller Netanyahu'ya karşı Trump'tan destek istedi
Type: 
SEO Title: 
"Bize ne Yahudi yerleşimcilerin estirdiği terörden, sana ne Filistinlilerden"
copyright Independentturkish: 

Yemen elleri yine ağlar

Eylül 2026 itibarıyla Yemen’de çatışma, 2022 ateşkesinin fiilen sona ermesi ve 2026 İran-ABD/İsrail savaşının yayılma etkisiyle yeniden yoğunlaştı.

Husiler Kızıldeniz kıyısında (Mokha/Mocha, Dhubab, Perim/Mayun Adası ve Hanish takımadaları) hızlı ilerleme kaydetti; Bab el-Mandeb’e doğrudan hâkimiyet iddiası güçlendi. PLC güçleri ise Cevf, Marib, Beyda ve Taiz’de karşı taarruz ilan etti. Raporlar bu evreyi "tehlikeli yeni faz" olarak tanımlıyor.

(İsimleri uluslararası lisanla yazacağım.)


Taraflar

Önce metinde de adı geçecek olan güncel güçleri/tarafları listelemekle başlayalım. Aşağıdaki tasnif, çatışan güçleri liderlik, dış destek, amaç, motivasyon, askerî kapasite ve güncel yön bakımından ayırır.

1. Husiler (Ansar Allah / Yüksek Siyasi Konsey - SPC)

• Liderler: Abdul-Malik al-Houthi (fiilî dinî-siyasi lider ve de facto hükümdar); Mahdi al-Mashat (Yüksek Siyasi Konsey başkanı); Muhammed al-Atifi (savunma bakanı, bazı raporlarda hedeflenmiş); Yusuf al-Madani (genelkurmay); saha komutanları.

• Destek: İran (IRGC-Kudüs Gücü). Eylül 2026’da yüzlerce IRGC subayının Yemen’de bulunduğu, Abdolreza Shahlaei’nin Kızıldeniz kıyısı harekâtını yönlendirdiği, silah, rehberlik ve finansman sağlandığı bildiriliyor. İran resmî olarak "vekil değil, müttefik" der.

• Amaçlar: Kuzey ve batı Yemen’de teokratik Zeydi kontrolünü pekiştirmek; tüm Yemen’i "direniş" çizgisinde birleştirmek; Bab el-Mandeb ve Kızıldeniz ticaretini kaldıraç olarak kullanmak (limanlar, adalar, geçiş ücreti/abluka tehdidi); Suudi ve uluslararası baskıyı kırmak.

• Motivasyon: Zeydi uyanış + İran ekseniyle "direniş" ideolojisi; ABD/İsrail/Suudi karşıtlığı; hayatta kalma ve genişleme; İran savaşında ikinci bir deniz cephesi açarak Tahran’a katkı.

• Güçler: Nüfusun büyük kısmını barındıran Sana ve kuzey yaylaları; balistik füze, seyir füzesi ve İHA kapasitesi (İran teknolojisi); kıyı ovası + ada kontrolüyle deniz tehdidi; hibrit (gerilla + konvansiyonel) direnç; kabile ağları.

• Yön: Batı kıyısında taarruz (Mokha düşüşü 10 Eylül, ardından Dhubab ve Perim); Suudi şehirlerine ve enerji altyapısına füze/İHA; Suudi bağlantılı gemilere abluka; kuzey cephelerinde savunma + PLC taarruzunu yıpratma. (ISW’ye göre kıyı kazanımı İran’ın bölgesel kampanyasına hizmet eder ama Husiler kendi Yemen gündemini de önceler.)


2. Başkanlık Liderlik Konseyi (PLC / Uluslararası Tanınmış Hükümet - ROYG) ve bağlı kuvvetler

• Liderler: Reşad el-Alimi (PLC başkanı, silahlı kuvvetler başkomutanı); Sultan el-Arada (Marib valisi, İslah bağlantılı); Tarık Salih (Ulusal Direniş / Tihama kuvvetleri komutanı, Ali Abdullah Salih’in yeğeni); Abdürrahman el-Mahrami (Giants/Amaliqa Tugayları); Mahmud el-Subaihi ve Salem el-Khanbashi (2026’da STC sonrası atanan üyeler); Başbakan Şaya el-Zindani.

• Destek: Suudi Arabistan (hava gücü, finansman, yeniden yapılanma, Homeland Shield - Vatan Kalkanı); sınırlı ABD istihbarat/koordinasyon; BM tanınması. BAE etkisi 2026 başında STC operasyonu sonrası keskin şekilde geriledi.

• Amaçlar: Uluslararası meşruiyeti korumak; Sana’yı geri almak; devleti birleştirmek; kıyı ve Boğaz kontrolünü Husilerden koparmak; güneyde merkezî otoriteyi pekiştirmek.

• Motivasyon: Meşruiyet ve hayatta kalma; Suudi güvenlik tamponu (İran/Husi tehdidi); Marib petrol/gaz gelirleri; iç parçalanmayı (STC deneyimi) önlemek.

• Güçler: Uluslararası tanınma; Suudi hava üstünlüğü; Giants Tugayları, Ulusal Direniş, Homeland Shield ve bazı düzenli birlikler; doğu/güneydeki geniş coğrafya (Aden, Hadramut, Mahra, Marib’in bir kısmı). Zayıf yön: parçalı komuta, sınırlı kara taarruz kapasitesi, ekonomik çöküş.

• Yön: Kuzey-orta cephelerde (Cevf, Beyda, Marib, Taiz) karşı taarruz ve "Sana’yı kurtarma" söylemi; batı kıyısında geri çekilme ve Dhubab hattında toparlanma; Suudi hava saldırılarıyla Husi lojistiğini vurma. El-Alimi, kıyı kazanımlarının "geçici" olduğunu ve coğrafi gerçekliğe dönüşmeyeceğini vurguluyor.


PLC içindeki önemli alt oluşumlar:

• Ulusal Direniş (Tariq Saleh): Batı kıyısı / Tihama ağırlıklı; Salih ailesi ağı; PLC ile hizalı.

• Giants (Amaliqa) Tugayları: Güney Selefi karakterli, eskiden BAE/STC çizgisinde, 2026’da PLC komutasına daha fazla entegre edildi.

• Homeland Shield - Vatan Kalkanı: Suudi destekli, güneyde STC sonrası güvenlik boşluğunu dolduran yapı.


3. Güney Geçiş Konseyi (STC) kalıntıları / Güney Direnişi

• Liderler: Aidarus el-Zubaidi (Ocak 2026’da PLC’den ihraç edildi, BAE’ye sığındı, fiilen sahnede değil); yerel komutanlar (Dhale vb. "Güney Direnişi").

• Destek: Eskiden BAE; 2026 Ocak’taki Hadramut-Mahra hamlesi Suudi müdahalesiyle ezildi, BAE çekildi. Şimdi dağınık yerel/kabile ve sürgün ağları.

• Amaçlar: Güney bağımsızlık / self-determinasyon (eski PDRY hattı).

• Motivasyon: Kuzey-güney tarihsel ayrışması, Aden-Hadramut çıkarları, BAE’nin liman/güvenlik vizyonu.

• Güçler: Yerel güney desteği ve bazı milisler; kurumsal olarak zayıf.

• Yön: Aktif büyük cephe değil. Dhale’de PLC konvoyuna saldırı gibi yerel gerilim var; siyasi ajitasyon ve "güney davası" söylemi sürüyor. Ana Husi-PLC savaşının ikincil aktörü.


4. Cihadist ve diğer silahlı gruplar

• AQAP (El-Kaide Arap Yarımadası): Liderlik Saad bin Atef el-Avlaki hattı. Abyan, Şabva, Marib, Hadramut’un uzak kesimlerinde. Fırsatçı; Husi ve hükümetle pragmatist/örtülü ilişkiler rapor ediliyor. Dış saldırı kapasitesi sınırlı ama ideolojik iddiası var.

• IŞİD-Yemen: Daha küçük, dağınık.

• Kabileler: Marib, Cevf, Beyda ve Tihama’da dengeleyici. Bazıları Husi, bazıları PLC, bir kısmı özerk.


Dış aktörlerin yönü

• İran: Husileri ikinci bir deniz cephesi (Hürmüz’e ek olarak Bab el-Mandeb) olarak kullanıyor; silah, danışman, operasyonel yönlendirme.

• Suudi Arabistan: PLC’nin asıl patronu; hava harekâtı ve güneydeki yeniden yapılanma. Husi saldırılarına (Abha, Cizan, Necran, Hamis Muşayt, enerji tesisleri) misilleme.

• BAE: 2026 başından sonra fiilen çekildi; STC üzerinden kalan etki sınırlı.

• ABD: İran savaşı öncelikli. Husilere yeni geniş çaplı hava harekâtı konusunda isteksizlik raporları var; Suudi taleplerinin reddedildiği iddiaları dolaşıyor.


Meseleye tarihî bakış

Yemen’deki çatışmanın "ilk kıvılcımı" tek bir güne indirgenmez. Üst üste binen üç hat vardır:

1. Kuzeydeki Zeydi/Husi isyanı,
2. 1990 birleşmesinin güneyde bıraktığı yara ve
3. 2011 sonrası devlet çöküşü ve bugünkü savaşın konvansiyonel başlangıcı ise Eylül 2014’te Sana’nın düşüşüdür.


Kökler (1990-2010)

1990’da Kuzey Yemen (YAR) ile Güney Yemen (PDRY) birleşti; Ali Abdullah Salih tek başkan oldu. Güney, ekonomik ve siyasi olarak ikinci plana itildiğini hissetti. 1994’te kısa bir iç savaş çıktı; Salih kazandı, ayrılıkçı güney bastırıldı. Bu kırılma bugünkü STC çizgisinin tohumudur.

Kuzeyde ise Zeydi uyanış hareketi 1990’larda şekillendi. 2004’te Hüseyin el-Husi’nin öldürülmesiyle Saada savaşları başladı (2004-2010, altı tur). Husiler Salih rejimine, Suudi etkisine ve Zeydilerin marjinalleşmesine karşı silahlandı. Bu dönem gerilla isyanıdır; henüz ulusal iç savaş değildir.

Aynı yıllarda güneyde Hirak (Güney Hareketi) protestoları ve AQAP’ın doğu vilayetlerdeki varlığı büyüdü. Devlet zayıf, kabileler güçlü, merkezî otorite sınırlıydı.


2011-2014: Geçişin çöküşü

Ocak-Şubat 2011’de Arap Baharı Yemen’e sıçradı. Salih 33 yıllık iktidarını kaybetti; 2012’de yardımcısı Abdrabbuh Mansur Hâdi geçici başkan oldu. Körfez destekli geçiş, Ulusal Diyalog ve federal anayasa taslağı öngörülüyordu.

Geçiş başarısız oldu. Hâdi zayıf kaldı, Salih perde arkasında etkisini sürdürdü, Islah (Müslüman Kardeşler çizgisi) ile eski rejim çekişti, yakıt sübvansiyonu kesintileri protestoları tetikledi. Husiler 2014’te Salih güçleriyle ittifak kurarak güneye indiler.

21 Eylül 2014: Husiler Sana’yı aldı. Bu, mevcut iç savaşın fiilî başlangıcıdır. Hâdi önce ev hapsine alındı, sonra Aden’e, ardından Suudi Arabistan’a kaçtı.


2015-2017: Bölgeselleşme ve Salih’in ölümü

Mart 2015’te Hadi’nin talebiyle Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon Kararlı Fırtına harekâtını başlattı. Amaç Hâdi’yi geri getirmek ve İran etkisini durdurmaktı. BAE güney ve kıyıya ağırlık verdi; AQAP ve IŞİD boşluklardan yararlandı.

Cepheler kısa sürede dondu: Husiler kuzey ve batıyı (Sana, Hudeyde, Saada), koalisyon/hükümet güçleri Aden, Marib ve doğuyu tuttu. Taiz kuşatması yıllarca sürdü.

2017’de Husi-Salih ittifakı koptu. Salih, Suudi tarafına geçmeye çalışırken Sana’da öldürüldü. Husiler kuzeydeki rakipsiz güç hâline geldi.


2018-2022: Donmuş savaş ve ateşkes

2018 Stockholm Anlaşması Hudeyde’de çatışmayı sınırladı. 2019’da BAE kara birliklerinin çoğunu çekti ama güneydeki STC ve Giants Tugayları üzerinden etkiyi sürdürdü. 2019 Riyad Anlaşması STC’yi hükümet çatısına sokmaya çalıştı; uygulanması kısmi kaldı.

Nisan 2022’de BM ateşkesi yürürlüğe girdi. Hâdi yetkilerini Başkanlık Liderlik Konseyi’ne (PLC) devretti. Ateşkes resmen Ekim 2022’de bitti ama ana cepheler 2026’ya kadar büyük ölçüde donuk kaldı. Şiddet düştü, siyasi çözüm üretilemedi: Maaşlar, petrol gelirleri, limanlar, Sana’nın statüsü çözülmedi.


2023-2025: Kızıldeniz cephesi

7 Ekim 2023 Gazze savaşı sonrası Husiler "direniş arenasını birleştirme" gerekçesiyle İsrail’e füze/İHA ve Kızıldeniz’de gemiciliğe saldırı başlattı. Kasım 2023-2024/25 arası yüzlerce gemi hedef alındı; küresel ticaret sapması yaşandı. ABD-İngiltere hava saldırıları (Prosperity Guardian ve sonraki harekâtlar) geldi.

Mayıs 2025’te ABD-Husi ateşkesi ABD gemilerine saldırıları durdurdu. Ekim 2025 İsrail-Hamas ateşkesi sonrası Husiler İsrail’e saldırıları da durdurdu. Yemen içindeki kara cepheleri hâlâ görece sakin kaldı.


Aralık 2025-Ocak 2026: Güneyde ikinci kırılma

STC, BAE desteğiyle Hadramut ve Mahra’yı ele geçirmeye kalkıştı ("Vaad Eden Gelecek"). Suudi Arabistan bunu kendi güney sınırında tehdit gördü; hava saldırıları ve PLC karşı taarruzuyla STC geri püskürtüldü. Zubaidi PLC’den ihraç edildi, BAE’ye sığındı; STC resmen dağıtıldı. BAE Yemen’den çekildi. PLC, Suudi ekseninde yeniden yapılandı (Homeland Shield, Giants’ın entegrasyonu). Husiler bu iç çatışmadan doğrudan yararlanmadı; kuzeydeki konumları değişmedi.


Şubat-Ağustos 2026: İran savaşının taşması

28 Şubat 2026’da ABD-İsrail’in İran’a geniş çaplı saldırısı başladı. Husiler İran’la dayanışma ilan etti; İsrail’e sınırlı saldırılar ve Kızıldeniz tehditleri yeniden çıktı. Temmuz 2026’da İran uçağının Sana havalimanına inmesi sonrası Suudi/hükümet tarafı havalimanını vurdu. Husiler "de-escalation" döneminin bittiğini ilan etti; Suudi bağlantılı gemilere ve ardından Suudi topraklarına saldırı başladı. Kara cephelerinde karşılıklı yıpratma arttı.


Eylül 2026: Yeni taarruz evresi

3 Eylül’den itibaren Husiler Taiz-Hudeyde kıyı ovasında büyük taarruz başlattı. Amaç Taiz’i kıyıdan koparmak ve Bab el-Mandeb’e inmek. PLC Cevf, Beyda ve Marib’te karşı taarruz ilan etti ("Sana’yı kurtarma" söylemi).

10-11 Eylül’de Husiler Mokha limanını, ardından Dhubab’ı ve Perim (Mayun) Adası’nı aldılar; Hanish adalarına çıktılar. Batı kıyısının neredeyse tamamı Husi kontrolüne geçti. Suudi Arabistan hava saldırılarını artırdı; Husiler Abha, Cizan, Necran, Hamis Muşayt ve enerji tesislerini vurdu. BM elçisi "tehlikeli yeni faz" uyarısı yaptı. Çatışma 2022 sonrası en ölümcül evresine girdi.


Süreç nasıl seyretti?

• 2004-2010: Yerel Zeydi isyanı.
• 2011-2014: Devlet çöker, Husiler başkenti alır.
• 2015-2017: Suudi müdahalesiyle bölgesel vekâlet savaşı; Salih tasfiye olur.
• 2018-2022: Donmuş cephe + insani felaket.
• 2022-2025: Ateşkes + Kızıldeniz’de "dış cephe" (Gazze).
• 2025 sonu-2026 başı: Anti-Husi kamp kendi içinde parçalanır (STC-Suudi).
• 2026: İran savaşı Yemen’i yeniden ana sahneye çeker; hedef artık sadece Sana değil, Bab el-Mandeb ve Kızıldeniz ticaretidir.

Yani çatışma "tek bir iç savaş" olarak durmadı. Önce yerel isyan, sonra rejim çöküşü, sonra Suudi-İran vekâleti, sonra donmuş statüko, sonra küresel deniz yolu savaşı, şimdi de İran-ABD savaşının ikinci deniz cephesi hâline geldi. Coğrafya aynı; ölçek ve amaçlar her evrede büyüdü.

Yemen uluslararası sistemde "küçük bir iç savaş" olarak durmuyor. Önem, coğrafyadan; çözümsüzlük ise çıkarların çatışmasından geliyor. İkisi birbirini besliyor: Bölge ne kadar stratejik olursa, taraflar uzlaşmaya o kadar az yanaşıyor.


Bölgenin önemi

Neler ön planda?

1. İki boğazlı dünya: Hürmüz + Bab el-Mandeb

Bab el-Mandeb, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan dar geçittir. Süveyş’e giden ana yol buradan geçer. Asya-Avrupa ticareti, konteyner hatları ve enerji akışı bu koridora bağlıdır.

2026’da önem katlandı. İran savaşı Hürmüz’ü fiilen tıkadı veya ağır risk altına aldı. Suudi Arabistan petrolünü doğu limanlarından Yanbu’ya kaydırıp Kızıldeniz üzerinden çıkarmaya başladı. Böylece Bab el-Mandeb, Hürmüz’ün yedeği olmaktan çıktı; Körfez petrolünün alternatif ana kapısı oldu. Husi’nin Mokha-Dhubab-Perim hattını alması, ikinci şok noktasının da tehdit altına girmesi demektir. İki boğaz aynı anda sıkışırsa küresel petrolün önemli bir kısmı ya durur ya da Ümit Burnu’na sapar; navlun, sigorta ve enflasyon yükselir.


2. Suudi Arabistan’ın güvenlik derinliği

Yemen, Riyad’ın güney kapısıdır. Husi füzeleri ve İHA’ları doğrudan Abha, Cizan, Necran ve enerji tesislerine ulaşabiliyor. Suudi vizyonu (Vision 2030, Kızıldeniz turizmi, Yanbu ihracatı) Yemen’deki istikrarsızlığa duyarlı. Riyad için sorun yalnızca "komşu iç savaş" değil; sınır güvenliği, petrol rotası ve İran’ın Arap Yarımadası’na inmesi meselesidir.


3. İran’ın ileri hattı

Husiler, İran’ın en ucuz ve en etkili uzak koludur. Kara sınırı olmadan Kızıldeniz’e, İsrail’e ve Suudi altyapısına vurma imkânı verir. 2023’ten sonra "Gazze dayanışması", 2026’da "İran savaşına ikinci cephe" işlevi gördü. Tahran için Yemen, müzakere masasında karttır; tamamen teslim etmek istemez.


4. Büyük güç rekabeti ve deniz güvenliği

ABD ve ortakları için serbest dolaşım (SLOC) temel çıkar. Çin, Avrupa ve Hindistan için aynı koridor ithalat-ihracat damarıdır. AQAP varlığı, göç, silah kaçakçılığı ve Afrika Boynuzu bağlantısı da ikinci katman tehditlerdir. Yemen "yerel dosya" değil; enerji, deniz ticareti ve büyük güç dengesi dosyasıdır.


5. İnsani ve meşruiyet boyutu

On milyonu aşan gıda güvensizliği, liman-havaalanı kısıtları, yardım çalışanlarının tutulması uluslararası kamuoyunu ve BM’yi bağlar. Ama bu boyut, enerji ve boğaz kadar politika üretemez; acil insani yardım gelir, siyasi çözüm gelmez.


Neden çözüm gelmiyor?

Çözüm gelmemesinin nedeni "iyi niyet eksikliği" değil. Savaşın yapısı, çözümün formülünü aşmıştır.

Tek savaş yok, birkaç savaş üst üste binmiş durumda.

Kuzeyde Husi-devlet çatışması, güneyde birlik-ayrılık gerilimi, kabile rekabeti, AQAP, Suudi-İran vekâleti, 2023’ten sonra Kızıldeniz/İsrail cephesi, 2026’da İran-ABD savaşı. 2015’te yazılan BM çerçevesi (2216: Hâdi’ye dönüş, Husi silahsızlanması) bugünkü gerçekliği karşılamıyor. Husiler başkenti, nüfusun çoğunu ve artık neredeyse tüm batı kıyısını tutuyor; "eski statükoya dönüş" onlar için intihar.

Hiçbir taraf zaferi tamamlayamıyor, hiçbiri kaybetmeyi kabul etmiyor.

Suudi koalisyonu 2015-2022’de Sana’yı alamadı. ABD 2024-25 hava harekâtlarıyla Husileri durduramadı. Husiler de güneyi ve tüm devleti alamadı. Benim tezimle sonuç klasik zafer değil, durum değişikliği: Ateşkes, ablukalar, liman pazarlığı, deniz tehdidi. Bu yapıda masaya oturmak, eldeki kaldıraçtan vazgeçmek gibi görülüyor.

Dış patronların çıkarları çatışıyor.

İran Husilerin silahsızlanmasını istemez. Suudi Arabistan İran’ın Kızıldeniz’e yerleşmesini kabul etmez. BAE uzun süre güney limanları ve STC üzerinden ayrı bir düzen kurmaya çalıştı; 2026 başında Suudi ile çatışınca bu hat koptu ama güney sorunu bitmedi. ABD için öncelik İran savaşı ve Hürmüz; Yemen’e kara müdahalesi istemiyor. BM elçisi konuşur, yaptırım uygulayacak birleşik irade yoktur.

Husilerin rasyonel hesabı uzlaşmaya karşı.

Sana + kıyı + füze/İHA = Pazarlık gücü.

2022 ateşkesi şiddeti düşürdü ama siyasi ödül vermedi: Maaşlar, petrol geliri, havaalanı, tanıma. 2023 Kızıldeniz kampanyası onlara bölgesel statü kazandırdı. 2026’da İran savaşı yeni fırsat açtı. Tam kapanış yerine tehdit altında tutulan geçiş daha kârlı: Liman vergisi, ithalat, yardım akışı devam eder; rakip ise maliyet öder.

PLC tarafı müzakere edecek kadar birleşik değil.

Uluslararası tanınmış hükümet, Suudi finansmanına bağlı, parçalı milis koalisyonudur. STC tasfiyesi birliği artırmadı; güney davası yeraltına indi. Kim kimin adına imza atacak belirsiz. Riyad "güvenlik garantisi" ister, Aden "devlet inşası" ister; ikisi aynı tempo değildir.

Ekonomik savaş ekonomisi barışı cezalandırır.

Çift merkez bankası, iki gümrük, iki maaş sistemi, kaçak yakıt, liman rantı. Barış, bu rantları dağıtır. Ateşkes teknik olarak mümkün oldu (2022); siyasi ekonomi çözülmediği için ateşkes "çözüm"e dönüşmedi.

Bölgesel gündem Yemen’i sürekli ikinci plana itti.

2015-18: Koalisyon savaşı. 2022: Ateşkes. 2023: Gazze. 2025: Kısmi durulma. 2026: İran savaşı. Her seferinde Yemen dosyası "şimdi değil"e düştü. Umman arabuluculuğu sürdü ama Husi talepleri genişledi (Suudi çekilmesi, savaş tazminatı, ablukaların kalkması); Riyad bunları kabul etmez.

Uluslararası hukuk ile sahadaki güç uyuşmuyor.

BM hâlâ PLC’yi tanır. Fiilî iktidar Sana’dadır. "Meşruiyeti geri getir" formülü, "kim gerçekten yönetiyor" gerçeğiyle çarpışır. Büyük güçler tanımayı değiştirmek istemez; sahayı da değiştiremez.


Özet

Uluslararası açıdan Yemen, enerji koridoru + İran ileri üssü + Suudi güvenlik çevresi olduğu için önemlidir. Çözüm gelmiyor çünkü:

• Sorun tek iç savaş değil, iç içe geçmiş bölgesel savaştır;
• Askerî zafer imkânsız, statüko ise taraflara yeterince kârlıdır;
• Dış aktörler rakip hedefler güder;
• 2022 modeli şiddeti indirdi, iktidar ve gelir paylaşımını çözmedi;
• 2026’da Bab el-Mandeb, barış masasından daha değerli bir koz hâline geldi.

Bu yüzden "çözüm" beklenen anlamda (tek devlet, silahsızlanma, seçim) yakın değildir. Daha gerçekçi ufuk, yine bir durum değişikliği’dir: Sınırlı ateşkes, liman ve maaş düzenlemesi, deniz geçişine dair fiilî kurallar. Kalıcı siyasi birlik, ancak dış savaşın (İran-ABD) ve iç rantın aynı anda gevşemesiyle mümkün olur; şu an ikisi de gevşemiyor.


Sonuç

Çatışma artık yalnızca "kuzey-güney iç savaş" değil. İran-ABD savaşının Yemen’e taşması + Bab el-Mandeb kontrolü ana eksen. Husiler kıyı ve ada kazanımıyla kısa vadeli kaldıraç elde etti; PLC kuzeyde inisiyatif arıyor ama batı kıyısını kaybetti. STC faktörü 2026 başında büyük ölçüde tasfiye edildi. AQAP ikincil. İnsanî tablo ağır (yerinden edilme, liman/havaalanı kısıtları, yardım çalışanlarının tutulması).

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı
Cumartesi, Eylül 12, 2026 - 07:30
Main image: 

<p>İran destekli Husilerin 9 Ağustos'ta Yemen'de düzenlediği saldırılarda en az 11 kişi ölürken el Muha Limanı'nda faaliyetler durmuştu / Fotoğraf: AFP</p>

Type: 
SEO Title: 
Yemen elleri yine ağlar
copyright Independentturkish: 

Eskişehir'de Tepebaşı Belediyesi'ndeki "zimmet" soruşturmasına ilişkin iddianame hazırlandı

Eskişehir'in Tepebaşı Belediyesi'nde bazı doğrudan temin işlemlerinde usulsüzlük yapıldığı ve "zimmet" suçunun işlendiği iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında 12'si tutuklu 22 şüpheli hakkında iddianame hazırlandı.

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, belediyenin 197 doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarına ilişkin banka hareketleri, fatura ve teklif mektupları, HTS kayıtları, kamera görüntüleri, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve vergi inceleme raporları ile bilirkişi raporlarının incelendiği kaydedildi.

İddianamede, belediyede görev yapan bazı kamu görevlilerinin, şüpheliler D.A. ve T.G'nin yetkilisi oldukları organizasyon firmaları üzerinden belediye bütçesinden yapılan ödemeleri zimmetlerine geçirdikleri, kamu görevlisi olmayan bazı şüphelilerin ise eylemlere iştirak veya yardım ettiklerine yönelik değerlendirmeler yer aldı.

D.A'nın sahibi veya yetkilisi olduğu şirketlere Tepebaşı Belediyesi tarafından yapılan ödemelerin ardından çeşitli banka hesaplarında nakit çekim ve para transferleri gerçekleştirildiği iddianamede belirtildi.

İddianamede, D.A'nın hesabından Belediye Başkan Yardımcısı S.Y. ile Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç'ın özel kalem müdürü Ö.E'ye farklı tutarlarda para gönderildiği yer aldı.

Belediyenin bazı organizasyonları için gerçeğe aykırı veya fazla fatura düzenlendiği, bu faturalar karşılığında şirketlere ödeme yapıldığı ve ödemelerin daha sonra çeşitli şüphelilere aktarıldığı belirtilen iddianamedeki Ankara Bölge Kriminal Polis Laboratuvarınca hazırlanan raporda, birlikte teklif veren bazı firmalara ait teklif mektupları ve faturalar üzerindeki yazılarla şüpheli D.A'nın mukayese yazıları arasında benzerlik bulunduğunun değerlendirildiği vurgulandı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İddianamede ayrıca, belediyenin doğrudan temin işlemlerinde teknik şartname hazırlanmadığı, teklif mektupları ve piyasa fiyat araştırması tutanaklarında hizmetlerin içeriği, davetli sayısı ve menü gibi bilgilerin yeterince açık olmadığı yönündeki bilirkişi ve mülkiye müfettişi tespitleri yer aldı.

Ankara Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca hazırlanan raporlarda ise D.A. ile organizasyon şirketinin Tepebaşı Belediyesine düzenledikleri bazı faturaların "muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler" olduğu değerlendirildi.

İddianamede adı geçen bir diğer organizasyon firmasının banka hesaplarına ilişkin incelemelerde de belediyeden aktarılan bazı tutarların kısa süre içinde farklı kişi ve şirketlere yönlendirildiği, işlemlerin bir bölümünün nakit çekim, şahsi hesaplar arasındaki transferler ve kripto varlık platformlarına aktarım şeklinde gerçekleştiğinin tespit edildiği kaydedildi.

Soruşturma kapsamında elde edilen rapor, ifade ve diğer delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda şüphelilerin eylemlerinin "zimmet" ve buna iştirak kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı iddianamede yer aldı.

Ağır ceza mahkemesine gönderilen iddianamede, 15 kamu görevlisi hakkında zimmet suçundan 5 yıldan 12 yıla kadar, diğer 7 şüpheli hakkında ise 2 yıl 6 aydan 6 yıla kadar hapis cezası istendi.

Operasyon süreci

Eskişehir merkezli Ankara ve Adana'da 14 Mayıs'ta düzenlenen operasyonda, 33'ü Tepebaşı Belediyesi'nde görevli olmak üzere 60 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti.

Operasyonda, aralarında Belediye Başkan Yardımcısı S.Y. ile Belediye Başkanı Ahmet Ataç'ın özel kalem müdürü Ö.E'nin de bulunduğu 23 zanlı gözaltına alınmıştı.

Operasyonun devamında Belediye Başkan Yardımcısı B.Ç. ile bir şüphelinin daha yakalanmasıyla gözaltı sayısı 25'e yükselmişti.

İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince Ö.E'nin Keskin Mahallesi'ndeki ikametinin bahçesinde yapılan aramada, toprağın altına gizlenmiş bir oda tespit edilmişti.

Odada yapılan aramada, Ö.E'ye ait 9 gümrük kaçağı "coin (kripto para) madenciliği" cihazı ele geçirilmişti.

Operasyonda gözaltına alınan ve aralarında Tepebaşı Belediyesi görevlilerinin de bulunduğu 25 şüpheliden 15'i tutuklanmıştı. Soruşturmanın ilerleyen aşamasında 3 şüphelinin tahliye edilmesiyle tutuklu sayısı 12'ye düşmüştü.

Soruşturma kapsamında 35 kişinin de emniyette ifadelerine başvurulduğu öğrenilmişti.

 

AA

İddianamede, 15 kamu görevlisi hakkında "zimmet" suçundan 5 yıldan 12 yıla kadar, diğer 7 şüpheli hakkında ise 2 yıl 6 aydan 6 yıla kadar hapis cezası talep edildi
Cumartesi, Eylül 12, 2026 - 00:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: Bir ülke fabrikalarını kaybediyorsa iflas eden uygulanan ekonomi politikasıdır
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır
İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali
Type: 
SEO Title: 
Eskişehir'de Tepebaşı Belediyesi'ndeki "zimmet" soruşturmasına ilişkin iddianame hazırlandı
copyright Independentturkish: 

Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: Bir ülke fabrikalarını kaybediyorsa iflas eden uygulanan ekonomi politikasıdır

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Kayseri’de faaliyet gösteren Orta Anadolu Mensucat’ın üretimini sonlandırmasını uygulanan ekonomi politikalarının sonucu olarak değerlendirdi.

Arıkan, şunları kaydetti:

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Yüksek faiz, düşük üretim, kapanan fabrikalar...

1953’ten bu yana Kayseri’mizde üretim yapan Orta Anadolu Mensucat’ın; artan maliyetler, ağırlaşan finansman yükü ve daralan talep nedeniyle üretimini sonlandırması, uygulanan yanlış ekonomi politikalarının acı bir sonucudur.

Fabrikalar kapanıyor, tezgâhlar duruyor, üretim ve istihdam Türkiye’den uzaklaşıyor.

Bir ülke fabrikalarını ve üreticisini kaybediyorsa, iflas eden yalnızca şirketler değil; uygulanan ekonomi politikasıdır!

İktidar ise bu acı ve müflis tablo karşısında dahi istatistik oyunlarıyla ‘ekonomiyi düzeltiyoruz’ diyerek milletimizi rakamlarla inandırmaya çalışıyor.

Rakamları makyajlayarak kapanan fabrikaların bacasını tüttüremez, duran tezgâhı çalıştıramaz, kaybedilen istihdamı geri getiremezsiniz.

Ekonominin gerçeği tablolarınızda değil; kapanan fabrikalarda, duran tezgâhlarda ve işini kaybeden insanlarımızdadır!

Bizler üreten Türkiye’yi, Saadet Partimizin iktidarında Türkiye Kalkınma Planı ile yeniden inşa edeceğiz.

 

ANKA

“Rakamları makyajlayarak kapanan fabrikaların bacasını tüttüremez, duran tezgâhı çalıştıramaz, kaybedilen istihdamı geri getiremezsiniz”
Cuma, Eylül 11, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır
İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali
Babacan: Artık seçim dönemine girmiş bulunmaktayız
Type: 
SEO Title: 
Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: Bir ülke fabrikalarını kaybediyorsa iflas eden uygulanan ekonomi politikasıdır
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin Rize İl Başkanlığı tarafından düzenlenen Genişletilmiş İl Danışma Meclisi Toplantısı’nda konuştu.

Erdoğan, Rize’de toplam yatırım bedeli 10 milyar lirayı bulan eser ve hizmetlerin açılışını yaptıklarını belirterek, “Aynı törende 26 projemizin açılışını yaparken, 3 yeni yatırımın da temelini attık. Hizmete verdiğimiz ve temelini attığımız tüm projelerin Rize’mize hayırlı olmasını temenni ediyorum” dedi.

Başta şehir hastanesi olmak üzere Rize’ye söz verdikleri diğer projeleri yakından takip ettiklerini kaydeden Erdoğan, şöyle konuştu:

Her zaman söylüyorum; biz hamaset yapan değil, eserleriyle konuşan, hizmetleriyle konuşan bir hareketiz. Diğer 80 ilimizde olduğu gibi Rize’de de bugüne kadar hep eserlerimizle, yatırımlarımızla, icraatlarımızla konuştuk. Yaptıklarımızla yetinmedik. Tam tersine hep kendimizle yarıştık. Çıtayı nasıl daha yukarıya taşırız, nasıl daha güzele, daha iyiye erişiriz, şehirlerimizi nasıl daha estetik, daha bayındır hale getirebiliriz; bunun hesabı içerisinde olduk. Bugün de aynı anlayışla hareket ediyoruz. Rizeli kardeşlerimizle birlikte 86 milyonu huzur ve refah içinde yaşatmanın mücadelesini veriyoruz.

“Milletimize hizmet heyecanımızdan hiçbir şey eksilmedi”

AK Parti’nin 25’inci kuruluş yıl dönümünü 14 Ağustos’ta Başkent Millet Bahçesi’nde düzenlenen mitingle kutladıklarını anımsatan Erdoğan, şunları söyledi:

Bu vesileyle hem teşkilatımızla hem de milletimizle kavlimizi yeniledik. Eser ve hizmetlerle dolu 25 yıllık karnemizi halkımıza takdim ederken, gelecek çeyrek asra, yarım asra dair vizyonumuzu da paylaştık. Şunu bir defa sizlerin ve Rizeli hemşehrilerimizin bilmesini isterim: Milletimize hizmet heyecanımızdan hiçbir şey eksilmedi. Bugün yola çıktığımız ilk günkü kadar kararlı ve azimliyiz. Yorulmadık, usanmadık. İlk günkü gibi bu millete, bu ülkeye sevdalıyız.

AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak Türkiye’nin en dinamik, en vizyoner, ufku itibarıyla en açık kadrolarına sahibiz. Tecrübeyle dinamizmi birleştirerek, Derviş Yunus’un o veciz ifadesiyle ‘Her gün yeniden doğarak, her dem taze kalarak’ yolumuzda yürüyoruz. Büyük hayallerimiz ve hedeflerimiz var. Milletimizi fazlasıyla layık olduğu o mutlu ve müreffeh yarınlara ulaştırmakta Allah’ın izniyle kararlıyız.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

“Önümüzün kesilmesine asla müsaade etmeyiz”

Türkiye’nin ekonomiden savunma sanayisine, sağlıktan teknolojiye, tarımdan turizme kadar her alanda sağlam bir zemine oturduğunu savunan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu sağlam zemin üzerinde Türkiye Yüzyılı’nın inşası da başlamıştır. İnanıyorum ki Türkiye Yüzyılı’nın inşası mutlaka gerçekleştirilecek, ülkemizi bir dünya devi yapma iddiamıza her gün biraz daha yaklaşacağız. Elbette bu vizyondan rahatsız olanlar vardır. Türkiye’nin harekete geçmesi, ayağa kalkması, böylesine bir gidişle barış ve adalet için öne atılması, masumların kanından beslenenlerin işine gelmiyor. Ülkemizin ihtilaflar yerine ittifakları büyütmesi, istikrarsızlıktan nemalanan şer odaklarını huzursuz ediyor.

Ülkemizin terör gibi yarım asırlık prangalarından kurtulup kardeşliğini güçlendirecek olmasının kimlerin oyununu bozduğunu çok iyi biliyoruz. Onlara diyoruz ki ‘Ne yaparsanız yapın, suları tersine akıtamazsınız.’ Kardeşlerim, yeri gelir dirilir pınar oluruz, yeri gelir irkilir ırmak oluruz, yeri gelir gürler çağlayan oluruz ama önümüzün kesilmesine asla müsaade etmeyiz. Türk’üyle, Kürt’üyle, Arap’ıyla, Laz’ıyla 86 milyon olarak hep beraber mutlu, huzurlu, müreffeh ve aydınlık istikbale yürümemize set çekilmesine izin vermeyiz.

“Türkiye’nin böyle bir siyaset biçimine tahammülü yok”

Bölgenin ve dünyanın “yüzyılda bir denk gelen çok kritik süreçlerden” geçtiğini belirten Erdoğan, siyasetin de kendisini buna uyarlaması gerektiğini söyledi. Erdoğan, şöyle devam etti:

Sadece lafla, sadece kuru hamasetle, sadece hakaret senfonisiyle hiçbir yere varılamaz. Merkezinde insan olmayan, dürüstlük olmayan, eser ve hizmet üretme kaygısı olmayan bir siyasetten ne ülkeye ne de millete hayır gelir. Siyaseti kariyer kapısı, rant kapısı, şahsi ikbal kapısı olarak görenlerin de Türkiye’ye hiçbir faydası dokunmaz. Son dönemde belediyelerde yaşanan yolsuzluk ve ahlaksızlık skandalları bunu çok net biçimde göstermiştir.

Kimin milleti ve memleketi düşündüğü, kimin de sadece kesesini, sadece kariyerini, heva ve hevesini düşündüğü ayan beyan ortaya çıkmıştır. Şunun bilinmesini isterim ki Türkiye’nin artık böyle bir siyaset biçimine tahammülü de toleransı da yoktur. Ülkemize ve milletimize sürekli maliyet üreten bu zihniyetten kurtulmanın vakti çoktan gelmiştir. Türkiye’yi istismar siyasetinden olduğu gibi salt iktidar karşıtlığı üzerine kurulu cephe siyasetinden de kurtarmak zorundayız.

“Büyük Türkiye mutabakatı, 86 milyonun kader ortaklığıdır”

Görüş ayrılıkları ve siyasi farklılıklar korunurken diyalog zemininin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, muhalefetin de bu ihtiyacın farkına varmasını temenni ettiklerini söyledi.

Erdoğan, “Ankara merkezli siyaset” çağrısına ilişkin şunları kaydetti:

Birbirimize eleştirilerimiz olabilir, doğru bulmadığımız, eksik gördüğümüz, yanlış dediğimiz konular da olabilir. Hatta bazı meselelerde rezervlerimiz, endişelerimiz de olabilir. Ama bunların hiçbiri mesele Türkiye olduğunda, mesele demokrasimiz olduğunda, Türk milletinin ezeli ve ebedi kardeşliği olduğunda bir araya gelmemize engel teşkil etmemelidir. Bizim bir süredir dile getirdiğimiz Ankara merkezli siyaset çağrımızın arka planında işte bu tasavvur vardır. Büyük Türkiye Mutabakatı, bunu söylerken kastımız budur. 86 milyonun birliği, beraberliği, kader ortaklığıdır; aynı idealler etrafında kenetlenmesidir.

“Meclisimizde 467 oyla çok güçlü bir destek çıktı”

“Terörsüz Türkiye” sürecinde Cumhur İttifakı olarak tarihî bir adım attıklarını ifade eden Erdoğan, şöyle konuştu:

Şurası çok önemli; Meclisimizde 467 oy gibi daha önce görülmedik geniş bir uzlaşıyla bize çok güçlü bir destek çıktı. Milletimiz, terör defterinin bir daha açılmamak üzere tamamen kapanması noktasında kararlı bir duruş sergiledi. Hal böyleyken bu konuyu parti çıkarları için polemik malzemesi haline getirmek, tahrip edici eleştirilerde bulunmak büyük bir sorumsuzluktur. Şehitlerimizin kanı, gazilerimizin fedakarlıkları üzerinden siyaset yapmak büyük bir vicdansızlıktır, tek kelimeyle şuursuzluktur.

Herkes aklıselimle hareket etmeli, toplumun sinir uçlarıyla oynamak yerine Türkiye’yi merkeze alan bir siyaset izlemelidir. Özellikle Türkiye’nin tökezlemesinden medet umanlara malzeme verecek eylem ve söylemlerden uzak durulmalıdır. Ülkemizin gelecekle ilgili büyük hedeflerini kovalamak dışında bir seçeneği yoktur. Çünkü vazgeçersek ülkemiz altın değerinde yıllarını kaybeder. Çünkü geri adım atarsak Türkiye’nin istikbali olan gençler kaybeder. Türkiye’nin kaybetmesini, patinaj yapmasını isteyenlere rağmen bunu başarmak mecburiyetindeyiz.

 

ANKA 

“Herkes aklıselimle hareket etmeli, toplumun sinir uçlarıyla oynamak yerine Türkiye’yi merkeze alan bir siyaset izlemelidir”
Cuma, Eylül 11, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali
Babacan: Artık seçim dönemine girmiş bulunmaktayız
Voleybol Kulüpler Dünya Şampiyonası'nda Türk takımlarının grupları ve rakipleri belli oldu
Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Şehitlerimizin kanı üzerinden siyaset yapmak vicdansızlıktır
copyright Independentturkish: 

İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali

9 Mart tarihinde Silivri'deki Marmara Cezaevi duruşma salonlarında 107'si tutuklu 414 sanıkla başlayan İBB Davası duruşması yaklaşık 6 aydır devam ediyor. Perşembe gecesi 79. günü tamamlanan yargılama sonucu duruşma pazartesi gününe ertelendi. Davada Cumhurbaşkanı adayı, İBB başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da arasında bulunduğu 51 tutuklu sanık bulunuyor. Özellikle ikinci duruşmanın başladığı 17 Ağustos'tan sonra yargılamalar genellikle gece yarılarına kadar devam ediyor. İstanbul Barosu bu 'gece yargılamaları' konusunda bir açıklama yaptı.

24:00'ten sonra da devam eden duruşmalar için mahkemeye başvuru

Açıklamada İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Kaboğlu ve Baro yöneticilerinin 9 Eylül Çarşamba günü, Silivri'de görülen İBB Davası duruşmalarını yerinde gözlemlediği belirtilerek, duruşmaların bir süredir gece saat 24.00'ten sonra da sürdürülmesi nedeniyle tespit eden İstanbul Barosu'nun, bu uygulamanın adil yargılanma hakkının özüne dokunduğu ve sanıkların etkili savunma yapma olanağını zedelediği gerekçesiyle 33. Ağır Ceza Mahkemesi'ne yazılı başvuruda bulunduğu kaydedildi.

Baro açıklamasında şu görüşler yer aldı:

Duruşmanın yürütülme koşullarının adil yargılanma ve etkili savunma hakları yönünden değerlendirilerek gerekli önlemlerin alınması amacıyla yazdığı itiraz dilekçesinde İstanbul Barosu, sanıkların yeterli uyku ve dinlenmeden yoksun kaldıklarını ve bu durumun ardışık duruşma günlerinde tekrarlanmasının fiziksel ve zihinsel yorgunluğu ağırlaştırdığını belirtmiştir.

Uygulamanın, duruşma saatlerine ilişkin usulü bir konu olmasının ötesinde, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünün korunması, insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağı, sanığın yargılamaya etkili katılımı, beyanının özgür iradesine dayanması ve etkili savunma hakkı ile doğrudan ilgili olduğu belirtilerek Anayasa madde 13, 17 ve 36 ile İHAS madde 3 ve 6'nın ihlaline yol açtığı vurgulandı.

Kişinin maddi ve manevi bütünlüğünün korunmasının, insan haklarının sert çekirdeği olarak Anayasa'nın 15. maddesi ile de güvence altında olduğu ve savaş ortamında dahi ihlal edilemeyeceği vurgulanarak, olağan hukuk düzeni içerisinde yürütülen bir ceza yargılamasında sanıkların fiziksel ve zihinsel bütünlüklerinin korunması yükümlülüğünün minimum standarttan daha düşük eğişe taşınamayacağı vurgulandı.
Devletin anılan haklardan kaynaklanan yükümlülüğünün özgürlüğünden alıkonulmuş bireyler için daha üst düzeyde olup, bütün bireyler ve toplum için nihai güvence niteliği taşıyan yargı mercii bakımından, insan haklarının sert çekirdeği alanında yer alan dokunulamaz haklar açısından maksimize olmuş bir yükümlülüğün söz konusu olduğu dile getirilmiştir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Uzun duruşma süreleri savunma ve adil yargılama hakkının özüne dokunuyor"

Duruşmaların bu koşullarda yürütülmesinin Anayasa'nın 13. maddesince öngörülen ölçülülük ilkesiyle de bağdaşmadığı, uzun duruşma sürelerinin savunma hakkının ve adil yargılanma hakkının özüne dokunduğu belirtilmiştir.

Makul sürede yargılanma hakkının amacının, yargılamanın mümkün olan en kısa zamanda ve her koşulda tamamlanması olmadığı, duruşmanın süratle yürütülmesi ile temel haklar arasında makul bir dengenin kurulması gerektiği hatırlatılan dilekçede, baroların Avukatlık Kanunu'nun 77. ve 95. maddeleri uyarınca meslek mensuplarının haklarını korumakla görevli kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları olduğu ve İstanbul Barosunun üyelerinin avukatlık görevini ifasını güçleştiren koşullar karşısında yasa gereği gözlem, raporlama ve itiraz yapma hakkının bulunduğu ortaya konulmuştur"

"Yeterli uyku ve dinlenme süreleri korunmalı"

İstanbul Barosu'nun sosyal medya hesabından da paylaşılan açıklamada talepler ise şöyle sıralandı:

Sonuç olarak; yargılamanın fiziksel bir dayanıklılık sınavına; savunma hakkının ise sanık ve müdafiin duruşma salonunda yalnızca fiziken bulunmasına indirgenemeyeceği belirtilerek:

Duruşmaların günlük çalışma sürelerinin, sanıkların yargılamaya etkili katılımını ve müdafilerin etkili hukuki yardım sunmasını mümkün kılacak makul sınırlar içerisinde belirlenmesi,

Özellikle sanık sorgusu, savunma alınması, delillerin tartışılması ve sanığın iradi ve bilişsel katılımını gerektiren esaslı muhakeme işlemlerinin, sanıkların ve müdafilerin ağır fiziksel ve zihinsel yorgunluk altında bulunduğu gece saatlerinde gerçekleştirilmemesi,

Tutuklu sanıkların yalnızca duruşma salonunda bulundukları sürelerin değil, -bekletilme salonlarının dinlenmeye elverişli olmayan ortam ve koşulları yanısıra-, ceza infaz kurumundan çıkarılma, sevk, bekleme ve ceza infaz kurumuna dönüş saatlerinin de gözetilerek yeterli uyku ve dinlenme sürelerinin korunması,

Duruşmalar sırasında yeterli süre ve sıklıkta dinlenme, yemek ve temel ihtiyaç aralarının sağlanması,

Sanıkların müdafileriyle görüşme ve savunmalarını hazırlama imkânlarının fiilen korunması,

Sağlık sorunu bulunan, ileri yaşta olan veya uzun süreli duruşma koşullarından özel olarak etkilenebilecek sanıklar yönünden gerekli tedbirlerin alınması,

Anayasa'nın 13, 15, 17 ve 36. maddeleri; AİHS'nin 3, 6 ve 15. maddeleri ile CMK'nin 148. maddesinde güvence altına alınan hak ve ilkeler doğrultusun-da duruşma düzeninin yeniden değerlendirilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması talep edilmiştir.

Talep ve gözlemelerimiz üzerine mahkemenin yeterli olmasa da duruşmaları daha erken bir saatte sonlandırmış olması yönündeki iradenin sürmesi adil yargılanma hakkının gerekleri açısından yaşamsal önem arz etmektedir.İstanbul Barosu, savunma hakkının önündeki engellerin kaldırılması için gerekli girişimleri sürdürecek ve sürecin kararlılıkla takipçisi olacaktır

ANKA

Dilekçede, sanıkların yeterli uyku ve dinlenmeden yoksun kaldıkları ve bu durumun ardışık duruşma günlerinde tekrarlanmasının fiziksel ve zihinsel yorgunluğu ağırlaştırdığı belirtildi
Cuma, Eylül 11, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Babacan: Artık seçim dönemine girmiş bulunmaktayız
Fenerbahçe’de İsmail Kartal için kritik görüşme: Karar kulüp tarafından açıklanacak
Dışişleri Bakanı Fidan, Diyarbakır'da
Type: 
SEO Title: 
İstanbul Barosu mahkemeye başvurdu: Silivri'de gece yarılarına kadar süren duruşmalar 'adil yargılama hakkının ihlali
copyright Independentturkish: 

Dolly Parton, 7 milyon doları neden geri çevirdi?

Dolly Parton, 1984 yapımı Supergirl'de kötü karakteri oynamak için kendisine sunulan 7 milyon dolarlık teklifi reddettiğini, "kötü" bir karakteri canlandırmayı kendine yakıştıramadığını söylemişti.

Dünya çapında Country'nin Kraliçesi olarak sevilen şarkıcı ve oyuncu, geçen ay 80 yaşında hayatını kaybetti.

"9 to 5"la tanınan sanatçının ölümünün ardından, rolü reddetme nedenlerini anlattığı 1992 tarihli bir Chicago Tribune röportajı yeniden gündeme geldi.

Parton o tarihte, "Sadece kötü bir rol oynamayacağım" demişti.

Aslında, birkaç yıl önce Supergirl'de Faye Dunaway'in oynadığı rolü oynamam için bana 7 milyon dolar teklif edildi. Biraz hakarete uğramış hissettim. Paraya hayran kaldım ama 'Neden benden kötü bir cadı oynamamı istiyorsunuz? Size kötü bir cadı gibi mi görünüyorum?' dedim.

Eminim ki zaman zaman kötü bir cadı olabilirim. Ama bu benim gerçek doğam değil ve böyle bir şey yapma arzum yok.

En çok şarkıcı olarak tanınsa da Parton aynı zamanda başarılı bir oyunculuk kariyerine de sahipti. İlk ekran deneyimini 1980 yapımı işyeri komedisi 9 to 5'ta yaşadı ve 1982 yapımı müzikal komedi The Best Little Whorehouse in Texas'ta Burt Reynolds'la ve 1984 yapımı romantik komedi Rhinestone'da Sylvester Stallone'la birlikte rol aldı.

1989'da Steel Magnolias'taki yıldızlarla dolu oyuncu kadrosunun bir parçası olarak yaptığı çalışmayla daha da büyük beğeni topladı. Kendi müzikali olan Dolly Parton's Christmas on the Square'le son kez ekrana çıktı.

1984 yapımı Supergirl'de filme adını veren baş karakteri Helen Slater üstlenmişti. Supergirl, filmde Dunaway'in abartılı kötü karakteri Selena'yla mücadele ediyordu.

Ancak film eleştirmenlerden olumlu yorumlar almamış ve gişede de başarısı elde edememişti. DC Evreninde Superman'in kuzeni olan Supergirl karakteri, bu yıl House of the Dragon yıldızı Milly Alcock tarafından canlandırılan bir yeniden başlatma filmiyle geri döndü.

Bu film de karışık eleştiriler aldı. The Independent'tan Clarisse Loughrey filme iki yıldız verdi ve Alcock'un performansının yapımdaki tek parlak nokta olduğunu savundu.

Loughrey, "Alcock, filmin merkezinde tek başına, yine de parlayacak anlar buluyor, kahraman olduğuna inanmayan ama buna rağmen özünde iyi kalan bir kahramanın hem saldırgan alaycılığını hem de hassas kırılganlığını benimsiyor" diye yazdı.

DC onun geleceğini güvence altına almak istiyorsa, ona ait olabileceği bir dünya bulmalı.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/arts-entertainment/films/news

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Geçen ay hayatını kaybeden Country'nin Kraliçesi, DC'nin Supergirl'ünde rol alabilirdi
Salı, Eylül 8, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>(Reuters)</p>

related nodes: 
Efsanevi şarkıcının hastalığını neden gizlediği ortaya çıktı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Dolly Parton, 7 milyon doları neden geri çevirdi?
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/dolly-parton-supergirl-dc-movie-faye-dunaway-b3046120.html

Nvidia CEO'su: Yeni ChatGPT, insan seviyesine ulaşan ilk yapay zeka

Nvidia CEO'su Jensen Huang, ChatGPT'nin son sürümünün yapay genel zeka (YGZ), yani insan seviyesinde yapay zekanın ilk örneği olduğunu iddia etti.

OpenAI'ın ChatGPT Astra diye bilinen GPT-6 modeli, Anthropic'in Claude'u ve Google'ın Gemini'ı gibi rakiplerinden ayrıldığını gösteren etkileyici sonuçlarla geçen hafta piyasaya sürülmüştü.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

OpenAI, "bilgisayar kullanımı, internette gezinme, yazılım mühendisliği, siber güvenlik, bilim ve profesyonel işler alanlarında en son teknoloji" olduğunu söylediği bu modelin, aynı anda birden fazla görevi otonom olarak tamamlayabildiğini belirtmişti.

Yeni yapay zeka modeli bir tanıtım sırasında kullanıcı isteklerini karşılarken aynı anda bir video oyunu oluşturmak veya hukuki bir belge hazırlamak gibi karmaşık görevleri de yerine getirmişti.

Huang tanıtımın ardından X'te paylaştığı gönderide "YGZ geldi. Tebrikler OpenAI ekibi" diye yazdı.
 

Jensen Huang (Reuters)
Nvidia CEO'su Jensen Huang, 16 Temmuz 2026'da Japonya'nın Tokyo kentinde konuşma yapıyor (Reuters)


YGZ'nin kesin tanımı sektör temsilcileri arasında tartışmalı olsa da OpenAI'ın tüzüğüne göre "ekonomik açıdan en değerli işlerde insanlardan daha iyi performans gösteren son derece otonom sistemler" anlamına geliyor.

ChatGPT'nin en son sürümünü tanıtmak üzere düzenlenen basın toplantısında OpenAI Başkanı Greg Brockman, "YGZ çağına hoş geldiniz" diyerek yeni modeli "yetenek açısından nesiller arası bir sıçrama" diye nitelemişti.

Brockman sözlerine şöyle devam etmişti: 

Birkaç yıl ileriye giderek geriye dönüp YGZ'nin gerçekte ne zaman yaratıldığını sorarsak, bence bu zamanlar ve bu model olabilir.

Bu iddiaları, OpenAI CEO'su Sam Altman'ın YGZ'nin "en iyi ihtimalle… çok kötü tanımlanmış bir terim" olduğunu söylemesinden sadece birkaç gün sonra geldi.

Sources podcast'inde konuşan Altman, "Bunun alakasız bir pazarlama terimi gibi olduğunu söyleyecektim" demişti.

Bir yapay zeka modelinin YGZ'ye ne kadar yaklaştığını ölçmeyi amaçlayan bağımsız karşılaştırma testlerinde ChatGPT Astra, insan puanlarına yaklaşan yeni yüksek puanlar elde etti.

Testleri geliştiren ARC Prize Foundation'dan Greg Kamradt, bunu "öncü model performansında anlamlı bir sıçrama" diye niteliyor.

Buna rağmen bazı sektör temsilcileri, herhangi bir mevcut yapay zeka modelinin insan seviyesinde olduğunu söylemeye hâlâ şüpheyle yaklaşıyor.

Teknoloji danışmanı Marko Tasic, Huang'ın iddialarına itiraz ederek bunu potansiyel bir halka arz öncesinde yapılan bir pazarlama hilesi diye tanımladı.

Tasic, "Hayır, bu YGZ değil" dedi. 

Bu sadece halka arz öncesi bir halkla ilişkiler hamlesi. Fiyatı şişirip satmak, hepsi bu.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/tech

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Jensen Huang uzun zamandır beklenen yapay genel zeka (YGZ) çağının nihayet geldiğini söylese de OpenAI patronu bunun sadece "pazarlama" amacı taşıdığını belirtiyor
Salı, Eylül 8, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>15 Mayıs 2026'da Fransa'nın Güney Korsika bölgesindeki Sartene'de bir akıllı telefon ekranında&nbsp;ChatGPT logosu görülüyor (Hans Lucas/AFP)</p>

related nodes: 
OpenAI'ın patronu Sam Altman: "Yapay zeka tartışmaya kapalı"
OpenAI'ın "korkutucu" bir güncelleme yaptığı iddiası: "Kırmızı çizgi aşılıyor"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Nvidia CEO'su: Yeni ChatGPT, insan seviyesine ulaşan ilk yapay zeka
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/tech/chatgpt-astra-agi-nvidia-huang-ai-b3046386.html

Atlas Çağlayan davasında karar açıklandı: Sanığa toplam 18 yıl 10 ay hapis cezası

İstanbul Güngören'de bıçaklı saldırıda öldürülen 16 yaşındaki Atlas Çağlayan ile ilgili davanın ikinci duruşmasında karar açıklandı. Buna göre tutuklu sanık E.Ç'ye "çocuğa karşı kasten öldürme" suçundan 14 yıl 9 ay, "silahlı tehdit" suçundan 3 yıl 9 ay ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanunu'na muhalefet suçundan 4 ay 15 gün hapis cezası verildi.

İstanbul Güngören'de 14 Ocak'ta uğradığı bıçaklı saldırıda öldürülen 16 yaşındaki Atlas Çağlayan ile ilgili Bakırköy 2'nci Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın 9 Haziran'daki ilk duruşmasında Cumhuriyet Savcısı esasa ilişkin mütalaasını açıklamıştı. Davanın ikinci duruşmasında karar açıklandı. 

Mahkeme, tutuklu sanık E.Ç'yi Çağlayan'a karşı "çocuğa karşı kasten öldürme" suçundan önce "ağırlaştırılmış müebbet hapis" cezasına çarptırdı. E.Ç'nin suç tarihinde 14 yaşında olduğu anlaşıldığından 17 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'dan önce yürürlükte olan TCK'nin 31/2 maddesi gereğince 14 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildi. 

E.Ç'nin katılanlar D.Ç., R.O., T.U.A. ve Y.O.O'a karşı "tehdit" suçunu işlediği anlaşılması üzerine TCK 106/2-a maddesi gereğince suçun işleniş biçimi, kastının yoğunluğu, olayın meydana geldiği yer ve olayın oluş şekli gözetilerek "takdiren ve teşdiden" 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildi. E.Ç'nin suç tarihinde 12-15 yaşlarında olduğu anlaşılmakla, TCK'nın 31/2 maddesi gereğince verilen cezası 1/2 oranında indirilerek 3 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırıldı. 

Sanık E.Ç hakkında 6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanunu'na muhalafet suçundan da sonuç ceza olarak 4 ay 15 gün hapis ve 50 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildi.

Sanık E.Ç böylece üç ayrı suçtan toplam 18 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasına çarptırılmış oldu.

 

ANKA

Güngören’de 16 yaşındaki Atlas Çağlayan’ın öldürülmesine ilişkin davada sanık E.Ç., toplam 18 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasına çarptırıldı
Salı, Eylül 8, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Atlas Çağlayan davasında karar açıklandı: Sanığa toplam 18 yıl 10 ay hapis cezası
copyright Independentturkish: 

Ayhan Bora Kaplan ve 4 polisin rüşvet davasında tüm sanıklara beraat

Ankara Emniyeti’nde dönemin Organize Suçlarla Mücadele Şubesi’nden sorumlu İl Emniyet Müdür Yardımcısı Alp Arslan, eski Asayiş Şube Müdürü Oben Özay, Başkomiser Ercan Karagöz ve polis memuru Serdar Coşkun hakkında Ayhan Bora Kaplan’a rüşvet verildiği iddiasıyla açılan davanın karar duruşması Ankara 33’üncü Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü.

Duruşmaya tutuksuz sanıklar Alp Arslan, Oben Özay, Ercan Karagöz ve Serdar Coşkun katıldı. Bu dosya kapsamında tutuksuz yargılanan ancak Ayhan Bora Kaplan suç örgütü davası kapsamında tutuklu bulunan Ayhan Bora Kaplan da duruşmada hazır bulundu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Savcılık beraat istedi

Duruşmada savcılık, esas hakkındaki mütalaasını açıkladı. Mütalaada, sanıkların üzerlerine atılı suçlardan cezalandırılmaları için yeterli ve kesin delil bulunmadığı değerlendirilerek tüm sanıkların beraatine karar verilmesi talep edildi.

Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma yapan sanıklar Alp Arslan, Ercan Karagöz, Oben Özay ve Serdar Coşkun, savcılığın beraat yönündeki mütalaasına katıldıklarını belirterek beraatlerini istedi.

Kaplan: "Murat Çelik ve ekibi yargılanacak"

Duruşmada savunma yapan Ayhan Bora Kaplan da "33. Ağır Ceza Mahkemesi’nde de yargılanıyorum. Yargılanmama neden olanlar arkamdaki polisler. Bunlar başlattı, Murat Çelik ve ekibi sürdürdü. Maalesef şimdi birlikte yargılanıyoruz. Mutlaka bir gün göreceksiniz Murat Çelik ve saz ekibi yargılanacak, cezalarını çekecekler. Bana sahte dosya yaptılar" dedi. Sanık avukatları da müvekkillerinin beraatini talep etti.

"Bu davalar tamamen kumpas"

Sanıkların son sözlerinin sorulmasının ardından tutuksuz yargılanan sanık Alp Arslan, suçlamaları kabul etmediğini belirterek, beraatini istedi. Arslan, "Biz hiç şahsileştirmedik dosyaları. Ben her dönem mal beyanında bulundum. Soruşturmanın başında buna bakılsaydı zaten bu dava açılmazdı. Gelirim ile giderimin orantılı olduğu ortada. Beraatimi talep ediyorum" diye konuştu.

Son sözü sorulan Ayhan Bora Kaplan ise, "Bu dava ve diğer dava tamamen kumpas ve mutlaka aydınlanacak. Siz de görecek ve duyacaksınız. Beraatimi istiyorum" dedi.

Tüm sanıklar beraat etti

Mahkeme, yapılan yargılama sonunda tüm sanıkların üzerlerine atılı suçları işlediklerine ilişkin kesin kanaat oluşmadığı gerekçesiyle beraatlerine karar verdi.

Mahkeme ayrıca, sanık polis memuru Alp Arslan’ın duruşma sırasında verdiği beyanların çelişkili olduğu değerlendirmesinde bulunarak, Arslan hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Kararın açıklanmasının ardından duruşma sona erdi.

Ne olmuştu?

Dosya kapsamında Alp Arslan’ın, Ayhan Bora Kaplan’a yaklaşık 250 bin dolar değerinde 7 adet Rolex saat aldırdığı iddiasıyla “rüşvet” suçundan yargılanıyordu. Oben Özay, Ercan Karagöz ve Serdar Coşkun ise banka hesaplarına mali profilleriyle uyumsuz şekilde yüksek tutarlarda para yatırıldığı tespiti üzerine “mal bildirimine aykırılık” suçlamasıyla yargılanıyordu.

 

ANKA

Ankara 33’üncü Ağır Ceza Mahkemesi, sanıkların üzerlerine atılı suçları işlediklerine dair kesin kanaat oluşmadığı gerekçesiyle beraatlerine karar verdi
Salı, Eylül 8, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Numan Kurtulmuş: Barış ve kardeşlik içerisinde daha güçlü bir Orta Doğu inşa etmekte kararlıyız
Selçuk Mızraklı tahliye edildi: Benden önce bu kapının önünde olması gereken halkın sevgilisi Selahattin Demirtaş'tır
Emekli Amiral Türker Ertürk'ün tahliye talebi reddedildi
Type: 
SEO Title: 
Ayhan Bora Kaplan ve 4 polisin rüşvet davasında tüm sanıklara beraat
copyright Independentturkish: 

GPS sistemlerini saatlerce devre dışı bırakan güneş fırtınasının gizemi aydınlandı

Yeni bir araştırmaya göre geçen yıl kasımda Dünya'yı vurarak daha önce hiç görülmemiş GPS kesintilerine yol açan şiddetli güneş fırtınası, Amerikan tarım sezonunda meydana gelseydi "ciddi kayıplara" yol açabilirdi.

Güneş fırtınaları, Dünya'da çoğunlukla Kuzey ve Güney kutuplarının üzerindeki semalarda görülebilen göz kamaştırıcı kuzey ışıklarına (aurora) yol açabiliyor.

Ancak bazen şiddetli güneş fırtınaları, Kuzey Avrupa ve Amerika'nın daha düşük enlemlerinde bile görülebilen dinamik kuzey ışıklarını tetikleyebiliyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Aktif bir güneş lekesi bölgesinden fırlayan devasa bir güneş patlamasının 11 Kasım'da tetiklediği böyle bir aurora, ABD'nin güneyindeki Florida'nın orta kesimlerinde bile görülmüştü.

Bu olay, Dünya'nın elektrik yüklü üst atmosfer tabakası iyonosferde, normal auroralarda görülenlerden çok daha uzağa yayılan bir türbülansa yol açmıştı.

İyonosferde güneş fırtınaları sonucu gerçekleşen bozulmaların en şiddetli görüldüğü yerler genellikle kutup bölgelerinin yakınlarıdır.

Bilim insanları Kasım 2025'teki güneş fırtınasının, Dünya'nın iyonosfer tabakasında normalden daha güneyde türbülansa yol açtığını ve 10 metreden fazla bir alanda GPS navigasyon sistemlerinin doğruluğunu geçici olarak azalttığını tespit etti.

Araştırmacılar, bulguları hakemli dergi Geophysical Research Letters'ta yayımlanan araştırmada şöyle yazıyor: 

Bu çalışma, aurora parlaklığıyla teknolojik sistemler üzerindeki etkileri arasında bağlantı kurarak genellikle nispeten sakin kabul edilen orta enlem bölgelerinde 10 metreyi aşan yatay konumlandırma hatalarının meydana geldiğini saptadı.

Araştırmada bilim insanları, aurora kameralarıyla yapılan gözlemleri, ABD ve Kanada genelindeki yer tabanlı GPS alıcı ağlarından elde edilen verilerle birleştirdi.

Güneş fırtınası sırasında ve sonrasında iyonosferdeki elektron yoğunluğunu, bu atmosfer katmanındaki türbülansı, sinyal dalgalanmalarını ve GPS konum belirleme hatalarını haritalandırdılar.

Bilim insanları, güneş fırtınası nedeniyle yüksek enerjili elektronların Dünya'nın manyetik alan çizgileri boyunca aşağı doğru hareket ettiğini ve geniş bir enlem aralığında üst atmosferdeki gazlarla çarpıştığını belirledi.

Çalışmada, bunun sonucunda kıta ABD'sinin büyük bir bölümünde GPS sinyal genliğinde güçlü titremeler meydana geldiği ortaya çıktı.
 

Güney ışıkları (AFP)
13 Kasım 2025'te Dunedin'deki Brighton Beach'in suları üzerinde ufukta parıldayan ve güney ışıkları diye de bilinen Aurora Australis (AFP)


Araştırma, tüm enlemlerdeki topluluklara aurora kaynaklı GPS aksaklıklarına daha hazırlıklı olma çağrısı yapıyor.

Bilim insanları, özellikle günümüzde otonom ulaşım ve hassas tarımda GPS'in oynadığı kilit role dikkat çekiyor.

Güneş fırtınalarının neden olduğu GPS kesintilerinin bu sektörler üzerinde ciddi etkiler doğurabileceği uyarısında bulunuyorlar.

Araştırmacılar, "Kasımdaki süper fırtınanın başlangıcı, ABD'deki tarım sezonunda gerçekleşseydi Amerikan tarım ve ulaştırma sektörlerinde ciddi kayıplara yol açabilirdi" diye yazıyor.

Bu nedenle, fırtına sırasında yüksek ve orta enlemlerdeki düzensizlikleri anlamak için aurora özelliklerinin dinamiklerini kontrol edip belirleyen fiziksel süreçler hakkında bilgi sahibi olmak gerekiyor. Bunlar arasında aurora yayında bulunan enerji akışı, genişleme hızı ve çökelme ölçeği boyutları gibi, aksamaların meydana gelmesine katkıda bulunan unsurlar yer alıyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/space

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Güneş fırtınası, GPS sistemlerinin doğruluğunda 10 metreden fazla geçici düşüşe yol açmış
Salı, Eylül 8, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>12 Kasım 2025'te uzay istasyonundan görüntülenen kuzey ışıkları (NASA)</p>

related nodes: 
Çığır açıcı araştırma: Güneş fırtınaları, Dünya atmosferini nasıl etkiliyor?
Güneş'teki leke sayısı rekor kırdı: Dünya'yı vuran plazma fırtınası ABD'de iletişimi felce uğrattı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
GPS sistemlerini saatlerce devre dışı bırakan güneş fırtınasının gizemi aydınlandı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/space/solar-storm-gps-disruption-satellites-b3046382.html

Numan Kurtulmuş: Barış ve kardeşlik içerisinde daha güçlü bir Orta Doğu inşa etmekte kararlıyız

Türkiye ile Irak arasında son zamanlarda fevkalade olumlu bir ivme yakalandığını belirten Kurtulmuş, bu sürecin başarılı bir şekilde sürdürülmesi bakımından ziyareti çok önemsediklerini ifade etti. 2024 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Irak ziyaretinde 27 anlaşma ve mutabakat metninin imzalanmasının tarihi bir adım olduğunu kaydeden Kurtulmuş, bu yılın temmuz ayında Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin Türkiye ziyaretinde de stratejik kararlar alındığını ve çok sayıda belge imzalandığını hatırlattı.  

İki ülke parlamentoları arasındaki iş birliğine değinen Kurtulmuş, "Ümit ediyorum ki, bundan sonra hükümetlerimizin arasında var olan bu olumlu gündem her iki ülkenin parlamentolarında da olumlu bir şekilde ilerletilecek ve Türkiye, Irak parlamentoları olarak yakın iş birliği çerçevesinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Ele aldığımız konuların sadece toplantılarda konuşulan konular olmaktan çıkarılması için takip ve koordinasyonunun gerekli olduğu ortadadır. Bu çerçevede her iki ülkenin de başta dostluk grupları olmak üzere aralarında oluşturacağı komitelerle bu süreci takip etmesini arzu ediyoruz" ifadesini kullandı.

"Eski düzen çökmüş olmakla birlikte yeni düzen henüz kurulamamıştır"

Küresel ve bölgesel gelişmeleri değerlendiren Kurtulmuş, dünyanın önemli bir süreçten geçtiğini vurgulayarak şunları söyledi:

Mevcut sistem bütün kurumlarıyla, kuruluşlarıyla, kurallarıyla çökmüş vaziyettedir. Ancak eski düzen çökmüş olmakla birlikte yeni düzen henüz kurulamamıştır. Başta bölgemiz olmak üzere bütün dünyada yaşanan çatışmalar, gerilimler ve istikrarsızlık da aslında dünya sistemindeki bu sistemsizlik durumunun bir yansımasıdır. Hiç şüphesiz dünyadaki gerilim, çatışma ve istikrarsızlıktan en fazla etkilenen bölgelerin başında da Türkiye ve Irak olarak içinde bulunduğumuz Orta Doğu coğrafyası gelmektedir. Dolayısıyla biz bütün bu bölgede yaşananları çok yakından takip etmek ve tedbirlerimizi almak mecburiyetindeyiz. Zaten var olan istikrarsızlıklara bir de İsrail'in bölgedeki yayılmacı politikaları ve hemen hemen bölge ülkelerinin tamamına karşı geliştirdiği hasmane tavrı ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı politikaları da dikkate alındığında çok daha uyanık, çok daha güçlü ve çok daha iş birliği halinde olmamız gerek.

Irak'ın tutumuna ve demokrasisine takdir

Türkiye'nin sorunlara "bölgesel sahiplenme ilkesi" çerçevesinde yaklaştığını söyleyen Kurtulmuş, dost bir ülkede yaşanan karışıklık veya çatışmaya Türkiye'nin bigane kalamayacağını söyledi. Irak'ın istikrarını ve geleceğini fevkalade önemsediklerini dile getiren Kurtulmuş, "Bu çerçevede Irak hükümetinin bölgesel ihtilafların dışında kalma, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki ihtilaftan sonra İsrail ve Amerika'nın İran'a başlattığı savaştan sonra ortaya çıkan gerilim ve ihtilafların dışında kalma çabalarını, ayrıca yine Irak Merkezi Hükümeti'nin devlet otoritesini ve egemenliğini sağlamak konusundaki attığı adımları da takdirle karşılıyoruz" dedi.

"Asya ile Avrupa birbirine bağlanacak"

Ekonomik ve sosyal ilişkilere değinen Kurtulmuş, ikili ticaret hacminin 17 milyar dolardan 30 milyar dolara çıkartılması kararlılığını ifade etti. Çifte vergilendirmenin önlenmesi, yatırımların teşvik edilmesi ve vizelerin kolaylaştırılması konularında anlayış birliği içinde olunduğunu kaydetti. Kurtulmuş ayrıca, Türkiye Maarif Vakfı okullarının sayısının artırılması, TİKA projeleriyle kalkınma desteği verilmesi ve Türkiye burslarından yararlanan Iraklı gençlerin sayısının artırılması konularının da görüşmede gündeme getirildiğini aktardı.

Bölgesel iki önemli projeden ilkinin "Kalkınma Yolu Projesi" olduğunu belirten Kurtulmuş, projeye ilişkin şu bilgileri verdi:

Kalkınma Yolu Projesi bağlantısallığın en mükemmel manada sağlanacağı ve önümüzdeki dönemde hem Irak'ın gelişmesini hem bölgenin gelişmesini, kalkınmasını sağlayacak hem de Türkiye'nin gelişmesine katkıda bulunacak çok önemli bir projedir. Bu proje vasıtasıyla, bizim üzerimizden Irak ve Türkiye üzerinden Asya ile Avrupa birbirine bağlanacak. Asya ve Avrupa ekonomileri birbirleriyle entegre hale gelecektir. Onun için Kalkınma Yolu Projesi kapsamında atılacak her türlü adıma sonuna kadar destek vereceğimizi bir kere daha karşılıklı olarak teyit ettik. Bu sürecin hızlanması için neler yapılması gerektiği konusunda da fikirlerimizi paylaşmış olduk. Ümit ediyorum ki, Kalkınma Yolu Projesi en kısa süre içerisinde bütün bileşenleriyle birlikte aktif, görünür, hayata geçirilmiş olan bir proje, bir uygulama haline gelsin.

Kurtulmuş, projenin kazan-kazan prensibiyle iki ülkeye maddi kazanç sağlamanın yanı sıra halkları, kültürleri ve şehirleri birbirine bağlayacağını vurguladı.

Terörsüz Türkiye ve bölge süreci

İkinci önemli projenin "Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge projesi" olduğunu ifade eden Kurtulmuş, 10 Ağustos tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda 467 milletvekilinin oyuyla Terörsüz Türkiye ile ilgili kanun teklifinin yasalaştığını hatırlattı. Kurtulmuş, sürece ilişkin şu açıklamalarda bulundu:

Böylece Türkiye'nin, Cumhuriyet'in ilk asrının yarısını heba ettiğimiz terör meselesini bütünüyle geride bırakıyoruz. PKK bütün unsurlarıyla birlikte kendisini feshediyor ve silahlarını teslim etme sürecini başlatıyor. Bu sürecin bir yansıması olarak Suriye sınırları içerisinde PYD, YPG ve KCK'nın da hızlı ve süratli bir şekilde yeni Suriye yönetimine entegre olmasını takdirle karşıladığımızı ifade etmek isterim. Aynı şekilde Türkiye'deki bu 'Terörsüz Türkiye' yaklaşımının bütün bölgeye de etki edeceğini, terörden çok çekmiş olan Iraklı kardeşlerimizin de en kısa zamanda terörden ve silahlı gruplardan kurtulacağını ümit ediyoruz.

Irak'taki silahlı grupların silah bırakma hazırlığı

Irak'ın da terör örgütlerinden ve silahlı milis gruplarından temizleneceğini belirten Kurtulmuş, "Önümüzdeki aydan itibaren başlanacak olan Irak'taki silahlı grupların, milis grupların silahlarını Irak merkezi hükümetine devretmesiyle ilgili hazırlığın da çok önemli olduğunu ifade etmek isterim. Irak'ı yöneten Cumhurbaşkanı, Başbakan, Meclis Başkanı ve Yüksek Yargı Başkanı başta olmak üzere Irak'ın bütün unsurlarının da Irak'taki milislerin silahsızlandırılması konusunda ittifak halinde olması Irak için önemli bir kazançtır" dedi.

Kurtulmuş, önümüzdeki ay başlayacak silahsızlanma projesiyle Irak'ın barış ve esenlik coğrafyası olmasını, PKK ve türevlerinin silah bırakmasıyla da Suriye'nin her yerinde barış türkülerinin söylenmesini ümit ettiğini söyleyerek, "Bir asır evvel bir, beraber ve kardeş yaşayan coğrafyamız emperyalistlerin projeleri çerçevesinde paramparça edildi. Bir asır evvel Sykes-Picot Anlaşması çerçevesinde bütün bölge cetvellerle çizilerek halklar birbirlerinden uzaklaştırılmaya çalışıldı. Şimdi terörsüz Türkiye süreci ve terörsüz bölge süreciyle birlikte hep beraber dağılan parçalarımızı bir araya getiriyoruz. Birleşiyoruz. Birlik halinde beraber oluyoruz. Barış içerisinde, kardeşlik içerisinde inşallah hep beraber daha güçlü bir Orta Doğu ve bölgeyi inşa etmek kararlılığıyla yolumuza devam ediyoruz" diye konuştu.

"Terörsüz Türkiye yasası hem Türkiye hem bölge için çok önemli"

 Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi ise ikili ilişkiler, bölgesel güvenlik, enerji ve ticaret konularında açıklamalarda bulundu.

TBMM tarafından kabul edilen çerçeve yasaya değinen Halbusi, "Türkiye Büyük Millet Meclisi terörsüz Türkiye yasasını onayladınız. Bu konu hem Türkiye ve bölge için hem de çevredeki diğer ülkeler için çok önemli" dedi.

Irak'ta yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Halbusi, 30 Eylül ile 1 Ekim tarihlerinde bütün silahların devlet otoritesi ve kontrolü altında olmasına yönelik bir çalışma gerçekleştirileceğini kaydetti. Bütün siyasi grubu olan parti başkanları ve Irak halkının diğer kesimlerinin bu konuda hemfikir olduğunu belirten Halbusi, bunun ulusal bir mesele olduğuna dikkati çekti. Bölgesel barış hedefine vurgu yapan Halbusi, "Biz bütün bölgemiz artık terörsüz bir bölge olsun istiyoruz. Bu konu gerçekten bütün ülkelerin istikrarını yakından ilgilendirmektedir" diye konuştu.

2025 çerçeve anlaşması ve bakanlıklar arası koordinasyon

Ortak görüşmelerde iki ülke arasında birçok konunun ele alındığını bildiren Halbusi, 2025 yılında imzalanan Çerçeve Anlaşması'nı hatırlattı. Irak Dışişleri Bakanlığı ve ilgili diğer bakanlıklardan üst düzey yetkilileri ağırlayarak anlaşmanın detaylarını değerlendirdiklerini belirten Halbusi, bundan sonraki süreçte ilgili bakanlıkların koordinasyon içinde çalışmalarını sürdüreceğini iletti.

Kalkınma Yolu Projesi'nin iki ülke için stratejik bir konu olduğunu ve projeyi çok desteklediklerini ifade eden Halbusi, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son gelişmeler neticesinde petrol sevk edebilmek amacıyla yeni kapılar arandığını kaydetti. Bu doğrultuda Ovaköy Sınır Kapısı ile Fişhabur Kapısı'nın büyük önem teşkil edeceğini belirten Halbusi, petrol boru hattı anlaşmasının uzatıldığını ve Çerçeve Anlaşması'nın bu süreçte büyük rol oynadığını aktardı.

Su konusunun da görüşmede gündeme geldiğini belirten Halbusi, suyun rasyonel kullanılması ve bu alanda yeni teknolojilerin devreye sokulması için Irak'ta Türk firmalarının katkılarının ve teknoloji transferinin söz konusu olacağını söyledi.

Ticaret hacminde 30 milyar dolar hedefi

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilere dikkati çeken Halbusi, 2025 yılında ikili ticaret hacminin 17 milyar dolara ulaştırıldığını hatırlatarak, önümüzdeki yıllarda bu rakamı 30 milyar dolara çıkarmak istediklerini ifade etti. 

Anlaşmaların ve mutabakat zaptlarının Meclis onayından geçmesinin esas olduğunu vurgulayan Halbusi, "Biz Temsilciler Meclisi olarak bu konudaki desteklerimizi sürdüreceğiz ve yasama konusunda Irak için çalışmalarımızı devam ettireceğiz. Sayın Başkan'ın da dediği gibi bütün anlaşmalar, mutabakat zaptları aslında bir kağıt üzerinde kalan bir mürekkep olarak değil, uygulanması söz konusu" dedi. 

 

ANKA

"Terörsüz Türkiye süreci ve terörsüz bölge süreciyle birlikte hep beraber dağılan parçalarımızı bir araya getiriyoruz. Birlik halinde beraber oluyoruz"
Salı, Eylül 8, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Numan Kurtulmuş: Barış ve kardeşlik içerisinde daha güçlü bir Orta Doğu inşa etmekte kararlıyız
copyright Independentturkish: 

Gazze olayı bilinmeyen değildi: "D günü", D+1 ve Haaretz'in ifşası

Bugün Haaretz'in yayımladığı araştırma, kamuoyunun bir kısmını tek bir telefona kilitledi. BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed, 7 Ekim 2023'ten yaklaşık on gün önce Netanyahu'yu aramış; Sinwar'ın büyük bir operasyon hazırlığında olduğunu söylemiş; İsrail Başbakanı sakin kalmış, tehdidi Batı Şeria'ya kaydırmış ve bu görüşmeyi güvenlik şeflerine aktarmamış. Ofis haberi yalanlıyor. Muhalefet aynı metni "körlemesine felaket" diye kullanıyor. Seçim takvimi 27 Ekim. Trump'ın 15 maddelik Gazze belgesi masada reddedilmiş durumda.

Haber teknik olarak yeni olabilir. Stratejik olarak yeni değildir. Asıl mesele, belgenin varlığı değil; belgenin hangi durumun içinde durduğudur. 7 Ekim'den beri yazdıklarım ve konuştuklarımla çizdiğim çerçeve tam da bu ayrımı hatırlatmak içindir: D gününü bilen bir hat vardı. El, D+1 için hazırlanmıştı.


Bugün kilitlenilen yüzey

Haaretz araştırmasının özeti şudur. 23 Eylül 2023 civarında 45 dakikalık bir görüşme yapılır. Bin Zayed, Sinwar'ın "deprem" niteliğinde bir harekât planladığını iletir. Netanyahu, Hamas'ın asıl niyetinin Batı Şeria olduğunu söyler; "her senaryoya hazırız" der. Görüşmenin içeriği IDF, Mossad ve Şin Bet şeflerine taşınmaz. Eisenkot bu resmi, Netanyahu'nun İsrail'i felakete götürdüğü iddiasına bağlar.

Aynı günlerde ikinci bir hat işler. Netanyahu, Trump'ın Hamas'ın silahsızlanması ve kademeli çekilme içeren Gazze belgesini açıkça reddeder. Çekilme yoktur; silahsızlanma "gerçek" olacaktır; Filistin devleti yoktur. İçeride seçim, dışarıda İran rejiminin "sonu yakındır" retoriği, ortada ise rehine dosyası ve kent merkezlerine inmiş füze faturası durur.

Bu iki haber aynı günde yan yana durunca, okuyucunun bir kısmı olayı kişisel ihmal ve ahlaki skandal olarak tüketir. Tek telefon, tek suçlu, tek ifşa. Derinlik kaybolur. Oyalama buradan başlar.


"D günü" ve D+1

Benim açıklamam şu: "D günü"nü bilen Netanyahu, elini D+1 için beklentiye göre hazırladı. Yazılmayan nokta şudur: ABD de saldırıyı biliyordu. Reaksiyon süresi kısaydı. Güçlü karşılık verebilecek askerî mekanizmalar ve siyasal eksendeki süreçler hızlıca tamamlandı.

Rehine ve kayıp sayısı, Netanyahu'nun beklediği gibi olmadı; fazla oldu. Bu, tasarımın kusursuz olduğu anlamına gelmez. Tasarımın yönünü değiştirmez. D+1'deki karşılık yalnız Gazze'de durmadı. İran ve vekiller, yani Direniş Ekseni üzerine askerî reaksiyon, 12 Gün Savaşı'na kadar ilerletildi.

Ocak 2025'ten itibaren Beyaz Saray'da Trump–Netanyahu görüşmeleri çok sayıda yapıldı. Kontrol kimdeydi sorusu buradan okunur. ABD hamleleri içinde askerî kuvvet de vardı, diplomasi de. 7 Ekim sonrası müşterek dil "harita değişecek" idi. İbrahim Anlaşmaları 2019–2020'den beri ayrı bir proje katmanı olarak duruyordu. 7 Ekim bu projeyi durdurmadı; dönüştürdü.


Haaretz, diaspora ve seçim hesabı

Şöyle bağlıyordum: Trump Netanyahu'dan kurtulmak istiyor. Haberi yapan Haaretz ve ABD'deki diaspora da bunu istiyor. Önemli olan, seçimde Netanyahu'nun yenilip yenilmeyeceği, yani İsrail halkının oylarıdır. Bu tür bir ifşa, o hesabı şimdi seçim takvimine yapıştırır.

Netanyahu'nun kaybedeceğini son aylarda defaten söyledim. Hesap bunun üzerinedir. İsrailliler rehineler ile İran füzelerinin kent merkezlerindeki yıkımının faturasını çıkarıyor. Fakat bir cümleyi eksik bırakmamak gerekir: İsrail hâlâ İsrail'dir, ABD hâlâ ABD'dir. Kişisel tasfiye isteği, devlet aklının sürekliliğini iptal etmez.


Filistin davası İran dosyasına yedirildi

7 Ekim'den hemen sonra ekranda ve yazıda aynı çizgiyi koydum. Türkiye olaya Gazze ve Filistin merkezli bakar. ABD ve İsrail ise olayı İran ve vekilleri üzerinden okur. Bu iki okuma aynı olayın iki farklı haritasıdır. Birincisi davayı görür. İkincisi davayı eksenin içine gömer.

Filistin konusu başka, İran konusu çok başkadır. Gazze'yi ve dolayısıyla Hamas'ı, İran sorununun içinde görmek, Filistin'e yönelik en büyük yanlıştır ve hatta ihanettir.

Bu cümleyi Şubat 2025'te Filistin davası yazısında belirttim. Çünkü 7 Ekim'den sonra dolaşıma sokulan "İran'ın vekil gücü, terör…" sözcükleri, Filistin'i örtmek için kullanılan politik dildir. Hamas 7 Ekim'de saldırıyı gerçekleştirdi; İsrail 8 Ekim'de hemen savaş ilan etti. D+1 gecikmedi. Toprak anlaşmasını istemeyen taraf, başından beri İsrail'dir. Gazze, Filistin'den ayrı bir dosya değildir.

İran bu süreci tam göremedi. İşin kötüsü, Gazzeli halk ve Hamas da göremedi. Filistin Devlet Başkanı baştan itibaren ayağını geride tuttu. Abbas'ın ateşkes sonrası "Hamas İran'ın oyununa geldi" cümlesi, bu mesafenin resmî teyididir. Sonuç ağırdır: on binlerce masum insan öldü, Gazze yıkıldı, enkazı yeni inşaat projesine çevirenler vardır. İş, bir kurula sevk edilmiştir.


7 Ekim öncesinden işaret edilen hat

Bilinmeyen, telefonun içeriği değildi. Bilinmeyen diye sunulan şey, o telefonun hangi durumun içinde çaldığıydı. 2023 sonbaharından bu yana tekrarlanan iskelet şudur.

1. D / D+1 ayrımı. Saldırının kendisi kadar, saldırının hemen ertesi gün ilan edilen savaş ve ardından eksene yayılan karşılık tasarımı.
2. ABD bilgisi ve hız. "Şaşkınlık" anlatısı, hazır mekanizmalar ve kısa reaksiyon süresi ile çelişir.
3. Filistin, İran vekili değildir. Bu eşitleme davayı yok eder. 2023'ten 2025'e kadar aynı uyarıyı yazdım.
4. Hamas ve İran'ın kör noktası. Kendi D günlerini, karşı tarafın D+1 mimarisi sanmamaları.
5. Abbas'ın mesafesi. Filistin resmî hattı baştan geride durdu; sonra "İran oyunu" teşhisine sığındı.
6. Trump–Netanyahu asimetrisi. Çok görüşme, ortak operasyon; sonra Gazze belgesi, seçim ve "Netanyahu'dan kurtulma" isteği.
7. Seçim ve fatura. Rehine dosyası ile kentlere inen füzeler, iç hesabı bozar. Haaretz haberi bu faturayı oy sandığına bağlar.
8. Sonuç dili. Tezim işliyor: Zafer yoktur. Durum değişikliği vardır. Yıkımın inşaat diline çevrilmesi ve işin bir "Barış Kurulu"na sevk edilmesi, bu dilin son halkasıdır.


Bilinmeyen olabilir miydi?

İki katmanı ayırmak gerekir.

Operatif katman. BAE uyarısı, Mısır kanalı, Şin Bet'in Sinwar'ı vurma önerisi, "deprem" dili — bunlar 2023 sonbaharında istihbarat camiasında dolaşan türden işaretlerdir. "Hiç kimse bilmiyordu" iddiası, büyük devletlerin kriz yönetiminde nadiren doğru çıkar. D gününü bilen taraf vardı. ABD de biliyordu. Reaksiyonun kısalığı tesadüf değildir.

Stratejik katman. Asıl okunmayan şey uyarının varlığı değil, şu zincirdir: Hamas'ın D günü, İsrail'in D+1'ine malzeme olabilirdi. D+1 yalnız Gazze değildi; Lübnan, Suriye, Yemen, sonra İran hattıydı. Filistin davası bu hatta araç haline getirildi. İran ve Hamas, kendi hamlelerinin karşı tarafın hazırladığı durum değişikliğinin içinde eriyeceğini hesaplayamadı. Netanyahu için kriz hem varoluşsal tehdit hem seçim yakıtıdır. Trump için Netanyahu hem enstrüman hem yüktür.

Bu yüzden bugün Haaretz'e kilitlenen kesimlerin kaçırdığı yer nettir. Tek belge, tek telefon, tek suçlu. 7 Ekim'den beri tekrarladığım şey bunun tersidir: Olay tek bir ihmal değil, çok katmanlı bir durum üretimidir.


Sonuç

Bugünkü haber, 2023 sonbaharından beri kurduğum iskeleti çürütmez. İskeletin üzerine bir belge koyar. Belgeler değişir. Çerçeve durur.

7 Ekim bir başlangıç gibi pazarlandı; aslında bir perdenin açılışıydı. Perde Gazze'de açıldı, vekillerde genişledi, İran'da on iki güne sıkıştı, şimdi seçim ve kurul dilinde kapanmaya zorlanıyor. Bilinmeyen, telefonun içeriği değildi. Bilinmeyen, o telefonun hangi durumun içinde çaldığıydı. Filistin'i İran dosyasından ayırmadan bu durum okunmaz. "D günü"nü D+1'den ayırmadan da okunmaz.

Neye üzülüyorum? En başından beri olayı tarif ettim, ancak konformistler başka telden çaldılar. Bu da Netanyahu'nun işine yarayan bir başka sayfaydı. Alet olmanın türlü halleri vardır. Haydi o zaman, şimdi ayıklayın pirincin taşını… Haber bu deyip konuşun bakalım, bu da bir örtü.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı: "Netanyahu, Trump, Hamas, Filistin, İran ve vekil güçler hattında 7 Ekim öncesinden bugüne işaret edilen çerçeve"
Salı, Eylül 8, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf:&nbsp;Maayan Toaf/GPO</p>

Type: 
SEO Title: 
Gazze olayı bilinmeyen değildi: "D günü", D+1 ve Haaretz'in ifşası
copyright Independentturkish: 

Yıllardır beklenen Fury-Joshua maçı yine mi olmayacak?

Ezeli rakibi Anthony Joshua'yla uzun zamandır beklenen ağırsıklet karşılaşmasının gerçekleşmeyeceğini öne süren Tyson Fury, Oleksandr Usyk'e üçüncü maç için meydan okudu.

Aralarındaki maç bu neslin iki Britanyalı yıldızı arasındaki en büyük mücadele olsa da Joshua'yla Fury'nin 20 Kasım'da ABD'nin New York kentindeki Madison Square Garden'da kozlarını paylaşması gündeme gelmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ancak anlaşma sağlanamıyor. Joshua'nın organizatörü Eddie Hearn, "AJ"in sözleşmesinin Birleşik Krallık'ta (BK) yapılacak bir karşılaşmayı kapsadığını söylerken Fury'nin organizatörü Frank Warren ise "Çingene Kral"ın anlaşmasının daha esnek olduğunu belirtti.

Fury, karşılaşmanın henüz kesinleşmemesi nedeniyle sabrını yitirmiş görünüyor. Geçen hafta Joshua'yı "korkak" diye niteleyen Fury, şimdiyse sosyal medyada paylaşım yaparak Matchroom'un yıldızının karşılaşma yüzünden "altına ettiğini" söyledi ve bunun yerine 2024'te iki kez puanla yenildiği Usyk'e meydan okudu.

Fury, Instagram hikayelerinde yaptığı paylaşımda, "AJ yine altına etti, yine" dedi.

11 yılın ardından sonunda yine altına etti.

Bu, beni yalnızca Oleksandr Usyk'le bir maça götürecek. Oleksandr, sen onun (Joshua'nın) antrenörü ve sensei'sisin. Onun zihnen zayıf bir pislik olduğunu ve Çingene Kral'la asla dövüşmeyeceğini biliyorsun. Oysa sen, bunu iki kez yapacak cesareti gösterdin.

Son seferinde hakemlerin kararları senin lehineydi, hakkını vermek lazım. Sana bol şans, hadi bunu tekrar yapalım. Kasımda rövanşı yapalım. Artık top senin sahanda... Bu yıl, 2026'da benimle dövüşmek istiyor musun, yoksa kaçıyor musun? Bana haber ver çünkü artık yeni bir rakip arıyorum.

Fury'nin kardeşi Shane kısa süre önce, rakibin Joshua olup olmamasından bağımsız Tyson'ın 20 Kasım'da ringe çıkacağını söyledi. "Çingene Kral" da kısa süre sonra bu fikrin arkasında olduğunu yineledi ve Agit Kabayel, Filip Hrgovic ve Daniel Dubois'nın olası alternatif rakipler olduğunu açıkladı.

38 yaşındaki Fury son olarak temmuz sonunda ringe çıktı ve 46 yaşındaki Mariusz Wach'ı 7 rauntta nakavt etti. Tayland'da gerçekleşen karşılaşma hiçbir yerde canlı yayımlanmadı.

Bir gün sonra Joshua, Suudi Arabistan'da düzenlenen bir dövüşte, nispeten tanınmayan Kristian Prenga'yı ikinci rauntta nakavt etti. Ancak Prenga, 37 yaşındaki Joshua'yı ilk rauntta iki kez yere serdi.

Bu iki karşılaşma Joshua-Fury maçı öncesinde birer hazırlık maçı olarak görülüyordu. Ancak o hafta, mücadelenin Wembley Stadı'nda yapılması halinde ring yürüyüşlerinin Londra saatiyle sabah 02.00'de başlaması gerekeceği ortaya çıktı. Bunun ardından eski dünya şampiyonlarının karşılaşmasına ev sahipliği yapmak için Madison Square Garden öne çıkan seçenek haline geldi.

Hearn daha önce anlaşmanın, boksörünün eline geçecek net maç ücretine bağlı olduğunu söylemişti. Hearn, Joshua'nın sözleşmesinin BK'de yapılacak bir karşılaşmayı kapsadığını belirtse de maçı finanse eden Suudi devletine ait organizasyon şirketi Sela'nın Netflix'teki daha büyük Amerikan izleyici kitlesini hedeflediği ve bu nedenle karşılaşmanın New York'ta yapılmasını istediği bildiriliyor.

PA'dan da yararlanılmıştır


*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/sport/boxing

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Yıllardır süren Fury-Joshua hikayesinde yeni bir gelişme var. Taraflar uzun zamandır beklenen Britanya ağırsıklet çarpışmasının yer ve zamanında anlaşamıyor
Salı, Eylül 8, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Tyson Fury, Anthony Joshua'yla yapacağı maçın iptal olduğunu öne sürdü&nbsp;(Reuters)</p>

related nodes: 
Kan görmek istemeyenlere: Yastık Savaşı Şampiyonası
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Yıllardır beklenen Fury-Joshua maçı yine mi olmayacak?
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/sport/boxing/fury-joshua-off-fight-usyk-matchroom-b3045715.html

Selçuk Mızraklı tahliye edildi: Benden önce bu kapının önünde olması gereken halkın sevgilisi Selahattin Demirtaş'tır

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Adnan Selçuk Mızraklı, tahliye edilmesinin ardından tutulduğu Edirne F Tipi Cezaevi önünde açıklama yaptı. Mızraklı, yıllardır süren hukuksuzluklara rağmen mücadele etmeye devam ettiklerini belirterek Türkiye’nin kritik bir dönemden geçtiğini söyledi.

Mızraklı, “Hakkımızda usulsüzce, kumpaslarla, hukuk dışı bir şekilde cezalar kesilmesine rağmen ayakta durmayı ve buradan başımız dik çıkmayı kendimize hayat düsturu edindik” dedi.

Farklı yaş gruplarından insanların aynı iradeyi ve kararlılığı taşıdığını belirten Mızraklı, “17-18 yaşındaki çocuklardan 80 yaşındaki arkadaşlarımıza kadar bütün arkadaşlarımda bu iradeyi, bu duruşu görüyorum. Bu duruşu kendimden önceki kuşaklardan, yoldaşlarımdan aldım” diye konuştu.

“2015 sonrası hukuk dışılığın zirve yaptığı dönem oldu”

2015 sonrası dönemin en temel belirleyicisinin “hukuk dışılık” olduğunu ifade eden Mızraklı, Türkiye’de demokrasinin kurumlarının aşındırıldığını söyledi.

Mızraklı, geçmişte yaşanan faili meçhuller, köy baskınları ve işkenceleri hatırlatarak dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in sözlerine atıfta bulundu. Mızraklı, Demirel’in “Her devlet hukuk dışına çıkar ama bu kadarı da olmaz” dediğini belirtti ve sözlerini şöyle sürdürdü:

 

Hakkımızda usulsüzce, kumpaslarla, hukuk dışı bir şekilde cezalar kesilmesine rağmen ayakta durmayı ve buradan başımız dik çıkmayı kendimize hayat düsturu edindik.

Benim gibi burada duran gencecik, 17-18 yaşındaki çocuklardan 80 yaşındaki arkadaşlarımıza kadar bütün arkadaşlarımda bu iradeyi, bu duruşu görüyorum. Bu duruşu da kendimden önceki kuşaklardan, yoldaşlarımdan aldım. Çok kayıplar yaşadım, birçok hukuksuzlukla karşılaştım. Ama bugün, Türkiye açısından da temel bir aşama noktasına geldik. Kritik bir süreç var. Bu kritik sürecin, özellikle dışarıdan gelebilecek her türlü provokasyon olasılığı da gözetilerek dikkatli, özenli ve hızlı bir şekilde yürütülmesi gerekiyor.

Kaybettiğiniz şeyi kaybettiğiniz yerde ararsınız. 2015 ve sonrasını, geçmişin yüz yıllık muhasebesine girmeden değerlendirdiğimizde, 2015 sonrasının en temel belirleyicisi hukuk dışılıktır; hukukun dışına çıkmaktır.

Bunu rahmetli Demirel, sanırım 1995 veya 1996 yılında söylemişti. Yaşı uygun olanlar hatırlarlar. O dönemde faili meçhuller yaşanıyor, köy baskınları, sokak ortasında cinayetler, işkenceler ve insanların katledilmesi söz konusu oluyordu. O vakit Süleyman Demirel, Cumhurbaşkanı olarak şunu demişti: “Her devlet hukuk dışına çıkar ama bu kadarı da olmaz.”

Bunu tarihî belgelerde, gazete haberlerinde bulabilirsiniz. 2015 ve sonrası, hukuk dışılığın artık zirve yaptığı, şahikasına vardığı bir dönem oldu. Şimdi kaybettiğimiz şey nedir? Hukuk, demokrasinin kendisi.Zaten cılız olan demokrasinin bütün değerlerini ve kurumlarını aşındıran bir süreç yaşadık. Biz artık tabandan tavana, yani yerellerden Ankara’ya, merkeze, bütün merkezlere kadar demokrasinin adım adım, ilmek ilmek örülmesi sürecine girmiş durumdayız. Demokrasi bunun olmazsa olmazıdır.Ortada bir barıştan bahsediyoruz arkadaşlar. Bir barış sürecinden, bir barış ikliminden bahsediyoruz.Barış iklimi, “Dün kavgalıydık, bugün de barışıyoruz” deme durumu değil. Hafızası olan, geçmişi olan, telafi edilmesi gereken başlıkları bulunan bir süreçten bahsediyoruz.Dolayısıyla barışın kalıcı olabilmesi, yüreklerde, zihinlerde ve hafızalarda karşılık bulabilmesi için yapılması gereken şey, bu süreci hakikaten samimi hale getirmektir.

Burada kritik nokta şu: Özellikle başta İmralı’da Sayın Öcalan tarafından başlatılan süreç, adeta “Demokratik toplum ve barış bildirgesi” ile, Kur’an-ı Kerim’in ilk suresi olan Fatiha’nın okunması gibi yeni bir dönemin başlangıcına işaret et miştir.Fatiha iki türlüdür. Fatiha, bir geçmişe dönüştür. Geçmişin kötülüklerine bir Fatiha okumaktır. Bir de yeni bir döneme, yeni bir açılışa işaret eder.Buradaki Fatiha da o Fatiha’dır. Yeni bir dönemdir.Dolayısıyla bunun gereklerini genel olarak toparlamak istiyorum.Bu anlamda hukuka dönüş, demokratikleşme adımları, toplumun o kaygı ve korku koridorlarının giderek aşılmasını sağlayacak, güven katsayısını ve destek katsayısını artıracak adımlara ihtiyaç var.Bunun da en önemli faslı şeffaflaşmadır.Yani bir yerlerde birtakım görüşmeler yapılıyor ve ondan sonra biz bir şeyleri duyuyoruz. Toplumdaki duygu durumunun bu olduğunu hissediyorum ben.

Şimdi buradan çıkmak gerekiyor.İnsanlar bir yola çıktıkları zaman varacakları adresi görmek isterler. Varacakları adrese göre o yolda adımlarını planlayacaklardır. Ya hızlandıracaklar ya yavaşlatacaklar.Dolayısıyla bizler de siyaset olarak, toplum olarak, Türkiye halkları olarak önümüzü görmek istiyoruz.Önümüzü görebilmemiz için de sürecin şeffaflaştırılması, enformasyonun çoğaltılması gerekiyor.Tabii arkadaşlar, ben şu arkadaki adı Edirne F Tipi Cezaevi olan bu mekânla adeta bütünleşmiş diyeyim. Ki hiç bütünleşmesini istemeyiz.Yani eğer ben bugün burada, bu kapının önündeysem; asıl burada olması gereken, benden önce bu halkın sevgilisi, sevgili Selahattin Demirtaş’tır.Ben bu kapının önündeysem, çok kısa zamanda bu kapının önüne tekrar geri dönmek istiyorum.İçeri girmekten korkum yok. İçeri girmek için değil, oradaki yoldaşlarımızı, Selahattin Başkanı almak için gelmek istiyorum.

Ne olmuştu?

31 Mart 2019 yerel seçimlerinde yüzde 62’nin üzerinde oyla Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı seçilen Adnan Selçuk Mızraklı, 19 Ağustos 2019’da İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınarak yerine kayyım atanmasının ardından tutuklandı.

Mızraklı, 21 Ekim 2019’da gözaltına alındı. Ertesi gün “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası” suçlamalarıyla tutuklandı.

9 yıl 4 ay 15 günlük cezasını tamamladı

Diyarbakır 9. Ağır Ceza Mahkemesi, 9 Mart 2020’de Mızraklı’yı “örgüt üyeliği” suçundan 9 yıl 4 ay 15 gün hapis cezasına çarptırdı.

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi, Temmuz 2020’de kararı onadı. Yargıtay 3. Ceza Dairesi ise Aralık 2022’de hükmü “eksik inceleme ve yetersiz gerekçe” gerekçesiyle bozdu ancak Mızraklı’nın tahliye talebini kabul etmedi.

Yeniden görülen davada Diyarbakır 9. Ağır Ceza Mahkemesi, 29 Kasım 2023’te Mızraklı hakkında aynı cezaya hükmetti. Yargıtay 3. Ceza Dairesi de 9 Ekim 2024’te kararı onayarak cezanın kesinleşmesine karar verdi.

Mızraklı’nın avukatları, kararın ardından Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunacaklarını açıkladı.

Mızraklı’nın 2025 yılında açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlikten yararlanma talebi ise Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu tarafından reddedildi.

Diyarbakır’da karşılanması bekleniyor

Cezaevinden tahliye edilen Mızraklı’nın Edirne’den İstanbul’a, ardından da Diyarbakır’a geçeceği öğrenildi.

Mızraklı’nın bugün saat 19.30’da İstanbul’dan Diyarbakır’a hareket etmesi ve yaklaşık 21.30’da Diyarbakır Havalimanı’na ulaşması bekleniyor. Mızraklı için havalimanında karşılama yapılması planlanırken programın ayrıntıları henüz netleşmedi.

Mızraklı’nın sosyal medya hesabından dün yapılan paylaşımda ise “Yeniden umut ve sevda ile birlikte...” ifadelerine yer verildi.

Demirtaş daha önce duyurmuştu

Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Mızraklı’nın 8 Eylül’de tahliye edileceğini daha önce duyurmuştu.

Demirtaş, QAD-Barış Meydanı’na yazdığı yazıda Mızraklı ile yaklaşık 4,5 yıl aynı cezaevinde kaldıklarını belirterek, “Son beş yıldır ben ona emanettim, o bana emanetti. Salı sabahı buradan çıkacak, akşamına da Diyarbakır Havaalanında olacak. Artık size emanettir” ifadelerini kullanmıştı.

 

Independent Türkçe

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Adnan Selçuk Mızraklı, 9 yıl 4 ay 15 günlük hapis cezasının infazını tamamlamasının ardından Edirne F Tipi Kapalı Cezaevi’nden tahliye edildi.
Salı, Eylül 8, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

jw id: 
Xeo5i9Kg
Type: 
SEO Title: 
Selçuk Mızraklı tahliye edildi: Benden önce bu kapının önünde olması gereken halkın sevgilisi Selahattin Demirtaş'tır
copyright Independentturkish: 

Japonlardan batarya atılımı: Bin döngüden sonra bile yüzde 95 görülüyor

Bilim insanları lityum iyon bataryaların ömrünü uzatabilecek yeni bir katkı maddesi geliştirdi.

Lityum iyon bataryalar akıllı telefonlardan elektrikli araçlara kadar pek çok teknolojik cihazda kullanılıyor. 

Ancak bu batarya tipi geniş çapta kullanılsa da tekrarlayan şarj döngüleri nedeniyle performanslarının düşmesi gibi bir sorunları var.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Japonya İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nden araştırmacılar bu sorunu çözmek için yeni bir bileşik geliştirdi.

Lityum iyon bataryalarda anot malzemesi olarak sıkça kullanılan grafit üzerinde, elektrolit bileşenlerinin ayrışmasıyla bir tabaka oluşuyor. Şarj döngüsünün başlarında oluşan ve katı elektrolit ara fazı diye bilinen bu tabaka, elektrotu korurken lityum iyonlarının geçmesine izin veriyor. 

Ancak bu tabakanın kararsız hale gelmesi, lityumun tüketilmesine, direncin artmasına ve batarya kapasitesinin düşmesine neden oluyor.

Bilim insanları yeni çalışmalarında özel olarak tasarlanmış bir elektrolit katkı maddesinin bu koruyucu tabakayı daha dayanıklı hale getirip getiremeyeceğini araştırdı. 

Araştırmacılar bu amaçla pentaflorofenil tiyofen imin (FPTI) isimli bir bileşik sentezledi. Ardından bu bileşiği, geleneksel lityum iyon bataryalara eklediler.

Bulguları hakemli dergi Energy & Fuels'ta yayımlanan çalışmaya göre, mililitre başına 2 miligram FPTI içeren grafit hücreler, bin döngüden sonra maksimum kapasitelerinin yüzde 89,4'ünü korudu. Bu oran 4 miligram içeren hüclerdeyse yüzde 95,6'ya yükseldi.

Öte yandan katkı maddesi içermeyen batarya hücreleri sadece yüzde 62,7'sini korudu ve yaklaşık 350 döngüden sonra ciddi kapasite kaybı sergilemeye başladı.

4 miligramla yapılan testlerde,  katı elektrolit ara fazının direncinin de kontrol grubuna kıyasla 7,6 ohm'dan 2,2 ohm'a düştüğü gözlemlendi. 

Direncin düşmesi, iyonların önündeki engellerin kalkmasını sağladığı için önem arz ediyor. Bu sayede batarya daha az ısınıyor ve enerjinin boşa harcanmasının ve iç bileşenlerin yıpranmasının önüne geçiliyor.

Araştırmacılar bu sayede bataryanın kapasitesini daha uzun süre koruyabildiğini söylüyor.

Ekip ayrıca bu tür katkı maddelerinin bir elektroda fayda sağlarken diğerine zarar verebileceğini ve bu nedenle tüm batarya sistemine göre özel olarak tasarlanması gerektiğini belirtiyor.

Yeni yöntemin geniş ölçekte kullanımını test etmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var. 

Ancak bulgular, anotu hedefleyen düşük miktarda bileşiğin, daha derinlemesine değişikliklere ihtiyaç duymadan performansı ciddi derecede artırabileceğini gösteriyor.

Lityum iyon bataryaların ömrünün bu şekilde uzatılması, cihazların kullanım süresi boyunca maliyetleri düşürürken hammadde ihtiyacını da azaltabilir.



Independent Türkçe, Interesting Engineering, EurekAlert, Energy & Fuels

Derleyen: Büşra Ağaç

Bilim insanları kendiliğinden oluşan koruyucu tabakaya odaklandı
Salı, Eylül 8, 2026 - 13:45
Main image: 

<p>Lityum iyon bataryalardaki koruyucu tabakanın kararsızlaşması, pil ömrüne ciddi zarar veriyor (Reuters)</p>

related nodes: 
Çinli bilim insanları aşırı sıcaklıkta bile sorunsuz çalışan batarya geliştirdi
Elektrikli araç menzilini iki katına çıkaracak batarya geliştirildi
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Japonlardan batarya atılımı: Bin döngüden sonra bile yüzde 95 görülüyor
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Sayıştay ve bazı bakanlıklara ilişkin atama ve görevden alma kararları Resmi Gazete'de yayımlandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan atama kararları kapsamında Sayıştay Savcılığına Milli Emlak Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Akcan getirildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığında açık bulunan Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne Osman Fadıl Üner atandı.

Kararla Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürü Hakan Doğanay görevden alınırken, yerine Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürü Yener Oba getirildi.

Abdullah Oğuz Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne, Süleyman Demirtaş ise Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne atandı.

Milli Eğitim Bakanlığında açık bulunan Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğüne ise Faruk Berat Akçeşme getirildi.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Salı, Eylül 8, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Trendyol Süper Lig'in 4. haftası tamamlandı

Haftanın kapanış maçlarında Gaziantep FK, deplasmanda Göztepe'yi 4-2, Corendon Alanyaspor da konuk olduğu Çaykur Rizespor'u 1-0 yendi.

Deplasmanda İstanbul Başakşehir'i 3-2 yenen Galatasaray, haftayı lider tamamladı.

Haftanın sonucu en çok merak edilen mücadelesinde ise derbide Beşiktaş, deplasmanda Fenerbahçe'yi 2-1 ile geçerek ikinci sırada yer aldı.

Sonuçlar

Süper Lig'in 4. haftasında alınan sonuçlar şu şekilde:

Başakşehir-Galatasaray: 2-3

Erzurumspor FK-TÜMOSAN Konyaspor: 1-0

Fenerbahçe-Beşiktaş: 1-2

Kasımpaşa-Amed Sportif Faaliyetler: 2-2

Arca Çorum FK-Eyüpspor: 3-0

Kocaelispor-Samsunspor: 1-0

Trabzonspor-Gençlerbirliği: 5-0

Göztepe-Gaziantep FK: 2-4

Çaykur Rizespor-Corendon Alanyaspor: 0-1

5. hafta programı

Süper Lig'de 5. hafta maçlarının programı şöyle:

11 Eylül Cuma:

20.00 Beşiktaş-Erzurumspor FK (Tüpraş)

12 Eylül Cumartesi:

17.00 Eyüpspor-Çaykur Rizespor (Esenyurt Necmi Kadıoğlu)

17.00 Samsunspor-Arca Çorum FK (Samsun Yeni 19 Mayıs)

20.00 Corendon Alanyaspor-Göztepe (Alanya Oba)

20.00 TÜMOSAN Konyaspor-Trabzonspor (MEDAŞ Konya Büyükşehir)

13 Eylül Pazar:

17.00 Gençlerbirliği-Kasımpaşa (Eryaman)

20.00 Amed Sportif Faaliyetler-Başakşehir (Diyarbakır)

20.00 Galatasaray-Kocaelispor (RAMS Park)

14 Eylül Pazartesi:

20.00 Gaziantep FK-Fenerbahçe (Gaziantep)

AA

Trendyol Süper Lig'de haftayı Galatasaray lider tamamlarken, derbide konuk olduğu Fenerbahçe'yi mağlup eden Beşiktaş, ikinci sırada yer aldı
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Trendyol Süper Lig'in 4. haftası tamamlandı
copyright Independentturkish: 

İspanya Başbakanı Sanchez'den Kayseri'deki liseye teşekkür mektubu

Kayseri'nin İncesu ilçesindeki Mustafa Özkan Anadolu Lisesi öğretmen ve öğrencileri, Haziran 2026'da, hazırladıkları ve içinde şiir, makale ile çeşitli edebiyat yazılarının yer aldığı "Kıvılcım Dergisi"nin bir nüshasını İspanya Başbakanı Sanchez'e ulaştırarak, kendisini okula davet etti.

Derginin kendisine ulaşmasının ardından Sanchez, okula kendi imzasını taşıyan bir teşekkür mektubu yolladı.

Sanchez mektubunda, yoğun iş temposu ve programındaki sıkışıklık nedeniyle okula ziyaret gerçekleştiremediğini belirtti.

Okul Müdürü Fatih Şahin, gazetecilere, okul olarak öncelikle öğrencilerin ufkunu açmak için etkinlikler düzenlediklerini, bu kapsamda bir dergi çıkarttıklarını söyledi.

Kıvılcım ismini verdikleri dergide şiir, deneme, okulu anlatan yazıların yer aldığını dile getiren Şahin, şöyle konuştu:

"Farklı bir şey olsun dedik. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'i sürekli medyadan takip ediyoruz, görüyoruz. Ona gönderelim dedik. Sonra normal postayla gönderdik. Sağ olsun kendileri de dergimizi okumuş, incelemiş, çok beğenmiş. Zaten mektubunda da anlatmış, 'Büyük bir ilgiyle takip ettim' diyor. Hatta dergide kendisini okulumuza davet etmiştik. Ona da 'İşlerimin yoğunluğundan dolayı katılamayacağım' demiş ve güzel bir mektupla altına da imzasını atarak bizi mutlu etti. Biz, öğrencilerimiz, mektup elimize geçince çok mutlu olduk. Kendisine buradan, Türkiye'den teşekkürlerimizi iletiyoruz."

Şahin, Sanchez'in mektubunda ne yazdığıyla ilgili de bilgi vererek, "Mektubun içeriğinde, dergimizi büyük bir ilgiyle okuduğunu, nereden geldiğini merak ettiğini, mutlu olduğunu, buna bir cevap olarak kendi imzasıyla karşılık verdiğini, işlerinin yoğunluğu ve yükümlülükleri nedeniyle de davetimize icabet edemeyeceğini yazmış. Kendisi gerçekten büyük bir samimiyetle yazmış bu mektubu ve bizi çok mutlu etti." ifadelerini kullandı.

Başbakan Pedro Sanchez'in özellikle Filistin meselesine destek verdiğini vurgulayan Şahin, desteğinden dolayı bir insan, bir Müslüman olarak mutlu olduklarını belirtti.

Şahin, Sanchez'in gönderdiği mektup için okulda özel bir köşe hazırladıklarını ve okula gelen herkesin o mektubu okuduğunu sözlerine ekledi.

AA

Kayseri'nin İncesu ilçesindeki Mustafa Özkan Anadolu Lisesi öğrencilerinin hazırladığı edebiyat dergisini alan İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, okula teşekkür mektubu gönderdi
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 23:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İspanya Başbakanı Sanchez'den Kayseri'deki liseye teşekkür mektubu
copyright Independentturkish: 

Ahmet Özer, Devlet Bahçeli ile görüştü

Görevden alınan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile görüştü. Özer, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, "Onurlu ve kalıcı bir barışın gerçekleşmesi, adaletin ve demokrasinin bütün kurum ve kurallarıyla ihya olması için üstümüze düşen sorumluluğun bilinciyle var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Aziz İhsan Aktaş soruşturması kapsamında "örgüt üyeliği" iddiasıyla gözaltına alınarak tutuklanan ve yerine kayyum atanan, daha sonra hakkında tahliye kararı verilen Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile bir araya geldi.

Özer, Bahçeli ile gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Özer, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Sayın Devlet Bahçeli ile içinden geçtiğimiz barış sürecini bütün yönleri ile değerlendiren çok kıymetli bir görüşme gerçekleştirdim. Onurlu ve kalıcı bir barışın gerçekleşmesi, adaletin ve demokrasinin bütün kurum ve kurallarıyla ihya olması için üstümüze düşen sorumluluğun bilinciyle var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz."

Bahçeli daha önce "Ahmetler göreve" demişti

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, daha önce yaptığı bir konuşmada, yerine kayyım atanan Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk ile Ahmet Özer'i kast ederek "Ahmetler göreve" çağrısında bulunmuştu.

Independent Türkçe

Görevden alınan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, Devlet Bahçeli ile görüşmesinin ardından "Onurlu ve kalıcı bir barışın gerçekleşmesi için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz" dedi
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 22:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Ahmet Özer, Devlet Bahçeli ile görüştü
copyright Independentturkish: 

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Selçuk Mızraklı bugün tahliye edilecek

Edirne Cezaevi'nde tutuklu bulunan eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Selçuk Mızraklı'nın bugün tahliye edileceği bildirildi. Mızraklı, tahliyesi öncesinde sosyal medya hesabından, "Yarın, yeniden, umut ve sevda ile birlikte…" mesajını paylaştı.

DEM Parti'den yapılan bilgilendirmeye göre Mızraklı, 8 Eylül Salı günü saat 08.30 ile 09.30 arasında Edirne Cezaevi'nden tahliye edilecek.

İstanbul'da ziyaretlerde bulunacak

Tahliyesinin ardından Edirne'den İstanbul'a hareket edeceği belirtilen Mızraklı'nın, İstanbul'da İsmail Beşikçi'yi ziyaret edeceği bildirildi.

Mızraklı'nın daha sonra Zincirlikuyu Mezarlığı'na giderek Sırrı Süreyya Önder'in mezarının yanı sıra başka mezarları da ziyaret edeceği aktarıldı.

Mızraklı'nın saat 19.30'da İstanbul Havalimanı'ndan uçuş yapmasının planlandığı kaydedildi.

Tahliye öncesi mesaj paylaştı

Mızraklı'nın tahliyesi öncesinde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Yarın, yeniden, umut ve sevda ile birlikte…" ifadelerini kullandığı belirtildi.

Independent Türkçe

Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Selçuk Mızraklı, 8 Eylül Salı günü sabah saatlerinde Edirne Cezaevi’nden tahliye edilecek
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 20:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Eski Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Selçuk Mızraklı bugün tahliye edilecek
copyright Independentturkish: 

Kayıt dışı para aktarımı soruşturmasında Ahmet ve Hülya Gökçek adli kontrolle serbest bırakıldı

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek'in ailesinin Almanya'da kurduğu HAMAG GmbH üzerinden gayrimenkul yatırımları yaptığı ve yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı iddialarına ilişkin soruşturma kapsamında ifade veren Ahmet Gökçek ile eşi Hülya Gökçek, yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının, Melih Gökçek ve ailesi hakkında yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı iddialarına ilişkin re'sen başlattığı soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek, geçen cuma günü şüpheli sıfatıyla savcılığa ifade verdi.

Bugün ise Gökçek'in oğlu Ahmet Gökçek ile gelini Hülya Gökçek, şüpheli sıfatıyla savcılıkta ifade verdi.

Yaklaşık 5 saat ifade verdiler

Savcılıkta yaklaşık 5 saat ifade veren Ahmet ve Hülya Gökçek, yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbiri uygulanması talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Gökçek çiftinin sulh ceza hakimliğindeki sorgusu yaklaşık yarım saat sürdü. Mahkeme, Ahmet ve Hülya Gökçek'in yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol tedbiriyle serbest bırakılmasına karar verdi.

Adliyeden protokol kapısından çıkmak istediler

Korumaları eşliğinde adliyeden ayrılmak isteyen Ahmet ve Hülya Gökçek, vatandaş girişinden çıkmak yerine protokol kapısını kullanmak istedi. Bu taleplerinin kabul edilmemesi üzerine Gökçek çifti vatandaş girişinden adliyeden ayrıldı.

Ahmet ve Hülya Gökçek, adliye çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtsız bıraktı.

Soruşturma sürüyor

Melih Gökçek'in ailesinin Almanya'daki şirket faaliyetleri ve yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı iddialarına ilişkin başlatılan soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

ANKA

Ahmet ve Hülya Gökçek, yurt dışına kayıt dışı para aktarımı soruşturmasında adli kontrolle serbest bırakıldı
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kayıt dışı para aktarımı soruşturmasında Ahmet ve Hülya Gökçek adli kontrolle serbest bırakıldı
copyright Independentturkish: 

Arap Birliği'nden İsrail'in Kudüs'teki ihlallerine karşı "caydırıcı önlem" çağrısı

İsrail'in işgal altındaki Kudüs'teki hukuk dışı uygulamalarına ve politikalarına karşı uluslararası harekete geçilmesini sağlamakla görevli Kudüs'ten Sorumlu Arap Bakanlar Komitesi, Mısır'ın başkenti Kahire'de düzenlenen Arap Birliği Konseyi'nin bakanlar düzeyindeki 166. oturumu sonrasında açıklama yaptı.

Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil Fehmi ve komite üyelerinin katılımıyla gerçekleşen toplantıya Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi başkanlık etti.

Açıklamaya göre, Komite, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin terör eylemlerini durdurmaları ve İslam mukaddesatına saldırıların durdurulması için "kısıtlayıcı ve caydırıcı önlemler" uygulanması yönünde baskı yapmak amacıyla Arap ülkelerinin çabalarını ve etkili uluslararası taraflarla diplomatik temaslarını güçlendirme konusunda mutabık kaldı.

Komite ayrıca, işgal altındaki Kudüs'te gerçekleştirdiği ihlallerin hesabını İsrail'in vermesinin garanti altına alınması, söz konusu uygulamalara karşı uluslararası kararlı bir duruş alınması için çalışma çağrısında bulundu.

Açıklamada bu uygulamaların bölgedeki ve dünyadaki barış ve güvenliğe yönelik sonuçları konusunda uyarıda bulunuldu.

İhlalleri izleme platformu

Komite, Katar tarafından ibadet edenlere ve kutsal mekanlara yönelik İsrail ihlallerinin ortaya çıkarılması, belgelendirilmesi ve izlenmesi için bir medya platformunu da içine alan sürdürülebilir bir kurumsal çalışma mekanizması başlatılmasını memnuniyetle karşıladığını kaydetti.

Arap Birliği Genel Sekreterliği, üye devletlerle koordinasyon içinde, mekanizmanın aktif hale getirilmesini takip etmek, çalışma mekanizmalarını ve finans kaynaklarını belirlemekle görevlendirildi.

Ayrıca, Kudüs ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail ihlallerini ortaya çıkarmak ve bunları durdurmak için uluslararası baskıyı harekete geçirmek amacıyla koordineli bir Arap ve uluslararası diplomatik ve medya kampanyası başlatılması, bunun uygulanmasına yönelik pratik bir plan geliştirilmesi ve finansman kaynaklarının belirlenmesi çağrısı yapıldı.

Ürdün'ün ev sahipliğinde 5 Ağustos'ta düzenlenen ve komite üyeleri ile Türkiye, Pakistan, Endonezya ve Malezya dahil olmak üzere İslam ülkelerinin katılımıyla gerçekleştirilen bakanlar toplantısında, ihlalleri belgelemek için bir medya platformu da içeren kurumsal bir mekanizma kurulması çağrısında bulunuldu.

Arap ve İslam dünyasından ortak girişim

Komite, İsrail'i Kudüs’teki kutsal mekanlara yönelik ihlallerini durdurmaya ve buralardaki mevcut tarihi ve hukuki statüye saygı göstermeye mecbur kılacak bir tutum oluşturmak amacıyla, başta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi olmak üzere uluslararası toplum nezdindeki girişimlerin yoğunlaştırılması konusunda mutabık kaldı.

Ayrıca, İsrail'in Kudüs'teki ve kutsal mekanlardaki ihlallerini belgelemek için bölgesel ve uluslararası örgütler nezdindeki çabaların sürdürüleceğini vurguladı.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ile koordinasyonun güçlendirilmesi ve bu kapsamda eylül ayı içinde New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası sırasında, Arap Birliği ile İİT arasında Kudüs konulu ortak bir bakanlar toplantısı yapılması kararlaştırıldı.

"E1" Projesi kapsamında 1.234 yerleşim birimi

Komite, İsrail makamlarının Doğu Kudüs'ün doğusundaki "E1" planı çerçevesinde 1.234 yeni yerleşim birimi inşası için ihale açılmasını "en güçlü ifadelerle" kınadı.

E1 Projesi'nin Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki coğrafi bütünlüğü bozduğunu, Doğu Kudüs'ü Filistin çevresinden kopardığını ve ayrıca bir Filistin devletinin kurulma ihtimalini de baltaladığını belirtti.

İsrail makamları, Doğu Kudüs ile "Ma'ale Adumim" Yahudi kaçak yapıları arasındaki bölgede yaklaşık 3 bin 400 yerleşim birimini kapsayan "E1" planı çerçevesinde 18 Ağustos'ta 1.234 birim için ihaleye çıkmıştı.

Söz konusu plan, Batı Şeria'nın coğrafi bütünlüğüne vereceği zarar nedeniyle uluslararası tepkilerle karşılaşıyor.

UNRWA merkezinin basılması kınandı

Komite, İsrail makamlarının işgal altındaki Kudüs'te bulunan Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'na (UNRWA) ait Kalendiya Eğitim Merkezi'ne baskın düzenlemesini ve merkezi boşaltmasını kınadı.

Baskını "tehlikeli bir tırmanış, uluslararası hukukun açık bir ihlali ve BM kuruluşlarının dokunulmazlık ile ayrıcalıklarına yönelik bir saldırı" olarak nitelendiren Komite, Ajansın varlığını ve faaliyetlerini hedef alan İsrail'in "sistematik" adımlarını reddettiğini vurguladı.

İsrail güçleri 25 Ağustos’ta merkeze baskın düzenleyerek çalışanları dışarı çıkarmış, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de tahliye işleminin başladığını duyurmuştu.

Kalendiya Merkezi, BM ajansına ait en eski mesleki eğitim tesislerinden biri olarak biliniyor.

Mescid-i Aksa ve Haşimi Vesayeti

Mescid-i Aksa konusuna ilişkin olarak Komite, İsrail'in tarihi ve hukuki statükoyu değiştirmeyi amaçlayan "benzeri görülmemiş tırmanışı" kınadı.

Yahudi yerleşimcilerin ve İsrailli yetkililerin Mescid-i Aksa'ya yönelik baskınları ile içeride Yahudi ayinleri ve dualar edilmesini içeren eylemlerine tepki gösterildi.

Tüm alanlarıyla Mescid-i Aksa'nın (Harem-i Şerif) "yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeri" olduğu yinelenen açıklamada, Kudüs'teki İslam ve Hristiyan kutsal mekanlarının korunmasında, kimliğinin ve tarihi-hukuki statüsünün muhafaza edilmesinde tarihi Haşimi Vesayetinin önemi vurgulandı.

Ürdün Vakıflar Bakanlığı'na bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresi'nin, “Mescid-i Aksa'nın tüm işlerini yönetme ve girişleri düzenleme konusunda münhasır yetkili merci" olduğunun altı çizildi.

Komite, "İsrail'in Kudüs ve oradaki kutsal mekanlar üzerinde hiçbir egemenliği olmadığını" ve Doğu Kudüs'ün, iki devletli çözüm, uluslararası hukuk, Arap Barış Girişimi ve ilgili uluslararası referanslar uyarınca 4 Haziran 1967 sınırlarında kurulacak Filistin devletinin başkenti olduğunu bir kez daha vurguladı.

AA

Arap Birliği'nin siyasi bir alt kanadı olan Kudüs'ten Sorumlu Arap Bakanlar Komitesi, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin İslam mukaddesatına saldırılarını durdurması için "kısıtlayıcı ve caydırıcı önlemler" getirilmesi çağrısı yaptı
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Arap Birliği'nden İsrail'in Kudüs'teki ihlallerine karşı "caydırıcı önlem" çağrısı
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan açıkladı: Yarısı Bizden Kampanyası 2027 sonuna kadar uzatıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin bölgesinde barış ve istikrarın tesisi için çaba göstermeye devam edeceğini belirterek, "Ülkemizin güçlenmesinden, bölgesinde barış ve istikrarın tesisi için çaba sarf etmesinden rahatsız olanlar bizi yolumuzdan geri döndüremezler. Bulunduğumuz zor coğrafyada bağımsız ve müreffeh bir devlet olarak yolumuza devam etmek istiyoruz. Bunun önünün kesilmesine asla fırsat vermeyeceğiz" açıklamasını yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında Türkiye'nin tarihine, dış politikaya, ekonomiye, sosyal konut ve kentsel dönüşüm projelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"Mazisi olmayanın istikbali olmaz"

Erdoğan, Türkiye'nin tarihinin 100 yıl öncesinden başlatılamayacağını belirterek, Selçuklu ve Osmanlı geçmişinin yok sayılmasını eleştirdi.

"Milletimizin köklü tarihini 100 sene öncesinden başlatanlardan değiliz. Mazisi olmayanın istikbali olmaz. İnkarcı yaklaşımı kabul etmiyoruz. Selçuklu ve Osmanlı'yı yok sayan tarih okumalarını iyi niyetli bulmuyoruz."

"Bunun önünün kesilmesine asla fırsat vermeyeceğiz"

Türkiye'nin bölgesindeki gelişmeleri yakından takip ettiğini belirten Erdoğan, ülkenin çevrelenmesine yönelik girişimlere izin vermeyeceklerini söyledi.

"Bu topraklarda kimseye ameliyat yaptırmayız. Bölgemizde, ülkemizi çevremeleye dönük niyetleri tribünden de seyretmeyiz. Türkiye, her haksızlığın kimden gelirse gelsin karşısındadır, olmaya da devam edecektir. Kimseye düşmanlık beslemiyoruz. Tam tersine istikrarlı bir devlet olarak yolumuza devam etmek istiyoruz. Bunun önünün kesilmesine asla fırsat vermeyeceğiz."

Erdoğan, Türkiye'nin bölgesel birlik ve dayanışma için çalışmaya devam edeceğini ifade ederek, "Şüpheniz olmasın, tarihin akışını değiştirmeye kimsenin gücü yetmez. Türkiye, kardeşleriyle yeniden kenetlenecektir. Türkiye'ye husumet besleyenler kaybedecektir. Gönül coğrafyamızın tamamında birlik ve dirliğin kök salması için çalışmaya devam edeceğiz." dedi.

Girne'deki kazaya ilişkin açıklama

Erdoğan, Girne'de yaşanan deniz kazasına ilişkin de bilgi verdi.

"Girne'de yaşanan elim kazada 14 kardeşimiz vefat etti. 14 kardeşimiz halen kayıp durumda. Arama çalışmalarına Türkiye olarak destek veriyoruz. KKTC makamları tarafından soruşturma açılmış, geminin kaptanı dahil 8 mürettebat gözaltına alınmıştır."

Erdoğan, Silivri açıklarında meydana gelen gemi kazalarına ilişkin de arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü belirterek, "Aynı şekilde Silivri açıklarında insan kaynaklı hatalar nedeniyle batan gemilerdeki arama kurtarma çalışmalarımız da devam ediyor. Kazazedelerimize geçmiş olsun diliyorum, hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diliyorum." ifadelerini kullandı.

"Türkiye, dünyada yıldızı parlayan bir ülkedir"

Türkiye'nin tarihi ve kültürel birikimine vurgu yapan Erdoğan, dış politikada ülkenin çıkarlarını esas alan iş birliklerini geliştirmeye devam ettiklerini söyledi.

"Türkiye, tarihi ve kültürel birikimiyle dünyada yıldızı parlayan bir ülkedir. Büyük bir imparatorluğun mirasçılarıyız. Günümüzün dünyasında toplumlararası yakınlaşmanın ne kadar önemli olduğunu biliyoruz. Dış politikada Türkiye'yi ve çıkarlarını esas alan tüm ülkelerle iş birliğimizi ilerletmenin gayretindeyiz."

İhracatta 23,5 milyar dolarlık rekor

Ekonomiye ilişkin verileri de değerlendiren Erdoğan, ağustos ayında mal ihracatında rekor kırıldığını açıkladı.

"Ekonomimize dair önemli veriler açıklandı. Ağustos ayı mal ihracatımız 23,5 milyar dolar yükseldi. Bu rakamla ihracatta rekor kırdık. Yıllıklandırılmış ihracatımız ise 280,3 milyar dolara ulaştı. Sene sonu hedefimiz olan 282 milyar dolarlık hedefimize yüzde 1,7 oranında fark kaldı. İhracatçılarımızı tebrik ederim."

Enflasyon ve bölgedeki savaşların ekonomiye etkisine de değinen Erdoğan, "Enflasyon tarafından İran merkezli krizin etkilerini tüm dünya gibi biz de hissediyoruz. Petrol fiyatları dünyada tarihi zirvelerini gördü. Hürmüz'deki düğüm çözülmedikçe petrol fiyatları herkesi zorlayacak gibi görünüyor. İsrail'in tahrikleriyle başlayan savaşın faturasını ilgili ilgisiz herkes ödemektedir. Türkiye ekonomisini kalkınma ve büyüme rotasında sürdürüyoruz." dedi.

"Politikalarımızda hiçbir değişiklik söz konusu değildir"

Orta Vadeli Program ile Türkiye'nin gelecek üç yıllık yol haritasının paylaşıldığını belirten Erdoğan, ekonomik hedeflerin sürdürüleceğini söyledi.

"Orta Vadeli Program ile gelecek 3 yıllık yol haritamızı paylaştık. Hizmetler sektörümüzün güçlendirilmesi, üretimin artırılması, ihracatımızın geliştirilmesi gibi politikalarımızı ortaya koyduk. Belirsizlikten kaynaklı sıkıntılara rağmen politikalarımızda hiçbir değişiklik söz konusu değildir. Kalıcı çözümler atmaya devam edeceğiz. Türkiye ekonomisini daha güçlü bir yapıya kavuşturmak için gerekeni yapacağız."

COP31 hazırlıkları

Erdoğan, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Zirvesi'ne ilişkin hazırlıkları da anlattı.

"9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlecek COP31 Zirvesi'ni ele aldık. Organizasyonu 1,1 milyon metrekare büyüklüğe sahip Antalya EXPO Merkezi'nde gerçekleştireceğiz. 38 kilometrelik yol çalışmasını tamamladık. EXPO alanını yeniledik. Antalya'nın yeni cazibe noktası burası olacak. COP31'e 190'dan fazla ülkeden 100 binden fazla ziyaretçi bekleniyor."

500 bin sosyal konutta anahtar teslimi 2027'de

Sosyal konut ve kentsel dönüşüm projelerine ilişkin de bilgi veren Erdoğan, 81 ilde yapılacak 500 bin sosyal konut projesinde anahtar teslimlerinin 2027 Mart ayında başlayacağını söyledi.

"81 ilde 500 bin sosyal konut projesinde anahtar teslimi 2027 Mart ayında başlayacak. İstanbul'da yapılacak 15 bin kiralık konut vatandaşlarla buluşacak. 14 Eylül'de başvurular alınacak. Ekim ayında ilk bin kişinin kurasını çekeceğiz. Yarısı Bizden Kampanyası ile riskli yapıların dönüşümünü hızlandırıyoruz. 435 bin 683 bağımsız bölümün yapım süreci başladı. Bu sayıyı 500 binin üzerinde çıkarmayı hedefliyoruz yıl sonuna kadar."

Erdoğan, Yarısı Bizden Projesi'nin süresinin uzatılacağını belirterek, "Yıl sonu bitmesi bitmesi beklenen Yarısı Bizden Projesinin süresini 31 Aralık 2027'ye kadar uzatıyoruz." dedi.

Filenin Sultanları'na tebrik

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Şampiyonası'nda üst üste ikinci kez şampiyon olan A Milli Kadın Voleybol Takımı'nı da tebrik etti.

"Üst üste ikinci defa Avrupa Şampiyonu olan Filenin Sultanlarını gönülden tebrik ederim."

Independent Türkçe, AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, kentsel dönüşümde uygulanan Yarısı Bizden Kampanyası’nda sürenin 31 Aralık 2027’ye uzatıldığını ve bugüne kadar 435 bin 683 bağımsız birimde dönüşümün başlatıldığını açıkladı
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan açıkladı: Yarısı Bizden Kampanyası 2027 sonuna kadar uzatıldı
copyright Independentturkish: 

Veyis Ateş hakkında tahliye kararı

"Uyuşturucu" soruşturması kapsamında tutuklanan Habertürk'ün eski Genel Müdürü Veyis Ateş, "Uyuşturucu Madde Kullanımını Kolaylaştırmak" ve "Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti Yapmak" suçlarından 40 yıla kadar hapis istemiyle yargılandığı davada ilk kez hakim karşısına çıktı. Veyis Ateş, İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada savunma yaptı.

9 ay sonra savunma yaptığını belirterek suçlamaları kabul etmediğini söyleyen Ateş, "Bana sorulan, Mehmet Akif’in evine gidip gitmediğimdi. Bahsedilen ev bana ait değildir. Sonrasında bana uyuşturucu kullanımı için yer temin ettiğim iddiası yöneltildi. Bana ait olmayan bir evde nasıl yer temin etmiş olabilirim? Kullanmadığım bir maddeyi nasıl temin edeyim? Hiç tanımadığım ve sadece Mehmet Akif Ersoy’un kız arkadaşı olduğunu bildiğim, öncesinde de görmediğim insanlara bayram şekeri ikram eder gibi uyuşturucu vermem. Uyuşturucu kullandığından intihar eden, saldırganlaşan insanların haberlerini sunmuş, bunun bir suç olduğunu bilen birisi olarak neden böyle bir şey yapayım?” dedi.

"Mehmet Akif Ersoy benden özür diledi"

“Aleyhime tanıklık eden 4 isim var" diyen Ateş, "Tutuklanmamdan 10 gün önce tutuklanan ve ne kolluk ne de savcılık ifadesinde benden bahseden Mehmet Akif Ersoy, tutuklandığım haberini görünce savcılığa verdiği ek ifadesinde, ‘Uyuşturucu nedir bilmezdim, beni Veyis Ateş başlattı’ diyerek beni suçlamıştır. Silivri Cezaevi’nin avukat görüşünde kendisiyle karşılaştığımda bana, ‘Abi çok özür dilerim. Bu şekilde ifade vermek zorundaydım. Hakkını helal et. Bu şekilde ifade vermeseydim beni de Habertürk’ün el değiştirme davasına katacaklardı. Orada da başıma neler gelecekti bilmiyorum, özür dilerim’ dedi. O esnada yanımda olan avukat Kerem Akyer de buna tanıktır" ifadelerini kullandı.

Veyis Ateş, şöyle devam etti:

Mehmet Akif, aleyhimde verdiği ifadeleri başka bir nedenle söylemek zorunda olduğunu açıkça beyan etmiştir. Mehmet Akif’in aleyhimde tanıklık eden diğer kişileri de etkileyip etkilemediğinin araştırılmasını isterim. Dilara Yıldız, etkin pişmanlık ifadelerini Akif’in avukatının yönlendirmesiyle verdiğini söylemiştir. Bunun da araştırılmasını isterim. Aleyhime tanıklık edenlerin hepsi, Mehmet Akif Ersoy’un iddianamesinden de anlaşılacağı üzere, Ersoy’un ya sevgilisi ya da yakın arkadaşıdır. Pek çoğunun Ersoy’un etkisi altında kaldığını düşünüyorum.

Mehmet Akif Ersoy: Veyis yanında getirdiği maddeyi kullandı

Duruşmada tutuklu sanık Mehmet Akif Ersoy da tanık olarak dinlendi.

Veyis Ateş'i tanıdığını belirten Ersoy, şunları anlattı:

2019 yılında, hatırlamadığım bir ayda Piyalepaşa’da bulunan evde Ebru Gülan, tam hatırlamıyorum ama Dilara Yıldız ve ben bulunuyorduk. Veyis Ateş de daha sonra eve geldi. Veyis, yanında getirdiği maddeyi kullandı, biz de merak ettik. Denemek amacıyla kullandım. O tarihe kadar kullanmamıştım, uyuşturucu maddeleri tanımıyordum. Ortamda konuşulanlardan maddenin kokain olduğunu öğrendim. Ebru da ilk defa o gün benimle birlikte uyuşturucu kullanmıştı. Veyis, kendi kullanımı amacıyla uyuşturucuyu getirdi. Bize de kullanmamız yönünde teklif veya ısrarı olmadı, merak ettiğimiz için kullandık.

Benzer bir olay Seba Flats’de de yaşandı. Kağıthane’deki evde uyuşturucu kullandığımızı hatırlamıyorum. Biz zaman zaman Veyis, ben, Ebru ve Dilara görüşüyorduk, sohbet ediyorduk. Başka dönemde uyuşturucu getirdiğine şahit olmadım. Piyalepaşa’daki eve getirdiği zaman kendi irademizle kullandık. Başka bir kullanım olmadı. Ben hatırlamıyorum. Bana da soruldu, sonrasında ben Veyis’in getirdiğini hatırlamıyorum. Sonraki süreçte kendi ifademde anlattım. Ben kullandım ama Veyis ile başka ortamda kullandığımı hatırlamıyorum. Başka bir gecemiz yok.

Tahliye kararı

Mahkeme, ara kararında tutuklu sanık Veyis Ateş’in tahliyesine karar verdi.

Duruşma 27 Kasım 2026 tarihine ertelendi.

 

Independent Türkçe

Mahkeme, ara kararında tutuklu sanık Veyis Ateş’in tahliyesine karar verdi
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Veyis Ateş hakkında tahliye kararı
copyright Independentturkish: 

DEM Parti'nin MYK üyeleri belli oldu

DEM Parti’nin dünkü 5'inci Olağan Büyük Kongresi’nde seçilen Parti Meclisi, ilk toplantısını bugün gerçekleştirdi. Toplantıda, Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyeleri belirlendi.

DEM Parti’den yapılan açıklamaya göre toplantı, Eş Genel Başkanlar Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan başkanlığında yapıldı.

Partinin yeni dönemdeki Merkez Yürütme Kurulu'nda Canan Çalağan, Cemile Turhallı, Derya Arslan, Ebru Günay, Elif Bulut, Elif Çoban, Emin Orhan, Emirali Türkmen, Hakkı Saruhan Oluç, Hatice Betül Çelebi, İbrahim Akın, İlknur Birol, Mahfuz Güleryüz, Mehmet Rüştü Tiryaki, Muhsin Dalfidan, Murad Mıhçı, Özlem Gündüz, Öztürk Türkdoğan, Serhat Eren, Sevtap Akdağ Karahalı, Tayip Temel, Umut Vedat Açar ve Yüksel Mutlu yer aldı.

 

Independent Türkçe

DEM Parti’nin 5’inci Olağan Büyük Kongresi’nde belirlenen Parti Meclisi, kongrenin ardından bugün ilk kez toplandı. Gerçekleştirilen toplantıda partinin yeni Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyeleri de seçildi
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 16:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
DEM Parti'nin MYK üyeleri belli oldu
copyright Independentturkish: 

CHP ve YENİ Parti Üsküdar'da birlikte hareket edecek

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ ve YENİ Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü, Üsküdar Belediyesi Başkan Vekilliği seçimi öncesi yaptıkları açıklamada, iki parti grubunun birlikte hareket ettiğini belirterek, halkın iradesine sahip çıkacaklarını söyledi.

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ ve YENİ Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü, Meclis üyeleriyle birlikte Üsküdar Belediyesi Başkan Vekilliği seçimi öncesi açıklama yaptı.

Belediye Başkan Vekili Sibel Tan Çetinkaya, Üsküdar'da belediyeyi 30 yıl sonra kazandıklarını belirterek, "Seçim yaptık, tekrar aldık, tekrar itiraz ettiler. Arkadaşlarımı, başkanımızı hukuksuzca aldılar, arkadaşlarımızı hukuksuzca içeriye alıyorlar. Bu cümleleri kurmak istemiyorum artık. Biz artık kötülükle savaşıyoruz. Üsküdar'ı üçüncü kez tekrar alıp bir ders daha vermeyi planlıyoruz, Meclis üyesi arkadaşlarımızla birlikte" dedi.

"Halkın iradesine sahip çıkacağız"

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ, Üsküdar'da halkın iradesine sahip çıkacaklarını belirterek, süreci yakından takip ettiklerini ve ellerinden geleni yaptıklarını söyledi.

YENİ Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü, CHP ile YENİ Parti arasında Üsküdar'da herhangi bir kavga olmadığını belirtti. Tütüncü, Üsküdar Belediye Meclisi'ndeki 27 üyeden 4'ünün AK Parti sıralarına geçtiğini, 2 üyenin tutuklandığını ve yaşanan gelişmelerin ardından Meclis yapısının yeniden şekillendiğini söyledi.

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın tutuklanmasıyla sürecin siyasi olarak ilerlediğini savunan Tütüncü, 5 Eylül'deki başkan vekilliği seçiminden üç gün önce bazı meclis üyelerinin gözaltına alınıp tutuklanmasını "meclis çoğunluğunu elde tutmak için yapılan bir hamle" olarak nitelendirdi.

Tütüncü'den diğer partilerin meclis üyelerine çağrı

Berk Tütüncü, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın geçmişte belediye başkanlığı döneminde tutuklanmasının ardından yaşanan sürece atıfta bulunarak, o dönemde diğer siyasi partilerin desteğiyle Belediye Başkanlığı seçiminin gerçekleştirildiğini söyledi. Tütüncü, "Seçimin iradesini kazanan ve o gün tutuklanıp cezaevine konulan siyasi partinin belediye başkanı adayı gösterdiği kişi, belediye başkanı olarak seçildi" dedi.

Hukukun üstünlüğüne inandıklarını belirten Tütüncü, önceliklerinin Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ile tutuklu meclis üyeleri Ekrem Baki ve Amine Cansu Çelik'in görevlerine dönmesi olduğunu söyledi. Tütüncü, diğer siyasi partilerin meclis üyelerine de çağrıda bulunarak, "Hazreti Ali'nin bir sözü var. Diyor ki 'Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.' Biz dilsiz şeytan olmayacağız. Bu sürece beraber, adaletle birlikte, beraberlikle yön vereceğiz" şeklinde konuştu.

"Halkın iradesi Üsküdar’da tekrar devam edecek"

YENİ Parti Üsküdar Belediye Meclis Üyesi Hüseyin Ali Köklü, tutuklu bulunan başkan ve Meclis üyelerinin bir an önce özgürlüklerine kavuşmasını istediklerini belirterek, YENİ Parti ve CHP gruplarının Meclis üyeleri olarak birlikte hareket ettiklerini söyledi.

CHP Üsküdar Belediye Meclis Üyesi Mustafa Erhan Eyvel, 31 Mart seçimlerinde Üsküdar halkının iradesiyle seçilen Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın iradesini Meclis'te sürdürmekten başka amaçlarının olmadığını belirterek, "İnşallah yarınki seçimde halkın iradesi Üsküdar'da tekrar devam edecektir" dedi.

 

ANKA

Üsküdar Belediyesi'nde başkan vekilliği seçimi öncesi CHP ve YENİ Parti gruplarından ortak tavır geldi. İki partinin ilçe başkanları, seçim sürecinde birlikte hareket edeceklerini belirterek halkın iradesine sahip çıkacaklarını söyledi
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
CHP ve YENİ Parti Üsküdar'da birlikte hareket edecek
copyright Independentturkish: 

Oyuncu Serhat Kılıç için Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde cenaze töreni düzenlendi

Yaşamını yitiren oyuncu Serhat Mustafa Kılıç için Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde tören düzenlendi.

Cenaze töreni, Muhsin Ertuğrul adına saygı duruşuyla başladı. Törende, yaşamını yitiren oyuncu Serhat Mustafa Kılıç anıldı.

"Huzur içinde uyusun"

Kılıç'a çok sayıda meslektaşı kürsüden yaptığı konuşmalarla veda etti. Oyuncu Ahmet Mümtaz Taylan, törende yaptığı konuşmada Serhat Mustafa Kılıç’ı genç yaşta tanıdığını belirterek, "Serhat’ı ben çok genç yaşta tanıdım. Devlet Tiyatrosu’na girdiği zaman ilk oyununu ben yönettim. Muazzam bir enerjisi vardı. Bazı oyuncuları yükseltmeye çalışırsınız provada yönetmen olarak, bazı oyuncuları da indirmeye çalışırsınız. Ben Serhat’ı bütün provalar boyunca indirmeye çalıştım ama indiremedim. Hayatı boyunca inmedi. Sahnede aceleci değildi, hayatta çok aceleciydi. Hayır demeyi bilmezdi. Üç kişilik çalışır ve becerirdi. Huzur içinde uyusun" dedi.

Törenin sonunda, Türk bayrağına sarılı Kılıç’ın cenazesinin üzerine yakınları ve arkadaşları tarafından kırmızı karanfiller bırakıldı.

Kılıç, yarın Ankara'da Ahmet Akseki Camisi'nde öğle namazının ardından kılınacak cenaze namazı sonrası Karşıyaka Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

 

ANKA

Yaşamını yitiren oyuncu Serhat Mustafa Kılıç için Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde cenaze töreni düzenlendi. Törene Kılıç’ın yakınları, arkadaşları ve sanat camiasından isimler katıldı
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 14:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Oyuncu Serhat Kılıç için Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde cenaze töreni düzenlendi
copyright Independentturkish: 

Tokyo'da kurallara uymayan turistlere karşı harekete geçildi

Japonya'nın başkenti Tokyo'nun işlek noktalarından Şincuku'nun yöneticileri, özel konutların turistlere kısa süreliğine kiraya verilmesine karşı harekete geçti. 

Minpaku diye bilinen bu yerlerin yerleşim bölgelerinde ve okulların civarında faaliyet göstermesinin yasaklanması planlanıyor. 

Beklenen yasak uygulanırsa Şincuku'daki 4 bine yakın minpaku'nun neredeyse yarısı kapanabilir. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Yeni yasaların halihazırda faaliyet gösteren işletmeleri de kapsaması, nadir görülen bir durum. Yasağın ilanının ardından mevcut tesislere süre tanınması öngörülüyor.

Şincuku yönetimi, yerel sakinlerden gelen şikayetlerin giderek artması üzerine harekete geçmek zorunda kaldığını bildirdi. 

Çöp atma kurallarına uymayan, geceleri yüksek ses yapan veya evlerin yakınında sigara içen turistlerin 2021 mali yılında 82 şikayete konu olduğu, 2025 mali yılındaysa bu sayının 1334'e çıktığı belirtildi.

Aralık 2025'ten beri 5 işletmecinin ruhsatı ve onlara ait 15 tesisin faaliyet izinleri iptal edilmişti. Bu işletmecilerin aynı işi yapmalarına da üç yıllık yasak getirilmişti.

Japan Times'a konuşan bir yetkili, "Kurallara uymayan işletmecilere yönelik denetimleri sıkılaştırsak bile şikayetlerin sayısı azalmıyor. Bu nedenle yönetmeliği değiştirmenin daha doğru olduğuna karar verdik" dedi. 

İlçe yönetimi, yasak tasarısını şubatta oylamadan önce, ekimde kamuoyunun görüşlerini almayı planlıyor.

Mart sonu itibarıyla Şincuku'da 3 bin 749 minpaku tesisi bulunuyordu. Bunların yüzde 63,4'ü Japon, yüzde 23,3'ü Çinli, yüzde 6'sıysa Güney Koreli işletmeciler tarafından işletiliyordu.

Bölgedeki minpaku sayısı, Mart 2022'deyse 1366'ydı. 

2025'te 42 milyon yabancı turisti ağırlayan Japonya'nın 2030 hedefi 60 milyon. Ancak Asya ülkesi, aşırı turizmden de şikayetçi. 

Japonya, neredeyse 50 yıl sonra yapılan ilk zamla ülkenin yabancı uyruklular için vize ücretlerini temmuz itibarıyla artırmıştı.


Independent Türkçe, Japan Times, AFP

Derleyen: Eren Umurbilir

Aşırı turizmin yol açtığı sorunları yasakla çözmeye çalışacaklar
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 13:30
Main image: 

<p>Airbnb'de kiralanan evler de yasak kapsamına alınacak (Reuters)</p>

related nodes: 
Tokyo 20 yıllık ayı avı yasağını kaldırıyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Tokyo'da kurallara uymayan turistlere karşı harekete geçildi
copyright Independentturkish: 

Gürlek: Hukuk karşısında herkes eşittir, hiç kimse kanunların yaptırımından muaf olamaz

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ankara 2 No'lu Barosu tarafından Ankara Adalet Sarayı'nda düzenlenen 2026-2027 Adli Yıl Açılış Programı'na katıldı. Törende Gürlek'in yanı sıra Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Aykut Çelik, Ankara 2 No'lu Barosu Başkanı Gökhan Ağdemir ve yargı mensupları da yer aldı.

Gürlek, yeni adli yılın ülke, millet, yargı teşkilatı ve hukuk camiası için hayırlı olmasını dileyerek, avukatların hukuk sistemi içerisindeki önemine dikkati çekti. Barolarla sürekli istişare içerisinde olduklarını belirten Gürlek, "Bakanlığımızın hedef ve stratejilerinde barolarımız arasındaki ilişkiyi, sürekli istişare ve birlikte çözüm üretme anlayışını daima gündemde tutup oldukça önemsiyoruz" ifadelerini kullandı.

"FETÖ eliyle adeta bir deprem yaşayan yargı sistemimizi yeniden inşa ettik”

Gürlek, "Ülkemiz çok zor dönemlerden geçti. Cunta ve darbe dönemlerinde hukuk ve yargının âdeta milletimiz aleyhine işletildiğini; FETÖ gibi yapıların, uluslararası güç odaklarının da desteğiyle millî güvenliğimizi hedef aldığını ve hukuk kurumlarımızı hak ve özgürlükleri kısıtlamaya yönelik süreçlerin aracı hâline getirmeye çalıştığını maalesef gördük" dedi.

Yargının yeniden yapılandırıldığını ifade eden Gürlek, "FETÖ eliyle adeta bir deprem yaşayan yargı sistemimizi yeniden inşa ettik diyebiliriz. Ülkemizde, her şeyde olduğu gibi mevcut zengin insan kaynağımızla yargıda da bağımsız ve vatandaşımıza hizmet odaklı yapılaşmayı tamamladık. Çarkları en etkin ve verimli şekilde işletmeyi başardık" diye konuştu.

Gürlek, geçmişte hukuk kurumlarının "cuntacı, darbeci, vesayetçi anlayışların ve uluslararası güç odaklarının dolambaçlı unsurlarının aparatı hâline getirilmek istendiğini" ifade ederek, "Milletimizin feraseti, devlet aklının kararlılığı ve siyaset kurumumuzun güçlü refleksiyle bu darboğazlardan, bu proje ürünü türbülanslardan Allah’ın izniyle çıkmayı başardık. Allah bu millete bir daha böyle günler göstermesin" ifadesini kullandı.

"Terör belasından kurtulduk”

Türkiye'nin geçmişte yaşadığı süreçlerin unutulmaması gerektiğini belirten Gürlek, şunları kaydetti:

Bu ülke, onlarca yıl boyunca olağanüstü hâl uygulamalarına, yargının işlemez hâle getirildiği dönemlere ve vatandaşın değil, vesayetin hizmetine sunulmak istenen hukuk sistemlerine şahit oldu. Çok şükür, bugün geldiğimiz nokta itibarıyla çok iyi bir konumdayız. Ülke ve millet olarak büyük bedeller ödedik. Geçmişten bugüne kronikleşen, milletimizin kalkınmasının, huzurunun ve güvenliğinin ayağında bir pranga hâline getirilen terör belasından kurtulduk. Bu tehdidi kalıcı olarak ortadan kaldırılması konusunda da son derece kararlıyız.

"Adalet, herkese lazım olan can suyudur"

Gürlek, konuşmasında yargının hukuk karşısındaki eşitlik ilkesine ilişkin mesajlar da verdi. "Hukuk karşısında herkes eşittir ve hiç kimse kanunların yaptırımından muaf olamaz" diyen Gürlek, şöyle devam etti:

Adalet, herkese lazım olan can suyudur. Hiç kimse kendisini imtiyazlı veya ayrıcalıklı bir konumda göremez. Toplum vicdanı buna asla müsaade etmeyeceği gibi Türk yargısı da bu konuda tavizsiz biçimde görevini icra etmeye devam edecektir. Vatandaşlarımızın huzur ve güvenliği bizim en önemli önceliğimizdir. Onların vicdanı bizlerin gerçeğini yansıtan en doğru terazimizdir.

Bu anlayışla, son zamanlarda hep birlikte şahit olduğumuz üzere, toplumumuza örnek olması gereken popüler kişiliklerin millî ve ahlaki değerlerimizi zedelediklerini, hukuksuzluğu özendiren yaşam tarzlarıyla özellikle genç nesillerimizi zehirlediklerini gördük. Gereken yasal işlemleri gerçekleştirerek bu sorunların üzerine kararlılıkla gittik. Kültürel ve ahlaki çöküntülere zemin hazırlayan her kişi ve kurum bizim yakından gözlemlediğimiz ve tedbir aldığımız öncelikli hedeflerimizdendir.

Aynı şekilde, insanlarımızın iyi niyetle yaptıkları sosyal dayanışma projelerini suistimal eden herkese karşı hukukun üstünlüğünü ve milletimizin haklarını koruyan adımlar attık. Her alanda yasalarımızın etrafından dolanmaya çalışan kişi ve kurumlara karşı gereken önleyici tedbirleri aldık.

12. Yargı Paketi ekimde gündemde

Gürlek, avukatların adli süreçlere daha etkin katılımını sağlamak amacıyla çalışmaların sürdüğünü belirtti. "2025-2029 Yargı Reformu Strateji Belgemizle savunmayı güçlendirmeyi ve avukatlarımızın adli süreçlere daha etkin katılımını sağlamayı temel hedeflerimiz arasına aldık" diyen Gürlek, yeni Avukatlık Kanunu hazırlıklarından bilgi ve belgeye erişim yetkilerinin genişletilmesine, genç ve kamu avukatlarının desteklenmesinden CMK ve adli yardım hizmetlerinin iyileştirilmesine kadar çeşitli alanlarda çalışma yürüttüklerini söyledi.

Gürlek, "Malumunuz, 12. Yargı Paketimizin ilk kısmı kanunlaşarak yürürlüğe girdi. İnşallah ekim ayında ikinci kısmını da gündeme getireceğiz.  İkinci kısmın 24-25 maddeden oluşması öngörülüyor. Bu pakete, avukatlarımızın yaşadığı sorunların çözümüne yönelik bazı düzenlemeleri de eklemeyi temenni ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Avukatların silah ruhsatı ücretlerinde düzenleme

Avukatların silah ruhsatı ücretlerine ilişkin taleplerini de değerlendiren Gürlek, Maliye Bakanlığı ile görüşmeler yapıldığını belirtti. Gürlek, "İnşallah ekim ayında gündeme gelecek pakette, silah ruhsatı ücretinin ilk başvuruda yarı oranında alınması, devamındaki yenilemelerde ise ücret alınmaması yönünde ortak bir mutabakata vardık" açıklamasını yaptı.

Kira tespit davaları için 9 ay, tahliye davaları için 1,5 yıl

Gürlek, yargılamaların makul sürelerde sonuçlandırılmasının önemine dikkati çekerek, "Avukatlarımız, açtıkları davaların ne kadar sürede sonuçlanacağını bilmek zorundadır. Hâkim ve savcılar yargıda belirlenen hedef sürelere riayet etmeleri gerekiyor. Kira tespit davalarının 9 ayda, tahliye davalarının ise 1,5 yılda tamamlanmasını hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

Boşanma davalarının uzamasını önleyecek tedbirler ile nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin de ekim ayında gündeme gelecek paket kapsamında hayata geçirilmesinin planlandığını söyleyen Gürlek, "Avukatlarımızın zamanlarını ve mesailerini duruşma salonlarında ve adliye koridorlarında bekleyerek geçirmelerini istemiyoruz" diye konuştu.

"27 bin 500 hakim ve savcı, 211 bin avukatla aynı büyük hukuk ailesinin mensuplarıyız"

Gürlek, avukatların adliyelerde karşılaştıkları sorunları yakından bildiğini belirterek, yargı teşkilatının avukatlara karşı mesleki saygınlık içerisinde hareket etmesi gerektiğini söyledi. Gürlek, "Hâkim ve cumhuriyet savcılarımız başta olmak üzere adalet teşkilatımızın bütün mensuplarının, avukatlarımıza karşı nezaket ve mesleki saygınlık içerisinde hareket etmeleri gerektiğini her gittiğim yerde ifade ediyorum. Çünkü 27 bin 500 hâkim ve savcımızla, 211 bin avukatımızla aynı büyük hukuk ailesinin mensuplarıyız" ifadelerini kullandı.

"Güçlü türkiye’nin yolu güçlü hukuk düzeninden geçiyor"

Konuşmasının sonunda "güçlü Türkiye hedefinin güçlü bir hukuk düzeninden geçtiğini" belirten Adalet Bakanı Akın Gürlek, "Her kitleyle, her heyetle bir araya geldiğimde ısrarla üzerinde durduğum hususlardan biri de güçlü Türkiye hedefimize ulaşmanın yolunun güçlü bir hukuk düzeninden geçtiğidir. Adaletin Yüzyılı vizyonumuzu hayata geçirirken sivil, demokratik ve kuşatıcı bir anayasa hedefimizden vazgeçmeden hukuk devletimizi, demokrasimizi ve temel hakları daha ileriye taşıma yönündeki irademizi sürdüreceğiz" diyerek konuşmasını tamamladı.

 

ANKA

Gürlek, hukuk karşısında herkesin eşit olduğunu vurgularken 12. Yargı Paketi’nin ikinci bölümünün ekimde gündeme alınacağını ve kira, tahliye, boşanma ile nafaka davalarına yönelik düzenlemeler planlandığını açıkladı
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Gürlek: Hukuk karşısında herkes eşittir, hiç kimse kanunların yaptırımından muaf olamaz
copyright Independentturkish: 

AfD'nin zaferi: Almanya'daki güvenlik duvarı politikası iflas mı etti?

Almanya'daki radikal sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi, Saksonya-Anhalt'ta düzenlenen eyalet meclisi seçimlerini geçerli oyların yüzde 43,8'ini alarak kazandı ama tek başına iktidara gelmesi için gerekli çoğunluğu elde edemedi.

Bu tarihi zaferle birlikte II. Dünya Savaşı sonrasında Alman radikal sağındaki bir parti, ilk kez bir eyaleti yönetmeye bu kadar yaklaştı. 

İç istihbarattan sorumlu Saksonya-Anhalt Anayasa Koruma Teşkilatı, 2023'te aldığı kararla bu eyalette AfD'yi "kesinleşmiş aşırı sağcı örgüt" olarak sınıflandırmıştı.

AfD'nin seçim başarısının ardından başta Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in merkez sağdaki partisi Almanya Hristiyan Demokrat Birliği (CDU) olmak üzere diğer siyasi oluşumların "güvenlik duvarı" politikasını sürdürüp sürdürmeyecekleri merak ediliyor.

Diğer partilerin derin siyasi farklılıklara rağmen AfD'nin iktidara gelmesini engellemek için birlikte hareket etmesini öngören bu stratejinin işe yaramadığı düşüncesi, son seçimle birlikte daha da güç kazandı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Pek çok kişi, onlarca yıldır sürdürülen bu stratejinin terk edilerek AfD'nin ilk kez bir azınlık hükümeti kurmasına izin verilmesi gerektiğini savunuyor.

Merz, AfD'yle herhangi bir işbirliği ihtimaline kapıyı kaparken özellikle radikal sağcı partinin en güçlü olduğu Doğu Almanya'daki CDU milletvekilleri arasında tutum değişikliğine gidilmesini isteyenler de var. 

Hem AfD'yi siyaseten dışlamanın seçmenleri CDU'dan uzaklaştırdığını, hem de kendi siyasi gündemini desteklemeyen partilerle birlikte hükümet kurmaya zorlanan CDU'nun bu yüzden artık politika üretemediğini öne sürüyorlar.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Alman Marshall Fonu'ndan Sudha David-Wilp şu yorumu yaptı:

Güvenlik duvarı, Friedrich Merz'i tanımlayan politikalar arasında ve Almanya'daki muhafazakarlığın temellerinden biri. Bu dünya görüşü, Rusya'ya verdiği destek ve Avrupa'ya yönelik husumet gibi AfD'nin savunduğu birçok politikayla taban tabana zıt.

1950'lerden beri herhangi bir partinin bir eyalet seçiminde sergilediği en iyi performanslardan birini sergileyen AfD, yine de tek başına çoğunluğu sağlayamıyor.

83 sandalyenin 39'unu alan partinin eyaletin yönetimini devralmak için 42 sandalyeye ihtiyacı var. 

AfD'nin eş başkanı Alice Weidel, "Bu tarihi bir sonuç. Çok açık bir yönetim yetkisi aldık" dedi. Partinin az farkla da olsa çoğunluğu elde edememesi durumunda bile, bir azınlık hükümetini destekleyebilecek eyalet milletvekillerine ulaşacaklarını söyledi.

İlk sonuçlara göre yüzde 5 barajını geçmesi beklenen radikal solcu Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) seçmenlerin güvenlik duvarı politikasını reddettiğini pazar günü belirterek uzun süredir süren bir tabuyu yıktı.

Öte yandan diğer partilerin Saksonya-Anhalt'ta AfD'nin hükümet kurmasına bilfiil yardımcı olmaları gerekmiyor. Eyalet anayasasına göre AfD'nin adayı Ulrich Siegmund'un eyalet başbakanı seçilebilmesi için diğer partilerden yeterli sayıda milletvekilinin oylamada çekimser kalması yetiyor.

Göreve gelmesi halinde Siegmund, hükümetinin meclise sunduğu her yasa tasarısının oylamasında diğer partilerin desteğini almak zorunda kalacak.

AfD'nin yarısından az oy almasına rağmen Merz'in CDU'sunun güvenlik duvarı politikasında ısrar edip Yeşiller, Sosyal Demokratlar, eski Komünistler ve radikal solcularla birlikte AfD karşıtı bir eyalet hükümeti kurması da güçlü ihtimaller arasında görülüyor.


Independent Türkçe, WSJ, Guardian, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

Başbakan Merz zor duruma düştü
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Ulrich Siegmund, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde birinci olmasını partisinin eş başkanları Alice Weidel ve Tino Chrupalla'yla birlikte kutladı (AFP)</p>

related nodes: 
Yeni anket sonuçlarına göre AfD rekor kırıyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
AfD'nin zaferi: Almanya'daki güvenlik duvarı politikası iflas mı etti?
copyright Independentturkish: 

Okula başlama maliyeti 81 bin lirayı aştı

Eğitim-İş tarafından 2026-2027 eğitim-öğretim dönemi öncesinde Ankara’da yapılan piyasa araştırması, öğrencilerin okula başlama maliyetinin geçen yıla göre yüzde 23 ile 29 arasında arttığını ortaya koydu. Araştırmaya göre ulaşım ihtiyacını servisle karşılayan bir ilkokul öğrencisinin başlangıç maliyeti uzun mesafede 77 bin 559 liraya, ortaokul öğrencisinin 78 bin 862 liraya, lise öğrencisinin ise 81 bin 524 liraya ulaştı. Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti ilkokul için 28 bin 113, ortaokul için 29 bin 416, lise öğrencisi için 32 bin 78 lira olarak hesaplandı.

Eğitim-İş, 2026-2027 eğitim-öğretim dönemi öncesinde Ankara özelinde yaptığı piyasa araştırmasında öğrencilerin okula başlamadan önce karşılaşacağı kırtasiye, giyim ve ulaşım giderleri ile eğitim dönemi boyunca aylık ulaşım ve beslenme maliyetlerini hesapladı. Araştırmada başlangıç harcamalarına dönem içerisinde yapılabilecek ek kırtasiye ve giyim giderlerinin dahil olmadığı belirtildi.

Araştırmada kırtasiye maliyeti ilkokul öğrencileri için 6 bin 363 lira, ortaokul öğrencileri için 7 bin 666 lira, lise öğrencileri için ise 10 bin 328 lira olarak hesaplandı. Giyim giderleri ise tüm eğitim kademeleri için iki takım üniforma, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabı dikkate alınarak 15 bin 900 lira olarak tespit edildi.

Ulaşımda kısa mesafe servis için sezonluk maliyet 42 bin 194 lira, uzun mesafe servis için 55 bin 296 lira olarak hesaplandı. Öğrenci abonmanının sezonluk maliyeti ise 5 bin 850 lira oldu.

Servisli eğitimde başlangıç maliyeti 81 bin lirayı aşıyor

Uzun mesafe servis kullanan öğrenciler için başlangıç maliyeti ilkokulda 77 bin 559, ortaokulda 78 bin 862, lisede 81 bin 524 lira olarak hesaplandı. Kısa mesafe servis kullananlarda bu tutar sırasıyla 64 bin 457, 65 bin 760 ve 68 bin 422 lira oldu.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti ilkokul için 28 bin 113, ortaokul için 29 bin 416, lise için 32 bin 78 lira olarak belirlendi.

Eğitim-İş, ulaşım için araç kullanmayan öğrenciler açısından yalnızca kırtasiye ve giyim giderlerinin dahi ilkokulda 22 bin 566, ortaokulda 23 bin 566, lisede 26 bin 228 liraya ulaştığını bildirdi.

Aylık maliyet 9 bin lirayı aşıyor

Araştırmada öğrencilerin eğitim dönemi boyunca karşılaşacağı aylık en düşük maliyetler de hesaplandı. Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisinin beslenme ve ulaşım gideri aylık 8 bin 440 lira, ortaokul ve lise öğrencilerinin aylık gideri ise 9 bin 134 lira olarak belirlendi.

Kısa mesafe servis kullananlarda aylık maliyet ilkokul için 6 bin 984 lira, ortaokul ve lise için 7 bin 678 lira oldu. Otobüs abonmanı kullananlarda ise bu tutar ilkokul için 2 bin 946, ortaokul ve lise için 3 bin 640 lira olarak hesaplandı.

İlkokul öğrencileri için aylık beslenme çantası maliyeti 2 bin 296 lira olarak hesaplanırken ortaokul ve lise öğrencilerinde okul kantininde tost, ayran ve su tüketimi üzerinden aylık 2 bin 990 liralık maliyet öngörüldü.

Asgari ücretlinin başlangıç açığı 49 bin 484 liraya ulaşıyor

Araştırmada başlangıç ve aylık maliyetler asgari ücret, en düşük kamu emekçisi maaşı ve en düşük emekli aylığıyla karşılaştırıldı.

Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisi için 77 bin 559 liralık başlangıç maliyetine karşılık 28 bin 75 liralık asgari ücret dikkate alındığında aile bütçesinin 49 bin 484 lira açık verdiği hesaplandı. Bu açık ortaokulda 50 bin 787, lisede 53 bin 449 liraya çıktı.

Kısa mesafe servis kullananlarda başlangıç maliyeti ile asgari ücret arasındaki açık ilkokul için 36 bin 382, ortaokul için 37 bin 685, lise için 40 bin 347 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti asgari ücretin ilkokulda 38, ortaokulda 1341, lisede 4 bin 3 lira üzerinde kaldı.

Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisinin aylık 8 bin 440 liralık maliyetinin asgari ücretin yüzde 30,06'sına, ortaokul ve lise öğrencilerinde 9 bin 134 liralık maliyetinin ise asgari ücretin yüzde 32,53'üne denk geldiği belirtildi. Kısa mesafede bu oran ilkokul için yüzde 24,88, ortaokul ve lise için yüzde 27,35 oldu. Abonman kullanımında ise aylık maliyetin asgari ücret içindeki payı ilkokulda yüzde 10,49, ortaokul ve lisede yüzde 12,96 olarak hesaplandı.

En düşük kamu emekçisinin maaşı uzun mesafe servis maliyetini karşılamıyor

En düşük kamu emekçisi maaşı 70 bin 224 lira üzerinden yapılan hesaplamaya göre uzun mesafe servis kullanan öğrencilerde başlangıç maliyeti ilkokulda maaşın 7 bin 335 lira, ortaokulda 8 bin 638 lira, lisede 11 bin 300 lira üzerinde kaldı.

Kısa mesafe servis kullanımında ise maaş ile başlangıç maliyeti arasındaki fark ilkokulda 5 bin 767, ortaokulda 4 bin 464, lisede bin 802 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde en düşük kamu emekçisi maaşından başlangıç maliyeti çıktıktan sonra ilkokulda 42 bin 111, ortaokulda 40 bin 808, lisede 38 bin 146 lira kalıyor.

En düşük emekli maaşıyla okula başlamak mümkün değil

En düşük emekli maaşı olan 23 bin 552 lira üzerinden yapılan hesaplamada ise uzun mesafe servis kullanan öğrenciler için başlangıç maliyeti ile gelir arasındaki açık ilkokulda 54 bin 7, ortaokulda 55 bin 310, lisede 57 bin 972 lira oldu.

Kısa mesafe servis kullananlarda açık ilkokulda 40 bin 905, ortaokulda 42 bin 208, lisede 44 bin 870 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde de başlangıç maliyeti en düşük emekli maaşının ilkokulda 4 bin 561, ortaokulda 5 bin 864, lisede 8 bin 526 lira üzerinde kaldı.

Kırtasiyede artış yüzde 32'ye ulaştı

Eğitim-İş'in araştırmasında kırtasiye harcamaları geçen yıla göre yüzde 27 ile yüzde 32 arasında arttı. Giyim maliyetindeki artış yüzde 15, beslenme çantası maliyetindeki artış ise geçen yılın eylül ayına göre yüzde 19,22 oldu.

Ankara Kantinciler Odası'nın 2026 yılı fiyat tarifesine göre tostun fiyatı 70 liradan 95 liraya yükselirken artış yüzde 35,71 oldu. Karışık tost 90 liradan 120 liraya, Ayvalık tost 110 liradan 150 liraya çıktı. Simit 20 liradan 25 liraya; börek, açma ve poğaça 25 liradan 35 liraya yükseldi.

Kantinde ayranın fiyatı da 15 liradan 20 liraya çıktı. Araştırmada kantin ürünlerindeki artışın ürüne göre yüzde 41'e kadar ulaştığı belirtildi.

Servis ücretlerinin geçen yıla göre yüzde 25,49, öğrenci abonmanının da yüzde 44,44 arttığı kaydedildi.

Eğitim-iş: Eğitim harcamaları aileleri borçlanmaya itiyor

Eğitim-İş'in araştırmasında, ağustos ayında açlık sınırının 38 bin 318 liraya, yoksulluk sınırının ise 121 bin 36 liraya ulaştığı; asgari ücretin 28 bin 75 lira, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira ve en düşük kamu emekçisi maaşının 70 bin 224 lira olduğu belirtildi.

Eğitim-İş, eğitim için yapılması gereken harcamaların tek seferle sınırlı kalmadığına dikkati çekerek, dönem içerisinde beslenme, ulaşım, kırtasiye ve giyim giderlerinin devam ettiğini vurguladı.

Araştırmada, "En temel hakların başında gelen eğitim için büyük maliyetlere katlanmak zorunda kalmak, buna karşın gelirin yetersiz olması toplumu çözümsüzlüğe sürüklemektedir. Bu durumda ailelerin bulabildiği tek yol borçlanmaktır" değerlendirmesine yer verildi.

Eğitim-İş, gelirlerin eğitim harcamalarını karşılamada yetersiz kalması ve yıl boyunca artan fiyatlarla birlikte beslenme çantalarının içinin boşaldığını, öğrencilerin okula harçlıksız gitmek zorunda kaldığını belirtti.

 

ANKA

Eğitim-İş’in araştırmasına göre servisli eğitimde ilkokul öğrencisinin maliyeti 77 bin 559 liraya, lise öğrencisinin maliyeti ise 81 bin 524 liraya kadar çıkıyor
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 12:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Okula başlama maliyeti 81 bin lirayı aştı
copyright Independentturkish: 

İBB davasında 76. gün

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında olduğu 53’ü tutuklu 414 sanıklı İBB Davası’nın görülmesine İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’ne inşa edilen yeni duruşma salonunda devam ediliyor. 

Davanın 76. gününde tutuksuz sanıkların savunmaları alınmaya devam ediyor. Tutuklu sanıklar, saat 11.10’da jandarma eşliğinde duruşma salonuna getirildi. Heyetin de yerini almasının ardından duruşma 11.20’de başladı.

Duruşmada ilk olarak, İmamoğlu’nun avukatı Tora Pekin söz aldı.

Pekin'den uzun duruşma saatlerine itiraz

Mahkeme heyetine hitap eden Pekin, uzun duruşma saatlerine ilişkin daha önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarından örnekler sunduklarını hatırlattı.

Pekin, "Biz hukukçular olarak size AİHM'nin kararlarından örnek göstererek bu uzun duruşma saatlerinin uygun olmadığını, adil yargılanmayı sakatlayan bir yanı olduğunu açıklamaya çalışmıştık”"dedi.

Önceki hafta mahkemenin duruşmaları daha erken saatte bitirmeye yönelik bir tutum sergilediğini düşündüklerini belirten Pekin, bunun üzerine Türk Tabipleri Birliği’ne başvurduklarını söyledi.

Pekin, TTB’ye duruşmaların dört gün sürdüğünü ve şehir dışında gerçekleştirildiğini aktardıklarını belirterek, hazırlanan mütalaanın UYAP üzerinden mahkemeye sunulduğunu ifade etti.

TTB: İnsan eliyle oluşturulmuş travma olarak kabulü uygun olacaktır

TTB’nin değerlendirmesinin yedi maddeden oluştuğunu söyleyen Pekin, mütalaanın sonuç bölümünü mahkeme heyetine aktardı. TTB'nin değerlendimesinin sonuç bölümünde, "Adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindeki tanımlanan uygulamaların yol açacağı sağlık sorunları gözetildiğinde insan eliyle oluşturulmuş travma olarak kabulü ve Dünya Sağlık Örgütü'nün Uluslararası Hastalık Sınıflandırması ICD-10 kapsamında Y07.1 kodu ile de belirtilen işkence ve diğer zalimane, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele kapsamında değerlendirilmesi uygun olacaktır" ifadeleri yer aldı.

"Saat 16.00’dan sonra duruşmalara devam edilmemesini talep ediyoruz"

TTB’nin görüşünün de uzun duruşma saatlerine ilişkin itirazlarını desteklediğini söyleyen Pekin, mahkemeden çalışma saatlerinin sınırlandırılmasını talep etti. Pekin, "Biz, hukukçuların yanı sıra bilim insanlarının da bu yönde görüşleri olduğuna göre bunların dikkate alınmasını ve saat 16.00’dan sonra çok özel bir zorunluluk bulunmadığı sürece, yani devam etmekte olan sorgu gibi, duruşmalara devam edilmemesini talep ediyoruz" dedi. Pekin, taleplerinin kabul edilmemesi halinde Ekrem İmamoğlu'nun müdafileri olarak salonda bulunmaşyacaklarını söyledi.

Selim İmamoğlu savunma yaptı

Sonrasında savunma sırası gelen tutuksuz sanık Necmeddin Şimşek beyanda bulundu. Daha sonar Ekrem İmamoğlu'nun oğlu tutuksuz yargılanan sanık Mehmet Selim İmamoğlu'nun savunmasına geçildi. Selim İmamoğlu, kürsüdeki yerini almak üzere tutuklu sanıkların yanından geçerken babası ile sarıldı.

Duruşmada tutuksuz sanıklardan Mehmet Selim İmamoğlu'nun savunması yapıldı. Selim İmamoğlu, kürsüdeki yerini almak üzere tutuklu sanıkların yanından geçerken babası Ekrem İmamoğlu'na sarıldı.

“Arkamda babam, kürsüde ben”

Selim İmamoğlu, 1997 doğumlu olduğunu, aile şirketi İmamoğlu İnşaat’ta çalıştığını ve fizik alanında lisansüstü eğitimine devam ettiğini anlatarak, “Benim siyasetle hiçbir alakam olmamasına rağmen bu davaya dahil edildim. Benim soyadım İmamoğlu olmasaydı bugün burada olmayacaktım. Burada olmamın gerçek sebebinin ise babam üzerinde baskı kurmak ve onu geri adım atmaya zorlamak olduğuna inanıyorum. Çok acı ki arkamda babam, kürsüde ben, maalesef Türkiye Cumhuriyeti tarihinde unutulmayacak bir kareye tanıklık ediyoruz” dedi.

Ailesinin diğer fertleri hakkındaki adli süreçlere de değinen İmamoğlu, dedesi Hasan İmamoğlu’nun emekli aylığına tedbir konulduğunu ve yurtdışı yasağının bulunduğunu, Balıkesir’de yaşadığı evin bahçesinde kazı yapıldığını söyledi.

Dayısı Cevat Kaya’nın neyle suçlandığını bilmeden bir yıl tutuklu kaldığını, diğer dayısı Ali Kaya’nın ise yedi ay önce tutuklandığını belirten İmamoğlu, “Biz hem İmamoğlu ailesi hem de Kaya ailesi olarak bu davanın ana hedeflerinden biri haline getirildik. Biz İmamoğlu ailesi olarak aileleri tehdit eden bu davalar karşısında güçlü ve dirayetli bir şekilde sonuna kadar durmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

“Annem, babam ve dedemden aldığım borçlar nedeniyle şüpheli oldum”

İddianamede bir eylemden sorumlu tutulduğunu ve eylemin iki ayrı konu içerdiğini belirten İmamoğlu, hakkındaki suçlamaların ailesinden aldığı borçlarla bağlantılı olduğunu savundu.

İmamoğlu, “İki konuya bakınca vardığım tek sonuç, annem, babam ve dedemden aldığım borçlar nedeniyle şüpheli durumunda olduğum. Sırf bu yüzden bana hem yurtdışı yasağı getirildi hem de hesaplarıma tedbir konuldu” dedi.

“Ailemin desteğiyle yurtdışında girişimde bulundum”

Üniversitenin son dönemlerinde aile şirketinde yarı zamanlı çalışmaya başladığını anlatan İmamoğlu, aile şirketinin faaliyetlerini yurtdışına taşımak istediğini ve bu amaçla Hırvatistan’da bir proje bulduğunu söyledi.

Projeye ortak olmak istediğini babası Ekrem İmamoğlu’na söylediğini belirten İmamoğlu, babasının siyasi tartışma yaratabileceği gerekçesiyle konuya sıcak bakmadığını ifade etti.

Bunun üzerine yatırımı aile şirketinden bağımsız olarak kendi şirketi üzerinden yapmaya karar verdiğini söyleyen İmamoğlu, “Ailemden aldığım maddi destekle yurtdışında bir girişimde bulunmamın bir sorun olacağını düşünmüyordum ve hâlâ aynı kanaatteyim” dedi.

“390 bin avro banka aracılığıyla transfer edildi”

Projenin geliştirme maliyetlerinin bir kısmını karşılayarak azınlık hissesi almak üzere ana firmayla anlaşma yaptığını söyleyen İmamoğlu, yaklaşık 390 bin avronun İş Bankası üzerinden Hırvatistan’daki bir bankaya gönderildiğini anlattı.

İmamoğlu, banka üzerinden yapılan para hareketlerinin MASAK raporunda mükerrer yazıldığını ve gerçekte gönderilen tutarın iki katı transfer yapılmış gibi gösterildiğini savundu.

Bu yanlışlığın savcılık ifadesi sırasında giderildiğini söyleyen İmamoğlu, buna rağmen yanlış bilginin medyaya yansıdığını belirtti.

“Ortağımın cenazesine bile gidemedim”

Hırvatistan’daki projeye ilişkin ortağını Temmuz 2025’te trafik kazasında kaybettiğini anlatan İmamoğlu, yurtdışına çıkış yasağı nedeniyle cenazeye katılamadığını söyledi.

Bu ölüm üzerinden bir gazetecinin kendisine yönelik “katil yakıştırması” yaptığını savunan İmamoğlu, söz konusu kişi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, takipsizlik kararı verildiğini ve açtığı tazminat davasının sürdüğünü anlattı.

“772 bin liralık bedeli babamdan borç alarak banka havalesiyle ödedim”

Çocukluğundan itibaren sporla ilgilendiğini anlatan İmamoğlu, üniversite yıllarında yelken sporuna başladığını ve Türkiye Yelken Federasyonu’ndan lisans alarak yarışlara katıldığını söyledi.

Bosphorus Cup’ta da yarıştığını belirten İmamoğlu, 2024 yılında yarış amaçlı ikinci el, 2009 model bir yelkenliyi 772 bin liraya satın aldığını anlattı.

İmamoğlu, “Bedelini de babamdan borç alarak banka havalesiyle aldım. Sahibi olduğum bu yelkenli şu an yelken kulübünde eğitim amaçlı da kullanılmaktadır. Yani günün sonunda bu iki konuda hesabını veremeyeceğim bir durum asla yoktur” dedi.

“Yurtdışı yasağı nedeniyle uluslararası fizik konferansına gidemedim”

Akademik çalışmalarına da değinen İmamoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi’nde inşaat mühendisliği eğitiminin yanında fizik mühendisliği de okuduğunu, daha sonra fizik alanında yüksek lisansa başladığını söyledi.

Yüksek lisans mezuniyet koşullarından birinin uluslararası konferansta çalışma sunmak olduğunu belirten İmamoğlu, Alman Fizik Topluluğu tarafından düzenlenen konferansa yaptığı başvurunun kabul edildiğini ancak hakkında getirilen yurtdışına çıkış yasağı nedeniyle konferansa katılamadığını anlattı.

İmamoğlu, yalnızca konferans tarihlerini kapsayacak şekilde yasağın geçici kaldırılmasını da istediğini ve dönüş biletini mahkemeye sunduğunu ancak olumlu yanıt alamadığını söyledi.

“Türkiye bu mahkeme salonlarını değil, başka bir geleceği hak ediyor”

Savunmasının sonunda gençlerin hayal kurabilmesi ve bilimsel çalışmalar yapabilmesi gerektiğini söyleyen İmamoğlu, “Türkiye artık üzerindeki ölü toprağını atsın, bitmeyen kavgalardan kurtulsun. Türkiye’nin geleceği biraz da gençlerinden aldığı güçle yola koyulsun. İlim bizim ışığımız olsun. Türkiye'nin bu mahkeme salonlarını değil, başka bir geleceği, başka bir hayali hak ettiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Beraatini, hesaplarına konulan tedbirin ve yurtdışına çıkış yasağının kaldırılmasını talep eden İmamoğlu, “En önemlisi sevgili babam Ekrem İmamoğlu ve tüm yol arkadaşlarımın tahliyesini talep ediyorum” dedi.

Hakimden Hırvatistan’daki şirket ve 388 bin euro sorusu

Savunmanın ardından Mahkeme Başkanı, Selim İmamoğlu’na Hırvatistan’daki şirketine ilişkin sorular yöneltti.

Mahkeme Başkanı, şirketin tek ortaklı olup olmadığını sordu. İmamoğlu, “Evet” yanıtını verdi.

Başkanın, “Kim, kiminle birlikte kurdunuz?” sorusuna İmamoğlu, “Tek başıma kurdum” dedi.

Şirketin faaliyet alanını da “inşaat ve yatırım” olarak açıklayan İmamoğlu’na Mahkeme Başkanı, “Oraya gönderilen 388 bin 303 avro, öyle mi?” diye sordu.

İmamoğlu, “Evet” yanıtını verdi.

“Şirketim ana firmaya yüzde 20 ortak”

Mahkeme Başkanı, İmamoğlu’nun şirketinin Hırvatistan’da faaliyet alanı kapsamında yürüttüğü bir proje olup olmadığını da sordu.

İmamoğlu, şirketinin Hırvatistan’daki ana firmaya yüzde 20 ortak olduğunu belirterek “Şu an 150 haneye yakın büyük bir projede faaliyet göstermektedir o bölgede” dedi.

Mahkeme Başkanı’nın projenin devam edip etmediği yönündeki sorusuna ise İmamoğlu, “Tabii devam ediyor. İki bloğunun kabası yeni bitti daha” yanıtını verdi.

Duruşmada Ekrem İmamoğlu'nun oğlu Mehmet Selim İmamoğlu'nun savunmasını tamamlamasının ardından eski Şişli Belediye Başkanı Muammer Keskin savunma yaptı.

“Ne kendim ne de bir başkası adına menfaat talep ettim”

Keskin, iddianamenin 41'inci eyleminde yer alan Rotana projesinin iskan sürecinde menfaat talep edildiği iddiasını reddetti. Keskin, “Ne bahsi geçen projede ne de başka bir projede belediye işlemleriyle ilgili olarak herhangi bir kişiden kendim veya bir başkası adına menfaat talep ettim” dedi. Hakkında doğrudan bir tanık anlatımı, HTS kaydı veya başka bir delil bulunmadığını savunan Keskin, beraatini talep etti.

“Görüşme talep eden birini kabul edip işimi yaptığım için buradayım”

Daha sonra eski Şişli Belediye Başkan Yardımcısı İlker Çelebi savunma yaptı. Çelebi, Medicana Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Fatih Mehmet Bozkurt’u rüşvet pazarlığı yapmak üzere Adem Altuntaş’a yönlendirdiği iddiasını reddeden Çelebi, Bozkurt ile yalnızca bir kez görüştüğünü ve görüşmede kendisine yazılı başvuru yapması gerektiğini söylediğini anlattı.

Çelebi, “Şu an benden görüşme talep eden birini görüşmeye davet edip görüştüğüm, yani işimin gereğini yaptığım için buradayım. Bundan dolayı gerçekten şaşkın ve üzgünüm” dedi.

“Hakkımdaki suçlama hayır yapmak”

Savunma yapmak üzere kürsüye gelen iş insanı Mehmet Torun, Beykoz’daki otel projesinin ruhsat süreci ile Torun Center’daki tadilat işlemlerine ilişkin iddiaları reddederek, “Hakkımdaki suçlama hayır yapmak” dedi.

İBB Başkan Danışmanı Yakup Öner’in kendisinden 10 milyon dolar talep ettiğine ilişkin anlatımını doğrulayan Torun, bu talebi kabul etmediğini, daha sonra gündeme getirilen Feshane’ye yardım önerisini ise “hayır” olarak gördüğü için kabul ettiğini söyledi. Torun, söz konusu bağışın Beykoz’daki ruhsat işleminin karşılığı olmadığını savundu.

Tutuklu Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan’ın sorularını da yanıtlayan Torun, Şahan’ın kendisinden kişisel menfaat istemediğini, kendisini belediye dışından herhangi bir kişiye yönlendirmediğini ve Şahan’dan şikâyetçi olmadığını söyledi.

Ardından duruşmaya bir saat ara verildi.

 

ANKA

İmamoğlu’nun avukatı Tora Pekin, uzun duruşmaların sağlık açısından “insan eliyle oluşturulmuş travma” sayılabileceğini belirterek saat 16.00’dan sonra duruşma yapılmamasını istedi.
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 12:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İBB davasında 76. gün
copyright Independentturkish: 

Ahbap Derneği soruşturmasında 5’inci dalga: 20 ilde 53 şüpheli için operasyon

Gürlek, soruşturma kapsamında 4,3 milyar lira bağış toplandığının, 950 milyon liranın nakit çekildiğinin ve 29 şirket ile 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira transfer edildiğinin belirlendiğini bildirdi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 6 Şubat depremlerinin ardından Ahbap Derneği üzerinden toplanan deprem bağışlarına ilişkin yürütülen soruşturmaya ilişkin açıklama yaptı.

Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından soruşturma kapsamında bu sabah 5’inci dalga operasyonun başlatıldığını açıkladı.

Operasyonun İçişleri Bakanlığı müfettiş raporları, özel denetim raporları, derneğin mali kayıtları ve envanteri, banka hareketleri, bilirkişi incelemeleri ile etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan şüphelilerin ifadeleri doğrultusunda elde edilen delillere dayandığını belirten Gürlek, şu bilgileri paylaştı:

6 Şubat–31 Aralık 2023 tarihleri arasında depremzedelerimize ulaştırılmak üzere 4,3 milyar TL bağış toplandığı, bunun 4,2 milyar TL’sinin harcandığı; 950 milyon TL’nin ise nakit olarak çekildiği ve bu çekimlerden birinin tek seferde 500 milyon TL olduğu belirlendi.

29 şirket ve 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 TL transfer edildiği; bazı yüksek tutarlı harcamaların karşılığında mal veya hizmet alımı bulunmadığı, yardımların nakliyesinden şahsi menfaat sağlandığı ve bazı yardımların kamu kurumlarına faturalarda belirtilenden eksik teslim edildiği tespit edildi.

Tüm tespitler doğrultusunda 53 şüphelinin yakalanmasına yönelik İstanbul merkezli 20 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Para transferi yapılan şirketlerin gerçek ticari faaliyetlerinin tespitine yönelik incelemeler başlatıldı.

İzmit’teki depolarda ise depremzedeler için temin edilen yüzlerce çadır, tekerlekli sandalye, elektrikli bisiklet, kırtasiye ürünü ve çeşitli yardım malzemesinin kullanılmadan bekletildiği tespit edildi. Bu malzemelerin hak sahiplerine ulaştırılması için gerekli işlemler başlatıldı.

Soruşturmayı büyük bir hassasiyetle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımıza, operasyonları başarıyla icra eden İstanbul İl Emniyet Müdürlüğümüze ve süreçte görev alan tüm kamu görevlilerimize teşekkür ediyorum.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde vatandaşlarımızın iyi niyetinin, yardımseverliğinin ve milletimizin dayanışma ruhunun istismar edilmesine karşı hukuk devletinin tüm imkânlarını kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz.

Ahbaplar Suç Örgütü 5. Dalga Şüpheli Listesi


1. Ahmet KAPTAN
2. Ali Suat TALAŞ
3. Ardıl Fırat YANBAK
4. Aytaç AĞADAĞ
5. Aziz Tunç BATM
6. Bayram CİNOĞLU
7. Bülent ÇEÇEN
8. Çağlar GÖKTAŞ
9. Cem ALTIN
10. Cemil YEŞİL
11. Cengiz KARA
12. Ceyhun ÇETİN
13. Dilek TOKDEMİR
14. Emre YILDIRIM
15. Enes Can TEKİN
16. Fatma Şahin İŞLER
17. Feriha ÇETİN SEVİNÇ
18. Hasan KURŞUNOĞLU
19. Hüseyin TEKİN
20. İbrahim ŞENEL
21. İbrahim Talha ALKAN
22. İsmail Tugay GÜZEL
23. İsmail Ulaş BARDAKÇI
24. Kadem Berker YAŞAR
25. Kadir YARALI
26. Kamil ZEYTİNCİ
27. Mehmet KARAKAYA
28. Mehmet ZEYTİNCİ
29. Mesut ALKAN
30. Mevlüt SARIBAŞ
31. Muhammed Caner BAHADIR
32. Murat KORAN
33. Niyazi ŞİMŞEK
34. Nurican OKTAY
35. Rahim YURT
36. Rahmi AKGÜN
37. Recep ŞARLAK
38. Rıdvan DEMİR
39. Selami DEMİR
40. Selçuk ASLAN
41. Senar BAHADIR
42. Serdar BİLECEN
43. Songül TOSUN
44. Şefik FERMANOĞLU
45. Şerafettin TEKİN
46. Tarık ALTUN
47. Timur ÖZDEMİR
48. Tuncer ŞİMŞEK
49. Ünal IRMAK
50. Vedat DEMİR
51. Yasin MİNTAŞ
52. Yasin TOZLU
53. Yusuf Esat ERİŞGEN

Ahbap Derneğine ilişkin suç örgütü soruşturmasında 45 zanlı yakalandı

"Ahbap Derneği adına toplanan bağışların şüphelilerin hesaplarına aktarıldığı" iddiasına ilişkin soruşturma kapsamında başlatılan beşinci dalga operasyonunda 45 zanlı gözaltına alındı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, "Ahbaplar suç örgütü" soruşturmasının temel konusunu 6 Şubat 2023'teki deprem felaketi sonrasında kamu yararına çalışan dernek statüsü bulunmayan dernek üzerinden toplanan deprem bağışlarının akıbetinin oluşturduğu bildirildi.

İçişleri Bakanlığının müfettiş ve özel denetim raporlarının, dernek envanterinin ve mali kayıtlarının, harcama açıklamalarını içeren derneğin kurumsal irade beyanlarının, banka hareketlerinin, itiraf içeren yeni ifadelerin ve tüm delillerin dikkatlice tetkik edildiği belirtilen açıklamada, İzmit'te derneğe ait depolarda yüzlerce çadırdan tekerlekli sandalyeye, elektrikli bisikletten kırtasiye ürünlerine, depremzedeler için hayati önem taşıyan sair malzemelere kadar ciddi bir emtianın çürümeye terk edildiğinin belirlendiği kaydedildi.

Elde edilen veriler ışığında 6 Şubat-31 Aralık 2023 tarihlerinde depremde can ve mal kaybı yaşayan vatandaşlara ulaştırılması amacıyla derneğe 4,3 milyar lira bağış toplandığı, bu bağışların 4,2 milyar liralık kısmının sarf edildiği anlatılan açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:

Derneğin kendi hesapları arasında çok sayıda işlem yapıldığı, bu durumun olağan yardım akışı karakterine uymadığı ve şüphe yarattığı, toplanan bağışların 950 milyon liralık kısmının 13 Şubat-25 Mayıs 2023 tarihleri arasında nakit olarak çekildiği, çekim işlemlerinden birisinin tek seferde 500 milyon lira olduğu, 3,5 ay içerisinde oluşan bu nevi bir para çekim hacminin, 'Alanda nakdi yardım/harcama' olarak açıklanamayacak bir boyut taşıdığı, ne kadar miktarın hangi harcama kalemine sarf edildiğinin açıklanamadığı, ⁠⁠2 milyar liranın üzerinde bir kısmın konut projeleri için harcandığı ancak yapılan konut ve okulların sayı ve nitelikleri karşısında bu miktarın oldukça yüksek olduğu ve durumun ciddi şüphe içerdiği, konut ve okul harcamaları hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı TOKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan bilirkişi heyetinin, yerinde incelemeler de dahil olmak üzere tüm mali ve fiziki incelemeleri kapsayan detaylı bir çalışma yapmakta olduğu, toplanan bağışlardan 1 milyar liranın üzerinde bir kısmın ise mal ve hizmet alımlarında sarf edildiği, yapılan mal ve hizmet alımlarının, oluşturulan ikinci bilirkişi heyeti tarafından incelenmekte olduğu, harcamalar karşısında mal veya hizmet alınıp alınmadığının ve alınmışsa ticari teamüllere uygun olup olmadığının tanzim olunacak bilirkişi raporuyla net olarak ortaya çıkarılacağı, bu aşamada ise özellikle itiraf içerikli ifadeler ve mal yahut hizmet satın alınan kişilerle şüphelilerin şahsi hesapları arasındaki para akışına dair bilirkişi raporu, çok yüksek miktarlı harcamaların karşılığının hiç olmadığına dair net tespitler, dernekle organik üye veya muhasebe ilişkisi bulunan şüphelilerce nakliye şirketi kurularak deprem yardımlarının taşınmasından dahi şahsi menfaat elde edildiğine dair net veriler ve yardımların kamu kurumlarına teslimine dair tutanaklarda büyük bölümlerinin faturaya kıyasla eksik teslimine dair belgeler esas alınarak 53 şüpheliyi kapsayan 5. dalga operasyonunun icra edildiği anlaşılmaktadır.

Açıklamada, soruşturmanın ruhunu kutsal bir amacın oluşturduğu, bu doğrultuda kararlılıkla ve net delillerle ilerlediği, deprem felaketinin yarattığı toplumsal etkinin, kasten ve sistematik biçimde siyasal eksene çekildiği, bu eksen kayması üzerinden de toplumsal etki alanının ve bağış toplama kapasitesinin genişletildiği belirtildi.

Bağışta bulunmak isteyen hassas vatandaşların hislerinin istismar edildiğinin, oluşan kamu kaynağının hiçbir manevi değer dikkate alınmaksızın acımasızca şahsi menfaatlere dönüştürüldüğünün altı çizilen açıklamada, şahsi menfaate dönüştürülen her bir kuruşun tespit edilerek faillerinden geri alınacağı, depolanan deprem yardımlarının hak sahiplerine tek tek ulaştırılacağı, toplumsal ya da siyasal duygu istismarları üzerinden yaratılan etki alanları kullanılarak oluşturulan kamusal kaynakların istismarı karşısında Türkiye Cumhuriyeti'nin hukuk sisteminin varlığını güçlü şekilde hissettirmeye devam edeceği vurgulandı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince yapılan tespit ve analizlerin ardından gözaltı kararı verilen şüphelilerin yakalanması için belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Operasyonda yakalanan 45 şüpheli işlemleri için emniyete götürüldü, 8 zanlı ise polis ekiplerince aranıyor.

 

ANKA

Gürlek, 6 Şubat depremlerinin ardından Ahbap Derneği üzerinden toplanan deprem bağışlarının akıbetine ilişkin soruşturma kapsamında İstanbul merkezli 20 ilde 53 şüphelinin yakalanmasına yönelik 5’inci dalga operasyon başlatıldığını açıkladı
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 12:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Ahbap Derneği soruşturmasında 5’inci dalga: 20 ilde 53 şüpheli için operasyon
copyright Independentturkish: 

ABD, İran'daki düğün evi katliamını soruşturuyor: "Bomba hedefi şaşırmış olabilir"

1 Eylül'de İran'ın güneyindeki Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinin Kuhestek bölgesinde bir düğün evine düzenlenen ABD saldırısının yankıları sürüyor. 

ABD Savunma Bakanlığı en az 4 kişinin yaşamını yitirdiği, onlarca kişinin de yaralandığı olayla ilgili soruşturmasını sürdürürken Washington Post dikkat çeken bir haber yayımladı.

Ad ve görevlerinin açıklanmasını istemeyen Amerikalı kaynaklara dayandırılan habere göre Pentagon, bu olaya yakındaki bir hedefi ıskalayan bir Amerikan bombasının neden olması ihtimaline odaklandı.  

Gazeteye konuşan yetkililer, aynı gün Kuhestek'teki bir iletişim merkezinin hedef alındığını ve sivillerin yaşadığı bir bölgede yer alan bu tesisin bir bölümünün İran askerleri tarafından kullanıldığının düşünüldüğünü aktardı. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

ABD Donanması'na bağlı savaş uçaklarının bölgeye 6 bomba bıraktığı ve bunlardan 5'inin hedefi vurduğu belirtildi. 

JSOW'ların kullanıldığı operasyonda bu güdümlü bombalardan birinin nasıl hedeften saptığı bilinmiyor. Düğün evinin kasten hedef alındığı iddiasıysa yalanlandı. 

Amerikan gazetesi, vurulan evin ABD'nin hedeflerine yaklaşık 130 metre uzaklıkta olduğuna dikkat çekiyor.

İran Sağlık Bakanlığı, düğün evindeki patlamada en az iki kadınla birlikte 4 ve 16 yaşlarındaki iki çocuğun da öldüğünü, 90'dan fazla kişinin de yaralandığını duyurmuştu. 

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins, saldırıya ilişkin açıklamasında "Devrim Muhafızları'nın aksine, Amerikan ordusu sivilleri asla hedef almaz" demişti. 

Saldırıyı "savaş suçu" diye niteleyen İran'ın Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin 2002'de Afganistan'ın Kakarak, 2004'te Irak’ın Mukaradeeb ve 2008'de Afganistan'ın Deh Bala ve Wech Baghtu bölgelerinde düğünlere yönelik saldırılarını hatırlatmıştı. 

Ödüllü Amerikan dizisi Homeland'de ABD güçlerinin Pakistan'daki bir düğüne saldırdığını da anımsatan Bekayi şu ifadeleri kullanmıştı: 

Gerçek o kadar korkunç ki Amerikan propagandası bile bugün Hawkins'in dillendirdiği iddiayı öne sürmeye hiç cesaret edemedi. Sirik bir hikaye değil. Siviller gerçek. Kurbanlar gerçek.

Diğer yandan 28 Şubat'ta yine Hürmüzgan'a bağlı Minab kentindeki Şeceretü't-Tayyibe Kız İlkokulu'na düzenlenen ve çoğu çocuk 160'a yakın kişinin öldüğü saldırıya dair ABD soruşturmasının akıbeti de henüz belli değil.

Bu durumu eleştirenler, ABD Savunma Bakanlığı'nın edindiği bulguları saklama niyetinde olabileceğini vurguluyor. 


Independent Türkçe, Washington Post, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

Asıl hedefin 130 metre uzaklıktaki iletişim merkezi olduğu iddia ediliyor
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Düğün evinin çatısı saldırı sonrasında böyle görüntülendi (AP)</p>

related nodes: 
Milyarlarca dolarlık İran parası, ABD bankalarından nasıl geçiyor?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
ABD, İran'daki düğün evi katliamını soruşturuyor: "Bomba hedefi şaşırmış olabilir"
copyright Independentturkish: 

OECD Genel Sekreteri Cormann: Türkiye'nin uzun vadeli istikameti umut vaat edici

Cormann, yarın açıklanacak PISA 2025 kapsamında, Türkiye'nin performansına yönelik beklentiler ve eğitim sistemlerinde küresel ölçekteki niteliksel dönüşüme ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Pandemi sürecinin 2022 PISA sonuçları üzerindeki etkisini, "mevcut sorunun daha da kötüleşmesi" olarak niteleyen Cormann, "Amaç sadece eski seviyemize geri dönmek değil. OECD ülkelerinde okuma ve fen bilimlerindeki ortalama sonuçlar, Kovid-19'dan yaklaşık 10 yıl öncesinden itibaren düşüş gösteriyordu. Ardından matematik, 2018 ile 2022 arasında yaklaşık 15 puanlık, yani yaklaşık 3 çeyrek okul yılı öğrenme kaybıyla keskin bir düşüş yaşadı." açıklamasını yaptı.

Pandeminin öğrenme rutinlerini bozup öğrencileri öğretmenlerinden ve sınıf arkadaşlarından ayırdığını, buna rağmen bazı eğitim sistemlerinin iyi performans sergilediğini belirten Cormann, "PISA 2022, bu daha dirençli sistemlerin daha güçlü ebeveyn desteğine ve daha güvenli, daha düzenli sınıflara sahip olma eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Bu dersler bugün de geçerli. Şimdi asıl sınav, sadece pandemi öncesi seviyelere geri dönmek değil. Daha iyi öğrenmeyi destekleyen koşulları, güçlü temel becerileri, okulda aidiyet duygusunu, ilgili velileri, güvenli ve iyi yönetilen sınıfları ve bağımsız öğrenme yeteneğini güçlendirmek amaçlanıyor." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin üzerine inşa edebileceği gerçek bir başarı geçmişi bulunduğunu dile getiren Cormann, 2003'te ilk kez katıldığından beri PISA sonuçlarının, yol boyunca bazı iniş çıkışlarla birlikte yükseldiğini söyledi.

Cormann, "PISA 2022'de Türkiye'nin matematik ve fen bilimlerindeki puanları şimdiye kadarki en iyileri arasındaydı ve okuma uzun vadeli ortalamasına yakındı. Türkiye ayrıca az sayıda ülkenin başardığı bir şeyi de yapıyor, dezavantajlı öğrencilerden güçlü sonuçlar alıyor. Türkiye'deki öğrencilerin üçte biri, sınava giren tüm öğrenciler arasında en dezavantajlı gruptan geliyordu. Buna rağmen, ortalama matematik puanları, benzer geçmişe sahip öğrenciler arasında dünyanın her yerindeki en yüksek puanlar arasındaydı." değerlendirmesini yaptı.

"En güçlü eğitim sistemleri, dezavantajlı öğrencinin potansiyeline ulaşmasını sağlayanlar olacak"

Cormann, 2022'de Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 61'inin matematikte temel yeterliliğe ve yüzde 5'inin en yüksek seviyelere ulaştığı, OECD genelinde bu oranların yüzde 69 ve yüzde 9 olduğu bilgisini verdi.

İlerlemenin sürdürülmesi için her iki tarafta da sonuçları yükseltmek gerektiğine işaret eden Cormann, şu ifadeleri kullandı:

Daha fazla öğrencinin temelleri öğrenmesine ve daha fazla öğrencinin en üst seviyeye ulaşmasına yardımcı olmak gerekiyor. Reformların 15 yaşındaki öğrencilerin sonuçlarında kendini göstermesi zaman alır. Bu nedenle ilerleme, tek bir PISA döngüsünde değil, birkaç PISA döngüsünde değerlendirilmeli. Türkiye'nin uzun vadeli istikameti umut vaat edici. Şimdi asıl zorluk, bunu tüm öğrenciler tarafından paylaşılan tutarlı ve güçlü sonuçlara dönüştürmekte. PISA 2025, Türkiye'nin bu ilerlemeyi sürdürüp sürdürmediğine dair bir sonraki göstergeyi verecek.

Cormann, OECD'nin dezavantajlı geçmişe sahip olup kendi ülkesinin en iyi çeyreğinde performans gösteren öğrencileri "akademik olarak dirençli" şeklinde tanımladığını belirterek, şöyle devam etti:

PISA 2022'de Türkiye'deki dezavantajlı öğrencilerin yüzde 12'si matematikte akademik olarak dirençliydi, bu oran OECD ortalaması olan yüzde 10'a kıyasla oldukça yüksekti. Dezavantaj, bir öğrencinin geleceğini belirlemek zorunda değil. Ebeveynler ve öğretmenlerden güçlü destek ile güvenli, düzenli sınıflar fark yaratıyor. Ayrıca öğrencilerin öğrenme yeteneklerine inanmaları, motive kalmaları, hedefler belirlemeleri ve bunları takip etmeleri de yardımcı oluyor. Amaç, bir çocuğun okul başarısını etkileyen en önemli faktörün aile geçmişi olmasını azaltmak, bu da dezavantajlı öğrencilere yüksek kaliteli eğitime erişim ve yeterli öğrenme fırsatı sağlamak anlamına geliyor. İlerleyen süreçte, en güçlü eğitim sistemleri yüksek performansı adil fırsatlarla birleştiren ve daha fazla dezavantajlı öğrencinin potansiyeline ulaşmasını sağlayan sistemler olacaktır.

"PISA 2029, Medya ve Yapay Zeka Okuryazarlığını değerlendirecek"

OECD Genel Sekreteri Cormann, beklenen PISA 2025 sonuçları ışığında eğitimdeki küresel eğilimlere ilişkin de şu bilgileri paylaştı:

Üç şey öne çıkıyor. Birincisi, temel bilgiler hala en önemli alan. PISA 2022'de OECD ülkelerindeki öğrencilerin yüzde 31'i matematikte, yüzde 26'sı okumada ve yüzde 24'ü fen bilimlerinde temel yeterlilik seviyesinin altında performans gösterdi. Yeni beceriler, güçlü okuma, matematik ve bilimsel anlayışın yerini almamalı, üzerine inşa edilmeli. Öğrenciler yaşamları boyunca öğrenmeyi sürdürmeye hazır olmalı. İkincisi, yapay zeka öğrencilerin nasıl öğrendiği konusunda riski yükseltiyor. Üretken yapay zeka, öğrencilerin bir görevi tamamlamasına yardımcı olabilir, ancak yapay zeka bilgi ve becerilerin geliştiği düşünme ve çaba süreçlerinin yerini aldığında, öğrenme süreci olumsuz etkilenebiliyor. Bu durum, öğrencilerin kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu üstlenmelerini ve öğretmenlerin onlara rehberlik etmelerini daha da önemli hale getiriyor.

Üçüncüsü ise PISA'nın bu değişiklikleri yansıtacak şekilde geliştiği. 8 Eylül'de açıklanacak PISA 2025 sonuçları, öğrencilerin okul çalışmalarında yapay zeka kullanımına, meraklarına, azimlerine ve öğrenme sorumluluğunu üstlenme yeteneklerine dair yeni kanıtlar sunacak. Daha ilerisi için konuşursak, PISA 2029 Medya ve Yapay Zeka Okuryazarlığını değerlendirecek. Bu, öğrencilerin dijital içeriği değerlendirebilme ve yapay zekayı etkili, etik ve sorumlu bir şekilde kullanabilme yeteneklerini de içeriyor.

 

AA

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, Türkiye'nin eğitim alanındaki uzun vadeli istikametinin umut vaat ettiğini, ilerlemeyi sürdürüp sürdürmediğinin Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçlarıyla belli olacağını belirtti
Pazartesi, Eylül 7, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: Reuters</p>

Type: 
SEO Title: 
OECD Genel Sekreteri Cormann: Türkiye'nin uzun vadeli istikameti umut vaat edici
copyright Independentturkish: 

Fas'ta umudu yeşerten argan ağacı

Değerli okuyucular, bu yazımda, Fas'ın doğal, kültürel ve ekonomik mirasının önemli bir unsuru olan argan ağacından bahsedeceğim. Argan ağacı, yüzyıllardır Fas'ın kültüründe önemli bir yere sahip. Fas'ın kurak bölgelerinde yetişebilen argan ağacı, bölgedeki yerel topluluklara ekonomik fayda sağlarken, ekosistemin korunmasına da katkı sağlıyor.


Argan ağacının çevresel, kültürel ve ekonomik önemi

Argan ağacı, kurak ve yarı kurak coğrafyanın en karakteristik unsurlarından biri. Argan ağacı, Fas'ta yalnızca doğal bir zenginlik değil; aynı zamanda Fas'ın doğal, kültürel ve ekonomik mirasının önemli bir parçası. Argan ağacı (Argania spinosa), özellikle Fas'ın güneybatısına özgü bir tür.

Argan ağacı yüzyıllardır, güney Fas'ın Berberi/Amazigh kültüründe önemli bir yere sahip. Argan meyvelerinin toplanması, çekirdeklerinin kırılması ve yağının çıkarılması gibi geleneksel üretim bilgileri, Fas'ta yüzyıllardır nesilden nesile aktarıldı.

Argan ağacının Fas açısından önemi, ekonomik boyutunun çok ötesine uzanıyor. Argan ormanları, yaklaşık olarak 800 bin hektarlık bir alanı kapsıyor. Argan ağaçları, yarı kurak iklim koşullarına son derece iyi uyum sağlayabiliyor. Argan ormanları, Essaouira'dan Souss Vadisi'ne, Yüksek Atlas'ın güney yamaçlarından Anti-Atlas'a kadar uzanan geniş bir bölgede görülüyor.


Erozyon ve çölleşme ile mücadele

Ağacın kök sistemi, toprağın tutulmasına yardımcı olarak erozyon ve çölleşme ile mücadelede önemli bir ekolojik işlev görüyor. Argan ormanları, aynı zamanda bölgedeki biyolojik çeşitlilik açısından da önemli yaşam alanları oluşturuyor. Çeşitli hayvan türlerinin yaşam alanı olan bu ekosistemin, belki de dünyada en çok bilinen görüntülerinden biri, argan meyvelerine ulaşabilmek için ağacın dallarına tırmanan keçiler.


Fas'ın sıvı altını argan yağı

Argan yağı, uluslararası pazarda zaman zaman “sıvı altın” olarak da adlandırılıyor. Bunun temel nedeni, arganın sınırlı bir coğrafyada yetişen argan ağacından elde edilmesi ve arganın geleneksel uygulamalar, mutfak kullanımı, saç ve cilt bakımı gibi çok yönlü biçimde değerlendirilmesi. Argan yağının, Fas mutfağında da geleneksel bir yeri var. Argan yağı, Fas'ın geleneksel beslenme kültürünün de önemli bir parçası.


Fas'ta argan kooperatifleri

Kadın emeğinden yerel kalkınmaya

Argan meyvesinden elde edilen ve yüzyıllardır gıda, sağlık ve kozmetik alanında kullanılan argan yağı, uzun süre çoğunlukla kadın emeğine dayanan ancak kadınların ekonomik karşılığını alamadığı geleneksel bir üretim faaliyetiydi. Cooperative Cultural Heritage platformunda yayımlanan “Seeds of Hope: Women, Argan and the Cooperative Spirit of Morocco” adlı çalışma, kadın kooperatifleri aracılığıyla bu geleneksel üretim biçiminin nasıl yeni bir kalkınma modeline dönüştüğünü ele alıyor.


Amal kadın kooperatifi

Bu dönüşümün önemli dönüm noktalarından biri de Amal Kadın Kooperatifi. Amal Kadın Kooperatifi, 1990'lı yılların ortalarında Profesör Zoubida Charrouf öncülüğünde, Fas'ın Tamanar bölgesinde kuruldu. “Amal” sözcüğü, Arapçada “umut” anlamına geliyor. Platforma göre Amal, tamamen kadınlar tarafından yönetilen ilk argan yağı kooperatifi örneklerinden biri. Ayrıca kooperatif, geleneksel argan üretimini kadınların ekonomik bağımsızlığı ve sürdürülebilir kalkınma ile ilişkilendiren yeni bir model ortaya koydu.

Kooperatif sayesinde, daha önce çoğunlukla evlerin içinde, kayıt dışı olarak üretilen argan, yapılan eğitimler ve daha adil ücretlendirme mekanizmaları sayesinde daha örgütlü bir ekonomik faaliyete dönüştü. Amal kooperatifinin başarısı, Tamanar çevresindeki Tidzi ve Mesti gibi yerleşim yerlerinde de benzer kadın kooperatiflerinin ortaya çıkmasına ilham kaynağı oldu. Böylece tek bir yerel girişim, zaman içerisinde geniş bir üretim ağı ve kadın dayanışmasına dönüştü.


Çevresel sürdürülebilirlik

Bu kooperatiflerin diğer önemli boyutu da çevresel sürdürülebilirlik. Argan ağacı, Fas'ın kurak bölgelerinde çölleşmeyle mücadele, toprağın ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından önemli bir ekolojik role sahiptir. Argan yağı, bölgedeki yerel topluluklara ekonomik fayda sağlarken ekosistemin de korunmasını sağlıyor. Kadın kooperatifleri, ekonomik kalkınma ile doğal kaynakların korunması arasında bir bağ kuruyor.

Geleneksel olarak kuşaktan kuşağa aktarılan argan yağı üretimi, günümüzde modern pazarlama, kalite kontrolü ve uluslararası ticaret stratejileri ile bütünleşiyor. Böylece hem yerel kültürel miras korunuyor hem de ekonomik değere dönüşüyor. Bundan dolayı, Fas'ın argan kadın kooperatifleri, özellikle kırsal kalkınma politikaları açısından örnek teşkil ediyor. Kadın kooperatiflerinin girişimleri, insan ile doğa, gelenek ile yenilik ve toplumsal dayanışma arasında denge kuran örnek bir model.


Uluslararası Argania Günü

Argan ağacının ekolojik, ekonomik ve kültürel öneminin küresel düzeyde tanınmasının önemli göstergelerinden biri de her yıl 10 Mayıs'ta kutlanan Uluslararası Argania Günü. Argan, kırsal kalkınma, kadın emeği, geleneksel üretim, biyolojik çeşitlilik ve çölleşme ile mücadele gibi çok boyutlu unsurları kesiştiren doğal bir kaynak.

Argan, küresel pazarlarda giderek daha fazla değer kazanan geleneksel bir ürün. Argan ağacının ekonomik değerinin artması, özellikle kadın kooperatifleri bakımından yeni fırsatlar yaratırken ormanların aşırı kullanımını önleyecek sürdürülebilir yönetim modelleri uygulanmalı.

 

 

Kaynaklar:

Cooperative Cultural Heritage. “Seeds of Hope: Women, Argan, and the Cooperative Spirit of Morocco”: https://culturalheritage.coop/sites-and-elements/tangible-cooperatives/seeds-of-hope-morocco
UN Today (1 Mayıs 2025), “Argan oil and the importance of the argan tree to Morocco” by Abdelladim Aterchi: https://untoday.org/argan-oil-and-the-importance-of-the-argan-tree-to-morocco/
FAO (9 Mayıs 2025), “From roots to resilience: Empowering Morocco's argan landscapes through innovation and community stewardship”: https://www.fao.org/neareast/news/stories/details/from-roots-to-resilience-empowering-morocco-s-argan-landscapes-through-innovation-and-community-stewardship/en
WWF (10 Aralık 2002). Project-report: Morocco's Argan and Thuya Woodlands: https://wwf.panda.org/es/?11421/B-Project-report-BBRMoroccos-argan-and-thuya-woodlands
Perry, W. (2020). Social sustainability and the argan boom as green development in Morocco. World Development Perspectives, 20, 100238. https://doi.org/10.1016/j.wdp.2020.100238

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Elif Dikmen Diriöz Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Eylül 6, 2026 - 14:15
Main image: 

<p>Görsel: ChatGPT/Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Fas'ta umudu yeşerten argan ağacı
copyright Independentturkish: 

Erbakan'dan köprü ve otoyol özelleştirmesine tepki: İş köprüleri satmaya dahi geldiyse vay bu ülkenin haline

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Milli Gençlik Derneği Genel Merkezi'nde düzenlenen "İl Başkanları Toplantısı" öncesinde yaptığı açıklamada, Yeni Yol Grubu'nun milletvekili sayısının 19'a düşmesi üzerine, grubun Meclis'te faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla Konya Milletvekili Ali Yüksel'in Yeni Yol Grubu'na katılmasına karar verdiklerini belirterek, kararın ülke, millet ve Meclis için hayırlı olmasını diledi.

Erbakan, gençliğin milli ve manevi değerlerden koparıldığını, gençler arasında deizm ve ateizmin arttığını, uyuşturucunun yaygınlaştığını ve aile kurumunun zayıfladığını, doğurganlık hızının gerilediğini savunarak, "Milletimiz aile yapısından koparılmak isteniyor. Milletimiz köklerinden, inancından ve temel değerlerden koparılmak isteniyor. Manevi vatanımız tehdit altındadır. Ve buna göz yumanlar, bir yandan da ecdat edebiyatına başvurmaktan, tarihimiz üzerinden ucuz siyaset devşirmekten asla geri durmuyorlar" diye konuştu.

AK Parti’ye "Poizi" tepkisi

Erbakan, AK Parti Gençlik Kolları tarafından düzenlenen BeyoğluFest'te sahne alan "Poizi" üzerinden iktidarı eleştirerek, şunları kaydetti:

Siz bu gençliğe ne sunuyorsunuz? 24 yıldır verdiğiniz ekonomik zehirler yetmedi de şimdi bir doz da Poizi mi sunuyorsunuz? Nereden nereye geldiler. Dindar nesilden pudra şekerine, pudra şekerinden Poizi'ye geldiler. Gündüz Malazgirt'te nutuk atıp akşam Beyoğlu'nda Poizi konseri verdiriyorlar. Gençliğimizi iktidar sarhoşluğunun kibrinden ve zehrinden kurtaracak, manevi kalkınmayı sağlayacağız.

Erbakan, keten gömlek üzerinden kendisine yönelik eleştirilere tepki göstererek, "Siz üzerimizdeki keten gömlekten değil, üzerimizdeki Milli Görüş gömleğinden rahatsızsınız. İktidar mensuplarına reçeteyi yazıyorum: Her birinize Milli Görüş gözlüğü lazım" dedi.

Süreç için referandum çağrısı

Erbakan, "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin, terörün bitmesine, silahların teslim edilmesine, Kürtlerin hak ve adalet zemininde kucaklanmasına "evet" dediklerini belirterek, "Şartlı tahliye ya da infaz düzenlemesi adı altında teröristlerin sokağa salınmasına, iki üç yıl içinde siyaset sahnesine taşınmasına 'hayır' diyoruz" ifadesini kullandı.

Sürece ilişkin mevcut Meclis aritmetiğinin milli iradeyi yansıtmadığına dikkati çeken Erbakan, "Yeniden Refah Partisi olarak açık ve net çağrımızı yapıyoruz: Bu yasa doğrudan halkımızın oyuna sunulmalıdır. Eğer iktidarın amacı gerçekten toplumsal barışı sağlamaksa, milletin hakemliğinden kaçmasın, milletin huzuruna bu yasayı getirsin" dedi.

"Bu iktidar değişmeden ekonomideki tablo düzelmez"

Erbakan, iktidarın ekonomi politikalarını eleştirerek, şunları kaydetti:

Bunlara göre, Londra'daki tefecilere trilyonlarca lira aktarmak rasyonel, emekliye insan gibi yaşayacak maaş vermek hayal. Rantiyeciyi ihya etmek rasyonel; çiftçiye gübre, sanayiciye can suyu vermek hayal. Kamudaki israfa, lükse, şatafata trilyonları aktarmak rasyonel, küçük esnafa destek olmak hayal. İmtiyazlı holdinglerin vergi borçlarını tek kalemde silmek rasyonel, asgari ücretliye nefes aldırmak hayal. İşte bunların rasyonellikten anladıkları budur. Bize 'hayalci' diyenlere sesleniyoruz: Merhum Erbakan Hocamızın dediği gibi, bizim yaptıklarımıza sizin hayalleriniz bile ulaşamaz.

Geçen günlerde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Batman'da evladı için iş isteyen Kürt bir anneye, "Memlekette fabrika çok, iş var" dediğini anımsatan Erbakan, "Siz milletin aklıyla alay mı ediyorsunuz?" diye sordu.

Erbakan, tarımda artan maliyetler ile üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkına dikkati çekerek, "Tarlada köylüyü eziyorlar, markette milleti eziyorlar. Çünkü tarlada üreticiyi ezen, markette de tüketiciyi ezen bir düzen var" dedi.

Okulların açılacağını hatırlatan Erbakan, kırtasiye masraflarının yüzde 50'ye yakın arttığını, okul formasının 2 bin 500 liraya, servis ücretlerinin ise 50 bin liranın üzerine çıktığını, büyükşehirlerde servis ücretlerinin 90 bin lirayı bulduğunu belirterek, "İki evladı olan bir asgari ücretlinin yıllık yüz bin lira servis ücreti verebilmesini hayal edebiliyor musunuz? Bu dramatik tablonun ekonomi bilimindeki adı teknik iflastır. Bu iflasın sorumlusu da mevcut iktidardır. Bu iktidar değişmeden ekonomideki tablo düzelmez. Bu yangını söndürecek tek adres ise Milli Görüş'tür, Yeniden Refah'tır" diye konuştu.

"Hazinede bir delikli kuruş bile kalmamış"

Erbakan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararıyla iki köprü, sekiz otoyol ve iki çevre yolunun özelleştirme programına alınmasına tepki gösterdi. Erbakan, şöyle konuştu:

Bu 12 ulaşım varlığımızın yıllık karı aşağı yukarı 600 milyon dolar seviyesinde. 600 milyon dolarlık yıllık kar yapan bu varlıkların 30 senelik karı ne kadar? 18 milyar dolar. 18 milyar dolar nedir? 2026 yılında hükümetin ödeyeceği faizin üçte biri kadar. Yani dört ayda faize verdikleri para, bu 12 varlığın 30 senelik karına denk. Nasıl bir tabloyla karşı karşıya olduğunuzu görmenizi istiyorum. Şimdi bu varlıkları piyasa değeri üzerinden 18 milyar dolara, 20 milyar dolara satsalar ki hiç zannetmiyorum. Böyle olsa dahi dört aylık faizlerini ancak yetiyor. Şimdi hep birlikte göreceğiz. Beş milyar dolara mı, altı milyar dolara mı satacaklar? Yine imtiyazlı holdinglere bir peşkeş çekme operasyonu mu yapılacak? Hep birlikte göreceğiz. Vatandaşın vergileriyle, parası çoktan ödenmiş olan, binbir emekle yapılan, amortismanları karşılanmış ve sadece kar getiren bu varlıklarımız haraç mezat apar topar satışa çıkarılıyor. Anlıyoruz ki hazinede bir delikli kuruş bile kalmamış. İsraf, şatafat, imtiyazlı holdingler ve faiz giderlerine verecekleri para kalmamış. Kamuya ait satılacak arsa, maden arazisi ve orman arazisi de kalmamış. En son altın yumurtlayan tavuklar olarak bu otoyolları ve köprüleri satışa çıkartıyorlar. Ama iş eninde sonunda Özal döneminde, Demirel döneminde yapılmış olan köprüleri satmaya dahi geldiyse, 'Vay bu ekonominin haline, vay bu ülkenin haline' diyoruz.

Davutoğlu'na soruşturmaya tepki

Erbakan, feshedilen Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu hakkında başlatılan "Cumhurbaşkanına hakaret" soruşturmasına dair, "Tabii, burada sarf ettiği sözler sebebiyle bir eski başbakanın üzerine bu şekilde gidilmesinin uygun olmadığını düşünüyorum. Bu davranışın, bu hareketin bir miktar sert ve müsamahasız bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum. Aynı zamanda konuşmanın yapıldığı tarih 2022. Aradan dört sene geçmiş. 2026'da şimdi neden bu eski dosyalar karıştırılıp da bu çıkartılıyor? Madem bir suç unsuru varsa, 2022'den beri herhangi bir adım neden atılmadı?" ifadelerini kullandı.

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek soruşturmasına ilişkin de "Bir iddia ortaya konulmuşsa, kendilerinin de bunun aksini ispat etmeleri lazım. Soruşturmanın, kovuşturmanın aynen muhalefete gelince yapıldığı gibi iktidar kanadından birisi olması halinde de yapılması lazım. Eğer iddialar doğru değilse, zaten bunları kendileri ispat edeceklerdir diye düşünüyorum" dedi.

 

ANKA

Erbakan, “En son altın yumurtlayan tavuklar olarak bu otoyolları ve köprüleri satışa çıkartıyorlar. İş Özal ve Demirel döneminde yapılmış köprüleri satmaya dahi geldiyse, ‘Vay bu ekonominin haline, vay bu ülkenin haline’ diyoruz" dedi
Pazar, Eylül 6, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erbakan'dan köprü ve otoyol özelleştirmesine tepki: İş köprüleri satmaya dahi geldiyse vay bu ülkenin haline
copyright Independentturkish: 

Yeni Orta Vadeli Program açıklandı… Yılmaz: Enflasyon oranının yıl sonunda yüzde 28,4 olmasını bekliyoruz

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ile 2027-2029 dönemini içeren Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıkladı.

OVP'nin her yıl olduğu gibi bu yıl da Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının müşterek çalışmasıyla hazırlandığını belirten Yılmaz, "Hazırlık sürecine bakanlıklarımız ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarımız önemli katkı sunmuş, özel sektör ve meslek kuruluşlarımızın görüş ve değerlendirmeleri alınmıştır. Ortak aklı ve katılımcılığı esas alan bir anlayışla hazırladığımız Programımızda, ilgili tüm taraflarla yürüttüğümüz istişareler de politika ve tedbirlerimize yansıtılmıştır” ifadesini kullandı.

Sunumda öncelikle dünya ekonomisindeki mevcut görünüme değinileceğini, ardından uygulamakta oldukları program kapsamında bugüne kadar kaydettikleri mesafe ve sonrasında 2027-2029 dönemine ilişkin makroekonomik hedefleri paylaşacaklarını aktaran Yılmaz, belirlenen hedeflere nasıl ulaşacaklarına dair öncelikli reform alanlarını, planlanan politika ve tedbirleri ortaya koyacaklarını söyledi.

Gelecek üç yıla ilişkin temel politika belgesi olan OVP'nin, Kalkınma Planı doğrultusunda hazırlanan ve her yıl güncellenen üç yıllık bir politika çerçevesi sunduğunu vurgulayan Yılmaz, şunları kaydetti:

Program, makroekonomik hedef ve tahminlerimizi, gelir ve gider ile borçlanma görünümünü, kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını ve reform gündemimizi ortaya koymakta, aynı zamanda bütçe sürecinin temel çerçevesini oluşturmaktadır. Dünya ekonomisi, son dönemde ekonomik, teknolojik ve jeopolitik gelişmelerin iç içe geçtiği, öngörülebilirliğin azaldığı ve risklerin tarihi yüksek seviyelere çıktığı yeni bir süreçten geçmektedir. Türkiye ekonomisi de elbette dünyadan ve bölgemizde yaşanan bu gelişmelerden bağımsız değildir. Özellikle bölgemizde yaşanan savaşın doğrudan ve dolaylı etkileri, enerji ve emtia fiyatlarından küresel ticarete, enflasyon görünümünden büyüme beklentilerine kadar birçok alanda hissedilmektedir. Bunun yanında geleneksel tarife artışlarının yanında yeni nesil korumacılık eğilimleri ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler de küresel görünümü etkilemektedir.

"64,3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol 89,3 dolara yükseldi"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, programın makroekonomik çerçevesini oluştururken, geçen yıl esas aldıkları varsayımların bu yılın başında bölgedeki savaş başta olmak üzere yıl içerisinde yaşanan hadiseler doğrultusunda güncellendiğini bildirerek, şu bilgileri verdi:

Geçtiğimiz OVP'deki varsayımların başında gelen küresel büyüme tahmini yüzde 3,1'den yüzde 3'e geriledi. Ticaret ortaklarımızın büyüme tahmini yüzde 2,4'ten yüzde 1,6'ya, Avro Bölgesi büyümesi yüzde 1,2'den yüzde 0,9'a gerilerken bölgemizde yaşanan savaşın etkisinin en belirgin görüldüğü Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülkelerinde ise yüzde 3,4 olarak öngörülen büyüme, yüzde eksi 0,5'e kadar geriledi. Geçtiğimiz yıl OVP'yi hazırlarken uluslararası kuruluşların tahminleriyle uyumlu olarak 2026 yılı için 64,3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol fiyatı ortalamada 89,3 dolara yükseldi. Enerji dışı emtia fiyatlarında yüzde 5,7 oranında düşüş beklerken, bugün yüzde 18,6 oranında bir artış öngörülmektedir. Küresel enflasyon tahmini ise bu gelişmelere bağlı olarak yüzde 3,6'dan yüzde 4,7'ye yükselmiş durumdadır.

"2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3,3 olarak güncelledik"

Özellikle savaşla birlikte enerji ve emtia fiyatlarında ortaya çıkan arz yönlü baskıların ve Türkiye'nin başlıca ticaret ortaklarındaki zayıflamanın doğal olarak 2026 yılı tahminlerine de yansıdığını hatırlatan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3,3 olarak güncelledik. Sanayi büyümesi tahminimiz yüzde 2,3'e gerilerken, yıl sonu enflasyon tahminimiz yüzde 28,4'e yükseldi. Enerji fiyatlarındaki yükselişin dış dengemiz üzerinde doğrudan etkisiyle enerji ithalatı tahminimiz 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselirken, dış ticaret açığı tahminimiz 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkmıştır. Buna bağlı olarak cari işlemler açığının milli gelire oranına ilişkin tahminimizi de yüzde 2,6'ya güncelledik. Turizm gelirleri tahminimiz ise yine savaşın etkisiyle 68 milyar dolardan 65 milyar dolara revize edilmiştir. Bu güncellemeler programımızın yönünde veya ana çerçevesinde bir değişiklik anlamına gelmemektedir. Nitekim geçtiğimiz yıl öngörülmeyen ölçekte ortaya çıkan savaş ve beraberinde getirdiği enerji ve emtia şoku, dış talepteki zayıflamayla birlikte tüm ekonomiler üzerinde ilave bir yük oluşturmuştur. Buna rağmen Türkiye ekonomisi üretmeye, büyümeye ve istihdam oluşturmaya devam etmektedir.

"İhracatımızı şoklara daha dayanıklı hale getirme çabamız devam edecek"

Yılmaz, 2026 yılının hem küresel büyümenin hem de dünya ticaretinin belirgin biçimde ivme kaybettiği bir yıl olarak karşılarına çıktığının altını çizerek, "Bununla birlikte, 2027 yılına ilişkin beklentiler küresel görünümde yeniden bir toparlanmaya işaret etmektedir. Küresel büyümenin yüzde 3,4'e, küresel ticaret hacmindeki artışın ise yüzde 4,3'e yükselmesi beklenmektedir. Özellikle küresel ticarette beklenen bu canlanmanın, dış talep koşullarının iyileşmesine ve ihracatçı ülkeler açısından daha destekleyici bir ortamın oluşmasına katkı sağlamasını bekliyoruz" diye konuştu.

Türkiye'nin ihracatının yaklaşık yüzde 96'sını oluşturan başlıca ticaret ortaklarının ağırlıklı büyümesinin 2025 yılındaki yüzde 2,4 seviyesinden 2026 yılında yüzde 1,6'ya gerilemesini beklediklerini anlatan Yılmaz, şunları paylaştı:

2027 yılında ise dış talep koşullarının yeniden iyileşmesiyle bu oranın yüzde 2,8'e yükselmesini öngörüyoruz. Bu zayıflama, ihracatımızın yaklaşık yüzde 43'ünü gerçekleştirdiğimiz Avrupa Birliği ile yüzde 22'sini gerçekleştirdiğimiz MENA Bölgesinde özellikle dikkat çekicidir. En büyük ihracat pazarımız olan Avrupa Birliği'nde 2025 yılında yüzde 1,6 olarak gerçekleşen büyümenin 2026 yılında yüzde 1,2'ye gerilemesi, 2027 yılında ise sınırlı bir toparlanmayla yüzde 1,4 seviyesine yükselmesi beklenmektedir. MENA Bölgesinde ise savaşın ve jeopolitik gerilimlerin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi çok daha belirgindir. 2025 yılında yüzde 3,3 büyüyen bölge ekonomisinin, 2026 yılında yüzde 0,5 oranında daralacağı tahmin edilmektedir. 2027 yılında beklenen yüzde 7,3'lük güçlü büyümede ise 2026 yılındaki bu sert daralmanın oluşturacağı baz etkisinin önemli rol oynayacağını değerlendiriyoruz. Dolayısıyla, AB ve MENA bölgelerinin toplam ihracatımızın yaklaşık üçte ikisini oluşturduğu dikkate alındığında 2026'da ihracatçılarımızın oldukça zorlu bir dış talep ortamına rağmen başarılı bir performans sergiledikleri görülmektedir. Yıllar içerisinde ihracat pazarlarını çeşitlendiren ülkemizin mevcut pazardaki güçlü konumunu korurken, yeni pazarlara erişimini artırma, ihracatımızı bölgesel ve küresel şoklara karşı daha dayanıklı hale getirme çabamız önümüzdeki dönemde de devam edecek.

"Savaşla jeopolitik risk endeksi çok hızlı yükseldi"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, küresel ekonomik görünüm üzerinde belirleyici olan unsurlardan birinin de jeopolitik risklerde yaşanan belirgin artış olduğuna dikkati çekerek, şunları dile getirdi:

Savaşın başlamasıyla birlikte jeopolitik risk endeksinin çok hızlı bir şekilde yükseldiğini görüyoruz. Savaş öncesinde uzun dönem ortalaması etrafında seyreden endeks, savaşın ardından tarihsel ortalamasının oldukça üzerine çıkmış ve yüksek bir oynaklık yükselmiştir. Jeopolitik gerilimler enerji ve emtia piyasalarından ticaret ve lojistik hatlarına, yatırım kararlarından finansal piyasalara kadar birçok kanal üzerinden dünya ekonomisine yayılmaktadır. Bu gelişmeleri ve oluşturabilecekleri ilave riskleri yakından takip ediyor, etkileri sınırlandırıcı tedbirler alıyor, ekonomi politikalarımızı farklı senaryoları dikkate alan, dışsal şoklara karşı dayanıklılığı güçlendiren bir anlayışla yürütüyoruz. Küresel arz koşullarından kaynaklanan fiyat hareketlerinin bir taraftan enerji ithalat maliyetlerimizi ve dış ticaret dengemizi etkilerken, diğer taraftan üretim ve ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyon görünümüne de yansımaktadır. Nitekim geçtiğimiz yıl 2026 yılı için 63 milyar dolar olarak öngördüğümüz enerji ithalatı tahminimizi, bu yıl 71 milyar dolara güncellememizde de bu gelişmeler etkili olmuştur.

"Göstergeler, programımızın somut sonuçlar ürettiğini ortaya koymakta"

"Programımızı hayata geçirdiğimiz günden bu yana temel önceliğimiz, makroekonomik istikrarı güçlendirmek, ekonomide dengelenmeyi sağlamak, enflasyonu kalıcı biçimde düşürmek ve kazanımlarımızı sürdürülebilir hale getirmek olmuştur" ifadesini kullanan Yılmaz, şöyle devam etti:

Paylaşacağı göstergeler, son dönemde karşı karşıya kaldığımız ilave dışsal şoklara rağmen programımızın temel alanlarda somut sonuçlar üretmeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Programımız kapsamında yatırımların tüketimin üzerinde seyrettiği, dolayısıyla büyümenin kompozisyonunda daha dengeli, üretken ve sürdürülebilir bir yapının öne çıktığını görmekteyiz. Yeni yatırımlar üretim kapasitesini genişletmekte, teknolojik dönüşümü ve verimlilik artışını desteklemekte, aynı zamanda yeni istihdam imkanları oluşturmaktadır. Nitekim son yıllarda Toplam Faktör Verimliliğinin (TFV) büyümemize daha fazla olumlu etkide bulunduğunu görüyoruz. Baktığımız zaman 2026'da öngördüğümüz 3,3'lük büyümenin 1,2 puanını Toplam Faktör Verimliliği kaynaklı olduğunu görüyoruz. Tüketim ağırlıklı bir yapı yerine üretim kapasitesini artıran yatırımların öne çıkması, enflasyonla mücadeleyi destekleyen, dış denge üzerindeki baskıları sınırlayan ve potansiyel büyümemizi yükselten daha sağlıklı bir makroekonomik görünüm sunmaktadır.

"Risk primimiz 220 seviyesinin de altına inmiştir"

Yılmaz, "Uyguladığımız politikalar çerçevesinde TL'ye güven artmaya devam etmiş, TL mevduatımızın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6 seviyesinden 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5 seviyesine yükselmesi izlediğimiz politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olmuştur" değerlendirmesinde bulundu.

Koşullu yükümlülüklerden olan KKM'den çıkışın sorunsuz şekilde tamamlandığını anımsatan Yılmaz, "Kararlılıkla uyguladığımız politikalarla küresel ekonomik görünümdeki belirsizliklere ve jeopolitik risklere rağmen brüt rezervlerimiz 89,7 milyar dolar artarak, 188,2 milyar dolara ulaşmıştır. Rezervlerde sağlanan bu güçlü artış ekonomimizin dış şoklara karşı dayanıklılığını desteklemektedir. Jeopolitik gerilimlere rağmen risk primimiz de önemli ölçüde gerilemiş ve 700'lü seviyelerden 220 seviyesinin de altına inmiştir. Bu önemli gelişme gerek kamu gerekse özel kesimin yabancı para cinsi borçlanmasında faiz yükünü aşağıya çekmiştir" dedi.

"Yıllıklandırılmış ihracatımız ağustos itibarıyla 280 milyar dolara ulaşmıştır"

Kaydettikleri mesafenin önemli göstergelerinden birinin de ihracattaki olumlu seyir ve ihracatın teknoloji kompozisyonundaki iyileşme olduğuna işaret eden Yılmaz, şu bilgileri verdi:

Yıllıklandırılmış ihracatımız, ticaret ortaklarımızdaki belirgin yavaşlamaya ve zorlu dış talep koşullarına rağmen ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. İhracatımız nitelik olarak da güçlenmiş ve 2024 Ağustos'unda yüzde 40 seviyesinde olan orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracatımız içerisindeki payı, 2026 Ağustos ayı itibarıyla yüzde 44,1'e ulaşmıştır. Böylece bir taraftan ihracatımızı artırıyor, diğer taraftan ihracatımızı daha yüksek teknoloji ve katma değere dayalı bir yapıya dönüştürüyoruz. İhracatımızdaki güçlü performansa rağmen enerji ve emtia fiyatlarındaki yükseliş, dış dengemiz üzerinde geçici bir baskı oluşturmuştur. Cari işlemler açığının milli gelire oranı 2024 yılı Haziran ayında yüzde 1,8, 2025 yılı Haziran ayında ise yüzde 1,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2026 yılı Haziran ayı itibarıyla bu oran yüzde 2,3'e yükselmiştir. Bu yükselişin içerisinde 0,7 puanlık farkın savaş nedeniyle geldiğini hesaplamaktayız. Dolayısıyla bunu çıktığımız zaman yapısal bir bozulma olmadığını net bir şekilde görüyoruz. Ayrıca, mevcut seviyenin, 2000-2025 dönemi uzun dönem ortalaması olan yüzde 3,2'nin belirgin altında ve yönetilebilir seviyede olduğunu özellikle vurgulamak isterim. Dolayısıyla dış dengede daha dayanıklı bir yapı söz konusudur.

 

Independent Türkçe

"TL mevduatımızın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6 seviyesinden yüzde 61,5 seviyesine yükselmesi, izlediğimiz politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olmuştur"
Pazar, Eylül 6, 2026 - 13:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Yeni Orta Vadeli Program açıklandı… Yılmaz: Enflasyon oranının yıl sonunda yüzde 28,4 olmasını bekliyoruz
copyright Independentturkish: 

DEM Parti 5. Olağan Büyük Kongresi... Bakırhan ve Hatimoğulları'ndan barış ve müzakere vurgusu

DEM Parti'nin 5'inci Olağan Büyük Kongresi, saat 10.00'da Ankara Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde başladı. En son Ekim 2023'te olağan kongresini toplayan DEM Parti, bu kongreyi yasal zorunluluklar nedeniyle gerçekleştiriyor.

Delegelerin katılımıyla başlayan kongrede, parti organlarının seçimi ve tüzük değerlendirmeleri yapılacak. Kongrede ayrıca önümüzdeki siyasi döneme ilişkin bir bildirgenin kamuoyuna duyurulması bekleniyor. 

Kongre kapsamında diğer siyasi partilere davet gitmedi

Katılımının sınırlı olduğu kongreye DEM Parti milletvekillerinin yanı sıra il ve ilçe örgütlerinden üyeler katıldı. Katılımcılar arasında TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, DEM Parti İmralı Heyetinde yer alan Şanlıurfa Milletvekili Mithat Sancar, Demokratik Bölgeler Partisi Eş Genel Başkanları Çiğdem Kılıçgün Uçar ve Keskin Bayındır, DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan da yer aldı. Öte yandan kongrenin çerçevesi doğrultusunda diğer siyasi partiler kongreye davet edilmedi.

Kongrenin gerçekleştiği salonda üzerinde "5. Büyük Kongre, 5. Kongreye Mezin" ve "Jin, Jiyan Azadi" yazılı dövizler asıldı. DEM Parti Eş Genel Başkanları salona alkışlar eşliğinde giriş yaptı. Kongrenin başlamasıyla birlikte Kongre Divanı'na Neslihan Şedal, Ali Kenanoğlu, Şevval Dicle Akay, Burcugül Çubuk, Mehmet Onur Yılmaz seçildi. Saygı duruşuyla başlayan kongrede DEM Parti Eş Genel Başkanları konuşma yaptı.

Yönetim değişikliği beklenmiyor

Kongrede, isim, tüzük ya da parti programında değişiklik beklenmiyor. Eş Genel Başkanlar Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları'nın yeniden seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Merkez Yürütme Kurulu ve Parti Meclisi'nde ise sınırlı sayıda değişiklik olması öngörülüyor.

Kapsamlı kongre 2027 baharda

DEM Parti, 5'inci Olağan Kongresi'nin ardından çözüm sürecine paralel olarak kapsamlı bir değişim ve yeniden yapılanma kongresi yapmayı planlıyor. Bu kongrenin Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un uygulanması ile eşgüdümlü halde 2027'nin bahar aylarında gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Hatimoğlulları kongrede konuştu

Kongrede konuşan DEM Parti Eş Genel Başkanı Hatimoğulları, Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri değerlendirdi.

Hatimoğulları, konuşmasına Türkiye'nin farklı bölgelerinde çalışan çiftçi ve emekçilere selam göndererek başladı. Hatimoğulları, "Dicle'nin kıyısından tarlasına giden çiftçiye, Çukurova'nın kavurucu sıcağından alın teri döken tarım işçilerine binlerce kez selam olsun. Ege'nin zeytinliklerinde emek verenlere, Karadeniz'in yamaçlarında yaşamını sürdürenlere selam olsun. İç Anadolu'nun bozkırlarında toprağa umut ekenlere, İstanbul'un sabah karanlığından servise yetişmeye çalışan emekçilere, bu memleketin dört bir yanındaki işçilere, yoksullara, barınamayanlara buradan binlerce kez selam olsun" dedi.

Türk, Kürt, Arap, Çerkez, Laz, Ermeni, Roman, Süryani, Alevi, Sünni, Ezidi ve Hristiyanlara selam gönderen Hatimoğulları, "Ez cümle, bütün farklı halklardan ve inançlardan 72 millete selam olsun" ifadelerini kullandı. Kadınlara da selam gönderen Hatimoğulları, "Bu yaşamın ve mücadelenin en ağır yükünü sırtlayan, en önde duran, yaşamın her alanında en ağır bedeli ödeyen kadınlara, Barış Anneleri'ne, Cumartesi Anneleri'ne binlerce kez selam olsun" diye konuştu. Hatimoğulları, "Selam olsun İstanbul Sözleşmesi için 'Asla yalnız yürümeyeceksin' diyen kadınlara. Selam olsun 'Jin, Jiyan, Azadi' felsefesini bütün dünyaya duyuranlara" dedi.

Konuşması sırasında salondan "Jin, Jiyan, Azadi" sloganları yükselen Hatimoğulları, Clara Zetkin, Rosa Luxemburg, Şirin Tekeli ve kadın mücadelesinin farklı isimlerini andı. Hatimoğulları, Türkiye'deki sosyalist ve devrimci mücadele içerisinde yer alan isimleri de anarak, "Selam olsun devrimci sosyalist Kürt mücadelesini bu topraklarda yaşayan insanlara, Mustafa Suphilere, Behice Boranlara, Hikmet Kıvılcımlılara, Denizlere, Mahirlere, İbolara, Mazlumlara, Sakinelere binlerce kez selam olsun" ifadelerini kullandı. Yaşamını yitiren Sırrı Süreyya Önder'i de anan Hatimoğulları, "Selam olsun barış mücadelesinin emektarı Sırrı Süreyya Önder'e" dedi.

Hatimoğulları, cezaevlerinde bulunan siyasi isimlere de selam göndererek, "Selam olsun sürgündeki yoldaşlarımıza. Ve değerli canlar, buradan sevgili Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş, Ayşe Gökkan, Leyla Güven ve cezaevindeki bütün siyasi muhaliflere binlerce kez selam olsun" diye konuştu.

Hatimoğulları, "Selam olsun bu memlekete, barışın ve demokratik toplumun kapısını aralayan Sayın Abdullah Öcalan" ifadelerini kullandı. Bu esnada salonda bulunan DEM Partililer ayağa kalkarak, "Biji Serok Apo" sloganları attı.

"Dünyanın en hareketli coğrafyasının biri"

Son üç yılda dünyada ve Türkiye'de önemli gelişmeler yaşandığını belirten Hatimoğulları, küresel sermayenin krizinin bedelinin halklara açlık, yoksulluk, savaş ve çatışma biçiminde ödetildiğini söyledi. Hatimoğulları, "3 yıl önce yaptığımız kongreden bu yana deyim yerindeyse yer yerinden oynadı. Küresel sermayenin krizinin bedeli açlık, yoksulluk, savaş ve çatışma biçiminde halklara ödetiliyor. Emperyalizm yeniden bir düzen kurarken bütün dünyayı, özelde de Orta Doğu'yu yeniden şekillendiriyor" diye konuştu.

Rusya-Ukrayna savaşının ve İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının devam ettiğini belirten Hatimoğulları, "ABD ve İsrail'in İran'a açtığı savaş Körfez ülkelerine kadar yayılmış durumda. Ekonomik etkisiyle de bütün dünyayı sarmış durumda. Silahlanmaya ayrılan bütçeler hızla büyüyor. Ve dünya bir nükleer tehdit altında. Suriye hala yeni düzenini arıyor" dedi.

Suriye'deki gelişmelere de değinen Hatimoğulları, "Suriye'de Aleviler, Kürtler, Hristiyanlar hala çok ağır tehdit altında. Rojava şu an eksik de olsa birçok kazanımla yoluna devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Küresel ölçekte büyük göç dalgalarının yaşandığını ve iklim krizinin derinleştiğini belirten Hatimoğulları, dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin hayatı hızlandırdığını söyledi.

"Halklarımıza güveniyoruz, bunun için başaracağız"

Hatimoğulları, şöyle konuştu:

Bizler kökümüzün tarihsel birikim ve deneyimlerini unutmadan çağını anlayan ve buna göre kendini yeniden inşa eden bir yola giriyoruz. Tarihin içinden geleceğe yürüyoruz. Ve son 3 yılda bu ülkenin önüne uzun zamandır görülmemiş muazzam bir olanak, muazzam bir fırsat ortaya çıktı. Türkiye yeniden Kürt meselesini konuşmaya başladı. Silahlar sustu. Bu gelişme sadece Kürt hareketi için değil, sisteme muhalif bütün kesimlerin demokratik zeminde mücadele olanaklarını ardına kadar açmış durumda. Bu süreci büyütmek, kalıcı barışı tesis etmek hepimizin insani, vicdani, siyasi ve toplumsal görevidir. Barışı kazanmak hepimizin ortak geleceğini kazanmaktır. Biz bunu 86 milyon yurttaşımız için 100 yıllık gelecek adına yerine getirmeye hazırız. Kendimize güveniyoruz. Sizlere güveniyoruz. Halklarımıza güveniyoruz ve bunun için başaracağız. Mutlaka ama mutlaka başaracağız.

"Çatışmalarda evladını kaybetmiş asker ailelerinin acısı bu ülkenin hafızasında"

"Bu topraklarda Kürt meselesi farklı dönemlerde farklı isimlerle konuşuldu. Bazen inkar edildi, reddedildi. Böyle bir sorun yok dendi. Bazen güvenlik başlığına sıkıştırıldı. Bazen konuşmanın kendisi dahi suç sayıldı. Bazen çözüm ihmali belirlendi. Ardından kapılar hemen kapandı" diyen Hatimoğulları, sözlerini şöyle sürdürdü:

1990'ların hafızasını bu toplum hala yaşıyor. Bu salondakiler hala bunu yaşıyor. Boşalan köylerin, faili meçhullerinin, cezaevlerinin, çatışmalarda yaşamını yitiren gençlerin, çocuklarını bekleyen annelerin, ailelerin hafızası hala aramızda. Birçok gencimizin hayatını kaybettiği açıklanan bir süreçteyiz. Ve şimdi birçok yerde taziyeler kurulmuş durumda, daha da kurulacak. Ben buradan başta Kürt halkına, çocuğunu yitirmiş bütün ailelerimize ve bütün halklarımıza başsağlığı dileklerimizi iletiyorum. Çatışmalarda evladını kaybetmiş asker ailelerinin acısı bu ülkenin hafızasında.

"Barış silahların susmasından çok daha büyük"

Acılar yarıştırılmaz. Her acının kendi adı, kendi ismi ve kendi hikayesi var. Barış bu ortak acıların bitmesini amaçlar. Hepimiz için kritik soru hiçbir halkın onurunu çiğnetmeden barışı büyütebilecek miyiz? Bu süreci başarıyla sonuçlandırabilecek miyiz? DEM Parti açısından bu soruların yanıtı nettir. Bizler barışacağız, bizler başaracağız ve bunun için halkımıza sözümüz olsun ki çok daha fazla çalışacak, çok daha fazla emek verecek ve mutlaka barışı bu topraklara hep birlikte armağan edeceğiz. Barışı silahların susmasından çok daha büyük bir şekilde düşünmeli ve değerlendirmeliyiz. Çünkü barış silahların susmasından çok daha büyüktür.

Hatimoğulları, barışın toplumsallaşması gerektiğini belirterek, "Meclis, 10 Ağustos 2026'da Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlenmesine Dair Kanun'u kabul etti. Biz bu kanunu çok önemsiyoruz. Her fırsatta ne kadar önemsediğimizi vurguladık. Ama aynı zamanda bu kanunun eksikliklerini de belirttik. Hiçbir kanun kendi başına toplumsal bir barış yapamaz, kanun sadece bir kapı açabilir" dedi.

"Barış hiçbir iktidarın topluma bahşettiği bir lütfu değil"

Bu kapıdan nasıl geçileceğine siyaset, hukuk ve toplumun birlikte karar vereceğini ifade eden Hatimoğulları, "Şimdi önümüzde çok daha zor bir aşama var. O da barışın toplumsallaşmasıdır. Barış mahalleye, okula, ailelere, hanelere, belediyelere, parlamentoya girmezse barış olmaz. Barış her yere girmeli. Barış hiçbir iktidarın topluma bahşettiği bir lütfu da değil" diye konuştu.

Barış sürecinin yıllar boyunca büyük bir toplumsal mücadele, emek ve bedellerle bugünlere geldiğini belirten Hatimoğulları, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu ihtimali yıllar boyunca ayakta tutan büyük bir toplumsal mücadele, emek ve bedeller var. Bunlarla barış süreci bugün bu seviyeye geldi. Eğer bugün İmralı'da bir masa kurulduysa bu verilen emek, mücadele, ödenen bedeller ve ülkenin geldiği koşulların dayatmasıyla olmuştur. O halde barışı kim kuracak? Galatasaray Meydanı'nda kayıplarının fotoğrafını yıllarca ellerinden bırakmayan Cumartesi Annelerinin hafızası, hafıza ısrarı kuracak. Barış Anneleri kuracak. Evladını askerken kaybetmiş ailelerin acısı ve dirayeti kuracak. Kadın hareketinin birikimi ve tecrübesi kuracak. İnsan hakları savunucularının dosyaları, gazetecilerin kayıtları, hukukçuların itirazları, akademisyenlerin çalışmaları, sanatçıların filmleri, romanları, şarkıları kuracak barışı. Kürk halkıyla tarihsel ve stratejik ittifak içinde olan sosyalistler, devrimciler, yurtseverler kuracak barışı.

"Barışı çocuklarımıza armağan edelim"

Hatimoğulları, demokrasiyi savunan farklı kesimlerin de barışın kurulmasında rol üstleneceğini belirterek, "Demokrasiyi savunan mütedeyyinler, sekülerler, sosyal demokratlar, Aleviler ve bütün halklar ve inanç toplulukları beraber kuracak barışı. 'Yaşasın halkların kardeşliğinin' sadece bir söylem olarak kalması değil, hukukla güvence altında alınması barışı kuracaktır ve buradan şunu hepimiz bilmeliyiz ki mücadele alanlarımızda tek vücut olmazsa bu süreci ilerletmede güçlük çekeriz" dedi.

Hatimoğulları, barışın birlikte inşa edilmesi çağrısında bulunarak, "O yüzden barışı gelin hep birlikte bu ülkenin bütün siyasal ve toplumsal dinamikleriyle beraber inşa edelim. Barışı çocuklarımıza ve Türkiye'nin geleceğine hep beraber armağan edelim" diye konuştu.

"Silahların susması demokrasi mücadelesini büyütmek için muazzam olanaklar açıyor"

Hatimoğulları, silahların susmasının demokrasi mücadelesinin büyütülmesi açısından önemli olanaklar sunduğunu belirterek, "Demokrasi mücadelesinin siyasal ve toplumsal bütün özneleri olarak bunu en güçlü şekilde hep birlikte değerlendirmeliyiz" dedi.

Emek, kadın, gençlik, ekoloji, Alevi ve engelli hareketlerinin yanı sıra farklı toplumsal kesimlerin örgütlenmesinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Hatimoğulları, "Emek hareketi, işsizler, yoksullar hareketi, ekoloji hareketi, kadın, gençlik, LGBTİ artılar, Alevi hareketi, mütedeyyinler, antikapitalist Müslümanlar, engelliler. Bu dönemde her birinin kendi özgün örgütlenmesini, genişletmesini, olanaklarını arttırabilmeliyiz. Bu koşulları bunun için değerlendirmeliyiz. Bunu başarırsak toplum demokratik dönüşümünü o zaman en güçlü şekilde sağlayabilir” diye konuştu.

Hatimoğulları, barışın kalıcı hale gelmesi ve demokratik toplumun inşa edilmesi için uzun soluklu bir mücadelenin örülmesi gerektiğini belirterek, "Bizim en önemli görevimiz demokratik, eşitlikçi, özgürlükçü bir düzeni kurmak. Güçlü demokrasiyi, demokratik toplumu inşa etmenin yolu uzun soluklu bir mücadeleyi birlikte örebilmekten geçer" dedi.

"Birleşik bir mücadeleyi örgütlemek zorundayız"

Kürtler başta olmak üzere bütün halkların ve inançların eşit yurttaşlık haklarının güvence altına alınması gerektiğini ifade eden Hatimoğulları, "Türkiye'nin demokratikleşme sorunlarına çözüm üretmek, aynı zamanda toplumsal ihtiyaçları temel alan halkın eğitim, sağlık, geçim, barınma, ulaşım gibi yaşamsal öneme sahip ihtiyaçların temel hak olduğunu vurgulayan birleşik bir mücadeleyi örgütlemek zorundayız" diye konuştu.

Barış ve demokratikleşmenin kendiliğinden gerçekleşmeyeceğini vurgulayan Hatimoğulları, “Ve şunu unutmayalım ki bizler birleşe birleşe kazanacağız. Barış asla kendiliğinden inşa olmaz. Türkiye'deki antidemokratik uygulamalar kendiliğinden ortadan kalkmaz. Türkiye kendiliğinden demokratikleşmez. O yüzden bu sloganı hafızamızda dipdiri tutarak birleşe birleşe kazanacağız” ifadelerini kullandı.

"Bu bir eşik kongresi"

Hatimoğulları, kongrenin yeni döneme hazırlık niteliğinde olduğunu belirterek, "Bu kongremizin anlamı da tam da burada yatıyor. Bu bir hazırlık kongresidir. Bu bir eşik kongresidir. Güçlenmeye, güç katmaya davet kongresidir. Geride bıraktığımız dönemin deneyimlerini yanımıza alıp önümüzdeki büyük dönüşüme hazırlanıyoruz. Kendimizi tekrar etmek için değil, kendimizi yenilemek için buradayız. Kendimizi yeniledikçe demokratik bir yönetimin inşasına talip oluruz, olmalıyız. Biz buna adayız. Değişerek yönetmeye, adaletli, eşit, özgür, demokratik bir inşaya hazırız. Toplum değişirken aynı kalan bir parti olmaz. Barışın dili değişirken eski dille yola devam etmek olmaz. Kürt meselesi yeni bir evreye girerken siyaseti eski araçlarla sürdüremeyiz” diye konuştu.

"Önümüzdeki dönemin kolay olmadığının farkındayız"

Barış sürecinin kolay ve düz bir yol olmadığını belirten Hatimoğulları, şöyle devam etti:

Önümüzde kolay bir dönem olmadığının hepimiz farkındayız. Barış süreçleri düz bir yol değildir. Engebelidir, incedir, uzundur, zordur, emek ister. İtirazlar olabilir bu süreçlerde. Provokasyonlar da olabilir. Güvensizlikler de çıkabilir. Eski korkular yeniden hatırlanabilir. Bu bütün taraflar için öyle. Bazen devlet ağır davranabilir. Bazen siyaset cesaretini kaybedebilir. Bazen toplum yorulabilir. Ama bizim görevimiz tam da burada. Barışı günlük havaya göre biz savunmadık, savunmayacağız. Çünkü barış bizim için konjonktürel bir tercih değil, bu topraklarda birlikte yaşamanın en ciddi siyasal programıdır barış. 100 yıllık meseleler bir günde çözülmez. Ama 100 yıllık meselelerin kaderi bazen birkaç yıl içinde değişebilir. Bir adım atılarak değişebilir. Şimdi böyle bir zamanın içindeyiz ve bu zamanı en doğru şekilde değerlendirmeliyiz. Bu zaman bizden öfke kadar akıl, hafıza kadar yenilenme, cesaret kadar sabır ve kararlılık istiyor. Ve belki en çok da birbirimizi duymayı ve dinlemeyi istiyor. 3 yılın muhasebesinden çıkaracağımız en büyük dersler bunlardır.

"Bu topraklarda çekilen acıları asla unutmayacağız"

Geçmişte yaşanan acıların unutulmayacağını ancak gelecek kuşakların bu acıların içinde yaşamaya mahkum edilmeyeceğini ifade eden Hatimoğulları, "Biz geçmişimizi asla inkar etmeyeceğiz. Bu topraklarda çekilen acıları asla unutmayacağız. Ödenen bedeller asla unutulmayacak. Ama şu bir gerçek ki biz yaşanan bütün acılarla yüzleşeceğiz. Hepsi ile yüzleşeceğiz. Ama bunu yaparken çocuklarımızı o acıların içinde yaşamaya da mahkum etmeyeceğiz" dedi.

Bu süreçte özellikle yerelde görev yapanlar, Barış Anneleri ve kadınların büyük emek verdiğini belirten Hatimoğulları, "Bu emeği en fazla yerelde yönetimde bulunan arkadaşlarımız verdi. Barış anneleri verdi. Kadınlar verdi. Ve ben buradan bu dönemi tamamlayıp yeni bir döneme geçerken bu mücadelede emek veren bütün il ilçe örgütü yöneticilerimize, Parti Meclisi üyelerimize, MYK üyelerimize, vekil grubumuza ve en önemlisi siz değerli halklarımıza sonsuz teşekkürlerimizi sunuyorum. Ve şu bilinsin ki, barışın gemisini ne olursa olsun o limana vardırıcağız. Ve bizler o limana mutlaka ama mutlaka ulaştıracağız. Yolumuz açık olsun" ifadelerini kullandı.

Bakırhan’ın konuşması

Bakırhan, partisinin kongresinde yaptığı konuşmada partisinin geçmişiyle yüzleşmekten çekinmeyeceğini belirterek, toplumla bağın yeterince güçlü tutulamadığını, bazı meselelerde sesin geç duyurulduğunu ve bazı belediyelerde hedeflenen karşılığın alınamadığını, bu eksikliklerin sorumluluğunun parti yönetimi ve eş genel başkanlarda olduğunu söyledi.

Bakırhan, ekonomik kriz karşısında emek mücadelesini, halklar ve inançlarla bağ kurma, ekoloji mücadelesini güçlendirme, barış ve demokratik toplum sürecini toplumsallaştırma ile uyuşturucuyla mücadelede hedeflenen düzeye ulaşamadıklarını kaydederek, "Artık bundan sonra sadece 'Bu niye böyle oldu?' demeyeceğiz, yerine ne koyacağımızı tartışacağız" dedi.

Bakırhan, "Demokratik Cumhuriyet"i inşa etmek için yola koyulma vaktinin geldiğini dile getirerek, "Bu ülkenin bütün toplumsal kesimleri çok acı çekti. Biz de geleceği inşa etmek için geçmişe saplanmayacağız. Ama geçmişe projeksiyon tutmazsak geleceği sağlam kuramayız. Cumhuriyet'in yüzyılı, kuruluş iddiasının aksine bir hikaye ortaya çıkardı. Ülkenin üzerine dikilen dar elbiseye birçok çevre yama yapmaya çalıştı. Bunu bazen Kemalistler, bazen İslamcılar, bazen milliyetçiler yaptı. Ama bu yamalı elbise, maalesef toplumun üzerine bir türlü olmadı. Bu yüzyılda birbirimizi çok yorduk. Artık yamaların olmadığı, hepimizi kapsayacak bir Türkiye'ye, bir cumhuriyete, bir demokrasiye ihtiyaç var. Yeni bir toplumsal mutabakata ihtiyaç var" diye konuştu.

"Gerçek bir yüz yıl barışla, hukukla, demokrasiyle olur"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhur İttifakı'nın bu sürece "Türkiye Yüzyılı" dediğini belirten Bakırhan, "Emin olun, bu süreci layıkıyla başarıya ulaştırabilirsek gerçekten yüz yıl Türkiye'nin olacak. Yüz yıl Kürtlerin, Alevilerin, ezilenlerin ve emekçilerin yüz yılı olacaktır. Gerçek bir yüz yıl barışla, hukukla, demokrasiyle olur. Buyurun, gelin rejimin parametrelerini demokrasi, hukuk, adalet ve eşitlik ilkeleri etrafında yeniden örelim. Demokratik Türkiye yüz yılına hep birlikte adım atalım. İşte bunu başarmak siyaset kurumunun emek vermesine ve sürece cesaretle sahip çıkmasına bağlıdır. Bu inanç, bu cesaret sadece bir partide var. O da DEM Parti'dir. Emin olun önümüzdeki yüz yılı kurtarmaya kararlıyız. Bir daha geçmiş yüzyılda Kürtlerin, Türklerin, Alevilerin, bu ülkede yaşayan emekçilerin, yoksulların aynı zulüm, baskı ve ekonomik yoksulluk içerisinde yaşamaması için kararlı bir şekilde bu yola revan olduğumuzu belirtmek istiyorum. Herkes önyargılarını kırar, korkularını bitirir, çıkarını halkın çıkarının arkasına koyarsa sadece yüz yılı değil, emin olun bölgede bin yılı kurtarırız" ifadesini kullandı.

"Bugün bir başka baharın eşiğindeyiz" diyen Bakırhan, şunları kaydetti:

50 yıllık çatışmanın ve şiddetin sonuna doğru yürüyoruz. Memlekete barış imkanı sunan, diyalog ve müzakerenin yolunu açan, başta Sayın Öcalan olmak üzere bütün siyasi aktörlere binlerce kez bir daha teşekkür etmek istiyorum. Yüz yıldır isyan ve inkar denklemine sıkıştık. Şimdi Türkiye bu kısır döngünden çıkmak istiyor. Kürtlerin ikbaliyle Türkiye'nin istikbalinin aynı parametrelerde buluştuğu bir dönemde yaşıyoruz. Kürtlerin ikbalini ve ülkenin istikbalini aynı noktada buluşturanın sırtı emin olun yere gelmez. Türkiye son 50 yılda Kürt meselesinin çözümsüzlüğünden kaynaklı çok büyük maliyetler ödedi. Orta Doğu'da oyun kurucu vasfını kazanabileceği her denklemde Kürt dengesiyle karşı karşıya kaldı. Kürt dengesini lehe çözecek bir süreç içerisindeyiz. Artık maliyet ödeme değil, hasat alma dönemidir. Artık sefalet değil, bereket dönemidir. Bu ülkenin her bir vatandaşının ve akrabalarının kazanımını kendi kazanımını gören bir anlayışa ihtiyaç var. Nasıl ki Azerbaycan'ın, KKTC'nin kazanımı Türkiye'nin ve Türkiye'de Kürt'ün kazancı olarak görülüyorsa, Irak'taki, İran'daki ve Suriye'deki Kürtlerin kazanımı da Türkiye'nin kazancı olarak görülmelidir. Tehdit olarak görülmemelidir. Kürt'ün kazanımı Türkiye'nin kazanımıdır. Türkiye'nin kazanımı Kürt'ün kazanımıdır. Kürt kazanınca Türk, Türk kazanınca Kürt kazanacaktır. Bugün barış süreciyle birlikte Türkiye'yle Kürtlerin çıkarlarını ortak bir paydada buluşturuyoruz. Güçlü ve büyük Türkiye'ye inanıyoruz. Fakat bunun nasıl olacağı konusunda yıllarca ayrıştık. Bize göre güçlü ve büyük Türkiye, demokratik olan bütün kimlikleri ve inançları eşit mesafede duran bir düzlemde mümkündür. Kürtler kurucu bir aktör olursa Türkiye güçlenir, Orta Doğu istikrar kazanır. Orta Doğu'yu barışın ve yaşamın coğrafyası haline getirebiliriz. Artık yüzyıllık Sykes-Picot parantezini kapatmamızın zamanı geldi. Yeni bir dönemin başladığının bilincindeyiz. DEM Parti olarak bu sürece hazır olduğumuzu dile getirmek istiyorum.

"Üçüncü yol" vurgusu

Bakırhan, toplumun, siyasetin ve devletin değiştiğini, dünyada siyasetin başka bir kulvara girdiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

Saatin akrebi yerinden oynadı. Artık zamanı ve siyaseti eski noktada kimse tutamaz. Biz de değişeceğiz. Bu değişime göre konumlanacağız. Ayakta kalacağız. Ve yönetim iddiamızı en güçlü biçimde ortaya koyacağız. Özellikle 10 yıllık süreçte konjöktürel tercihlerimiz oldu. Kategorik olarak Türkiye'deki hakim iki siyasi geleneğin çizgisini kendi çizgimiz olarak asla görmedik. Kendi yolumuzu belirledik, yolumuza üçüncü yol dedik. Tabanımızın önceliklerini ve Türkiye halklarının demokratik geleceğini önceledik. Konjüktöre göre hamle yapmak, strateji belirlemek siyasetin gereğidir. Biz ilkelerimizden taviz vermeden hep bunu yaptık, yapmaya devam edeceğiz. Verdiğimiz kararların sevabı da günahı da bizimdir. Her dönem verdiğimiz kararlarla siyasete yön verdik. Her zaman siyasal önceliklerimize göre pozisyon alıyoruz. Önceliklerimize rehberlik eden tek şey kendi çizgimiz ve 86 milyonun ortak geleceğidir. Şimdi artık sadece oyun bozan değil, oyun kuran ve Türkiye'yi yönetmeye aday konumdayız. 100 yıllık cumhuriyet tarihinde bu ülkeyi iki siyasal gelenek yönetti. Hangi tarihsel sorunları kalıcı şekilde çözebildi bu iki siyasal gelenek? Hangisi yetkiyi milletten alınca toplumun derdini unutmadı? Hangisi sorunlarımızı çözdü? Hangisi 100 yıldır içerisinde debelendiğimiz bu sorunların çözümü için sorumluluk aldı? Ne AKP öncesi Türkiye bir cennetti ne AKP dönemi bir tür modern asrı saadettir. İddiamız ve çözümümüz farklıdır. Biz başka bir siyaset anlayışının mümkün olduğuna inanıyoruz. Ve onun mücadelesini yürütüyoruz. Müstakil siyasetimizi güçlendirmek için inançla ve kararlılıkla yolumuza bakacağız, yolumuzdan yürüyeceğiz. Türkiye'de demokrasi hastalığının mutasyon geçirdiğini düşünüyoruz. Ama bazıları hala eski reçetelerde derman arıyor. Türkiye'de devlet, toplum ve sermaye dönüştü. Artık biz de demokrasi mücadelesinde yeni yol ve yöntemler bulmalıyız. Bugün siyasal mücadelemizi her zamankinden daha güçlü şekilde üçüncü yolda kuruyoruz. İlle de hak diyoruz. İlle de halk diyoruz. İlle de ezilenler diyoruz. İlle de demokrasi, ille de hukuk diyoruz. Yolumuz üçüncü yoldur. Yolumuz demokrasi ve barış yoludur. Çünkü yolumuz halkın yoludur. Yoksulun, kadının, inançların, emekçilerin, ezilenlerin yoludur. Bu yolda başarıya ulaşmak için daha fazla emek vereceğiz.

 

Independent Türkçe

DEM Parti’nin 5’inci Olağan Büyük Kongresi Ankara’da başladı. Kongrede parti organlarının seçimi ve tüzük değerlendirmelerinin yanı sıra yeni siyasi döneme ilişkin bildirgenin açıklanması bekleniyor
Pazar, Eylül 6, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
DEM Parti 5. Olağan Büyük Kongresi... Bakırhan ve Hatimoğulları'ndan barış ve müzakere vurgusu
copyright Independentturkish: 

İç savaşın sürdüğü ülkede kimyasal korku: "Yüzden fazla klor bombası kullanıldı"

Orduyla paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmaların sürdüğü Sudan'dan korkutucu bir haber daha geldi. 

Washington Post'un incelediği gizli belgeler, videolar ve mesajlara göre, Sudan ordusu ülkede üç yılı aşkın süredir devam eden iç savaş sırasında gizli bir kimyasal silah programı yürütüyor olabilir. 

Kimyasal silah programının; en büyük insani krizlerden birinin yaşandığı, 13 milyonu aşkın kişinin evinden olduğu ve tarafların soykırımla suçlandığı ülkedeki iç savaşı daha da korkunç hale getirmesinden korkuluyor. 

ABD, Eylül 2024'te klor gazı saldırıları düzenlendiği iddiasıyla temmuzda Sudan yönetimine yeni ekonomik yaptırımlar uygulamıştı. 

Ortadoğu'daki güvenlik yetkililerinin Sudan'daki kaynaklardan alıp kendileriyle paylaştığı belgeleri inceleyen Washington Post, o dönem ABD yönetiminin sunduğu bilgilerden daha fazlasına ulaştı. 

Amerikan gazetesi, Sudan askeri yönetiminin su arıtımında kullanılacağı düşünülen klorla kimyasal silah ürettiğini, bunları çöllerde test ettiğini ve zehirli gazın düşman mevzilerine ulaşabileceği hedeflerin listelerini hazırladığını bildiriyor. 

Komutanlar arasındaki mesajlara göre, stoktaki kimyasal mühimmat sayısının 290'ı bulduğu belirtiliyor.

Amerikan gazetesi, 20'yi aşkın Batılı istihbarat yetkilisi, kimyasal silah denetçisi ve insan hakları uzmanına elindeki belgeleri gösterdi. "Bunlar bir kimyasal silah programına ilişkin güvenilir kanıtlar" diyen uzmanlar, kesin bir doğrulama için silahların bulunduğu tesislere ve tanıklara erişilmesi gerektiğini vurguladı.

Eskiden Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'nde görev yapan Gareth Williams, "Eldeki kanıtlar hem alarm verici hem de derin bir endişe kaynağı" ifadesini kullandı. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Washington Post, patlamaların ardından sarı ve yeşil renkli bir gazın yükseldiğini gösteren videoların yanı sıra hem gaz hem de patlayıcıyla tesir eden "çift etkili" bombaları anlatan belgelere erişti. 

Bunlardan birinde, yeni tasarımın "kimyasal kullanımına ilişkin tüm kanıtları gizleme" özelliğine sahip olduğu belirtiliyor.

Diğer mesajlarsa 106 klor bombasının kullanılmış olabileceğine işaret ediyor. 

Hava saldırılarında görev alan bir askere gönderilen ve derisi yanmış bir kurbanın videosunun da yer aldığı mesajda "Senin eserin" denmiş.

1999'dan beri Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne taraf olan Sudan'da yetkililer kendilerine yöneltilen kimyasal silah üretme ve kullanma suçlamalarını reddediyor.

General Abdülfettah Burhan'la işbirliği yapan General Muhammed Hamdan Dagalo, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin soykırımla suçladığı Ömer el Beşir'i 2019'da devirmişti. 

Ülkeyi sivil yönetime döndürme ve 100 bin kişilik paramiliter kuvvet HDK'yi ordu bünyesine dahil etme süreci nedeniyle iki general anlaşmazlığa düşmüş, 2023'te yeniden iç savaş patlak vermişti. 

Hem Burhan yönetimindeki ordu hem de Dagalo liderliğindeki HDK savaş suçları işlemekle itham ediliyor. 


Independent Türkçe, Washington Post, AP

Derleyen: Eren Umurbilir

Hava saldırılarında görev alan bir askere gönderilen ve derisi yanmış bir kurbanın videosunun da yer aldığı mesajda "Senin eserin" denmiş
Pazar, Eylül 6, 2026 - 12:15
Main image: 

<p>Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan'ın da aralarında olduğu yetkililer, yönetimin kimyasal silah ürettiği ya da kullandığı iddialarını reddediyor (AP)</p>

related nodes: 
Faşir katliamından kaçanlar: “Bu korkuyu kelimelere dökmek imkansız”
Label: 
Type: 
SEO Title: 
İç savaşın sürdüğü ülkede kimyasal korku: "Yüzden fazla klor bombası kullanıldı"
copyright Independentturkish: 

Örümcek-Adam Yepyeni Bir Gün'den bir rekor daha

Örümcek Adam: Yepyeni Gün (Spider-Man: Brand New Day), ABD gişesinde bir başka etkileyici rekora imza attı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Tom Holland'ın ağ fırlatan süper kahramanı canlandırdığı Marvel'ın gişe canavarı, artık ABD sinemalarında 900 milyon dolar eşiğini en hızlı aşan film. Bu rakama sadece 36 günde ulaşan yapım, 2015 yapımı Yıldız Savaşları: Güç Uyanıyor'un (Star Wars: The Force Awakens) 50 günlük rekorunu geride bıraktı.

Variety'nin haberine göre Marvel-Sony ortak yapımının 4 günlük İşçi Bayramı hafta sonunda 22 milyon dolar daha kazanması ve ABD'deki toplam gişe hasılatını 922 milyon dolara çıkarması bekleniyor.

Filmin Güç Uyanıyor'u geçip ABD'de en yüksek hasılat yapan film olma rekorunu kırması an meselesi. Rekor şu anda 936 milyon dolar.

Bu, Tom Holland'ın filminin kırdığı ilk gişe rekoru değil ve sonuncusu da olmayacak. Gişe canavarı film, vizyona girmesinin üzerinden sadece üç hafta geçtikten sonra küresel gişede 2 milyar dolar sınırını aşarak bu kilometre taşına ulaşan 8. film olmuştu.

Gişede 2 milyar doların üzerinde hasılat elde eden diğer 7 film ise şunlar: 2009 yapımı Avatar (2,9 milyar dolar), 2019 yapımı Avengers: Endgame (2,7 milyar dolar), 2022 yapımı Avatar: Suyun Yolu (Avatar: The Way of Water, 2,3 milyar dolar), 1997 yapımı Titanik (Titanic, 2,2 milyar dolar), 2015 yapımı Yıldız Savaşları: Güç Uyanıyor (2,07 milyar dolar) ve 2018 yapımı Avengers: Sonsuzluk Savaşı (Avengers: Infinity War, 2,03 milyar dolar).

Örümcek-Adam serisinin önceki filmi, 2021 yapımı Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok (Spider-Man: No Way Home), 1,9 milyar dolarlık toplam gişe hasılatıyla bu dönüm noktasına çok yaklaşmıştı.

Yepyeni Bir Gün, küresel gişede 2,33 milyar doları aşarak Avatar (2,9 milyar dolar) ve Avengers: Endgame'in (2,7 milyar dolar) ardından tüm zamanların en çok hasılat yapan üçüncü filmi oldu. Yepyeni Bir Gün, küresel gişede 2,3 milyar dolar kazanan 2022 yapımı Avatar: Suyun Yolu'nu geride bıraktı.
 

Tom Holland (AFP)

Tom Holland'ın Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün'le 100 milyon dolardan fazla kazanacağı bildiriliyor (AFP)


Film eleştirmenlerden büyük beğeni topladı. The Independent için yazdığı ve filme 4 yıldız verdiği incelemesinde Clarisse Loughrey, yapımı "20 yıldan fazla süredir en iyi Örümcek-Adam filmi" diye niteledi.

Yepyeni Bir Gün, sadece kahramanının değil, serinin tüm vizyonunun da olgunlaştığını gösteriyor.

Geri dönen senaristler Chris McKenna ve Erik Sommers karakterde bir süreklilik hissi sağlarken, yönetmen Destin Daniel Cretton (Shang-Chi ve On Halka Efsanesi'yle [Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings] tanınan) ve sık sık birlikte çalıştığı görüntü yönetmeni Brett Pawlak, serinin tamamen yeniden canlanmış gibi hissettirmesini sağladı.

The Wrap'in yeni haberine göre Holland'ın filmdeki rolü için 100 milyon dolardan fazla kazanması bekleniyor.

Kaynaklar, 30 yaşındaki Britanyalı oyuncunun gişe canavarı film için 20 milyon dolar ön ödeme aldığını söyledi. Bu, genellikle filmin yapım ve dağıtım maliyetlerini karşıladıktan sonra oyunculara ve yönetmenlere ödenen sonraki ücretle birlikte 80 milyon dolar veya daha fazla alabileceği anlamına geliyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/arts-entertainment/films/news

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Tom Holland'ın filmi, önemli bir eşiğe ulaşarak 2015 yapımı Star Wars: Güç Uyanıyor'u geride bıraktı
Pazar, Eylül 6, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Yepyeni Bir Gün, küresel gişede 2,33 milyar doları aşarak tüm zamanların en çok hasılat elde eden 3. filmi oldu (Sony/Marvel)</p>

related nodes: 
Oscar Ödülleri'ne damga vuran filmin yönetmeni yeni projesini "seçti"
Usta yönetmenle Paul Mescal'ın arasını Gladyatör 2 fiyaskosu mu açtı?
Robert Pattinson'dan Batman itirafı: "Çok daha zor"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Örümcek-Adam Yepyeni Bir Gün'den bir rekor daha
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/spider-man-brand-new-day-box-office-record-tom-holland-b3045411.html

Okullarda uyum eğitimi yarın başlıyor

Uyum Haftası, okul öncesi eğitim ve ilkokul 1'inci sınıf öğrencileri için 5, ortaokul 5'inci sınıf öğrencileri içinse 3 gün olarak uygulanacak.

Bu kapsamda hazırlanan "Okul Öncesi Eğitim Okula Uyum Rehberi"nde 5 günlük uygulama çizelgesinin yanı sıra paydaşların sorumluluklarına, dikkat edilmesi gereken hususlara, oyun ve etkinlik örneklerine yer verildi.

Okul öncesi eğitim ile ilkokul 1'inci ve ortaokul 5'inci sınıf öğrencilerini kapsayan programlar, eğitim öğretim yılı boyunca her ay uygulanacak şekilde planlandı.

Oyun temelli ve yaşantıya dayalı olarak tasarlanan modüller, okul-aile işbirliği çerçevesinde okul dışı öğrenme ortamlarını da kapsayacak şekilde eğitim öğretim yılı boyunca sürdürülecek.

Her eğitim kademesi için ayrı hedefler belirlendi

Okul öncesi eğitim programında ailelerin eğitim sürecine etkin katılımının sağlanması ve çocukların okulda edindikleri bilgi, beceri ile değerleri aile ve günlük yaşam deneyimleriyle ilişkilendirmelerine katkı sunulması amaçlanıyor.

İlkokul 1'inci sınıf programında öğrencilerin okul müdürünü, öğretmenlerini, okul personelini, okul ortamlarını ve rutinlerini tanımaları, aidiyet geliştirmeleri, gereksinimlerini ifade etmeleri ve yaşlarına uygun sorumluluklar üstlenmeleri hedefleniyor.

Ortaokul 5'inci sınıf programında da öğrencilerin ortaokulun yeni düzenini, branş öğretmenlerini, öğrenme ortamlarını ve yardım yollarını tanımaları, öğretmenleri ve akranlarıyla sağlıklı iletişim kurmaları, aidiyet geliştirmeleri ve ders ile sorumluluklarını giderek daha düzenli biçimde yönetmeleri öngörülüyor.

Kamuda çalışan velilerden biri, talebi halinde idari izinli sayılacak

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinden kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen yazı doğrultusunda, kamuda çalışan velilerden biri, talep edilmesi halinde uyum haftası eğitimlerinde öğrencinin kayıtlı olduğu eğitim kurumunun ders saatlerine uygun olarak 3 saati aşmayacak şekilde idari izinli sayılacak.

MEB'in 2026-2027 eğitim öğretim yılı takvimine göre, okullarda birinci dönem 14 Eylül Pazartesi günü başlayacak.

 

AA

Okul öncesi, ilkokul 1’inci sınıf ve ortaokul 5’inci sınıf öğrencileri için Okula Uyum Haftası yarın başlayacak ve 11 Eylül’e kadar sürecek.
Pazar, Eylül 6, 2026 - 11:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Okullarda uyum eğitimi yarın başlıyor
copyright Independentturkish: 

Milyarlarca dolarlık İran parası, ABD bankalarından nasıl geçiyor?

Wall Street Journal'a (WSJ) konuşan Batılı yetkililer ve araştırmacılar, Tahran'la bağlantılı neredeyse tüm mali faaliyetlere katılmayı ABD yasalarına tabi kişi ve kuruluşlar için yasaklayan yaptırımlara rağmen, her yıl milyarlarca dolarlık İran fonunun Amerikan bankalarındaki geçici hesaplardan geçtiğini söylüyor.

WSJ'nin özel haberine göre İran, ABD'yle muhabir bankacılık ilişkilerine sahip yabancı bankalar aracılığıyla Amerikan finans sistemine dolaylı erişim sağlıyor. 

Bir asırdan uzun süredir kullanılan ve küresel finans dünyasını birbirine bağlayan muhabir bankacılık sistemi bunda önemli rol oynuyor.

Bu sistem uluslararası dolar işlemlerinin Amerikan bankaları üzerinden yapılmasını sağlarken Tahran'a paravan şirketler ve aracılar yoluyla ödemeleri gizleme imkanı da sunuyor.

ABD Hazine Bakanlığı, 2024'te Amerikan bankalarından geçtiği tespit edilen İran fonunun hacminin 9 milyar dolara yaklaştığını açıkladı. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

28 Ağustos'ta Mısır devletine ait bankalardan Banque Misr'in Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) kolunu hedef alan ABD Hazine Bakanlığı'na göre bu kuruluş, İran'ın gölge bankacılık ağlarıyla bağlantılı olabilecek şirketler için ABD'deki muhabir hesaplar üzerinden 1,8 milyar dolara kadar para aktardı.

Washington, İran'a mali baskı uygulamak amacıyla başlattığı Ekonomik Dışlama Operasyonu kapsamında Banque Misr'in BAE'deki faaliyetlerini ABD finans sisteminden çıkarmaya yönelik bir adım attı. Bu kolun ABD'deki üç bankayla muhabir bankacılık ilişkisi bulunuyor.

ABD, İran'la bağlantılı işlemlere aracılık eden yabancı finans kuruluşlarını ikincil yaptırımlarla tehdit ediyor.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı'ndan Elaine Dezenski, WSJ'ye şu yorumu yaptı: 

Gölge bankacılık ağlarını tespit etmek son derece zor ama İran'ın mali akışlarını takip etmek de kesinlikle imkansız değil. ABD ve muhabir bankalar doğrudan sorumluluk taşıyor ve üzerlerindeki baskı giderek artıyor.

ABD Hazine Bakanlığı'nın üst düzey yetkililerinden Gene Lange ise finans kuruluşlarını muhabir bankacılığa dair uyardıklarını belirtti. İran'la iş yapmayı sağlayan aracılara karşı "her zamankinden daha hızlı ve agresif" hareket ettiklerini savundu.

ABD Hazine Bakanlığı ülke dışındaki bankalar için paravan şirketlerin İran adına ABD'nin finans sistemini kullanıyor olabileceğine işaret eden uyarılar da yayımladı. Örneğin Hong Kong'da kayıtlı, Çin'deki bir banka hesabını kullanan ve internette herhangi bir görünürlüğü olmayan bir şirkete dikkat çekildi. 

Öte yandan muhabir bankacılığa getirilecek kapsamlı kısıtlamalar, diğer ülkeleri Çin yuanı gibi alternatif para birimlerine yönelterek doların küresel konumunu zayıflatabilir. 

Eski ABD Hazine Bakanlığı yetkililerinden Alex Zerden, "Bu araçları ne kadar çok kullanırsanız dolara alternatif arayışı için o kadar fazla teşvik yaratırsınız" dedi.

Bakanlığın eski yaptırım sorumlusu Jason Prince de "Birden her şeyi aynı anda yapmaya yönelik bir yaklaşım benimseyemezler çünkü bunun hedeflere ters düşebilecek zincirleme etkileri olabilir" ifadesini kullandı.


Independent Türkçe, WSJ, AP

Derleyen: Eren Umurbilir

Tahran, Washington'ın yaptırımlarının etrafından dolanmanın yollarını arayıp buluyor
Pazar, Eylül 6, 2026 - 11:00
Main image: 

<p>İran, bazı uluslararası işlemler için hâlâ Amerikan dolarına bağımlı (AA)</p>

related nodes: 
Amerikan istihbaratı: İran'ın kendine güveni arttı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Milyarlarca dolarlık İran parası, ABD bankalarından nasıl geçiyor?
copyright Independentturkish: 

Trump'ın saçına neler oluyor?

ABD Başkanı Donald Trump'ın Air Force One'dan inerken çekilen ve imzası haline gelen sarı saçlarından daha koyu renkte görünen saçları, internette spekülasyonlara yol açtı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Trump, saç modeliyle ilgili, özellikle de 80 yaşındaki başkanın herhangi bir tür peruk kullanıp kullanmadığı konusunda uzun süredir ortaya atılan iddiaları yalanlamak zorunda kalıyor. Yeni fotoğraflar ise söylentileri alevlendirdi.

Gazeteci Aaron Rupar, cumartesi günü X'te "Trump'ın saçına ne olmuş böyle?" diye yazdı.

Trump, cuma günü New Jersey'nin Morristown kentindeki havalimanının pistinde lacivert bir takım elbise ve sarı kravatla (ve görünüşe göre yeni saç stiliyle) gazetecilere el sallarken görüldü. Haftasonunu Bedminster'deki golf kulübünde geçiriyor.

Trump eleştirmeni avukat George Conway, X'te "Anayasanın 25. maddesi kapsamında saçıyla ilgili bir şeyler yapılmalı" diye yazarak, Trump'ın saçlarının bu şekilde görünmesine engel olunması gerektiğini öne sürdü.

 

Donald Trump (Reuters)

Başkan Donald Trump'ın Air Force One'dan inerken çekilen ve imzası haline gelen sarı saçlarından daha koyu bir renkte görünen saçları internette şaşkınlık yarattı (Reuters)

 

Donald Trump (AFP)

Başkan cuma günü Air Force One'dan inerken görüntülendi. Trump'ın saç stili onlarca yıldır ilgi odağı olmayı sürdürüyor (AP)

 

Gazeteci Yashar Ali, Trump'ın havalimanındaki fotoğraflarını yayımladı ve "Bu saç ne??? Fotoğrafları Getty Images'tan kendim almasaydım inanmazdım" ifadelerini kullandı.

Trump'ı sık sık eleştiren eski Cumhuriyetçi temsilci Adam Kinzinger, büyük harflerle "Şaka yapıyor olmalısın" diye yazdı.

Birçok sosyal medya kullanıcısı Trump'ın saç stilini alaya aldı.

Gazeteci Molly Jong-Fast, "Trump artık esmer!" dedi.
 

Donald Trump (AP)

Trump cuma günü New Jersey'nin Morristown kentindeki havalimanının pistinde lacivert takım elbisesi, sarı kravatı ve görünüşe göre yeni saç stiliyle gazetecilere el sallarken görüldü.(AFP)


İlerici roman yazarı Anne Lamott, "Bayıldım. Çok genç. Tam Pierce Brosnan gibi" diyerek James Bond oyuncusuna atıfta bulundu.

Roman ve oyun yazarı Paul Rudnick ise "Trump stilistine, 'Seri katil Rex Heuermann gibi görünmek istiyorum' dedi" diye yazdı. Bu da Gilgo Plajı cinayetleri diye bilinen davada 8 kadını öldürdüğünü itiraf eden New Yorklu seri katile atıfta bulunuyordu.

The Independent, yorum almak için Beyaz Saray'la iletişime geçti.

Trump'ın saçı geçen ay başka bir nedenle de dikkat çekmişti. Sarı saçları daha parlak ve daha kalın görünüyordu.

Başkanın geçen ay Las Vegas'taki bir konuşması sırasında sergilediği saç modeli hakkında konuşmak için herkes sosyal medyaya akın etmişti.

Gazeteci Rupar, X'te şunları yazmıştı:

Trump peruk mu takıyor, bu da ne böyle?

Demokrat Parti'nin resmi X hesabı, Trump'ın açıkça daha seyrek saçlı olduğu bir fotoğrafını paylaşmış ve "Bu, Trump'ın 3 aydan daha kısa bir süre önceki saçıydı" diye yazmıştı.

Eski kongre üyesi Kinzinger, "Trump peruk takıyor!!" diye yazmıştı.

Çarşamba günü Beyaz Saray Gül Bahçesi'nde yaptığı konuşmada Trump, "Yıllarca insanların 'Peruk takıyor' demelerine katlanmak zorunda kaldım. Peruk takmıyorum" dedi.

Trump'ın alışılmadık saç stili, onlarca ilgi odağı olmayı sürdürüyor. Siyasete girmeden çok önce sohbet programlarına katılışlarında da tartışma konusu oluyordu.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/news/world/americas/us-politics

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Başkan, gerçek olup olmadığı da dahil, saçlarıyla ilgili uzun süredir ortaya atılan iddiaları yalanlamak zorunda kalıyor
Pazar, Eylül 6, 2026 - 10:30
Main image: 

<p>Başkanın yeni saç stili, eski James Bond oyuncusu Pierce Brosnan'a benzetilmesine yol açtı&nbsp;(AFP)</p>

related nodes: 
Kanada'yı hedef alan Trump'tan "Donald Duck" ordusu paylaşımı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Trump'ın saçına neler oluyor?
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-hair-brunette-brown-b3045388.html

Dünya biraz daha caz gibi olsaydı

Ağustos bitmek üzereydi.

İstanbul'dan çıkarken insanın aklına mont almak gelmiyor tabii. Ağustosun son günleri; şehir hâlâ yazı yaşıyor.

Ama Uludağ'ın İstanbul'un takviminden haberi yoktu.

Yükseldikçe hava serinledi. Sonra sis başladı. Önce ağaçların tepelerini aldı, biraz daha yukarı çıkınca bütün dağı. Bir virajda çamları görüyordum, öteki virajda yok oluyorlardı.

Dağların böyle bir huyu vardır. İnsana bildiği şeylerden çok, bilmediği taraflarını göstermeyi seviyorlar.

Uludağ'ı yıllardır karla, kayakla, telesiyejlerle hatırlarız. Oysa ağustosun sonunda, sis çökmüş bir Uludağ'ın başka bir hâli varmış. Daha sessiz. Kalabalığı üzerinden atmış, biraz kendisine dönmüş gibi.

Ceylan Splend'or Uludağ Otel'e girdiğimde dışarıdaki sessizlik kapıda kaldı.

Lobi doluydu. Masalar tutulmuş, birbirini tanıyanlar uzaktan selamlaşmaya başlamıştı. İnsanların üzerinde, uzun zamandır bazı gecelerde görmeyi özlediğim bir özen vardı. Herkes şıktı. Caz dinlemeye gelen insanların şık olması bana hep çok doğal gelir.

Derken müzik başladı.

Sahnede Ferit Odman, Kağan Yıldız, Engin Recepoğulları ve Uraz Kıvaner vardı.

İlk birkaç nota duyulduğunda lobideki uğultu azaldı, sonra tamamen sustu. Kimsenin kimseye dönüp "sessiz olun" demesine gerek kalmadan.

Engin Recepoğulları'nın saksafonu yükselirken Ferit Odman davulda ritmi kuruyor, Kağan Yıldız kontrbasla müziğin altına o derin sesi yerleştiriyor, Uraz Kıvaner piyanoda bazen aralarına giriyor, bazen geride duruyordu.

Dört kişi çalıyordu ama bir süre sonra bana dört kişi konuşuyormuş gibi gelmeye başladı.
 

3

 

İyi caz, iyi bir sohbet gibidir

Bir müzisyen konuşurken öteki susabiliyor. Biri küçük bir cümle bırakıyor, diğeri onu alıp başka bir yere götürüyor. Kimi zaman cevap hemen geliyor, kimi zaman birkaç ölçü sonra.

İyi sohbetin de kuralı budur zaten. Sürekli konuşan insanla sohbet edilmez. Karşındakinin cümlesinin bitmesini beklemek, bazen susmak, bazen onun bıraktığı yerden devam etmek gerekir. Ne zaman çalacağını bilmek kadar ne zaman susacağını da bilmek icap eder.

Cazın nasıl doğduğunu düşününce aklıma geliyor. New Orleans'ın Afrika kökenli Amerikalı topluluklarından yükselen seslere blues karıştı, ragtime karıştı; kiliselerden, sokaklardan, dans salonlarından gelen müzikler birbirine değdi.

Sonra caz yerinde durmadı. Chicago'ya çıktı, New York'a vardı, okyanusu geçti. Paris'e gitti, İstanbul'a geldi. Her şehir ona bir şey verdi; o da gittiği her yerde biraz değişti.

Kökünü kaybetmeden değişebilmek… Cazın bana hep güzel gelen taraflarından biri de bu.

Bir de doğaçlama olması tabii. Müzisyen parçayı biliyor ama o gece ne olacağını bütünüyle bilmiyor. Yanındakini dinliyor, onun açtığı boşluğa giriyor, bazen geri çekiliyor, bazen beklenmedik bir yere gidiyor.

Nereden başlayacaklarını biliyorlar; nereye varacaklarını ise o gece birlikte buluyorlar.

Hayat gibi değil mi?
 

4

 

Bir yay, dört tel, bambaşka bir ses…

Bir ara gözüm Kağan Yıldız'a takıldı. Elinde arşe vardı.

Kontrbası zaten severim. Ama ne zaman arşeyle çalınsa bende başka bir yere dokunur. Parmakla çalındığında yürüyen o derin ton, yay tellere değdiğinde uzuyor, koyulaşıyor. Bir noktadan sonra sanki bir enstrümanı değil, uzaktan gelen bir insan sesini dinliyormuşum gibi oluyor.

Kağan Yıldız arşeyi çektiğinde lobinin havası da değişti. Birkaç saniye önce ritmin içinde yürüyen kontrbas, bu kez melodinin içine girmişti.

Aldığı klasik kontrbas eğitiminin izleri de orada hissediliyor. Klasik müzik bir tarafta, caz öteki tarafta durmuyor; aynı müzisyenin elinde birbirine karışıyorlar.

Karşılaşmaların müziği caz gibi gelir bana bir de. Bir müzik başka bir müzikle, bir şehir başka bir şehirle, bir kuşak başka bir kuşakla karşılaşır cazda. Sonra ortaya daha önce olmayan bir şey çıkar…

Ferit Odman'ı da Kağan Yıldız'ı da uzun yıllardır, Kerem Görsev Trio vesilesiyle tanıyorum. Eski dostları sahnede dinlemenin güzel bir tarafı vardır: Müzik başladığında tanışıklık, sohbetler, hatıralar yavaşça geriye çekilir. Bir süre sonra karşınızda eski bir dost değil, hayranlıkla dinlediğiniz bir müzisyen kalır.
 

2

 

Bazı melodiler başka bir kapı açıyor

Ferit Odman sahneden bana küçük bir sürpriz yaptı. Thelonious Monk'un caz klasiklerinden "Straight, No Chaser"ı bana armağan etti.

Yıllardır bildiğim bir parçayı o anda başka türlü dinledim. Nota aynıydı, melodi aynıydı… Ama bir parçanın o anda bana doğru geldiğini bilmek, anlamını değiştiriyordu.

Sonra "Autumn in New York" başladı.

Başlığında sonbahar vardı ama takvim hâlâ ağustosu gösteriyordu. İstanbul'dan birkaç saat önce yazdan çıkmıştım; Uludağ'da ise sis camlara dayanmış, hava çoktan sonbahardan bir parça ödünç almış gibiydi.

Vernon Duke'un 1934'te yazdığı, zamanla bir caz standardına dönüşen melodiyi dinlerken parçanın adındaki New York ile camın ardındaki Uludağ arasında tuhaf bir yakınlık kurdum. O gece "Autumn in New York" biraz da "Autumn in Uludağ" olmuştu.

Bir süre sonra başka bir melodi başladı. İlk notalarında tanıdım: "Pure Imagination." Roald Dahl'ın Charlie'nin Çikolata Fabrikası romanından uyarlanan 1971 yapımı Willy Wonka & the Chocolate Factory filminde Gene Wilder'ın sesiyle hafızalara kazınan o melodi.

Dışarıda Uludağ birkaç metre ötede kayboluyordu, içeride ise "Pure Imagination" çalmaya devam ediyordu…

Bir ara tekrar başımı müzikten kaldırıp etrafa baktım. Dışarıda sis, içeride dolu masalar, sahneye dönmüş insanlar… Bir an kendimi Uludağ'da değil, New York'ta loş ışıklı güzel bir caz kulübünde hissettim.

Sonra camın ardına baktım. New York değildi, Uludağ'dı.

Ama zaten iyi müziğin marifeti insanı mutlaka başka bir yere götürmek değil; bulunduğumuz yere başka bir dünyanın kapısını açmaktır belki de. O gece Ceylan Splend'or Uludağ'da tam da böyle hissettim.

Otellerde canlı müzik bazen vazodaki çiçeğe benzer. Oradadır, ortamı güzelleştirir ama bir süre sonra kimse gerçekten bakmaz.

O gece böyle değildi. İnsanlar müzik dinlemeye gelmişti; müzik gecenin merkezindeydi.
 

5

 

Otele gelene kadar

Aslında cazla otellerin yan yana gelmesi yeni bir hikâye değil.

Türkiye'de cazın izini geriye doğru sürdüğümüzde 1919'a, İstanbul'un işgal günlerine kadar gidiyoruz. O yılların çok dilli, çok kültürlü ve hareketli İstanbul'unda "cazbant" denilen toplulukların sesi duyulmaya başlıyor. Mississippi doğumlu Afro-Amerikalı Frederick Bruce Thomas, Rusya'daki eğlence mekânı işletmeciliğinin ardından İstanbul'a geliyor ve 1921'de açtığı Maksim'de dönemin caz orkestralarına sahne veriyor.

Sonra bu müzik başka mekânlara, başka kuşaklara geçiyor. 1955'te açılan Hilton İstanbul Bosphorus Otel, restoranları, barları ve orkestralarıyla İstanbul'un değişen sosyal hayatının simgelerinden biri oluyor — Louis Armstrong'un 1959'da burada konser vermesi de dönemi anlatan güzel bir ayrıntı. İlham Gencer'in sonraki yıllarda Divan Oteli'nde ve ParkSA Hilton'da uzun süre piyano çalması da caz ile oteller arasındaki bu ilişkinin tek bir döneme mahsus olmadığını gösteriyor.

Ben o geceleri yaşamadım. Bildiğim, geride kalan fotoğraflardan, kayıtlardan ve o günleri yaşamış insanların anlattıklarından ibaret.

Ama kültür biraz da böyle taşınıyor galiba. Bir kuşak yaşıyor, bir sonraki dinliyor. Sonra yıllar geçiyor ve hiç beklemediğiniz bir yerde o hikâyenin yeni bir halkasına rastlıyorsunuz.
 

2

 

Birbirimizi dinlemek

Konserin sonlarına doğru dışarıdaki dağ neredeyse tamamen kaybolmuştu.

Bir ara sahneden gözümü ayırıp etrafa baktım yine. Dört müzisyen, dolu bir lobi, camların ardında sis ve aynı anda susmuş onlarca insan…

Birbirimizi dinlemenin giderek zorlaştığı bir çağda sahnedeki dört insan birbirini dinliyordu. Biri öne çıkıyor, diğerleri ona alan açıyordu. Sonra roller değişiyordu. Biraz önce dinleyen konuşmaya, konuşan dinlemeye başlıyordu. Kimse kendi sesinden vazgeçmiyor, ama onu duyurmak için ötekinin sesini bastırmaya da ihtiyaç duymuyordu.
 

6

 

Konser bitti. Dışarı çıktım.

Soğuk hâlâ oradaydı, sis de. Ağaçlar birkaç metre ötede yeniden kayboluyordu.

Sahnede müzik bitmişti ama bazı melodilerin son notayla susmadığını biliyordum.

Yüz yılı aşkın süre önce bambaşka şartlarda, bambaşka insanların hayatlarından doğmuş bir müzik hâlâ çok basit bir şey söylüyordu:

Kendi sesine sahip olmak, en yüksek sesle konuşmak değildir. Asıl özgürlük, kendi sesini kaybetmeden başkasının sesine yer açabilmektir.

Bunca insanın aynı anda konuşup giderek daha az birbirini duyduğu bir zamanda cazın söyleyecek sözü hâlâ bitmemiş demek ki.

Dünya biraz daha caz gibi olabilseydi…

Birbirimizi daha çok duymaz mıydık?

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Selçuk Ramazanoğlu Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Eylül 6, 2026 - 10:30
Main image: 

<p>Uludağ'da sisli bir gecede caz dinletisi / Fotoğraf: Selçuk Ramazanoğlu</p>

Type: 
SEO Title: 
Dünya biraz daha caz gibi olsaydı
copyright Independentturkish: 

Girne’de batan gemide 238 kişi taburcu edildi, 15 kayıp aranıyor

 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Girne açıklarında batan yolcu gemisinden sağ olarak kurtarılan 239 kişiden sadece 1 kişinin hastanede tedavi gördüğünü belirterek, "Yoğun bakımda tedavi gören kazazedemiz kalmamıştır." ifadelerini kullandı.

Üstel, yaptığı yazılı açıklamada, 30 Ağustos'ta Girne açıklarında batan gemiden kurtarılan 239 kişinin KKTC'deki kamu ve özel hastanelere sevk edildiğini vurgulayarak, ilk günden itibaren tüm sağlık kuruluşlarını harekete geçirerek süreç boyunca 139 hekim ile yaklaşık 200 hemşire ve sağlık çalışanının görev yaptığını duyurdu.

Sağlık çalışanlarına gayretleri için teşekkür eden Üstel, "Devletimiz tüm imkanlarıyla kazazedelerimizin, kayıplarımızın ve ailelerimizin yanında olmaya devam edecektir." dedi.

Üstel, geminin batmasının ardından sağ olarak kurtarılan 239 kişinin tamamının hastanelere sevk edildiğini hatırlatarak, 5 Eylül itibarıyla kamu ve özel hastanelerde tedavi gören son 132 kişiden 131'inin taburcu edildiğini aktardı.

KKTC Başbakanı Üstel, hastanede tedavi gören 1 kişinin durumunun iyiye gittiğini dile getirerek şunları kaydetti:

Yoğun bakımda tedavi gören kazazedemiz kalmamıştır. Kazada şu ana kadar 13 insanımızı kaybettik. Kayıp 15 insanımıza ulaşmak amacıyla yürütülen arama çalışmaları 7 gün 24 saat esasına göre aralıksız sürdürülmektedir.

Girne'de batan gemi

KKTC'deki Girne Limanı ile Mersin'deki Taşucu Limanı arasında sefer yapan "Filo Jet" isimli yüksek hızlı yolcu gemisi, 30 Ağustos Pazar günü öğle saatlerinde Girne'den hareket ettikten kısa süre sonra ön kısmından su almaya başlamış, Girne Limanı'na dönmeye çalıştığı sırada batmıştı.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, gemide toplam 267 yolcu ve mürettebat bulunduğuna dikkati çekerek, geminin batmasının ardından 239 kişinin kurtarıldığını, 13 kişinin cenazelerine ulaşıldığını ve kayıp 15 kişi için arama çalışmalarının devam ettiğini açıklamıştı.

Batan geminin enkazının Girne açıklarında 554 metre derinlikte bulunduğu bildiriliyor.

 

AA

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, gemiden sağ kurtarılan 239 kişiden 238’inin hastanelerden taburcu edildiğini açıkladı. Kazada 13 kişi hayatını kaybetti, kayıp 15 kişiye ulaşmak için arama çalışmaları sürüyor
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Girne’de batan gemide 238 kişi taburcu edildi, 15 kayıp aranıyor
copyright Independentturkish: 

ABD’nin yaptırım listesine aldığı Golden Global Bank suçlamaları reddetti

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi'nin (OFAC) "İran bağlantılı işlemler" nedeniyle yaptırım listesine aldığı Golden Global Yatırım Bankası, ABD'nin suçlamalarını reddetti.

ABD Hazine Bakanlığı'nın "İran bağlantılı işlemlere aracılık ettiği" iddiasıyla yaptırım listesine aldığı Golden Global Yatırım Bankası, karara ilişkin açıklama yaptı. Bankadan yapılan açıklamada, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) izniyle 1 Haziran 2020'de faaliyete başlandığı, yerel ve uluslararası bankacılık kuralları ile uyum yükümlülüklerinin yerine getirildiği ve tüm iç ve dış denetimlerden sorunsuz geçildiği kaydedildi. Açıklamada şöyle denildi:

 Sözü edilen haberlere mesnet teşkil edecek herhangi bir bankacılık işlemimiz bulunmamaktadır. İlgili OFAC kararında adı geçen ve işlemlerine aracılık ettiğimiz iddia edilen kişi ve kurumlar, bankamız müşterisi değildir. Bu kişi ve kurumlarla doğrudan ya da dolaylı hiçbir iş ve işlemimiz olmamıştır. Konu ile ilgili yerel ve uluslararası mevzuat kapsamında, tüm itiraz ve hukuki başvuru haklarımızı en etkin bir şekilde kullanarak gerçeklikten uzak iddia ve karara karşı en kısa sürede aksiyon alınacaktır.

Açıklamada ayrıca, “Bankamız tüm paydaşlarına karşı yükümlülüklerini yerine getirecek mali güce ve iradeye sahiptir” denildi.

ABD Hazine Bakanlığı bankayı ve iki iştirakini yaptırım listesine aldı

ABD Hazine Bakanlığı, dün İran’a yönelik ekonomik baskıyı artırmak amacıyla yürüttüğü “Ekonomik Tecrit Operasyonu” kapsamında Türkiye merkezli Golden Global Yatırım Bankası Anonim Şirketi ile iştirakleri Golden Global Varlık Kiralama Anonim Şirketi ve Golden Global Portföy Yönetimi Anonim Şirketi’ni yaptırım listesine aldığını açıkladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin (OFAC) söz konusu kuruluşları yaptırım listesine aldığı belirtilerek, banka ve iştiraklerinin İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü adına “on milyonlarca dolar değerinde işlemi kolaylaştırdığı” ve "İran yönetimine fonlarını uluslararası düzeyde hareket ettirmesine imkan sağladığı" ileri sürüldü.

ABD Hazine Bakanı Bessent: "Kim olduğunuzu ve nerede olduğunuzu biliyoruz"

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, karara ilişkin açıklamasında finans kuruluşlarını İran ile çalışmamaları konusunda uyararak şunları kaydetti:

“Finans kuruluşları, Ekonomik Tecrit Operasyonu konusunda ciddi olduğumuzu zor yoldan öğrenmeye devam ediyor. Başka hiçbir bankaya yaptırım uygulamak zorunda kalmamayı umuyoruz ancak bu, nihayetinde uluslararası toplumun ne kadar hızlı bir şekilde aklını başına toplayıp İran’daki cani rejime verdiği desteği keseceğine bağlı. Kim olduğunuzu biliyoruz, nerede olduğunuzu biliyoruz ve İran yılanının başını ezene kadar müttefiklerimiz ve ortaklarımızla birlikte harekete geçmeye devam edeceğiz.”

Bakanlık, yaptırım kararının İran ekonomisinin finans sektörü dahil belirli sektörlerini hedef alan 13902 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında alındığını bildirdi.

“İran'ın petrol gelirlerini Çin’den Türkiye’ye aktarma” suçlaması

ABD Hazine Bakanlığı açıklamasında Golden Global Bank’a ilişkin ayrıntılı suçlamalara da yer verdi: “Türkiye merkezli Golden Global Yatırım Bankası Anonim Şirketi, İran’ın rahbar ağının petrol gelirlerini Çin’den Türkiye’ye aktarmasına imkan sağlamak amacıyla kuruldu. Bu gelirler daha sonra rahbar döviz büroları tarafından nakit ve altına dönüştürülebiliyordu.”

Bakanlık açıklamasında ayrıca şöyle denildi: “Golden Global Bank, İranlı finans kuruluşlarına muhabir bankacılık hizmetleri sunmayı bilerek teklif ederek, IRGC-QF ve vekillerinin kontrolündeki hesaplar üzerinden işlemlerin gerçekleştirilmesine imkan sağladı. Bunlar arasında, IRGC-QF petrol satışlarıyla bağlantılı yüz milyonlarca doların aktarılması nedeniyle OFAC tarafından 2022 yılında yaptırıma tabi tutulan Türk iş insanı Sıtkı Ayan ve şirketleri de bulunuyor.”

Kararla birlikte üç kuruluşun ABD’de bulunan veya ABD vatandaşlarının kontrolünde bulunan mal varlıkları ve mal varlığı üzerindeki hakları bloke edildi. OFAC tarafından özel ya da genel bir lisans verilmediği sürece ABD vatandaşlarının veya ABD üzerinden gerçekleştirilen ve yaptırım kapsamındaki kuruluşların mal varlıklarını içeren işlemlerin yasak olduğu belirtildi.

 

ANKA

ABD’nin İran bağlantılı işlemler gerekçesiyle yaptırım uyguladığı banka, suçlamaların dayanağı olmadığını belirterek hukuki başvuru haklarını kullanacağını açıkladı
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 19:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD’nin yaptırım listesine aldığı Golden Global Bank suçlamaları reddetti
copyright Independentturkish: 

Başkentte uyuşturucu ve fuhuş operasyonu

Adli kaynaklardan alınan bilgiye göre, Başsavcılık, gençleri uyuşturucu ve fuhuş ortamlarına sürüklediği değerlendirilen kişi ve eğlence mekanlarına yönelik kapsamlı soruşturma başlattı.

Bu çerçevede, 7 Ağustos'ta ilk operasyon için düğmeye basıldı ve hakkında gözaltı kararı verilen 14 şüpheliden 12'si yakalandı.

Emniyetteki işlemleri sonrası Ankara Adliyesi'ne sevk edilen zanlılardan Alper K, Elifcan U, Atilla Y, Tufan B, Burçin B, Celal A, İsa H, Mustafa K, Deniz K, Nur K. ve Nazlı Gür D. tutuklandı.

Şüpheli Halil İbrahim Y. adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, firari şüpheliler Emre F. ve Boran Rahmi Y'nin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

İkinci dalga operasyonda 21 tutuklama

16 Ağustos'ta gerçekleştirilen ikinci dalga operasyonda, uyuşturucu ve fuhuşla bağlantıları araştırılan kişilerin yanı sıra bazı eğlence ve yeme içme mekanlarının işletmeci ve ilgilileri de soruşturma kapsamına alındı.

Hakkında gözaltı kararı verilen 29 zanlıdan 27'si yakalandı. Adliyeye sevk edilen şüphelilerden Abdulkadir Ö, Boran A, Dilan Ç, Eda D, Engin Ç, Erdi L, Fahrettin A, Fulya Ö, Mehmet Emin A, Melis D, Özge Ü, Senem Ö, Serhat G, Sinem K, Tanju T, Koray A, Hüseyin Berk E, Alp A, Cem T, Cansın Ö. ve Siyabend A'nın tutuklanmasına karar verildi.

Şüpheliler Muammer A, Hakan E, Kaan V, Mehmet D. ve Öncü Ş. hakkında adli kontrol kararı verildi. Firariler Murat O. ve Yaşar T. ise aranıyor.

Soruşturma kapsamında üçüncü dalga operasyon ise bugün gerçekleştirildi. Hakkında gözaltı kararı verilen 21 şüpheliden 15'i yakalandı, 6 zanlının yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

Operasyonların elde edilecek yeni deliller doğrultusunda devam edeceği belirtildi.

 

AA

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda, 7 Ağustos'tan bu yana düzenlenen 3 uyuşturucu ve fuhuş operasyonunda 64 şüpheli hakkında işlem yapıldı, bunlardan 32'si tutuklandı
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Başkentte uyuşturucu ve fuhuş operasyonu
copyright Independentturkish: 

Filenin Sultanları finalde

2026 CEV Trendyol Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası yarı finalinde Sırbistan ile karşılaşan A Milli Kadın Voleybol Takımı, rakibini 3-0 mağlup ederek adını finale yazdırdı.

Son Milletler Ligi ve Avrupa Şampiyonu A Milli Kadın Voleybol Takımı, 2026 CEV Trendyol Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası yarı final mücadelesinde Sırbistan ile karşı karşıya geldi. Karşılaşmada ilk seti 25-20, ikinci seti 25-20 ve üçüncü seti de 25-20 kazanan Türkiye, rakibini 3-0 mağlup ederek adını finale yükseldi.

Organizasyonun diğer yarı final mücadelesinde ise Polonya ile İtalya saat 19.00'da karşı karşıya gelecek. Bu karşılaşma sonucunda galibiyet gelen takım, finalde A Milli Kadın Voleybol Takımı'nın rakibi olacak.

 

ANKA

Avrupa Şampiyonası yarı finalinde Sırbistan ile karşılaşan A Milli Kadın Voleybol Takımı, rakibine set vermeden 3-0 galip geldi ve şampiyonluk için finale yükseldi
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Filenin Sultanları finalde
copyright Independentturkish: 

Liverpool'da kritik ayrılık: Richard Hughes görevi bıraktı

Richard Hughes iki yıllık görev süresinin ardından Liverpool'un sportif direktörlüğünden istifa etti. Bu süre zarfında iki teknik direktör atadı ve kulüp yeni oyuncular için yaklaşık 670 milyon sterlin (yaklaşık 43,8 milyar TL) harcadı.

Suudi Arabistan Pro Ligi kulübü El-Hilal'e katılması beklenen İskoç sportif direktörün ayrılışı, Anfield'da bulunan yönetim kurulundaki çalkantıların devam ettiği bir dönemde Fenway Sports Group'un (FSG) Futbol CEO'su Michael Edwards'ın istifa kararının ardından geldi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Hughes ayrılmak istediğini Liverpool'a önceki aylarda bildirmiş ancak transfer döneminin geri kalanı boyunca görevinde kalması üzerinde anlaşmaya varılmıştı. Bu dönemde Bradley Barcola, ilk etapta 106 milyon sterlin (yaklaşık 7 milyar TL) ödenerek transfer edilmişti.

Liverpool, Hughes'un daha erken ayrılması halinde özellikle Barcola gibi kilit transfer hedeflerini kaçıracağından endişe duyuyordu. Ayrıca Hughes'un önce Bournemouth'ta ve daha sonra Merseyside'da görevlendirdiği Andoni Iraola'yla ilişkisi bu yaz döneminde çok önemli görülüyordu. Liverpool, FSG Başkanı Mike Gordon'ın liderliğinde Hughes'un halefini aramaya başladı.

Liverpool; FSG Futbol Direktörü Julian Ward, FSG Futbol Geliştirme Direktörü Pedro Marques, Sportif Direktör Yardımcısı David Woodfine, Şef Scout Barry Hunter ve yeni Teknik Direktör Iraola gibi diğer üst düzey isimlerin Hughes'un geri kalan görevlerini kısa süreliğine üstlenebileceğini düşünüyor.

Bournemouth'tan Liverpool'a 2024'te geçen Hughes, görevden ayrılan Jürgen Klopp'un yerine Arne Slot'un seçilmesinde kilit rol oynamıştı. Hollandalı teknik direktör, Anfield'daki ilk sezonunda Premier Lig şampiyonluğunu kazansa da bir yıl sonra Hughes, Liverpool'un ligi sadece 5. sırada bitirmesinin ardından Slot'u görevden alıp yerine Iraola'yı getirmeye karar vermişti.

Anfield'da yoğun bir harcama dönemine öncülük eden Hughes, 2025 yazındaki transfer sürecinde yaklaşık 450 milyon sterlinlik (yaklaşık 29 milyar TL) rekor masrafa imza atmıştı. Bu dönemde Florian Wirtz, Liverpool'un ilk 100 milyon sterlinlik (yaklaşık 6,5 milyar TL) transferi olurken, Alexander Isak'ın 125 milyon sterlin (yaklaşık 8 milyar TL) karşılığında takıma katılmasıyla Britanya rekoru kırılmıştı. Bu hafta Barcola'nın gelişiyle birlikte, Hughes'un Anfield'da görev yaptığı süre boyunca Liverpool'un transfer harcamaları yaklaşık 670 milyon sterline ulaştı.

Hughes'un El-Hilal'de, Bournemouth'tan eski takım arkadaşı Simon Francis'le yeniden bir araya gelmesi bekleniyor ancak Liverpool, Hughes'un ayrılmadan önce Suudi kulüp için çalışmadığına emin.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/sport

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Hughes, Jürgen Klopp'un eski kadrosunu geçen yaz Arne Slot yönetiminde yeniden inşa etmek için 450 milyon sterlin harcayan Liverpool'un sportif direktörüydü
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>Hughes'un yönetiminde Liverpool, Arne Slot'u teknik direktör olarak atayarak Premier Lig şampiyonluğunu kazandı&nbsp;ancak daha sonra Hollandalı'yı görevden alıp yerine Andoni Iraola'yı getirdi (Reuters)</p>

related nodes: 
Koyu bir Liverpool taraftarı olarak Bezos'un milyarlarını memnuniyetle karşılayacağım
Zor günlerden geçen Liverpool'da van Dijk'tan sezon itirafı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Liverpool'da kritik ayrılık: Richard Hughes görevi bıraktı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/sport/football/liverpool-richard-hughes-news-leaves-transfer-spend-b3045200.html

Ukrayna savaşı: Putin'in dostları neden artık ona karşı çıkıyor?

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin son dönemde Ukrayna savaşı nedeniyle ülkesinin dostlarından da eleştiri alıyor. 

31 Ağustos'ta Putin ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Modi, Ukrayna'da çatışmaların durdurulması gerektiğini belirterek "Hindistan çözüme yönelik tüm barışçıl girişimleri destekliyor ve bunu yapmaya devam edecek" dedi:

Sonsuz bir savaştan çatışmaların sonlandırılacağı aşamaya geçmemiz gerekiyor. Bu, tüm insanlık için büyük önem taşıyor. İnsanlığın beklentisi de tüm sorunların barışçıl yollarla çözülmesidir.

Bu alışılmadık derecede sert açıklama, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in temmuzda Putin'e yaptığı benzer çağrıyı hatırlattı.

Tokayev de "Bu çatışmanın mahiyetinin, bizim de aralarında bulunduğumuz birçok taraf için çok açık olmadığını düşünüyoruz. Örneğin Azerbaycan'la Ermenistan arasında çatışma yaşandığında bunun özü ve kökeni bizim için tamamen açıktı, tarihin derinliklerine uzanıyordu. Fakat buradaki durumu anlamak çok zor" demişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Wall Street Journal'a (WSJ) konuşan uzmanlar, Rusya'nın ortaklarının da savaşın olumsuz etkilerini giderek daha fazla hissettiği yorumunu yaptı. 

Hindistan'ın Rusya'dan petrol aldığı için Batı'nın baskısıyla karşı karşıya olduğu hatırlatıldı. 

Temmuzda bir Rus füzesinin Karadeniz'deki bir yük gemisini vurarak 4 Hintli'yi öldürdüğü de belirtildi. 

Kazakistan'ın ise petrol ihracatı açısından kritik önem taşıyan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'ndaki aksamalardan etkilendiği vurgulandı.

James Martin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Çalışmaları Merkezi'nden Hanna Notte, "Çatışmanın tırmanmasının olumsuz etkilerinin, diğer ülkelere ve ekonomilerine de sıçradığı endişeleri artıyor olabilir" dedi.

Notte, eski Sovyet Cumhuriyetleri'nin Moskova'ya karşı gelme cesaretinin arttığını da söyledi:

Rusların Ukrayna'da meşgul olduğu algısı var. Böylece bu ülkeler Moskova'yı eleştirirken daha ileri gidebileceklerini düşünüyor.

Jindal Uluslararası İlişkiler Okulu Dekanı Sreeram Chaulia ise şu yorumu yaptı:

Hindistan, Batılı ortaklarının şunu bilmesini istiyor: Rusya'dan daha fazla petrol veya silah satın alıyor olsak da en nihayetinde Rusya'nın yürüttüğü bu savaşı desteklemiyoruz.


Independent Türkçe, WSJ, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

Hindistan ve Kazakistan liderleri, Rusya Devlet Başkanı'na alışılmadık çağrılarda bulundu
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Hafta başında Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet Başkanları Zirvesi'nde Narendra Modi ve Vladimir Putin birlikte görüntülenmişti (Reuters)</p>

related nodes: 
Ukraynalı parlamenter: "Tecavüzcü ulusu haline gelmek istemiyoruz"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Ukrayna savaşı: Putin'in dostları neden artık ona karşı çıkıyor?
copyright Independentturkish: 

Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: İttifaklardan kaçmayız ama ittifakların içinde de kaybolmayız

Saadet Partisi’nin 4-6 Eylül tarihlerini kapsayan büyük istişare kampı, Genel Başkan Mahmut Arıkan başkanlığında Nevşehir’in Kozaklı ilçesinde başladı. Kampa, Başkanlık Divanı üyeleri, Genel İdare Kurulu (GİK) üyeleri, milletvekilleri ve 81 ilin il başkanları katıldı. Basına kapalı oturumlarda genel merkez yönetimi ile yerel teşkilat liderlerinin saha raporları, il il seçmen analizleri ve bölgesel beklentiler değerlendirilecek.

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, partinin ittifak anlayışına değindi. İttifak prensiplerinin değişmediğini dile getiren Arıkan, şunları kaydetti:

1969'da Erbakan Hocamız yola çıktığında o gün koalisyon diyorlardı, bugün ittifak diyorlar, o gün hangi prensiplerle hareket ediliyorsa bugün de aynı prensiplerle hareket edeceğiz. İttifaklardan kaçmayız ama ittifakların içinde de kaybolmayız. Hiçbir siyasi merkezin uydusu haline bizler gelemeyiz. İttifakı kendi siyasi hikayemizin, kendi prensiplerimizin önüne geçirmeyiz. Seçim zamanı ittifak arayan parti değil, seçimden önce kendi siyasi gücünü inşa eden bir parti olarak ittifaklara bakış açımızı ifade etmiş olayım. 'Saadet kimin yanında?' sorusunun cevabı bizde yok. 'Saadetin yanında kim olacak?' sorusunun cevabını da hep beraber bulacağız inşallah.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Seçim 2027 senesi içerisinde gerçekleşecek"

Gündemdeki farklı seçim tarihlerini değerlendiren Arıkan, ittifak sisteminin kaçınılmazlığına dikkati çekti. Seçimin 2027 yılında yapılacağını belirten Arıkan, şöyle konuştu:

Bir senaryo; efendim seçim Mart 2027'de olacak. Başka bir senaryo; Kasım 2027'de olacak. Ortak noktası ne arkadaşlar? Seçim 2027 senesi içerisinde gerçekleşecek. Bir yıl sonra seçim var. Bir başka senaryo, birileri diyor ki 'Seçim kazanma oranı yüzde 50 artı 1 olacak mevcut ittifakları korumak için'. Birileri diyor ki 'Efendim bunu yüzde 40 artı 1 yapalım, diğer ittifakların önünü keselim' diyorlar. Buradaki ortak konu ne değerli arkadaşlar? İttifakların da mecburi olduğu bir seçim dönemi içerisinde olacağız.

"Hareketli ve belirsizliklerin yüksek olduğu bir dönem yaşayacağız"

Önümüzdeki sürecin hareketli ve belirsizliklerle dolu olacağını kaydeden Arıkan, "Türkiye yeni bir siyasi atmosferin arifesinde, erken seçimi ve baskın seçimi de önümüzdeki dönemde görme ihtimalimiz var. Öyle görünüyor ki önümüzde hareketli ama belirsizliklerin de yüksek olduğu bir dönem yaşayacağız. Bu dönemin içerisinde farklı imkanlar, bizim için önemli imkanlar barındırdığını da görmek durumundayız. Bizim için değişmeyen bir gerçek; ne olursa olsun, sistem ne olursa olsun biz çalışmak zorundayız" dedi.

 

ANKA 

"Türkiye yeni bir siyasi atmosferin arifesinde, erken seçimi ve baskın seçimi de önümüzdeki dönemde görme ihtimalimiz var”
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Selahattin Demirtaş: “Selçuk Mızraklı 8 Eylül Salı günü tahliye olacak. Artık size emanettir”
Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgedeki çalışmalar sürüyor
Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum
Type: 
SEO Title: 
Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan: İttifaklardan kaçmayız ama ittifakların içinde de kaybolmayız
copyright Independentturkish: 

Selahattin Demirtaş: “Selçuk Mızraklı 8 Eylül Salı günü tahliye olacak. Artık size emanettir”

HDP’nin eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, QAD için kaleme aldığı yazıda yaklaşık 7 yıldır tutuklu bulunan eski Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Selçuk Mızraklı’nın tahliye olacağını açıkladı. 

Mızraklı’nın yalnızca 4 ay belediye başkanlığı yapabildiğini belirten Demirtaş, yazıda "Dr. Adnan Selçuk Mızraklı 63 yaşında, Diyarbakır’ın yüreği sevgiyle dolu genel cerrahı. Sadece 4 ay belediye başkanlığı yapabildi. Sonrasında suçsuz, günahsız, delilsiz, hukuksuz 7 yıl hapis" ifadelerine yer verdi. Demirtaş, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın başlattığı soruşturmada dün şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek'in adliyeye sakız çiğneyerek gelişini hatırlatarak karşılaştırma yaptı. Demirtaş, şunları kaydetti:

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

4 ay belediye başkanlığı yapabilmiş suçsuz, günahsız, yüreği sevgiyle dolu Diyarbakır’ın doktoru, 7 yıldır tutulduğu hücreden, 25 yıl belediye başkanlığı yapmış Ankara’nın parsel parsel günah yüklü şahsiyetinin sakız çiğneyerek adliyeye girişini izliyor. Şahıs az sonra elini kolunu sallayarak adliyeden çıkıyor, 'Ben öyle çekirge gibi üç defa değil, 500 defa sıçradım' diyor. 'Keramet sakızda mı acaba, sen bir defa bile sıçrayamadın Hoca' diyorum. 'Yok' diyor, 'O çiğnediği sakız değil, insanlık onuru. Ben bir defa bile çiğnemedim, çiğnetmedimde."

"Artık size emanettir"

Demirtaş, Mızraklı'nın tahliyesine ilişkin, "Dr. Adnan Selçuk Mızraklı, Diyarbakır’ın 4 ay belediye başkanlığına karşı 7 yıl hapis yatmış ve cezasını tamamlayarak, 'kardeşlik' henüz ona uğramadan 8 Eylül Salı günü tahliye olacak temiz yürekli bilgesi" diye yazdı.

Mızraklı ile son 5 yıldır karşılıklı olarak birbirlerine emanet olduklarını belirten Demirtaş, "Salı sabahı buradan çıkacak, akşamına da Diyarbakır Havaalanında olacak. Artık size emanettir. Hoca, Salı akşamı Diyarbakır’da hayırlısıyla. Kesin, Sakızcı Memo da karşılamaya gelir. Yalnız, bizim sakızcımız çok haysiyetlidir, başkalarıyla karıştırmayın sakın" dedi.

 

ANKA

"4 ay belediye başkanlığı yapabilmiş suçsuz, günahsız, yüreği sevgiyle dolu Diyarbakır’ın doktoru, 7 yıldır tutulduğu hücreden, 25 yıl belediye başkanlığı yapmış Ankara’nın parsel parsel günah yüklü şahsiyetinin sakız çiğneyerek adliyeye girişini izliyor"
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgedeki çalışmalar sürüyor
Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İmam hatipler, başarı çıtasını sürekli daha yükseğe taşıyarak yoluna devam ediyor
Type: 
SEO Title: 
Selahattin Demirtaş: “Selçuk Mızraklı 8 Eylül Salı günü tahliye olacak. Artık size emanettir”
copyright Independentturkish: 

Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgedeki çalışmalar sürüyor

Silivri açıklarında Türk bayraklı "MT Alsu" tankeriyle çarpışması sonucu 10 kişilik mürettebatıyla batan ve 720 metre derinlikte konumu tespit edilen Türk bayraklı "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin bulunduğu bölgede arama kurtarma çalışmaları sürüyor.

Marmara Denizi'nde 2 Eylül'de "MT Alsu" tankeriyle çatışan "Tuğberk İmamoğlu" isimli geminin batmasının ardından başlatılan arama kurtarma çalışmalarında Deniz Kuvvetleri, Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti, AFAD ve Kızılay başta olmak üzere ilgili kurumlar yer alıyor.

Çalışmalarda 18 yüzer unsur, 5 helikopter, 2 insansız hava aracı (İHA), 1 uçak ile su altında arama yapan Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisi görev yapıyor.

Kaza sonrası Silivri'de İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünce oluşturulan kriz merkezinde çalışmalar anlık takip ediliyor.

Arama kurtarma çalışmalarını bölgede izleyen mürettebatın yakınları, İstanbul Valisi Davut Gül ile birlikte, batan geminin yerini tespit eden Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisine çıktı.

Gemide Kuzey Deniz Saha Komutanı Koramiral Ramazan Özoğul ile Sahil Güvenlik Marmara ve Boğazlar Bölge Komutanı Tümamiral Serkan Tezel, Vali Gül ile mürettebatın yakınlarına bilgi verdi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"550 kilometrekarelik alanda arama devam ediyor"

Vali Gül, gemide gazetecilere yaptığı açıklamada, olayın ilk anından itibaren Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün koordineli şekilde arama çalışmalarına devam ettiklerini söyledi.

Gül, "Çalışmalar neticesinde de denizin yüzeyinde yaklaşık 550 kilometrekarelik alanda arama devam ediyor. Denizin altında da Deniz Kuvvetleri Komutanlığımıza ait içinde bulunduğumuz TCG Akın gemisi, batan geminin enkazını tespit etti." ifadelerini kullandı.

Ailelere yürütülen tüm çalışmalarla ilgili bilgi verildiğini anlatan Gül, "Acı tabii, sadece aileler değil milletimizin de çok büyük bir acısı var. Ailelerin bundan sonraki beklentisi, 'Mürettebat içeride mi? Çıkartılabilecek mi? Nasıl çıkartılacak?' Bu konuda da ilgili kurumlarımız çalışmalarına devam edecekler. Tekrardan milletimize geçmiş olsun." diye konuştu.

Gül, ilgili kurumların helikopterlerle, İHA'larla ve yüzen unsurlarla çalışmalara devam ettiklerini belirterek, "Umudumuz şu: Acaba dışarıda biri var mı? Kurtuldular mı? Onları bulmaya çalışıyoruz. Son ana kadar umudumuzu muhafaza ediyoruz." dedi.

Gemi 720 metre derinlikte bulundu

Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisinin, batan "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin konumunu çarpıştığı yerin 50 metre yakınında, 720 metre derinlikte saptadığı öğrenildi.

Geminin üzerindeki "Tuğberk İmamoğlu" yazısı, su altında insan eliyle ulaşılması zor ve tehlikeli yerlerde kullanılan, yüzeyden kablo aracılığıyla uzaktan kontrol edilen insansız su altı aracı ROV ile tespit edildi.

Kocaeli'den Aliağa'ya seyreden boş durumdaki "MT Alsu" tankeri ile İskenderun'dan Karadeniz Ereğli'ye 4199 ton rulo sac taşıyan "Tuğberk İmamoğlu" isimli kuru yük gemisi, 2 Eylül saat 03.00 sıralarında Silivri açıklarının 18 mil (35 kilometre) güneyinde çarpışmış, 10 kişilik mürettebatın bulunduğu "Tuğberk İmamoğlu" isimli gemi batmıştı.

 

AA

Deniz Kuvvetlerine ait TCG Akın kurtarma ve yedekleme gemisinin, batan "Tuğberk İmamoğlu"nun konumunu çarpışma noktasının yaklaşık 50 metre yakınında, 720 metre derinlikte tespit ettiği, geminin üzerindeki yazının ROV cihazıyla görüntülendiği öğrenildi
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İmam hatipler, başarı çıtasını sürekli daha yükseğe taşıyarak yoluna devam ediyor
Özel, YENİ Parti otobüsü üzerinden ilk kez vatandaşlara seslendi
Type: 
SEO Title: 
Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgedeki çalışmalar sürüyor
copyright Independentturkish: 

Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Meclis'ten geçen 'çerçeve yasa'yla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Habertürk Ankara Temsilcisi Nasuhi Güngör'ün sorularını yanıtlayan Bahçeli şunları söyledi:

Sürecin başından itibaren çok ciddi bir sıkıntıyla ve zorlukla karşılaşmadık. Esasen bizim meseleye dair yaklaşımımız şöyle ifade edilebilir. Türkiye terörle mücadele konusunda önemli mesafeler aldı. Başarılar elde etti. Ancak ülke genelinde bölücü faaliyetlerin getirdiği bazı tahrikler ve gerilimler sözkonusuydu. Ne yapabiliriz diye düşünüyor, çalışıyorduk. Kamuoyundaki tartışmaları yakinen takip ediyorduk.

“Bu konuşmalar süreci verimli bir noktaya getirdi”

Devlet Bahçeli, sürecin başlangıç noktası olarak değerlendirilen DEM Partililer ile Meclis'teki el sıkışması hakkında şunları söyledi:

Malumunuz 1 Ekim 2024 tarihinde TBMM’nin açılışında Sayın Cumhurbaşkanı bir konuşma yaptı. İç ve dış bazı meseleler üzerinde durdu. Konuşmasının son bölümünde iktidarla muhalefetin Meclis çatısı altında işbirliği yapmasına işaret etti. Konuşma bittikten sonra AK Parti mensubu milletvekilleri cumhurbaşkanı için ayağa kalktılar. Biz de Cumhur İttifakı tarafı olarak aynı harekette bulunduk. Ardından DEM tarafına doğru adım attım. Bir taziyeleri vardı, onu yerine getirirken el sıkışma gerçekleşti. Onlar da şaşırdı. Tabiki kamuoyunun da çok dikkatini çekti.

Biz bir yanıyla Sayın Cumhurbaşkanının meclise yönelik çağrısının gereğini yerine getirmiş olduk. Diğer yandan insani bir vazifeyi yerine getirdik. Evet o günden sonra çok konuşulup tartışıldı. Sonra belirttiğiniz tarihte DEM Parti Grubunda PKK’nın kendisini feshetmesi ve silah bırakma çağrısında bulunulmasını talep ettik. Sonrasında süreç hızlandı. İmralı’ya heyetler gitti. Çeşitli temaslar oldu. Bize gelenler oldu. O günlerde başlayan bu konuşmalar süreci verimli bir noktaya getirdi.

"467 rakamını beklemiyordum"

Süreç yasasının TBMM'de 467 oy ile kabul edilmesinin kendisini de şaşırttığını belirten Bahçeli şöyle konuştu:

İfade ettiğiniz gibi komisyonda sağlanan mutabakat, kamuoyunun açık biçimde takip ettiği fikir alışverişleri, yasanın çıkması hususunda geniş bir mutabakatı ortaya çıkardı. Doğrusu 467 rakamını ben de beklemiyordum. Ama bu düzeyde bir kabul toplumsal mutabakatın genişlemesine ve dayanışmanın güçlenmesine vesile oldu. Bu süreci fevkalade güçlü kılan bir husustur.

“STK’lar, aydınlarımız, akademisyenlerimiz bunu ele almalıdır”

Devlet Bahçeli, açıklamasında daha önce de yaptığı seçim ve siyasi partiler kanununda değişiklik mesajı ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi hakkında ise şunları söyledi:

Türkiye'nin her şeyden önce siyasi istikrara ihtiyacı var. Bu ihtiyacı kalı olarak sağlayan sistem de budur. Aradan geçen iki dönem içinde sistemin uygulamasına dair bazı noktaların gözden geçirilmesi önemlidir. Her şeyden evvel sistemin sağlıklı işlemesi için bir anayasaya ihtiyaç vardır.

Bizim söylediğimiz şudur. Bahsettiğiniz her iki alanda da hem sistemi güçlendirecek, hem de aksamaları giderecek değişiklikler üzerinde müzakere edilmelidir. Sadece siyaset değil, sivil toplum kuruluşları, aydınlarımız, akademisyenlerimiz bir araya gelerek bunu ele almalıdır. Sistemi güçlendiren, aksaklıkları gideren bu değişimler elbette yeni anayasa çalışmasıyla uyumlu olarak ele alınmalıdır.

 

Söyleşinin tamamına buradan ulaşabilirsiniz

Habertürk

“Bu düzeyde bir kabul toplumsal mutabakatın genişlemesine ve dayanışmanın güçlenmesine vesile oldu. Bu süreci fevkalade güçlü kılan bir husustur”
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İmam hatipler, başarı çıtasını sürekli daha yükseğe taşıyarak yoluna devam ediyor
Özel, YENİ Parti otobüsü üzerinden ilk kez vatandaşlara seslendi
Köprü ve otoyollar 30 yıllığına özelleştirilecek
Type: 
SEO Title: 
Bahçeli'den 'çerçeve yasa' açıklaması: 467 rakamını ben de beklemiyordum
copyright Independentturkish: 

Resmi Gazete'de yayımlandı: 12 ülkeye yeni büyükelçi atandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla büyükelçi atamalarına ilişkin kararlar Resmi Gazete'de yayımlandı. Kararla 12 ülkeye yeni büyükelçi atanırken, iki büyükelçi merkeze alındı.

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Dışişleri Bakanlığı bünyesinde büyükelçilik atamaları gerçekleştirildi.

Karara göre, Burundi Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Haydar Kerem Divanlıoğlu, Filipinler Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Kaan Esener, Finlandiya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ayşe Hilal Sayan Koytak atandı.

Bahreyn Krallığı nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Necati Sancaktutan, Umman Sultanlığı nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Hüseyin Ergani, Namibya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Fikriye Aslı Güven getirildi.

Kore Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Fatih Yıldız, Sudan Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Fahri Türker Oba, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Alper Aktaş atandı.

Karar kapsamında Somali Federal Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ferhat Alkan, Gambiya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Özgür Gökmen ve Mozambik Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine Ayça Oşafoğlu İnam görevlendirildi.

Öte yandan Burundi Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Alp Işıklı ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Fatih Ulusoy merkeze alındı.

Independent Türkçe

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan kararla 12 ülkeye yeni büyükelçi atandı. Karar kapsamında Burundi ve Kuzey Makedonya büyükelçileri merkeze alınırken, 12 ülkeye yeni isimler görevlendirildi
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 01:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Resmi Gazete'de yayımlandı: 12 ülkeye yeni büyükelçi atandı
copyright Independentturkish: 

Yavuz Ağıralioğlu: TÜİK, iktidarın duymak istediği rakamları değil, Türkiye’nin gerçeklerini açıklayacak

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

TÜİK başkanlarının ortalama görev süresinin 1926-2016 yılları arasında 53 ay, 2016-2026 döneminde ise 20 ay olduğunu belirten Ağıralioğlu, kurumun yönetimindeki değişikliklerin kamuoyundaki güveni olumsuz etkilediğini savundu.

Ağıralioğlu, “Başkan değişmiş, yönetim değişmiş, yöntem tartışılmış, kurumun itibarı örselenmiş… Sonra vatandaşa dönüp diyorsunuz ki: ‘TÜİK’e güvenin!’ Güven böyle olmaz. Devlet, vatandaşından güven istemeden önce güvenilir olmak mecburiyetindedir.” ifadelerini kullandı.

TÜİK tarafından açıklanan ekonomik verilerin vatandaşların gelirlerini doğrudan etkilediğini belirten Ağıralioğlu, enflasyon hesabındaki farklılıkların emekli, memur ve işçilerin gelirlerine yansıdığını söyledi.

“Hesabınızı göstereceksiniz”

Enflasyon hesabında kullanılan verilerin ve yöntemin kamuoyuna açıklanması gerektiğini ifade eden Ağıralioğlu, şunları kaydetti:

“86 milyon insanın gelirine tesir eden hesabı yapıyorsanız, ‘Bize güvenin’ demeyeceksiniz. Hesabınızı göstereceksiniz. Neyi sepete koydunuz? Neye ne kadar ağırlık verdiniz? Fiyatı nereden aldınız? Hangi yöntemle hesapladınız? Millet bilecek.”

Ağıralioğlu, Anahtar Parti'nin iktidara gelmesi halinde özellikle 2016-2026 arasındaki enflasyon hesaplamalarını bağımsız denetime açacaklarını belirtti.

Bu kapsamda üniversitelerden akademisyenler, bağımsız istatistikçiler, ekonomistler ve kamu denetçilerinin yer alacağı bir çalışma yürütüleceğini aktaran Ağıralioğlu, ürün sepeti, ürün ağırlıkları, fiyat verileri, hesaplama yöntemleri ve açıklanan enflasyon oranlarının yıl yıl ve kalem kalem inceleneceğini bildirdi.

“Geçmiş Dönem Hak Telafi Fonu kurulacak”

Bağımsız inceleme sonucunda geçmiş yıllarda hesaplama nedeniyle ölçülebilir bir hak kaybı tespit edilmesi halinde bunun telafi edileceğini söyleyen Ağıralioğlu, kişi bazında hesaplama yapılacağını belirtti.

Ağıralioğlu, “Kimin ne kadar kaybı varsa kişi bazında hesaplanacak. Anapara farkı bulunacak. Aradan geçen zamanda oluşan kayıp ayrıca hesaplanacak. Bütçede Geçmiş Dönem Hak Telafi Fonu kurulacak ve vatandaşımızın hakkı kendisine ödenecek.” dedi.

Denetim raporlarının yöntem, hesaplama ve tablolarıyla kamuoyuna açıklanacağını belirten Ağıralioğlu, vatandaşların geçmiş dönemde oluştuğunu düşündükleri hak kayıplarının telafi edilmesini hedeflediklerini ifade etti.

“TÜİK, Türkiye’nin gerçeklerini açıklayacak”

Ağıralioğlu, TÜİK'in bağımsız ve güvenilir bir kurum haline getirileceğini savunarak açıklamasını şöyle tamamladı:

“TÜİK’i yeniden itibarlı, bağımsız ve güvenilir bir kurum hâline getireceğiz. TÜİK, iktidarın duymak istediği rakamları değil, Türkiye’nin gerçeklerini açıklayacak. Çünkü bu hesabın içinde yalnızca ekonomi yok. Emek var, alın teri var, hak var ve 86 milyon insanın kul hakkı var.”

ANKA

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, TÜİK’e duyulan güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini belirterek, “TÜİK’i yeniden itibarlı, bağımsız ve güvenilir bir kurum hâline getireceğiz
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 00:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Yavuz Ağıralioğlu: TÜİK, iktidarın duymak istediği rakamları değil, Türkiye’nin gerçeklerini açıklayacak
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Sayıştay Başsavcılığına, Recep Çevik atandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan atama kararına göre, Sayıştay Başsavcılığı görevine Sayıştay Savcısı Recep Çevik atandı.

Atamanın, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 7'nci maddeleri uyarınca gerçekleştirildiği belirtildi.

Recep Çevik'in Sayıştay Başsavcılığına atanmasına ilişkin karar, Resmi Gazete'de yayımlandı.


BM: Batı Şeria'da 2023'ten bu yana 6 bin 400'den fazla Filistinli yerinden edildi

Birleşmiş Milletler (BM), İsrail'in işgali altındaki Batı Şeria'da 2023'ten bu yana 130 yerleşim yerinde 6 bin 400'den fazla Filistinlinin yerinden edildiğini bildirdi.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında, Orta Doğu'daki gelişmeler hakkında gazetecileri bilgilendirdi.

Batı Şeria topraklarını gasbeden İsrailliler nedeniyle yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kalan Filistinlilerle ilgili istatistiki bilgiler paylaşan Dujarric, "Oradaki insani yardım alanında çalışan meslektaşlarımız, 2023'ten bu yana 130 yerleşim yerinde 6 bin 400'den fazla Filistinlinin yerleşimci şiddeti nedeniyle yerinden edildiğini bildiriyor." dedi.

Dujarric "Bu durum, 2023'ten bu yana 48 Filistin yerleşiminin tamamen boşalmasına yol açtı; bunlardan bir düzinesi sadece bu yıl gerçekleşti." diye konuştu.

Ayrıca, yerinden edilen bu kişilerden 2 bin 500'den fazlasının sadece bu yıl içinde evlerini terk etmek zorunda kaldığının altını çizen Dujarric, bunların yarısından fazlasının çocuklardan oluştuğunu vurguladı.

Bölgede BM ile ortak faaliyet gösteren kuruluşların raporlarını paylaşan Dujarric, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin yinelenen saldırıları ve yasaklar yüzünden Filistin halkının durumunun daha da zorlaştığını, insani ihtiyaçlarının daha da derinleştiğini kaydetti.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne saldırı başlattığı Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria ile Doğu Kudüs'te de İsrail askerleri ile Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin baskın ve saldırılarında artış yaşanıyor.

 

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Cumartesi, Eylül 5, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Bolu Belediyesinde araç kiralama ihalelerine ilişkin soruşturmada 7 kişi tutuklandı

Bolu Cumhuriyet Başsavcılığınca, Bolu Belediyesinde araç kiralama ihalelerinde usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan şüphelilerin adli işlemleri tamamlandı.

İl Jandarma Komutanlığındaki işlemlerinin ardından dün 8, bugün ise 7 şüpheli adliyeye sevk edildi.

Görevden uzaklaştırılan ve başka bir suçtan tutuklu bulunan Belediye Başkanı Tanju Özcan'ın da aralarında bulunduğu 7 şüpheli, tutuklama talebiyle nöbetçi mahkemeye sevk edildi. Mahkeme, Özcan'ın yanı sıra Belediye Başkan Yardımcısı Gülden Özaydın, Temizlik İşleri Müdür Vekili Basri Baytekin, Temizlik İşleri Müdürlüğü Muayene ve Kabul Komisyonu Başkanı B.T. ile yüklenici firmanın sahibi ve 2 çalışanının tutuklanmasına karar verdi.

Diğer 8 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Soruşturma kapsamında firari bir şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Bazı araçlar çalışmış gibi gösterilmiş

Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturması kapsamında, aralarında belediye başkan yardımcıları, müdürlük personeli, ihale ve satın alma biriminde görevli kişiler ile yüklenici firma ve temizlik şirketlerinin yetkililerinin bulunduğu 22 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti.

Teknik incelemelerde, bazı çöp toplama araçlarının fiilen çalışmadıkları günlerde çalışmış gibi gösterildiği ve bu kayıtlar üzerinden yüklenici firmaya ödeme yapıldığı tespit edilmişti.

Bilirkişi raporunda, Bolu Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünce düzenlenen 19 ayrı hakediş kapsamında, MCY-Yeşilçam İş Ortaklığına fiyat farkı ve KDV dahil toplam 34 milyon 288 bin 376 lira 61 kuruş fazla ve yersiz ödeme yapıldığı belirtilmişti.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 21 şüpheliden 14'ü adliyeye sevk edilmiş, bunlardan 6'sı savcılık sorgularının ardından çıkarıldıkları nöbetçi mahkemece adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

AA

Bolu Belediyesinde araç kiralama ihalelerinde usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında, görevden uzaklaştırılan ve başka bir suçtan tutuklu bulunan Belediye Başkanı Tanju Özcan'ın da aralarında bulunduğu 7 şüpheli tutuklandı
Cuma, Eylül 4, 2026 - 23:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bolu Belediyesinde araç kiralama ihalelerine ilişkin soruşturmada 7 kişi tutuklandı
copyright Independentturkish: 

İletişim Başkanı Duran: Son iki ayda 2 bin 34 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, son iki ayda terör örgütleriyle bağlantılı olduğu, provokasyon ve dezenformasyon faaliyetleri yürüttüğü gerekçesiyle toplam 2 bin 34 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiğini açıkladı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, dijital platformlarda terör propagandası, provokasyon, dezenformasyon ve psikolojik harekât faaliyetleriyle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Duran, açıklamasında şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığımızın koordinasyonunda yürütülen kapsamlı dijital takip, teknik analiz ve kurumlar arası koordinasyon çalışmaları, ilgili tüm kurumlarımızla eş güdüm içerisinde ve kesintisiz şekilde devam etmektedir.

Türkiye, terör propagandası, provokasyon, dezenformasyon ve dijital mecralar üzerinden yürütülen psikolojik harekât girişimlerine karşı mücadelesini, devletimizin bütün imkân ve kabiliyetlerini seferber ederek kararlılıkla sürdürmektedir.

Bu kapsamda son iki ayda, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığımızın koordinasyonunda; Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığının ortak çalışmaları neticesinde, başta FETÖ iltisaklı olmak üzere millî güvenliğimizi ve toplumsal birliğimizi hedef alan terör ve suç örgütleriyle bağlantılı olduğu tespit edilen 699 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli tedbirleri derhal uygulanmıştır.

Ayrıca gerçekleştirilen kapsamlı teknik incelemeler ve dijital ağ analizleriyle; provokasyon üreten, kardeşliğimizi ve toplumsal huzurumuzu hedef alan, dezenformasyon yayan ve ülkemize yönelik psikolojik harekât faaliyetleri yürüttüğü belirlenen 1.335 sosyal medya hesabı hakkında da başta Adalet ve İçişleri Bakanlıklarımız olmak üzere ilgili kurumlarımızın koordinasyonuyla gerekli hukuki ve idari işlemler tesis edilmiş ve söz konusu hesaplara erişim engeli kararları uygulanmıştır.

Bu süreçte toplam 2 bin 34 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli getirilmiştir.

Yapılan çalışmalar bir gerçeği açık biçimde ortaya koymaktadır; terör örgütleri artık yalnızca sahada değil, dijital platformlarda da organize, koordineli ve sistematik bir şekilde faaliyet yürütmektedir. Sosyal medya ve dijital mecralar; propaganda, manipülasyon, algı operasyonları ve dezenformasyon yoluyla toplumsal huzuru, millî birliğimizi ve kamu düzenini hedef alan bir araç olarak kullanılmaktadır.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye, terörle mücadelesini sahada, sınır ötesinde ve dijital alanda aynı kararlılıkla sürdürmektedir.

Devletimiz açısından dijital güvenlik, millî güvenliğin ayrılmaz bir parçasıdır. Terör örgütlerinin sosyal medya ve dijital platformları propaganda, eleman temini, finansman, dezenformasyon ve psikolojik harekât amacıyla kullanmalarına kesinlikle müsaade edilmeyecektir.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak, ilgili tüm kurumlarımızla birlikte dijital ekosistemi anlık ve çok boyutlu şekilde takip etmeyi; millî güvenliğimizi, toplumsal huzurumuzu ve birlik beraberliğimizi hedef alan her türlü tehdidi tespit ederek gerekli tedbirleri gecikmeksizin hayata geçirmeyi sürdüreceğiz.

Vatandaşlarımızı dezenformasyonun oluşturduğu bilgi kirliliğinden korumak, doğru ve güvenilir bilgiyle buluşturmak ve dijital mecraların terör örgütleri tarafından bir propaganda alanına dönüştürülmesine engel olmak konusunda mücadelemizi aynı kararlılıkla sürdüreceğiz.

Dijital alan sahipsiz değildir. Türkiye, millî güvenliğini hedef alan hiçbir dijital operasyona izin vermeyecektir.”

ANKA

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, son iki ayda terör örgütleriyle bağlantılı olduğu, provokasyon ve dezenformasyon faaliyetleri yürüttüğü gerekçesiyle toplam 2 bin 34 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiğini açıkladı
Cuma, Eylül 4, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İletişim Başkanı Duran: Son iki ayda 2 bin 34 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi
copyright Independentturkish: 

KKTC Başbabakanı Üstel: Girne'deki gemi enkazında bulunan iki kadının kimliği belli oldu

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Girne açıklarında batan yolcu gemisinin enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının Şerife Özdemir ve Nazmiye Özbolat’a ait olduğunun belirlendiğini açıkladı. Kazada 12 kişi hayatını kaybederken, kayıp 16 kişiyi arama çalışmaları sürüyor.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, 30 Ağustos’ta Girne-Taşucu seferini yaparken alabora olarak batan Filo Jet isimli yolcu gemisinin enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının kimlik tespit çalışmalarının tamamlandığını bildirdi.

Üstel, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şunları kaydetti:

“Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından, gemi enkazında bu sabah ulaşılan iki kadın naaşının kimlik tespit çalışmaları tamamlanmıştır.

Polis Teşkilatımız tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda naaşların Şerife Özdemir ve Nazmiye Özbolat’a ait olduğu belirlenmiş, ailelerine gerekli bilgilendirme yapılmıştır.

Yapılan kimlik tespit çalışmalarının ardından, kazada hayatını kaybeden insanlarımızın sayısı 12, kayıp insanlarımızın sayısı ise 16 olarak teyit edilmiştir.

Merhumelere Allah’tan rahmet, yaslı ailelerine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyoruz.

Kayıp insanlarımıza ulaşmak amacıyla yürütülen arama çalışmaları, Türkiye Cumhuriyeti’nin güçlü desteği ve ilgili tüm birimlerimizin katılımıyla 7 gün 24 saat esasına göre, hiç ara verilmeden devam etmektedir.

Sahadaki gelişmeleri anbean takip ediyor, tüm imkanlarımızla kayıp insanlarımıza ulaşmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Milletimizin bir kez daha başı sağ olsun.”

ANKA

Girne açıklarında batan yolcu gemisinin enkazında ulaşılan iki kadın naaşının Şerife Özdemir ve Nazmiye Özbolat’a ait olduğu belirlendi
Cuma, Eylül 4, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
KKTC Başbabakanı Üstel: Girne'deki gemi enkazında bulunan iki kadının kimliği belli oldu
copyright Independentturkish: 

Rojin Kabaiş soruşturmasında 7 bin 353 araç için yeniden inceleme talep edildi

Van'da 27 Eylül 2024'te kaybolan ve 15 Ekim 2024'te göl kıyısında cesedi bulunan 21 yaşındaki üniversite öğrencisi Rojin Kabaiş'in ailesinin avukatları, soruşturmaya ilişkin yeni taleplerini Van Cumhuriyet Başsavcılığına ilettiklerini bildirdi.

Rojin Kabaiş'in ailesinin avukatları Abdurrahman Karabulut ve Şahin Cangüleç, baba Nizamettin Kabaiş ile kentteki bir otelde basın mensuplarıyla bir araya gelerek soruşturmada gelinen aşamaya ilişkin açıklamalarda bulundu.

Avukat Karabulut, savcılıkla yaptıkları görüşmelerde talepleri doğrultusunda etkin bir araştırma yürütüldüğünü söyledi.

10 Temmuz'dan bu yana yaklaşık 30 hususta savcılığa başvurduklarını belirten Karabulut, "2-3 talebimiz haricinde diğer bütün başvurularımız kabul gördü ve bu çerçevede araştırmalar devam etmektedir. Bir kısmı sonuçlandı, bir kısmı ile ilgili araştırmalar devam ediyor" dedi.

7 bin 353 araç için yeniden inceleme talebi

Deniz araçları üzerinde de araştırma yapılmasını talep ettiklerini belirten Karabulut, bugüne kadar kara araçları üzerinde inceleme yapıldığını söyledi.

Plaka Tanıma Sistemi (PTS) ve kamera kayıtları üzerinden 7 bin 353 araç tespit edildiğini belirten Karabulut, kaybolduğu günden bulunduğu güne kadar PTS kayıtlarının yeniden incelenmesini, araç sürücülerinin tespit edilmesini, cep telefonlarına el konulmasını, HTS ve baz kayıtlarının alınmasını ve DNA örneklerinin alınmasını talep ettiklerini ifade etti.

Karabulut, söz konusu taleplerinin kabul edildiğini belirtti.

Kayıp ve cesedin bulunduğu güzergah araştırılacak

Rojin Kabaiş'in kaybolduğu Bardakçı Mahallesi ile cesedinin bulunduğu Mollakasım Çarpanak Adası arasındaki güzergahın da araştırılmasını talep ettiklerini aktaran Karabulut, bu hizada bulunan köylerde inceleme yapılmasını istediklerini söyledi.

Karabulut, bulunan materyaller üzerinde DNA incelemesi yapılmasını talep ettiklerini belirterek, Rojin'in kaybolduğu sırada kullandığı ve halen bulunamayan terliğine ilişkin çalışmaların da sürdüğünü kaydetti.

Sosyal medya yazışmalarına ilişkin de araştırma talep ettiklerini belirten Karabulut, WhatsApp, Instagram ve Facebook'un bağlı olduğu Meta şirketine müzekkere yazıldığını söyledi.

Karabulut, "Bunlarla ilgili yazışmaların tespitini istedik. Müzekkere cevabı geldi, daha ayrıntılı bir müzekkere istedi. Savcılık bu konuda da detaylı yazı yazdı, cevabı bekliyoruz" dedi.

Baz ve HTS kayıtları incelenecek

Bardakçı ve Mollakasım mahallelerinde daha önce kriminal veya cinsel suçlara karışmış kişilerin dosyalarının da incelenmesini talep ettiklerini belirten Karabulut, bu kişilerin olay tarihinde bölgede bulunup bulunmadıklarının HTS ve baz kayıtları üzerinden araştırılmasını istediklerini söyledi.

Karabulut, savcılığın bu talebi de kabul ettiğini ve araştırmaların sürdüğünü belirtti.

Rojin'in sahilde bıraktığı veya bırakıldığı belirtilen kek, kulaklık, anahtarlık, pet şişe ve cep telefonuna ilişkin de inceleme talebinde bulunduklarını aktaran Karabulut, söz konusu materyaller üzerinde parmak izi incelemesi yapıldığını ancak cep telefonu üzerinde parmak izi incelemesi yapılmadığını öne sürdü.

Bir kişi için suç duyurusu

Karabulut, soruşturma kapsamında bir kişinin olay sırasında bölgede bulunmadığını söylediğini, ancak ellerindeki bilirkişi raporunda bu kişinin Rojin'in kaybolduğu saatlerde aynı zaman ve mekan diliminde bulunduğunun enlem ve boylam bilgileriyle tespit edildiğini ileri sürdü.

Söz konusu kişinin ismini soruşturmaya zarar vermemesi için açıklamayacaklarını belirten Karabulut, bu kişinin olay yerinde bulunup bulunmadığının araştırılması talebinin savcılık tarafından kabul edildiğini söyledi.

Karabulut ayrıca Rojin'in kaybolmasından yaklaşık 15 dakika önce kendisiyle sosyal medya üzerinden görüşen, aynı baz istasyonundan sinyal aldığı ve daha sonra Instagram hesabını kapattığı öne sürülen kişi hakkında da suç duyurusunda bulunduklarını belirtti.

Bu kişinin gözaltına alınmasını talep ettiklerini aktaran Karabulut, bilirkişi raporunda Rojin'in hangi saat ve dakikada telefon kullandığının tespit edildiğini söyledi.

Karabulut, kamera kayıtları ve başkalarına ait telefon hareketlilikleri üzerinden de aynı geceye ilişkin dikkat çekici tespitler bulunduğunu ve raporda bazı isimlerin yer aldığını ifade etti.

415 kişide DNA incelemesi yapıldı

Avukat Şahin Cangüleç ise soruşturma kapsamında bugüne kadar 415 kişi üzerinde DNA çalışması yapıldığını, ancak herhangi bir veriye rastlanmadığını söyledi.

Savcılık tarafından tespit edilen 50 kişilik bir listenin bulunduğunu belirten Cangüleç, bu kişilerin kimliklerinin tespit edildiğini ve DNA incelemelerinin yapılacağını aktardı.

Cangüleç, ellerindeki bilirkişi raporunda aynı ismi taşıyan 4 farklı kişinin tespit edildiğini belirterek, bunlardan 3'ünün muhtemel şüpheli görünmediğini söyledi.

Bu kişilerin farklı noktalardan baz istasyonu sinyali veren kamu personeli olduğunu belirten Cangüleç, söz konusu kişilerin olay tarihinde farklı il ve ilçelerde görev yaptıklarına ilişkin bilgilerin savcılığa ulaştığını ifade etti.

Cangüleç, "Bugüne kadar bilgisine ulaşamadığımız için şüpheli bulduğumuz bir kişi daha var. Onunla ilgili de araştırmanın sonucu bekleniyor" dedi.

Rojin Kabaiş'in ailesinin avukatlarının soruşturma kapsamında yaptıkları başvurular doğrultusunda yürütülen araştırmaların sonuçlarının beklenildiği bildirildi.

AA

Rojin Kabaiş soruşturmasında avukatları, 7 bin 353 araca ait kayıtların yeniden incelenmesi, şüpheli görülen kişiler için HTS ve baz kayıtlarının araştırılması ile 50 kişiden DNA örneği alınması yönündeki taleplerinin kabul edildiğini açıkladı
Cuma, Eylül 4, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Rojin Kabaiş soruşturmasında 7 bin 353 araç için yeniden inceleme talep edildi
copyright Independentturkish: 

CHP ve YENİ Parti, Üsküdar'daki başkan vekilliği seçimi için ortak hareket edecek

CHP ve YENİ Parti Üsküdar İlçe Örgütleri, yarın gerçekleştirilecek Üsküdar Belediye Başkan Vekilliği seçimi öncesinde belediye binası önünde bir araya geldi.

CHP Üsküdar İlçe Başkanı Zerrin Civandağ, burada yaptığı açıklamada Üsküdar'daki seçim sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Civandağ, CHP ve YENİ Parti'nin belediye meclis üyeleriyle birlikte hareket edeceğini belirterek şunları söyledi:

"Üsküdar'ı vermeyeceğiz, Üsküdar Belediye Başkanımız Sinem Dedetaş'a yönelik yapılan operasyon sonrası yapılan seçimi partimizin adayı kazandı. AKP Grubu'nun itirazı üzerine mahkeme kararı iptal etti, yarın yeni bir seçim yapma kararı aldı. AKP, halkın iradesiyle kaybettiği seçimi ayak oyunlarıyla kazanmak için her şeyi yapıyor. Dört belediye meclis üyesinin AKP'ye geçmesi de üç belediye meclis üyesinin de tekrarlanan seçimden önce gözaltına alınması da bunun bir parçası. CHP ve YENİ Parti ilçe başkanları olarak, halkımızın oylarıyla kazandığımız seçimi masa başında AKP'ye vermemek için bütün meclis üyelerimizle birlikte ortak davranacağımızı ve Üsküdar'ı vermeyeceğimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz."

Tütüncü: Sinem Dedetaş'ın emanetine sahip çıkacağız

YENİ Parti Üsküdar İlçe Başkanı Berk Tütüncü de seçim öncesinde birlik mesajı verdi.

Tütüncü, "Allah'ın izniyle el ele kol kola vererek Üsküdar'da Sinem Dedetaş'ın emanetine hep beraber sahip çıkacağız. El ele kol kola yarın saat 09.30'da burada olacağız. Bu akşam da saat 20.00'de bütün Üsküdarlı komşularımızı belediyemize bekliyoruz" diye konuştu.

Saraç: Halkın iradesiyle seçilmiş bir belediye masa oyunlarıyla yer değiştiremez

CHP Genel Başkan Yardımcısı Necdet Saraç ise Üsküdar'daki sürecin yalnızca ilçe açısından değil, Türkiye siyaseti bakımından da önem taşıdığını söyledi.

Saraç, "Tarihi bir ana tanıklık ettik. CHP'li belediye başkanı görevden alınmıştı, başkan vekilliği için seçim yapılmıştı, bu da iptal edildi. Bu işin önemi şu. Üsküdar halkı Sinem Dedetaş'ı belediye başkanı olarak seçti. YENİ Parti ile CHP'nin yan yana gelerek ortak bir basın açıklaması yapması son derece önemli ve değerli. Türkiye'de herkesin bu duyarlılık içinde olmasını istiyoruz. Halkın iradesiyle seçilmiş bir belediye masa oyunlarıyla yer değiştiremez" diye konuştu.

Sarı: Hiç kimse Cumhuriyet Halk Partisi Belediye Meclis Üyelerinin ayrışmasını beklemesin

CHP Sözcüsü Müslim Sarı da belediye meclisindeki dengelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Üsküdar'ın CHP açısından önemine dikkat çeken Sarı, parti meclis üyelerinin seçim sürecinde birlikte hareket edeceğini ifade etti.

Sarı, "Üsküdar özel bir yer, çok zor koşullarda kazandığımız bir ilçeydi Üsküdar. 2023 seçimlerinden sonra Cumhurbaşkanının özel önem verdiğini biliyoruz. Üsküdar örgütümüz bugüne kadar buna geçit vermedi. Özellikle son hafta yapılan operasyonlar, üç belediye meclis üyemizin gözaltına alınması, CHP'den istifa eden dört üyenin AKP'ye katılması buradaki matematiği ve denklemi zorladı. Ancak bu bizim irademizi daha da güçlendirdi. Hiç kimse Cumhuriyet Halk Partisi Belediye Meclis Üyelerinin ayrışmasını beklemesin. Hiç kimse böyle bir beklenti içinde olmasın. Biz YENİ Partili arkadaşlarımızla beraber, Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurumsal kimliği içinde yer alan belediye meclis üyeleriyle birlikte bu süreci ayrışmadan, birlik, bütünlük ve beraberlik içinde taşıyacağız. Üsküdar Belediyesi CHP'nin belediyesiydi. Üsküdar Belediyesi yarın yine CHP'nin belediyesi olarak kalacak. 2029'da da Üsküdar Belediyesi CHP'nin belediyesi olacak. Bundan hiç kimsenin kuşkusu olmasın" ifadesini kullandı.

ANKA

CHP ve YENİ Parti, Üsküdar Belediye Başkan Vekilliği seçimi öncesinde ortak hareket etme kararı aldı. İki partinin ilçe örgütleri, seçimin yapılacağı belediye binası önünde açıklama yaptı
Cuma, Eylül 4, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
CHP ve YENİ Parti, Üsküdar'daki başkan vekilliği seçimi için ortak hareket edecek
copyright Independentturkish: 

Özgür Özel: En büyük beka sorunu gençlerin başka ülkelerde hayal kurmasıdır

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Tekirdağ programı kapsamında Süleymanpaşa Hükümet Caddesi'nde vatandaşlarla bir araya geldi. Yoğun kalabalık nedeniyle planlanan esnaf ziyaretini gerçekleştiremeyen Özel, vatandaşlarla birlikte cadde boyunca yürüdükten sonra konuşma yaptı.

Özel, program sırasında Tekirdağ Belediye Başkanı Candan Yüceer, Süleymanpaşa Belediye Başkanı Volkan Nallar, Şarköy Belediye Başkanı Alpay Var, Çorlu Belediye Başkanı Ahmet Sarıkurt, Malkara Belediye Başkanı Nergiz Karaağaçlı Öztürk ve YENİ Parti Tekirdağ Kurucu İl Başkanı Cenk Boduç'a parti rozetlerini taktı.

Kalabalığa teşekkür eden Özel, 2023 seçimlerinin ardından CHP'de yaşanan değişim sürecine değinerek, partisinin 2024 yerel seçimlerindeki başarısını anlattı.

"Biliyorsunuz 2023 seçimlerinde hepimiz başarmayı çok istedik. Çok hak ettik. Hep beraber büyük bir mücadele verdiniz, bize destek oldunuz. Ama 2023 seçimleri hepimizi çok üzdü. Sizin yüzünüz düştü, başınız öne eğildi, canınız sıkıldı. Ve sizin moralinizi yükseltmeden sokağı ayağa kaldırmadan Türkiye'yi ayağa kaldırmak mümkün değildi. Biz de o zaman dedik ki 'CHP değişirse Türkiye değişir'. Siz arkamızda durdunuz. Milletvekilleri, parti yöneticileri her şey bir yana hiç unutmam Tekirdağ ve Trakya dimdik arkamda durdu. O büyük başarıyı hep beraber gerçekleştirdik."

"AK Parti'yi ilk yenilgisiyle tanıştırdık"

Özel, CHP'nin 2024 yerel seçimlerinde elde ettiği sonuçları hatırlatarak, iktidarı değiştirme hedeflerinin sürdüğünü belirtti.

"Demiştim ki 'Bundan sonra Ecevit gibi nasıl 70'lerde girdiği ikisi yerel, ikisi genel dört seçimde de partisini birinci parti yaptıysa ben de yapacağım. Yapmazsam siyaseti bırakacağım.' Sonra da beş ay sonra seçimlere girdik. 47 yıldır parti birinci parti olmamış. AK Parti hayatında yenilgiyle tanışmamış. Öyle olunca herkes yine eskisi gibi bir sonuç bekliyor. Bana da diyorlar ki 'Söz verdin ne olacak şimdi? Dört aylık genel başkan bırakacak mısın?' Hatta bazıları diyor ki 'Parti tarihinin en kısa süreli genel başkanı olacak' diyordu. Böyle söylüyorlardı. Ama ne oldu biliyor musunuz? O gün akşam Türkiye'nin yüzde 65'ini nüfusun, Ege'nin tamamını ve 411 belediyeyi kazanıp partiyi 47 yıl sonra birinci yaptık. AK Parti'yi ilk yenilgisiyle tanıştırdık. Böyle olunca bazılarının hesapları bozuldu ve bazıları da artık şunu anladılar: 'Bunlar kaybetmeye alışmış, bildiklerimizden değil. Bunlar kazanmaya niyetliler. İlk girdiği seçimi kazandılar. Gelecek seçimi kazanırlarsa Türkiye'de iktidarı değiştirecekler.' Vallahi doğru. Doğru bildiler. Doğru okudular. Bunu yapacağız. İlk seçimde iktidarı değiştireceğiz."

"Parti Cumhuriyet tarihinin en büyük saldırısıyla karşı karşıya kaldı"

Partisine yönelik yargı süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özel, CHP'nin çeşitli girişimlerle etkisizleştirilmeye çalışıldığını savundu.

"Bu yüzden parti Cumhuriyet tarihinin en büyük saldırısıyla karşı karşıya kaldı. Partiyi adaysızlaştırma, kurumsuzlaştırma, lidersizleştirmeye giriştiler. Bunu gençlik kollarıyla bizi yenemezlerdi. Kadın kollarıyla yenemezlerdi. Ana kademeyle yapamazlardı. Ve bunu hiçbir partide olmayan yargı kolları eliyle önceden hakim olan, sonra bakan yardımcısı olan birini İstanbul'a başsavcı yapıp Esenyurt'tan başlayıp 36 belediye başkanımıza Türkiye çapında saldırıp en nihayetinde cumhurbaşkanı adayımız Ekrem İmamoğlu başta olmak üzere cezaevleriyle, zindanlarla, tutuklulukla ve bazı yerde sayıları yeterse belediye meclisini alarak yetmeyen yerde envai çeşit kumpaslar kurarak bu yürüyüşümüzü durdurmaya çalıştılar. Bana da devamlı mesaj verdiler: 'Onları unut. Geride bırak. Onu bırak, Ankara'ya gel. Partinin başında otur. Daha gençsin. 30 yıl partinin başındasın.' İçeriye, dışarıya, açıkta, gizlide haber yollayan herkese dedim ki '30 yıl partinin başında muhalefette duracağıma 30 dakika haysiyetimle iktidar olurum yine değişmem.'"

"Milletin tarafındayız, siz neredesiniz?"

Özel, YENİ Parti'nin kuruluş sürecine ilişkin değerlendirmelerinin ardından Tekirdağ ve Trakya'nın siyasi önemine dikkat çekti.

"İşte şimdi 21 Mayıs'ta partiye yapılan darbe, genel başkanın, son dört seçimi kazanan genel başkanın gitmesi ve altı yıl öncesinden seçilmemişlerin gelmesi sonucunda bu durumla karşılaştık. Buradan sonra geriye dönüp bakacak halimiz yok ama burası özel bir yer, onu söyleyeyim, Trakya, Cumhuriyet'in kalesi Trakya, Mustafa Kemal Atatürk'ün hemşehrileri, benim akrabalarım Trakya, Tekirdağ, Süleymanpaşa... Şunu unutmayın, ben unutmayacağım, siz unutmayın, tarih unutmayacak, tarih, tarihinin doğru tarafında yer alanları da unutmayacak AK Parti'nin kumpasına alet olanları da. Onun için meraklısına söylüyorum: Tekirdağ'dayım. Sokaktayım. Milletin içindeyim. Ben Tekirdağlıların gözlerinin içine baka baka şunu söylüyorum: Biz doğru taraftayız. Milletin tarafındayız. AK Parti'nin karşısındayız. Siz neredesiniz?"

"Gazi'nin tarihi YENİ Parti'nin tarihidir"

Özel, YENİ Parti'nin kuruluşunun ardından izlenecek siyasi çizginin Atatürk'ün gösterdiği istikamet olduğunu söyledi.

"Uğradığımız bu ilk kötülükten sonra ne yapacağımızı biliyorduk. Önce savunduk, direndik, mücadele ettik. Devletimizin polisini kullandılar, zor kullandılar, güç kullandılar. İktidarla birileri iş birliği yaptı, bizi binalarımızdan attılar, araçlarımızı aldılar. Bizi yağmurun, dolunun altında bir başımıza biz bize bıraktılar. Ama teslim olmadık, olmayacağız. Ve size sordum; yolu, yönü, rotayı. Dediniz ki ‘Yol bu yoldur, yeni bir yol açacaksın, biz de seninle yürüyeceğiz. Yön, Gazi’nin gösterdiği yöndür. Atatürk’ün istikametinden şaşmayacaksın. Rota iktidardır, iktidara yürüyeceğiz, iktidara varacaksın.’ İşte YENİ Parti Türkiye’nin yeni partisi sizin yol vermenizle, yön göstermenizle, rota tayin etmenizle kurulmuştur. YENİ Parti’nin kuruluş yeri öyle plazalar, binalar değildir. İçişleri Bakanlığı’na verilen dilekçe falan değildir. YENİ Parti’nin kurucusu millettir, sokakta, meydanda milletle, milletin talimatıyla kurulmuştur. Ve bu YENİ Parti adını milletin koyduğu, hiç tartıştırmadınız başka ismi, ‘YENİ Parti’ dediniz, geçtiniz. Ve yeni bir yürüyüşü tarif ettiniz. Bugün Sivas Kongresi’nin 107’nci yıl dönümü. Ve bugün Sivas Kongresi’nden 107 yıl sonra burada seçimlerimizi yapıp ilçe, il ve genel başkanımızı Türkiye tarihinde ilk kez delegelerle değil, partiye kaydolan bütün üyelerle birlikte seçecek olan; Türkiye’de demokrasisine bir büyük adım attıracak olan ve yarının iktidarını bugün milletle kuracak olan YENİ Parti’nin de ilk kongresi Sivas Kongresi’dir. Çünkü Gazi neyi ilk belliyorsa, biliyorsa YENİ Parti’nin de yönü, hizası, rotası odur, Gazi’nin tarihi YENİ Parti’nin tarihidir."

"YENİ Parti çocukların beslenme çantasına kadar düşünecek"

Özel, YENİ Parti'nin ekonomi, sosyal politikalar, eğitim ve tarım alanındaki hedeflerini de anlattı.

"Bugün güçlü kadrolarımızla, iş dünyasının karşısında bu sıkıntıları nasıl çözeceğimizi ve nasıl hızlı bir şekilde Türkiye’yi ayağa kaldıracağımızı hem işverenin çok kazanacağı, işçinin hakkını alacağı, herkesin çiftçisinin, köylüsünün, balıkçısı, esnafının sorunlarının nasıl çözüleceğini güçlü kadrolarımızla iktidar yürüyüşümüzü anlatmaya başladık. Herkes şundan emin olsun ki; YENİ Parti Türkiye’nin yeni partisidir. YENİ Parti, Trakya’nın yeni partisidir. YENİ Parti; emeklilerin, emekçilerin, çiftçilerin, köylülerin, esnafların, kadınların, gençlerin yeni partisidir YENİ Parti. Şunu herkes bilsin, YENİ Parti arkadaşlarını geride bırakmadığı gibi kimseyi geride bırakmayacakların partisidir. Geldiklerinde en düşük emekli maaşı sekiz çeyrek altın alırken, şu güzelim emeklileri iki çeyrek altına düşüren, yani 25 yıllık iktidarında dört kat fakirleştirenlere inat, YENİ Parti emeklilerin yeni partisidir, yeni umududur. Evde olup bir kreş yapamadığımız için, ona bir iş bulamadığımız için, çocuğuna bakan, yaşlısına bakan, engellisine bakan ev hanımlarının evlerinde durdukları ve çalıştıkları sürece sigortalı olacakları ona iş bulamayan, kreş açamayan devletin sigorta primini devletin ödeyeceği, ev kadınlarının sigortalı olacağı dönemin müjdesi YENİ Parti’nin müjdesidir. YENİ Parti okula başlama çağı geldiği halde zenginin çocuğu okul öncesi kreşe giderken, gidemeyen tüm çocukları kreşe gönderecek. YENİ Parti okuldaki çocuğun beslenme çantasına kadar düşünecek. Okulda sıcak yemek, iyi su verecek. Kimsenin evladını kimseden geride bırakmayacak. Anlayışın partisi Türkiye’nin yeni partisidir. Tarımda büyük borçlar altındaki çiftçimize şunu söylüyoruz: Çiftçilerin kullandığı bütün kredilerin faizlerini kökünden silecek, ana parayı üçe bölecek ve tüm çiftçilere ikinci bir şans, ikinci bahar müjdeleyecek parti YENİ Parti’dir, Trakya’nın yeni partisidir."

"Otobüsün üstünden inmeyeceğiz"

Konuşmasının son bölümünde parti teşkilatının çalışmalarına değinen Özel, Türkiye genelinde sürdürecekleri çalışmaların iktidar hedefi doğrultusunda devam edeceğini ifade etti.

"Elimizde bu mikrofon, gün oldu otobüsümüzü aldılar yaya kaldık. Bir bankın üstünde, portakal kasası üstünde koca bir yazı geçirdik. Ama sizin desteğiniz, sizin varlığınızla şimdi Ankara’da da bina var, Tekirdağ’da il binası var, burada ilçe binası var. İşte teyzem sağ olsun, siz sağ olun artık YENİ Parti’nin otobüsü var. Bize güvenen, bize inanan herkese söylüyorum ki andolsun ki durmayacağız, yılmayacağız. Otobüsün üstünden inmeyeceğiz. Anadolu’yu, Trakya’yı karış karış gezeceğiz. Seçim gelip de o sandık açılana kadar dünya siyasi tarihinin en büyük mücadelesini verip iktidar olacağız. Buradan bütün gençlere de sözüm olsun. Diyorlar ya 'beka sorunu.' Bir ülkenin beka sorunu, büyük ülkelerin bir ülkede hayal kurması değildir. O hayali kuranlara Selanikli Mustafa Kemal ne cevabı verdiyse o cevabı veririz. Netanyahu'ya da, kim karşımıza çıkarsa ona da. Ama en büyük sorun, en büyük beka sorunu ülkenin gençlerinin dünyanın öbür ülkelerinde hayal kurmasıdır. Dört gençten üçünün ‘Fırsatını bulursam kaçacağım, bir daha dönmeyeceğim’ dediği yerde annelerin, babaların tasasını biliyor, endişesini duyuyor, üzüntülerine iştirak ediyorum. Ve tüm gençlere diyorum ki, ‘Elbette biz bu iktidarı değiştireceğiz.’ Sözünü verdik, veriyoruz. 76 ülkeden 87 partiye imzasını dahi attırdık. İktidarımızda kararlılıkla Avrupa Birliği’ne de tam üye olacağız. Gençlere şunu söylüyorum: Sakın valizleri kafada toplamayın. Sakın bu ülkeyi gönlünüzde bitirmeyin. İstediğinizde gideceğiniz, koşa koşa geri geleceğiniz yasaksız bir Türkiye’yi, vizesiz Avrupa’yı size müjdeliyorum. Okumaya gidecekler, gönüllerince gezmeye gidecekler, konsere gidecekler ama andolsun ki yoksulluktan, umutsuzluktan gitmeyecekler. Atatürk’ün dediği gibi onlar birer kıvılcım, Cumhuriyet ateşi olarak dönecekler. Ben sizin sırtımızdan tutmanızla, ileriye etmenizle bir yola düştüm. Sizin gösterdiğiniz yolda sizin desteğinizle, sizin gösterdiğiniz rotada ilerliyoruz. Bu yolculukta size düşen tam da budur. Nerede olmanız gerekiyorsa orada olmanız, tarihin doğru tarafında olmanız, bizimle birlikte bu büyük yürüyüşte meydanda, sokakta, sahada olmanız, en önemlisi budur."

Özel, konuşmasını partililere ve vatandaşlara yönelik çağrısıyla tamamladı:

"Hep birlikte bu büyük yürüyüşü menzile erdirecek miyiz? Hep birlikte iktidar olacak mıyız? Kim ne derse desin bu iktidarı biz değiştirecek miyiz? Buna inanıyor muyuz? Ben de sizlere inanıyorum ve sizinle birlikte büyük bir onurla, büyük bir kararlılıkla, yılmadan bu yolda yürüyorum. Hep beraber yolunuz açık olsun, yolumuz açık olsun. Yürüyelim arkadaşlar."

​​​​​​​ANKA

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Tekirdağ'da yaptığı konuşmada iktidara yönelik eleştirilerde bulunarak, "Biz doğru taraftayız. Milletin tarafındayız. AK Parti'nin karşısındayız. Siz neredesiniz?" dedi
Cuma, Eylül 4, 2026 - 19:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: YENİ Parti X</p>

Type: 
SEO Title: 
Özgür Özel: En büyük beka sorunu gençlerin başka ülkelerde hayal kurmasıdır
copyright Independentturkish: 

Ziraat Türkiye Kupası'nda 1. eleme turu maçlarının programı belli oldu

Türkiye Futbol Federasyonundan (TFF) yapılan açıklamaya göre, karşılaşmalar 15, 16 ve 17 Eylül tarihinde oynanacak.

Müsabakaların programı şöyle:

15 Eylül Salı:

17.00 1923 Afyonkarahisar-Ürgüpspor (Zafer Stadı)

20.00 Altay-Söke 1970 (Alsancak Mustafa Denizli)

16 Eylül Çarşamba:

14.00 Karaman FK-Kepezspor (Yeni Karaman)

14.00 Osmanelispor-Eskişehirspor (Osmaneli İlçe)

14.00 Kırıkkale FK-Ejderoğlu Kırşehir (Başpınar)

14.00 Tokat Belediyespor-Keşapspor (Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi)

14.00 Adanaspor-Yeni Malatyaspor (Yeni Adana)

14.00 Kilis Birlikgücü Gençlikspor-Kahta 02 Spor (7 Aralık)

14.00 Dersimspor-Gelecek Siirt 56 Spor (Tunceli Atatürk)

14.00 Cizre Belediyespor-Hakkari Zapspor (Silopi İlçe)

14.00 Gölespor-Kars 36 Spor (Göle Semt Sahası)

14.00 Bayburtspor-Borçkaspor (Bayburt Genç Osman)

14.00 Sinopspor-Arıt Kayadibispor (Sinop Şehir)

15.00 Galataspor-Yalova 77 Spor (İBB Beyoğlu)

15.00 İnkılap Futbol-Beykoz Anadoluspor (Ömerli)

15.00 Uzunköprüspor-Kartal Bulvar Kartalimenspor (Ergene Şehir)

17.00 Bucaspor 1928-Gaziemirspor (Yeni Buca)

20.00 Yeni Mersin İdmanyurdu-Bucak Belediye Oğuzhanspor (Mersin)

17 Eylül Perşembe:

14.30 Amasyaspor FK-Çankırıgücü (12 Haziran)

19.00 Orduspor 1967-Torul Belediyespor (19 Eylül)

AA

Ziraat Türkiye Kupası 1. eleme turunda oynanacak müsabakaların programı belli oldu
Cuma, Eylül 4, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ziraat Türkiye Kupası'nda 1. eleme turu maçlarının programı belli oldu
copyright Independentturkish: 

KKTC Başbakanı Üstel: Girne açıklarındaki faciada can kaybı 10'a yükseldi, 18 kişi kayıp

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Girne açıklarında meydana gelen deniz faciasında kayıp bir kişinin daha naaşına ulaşıldığını, hayatını kaybedenlerin sayısının 10'a yükseldiğini, 18 kişinin ise halen kayıp olduğunu açıkladı. Üstel, kazayla ilgili kaptan ve şirket sorumlusu dahil tüm gemi personelinin yargı sürecinin devam ettiğini bildirdi.

Üstel, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile düzenlediği ortak basın toplantısında, gemide bulunan 267 kişiden 239'unun sağ kurtarıldığını belirtti.

Kayıp 18 kişiye ulaşmak amacıyla arama kurtarma çalışmalarının 7 gün 24 saat esasına göre sürdürüldüğünü ifade eden Üstel, şöyle konuştu:

"Gece gündüz demeden çalıştık. Çalışmaya da devam ediyoruz. 267 kişinin bulunduğu gemiden 239 insanımızı sağ salim kurtardık. Bugün bir naaşa daha ulaşıldı. Ne yazık ki 10 canımızı kaybetmiş durumdayız. Şu anda halen ulaşamadığımız 18 insanımız var. Hayatını kaybeden insanlarımıza bir kez daha Allah’tan rahmet diliyorum. Ailelerine ve yakınlarına sabır diliyorum. Tüm halkımıza başsağlığı diliyorum."

Türkiye'nin ilk andan itibaren arama kurtarma çalışmalarına güçlü destek verdiğini belirten Üstel, TCG IŞIN ve TCG ALEMDAR'ın da denizin derinliklerinde yürütülen çalışmalara katıldığını kaydetti.

"Kusuru veya ihmali olan hesabını verecek"

Facianın nedenlerinin bütün yönleriyle ortaya çıkarılmasının öncelikleri arasında olduğunu belirten Üstel, "Kim olursa olsun, hangi makamda veya görevde bulunursa bulunsun bu faciada bir kusuru, ihmali veya sorumluluğu varsa hukuk önünde hesabını verecektir" dedi.

Soruşturmanın çok yönlü sürdüğünü aktaran Üstel, kaptan ve şirket sorumlusu dahil gemi personelinin yargılandığını, bilgi ve belgelerin incelendiğini ve teknik değerlendirmelerin devam ettiğini bildirdi.

Üstel, soruşturmanın ilerleyen aşamalarında ihtiyaç duyulması halinde başka idari tedbirler almaktan da çekinmeyeceğini belirterek, masumiyet karinesinin herkes için geçerli olduğunu vurguladı.

Cevdet Yılmaz'ın taziye ve dayanışma ziyareti için teşekkür eden Üstel, Türkiye'nin arama kurtarma sürecinde KKTC'nin yanında olduğunu ifade etti.

ANKA

KKTC Başbakanı Üstel, deniz faciasında can kaybının 10’a yükseldiğini, 18 kişinin kayıp olduğunu belirterek, “Kusuru, ihmali veya sorumluluğu varsa hukuk önünde hesabını verecektir” dedi
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
KKTC Başbakanı Üstel: Girne açıklarındaki faciada can kaybı 10'a yükseldi, 18 kişi kayıp
copyright Independentturkish: 

Silivri açıklarında iki geminin çarpıştığı kazaya ilişkin ön bilirkişi raporu hazırlandı

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığınca, Silivri'nin yaklaşık 18 deniz mili güneyinde Kocaeli'den Aliağa'ya seyir halinde olan, rulo sac metal ve inşaat demiri yüklü Türk bayraklı "Tuğberk İmamoğlu" isimli ticari gemi ile Türk bayraklı "Alsu" isimli ticari geminin çarpışması sonucu Tuğberk İmamoğlu isimli geminin batması ve gemideki 10 kişilik mürettebata ulaşılamaması üzerine başlatılan soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında görevlendirilen bilirkişi heyeti, kazaya karışan "Alsu" gemisinden elde edilen teknik kayıtlar, ECDIS playback veriler, kaza mahallinde Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü unsurlarınca temin edilen raporlara yönelik incelemesini tamamladı.

Silivri açıklarındaki kazada batan geminin bulunduğu bölgede arama kurtarma çalışmaları sürüyor

Bu kapsamda hazırlanan ön tespit raporunda, 2 Eylül saat 03.13 sıralarında Marmara Denizi Trafik Ayrım Şeridi üzerinde meydana gelen deniz kazası neticesinde, "Tuğberk İmamoğlu" isimli geminin iskele tarafından hasar alarak süratle battığı, mürettebatından halen haber alınamadığını belirtildi.

"Alsu" gemisine ait kısıtlı ECDIS playback verileri, olay anındaki jurnal kayıtları, gemi adamlarının ifadeleri ve geminin Bridge Management Manual (BMM-Emniyetli Seyir El Kitabı) kuralları çerçevesinde yapılan ön incelemeye yer verilen raporda, "Kazanın hem M/T Alsu'da tespit edilen köprü üstü seyir emniyeti organizasyonu ihlalleri (Watch Condition B ihlali, tek ve tecrübesiz zabit bırakılması, gözcü bulunmaması) hem de Tuğberk İmamoğlu gemisinin AIS cihazının kapalı/arızalı ya da dış müdahale sonucu yeterli çalışmaması ve şimdilik elde edilebilen telsiz mutabakatına aykırı tehlikeli sancağa dönüş manevraları gerçekleştirmesi sonucunda çift taraflı ağır durumsal farkındalık kaybı ile meydana geldiği tespit edilmiştir." ifadelerine yer verildi.

Raporda, kazanın hemen ardından "Tuğberk İmamoğlu" gemisinin, elde edilebilen verilere göre iskele tarafından yırtılma nedeniyle süratle battığı, "Alsu" isimli gemide ise sancak bordadaki hafif sıyrıklar dışında seyri engelleyecek veya su almaya sebep olacak majör hasar oluşmadığı kaydedildi.

Çatışma sonrasında "Alsu" gemisinin mürettebatı, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (Nene Hatun gemisi dahil) ve Sahil Güvenlik Komutanlığı unsurları tarafından denizde geniş çaplı arama-kurtarma faaliyeti yürütüldüğü, yapılan kurtarma çalışmalarında "Tuğberk İmamoğlu" gemisine ait can salları ve serbest düşmeli (free fall) can filikasının denizde yüzer vaziyette boş olarak bulunduğu ifade edildi.

Raporda, "Alsu" isimli geminin 2 Eylül tarihli jurnal kayıtları ve Kaptan Ahmet Erarslan'ın ifadelerine göre, kaza anında bölgedeki hava durumunun, rüzgar yönü kuzey olup 4 beaufort (Bft) kuvvetinde, deniz durumunun ise 3 beaufort olup hafif çalkantılı olduğu, gökyüzünün ise "bc" (broken clouds - gök bulutlu) olarak kaydedildiği aktarıldı.

Bilirkişi raporunda, "Görüş açık olup yaklaşık 6 deniz milidir. Bölgede manevrayı kısıtlayıcı herhangi bir sis, pus, sağanak veya yoğun akıntı bulunmamaktadır. Dolayısıyla kaza, görüşün ve deniz şartlarının tamamen emniyetli seyre elverişli olduğu bir zaman diliminde gerçekleşmiştir. Kazaya sebebiyet veren dışsal (doğa) bir faktör tespit edilememiştir." değerlendirilmesine yer verildi.

"Kaptan (kazadan 7-10 dakika sonra) köprü üstüne çıkabilmiştir"

"Alsu" isimli geminin köprü üstü kadrosu ve olay anındaki personel durumunun analizinin, adli kusur açısından bulguları ortaya koyduğu belirtilen raporda, bu bulgular şu şekilde aktarıldı:

"Vardiya zabitinin tecrübesizliği: Çatışma anında köprü üstünde nöbetçi olan tek kişi 2. Zabit (3. Kaptan) Murat Evciman'dır. Evciman'ın resmi ifadesinden, gemiye kazadan sadece bir gün önce (31 Ağustos) katıldığı ve kaza anındaki (00.00-04.00) vardiyasının, kendisinin bu gemideki ilk seyir vardiyası olduğu kesinleşmiştir. Gemiyi, manevra kabiliyetini, personeli ve köprü üstü cihazlarını henüz tanımayan bir zabitin yoğun trafik ayrımında tek başına bırakılması bir zafiyettir.

Gözcü ve dümenci bulunmaması: Kazanın gerçekleştiği 03.13 sularında köprü üstünde Murat Evciman dışında hiçbir gözcü, stajyer veya dümenci (Watch A.B) bulunmamaktadır. Zabit tamamen tek başınadır. Gözcü stajyer Yunus Türker ve diğer personel kamara ve güvertede istirahat halindedir. Bu durum köprü üstünde durumsal farkındalığı azaltmıştır.

Kaptanın köprü üstünü terk etmesi: Kaptan Ahmet Erarslan kaza esnasında köprü üstünde bulunmamakta, kamarasında uyumaktadır. Çatışmanın sarsıntısıyla uyanmış ve ancak 03.20 sularında (kazadan 7-10 dakika sonra) köprü üstüne çıkabilmiştir. Kaptan ifadesinde, açık denizde gözcü bulundurmama yetkisinin kendisinde olduğunu iddia etse de bu durum geminin SMS kurallarına tamamen aykırıdır."

"Alsu" isimli geminin operasyonel ve sistemsel kusurlu olduğu vurgulandı

Raporda, "Alsu" isimli geminin resmi Emniyetli Seyir El Kitabı'nın incelendiği ve geminin kendi şirketi tarafından onaylanan köprü üstü vardiya standartları ile kaza anındaki fiili durumunun karşılaştırıldığı belirtilerek, bu karşılaştırmanın "Alsu" tarafındaki operasyonel ve sistemsel kusuru tartışmasız şekilde ortaya koyduğu vurgulandı.

"Alsu" isimli geminin ECDIS playback verilerinin teknik incelemesinde, çatışmanın gelişim aşamalarının kronolojik olarak nasıl yaşandığı, raporda şu şekilde anlatıldı:

"Manevra safhaları:

1. Tespit ve görünmezlik (03.06): 1,8 mil mesafede, Tuğberk İmamoğlu gemisi AIS verisi alınmadığı için Alsu'nun ECDIS ekranında sadece radar ekosu (Missing Echo) olarak 082° rotasında og 7.2 knot hızla ilerleyen bir hedef şeklinde belirmektedir. AIS'in veri göndermemesi, kimlik tespiti ve erken geçiş planlamasını imkansız hale getirmiştir.

2. Telsiz mutabakatı ve rota değişimi (03.08-03.09): Alsu'nun 2. Zabiti Murat Evciman, VHF 16 üzerinden karşı gemiyle telsiz irtibatı kurduğunu, karşı tarafın 'İskeleye kaçın.' talebi üzerine Alsu'nun rotasını iskeleye doğru değiştirmeye başladığını (03.09'da 294,5°) beyan etmektedir.

3. Kritik manevra ihlali (03.10): Alsu rotasını 283,9°'ye getirmişken, yaklaşık 0.5 mil kala Tuğberk İmamoğlu gemisi ECDIS ekranından anlık olarak kaybolup geri gelmiş ve telsiz mutabakatının tam aksine aniden sancağına (kendi sağına) dönmeye başlamıştır.

4. Şimdiki eldeki verilere göre, son yaklaşma ve çatışma (03.12-03.13): Tuğberk İmamoğlu 0.25 mil mesafede rotasını 133°'ye getirmiş ve hızını 5.8 knot'a düşürmüştür. ALSU ise 7.8 knot hızla ilerlemektedir."

"Tuğberk İmamoğlu" isimli geminin hızlı batış nedeni tespit edilemedi

Raporda, "Tuğberk İmamoğlu'nun, Alsu'nun pruva hattını dikey keserek kendi sol (iskele) baş omuzluğunu, Alsu'nun sağ (sancak) baş omuzluğuna çarptığı değerlendirilmektedir. Savrulma neticesinde Tuğberk İmamoğlu isimli geminin çatışmadan sonra neden bu kadar hızlı battığının inceleme ve değerlendirilmesi dosyaya ileride eklenecek bilgiler ve belgeler ile mümkün olabilecektir. Tuğberk İmamoğlu isimli gemide yük kayması (cargo shift) olup olmadığı veya lashing (yük bağlama) zafiyeti olup olmadığının incelenmesi de gerekmektedir." ifadeleri yer aldı.

Bilirkişi raporunda, kaza öncesi, esnası ve sonrasındaki operasyonel süreçlerin, adli ve teknik deliller ışığında Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü (COLREG) ve Emniyet Yönetim Sistemi (SMS) kapsamında değerlendirilerek, tarafların kusur nitelikleri eldeki verilere göre gerekçeli olarak anlatıldı.

Buna göre, "Alsu" isimli geminin gözcülük kurallarını ihlal ettiği ifade edilen raporda, şunlar kaydedildi:

"Alsu isimli gemi, en yoğun ve riskli trafik bölgelerinden biri olan seperasyon hattını keserken köprü üstünde tek bir zabit dışında dümenci veya gözcü bulundurmamıştır. Gözle ve radarla yapılması gereken 'tam bir gözcülük' kuralı açıkça ihlal edilmiştir. Bu durum, karşı geminin telsiz mutabakatına aykırı sancağa dönüş manevrasının zamanında ve erken fark edilerek reaksiyon gösterilmesini (çatışmayı önleyici manevra yapmayı) engellemiştir."

Raporda, SMS yönetmeliği ihlali bakımında ise "Geminin resmi BMM kılavuzunda, 'Watch Condition B' seviyesinde seyredilmesi emredilirken, kaptanın köprü üstünde bulunmaması ve gözcü personel görevlendirilmemesi operasyonel bir yönetim zafiyetidir. Kaptan Ahmet Erarslan, seyir emniyetini tecrübesiz zabite bırakarak denetim yükümlülüğünü yerine getirmemiştir." değerlendirilmesinde bulunuldu.

Çatışmayı Önleme Manevrası kuralı ihlali açısından ise raporda şunlar aktarıldı:

"Vardiya zabiti Murat Evciman, karşı geminin üzerlerine geldiğini ve telsiz mutabakatına uymayarak sancağa döndüğünü 0.5 mil gibi çok yakın bir mesafede fark etmiştir. Bu aşamada çatışmayı önlemek için erken makine stop veya tam tornistan (geri) manevrası yapmak yerine, sadece rotayı iskeleye almaya devam etmiştir. Erken hız azaltma veya makineleri durdurma aksiyonunun alınmamasının çatışmanın fiziki şiddetini artırmış olabileceği değerlendirilmektedir."

"Tuğberk İmamoğlu 'hayalet gemi' modunda seyrederek ciddi seyir tehlikesi yarattı"

Raporda, "Tuğberk İmamoğlu" isimli gemi yönünden kusur ve ihlallere de yer verildi.

Tuğberk İmamoğlu geminin AIS cihazı kapalı, arızalı olması, ya da dış müdahale sonucu yeterli çalışmaması olarak "hayalet gemi" modunda seyrederek bölgedeki diğer gemiler ve VTS istasyonları için ciddi bir seyir tehlikesi yarattığı belirtilen raporda, "Alsu" isimli geminin bu hedefi ancak 1.8 mil kala radar ekosu olarak tespit edebildiği kaydedildi. Bu durumun ise erken uyarı ve emniyetli geçiş planlamasını doğrudan engellediği vurgulandı.

Raporda, karşı geminin, telsiz konuşmalarında iskeleye kaçınma yönünde anlaşıldığının ifade edilmesine rağmen, son 0.5 mil kala aniden sancağına sert dümen kırarak "Alsu" isimli geminin pruva hattını kesmesinin, kazayı fiziki olarak başlatan operasyonel kusur olarak belirtildi.

Kaza nedeni

Bilirkişi raporunun değerlendirme kısmında, kazanın nedeni şu şekilde anlatıldı:

"Çatışmanın ve ardından meydana gelen batma ve mürettebat kayıp faciasının esas kök nedeni, 'Çift taraflı köprü üstü disiplinsizliği, vardiya standartlarının tamamen terk edilmesi ve durumsal farkındalık kaybı'dır. 'Tuğberk İmamoğlu' isimli geminin AIS cihazını kapatarak seyretmesi ve telsiz mutabakatına aykırı olarak son 0.5 milde sancağa dönmesi, çatışmayı fiziki olarak başlatan aktif tetikleyici etkendir. Ancak bu tetikleyici etkenin bir facia ile sonuçlanmasının arkasındaki asli kök neden Alsu isimli gemideki köprü üstü zafiyetidir. Eğer Alsu, kendi emniyet kılavuzundaki (BMM) 'Watch Condition B' kuralına riayet ederek köprü üstünde tecrübeli kaptanı ve ek bir gözcüyü bulundursaydı, 'Tuğberk İmamoğlu'nun kontrolsüz sancağa dönüş manevrası 0.5 mil yerine 1.5-1.8 mil mesafede saptanabilir, COLREG Kural 8 uyarınca ivedilikle makineler stop edilerek veya acil tornistan verilerek çatışma tamamen önlenebilir ya da darbe şiddeti minimuma indirilerek Tuğberk İmamoğlu'nun batması engellenebilirdi. Köprü üstündeki tek başına, tecrübesiz zabit bu durumu zamanında analiz edememiş ve can kaybı/kayıp faciasının kapısı aralanmıştır."

Şu ana kadar Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Gemi Trafik Hizmetleri tarafından dosyaya sunulan VTS görüntülerinde, "Tuğberk İmamoğlu" isimli gemiye ait bir görüntü kaydı bulunmadığı belirtilen raporda, "Oysa ki Tuğberk İmamoğlu gemisi Alsu gemisinin ECDIS ekranında görülmüştür." ifadesine yer verildi.

Bilirkişi raporunda, "Tuğberk İmamoğlu" isimli geminin mürettebatının denizde kayıp olması ve davanın "taksirle ölüme sebebiyet verme" niteliği kazanabilecek olması nedeniyle maddi gerçeğin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılması amacıyla, VHF telsiz ses kayıtları, genişletilmiş VTS radar ve ekran kayıtları, "Tuğberk İmamoğlu" isimli geminin kazadan sonra neden bu kadar hızlı battığının, yük kayması (cargo shift) veya lashing (yük bağlama) zafiyeti olup olmadığının saptanması amacıyla, geminin yükleme planı (stowage plan), yük bağlama sertifikaları, yükleme limanı, yükleme anı kamera kayıtları ve stabilite hesapları ile "Alsu" isimli geminin dış mekan kamera kayıtlarının müzekkere yazılarak toplanmasının teknik bir zorunluluk olduğu vurgulandı.

AA

Silivri açıklarında iki Türk bayraklı ticari geminin çarpıştığı kazaya ilişkin ön bilirkişi raporu hazırlandı
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Silivri açıklarında iki geminin çarpıştığı kazaya ilişkin ön bilirkişi raporu hazırlandı
copyright Independentturkish: 

Madencilerin kıdem tazminatı mücadelesinde 400 işçiye ödeme yapıldı

Türkiye Maden-İş Orta Anadolu Şube Başkanı Talih Kocabıyık, Ankara’da yaklaşık 40 gündür hakları için mücadele eden işçilere yönelik ödemelerde önemli bir aşamaya gelindiğini belirterek, yaklaşık 400 çalışanın kıdem tazminatlarının ana paralarının ödendiğini açıkladı. Kocabıyık, kıdem tazminatı faizleri ile diğer alacakların tamamı ödenene kadar mücadeleye devam edeceklerini söyledi.

Kocabıyık, Türkiye Maden-İş Sendikası Misafirhanesi’nde işçilerin alacaklarına ilişkin basın açıklaması yaptı.

Yaklaşık 40 gündür Ankara’da hak arama mücadelesi yürüttüklerini belirten Kocabıyık, bugün bir ödeme daha yapıldığını ifade etti.

Yaklaşık 400 çalışanın kıdem tazminatlarının ana paralarının ödendiğini belirten Kocabıyık, yasal alacak kalemlerinden bazı ödemelerin de yapıldığını söyledi.

Kocabıyık, kıdem tazminatı faizlerinin bilirkişi tarafından hesaplanacağını, bireysel icra ve emeklilik sistemine aktarılan paraların da hesaplara geçmesinin ardından kalan alacaklar için mücadelelerini sürdüreceklerini kaydetti.

“Mücadele bitmedi”

Sürecin zorlu geçtiğini belirten Kocabıyık, şirket yöneticileri ve şirket sahibi Sebahattin Yıldız ile de görüşme gerçekleştirildiğini aktardı.

Yıldız’ın işçilerin yeniden işbaşı yapması konusunda değerlendirme yapacağını ifade ettiğini belirten Kocabıyık, görüşmede şirket yöneticilerinin yaşanan süreçteki hatalarını kabul ettiğini söyledi.

Kocabıyık, maden sektöründeki sorunların giderek arttığını belirterek, yerli kömüre olan talebin azalmasının işsizliğin artmasına ve sektördeki sorunların büyümesine neden olduğunu savundu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ile gelecek hafta bir görüşme gerçekleştirmeyi planladıklarını belirten Kocabıyık, görüşmede işçilerin 2016 ve 2023 yıllarındaki toplu sözleşmelerden doğan haklarının yanı sıra TMSF döneminde emekli olan ve Yıldızlar SSS Holding bünyesine devri yapılmayan yaklaşık 60-70 kişinin kıdem tazminatı sorununu da gündeme getireceklerini söyledi.

“Haklarımızın tamamını alana kadar mücadele edeceğiz”

Kocabıyık, sorunların öncelikle masada çözülmesinden yana olduğunu belirterek, hem müzakere hem de hak arama mücadelesini sürdüreceklerini ifade etti.

Yaklaşık 300 işçinin eylemlere katılamamasına rağmen onların da haklarını savunduklarını belirten Kocabıyık, alacakları bulunan işçilerin haklarını tamamen alıncaya kadar mücadeleye devam edeceğini söyledi.

Kocabıyık, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Derdim hak ararken bir tarafı kırmamaktır. Evet, herkes doludur. Herkesin gönlünde bir kızgınlık vardır. Ama haklarını aldıktan sonra hayat mücadelesi devam ettiği için, herkesin bir ekmeğe ihtiyacı olduğu için, bu arkadaşların da çoğu bu sektörde uzman olduğu ve başka sektörlerde çalışma imkânları az olduğu için tekrar maden sektöründe çalışmak durumundalar. O yüzden hiçbir zaman kapıları kapatmadım.”

40 günlük süreçte emniyet güçleriyle karşı karşıya gelmeden, saygı ve edep çerçevesinde mücadele yürüttüklerini belirten Kocabıyık, hak arama mücadelesini aynı çizgide sürdüreceklerini kaydetti.

ANKA

Türkiye Maden-İş Orta Anadolu Şube Başkanı Talih Kocabıyık, Ankara’da yaklaşık 40 gündür hakları için mücadele eden işçilerden yaklaşık 400’ünün kıdem tazminatı ana paralarının ödendiğini açıkladı
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Madencilerin kıdem tazminatı mücadelesinde 400 işçiye ödeme yapıldı
copyright Independentturkish: 

Gülistan Doku soruşturmasında eski jandarma komutan yardımcısı ile eşi tutuklandı

Tunceli'de 5 Ocak 2020'den beri kendisinden haber alınamayan üniversite öğrencisi Gülistan Doku'ya ilişkin soruşturma kapsamında adliyeye sevk edilen 5 şüpheliden 2'si tutuklandı.

Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının talimatıyla, emniyet ve jandarma ekiplerinin koordinasyonunda yürütülen soruşturmanın 5. dalga operasyonunda gözaltına alınan 10 şüpheliden 5'inin işlemleri tamamlandı.

Sağlık kontrolünden geçirilen şüpheliler, Erzurum Adliyesi'ne sevk edildi.

Savcılıktaki ifadelerinin ardından 2 şüpheli serbest bırakıldı. Tutuklanma talebiyle mahkemeye sevk edilen 3 şüpheliden eski Tunceli İl Jandarma Komutan Yardımcısı Ali Kahraman ile eşi Burçin Hızlı Kahraman tutuklandı. Bir şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Başsavcılık, verilen adli kontrol kararına itiraz etti.

Böylece Erzurum ve Tunceli Cumhuriyet Başsavcılıklarınca yürütülen soruşturma kapsamında tutuklu sayısı 32'ye yükseldi.

Öte yandan önceki dalgada adli kontrol şartıyla serbest bırakılan R.K'nin yeniden ifadesi alındı.

Önceki operasyonda 2 kişi tutuklanmıştı

Son operasyonda gözaltına alınan şüphelilerden dalgıç polis Gürkan Gürdal ile Perihan Benzer tutuklanmış, dalgıç polisler A.K. ve V.İ'nin de aralarında bulunduğu 3 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Operasyonda, Temmuz 2017 ile Temmuz 2019 arasında Tunceli İl Jandarma Komutan Vekilliği ve İl Jandarma Alay Komutan Yardımcılığı görevlerinde bulunan Ali Kahraman ile eşi Burçin Hızlı Kahraman, polis dalgıçları Gürkan Gürdal, A.K. ve V.İ, soruşturma kapsamında daha önce tutuklanan güvenlik korucusu Fatih Ö'nün çocukları D.Ö, S.Ö. ve N.M.Ö. ile eşi S.Ö. ve o dönem üniversite öğrencisi olan Perihan Benzer gözaltına alınmıştı.

Şüphelilere yöneltilen suçlamalar

Soruşturma kapsamında Ali Kahraman ve eşi Burçin Hızlı Kahraman hakkında "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme", "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" ve "nitelikli şekilde kasten öldürmeye yardım etme" suçlamaları yöneltildi.

Gürkan Gürdal, "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" ile "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme", Perihan Benzer ise "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme", "bilişim sistemindeki verileri bozma, yok etme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme", "nitelikli şekilde kasten öldürmeye yardım etme" ve "kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak" suçlarından tutuklandı.

Adli kontrol şartıyla serbest bırakılan V.İ. ve A.K. hakkında "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" ile "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme" suçlamaları bulunuyor.

D.Ö. ve S.Ö. hakkında ise "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme", "bilişim sistemindeki verileri bozma, yok etme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme" ve "nitelikli şekilde kasten öldürmeye yardım etme" suçlamaları yöneltiliyor.

Savcılık işlemlerinin ardından serbest bırakılan S.Ö. ile N.M.Ö. hakkında da "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme" ve "bilişim sistemindeki verileri bozma, yok etme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme" suçlamaları bulunuyor.

AA

Tunceli’de 5 Ocak 2020’den bu yana haber alınamayan üniversite öğrencisi Gülistan Doku’nun kaybolmasına ilişkin soruşturmada adliyeye sevk edilen 5 zanlıdan 2’si tutuklandı
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 19:30
Main image: 

<p>Kolaj: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Gülistan Doku soruşturmasında eski jandarma komutan yardımcısı ile eşi tutuklandı
copyright Independentturkish: 

Ağıralioğlu: Enflasyon düşüyor olabilir, peki milletin hayat pahalılığı neden hâlâ düşmüyor?

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, açıklanan ağustos ayı enflasyon verilerini değerlendirdi.

Ağıralioğlu, yıllık enflasyonun yüzde 31,51, gıda enflasyonunun yüzde 33,79, ulaştırma enflasyonunun yüzde 35,08, konut, elektrik, gaz ve yakıt grubundaki artışın ise yüzde 39,77 olduğunu belirtti.

Ağıralioğlu, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Enflasyon düşüyor diyorsunuz. Millet de size soruyor: 'Nerede düşüyor?' Yıllık enflasyon yüzde 31,51. Gıda yüzde 33,79. Ulaştırma yüzde 35,08. Konut, elektrik, gaz ve yakıt yüzde 39,77 artmış. Şimdi siz millete diyorsunuz ki: 'Temel mal enflasyonu yüzde 15,9'a geriledi' İyi de millet istatistik satın almıyor. Ekmek alıyor, et alıyor, süt alıyor. Çocuğunun beslenme çantasını dolduruyor. İşe gidiyor, evine kira ödüyor, elektrik ve doğal gaz faturası ödüyor.”

“Enflasyonun düşmesi fiyatların düşmesi değildir”

Ağıralioğlu, enflasyon oranındaki düşüşün fiyatların gerilemesi anlamına gelmediğini belirterek, şöyle devam etti:

“Geçen yıl bin liraya aldığı gıda sepetine bugün yaklaşık bin 338 lira veriyor. Sonra çıkıp 'Enflasyon düşüyor' diyorsunuz. Enflasyonun düşmesi, fiyatların düşmesi değildir. Fiyatların artmaya devam ettiği, sadece artış hızının yavaşladığı anlamına gelir. Kira enflasyonu düşünce kira ucuzlamıyor. Gıda enflasyonu düşünce market ucuzlamıyor. Vatandaşın cebinden çıkan para azalmıyor.

Bir de dünyaya bakalım. Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon yüzde 3,3. Türkiye’de gıda enflasyonu yüzde 33,79. Aradaki farkı kim ödüyor? Emekli ödüyor. Asgari ücretli ödüyor. Esnaf ödüyor. Çocuğunun sofrasından kısmak zorunda kalan anne, baba ödüyor.”

“25 yılın sonunda hayat pahalılığı neden hâlâ düşmüyor?”

Ağıralioğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e yönelik de değerlendirmelerde bulunarak şunları kaydetti:

“Sayın Şimşek; siz 'fiyat istikrarı' diyorsunuz, millet market fiyatına bakıyor. Siz 'enflasyon düşüyor' diyorsunuz, millet 'maaşım neden yetmiyor' diye soruyor. Siz grafik gösteriyorsunuz, millet fiş gösteriyor. O yüzden artık millete rakamların arkasından bakmayın. Markete bakın. Pazara bakın. Emeklinin cüzdanına bakın. Asgari ücretlinin sofrasına bakın.

Ekonomi yalnızca tabloda yazan rakam değildir. Ekonomi, bir babanın çocuğunun istediğini alabilmesidir. Bir emeklinin, kasabın önünden başını eğmeden geçebilmesidir. Bir ailenin, ayın sonunu borçlanmadan getirebilmesidir. Enflasyon düşüyor olabilir. Peki 25 yılın sonunda milletin hayat pahalılığı neden hâlâ düşmüyor?”

ANKA

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, ağustos ayı enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmesinde, enflasyonun düşmesinin fiyatların düşmesi anlamına gelmediğini belirterek, “Ekonomi yalnızca tabloda yazan rakam değildir” dedi
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Ağıralioğlu: Enflasyon düşüyor olabilir, peki milletin hayat pahalılığı neden hâlâ düşmüyor?
copyright Independentturkish: 

Motorin 90 TL’yi aştı: Bu gece yarısından itibaren 7,76 TL zam

Motorinin litre fiyatı 90 TL’yi aştı. Motorine bu gece yarısından geçerli olmak üzere 7,76 TL, benzine ise 2,47 TL zam yapıldı. Akaryakıt tabelaları gece yarısından itibaren bir kez daha değişecek.

Brent petrol, ABD’nin İran'a yönelik yeni saldırılarının ardından yüzde 2,5’e varan oranlarda yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı 95-96 dolar düzeyine çıktı. Fiyat, daha sonra bir miktar gerilese de 94-95 dolar düzeyinde işlem görüyor.

Küresel piyasalarda motorin ve benzinin metrik ton fiyatları da yükseldi. Motorinin ton fiyatı, saldırı haberleriyle birlikte bin 257 dolardan bin 459 dolara kadar çıktı. Ardından bir miktar gerileyen motorinin tonu, bin 410 dolar düzeyinde seyrediyor.

Gerilim, rafine ürün piyasasına da fiyat artışı olarak yansıdı. Motorine yapılan 7,76 TL’lik zamla birlikte motorinin litre fiyatı 90 TL’yi aştı. Benzinde ise zam ihtiyacının bir bölümü Eşel mobil uygulaması kapsamında ÖTV’den karşılandı ve 2,47 TL'lik zam pompaya yansıyacak.

Motorin ve benzine gelen zamlarla birlikte akaryakıt tabelaları gece yarısı bir kez daha değişecek.

 

ANKA

Motorine 7,76 TL, benzine ise 2,47 TL zam geldi. Zamların gece yarısından itibaren pompa fiyatlarına yansımasıyla motorinin litre fiyatı 90 TL’yi aşacak
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Motorin 90 TL’yi aştı: Bu gece yarısından itibaren 7,76 TL zam
copyright Independentturkish: 

"Ayhan Bora Kaplan" davası yeniden görülüyor... Kaplan: Ne kadar Cumhurbaşkanı'nı, bakanını sevmeyen varsa bize yüklendi

Ayhan Bora Kaplan suç örgütüne" yönelik davada, daha önce 17'si tutuklu 61 sanık hakkında verilen bazı hükümlerin istinaf mahkemesince bozulmasının ardından dosya yeniden ele alındı.

Operasyonu düzenleyen polisler, Kaplan'ın avukatları ve “M7” kod adlı gizli tanık Serdar Sertçelik'in dosyaları birleştirildi. Toplam 76 sanıklı davanın görülmesine Ankara 32. Ağır Ceza Mahkemesi'nce Sincan Cezaevi Kampüsü'ndeki duruşma salonunda devam edildi.

Duruşmaya, tutuklu sanıklar Ayhan Bora Kaplan ve Serdar Sertçelik ile taraf avukatları katıldı. Duruşmada ilk olarak “M7” kod adlı gizli tanık Serdar Sertçelik savunma yaptı.

Sertçelik, soruşturma sürecinde bazı siyasi ve emniyet mensuplarının kendisini takip ettiğini ve yurt dışına gönderilmesinin de bu süreçle bağlantılı olduğunu öne sürdü. Sertçelik, "Bekir Bozdağ, Yüksel Kocaman, Mücahit Aslan'ın yeğeni takip etmişler. Öncesinde hazırlık yapmışlar zaten. 'Cumhur İttifakı dağılıyor, Serdar gel sen de patlat geç' şeklindeki ifadeler niyetlerini ortaya koyuyor. Bu bir kumpas olduğunu gösteriyor" dedi.

Yurt dışına çıktıktan sonra da tehditlerin sürdüğünü iddia eden Sertçelik, ailesi üzerinden tehdit edildiğini savundu. Macaristan'da bulunduğu süreçte Türkiye'ye iade edilmesine ilişkin kararların alındığını belirten Sertçelik, Türkiye'de kendisine ait olduğu öne sürülen bir telefonun ortaya çıkarıldığını ve ailesinin de ifadeye çağrıldığını söyledi.

Sertçelik, Mayıs 2025 ile Ocak 2026 arasında Macaristan'da tutuklu kaldığını belirterek, yüksek güvenlikli cezaevinde tutulduğunu ve burada “terörist gibi gösterildiğini” ileri sürdü.

Hakkındaki “sahte telefon” dosyasına da değinen Sertçelik, adına sahte e-postalar gönderildiğini ve sahte ihbarlar düzenlendiğini öne sürdü. Türkiye'ye kendi isteğiyle döndüğünü belirten Sertçelik, "Dilekçe vererek geldim. Geldikten sonra savcı Mustafa Kaya tehditlere başladı. ‘Sen bu telefonu kabul et, tutuklamaya sevk etmeyeceğim’ gibi tekliflerde bulundu. Ben telefonun sahte olduğunu söyledim. Nasıl kabul edeyim" ifadelerini kullandı.

Sertçelik, kendisine siyasi isimlerle ilgili sorular da yöneltildiğini belirterek, “Bu tamamen bir kumpas” dedi. Söz konusu telefonda Mustafa Öztaş isimli kişinin parmak izinin bulunduğunu iddia eden Sertçelik, PDF kayıtlarında da telefonun aynı kişi tarafından kullanıldığının ortaya çıktığını öne sürdü.

Kaplan: Ben kaçmadım

Duruşmada daha sonra suç örgütü liderliği iddiasıyla yargılanan Ayhan Bora Kaplan'ın savunmasına geçildi. Kaplan, ilk gözaltına alındığında hakkında "kaçarken yakalandı" şeklinde haberler yapıldığını belirterek, “Ben kaçmadım” dedi.
İstihbarat müdürünün olay günü Murat Çelik ile görüştüğünü ve kendisi hakkında operasyon yapılması gerektiğinin konuşulduğunu öne süren Kaplan, o sırada hakkında gözaltı kararı bulunmadığını savundu.

Kaplan, “Kerem Gökay Öner diyor ki, Murat Çelik gittikten sonra Bora gözaltına alındı diye haber geliyor. Yani ben gözaltına alındığımda hakkımda hiçbir karar yoktur” diye konuştu.

"7-8 sayfalık ifade verdiler, ‘bunları imzala’ diye"

Gözaltı sürecinde emniyette kendilerine eziyet edildiğini iddia eden Kaplan, kendisinden bazı ifadeleri imzalamasının istendiğini öne sürdü.

Kaplan, “Çelik odasına çağırdı, bana 7-8 sayfa verdi. ‘Bunları imzala, biz de size yardım edelim’ dediler. ‘Ben imzalayayım da bunun yalan olduğu ortaya çıkacak, nasıl iftira atarım’ dedim. Bundan sonra ‘Devlet biziz, senin üzerine 2-3 cinayet yıkayım da gör’ dedi” iddiasında bulundu.

İfadesi sırasında 15 Temmuz'da çekilen bir fotoğrafının da kendisine sorulduğunu belirten Kaplan, soruşturmanın başından itibaren kendisine yönelik bir kurgu oluşturulduğunu ileri sürdü.

Kaplan, soruşturma sürecinde medyanın kendisine karşı yönlendirildiğini de iddia etti. "En başından beri bir infazla, bir ön yargıyla başladı bizim dosyamız maalesef" diyen Kaplan, “Ne kadar muhalif medya varsa üzerimize oynadı. Ne kadar Cumhurbaşkanı'nı, bakanını sevmeyen varsa bize yüklendi, bizi hedef gösterdi. Sırf 15 Temmuz'da sokaklara çıktık diye” ifadelerini kullandı.

Kaplan, bazı medya kuruluşlarına haber yaptırıldığına ilişkin mesaj kayıtları bulunduğunu öne sürerek, “Muhalif medyayı çok iyi yönlendirdiler. Özellikle 15 Temmuz darbe girişimi kapsamında. Muhalif medyaya haber yaptırdıklarına, Cevheri Güven'e haber yaptırdıklarına ilişkin mesaj kayıtları var” dedi.

Üzerine atılı suçlamalara ilişkin de savunma yapan Kaplan, örgüt iddiasının somut delillere dayanmadığını öne sürdü. Kaplan, “Benim 60 adamım varmış ama hiçbiriyle iletişimime geçmemişim. Ben bunlara nasıl talimat vereceğim başkanım? Örgüt iddiasına delil koyamadılar” dedi.

Dosyada Erkan Doğan'ın ifadesinin öne çıkarıldığını savunan Kaplan, “7 yıl boyunca bu örgüt kurulmuş, amacı neymiş? Neden bir örgüt kurmuşum ben? Amaç barları almak mı? Almamışız. Taksicilere çökmek mi? Çökmemişiz. Örgüte delil olarak telsizi gösterdiler. Hangi vale telsizi kullanmıyor" diye konuştu.

"Benim aleyhime ifade verdiği için salındı"

Kaplan, dosyada kendisi aleyhine ifade veren bazı kişilerin durumuna da değindi. Berke Kırıcı'nın kendisi aleyhine ifade verdiği için serbest bırakıldığını ve yurt dışına çıktığını öne süren Kaplan, Kırıcı'nın yeniden dinlenmesini istedi. Kaplan, “Berke Kırıcı benim aleyhime ifade verdiği için salındı. Yurt dışına kaçtı. Sürekli ifadesi alınması için dilekçe verdi. Kırıcı ifadesini versin, baskı gördü mü, görmedi mi görelim” dedi.

Müşteki Murat Yanar'ın da kendisiyle ilgisinin bulunmadığını savunan Kaplan, Yanar'ın Serdar Sertçelik'in başka bir kişiye olan borcu nedeniyle para almaya geldiğini ve olay sırasında silah çekildiğini öne sürdü. Kaplan, Mehmet Güven'in de gerçeğin ortaya çıkmasını istemediğini iddia ederek, bazı kişilerin yeniden dinlenmesi yönündeki taleplerinin karşılanmadığını savundu.

Kaplan, dosyada Serdar Sertçelik'in “M7” koduyla verdiği ifadelerin de delil olarak kullanıldığını belirterek, bu ifadelerin önemli bölümünün duyuma dayalı olduğunu savundu.

Sertçelik'in tahliye edilmesine yardımcı olunacağı söylenerek ifade vermeye yönlendirildiğini ileri süren Kaplan, dosyada başka bir gizli tanığın ifadelerinin de bulunduğunu iddia etti.

Kaplan ayrıca, polisler Şevket Demircan ile Serdar Sertçelik arasındaki bazı yazışmalarda gizli tanık bulunmasına yönelik ifadelerin yer aldığını öne sürerek, “Gizli tanık olunca biz kimliğini açık edecek şekilde soru soramıyoruz diye kapanıp gider diye düşünüyorlar” dedi.

"Beni eğer kurtarmazsanız her şeyi açıklarım' deyince bu telefonu uyduruyorlar"

Soruşturmayı yürüten polislerin daha sonra telefonlarını değiştirdiğini de iddia eden Kaplan, bazı ses kayıtlarının yayınlanmasının ardından polislere yönelik operasyon gerçekleştirildiğini söyledi. Kaplan, "Bunların suç ortağı var, o da savcı Mustafa Kaya. Bunlar suç duyurusunda bulunur bulunmaz onun önüne düşüyor ne hikmetse. Bize kumpas kurdular efendim" dedi.

Kaplan, Serdar Sertçelik’e ait olduğu söylenen buluntu telefonla ilgili olarak da, “İçerideyiz ama duyuyoruz biz de. Cevheri Güven’e bilgi-belge sızdırdıkları suçlamasıyla yargılandıkları davada Serkan Dinçer hapisteyken bu polisleri, ‘Beni eğer kurtarmazsanız her şeyi açıklar, hepinizi yakarım’ deyince bu telefonu uyduruyorlar. Bu telefonu kimin yaptığının ortaya çıkarılması gerekiyor” iddiasında bulundu.

"Adliyeye gitmeden bir gün önce gizli tanık ifadesi oluşturuluyor"

Tutuksuz sanıklar ise daha önceki ifadelerini tekrarladı. Sanıkların savunmalarının ardından avukatları savunma yaptı. Tutuklu sanık Sertçelik’in  Avukatı Ilgaz Teziş, "Gizli tanık olayı başından bu yana planlı aslında. Müvekkilimiz psikolojik baskı sonucu bu ifadesini verdi. Kerem Gökay Öner de gizli bir mülakat odası olduğunu ifadesinde kabul etmişti. Kaldı ki tüm usul kurallarının Savcı Mustafa Kaya ve polis memurları arasındaki yazışmalarda görmüştük. Müvekkilimiz adliyeye gitmeden önce bir gün önce PDF formatında düzenlenen bir gizli tanık ifadesi oluşturuluyor ve bu müvekkilimize imzalatılıyor. Oysa gizli tanık ifadesi savcılık huzurunda soru-cevap şeklinde alınır" ifadelerini kullandı.

"Ü5'in buraya gelip konuşması gerekiyor"

Bora Kaplan’ın avukatı Umut Köroğlu da "Bu soruşturmanın başlangıcının temelinde bir kin duygusu, nefret ve ne olduğu belli olmayan bir öc alma duygusu var” dedi. Köroğlu, davanın diğer gizli tanığı olup, kavuşturma aşamasında ifadesini çeken gizli tanık "Ü5"e değinerek, "Ü5’in buraya gelip konuşması lazım. Belki bizim müvekkiller korkuttu, belki o da baskı altında ifade verdi. Buraya gelip konuşması gerekiyor. Bu iş gizli kapılar ardında ifadeler alınarak olmaz" ifadelerini kullandı.

Kaplan’ın diğer avukatı Rıdvan Şahin de müşteki sanık polislerin savcı Mustafa Kaya ile mesajlaşmasına değinerek, "Soruşturmanın temeli sakat. Biz bu sakatlığı belirttik. Bu sakatlıklar daha sonra ortaya çıktı. Biz bu söylemlerimizin havada kalacağını düşünüyorduk, ispatlanacağını düşünmüyorduk. Ben hayatımda bu dosyada emsal karar aradığım kadar zorlanmadım. Çünkü eşi benzeri yok. Bu saatten sonra bu yargılama bu mesajları kabul etmelidir" görüşünü ileri sürdü.

 

ANKA

“Ayhan Bora Kaplan suç örgütü” davasında istinafın bozma kararının ardından yeniden başlayan duruşmada Kaplan ve gizli tanık “M7” kod adlı Serdar Sertçelik savunma yaptı. İkili, soruşturma sürecinde kendilerine kumpas kurulduğunu öne sürdü
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
"Ayhan Bora Kaplan" davası yeniden görülüyor... Kaplan: Ne kadar Cumhurbaşkanı'nı, bakanını sevmeyen varsa bize yüklendi
copyright Independentturkish: 

Çin'den beyin çipi atılımı: Musk'a rakip olacak cihazlara onay

Çin'deki yerel haberlere göre ülkedeki yetkililer, Elon Musk'ın Neuralink'ine benzer beyin-bilgisayar arayüzleri (BBA) geliştirmeye yönelik geniş çaplı bir girişim başlattı.

Birkaç beyin çipi girişimi, cihazlarını satmak için sağlık düzenleyicilerinden çoktan onay alırken, sigorta şirketleri de bu cihazların takılması için gereken invaziv ameliyatı kapsayan ilk ticari politikaları duyurdu.

BBA cihazı, beyne yerleştirildikten sonra kullanıcının düşüncelerini dijital veya fiziksel eylemlere dönüştürerek bilgisayar ya da robotik beden gibi sistemleri kontrol etmesini sağlayabiliyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Önceki aylarda Çin, BBA cihazlarının ticari kullanımını onaylayan dünyadaki ilk ülke olurken Pekin, son 5 yıllık planında bu teknolojiyi geleceğin temel stratejik sektörlerinden biri olarak sınıflandırdı.

South China Morning Post'un haberine göre piyasa onayı alan en son cihaz, Tientsin merkezli Tiankai Suishi Intelligent Technology tarafından geliştirilen ve üzerinde çok sayıda elektrot bulunan bir başlık.

Halihazırda satışta olan bu başlık, doktorların hastanın bilişsel işlevlerini değerlendirip teşhis etmesine olanak tanıyor.

Elon Musk, madeni para büyüklüğündeki Neuralink cihazını daha önce "kafatasınızın içindeki bir Fitbit" diye tanımlamış ve gelecekteki sürümlerin, kullanıcıların yapay zekayla "bir tür simbiyotik ilişki" kurmasına olanak sağlayacağını iddia etmişti.

Geçen yıl düzenlenen bir etkinlikte Musk, "Hatta bir gün anılarınızı yükleyip bir nevi kendinizi yedekleyebileceğiniz bir noktaya gelinebilir... Daha sonra bunu bir robot bedenine ya da asıl bedeninizin klonuna aktarabilirsiniz" demişti.

Bu noktada gerçekten bilimkurgudan söz ediyorum... Ama böyle şeylerin mümkün olacağını ve insanlara bir tür ölümsüzlük kazandıracağını düşünüyorum.

Neuralink, beyin çipi teknolojisinin denemelerine katılmak üzere 10 binden fazla kişinin hasta kayıt sistemine başvurduğunu ekimde açıklamıştı.

En az 26 hastanın Neuralink'in klinik deneylerine kabul edildiği veya bu deneyler kapsamında implant taktırdığı bildiriliyor

Testlere katılan ilk kişiler arasında amyotrofik lateral skleroz (ALS) hastalarıyla 4 uzvu felçli kişiler vardı.

Denemeler, çipin bir kişinin düşünceleriyle bilgisayarları kontrol etmesini ve robotik uzuvları hareket ettirmesini sağlama yeteneğini başarıyla kanıtladı.

Neuralink aralık ayında sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Klinik deneylerimizin katılımcıları, bilgisayarları dijital olarak kontrol etmenin ötesine geçerek yardımcı robotik kollar gibi fiziksel cihazları da kontrol etmeye başladı" diye yazmıştı.

Neuralink aracılığıyla kontrol edilebilen cihaz yelpazesini zamanla genişletmeyi planlıyoruz.

Pekin destekli girişim NeuCyber Neurotech, en gelişmiş ürününün Neuralink'in yeteneklerinin yaklaşık üç yıl gerisinde olduğunu önceki aylarda açıklamıştı.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/tech

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Elon Musk, Neuralink'in beyin çipinin kullanıcılara insanüstü güçler kazandıracağını iddia ediyor
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Neuralink'in beyin çipleri, felçli kişilerin düşünceleri aracılığıyla bilgisayarları kontrol etmesini sağlamak&nbsp;amacıyla daha önce test edildi (Neuralink)</p>

related nodes: 
Neuralink'in beyin çipini takanlar robot kolları kumanda etmeye başladı
Elon Musk'ın Neuralink'i: "Beyin çipi sırasında 10 bin kişi bekliyor"
OpenAI, beyin çipinde Elon Musk'a rakip oluyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Çin'den beyin çipi atılımı: Musk'a rakip olacak cihazlara onay
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/tech/china-neuralink-brain-chip-bci-b3044064.html

Gülistan Doku soruşturması: Jandarma komutan yardımcısı, Vali Sonel'e "kule bilgilerini" göndermiş

Gülistan Doku’nun 5 Ocak 2020’de ortadan kaybolmasına ilişkin soruşturma kapsamında gözaltına alınan dönemin Tunceli İl Jandarma Komutan Yardımcısı Ali Kahraman’ın Gülistan’ın kaybolmasından bir gün önce Sonel’e ‘kule bilgilerini’ gönderdiği ortaya çıktı.

Soruşturma dosyasındaki tespitlere göre, Gülistan Doku’nun son kez görüldüğü değerlendirilen Sarısaltuk Köprüsü çevresinden Kahraman çiftinin kullandığı aracın da olay günü saat 12.27 sıralarında geçtiği belirlendi. Aynı zaman diliminde Burçin Hızlı Kahraman’ın, dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel’in eşi Handan Sonel ile telefon görüşmesi yaptığı tespit edildi.

Savcılık, araç geçişi ile telefon görüşmesinin aynı dakikalara denk gelmesini şüphelilere sorarak, söz konusu zamanlamanın tesadüf olup olmadığını sorguladı.

Kahraman çifti ise ifadelerinde Gülistan Doku’yu görmediklerini, araçlarına almadıklarını ve olayla bağlantılarının bulunmadığını belirtti.

"Kule bilgilerini" Sonel’e iletmiş

Dosyada yer alan bir başka dikkat çekici tespit ise Gülistan Doku’nun kaybolmasından bir gün öncesine, 4 Ocak 2020 tarihine ilişkin mesaj trafiği oldu.

Savcılık, Ali Kahraman’a, o tarihte dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel’e “yaşam alanlı kule bilgileri” başlıklı bir Excel görüntüsü göndermesinin nedenini sordu. Kahraman, ifadesinde söz konusu bilgileri kendisinin hazırlamadığını, Sonel’in kendisine mesaj göndererek acil şekilde kule bilgilerine ihtiyaç duyulduğunu bildirdiğini söyledi.

Kahraman, o dönem Gaziantep’te görev yaptığını ancak Tunceli’de bulunduğunu belirterek, Sonel’in talebi üzerine ilgili jandarma personelinden bilgileri istediğini, kendisine ulaştırılan verileri de Sonel’e gönderdiğini ifade etti.

Görev yaptığı dönemde karma timler ve güvenlik korucularından sorumlu olan Kahraman’a, Sonel’in Gülistan Doku konusunda kendisine veya güvenlik korucularına herhangi bir talimat verip vermediği soruldu. Kahraman, Sonel’den bu yönde herhangi bir talimat almadığını ve kendisinin de güvenlik korucularına yasa dışı bir talimat vermediğini savundu.

Kahraman, Sonel’in güvenlik korucuları üzerindeki etkisine ilişkin ise, “Tuncay Sonel’in korucular üzerinde tahakküm kurabileceğini ve onları manipüle edebileceğini düşünüyorum. Çünkü öyle bir karakteri vardı; herkesi ikna edebilme, manipüle etme, algı yönetme hususlarında mahirdi” dedi.

Dosyadaki deliller ve şüpheliler arasındaki bağlantılar çerçevesinde Başsavcılık, Ali Kahraman’ın Gülistan Doku’yu 5 Ocak 2020 günü saat 12.27 sıralarında Sarısaltuk Viyadüğü üzerinden eşi adına tahsisli araçla aldığı ve ardından olayla bağlantılı diğer kişilere teslim ettiği yönünde “hukuki ve vicdani kanaate” ulaşıldığını belirtti.

Kahraman’a etkin pişmanlık hükümleri de hatırlatılarak bildiklerini anlatması istendi. Ali Kahraman ise suçlamaların tamamını reddetti. Kahraman, “Ben ailemle, kızlarımla Tunceli'ye tatile geldim ve 5 Ocak öğlen Pertek vapuruyla Gaziantep'e geri döndüm. Anılan bölgede kimseyi görmedim, kimseyi almadım, hiçbir organizasyonun içinde yer almadım” dedi.

Eski Tunceli İl Jandarma Komutan Yardımcısı ve eşi tutuklandı

Gülistan Doku'nun 5 Ocak 2020'de kaybolmasına ilişkin soruşturma dosyasına giren yeni teknik incelemelerde, Kahraman çiftinin kullandığı değerlendirilen aracın 5 Ocak 2020 günü Doku'nun son görüldüğü saatlere yakın zamanda Sarı Saltuk Köprüsü güzergahında bulunduğuna ilişkin PTS kayıtlarının tespit edildiği belirtildi.

Kayıtlara göre, Ali Kahraman'ın kullandığı ve Burçin Hızlı Kahraman'a tahsisli olduğu belirtilen araç, 5 Ocak 2020 günü saat 12.25 sıralarında FEDAŞ PTS'den, yaklaşık üç dakika sonra ise Üniversite PTS'den Elazığ istikametine geçti. Yapılan hesaplamalarda aracın Sarı Saltuk Köprüsü'nden yaklaşık 12.27 sıralarında geçtiği değerlendirildi.

Aynı zaman diliminde Burçin Hızlı Kahraman'ın kullandığı telefondan, dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel'in eşi Handan Sonel'in kullandığı hatla saat 12.27.51'de telefon görüşmesi yapıldığı tespit edildi. HTS kayıtlarında gün içerisinde bu hatlar arasında çok sayıda görüşme bulunduğu belirtildi.

Ali Kahraman ve eşi Burçin Hızlı Kahraman, söz konusu gelişmelerin ardından soruşturma kapsamında gözaltına alınmış, işlemlerinin ardından tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edilmişti.

Hakimlik, iki şüphelinin de tutuklanmasına karar verdi.

 

ANKA

Gülistan Doku soruşturmasında gözaltına alınan dönemin Tunceli İl Jandarma Komutan Yardımcısı Ali Kahraman’ın, Doku’nun kaybolmasından bir gün önce dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel’e “kule bilgilerini” gönderdiği ortaya çıktı
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Gülistan Doku soruşturması: Jandarma komutan yardımcısı, Vali Sonel'e "kule bilgilerini" göndermiş
copyright Independentturkish: 

BM'den "süper El Nino" uyarısı: Son 76 yılın en güçlüsü olabilir, aşırı hava olayları artabilir

Birleşmiş Milletler (BM), etkileri dünya genelinde hissedilmeye başlayan El Nino'nun son 76 yılın en güçlü örneğine dönüşebileceği uyarısında bulundu. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), aşırı hava olaylarına karşı küresel ölçekte hazırlıkların artırıldığını bildirirken, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres dünyanın "aşırı hava koşulları açısından tehlike bölgesine" girdiğini söyledi. 

WMO'nun son verilerine göre, Pasifik Okyanusu'nda hızla güçlenen El Nino'nun en az 2027 yılının Şubat ayına kadar sürmesi ve 1950'den bu yana kaydedilen en güçlü El Nino olması bekleniyor.

Orta ve doğu tropikal Pasifik'in temel izleme bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıkları son haftalarda mevsim normallerinin 2 santigrat dereceden fazla üzerine çıkarken, aylık ortalamadaki farkın yaklaşık 4 dereceye kadar ulaşabileceği tahmin ediliyor. Okyanus yüzeyinin altında ise bazı bölgelerde sıcaklıkların normalin 8 derece üzerinde olduğu belirtiliyor.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "El Nino gözlerimizin önünde devasa boyutlara ulaşıyor. Bilim hiçbir şüpheye yer bırakmıyor, gezegen keşfedilmemiş sularda ve bu sular giderek ısınıyor" ifadelerini kullandı.

Pasifik Okyanusu'nda rüzgar düzenlerinin değişmesiyle ortaya çıkan doğal bir iklim olayı olan El Nino, sıcak suların doğuya doğru yayılmasına ve atmosfere daha fazla ısı aktarılmasına yol açıyor. Bunun sonucunda dünyanın bazı bölgelerinde kuraklık ve orman yangını riski artarken, bazı bölgelerde ise şiddetli yağışlar, seller ve daha güçlü tayfunlar görülebiliyor. İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin yol açtığı uzun vadeli küresel ısınmanın da El Nino'nun etkilerini daha ağır hale getirebileceği belirtiliyor.

WMO'ya göre gelecek aylarda Güneydoğu Asya, Orta Amerika ve Güney Amerika'nın kuzeyindeki geniş bölgelerde normalden daha az yağış bekleniyor. Bunun kuraklık ve orman yangını riskini artıracağı tahmin ediliyor.

Endonezya'da bu kurak sezonda ülke genelinde 107 bin hektardan fazla alan yangınlarda zarar gördü. Yetkililer yangınları kontrol altına almak amacıyla yağış oluşturmak için bulut tohumlama uçaklarını devreye sokarken, Güneydoğu Asya'nın bazı bölgelerinde kurak sezonun normalden daha uzun sürmesi bekleniyor.

El Nino'nun etkileri küresel ticarete de yansımaya başladı. Panama Kanalı'nda yağışların azalacağı beklentisi nedeniyle kanaldan geçen gemi sayısının azaltılması planlanıyor. 

El Nino dünyanın her bölgesinde kuraklığa yol açmıyor. Çin'de bu yıl yedi tayfunun karaya ulaşması beklenirken, ülkedeki uzmanlar yoğun tayfun sezonunu güçlü El Nino'nun etkileriyle ilişkilendiğini öngörüyor. Doğu Afrika'nın bazı kesimleri, Brezilya'nın güneyi ve ABD'nin güneyinde ise normalin üzerinde yağış bekleniyor. Bu durumun sel ve toprak kayması riskini artırabileceği belirtiliyor. Peru ve Ekvador da El Nino'nun şiddetli yağış etkilerine karşı en kırılgan ülkeler arasında gösteriliyor.

 

Independent Türkçe

BM, hızla güçlenen El Nino'nun son 76 yılın en şiddetli örneğine dönüşebileceği uyarısında bulundu. WMO, iklim olayının kuraklık, yangın, sel ve aşırı hava olaylarını artırabileceğini belirtti
Perşembe, Eylül 3, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
BM'den "süper El Nino" uyarısı: Son 76 yılın en güçlüsü olabilir, aşırı hava olayları artabilir
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

İsrail savaş uçakları Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye bölgesini vurdu

Lübnan resmi ajansı NNA'da yer alan habere göre, İsrail savaş uçakları akşam saatlerinde ülkenin güneyindeki Kefr Rumman beldesine hava saldırısı düzenledi.

Haberde, savaş uçaklarının bu saldırının ardından Nebatiye el-Fevka beldesinin kuzey eteklerindeki Ali et-Tahir tepesini de hedef aldığı belirtildi.

Saldırılarda sığınak delici füzelerin kullanıldığı, şiddetli patlama seslerinin ise tüm Nebatiye bölgesinde duyulduğu kaydedildi.


Erdoğan'dan, AK Parti Kadın Kolları MKYK Üyesi İsmet Zeynep Çiftçi için başsağlığı mesajı

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, hayatını kaybeden AK Parti Kadın Kolları MKYK Üyesi İsmet Zeynep Çiftçi için başsağlığı mesajı yayımladı.

Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çiftçi’nin vefatını üzüntüyle öğrendiğini belirtti.

Erdoğan, "AK Parti Kadın Kolları MKYK Üyemiz, kıymetli yol ve dava arkadaşım İsmet Zeynep Çiftçi’ye Allah’tan rahmet niyaz ediyor; ailesine, yakınlarına ve AK Parti teşkilatımıza başsağlığı diliyorum" ifadelerini kullandı.

AK Parti Kadın Kolları da yayımladığı mesajda, Çiftçi'nin vefatından duyulan üzüntüyü dile getirerek ailesine, sevenlerine ve parti teşkilatına başsağlığı diledi.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Çarşamba, Eylül 2, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Kısa haberler</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Gazeteci Kemal Öztürk savcılığa ifade verdi: Katliam çağrısı yaptığım iddialarını reddettim

Gazeteci Kemal Öztürk, Suriyeli Arap Alevilerine yönelik katliam çağrısı yaptığı gerekçesiyle hakkında soruşturma başlatan Samandağ Cumhuriyet Savcılığı'nın talebi üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na giderek ifade verdiğini açıkladı. Öztürk, ifadesinde sözlerinin çarpıtıldığını belirttiğini bildirdi.

Öztürk, sosyal medya hesabından yaptığı yazılı açıklamada, 30 yıllık gazetecilik hayatı boyunca şiddeti savunan veya halkı kin ve nefrete sevk eden bir tutumunun olmadığını söylediğini aktardı.

Soruşturmaya konu konuşmasında, şiddet ve çatışma isteyenlere karşı Suriye devletinin sağduyulu davrandığını anlatmak istediğini ifade eden Öztürk, sözlerinin bazı çevreler tarafından çarpıtıldığını belirtti.

Öztürk, açıklamasında şunları kaydetti:

"Bugün Samandağ Cumhuriyet Savcılığı’nın talebi üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na giderek ifademi verdim. İfademde, 30 yıllık gazetecilik hayatımda hiçbir zaman şiddeti savunan, halkı kin ve nefrete sevk eden tek satır cümlem olmadığını, söz konusu konuşmamda şiddet ve çatışma isteyenlere karşı Suriye devletinin aklıselimle davrandığını anlattığımı söyledim. Buna rağmen, art niyetli çevrelerin sözlerimi çarpıtarak başlattığı kampanya nedeniyle durumu yanlış anlayan, üzülen, travmaları tetiklenen iyi niyetli Alevi, Nusayri kardeşlerim varsa onlardan da özür dilediğimi söyledim. Katliam çağrısı yaptığım iddialarını şiddetle reddettim ve adliyeden ayrıldım. Bu vesileyle bir konuyu netleştirmek isterim.

Beni tanıyan herkes bilir ki nezaketimi, saygımı ve sağduyumu en zor zamanlarda bile korumaya çalışan biriyim. Hakkımda açılmış tek bir hakaret, kin ve nefrete teşvik davası dahi yoktur. Çok netameli, riskli, zorlu konuları yıllardır canlı yayınlarda özenle anlatıp, yazıp halkı bilgilendirmeye çalışıyorum. İnsanım, tabi ki bazen meramımı doğru anlatamamış olabilirim. Ancak niyetimin, hissiyatımın, sağduyumun sorgulanmasını ve çarpıtılmasını asla kabul etmem. 5 gündür belli bir çevre tarafından linç ediliyorum. Aileme, çocuklarıma, inancıma yönelik hakaretler, küfürler tahammül edilemez boyutlara ulaştı. Nereden cesaret aldığını bilmediğim kişilerin tehditleri sürekli devam etti.

Ahlaka, dine, inanca, hukuka sığmayan paylaşımları yapanlar hakkında hukuki işlemlerin yapılması için yargıya başvurdum. Bu hadsiz, cüretkar ve art niyetli kişiler için yargımızın gereğini yapacağına inanıyorum. Gelişmeleri iyi takip edenlerin meselenin 'Kemal Öztürk' olmadığını anladıklarını memnuniyetle görüyorum. Asıl hedef Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge süreci, bunu yönetenler, sahip çıkanlar ve medyada savunanlardır. Benim üzerimden süreci yıpratmak ve savulmaz kılmak için yapılmış bir kampanyanın başarısız olacağı da anlaşılmaya başlanmıştır. Bu süreçte olaylardan habersiz, iyi niyetli, ülkesine, devletine bağlı Alevi, Nusayri vatandaşlarımızın hukuklarına zarar gelmemesi, üzülmemeleri için özen gösterilmesini özellikle istirham ederim.

Onların varlığını ve duygularını istismar eden art niyetli kişilerle bu vatandaşlarımızın ayrı tutulması sürecin selameti için ehemmiyet taşımaktadır. Bu süreçte bana destek olan aileme, devlet büyüklerimize, avukatlarıma, meslektaşlarıma, dostlarıma, okur ve takipçilerime şükranlarımı sunuyorum. Bugünden itibaren güçlü Türkiye, terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge sürecini daha bir azimle ve istekle savunmak için çalışacağımın özellikle bilinmesini isterim."

ANKA

Gazeteci Kemal Öztürk, hakkında başlatılan soruşturma kapsamında verdiği ifadede sözlerinin çarpıtıldığını belirterek, “Katliam çağrısı yaptığım iddialarını şiddetle reddettim” dedi
Salı, Eylül 1, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Gazeteci Kemal Öztürk savcılığa ifade verdi: Katliam çağrısı yaptığım iddialarını reddettim
copyright Independentturkish: 

Times Meydanı’nda bıçaklı saldırı: Bank of America yöneticisi hayatını kaybetti, saldırgan polis tarafından vuruldu

ABD’nin New York kentindeki Times Meydanı’nda çevredekilere bıçakla saldıran 49 yaşındaki kadın, polis tarafından vurularak öldürüldü. Saldırıda 32 yaşındaki bir kadın hayatını kaybederken, 68 yaşındaki bir erkek yaralandı.

New York Emniyet Müdürü Jessica Tisch’in basına yaptığı açıklamaya göre olay, Times Meydanı’nda meydana geldi. 49 yaşındaki kadın, alışveriş çantasından çıkardığı iki mutfak bıçağıyla çevredekilere saldırdı.

Saldırgan, metro istasyonundan çıkan 68 yaşındaki bir erkeği bıçakladı. Kısa süre sonra 32 yaşındaki bir kadına da saldıran kadın, olay yerine gelen polis ekipleri tarafından etkisiz hale getirilmeye çalışıldı.

Bank of America yöneticisi hayatını kaybetti

Bıçaklı saldırıda yaralanan iki kişi hastaneye kaldırıldı. 32 yaşındaki kadın, yapılan müdahalelere rağmen hayatını kaybetti. 68 yaşındaki erkeğin ise tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Wall Street Journal’ın haberine göre hayatını kaybeden kadının, Bank of America’nın bir departmanında başkan yardımcısı olarak görev yapan Erin Piacenti olduğu belirtildi.

Polis ateş açtı

Görgü tanıklarının kaydettiği görüntülerde, en az 10 polisin saldırgan kadının çevresini sardığı görüldü. Görüntülerde kadının elindeki bıçakları bırakmayı reddettiği ve polisleri tehdit ettiği belirtildi.

Polis ekiplerinin şok tabancası kullanmasına rağmen saldırgan durmadı. Elindeki bıçaklarla polislerin üzerine yürüyen kadına iki polis tarafından ateş açıldı.

Vurulduktan sonra olay yerinde kelepçelenen saldırgana ilk yardım yapıldı ve ardından hastaneye kaldırıldı. 49 yaşındaki kadın, hastanede hayatını kaybetti.

Terör bağlantısına ilişkin kanıt bulunamadı

Yetkililer, olayın terör bağlantısı olduğuna dair şu aşamada herhangi bir kanıt bulunmadığını açıkladı. Saldırının nedenine ilişkin soruşturma başlatıldı.

AA

ABD’nin New York kentindeki Times Meydanı’nda iki kişiyi bıçaklayan 49 yaşındaki kadın, polis tarafından vurularak öldürüldü. Saldırıda Bank of America yöneticisi Erin Piacenti hayatını kaybederken, bir kişi de yaralandı
Salı, Eylül 1, 2026 - 23:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Times Meydanı’nda bıçaklı saldırı: Bank of America yöneticisi hayatını kaybetti, saldırgan polis tarafından vuruldu
copyright Independentturkish: 

Tülay Hatimoğulları: Kalıcı barışın yolu demokrasiden geçiyor

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla düzenlenen yürüyüşte yaptığı konuşmada, kalıcı barışın demokrasiyle mümkün olduğunu belirterek, “Barış asla pasiflik değildir. Barış yenmek ya da yenilmek değildir. Barış, bu coğrafyada demokrasiyi gerçek anlamda kurmak demektir” dedi.

Demokratik Kurumlar Platformu tarafından 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla Diyarbakır'da yürüyüş düzenlendi. Yürüyüş, DEM Parti Bağlar İlçe Başkanlığı binası önünde başladı ve Ofis semtinde sona erdi.

Yürüyüşe DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Ayşe Serra Bucak Küçük, DEM Parti milletvekilleri, belediye eş başkanları, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve çok sayıda kişi katıldı.

Yürüyüşün ardından açıklama yapan Hatimoğulları, 1 Eylül 1939'da başlayan İkinci Dünya Savaşı'nın yarattığı yıkım, acı ve ölümlerin unutulmaması amacıyla 1 Eylül'ün Dünya Barış Günü olarak ilan edildiğini söyledi.

Hatimoğulları, savaşların yarattığı acıların bir daha yaşanmaması gerektiğini belirterek, “Unutmayalım ki o acıları, bir daha tekrarlanmasın, bir daha savaş olmasın diye 1 Eylül bu tarihe dayanır” dedi.

“Onurlu bir barışı inşa etmek üzere bu süreç başladı”

Türkiye'de “Barış ve Demokratik Toplum” çağrısıyla başlayan sürece değinen Hatimoğulları, geçmişte yaşanan acıların unutulmaması gerektiğini söyledi.

Hatimoğulları, “Geçmiş dönemde yaşanan acıları unutmadan, onların acılarını yüreğimizde taşıyarak, ödenen bedelleri yüreğimizde taşıyarak onurlu bir barışı inşa etmek üzere bu süreç başladı” ifadelerini kullandı.

Bugün birçok yerde taziyelerin kurulduğunu belirten Hatimoğulları, hayatını kaybedenleri saygı ve minnetle andı.

“Barış adalet ve demokrasi demektir”

Barışın yalnızca silahların susması anlamına gelmediğini ifade eden Hatimoğulları, barışın adalet, demokrasi ve eşit kardeşlik olduğunu söyledi.

Hatimoğulları, “Barış eşit kardeşlik demektir. Barış bir Kürt'ün ana diliyle eğitim görebilmesi demektir. Özgürce bütün halkların ana dilini konuşması demektir” dedi.

Barışın gazetecilerin, aydınların, yazarların ve siyasetçilerin özgür olması anlamına geldiğini belirten Hatimoğulları, siyasi tutukluların özgürlüğüne, işçilerin ekonomik koşullarına, gençlerin geleceğine ve kadınların eşitliği ile özgürlüğüne de vurgu yaptı.

Hatimoğulları, “Barış demek gençlerin bu ülkede geleceğinin olması, özgür olması, özgür çalışabilir, özgür okuyabilir olması ve barış demek gençliğin geleceği demektir. Barış demek kadınların eşitliği ve özgürlüğü demektir” diye konuştu.

“Barış aktif bir iradedir”

Barışın pasif bir durum olmadığını vurgulayan Hatimoğulları, şöyle konuştu:

“Barış asla pasiflik değildir. Barış yenmek ya da yenilmek değildir. Barış, bu coğrafyada demokrasiyi gerçek anlamda kurmak demektir. Barış aktif bir iradedir. Barış kararlılık ve cesurca inşa edilecek bir şeydir. Barış onurlu cesurların işidir.”

Barış ve Demokratik Toplum sürecinin ilerlemesi için toplumun farklı kesimlerinin daha güçlü şekilde örgütlenmesi gerektiğini belirten Hatimoğulları, barış dilinin kurulmasının herkesin sorumluluğu olduğunu söyledi.

Hatimoğulları, “Barışın dilini kurmak sadece bir kesimin değil, burada özne olan herkesin görevidir” dedi.

“Acılar yarıştırılmaz”

Barış annelerinin yaşadıkları acılara rağmen barış için çağrılarını sürdürdüğünü belirten Hatimoğulları, annelerin gözyaşlarının ortak olduğunu söyledi.

Hatimoğulları, “Bizler ne gerilla annesi olarak ne de asker annesi olarak artık bu topraklarda gözyaşı dökmek istemiyoruz. Anaların gözyaşının rengi aynı” ifadelerini kullandı.

Diyarbakır'dan Türkiye'nin farklı kentlerine uzanan bir barış köprüsü kurmak istediklerini söyleyen Hatimoğulları, “Birileri acı yarıştırmaya kalkıyor. Biz buna asla müsaade etmeyeceğiz. Acılar yarıştırılmaz” dedi.

“Barışı savunanlar, savaşları çıkaranlardan çok daha güçlüyüz”

Dünyanın farklı bölgelerinde savaş ve çatışmaların sürdüğüne dikkat çeken Hatimoğulları, özellikle Orta Doğu'daki çatışmalara işaret etti.

Türkiye'nin kendi iç barışını güçlendirirken bölgesel ve küresel barış için de sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Hatimoğulları, “Bizler Türkiye'de iç barışı, bölgede barışı savunuyoruz. Dünyada barışı savunuyoruz” dedi.

Hatimoğulları, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bizler şunu biliyoruz ki biz barışı savunanlar, savaşları çıkaranlardan çok daha güçlüyüz. Yeter ki bir arada olalım, yeter ki kenetlenelim.”

Barış sürecini sekteye uğratmaya yönelik girişimler karşısında kararlı duracaklarını belirten Hatimoğulları, “Barış konusunda kararlı olmaya, barış için mücadele etmeye, barış için kenetlenmeye devam edeceğiz” diye konuştu.

ANKA

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, kalıcı barışın demokrasi, adalet ve eşit yurttaşlıktan geçtiğini belirtti
Salı, Eylül 1, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Tülay Hatimoğulları: Kalıcı barışın yolu demokrasiden geçiyor
copyright Independentturkish: 

Eski İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin’e Süleymancılar soruşturmasında yurt dışına çıkış yasağı

Eski İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin hakkında, Süleymancılar cemaatinin lideri Alihan Kuriş’e yönelik yürütülen “çıkar amaçlı suç örgütü” soruşturması kapsamında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulandı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Şahin’in, “örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme” ve “suçluyu kayırma” suçlamaları kapsamında ifadesi alındı.

Şahin, yaklaşık 3,5 saat süren ve 12 sayfadan oluştuğu öğrenilen ifadesinin ardından adli kontrol talebiyle nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sevk edildi.

Savcılık, Şahin hakkında Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 220/7. maddesi kapsamında “örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme” ile 283/1. maddesi kapsamında “suçluyu kayırma” suçlarından yurt dışına çıkış yasağı uygulanmasını talep etti.

Soruşturmanın odağında Şahin adına kayıtlı araç

Şahin’in soruşturma kapsamında ifadesine başvurulmasının, tutuklu bulunan Hilmi Tuna Kuriş’in yurt dışına çıkarılmasına yönelik girişimde kullanıldığı belirlenen araçla bağlantılı olduğu öğrenildi.

Söz konusu aracın Şahin’in adına kayıtlı olduğu tespit edilmişti.

Şahin, Ankara Adliyesi’ne gelerek savcılıkta ifade verdi. İfadesinin ardından adli kontrol talebiyle nöbetçi sulh ceza hâkimliğine gönderildi.

Yurt dışına çıkış yasağı uygulandı

Nöbetçi sulh ceza hâkimliği, savcılığın talebi doğrultusunda Şahin hakkında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verdi.

Soruşturmanın, Alihan Kuriş hakkında yürütülen “çıkar amaçlı suç örgütü” soruşturması kapsamında sürdüğü bildirildi.

Independent Türkçe

Eski İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin hakkında, Süleymancılar soruşturması kapsamında “örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme” ve “suçluyu kayırma” iddialarıyla yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulandı
Salı, Eylül 1, 2026 - 20:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Eski İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin’e Süleymancılar soruşturmasında yurt dışına çıkış yasağı
copyright Independentturkish: 

Türkiye: Rusya-Ukrayna savaşında gerilimin artmasından endişeliyiz

Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Rusya-Ukrayna savaşında diplomatik süreçteki çıkmazın devam etmesi nedeniyle gerilimin tırmanmasından endişe duyduklarını belirterek, iki ülke arasındaki müzakere sürecinin yeniden başlatılmasının önemine dikkat çekti.

BM Genel Kurulu'nda Rusya-Ukrayna savaşındaki son gelişmelerin ele alındığı toplantıda konuşan Yıldız, Türkiye'nin savaşa ilişkin yaklaşımını ve diplomatik çözüm çabalarını değerlendirdi.

Yıldız, diplomatik süreçteki çıkmazın devam ettiğini belirterek, savaşın çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesine ve büyük hasara yol açtığını söyledi.

Yıldız'dan müzakere çağrısı

Savaşın devam etmesinden en büyük zararı sivillerin gördüğünü ifade eden Yıldız, Rusya ve Ukrayna arasındaki müzakere sürecinin yeniden canlandırılması gerektiğini söyledi.

Yıldız, bu süreçte Birleşmiş Milletlerin daha etkin bir rol üstlenmesi gerektiğini belirterek, Türkiye'nin savaşın başından bu yana diplomatik çözüm ve müzakerelerden yana tutum sergilediğini hatırlattı.

Türkiye'nin diplomasiyi önceleyen yaklaşımını sürdüreceğini vurgulayan Yıldız, barışın sağlanmasının zorlu uzlaşmaları gerektireceğini ve tarafların müzakere masasına dönmesi gerektiğini ifade etti.

"Yeni müzakere turları sürece ivme kazandırabilir"

Diplomatik sürece ilişkin umutların devam ettiğini belirten Yıldız, Rusya ve Ukrayna arasında yeni müzakere turlarının gerçekleştirilmesinin sürece yeni bir ivme kazandırabileceğini söyledi.

Yıldız, "Rusya ile Ukrayna arasında yapılacak yeni müzakere turlarının sürece yeni bir ivme kazandıracağını ve bunun da nihayetinde barışa giden yolu açacağını umuyoruz. Diplomasiyle bu savaşın sona ermesi için çalışmaya devam edeceğiz. Türkiye, uluslararası hukuk ilkeleri ve BM Şartı’na dayalı olarak Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barışın sağlanmasına kararlıdır." ifadelerini kullandı.

Kırım Tatar Türklerinin durumu

Büyükelçi Yıldız, konuşmasında Kırım Tatar Türklerinin durumuna da değindi.

Kırım Tatar Türklerinin refahının, kimliklerinin, kültürlerinin, dillerinin ve haklarının korunmasının Türkiye açısından büyük önem taşıdığını belirten Yıldız, Kırım Tatar Türklerinin ana vatanlarında güvenlik ve haysiyet içinde yaşama imkanlarının korunması gerektiğini söyledi.

Yıldız, Kırım Tatar Türklerinin kültürel mirasının korunmasının önemine dikkat çekti.

Türkiye'nin Kırım konusundaki tutumu

Kırım'ın 2014 yılında işgali ve yasa dışı ilhakından bu yana Türkiye'nin Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne ilişkin tutumunun açık olduğunu belirten Yıldız, Ankara'nın bu yaklaşımını uluslararası hukuk temelinde sürdüreceğini ifade etti.

AA

Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Rusya-Ukrayna savaşında gerilimin tırmanmasından endişe duyduklarını belirterek, müzakere sürecinin yeniden canlandırılması çağrısında bulundu
Salı, Eylül 1, 2026 - 20:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Türkiye: Rusya-Ukrayna savaşında gerilimin artmasından endişeliyiz
copyright Independentturkish: 

ABD ordusu, İran'da Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine saldırı başlattıklarını duyurdu

CENTCOM'un, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere ve bölgedeki ABD personeline "saldırı girişimleri"nde bulunduğu gerekçesiyle Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine saldırı başlatıldığı ifade edildi.

ABD'nin saldırı tehdidinin ardından İran basını, Hürmüz Boğazı üzerindeki Keşm Adası'nın çevresinde 5'ten fazla patlama sesi duyulduğunu bildirmişti.

Keşm Adası'nın çevresinde 5'ten fazla patlama sesi duyuldu

ABD’nin saldırı tehdidinin ardından İran basını, Hürmüz Boğazı üzerindeki Keşm Adası'nın çevresinde 5'ten fazla patlama sesi duyulduğunu bildirdi.

İran basını Keşm Adası'nın yanı sıra Bender Abbas ve Sirik kenti çevresinde de patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.

İran Devrim Muhafızları: ABD saldırılarının karşılığı “pişmanlık verici” olacak

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin İran’ın güneyindeki çok sayıda hedefe yönelik saldırılarına karşılık verileceğini açıkladı.

İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığı yazılı açıklamada, ABD ordusunun ülkenin güneyinde, aralarında bazı sivil bölgelerin de bulunduğu çok sayıda noktayı bombaladığı belirtildi.

Açıklamada, ABD saldırılarının Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimi artırdığı belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:

“Bu saldırılar, Hürmüz Boğazı’nın kilidini daha da sıkılaştırdı ve savaşçıların Hürmüz Boğazı’na müdahale eden yabancı güçleri bastırma konusundaki kararlılığını daha da güçlendirdi.”

Devrim Muhafızları, ABD saldırılarına verilecek karşılığın “pişmanlık verici” olacağını bildirdi.

50’nci MQ-9’un düşürüldüğü iddiası

Açıklamada ayrıca İran ordusunun ABD’ye ait MQ-9 tipi bir insansız hava aracını düşürdüğü öne sürüldü. Bunun, İran tarafından düşürüldüğü iddia edilen 50’nci MQ-9 olduğu belirtildi.

İran’ın ABD saldırılarına yönelik misillemesinin ayrıntılarının ise daha sonra açıklanacağı kaydedildi.

AA, ANKA

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'da Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine saldırı başlattıklarını açıkladı
Salı, Eylül 1, 2026 - 20:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD ordusu, İran'da Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine saldırı başlattıklarını duyurdu
copyright Independentturkish: 

İstanbul 2 Nolu Barosu, İsrailli yöneticilerin Gazze'de işledikleri suçlara ilişkin ek delilleri UCM'ye sunacak

Avukatlar, Lahey'e hareket etmeden önce İstanbul Havalimanı VIP Salonu önünde basın açıklaması yaptı.

Grup adına basın açıklamasını okuyan İstanbul 2 Nolu Barosu Başkanı Avukat Yasin Şamlı, insanlığın vicdanının sesi olarak Gazze'de katledilen kadınların ve çocukların haklarını, mazlumların adalet talebini Lahey'e taşıdıklarını söyledi.

İsrail'in Gazze'de masum insanlara karşı soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçu işlemeye devam ettiğini belirten Şamlı, imzalanan ateşkes anlaşmalarına, Birleşmiş Milletlerin çağrılarına, UCM kararlarına ve Uluslararası Adalet Divanının tedbir kararlarına rağmen saldırıların durmadığını kaydetti.

Şamlı, cezasızlığın soykırımcıları cesaretlendirdiğine dikkati çekerek, "Gazze'de yalnızca insanlar öldürülmüyor. Hastaneler, okullar, ibadethaneler, mülteci kampları, yardım sıraları, tarım alanları ve bir halkın geleceği hedef alınıyor." dedi.

Başvuru dosyasına esas alınan verilere göre bugüne kadar yaklaşık 80 bin masumun katledildiğini, bunların yüzde 75'ini kadınlar ve çocukların oluşturduğunu aktaran Şamlı, bir halkın kadınlarını, çocuklarını ve doğmamış nesillerini hedef alan bu sistematik vahşet fiillerinin açık bir yok etme iradesi olduğunu vurguladı.

Yasin Şamlı, Uluslararası Ceza Mahkemesine delil olarak sunulacak dosyada yalnızca belgelerin bulunmadığını belirterek, "Her sayfada bir hayat, her görüntüde bir feryat, her delilde insanlığın ortak vicdanının tahribi vardır." ifadesini kullandı.

Hukuki süreç 2023'te UCM'ye taşındı

İstanbul 2 Nolu Barosu olarak 15 Kasım 2023 tarihli dilekçeyle, İsrailli yöneticilerin Gazze'de işledikleri soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçu nedeniyle hukuki süreci başlattıklarını anlatan Şamlı, başvuruyu 5 Aralık 2023'te UCM'ye taşıdıklarını hatırlattı.

Farklı ülkelerden 3 bin 61 hukukçunun bu başvuruya imzasıyla destek verdiğini vurgulayan Şamlı, "Daha sonra suç duyurusunu kamuoyunun imzasına açtık. 'Gazzeicinimza.com' üzerinden 674 bin 674 çevrim içi, fiziki olarak da 2 bin 321 ıslak imza toplandı. Böylece toplam 676 bin 995 kişi, bu suçların cezasız kalmaması için iradesini ortaya koydu. Bu rakam yalnızca bir sayı değildir, yüz binlerce insanın adalet haykırışıdır." diye konuştu.

Şamlı, UCM'ye sunulacak dosyada yer alan delillere ilişkin şunları kaydetti:

"Dosyada 119 kronolojik fotoğraf kaydı yer almaktadır. Bu kayıtlarda aç bırakılan bebekler, yardım beklerken hedef alınan siviller, saldırılarda hayatını kaybeden kadın ve çocuklar ile zorla yerinden edilen ailelere ait toplam 119 fotoğraf bulunmaktadır. Dosyada ayrıca Gazze'de kadınlar, çocuklar, yasaklı silahlar, açlık, gazeteciler, sağlık çalışanları, işgal, etnik temizlik, işkence ve insanlık dışı muameleye ilişkin kapsamlı çalışmaların yer aldığı toplam 9 delil kitabı bulunmaktadır. Bir mağdurun ve bir mağdur yakınının doğrudan anlatımlarını içeren noter tasdikli beyanlar ile işlenen suçları, saldırıların sonuçlarını ve mağduriyetleri kayıt altına alan 25 video kaydını içeren 25 CD de dosyada yer almaktadır."

Bu delillerle aç bırakma, zorla yerinden etme, sağlık sistemini çökertme, kadınları ve çocukları öldürme ve bir halkın hayat şartlarını bütünüyle ortadan kaldırma fiillerini ortaya koyduklarını aktaran Şamlı, şöyle devam etti:

"Bu fiiller soykırım suçunun maddi ve manevi unsurlarını ortaya koymaktadır. Delil niteliğindeki fotoğraflar arasında açlıktan hayatını kaybeden iki aylık bebek, ailesini kaybetmiş bir çocuk, yardım beklerken vurulan siviller vardır. Bunların her biri ismi, ailesi, hayali ve geleceği olan bir insandır. Mahkemenin önüne koyduğumuz deliller, insanlığın gözleri önünde işlenen suçların inkar edilemez kaydıdır."

"Adaletin ihlaline, gecikmesine izin vermeyin"

UlCM'ye ve dünya kamuoyuna çağrıda bulunan Şamlı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Önünüzdeki delilleri yalnızca kayda geçirmeyin, görevinizi gecikmeksizin yerine getirin. Tutuklama kararının uygulanmasını sağlayacak adımları atın, sorumluların tamamı hakkında etkili soruşturma yürütün ve adaletin ihlaline, gecikmesine izin vermeyin. Dünya devletlerine de sesleniyoruz. Uluslararası hukuku güçlülerin zayıflara karşı kullandığı bir araç olmaktan çıkarın. Soykırım karşısında tarafsızlık yoktur. Sessizlik, failin yanında durmaktır. Roma Statüsü'nden, Cenevre sözleşmelerinden ve hukukun genel ilkelerinden doğan yükümlülüklerinizi yerine getirin. Bütün devletlerin yargı makamlarını, kendi hukuk düzenlerinin ve uluslararası hukukun tanıdığı yetkileri kullanmaya çağırıyoruz."

Avukat Şamlı, soykırım ve insanlığa karşı suçlar bakımından hiçbir ülkenin failler için güvenli liman olmaması gerektiğini vurgulayarak, zamanaşımına sığınarak, siyasi dokunulmazlık zırhına bürünerek veya devlet gücünü arkasına alarak bu suçlardan kurtulmanın mümkün olmaması gerektiğini söyledi.

Gazze'de hukukun da yargılandığına işaret eden Şamlı, "Eğer çocukların açlıktan ölümüne, hastanelerin bombalanmasına, kadınların ve bebeklerin sistematik biçimde hedef alınmasına rağmen hukukçular susarsa, yalnız Filistinliler değil, bütün insanlık kaybeder. İstanbul 2 Nolu Barosu olarak, Gazze’de katledilenlerin hatırasına, hayatta kalanların adalet talebine ve gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzun gereği olarak bu sürecin sonuna kadar takipçisi olacağız." açıklamasında bulundu.

Açıklamanın ardından avukatlar, dosyadaki delilleri basın mensuplarına gösterdi ve Hollanda'ya gitmek üzere uçağa geçti.

AA

İstanbul 2 Nolu Barosu avukatları, İsrailli yöneticilerin Gazze'de işlediği soykırım ve insanlığa karşı suçlara ilişkin toplanan 4 klasör ve 25 CD'lik ek delil dosyasını Uluslararası Ceza Mahkemesine sunmak üzere Hollanda'nın Lahey kentine gitti
Salı, Eylül 1, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İstanbul 2 Nolu Barosu, İsrailli yöneticilerin Gazze'de işledikleri suçlara ilişkin ek delilleri UCM'ye sunacak
copyright Independentturkish: 

İran Meclis Başkanı Kalibaf: Hürmüz Boğazı’nın tam kontrolü silahlı kuvvetlerimizin elinde

Kalibaf, sosyal medya hesabından paylaştığı görüntülü konuşmasında Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma ilişkin açıklamalarda bulundu.

"Hürmüz Boğazı’nın tam kontrolü silahlı kuvvetlerimizin elindedir." diyen Kalibaf, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan bazı gemileri geçirmeye çalıştığını savundu.

Kalibaf, "ABD, hırsızlar ve kaçakçılar gibi birkaç gemiyi boğazdan geçirmeye çalışıyor ancak silahlı kuvvetlerimizin müdahalesiyle karşılaşıyor." ifadelerini kullandı.

ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarının Hürmüz Boğazı’nda İran'ın "gücünü kullanmasından" kaynaklandığını savunan Kalibaf, bu saldırılara "ağır karşılık" verdiklerini ileri sürdü.

Kalibaf, "Eğer boğazın kontrolü ABD’nin elindeyse, neden her gün bunu tekrarlamak ve adalarımıza saldırmak zorunda kalıyor?" dedi.

"Hürmüz Boğazı'nın güney koridorunu kullanmaya izin yok"

ABD’nin gemilere Hürmüz Boğazı’ndan geçebilecekleri yönünde güvence verdiğini ancak bu gemilerin saldırıya uğradığını ileri süren Kalibaf, "ABD, mutabakatın aksine boğazın güney güzergahını kullanmaya çalışıyor. Buna izin vermeyeceğiz." şeklinde konuştu.

Savaştan önce Hürmüz Boğazı’ndan günde en az 120 geminin geçtiğini ifade eden Kalibaf, "Bir veya iki geminin bile boğazdan geçmesi, savaş öncesi dönemle kesinlikle kıyaslanamaz." değerlendirmesinde bulundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki yönetiminin uluslararası hukukla çelişmediğini öne süren Kalibaf, son 15 ayda askeri alanda 10 yıllık ilerleme kaydettiklerini iddia etti.

Ateşkesin ardından farklı ülkelerdeki ABD üslerine yönelik saldırıların "stratejik anlam" taşıdığını belirten Kalibaf, İran’ın füze kapasitesinin düşman tarafından engellenemeyeceği mesajını verdiklerini belirtti.

ABD'nin deniz ablukası: Askeri savaş

Deniz ablukasının "askeri savaş" anlamına geldiğini yineleyen Kalibaf, düşmanın "hibrit savaş" kapsamında İran içinde protestoları terör ve kısa süreli askeri saldırılarla eş zamanlı olarak başlatmayı hedeflediğini söyledi.

İran İslam Cumhuriyeti'nin politikasının ülke lideri Mücteba Hamaney'in talimatı doğrultusunda mutabakatın şartlarının yerine getirilmesi olduğunu dile getiren Kalibaf, şunları kaydetti:

"Toplumsal bütünlük, birbirimize tavsiye etmemiz gereken en önemli toplumsal iyiliktir. Her kesimden tüm siyasetçilerden anlaşmazlıkları bir kenara bırakmalarını istiyorum. Gücümüzü ortaya koyarak mantığımızı düşmana kabul ettireceğiz ve hiçbir zaman askeri ya da siyasi olarak teslim olmayacağız."

AA

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin birkaç gemiyi boğazdan geçirmeye çalıştığını fakat İran Silahlı Kuvvetlerinin müdahalesiyle karşılaşılaştıklarını söyledi
Salı, Eylül 1, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İran Meclis Başkanı Kalibaf: Hürmüz Boğazı’nın tam kontrolü silahlı kuvvetlerimizin elinde
copyright Independentturkish: 

İmamoğlu’nun “Millet Şahidimdir” kitabının toplatılması kararına itiraz edildi

Tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun savunmalarını kitaplaştırdığı “Millet Şahidimdir” adlı kitabın toplatılması, dağıtımının ve satışının yasaklanması kararına avukatları tarafından itiraz edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebi üzerine İstanbul 4. Sulh Ceza Hâkimliği, 27 Ağustos 2026 tarihli kararıyla İmamoğlu’nun yazarı olduğu kitabın basılmış ve basılmakta olan nüshalarına el konulmasına, dağıtımının ve satışa sunulmasının engellenmesine karar vermişti. İmamoğlu’nun avukatları, 31 Ağustos’ta karara itiraz etti.

İtiraz dilekçesinde, hâkimlik kararının “gerekçesiz, hukuka aykırı ve ölçüsüz” olduğu savunularak kararın kaldırılması talep edildi.

“Hangi ifade hukuka aykırı?”

Dilekçede, hâkimlik kararının yaklaşık bir buçuk sayfa olduğu, kararın önemli bölümünün olayın anlatımı ile Basın Kanunu’nun 3 ve 25’inci maddelerine ilişkin soyut kuralların aktarılmasından oluştuğu belirtildi.

Kitabın halkın farklı kesimleri arasında gerilimi artırabileceği ve kamu düzeni ile kamu güvenliğini bozabileceği yönündeki değerlendirmelerin somut bir gerekçeye dayanmadığı savunuldu.

İtiraz dilekçesinde, kitapta hangi cümle, paragraf veya sayfanın hukuka aykırı olduğunun kararda gösterilmediği belirtilerek, “Hangi ifade, hangi bağlamda, hangi toplumsal kesime yönelmiş/hedef almış, halkın hangi farklı kesimleri arasında nasıl bir gerilim artırabilecek ve bu suretle kamu düzenini bozacak, suç işlenmesine sebep olacaktır?” soruları yöneltildi.

Kararda hangi ifadenin hangi suç tipini oluşturduğunun ve soruşturmanın hangi somut suç isnadı üzerinden yürütüldüğünün de belirtilmediği kaydedildi.

Kitabın içeriğine ilişkin savunma

İtiraz dilekçesinde, “Millet Şahidimdir” kitabının temel olarak İmamoğlu’nun 8 Temmuz 2026 tarihinde İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada yaptığı sorgu kapsamında hazırladığı metinden oluştuğu ifade edildi.

İmamoğlu’nun usuli taleplerini dile getirdiği sırada mahkeme başkanı tarafından sürekli bölündüğü, ardından “susma hakkını kullandığı” yönünde tespit yapıldığı ve sorgusunu tamamlayamadan duruşma salonundan çıkarıldığı belirtildi.

Dilekçede, kitabın aleni yargılama sırasında izleyiciler ve medya aracılığıyla kamuoyunun öğrenebileceği bir sorgu metninden oluştuğu belirtilerek, “Sulh Ceza Hâkimliği müvekkilin aleni duruşmada okuyacağı sorgu metnine el koymuştur” denildi.

AYM’nin Öcalan kararına atıf yapıldı

İmamoğlu’nun avukatları, itiraz dilekçesinde Anayasa Mahkemesi’nin 25 Haziran 2014 tarihli, Abdullah Öcalan’ın basılmakta olan kitabına ilişkin kararına da atıfta bulundu.

Söz konusu kararda basılmamış bir kitaba el konulması ve buna yapılan itirazın reddedilmesi nedeniyle Anayasa’nın düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü ile basın özgürlüğünü düzenleyen 26 ve 28’inci maddelerinin ihlal edildiğinin tespit edildiği hatırlatıldı.

Dilekçede, Anayasa Mahkemesi’nin kararında basın özgürlüğünün kural, sınırlamanın ise istisna olduğunun vurgulandığı belirtilerek, aynı ilkelerin İmamoğlu’nun kitabı açısından da geçerli olduğu savunuldu.

“Somut cümle ve sayfalar gösterilmeli”

Dilekçede ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre siyasi nitelikte görüş ve bilgiler içeren yayınlara müdahalenin ancak şiddet kullanımına yönelik çağrı veya özendirme bulunması halinde mümkün olabileceği ileri sürüldü.

İtirazda, “Sulh Ceza Hâkimliğinin kitaptan buna örnek oluşturacak tek bir cümle aktaramamasının sebebi açıktır: Kitapta bu anlama gelecek hiçbir ifade yoktur” denildi.

Hâkimlik kararında “halkın farklı kesimleri arasında gerilimi artırabilecek” ifadeler bulunduğunun belirtildiği ancak hangi toplumsal kesimin hangi ifadelerle hedef alındığının açıklanmadığı kaydedildi.

Bu gerekçenin Türk Ceza Kanunu’nun 216’ncı maddesinde düzenlenen “halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama” suçuna işaret ettiği değerlendirilerek, böyle bir karar verilebilmesi için somut cümle, paragraf ve sayfaların gösterilmesi gerektiği savunuldu.

“El koyma” kararının fiilen toplatma olduğu savunuldu

İtiraz dilekçesinde, hâkimlik kararında “el koyma” ifadesinin kullanılmasına rağmen tüm nüshalara el konulmasının fiilen “toplatma” anlamına geldiği belirtildi.

5187 sayılı Basın Kanunu’nun 25’inci maddesi kapsamında yalnızca sınırlı sayıda nüshaya el konulabileceği, toplatma şeklinde bir karar verilmesinin ise kanunen mümkün olmadığı ileri sürüldü.

Dilekçede, “Toplatma yerine adı değiştirilerek el koyma diye yazılması kanunilik ilkesine aykırıdır” ifadeleri kullanıldı.

Kitabın bütünü incelenmeden ve hangi bölümünün hangi nedenle hukuka aykırı olduğu ortaya konulmadan yasaklama kararı verilmesinin de ölçüsüz olduğu savunuldu.

“Muhalefetin sesinin kısıldığı bir ülke demokrasi olarak nitelendirilemez”

İtiraz dilekçesinde, İmamoğlu’nun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Cumhurbaşkanı adayı olması nedeniyle görüşlerinin kamuoyuna ulaşmasının, yurttaşların bilgi edinme ve farklı siyasi görüşlere erişme hakkıyla bağlantılı olduğu belirtildi.

Dilekçede, “Yurttaşlar siyasal iktidarın fikirlerine ulaştığı gibi muhalefetin cumhurbaşkanı adayı olan müvekkilin fikirlerine de serbestçe ulaşacaklar ve özgür kanaatlerini bu fikirleri yarıştırarak kendileri vereceklerdir” denildi.

Sadece siyasal iktidarın sesinin serbest olduğu, muhalefetin sesinin ise kısıtlandığı bir ülkenin demokrasi olarak nitelendirilemeyeceği savunuldu.

İmamoğlu’nun avukatları, kitabın toplatılması, dağıtımının ve satışa sunulmasının engellenmesine ilişkin kararın kaldırılmasını talep etti.

Hâkimliğin aksi kanaatte olması halinde dosyanın itirazı değerlendirmek üzere İstanbul 5. Sulh Ceza Hâkimliği’ne gönderilmesi istendi.

ANKA

Ekrem İmamoğlu’nun “Millet Şahidimdir” kitabının toplatılması ve satışının yasaklanması kararına avukatları itiraz etti. Dilekçede kararın gerekçesiz ve ölçüsüz olduğu savunularak kaldırılması talep edildi
Salı, Eylül 1, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İmamoğlu’nun “Millet Şahidimdir” kitabının toplatılması kararına itiraz edildi
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Sahel Devletleri Konfederasyonu, Nijer'deki isyan girişimini kınayarak hükümete tam destek açıkladı

Sahel Devletleri Konfederasyonu (AES), Nijer'in başkenti Niamey'de 28 Ağustos gecesi meydana gelen askeri isyan girişiminin ardından Nijer'e ve ülkenin kurumlarına tam destek verdiğini açıkladı.

AES tarafından yapılan açıklamada, bir grup askerin “istikrarsızlaştırma girişimi” olarak nitelendirilen eylemlere karıştığı ve başkentteki 101 No'lu Hava Üssü ile bazı hassas noktaların hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada, girişimin Nijer silahlı kuvvetlerinin müdahalesiyle kontrol altına alındığı ve başarısızlığa uğratıldığı kaydedilerek, olay “ihanet” olarak nitelendirildi.

Nijer güvenlik ve savunma güçlerinin bağlılık, cesaret ve profesyonelliğinin övgüyle karşılandığı belirtilen açıklamada, askerlerin görevlerine bağlı kalarak isyan girişimine karşı koymasının başkentte düzenin yeniden sağlanmasına katkıda bulunduğu ifade edildi.

AES, Nijer'in kurumlarına tam desteğini yineleyerek, Nijer yönetimiyle birlikte egemenlik ve barışın korunması yönündeki mücadelenin sürdürüleceğini bildirdi.

Açıklamada ayrıca, Sahel bölgesindeki üç ülkenin birlik, bütünlük ve istikrarının korunmasına yönelik kararlılık vurgulanarak, üye ülkelerden birinin istikrarını hedef alan herhangi bir girişimin konfederasyonun tamamını ilgilendiren bir mesele olduğu kaydedildi.

Konfederasyon, Nijer, Mali ve Burkina Faso halklarına da dezenformasyon, kamuoyunu manipüle etme ve toplumsal bölünmeyi körükleme girişimlerine karşı azami dikkat gösterme çağrısında bulundu.

Nijer'in başkenti Niamey'de 28 Ağustos'u 29 Ağustos'a bağlayan gece, Diori Hamani Uluslararası Havalimanı ile Cumhurbaşkanlığı Sarayı çevresinde yoğun silah sesleri ve patlamalar duyulmuştu. Havalimanı bünyesindeki 101 No'lu Hava Üssü'nün de hedef alındığı olayların ardından Nijer Savunma Bakanlığı, askeri hareketliliğin güvenlik güçlerinin müdahalesiyle kontrol altına alındığını açıklamıştı.


Mehdi Zana’nın cenaze programı belli oldu

Kürt siyasetçi ve eski Diyarbakır Belediye Başkanı Mehdi Zana, yaşamını yitirdi. Zana için düzenlenecek anma ve cenaze programının ayrıntıları Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından açıklandı.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, 1977-1980 yılları arasında Diyarbakır Belediye Başkanlığı görevini yürüten Mehdi Zana için yarın saat 11.00’de Büyükşehir Belediyesi ana hizmet binası önünde anma töreni düzenleneceği belirtildi.

Zana’nın cenazesinin, saat 13.00’te Ulu Cami’de kılınacak cenaze namazının ardından Yeniköy Mezarlığı’nda toprağa verileceği bildirildi.

Defin işleminin ardından taziyelerin Liceliler Yas Evi’nde kabul edileceği açıklandı.

Belediyenin paylaşımında, “Tüm halkımızı anma törenine ve son yolculuğunda Mehdi Zana’yı uğurlamaya davet ediyoruz” ifadelerine yer verildi.


Erzincan-Sivas kara yolu heyelan nedeniyle ulaşıma kapatıldı

Erzincan-Sivas kara yolu, Sakaltutan Geçidi'nde sağanak yağışın ardından meydana gelen heyelan nedeniyle trafiğe kapatıldı.

Tüneller mevkisinde akşam saatlerinde etkili olan sağanağın ardından heyelan meydana geldi.

Heyelan nedeniyle kara yolunun ulaşıma kapanması sonucu her iki yönde de uzun araç kuyrukları oluştu.

Üniversite Kavşağı'nda önlem alan trafik ekipleri, araçların geçişine izin vermedi.

Karayolları ekiplerinin yol temizleme çalışmalarını sürdürdüğü bölgede yağış devam ediyor.


Çanakkale'de rahatsızlanan komedyen Cem Yılmaz'ın hastanedeki tedavisi sürüyor

Çanakkale'de rahatsızlanan komedyen Cem Yılmaz'ın anjiyosunun iyi geçtiği ve tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Akşit, gazetecilere yaptığı açıklamada, Ayvacık ilçesine bağlı Paşaköy'deki evinde rahatsızlanan ve ambulansla Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesine kaldırılan Yılmaz'ın, hastaneye kalbin ön yüzünü ilgilendiren kalp kriziyle başvurduğunu söyledi. Hastaneye geldiğinde Yılmaz'ın bilincinin açık olduğunu aktaran Akşit, şöyle konuştu:

Hemen anjiyo laboratuvarına aldık. El bileğinden yaklaşık 40 dakikada balon ve stent işlemini tamamladık. Kendisi yoğun bakımda. Şu an durumu stabil. Takibini burada 2 gün boyunca sürdürmeyi planlıyoruz. Umarım sağlıcakla yakında ailesine kavuşur. Anjiyosu çok güzel geçti. Kalp krizini ilgilendiren damara balon ve stent işlemleri uyguladık. Şu anda yatağında istirahat ediyor.

Cem Yılmaz'ın 2 gün sonra taburcu edilebileceğini ve durumunun stabil olduğunu ifade eden Akşit, şunları kaydetti:

Şu anda tek damar, bir ufak yan damarı için ileride gerekir mi diye sonra bakıyoruz. Şu an kalp krizini ilgilendiren damarı açıyoruz. Diğer yan damar için de ayrıntılı bakacağız. Belki ona hiç işlem yapmaya gerek kalmayacak. Orası ilaçla idare eder. Bizim kalp krizi türlerimiz var. Bir insanın geçirebileceği kalp krizlerinden biriyle geldi. Sağ olsun Ayvacık Devlet Hastanesindeki arkadaşlar çok güzel müdahale etmişler. 112 Acil Çağrı Merkezi, ambulansı çok hızlı yönlendirmiş. Herkes, Ayvacık'tan itibaren göğüs ağrısı başladığı andan beri Cem Bey’e güzel müdahale etmiş.

Açıklama sırasında Yılmaz'ın ağabeyi Can Yılmaz, İl Sağlık Müdürü Hakan Görgülü, ÇOMÜ Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. İbrahim Eren Pek ve ÇOMÜ Genel Sekreteri Oğuz Ünal da yer aldı.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Pazar, Ağustos 30, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Melih Gökçek hakkında yurt dışına para aktarımı iddiasıyla soruşturma

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Medya İletişim Bürosu, bazı basın ve yayın organlarında İbrahim Melih Gökçek hakkında yer alan iddialara ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla resen soruşturma başlatıldığı belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:

Bazı basın ve yayın organlarında, İbrahim Melih Gökçek hakkında yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı yönünde öne sürülen iddialara ilişkin olarak, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığımızca resen soruşturma başlatılmıştır.

Melih Gökçek’ten hakkında başlatılan soruşturmaya ilişkin açıklama

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın hakkında resen soruşturma başlatıldığını duyurmasının ardından eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’ten açıklama geldi.

Gökçek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, soruşturmanın gazeteci Murat Ağırel’in kendisi hakkındaki iddialarıyla ilgili başlatıldığını belirtti.

Gökçek açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

Biraz önce medyaya intikal eden bilgilere göre Ankara Başsavcılığı, Murat Ağırel’in benim hakkımdaki iddialarıyla ilgili olarak maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla resen soruşturma başlatmıştır… Allah’ın izniyle veremeyeceğim hesabım yoktur. Gerekli bilgileri savcılığa vereceğim… Kendimi Türk adaletine teslim ediyorum…

 

Independent Türkçe, ANKA

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek hakkında yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı yönündeki iddialara ilişkin resen soruşturma başlattı
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Melih Gökçek hakkında yurt dışına para aktarımı iddiasıyla soruşturma
copyright Independentturkish: 

Kürt siyasetinin önemli isimlerinden Mehdi Zana hayatını kaybetti

Kürt siyasetçi ve Diyarbakır eski Belediye Başkanı Mehdi Zana, KOAH nedeniyle tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. Kısa süre önce hastaneye kaldırılan ve yoğun bakımda tedavi altına alınan Zana, 85 yaşındaydı.

Mehdi Zana’nın cenazesi yarın Diyarbakır’daki Yeniköy Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

Mehdi Zana kimdir?

20 Aralık 1940’ta Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde doğan Mehdi Zana’nın soyadı “Bilici” idi. Zana, daha sonra bu soyadını Kürtçede “bilge” anlamına gelen “Zana” ile değiştirdi.

Eski DEP Milletvekili Şükran Zana’nın kardeşi, DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Leyla Zana’nın ise eşiydi. İki çocuk babası olan Zana, 1975 yılında Leyla Zana ile evlendi.

Siyasi faaliyetlerine genç yaşta başlayan Zana, Devrimci Doğu Kültür Ocakları’nın (DDKO) yöneticileri arasında yer aldı. 1963’te Türkiye İşçi Partisi’ne (TİP) katılan Zana, TİP Silvan Şubesi’nin kuruluşunda rol aldı ve iki yıl boyunca şube başkanlığı yaptı.

Mehdi Zana, 1978 yerel seçimlerinde bağımsız aday olarak Diyarbakır Belediye Başkanı seçildi. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından tutuklanan Zana, çeşitli suçlardan hüküm giydi. Cezasını Diyarbakır, Aydın, Afyon ve Eskişehir cezaevlerinde geçirdi.

Yaşamının farklı dönemlerinde toplam 16 yıl cezaevinde kalan Zana, siyasi mücadelesi nedeniyle uzun yıllar baskı ve tutuklulukla karşı karşıya kaldı.

1994'ten sonra yaklaşık 10 yıl İsveç’te yaşayan Zana, Ekim 2004’te Türkiye’ye döndü. Yurda dönüşünün ardından hakkında yürütülen davalar kapsamında gözaltına alınan Zana, daha sonra serbest bırakıldı.

Anılarını kitaplaştırdı

Siyasi yaşamına ve deneyimlerine ilişkin anılarını kaleme alan Mehdi Zana, bu çalışmalarını kitaplaştırdı. “Bekle Diyarbakır” adlı anı kitabında, siyasal bilincinin oluşmasında terzihanenin oynadığı role de yer verdi.

Zana’nın yaşamı, Diyarbakır’ın yakın siyasi tarihi ve Kürt siyasal hareketinin önemli dönemleriyle iç içe geçti.

DEM Parti Eş Genel Başkanlarından Mehdi Zana için taziye mesajı

Bakırhan, kısa süre önce tedavi gördüğü hastanede ziyaret ettiği Zana’nın yeniden sağlığına kavuşmasını dilediklerini belirterek, şunları kaydetti:

Diyarbakır eski Belediye Başkanı, Kürt siyasetinin değerli isimlerinden Mehdi Zana’yı tedavi gördüğü hastanede ziyaret etmiş, bir an önce sağlığına kavuşmasını ve yeniden aramızda olmasını dilemiştik. Ne yazık ki bugün acı haberini aldık. Mehdi Zana, Kürt siyasi tarihinin en zorlu dönemlerinde mücadele etmiş, inandığı değerler uğruna ağır bedeller ödemiş bir isimdi. Başta ailesi ve yakınları olmak üzere, tüm sevenlerine ve Kürt halkına başsağlığı diliyorum.

Hatimoğulları ise paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

Diyarbakır eski Belediye Başkanı, değerli Kürt siyasetçi ve mücadele insanı Mehdi Zana’yı kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Mehdi Zana’yı, halkının hakları ve özgürlüğü için verdiği mücadele ve bıraktığı değerli mirasla daima hatırlayacağız. Leyla Zana’ya, kıymetli ailesine, yakınlarına ve Kürt halkına başsağlığı diliyorum.

Neçirvan Barzani’den Mehdi Zana için taziye mesajı

IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, tedavi gördüğü hastanede 85 yaşında yaşamını yitiren eski Diyarbakır Belediye Başkanı Mehdi Zana için yayımladığı taziye mesajında, “Türkiye’deki Kürt siyasi mücadelesinin önde gelen isimlerinden biriydi. Ömrünün uzun yıllarını halkının haklarını savunmaya adadı ve bu uğurda büyük bedeller ödedi” ifadelerini kullandı.

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani, sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda, Mehdi Zana’nın yaşamını yitirmesi dolayısıyla Leyla Zana ile ailesine, yakınlarına ve arkadaşlarına başsağlığı diledi. Barzani’nin mesajı şöyle:

Tanınmış Kürt siyasetçi Mehdi Zana’nın vefatı dolayısıyla Leyla Zana’ya, ailesine, yakınlarına ve arkadaşlarına başsağlığı diliyorum. Merhum, Türkiye’deki Kürt siyasi mücadelesinin önde gelen isimlerinden biriydi. Ömrünün uzun yıllarını halkının haklarını savunmaya adadı ve bu uğurda büyük bedeller ödedi. Ailesinin, yakınlarının ve arkadaşlarının acısını paylaşıyorum. Yüce Allah’tan ruhunu rahmetiyle şad etmesini, hepsine sabır ve metanet vermesini diliyorum.

 

Independent Türkçe, ANKA

1978’de bağımsız aday olarak Diyarbakır Belediye Başkanı seçilen ve siyasi yaşamının farklı dönemlerinde toplam 16 yıl cezaevinde kalan Mehdi Zana, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Kürt siyasetinin önemli isimlerinden Mehdi Zana hayatını kaybetti
copyright Independentturkish: 

Warner Bros Discovery'nin Paramount'a devrine koşullu izin

Rekabet Kurulu, Warner Bros. Discovery Inc'nin tek kontrolünün Paramount Skydance Corporation tarafından devralınması işlemine koşullu izin verilmesini kararlaştırdı.

Rekabet Kurumunun internet sitesinden yapılan açıklamada, karara ilişkin bilgi verildi.

Kurulun, söz konusu işleme Paramount tarafından sunulan taahhütler çerçevesinde, koşullu izin verildiği belirtilen açıklamada, Paramount ve Warner Bros'un faaliyetleri arasında çeşitli yatay ve dikey örtüşmelerin tespit edildiği vurgulandı.

Açıklamada, işlemin gerçekleşmesi halinde "sinemalarda gösterilmek üzere filmlerin dağıtımı", "televizyon kanallarının toptan tedariki" ve "abonelik temelli isteğe bağlı video yayını hizmetleri (SVOD)" pazarlarında ortaya çıkabilecek rekabet karşıtı endişelerin giderilmesi amacıyla Paramount'un sunduğu taahhütlerin değerlendirildiğine dikkati çekilerek, şu ifadelere yer verildi:

İlk olarak, Paramount'un 'sinemalarda gösterilmek üzere filmlerin dağıtımı' pazarında, Universal ile kontrol ettiği UIP Türkiye aracılığıyla elde ettiği pazar payına yönelik rekabet endişesinin giderilmesi amacıyla, Paramount'un, UIP Türkiye üzerindeki hissedarlığını sonlandıracağı taahhüt edilmiştir. Taahhüte ek olarak, Paramount, Universal ile birlikte Türkiye'de ortak film dağıtımına yönelik ortak girişim veya benzeri bir ticari yapı kurmayacak, Paramount ve Warner Bros filmlerinin dağıtımı Universal veya Walt Disney filmlerini de dağıtan üçüncü taraflarla birleştirilmeyecek. İlaveten UIP Türkiye bünyesinde Warner Bros ve Universal'ın faaliyetleri birbirinden bağımsız yürütülecektir.

Türkiye pazarına özgü iki taahhüt daha sunuldu

Paramount tarafından Avrupa Komisyonuna verilen taahhütlere ilave olarak Türkiye pazarına özgü iki taahhüt daha sunulduğu bildirilen açıklamada, "Buna göre, ilk olarak, Paramount, sinemada gösterilen filmlerin Paramount ve Warner Bros'un sahip olduğu SVOD platformlarında ilk kez erişime sunulmasını takip eden üç yıllık münhasırlık süresinin sona ermesiyle birlikte ilgili filmleri Türkiye'de, piyasa koşullarında, üçüncü taraf platformlara lisanslamak üzere mevcut kılmayı taahhüt etmiştir. Bu taahhüt, kapanış tarihinden itibaren 5 yıllık bir süre boyunca uygulanacaktır." bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, ikinci olarak, televizyon kanallarının toptan tedarikine ilişkin olarak Paramount ve Warner Bros tarafından Digiturk, TV+, Tivibu, D-Smart ve diğer lineer televizyon sağlayıcıları ile akdedilen ve halen yürürlükteki sözleşmelerin süresinin, ilgili lineer TV sağlayıcısının talebi üzerine, aynı hüküm ve koşullarla 31 Aralık 2029'a kadar uzatılacağının taahhüt edildiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

Paramount ve Warner Bros'un mevcut televizyon kanallarını Türkiye'de kendi kontrolündeki SVOD platformlarında sunmaya devam ettiği sürece söz konusu kanalları üçüncü kişilere piyasa koşullarında lisanslamak üzere mevcut kılacağı da taahhüt edilmiştir. Kurul, Paramount tarafından sunulan taahhütlerin tespit edilen rekabet endişelerini gidermeye yeterli, rekabet endişeleri ile orantılı ve kısa sürede yerine getirilebilir olduğu sonucuna ulaşarak işleme koşullu olarak izin vermiştir.

 

 

AA

Rekabet Kurulu, Paramount Skydance Corporation'ın Warner Bros Discovery Inc'yi devralmasına, sunulan taahhütler doğrultusunda koşullu izin verilmesini kararlaştırdı
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Warner Bros Discovery'nin Paramount'a devrine koşullu izin
copyright Independentturkish: 

TBMM Başkanvekili Adan: Terörsüz Türkiye süreci hem iftihar tablosu hem vazife yüküdür

TBMM Başkanvekili ve MHP İstanbul Milletvekili Celal Adan, partisinin Beşiktaş’ta Akatlar Spor Salonu’nda yapılan İstanbul İl Kongresi'ne katıldı. Adan burada yaptığı konuşmada, “Kongrenin yalnızca bir il kongresi olmadığını, Milliyetçi Hareket Partisinin yarım asrı aşan mücadelesinde yeni bir döneme şahitlik edildiğini” söyledi. 

Konuşmasında "Terörsüz Türkiye" sürecine değinen Adan, şunları kaydetti:

Liderimizin öncülüğünde başlayan ve hukuki altyapısı tamamlanarak son safahata varan Terörsüz Türkiye Projesi artık başarıyla neticelenmiştir. Milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine dair kanun, yakın Türkiye tarihinin en keskin dönemeçlerinden birisidir. Bu kanunla beraber işin mührü vurulmuş, imza atılmıştır. Artık Türkiye'de kan ve kin devri bitmiştir. Bu memleketin en derin yarası kapanmıştır. Yarım asırdır dağları sulayan Mehmetçiğin asil kanı artık terörde tek damla dahi akmayacaktır. Ay yıldızlı sancağımız tabutların üzerinde değil, ufukların ötesinde dalgalanacaktır. Milliyetçi Hareket Partisi için Terörsüz Türkiye süreci hem iftihar tablosu hem de vazife yüküdür.

“Terörsüz Türkiye’nin altındaki en büyük imza ise şüphesiz ki sayın Devlet Bahçeli'ye aittir”

İftihar ediyoruz; çünkü başkalarının kenarından dolaşmaya dahi cesaret edemediği bir meseleyi liderimiz Sayın Devlet Bahçeli Bey kökünden çözmüş ve terörü tarihin en derin çukuruna gömmüştür. Terörsüz Türkiye ile tarihin zembereği yeni baştan kurulmuştur. Artık tarih de talih de Türk milletinden yanadır. Çünkü 50 yılı aşkın bir zamandır ülkemizin kalkınmasına, birliğimizin pekişmesine engel olan bir bela tamamen yok edilmiştir. Her hikayenin bir kahramanı, her destanın bir sahibi vardır. Terörsüz Türkiye'nin altındaki en büyük imza ise şüphesiz ki akıl, tecrübe ve iradesiyle bilge Liderimiz Sayın Devlet Bahçeli'ye aittir. Bu hususta liderimize destek sunan, Terörsüz Türkiye'yi gerçeğe dönüştürmek yolunda duruş sergileyen Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın da katkıları her daim hafızalardadır. ​Liderimiz feleğin çarkının kırıldığı, emperyalist senaryoların bozguna uğradığı bu hassas dönemin mimarı olarak tarihe geçmiştir. Bundan dolayı liderimize gönül veren her bir Milliyetçi Hareket Partisi mensubu onurludur, gururludur.

“Okyanus ötesinden gelen talimatlarla yürümemiştir”

Terörsüz Türkiye'nin Türk milliyetçilerinin düşüncesinden doğduğunu belirten Adan, sürecin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın iradesiyle devlet politikasına dönüştüğünü ve sonuçlandığını sürecin dış müdahalelerle değil, Türkiye'nin kendi iradesiyle yürütüldüğünü belirtti. Adan konuşmasında, şunları söyledi:

Şimdi yine bir ağustos ayında şanlı tarihimize yeni bir zafer silinmez harflerle işlenmiştir. Bu yeni zaferin adı Terörsüz Türkiye'dir. Terörsüz Türkiye Projesi, Batı başkentlerinde üretilen taktiklerle, okyanus ötesinden gelen suflelerle yürümemiştir. Hamle milletin selameti için milletin evlatları tarafından hayata geçirilmiştir. Emperyalist kuvvetlerin toprağımıza saldığı zehri bünyemizden dışarı atmış; milli birliğimiz, fitne bulutlarını dağıtmıştır. Kardeşi kardeşe kırdırmak isteyen yabancı başkentlerin savaş planları Milliyetçi Hareket tarafından buruşturulup çöpe atılmıştır. Türkiye'nin enerjisini başka yere çekip heba etmek isteyenler kaybetmiş, Ankara merkezli gelecek tasavvuru kazanmıştır. Başkalarının bizi sürüklediği kardeş kavgalarından, fitne tuzaklarından kaybedecek tek bir damla kanımız, analarımızın gözlerinden akacak tek bir damla yaşımız yoktur. Üstelik liderimizin öncülüğünde gerçekleşen bu hadise sadece ülkemiz için değil, bütün coğrafyamız için hayati derecede önemlidir.

MHP İstanbul il başkanı Yılmaz: "İstanbul nimet değil, bize emanet"

MHP İstanbul İl Başkanı Volkan Yılmaz da konuşmasında, “İstanbul’un sahibi de İstanbul’un sevdalısı da biziz” ifadesini kullandı. İstanbul’un sorunlarına dikkati çeken Yılmaz, ulaşım, trafik ve belediye hizmetlerini eleştirdi.

Yılmaz, “İstanbul ne sizin yağmalayacağınız bir ganimet ne de siyasi hesapların aracı. İstanbul ceddimizden bize kalan kutlu bir emanettir. Esas hikâye şimdi başlıyor. Ben İstanbul’a bir hikâye yazmaya geliyorum. Ne olur gelin, dışarıda kalmayın; bu hikâyeyi hep beraber, Türk milliyetçileri olarak birlikte yazalım. Biz İstanbul’un umuduyuz” dedi.

Siyasette kadınların daha etkin rol almasının önemine işaret eden Yılmaz, İstanbul’da kadınlarla birlikte güçlü bir çalışma yürüteceklerini belirtti. Yılmaz, “Hanımefendiler, ellerimi size doğru uzatıyorum. Benim ellerim havada kalmasın. Gelin, ellerimizi tutuşalım, bir ve beraber olalım. Göreceksiniz İstanbul’da neleri başaracağız. İstanbul İl Başkanı olarak kollarımı açabildiğim kadar geniş açıyor ve tüm İstanbullu hemşehrilerimi bizlerle, Türk milliyetçileriyle, Milliyetçi Hareket Partisi ile kucaklaşmaya davet ediyorum” diye konuştu. 

Volkan Yılmaz'ın tek aday olduğu kongreye, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yılmaz, MHP MYK üyeleri, milletvekilleri, STK temsilcileri ve partililer katıldı.

 

ANKA

TBMM Başkanvekili ve MHP İstanbul Milletvekili Celal Adan, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin “Artık Türkiye’de kan ve kin devri bitmiştir. Bu memleketin en derin yarası kapanmıştır” dedi
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
TBMM Başkanvekili Adan: Terörsüz Türkiye süreci hem iftihar tablosu hem vazife yüküdür
copyright Independentturkish: 

AK Parti'li Büyükgümüş: Türk ve Kürt'ün kardeşliğinin arasına hiç kimse girememiştir

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Teşkilat Başkanı Ahmet Büyükgümüş, "Terörsüz Türkiye'ye ulaşmayı kardeşliğimiz için, birlik beraberliğimiz için büyük bir zaruret olarak görüyoruz." dedi.
Büyükgümüş, Sivas Muhsin Yazıcıoğlu Kültür Merkezi'nde düzenlenen Mahalle ve Köy Başkanları İstişare Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, mahallelerdeki teşkilat çalışmalarının ivmesinin artırılması için bu yılı "Mahalle Teşkilatları Yılı" ilan ettiklerini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın makam ve mevki için değil, millete, memlekete ve dünya mazlumlarına hizmet etmek için siyaset yaptığını belirten Büyükgümüş, "Bizim gönlümüzde hizmet aşkı, mücadele aşkı vardır. Siyasetin de pusulasını biz burada görürüz." dedi. AK Parti'nin gücünü mahalle teşkilatlarından aldığını vurgulayan Büyükgümüş, "Bugün yasaklarla mücadele etmiş ve başarmış, vesayeti ortadan kaldırmış, tüm dünyaya adaletin, hakkaniyetin, insanlığın sesi olmuş bir AK Parti, bir Türkiye ve lideri Recep Tayyip Erdoğan varsa bunun en büyük gücü mahalle teşkilatlarımızdır." ifadesini kullandı.

Büyükgümüş, dünyanın büyük değişimler geçirdiği, insanlığın büyük sınamalarla karşılaştığı bir zaman diliminde olunduğunu dile getirdi. Yarınların büyük ve güçlü Türkiye'si için çalıştıklarını vurgulayan Büyükgümüş, Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaşmak için bu istikamette ilerlemeye devam edeceklerini belirtti.

"Terörsüz Türkiye" sürecine de vurgu yapan Büyükgümüş, şöyle konuştu:

Ne olursa olsun PKK terör örgütünün hendek, çukur eylemlerine rağmen Allah'a şükürler olsun Türk ve Kürt'ün kardeşliğinin arasına hiç kimse girememiştir. Emperyalizmin oyunlarına rağmen, bizi bölmeye, parçalamaya çalışan türlü girişimlere rağmen Allah'a şükürler olsun ki bu birliktelik, bu kardeşlik sürmüştür ve güçlenerek devam etmektedir. Malazgirt'te Sultan Alparslan bundan 1000 yıl önce hangi ufukla, vizyonla, gayretle, emekle o ovada ordusuyla bir araya gelmişse bugün de bizler AK Parti teşkilatları olarak o ruh ve heyecanın bugünkü temsilcileri olarak çalışıyoruz. İlk başardığımız en önemli hususlardan biri bu memleketin birliği, beraberliği, kardeşliği, AK Parti'mizin çalışmalarıyla, emeğiyle, Cumhur İttifakı'mızla perçinlenmiştir, güçlenmiştir. İktidara geldiğimizde yüzde 20'lerde olan yerlilik oranını yüzde 80'lere kadar çıkarttık. Terör olaylarının en yoğun olduğu günlerde Sayın Cumhurbaşkanımız, 'Biz onların inlerine gireceğiz' demişti ya Allah'a şükürler olsun terör örgütünün inlerinin hepsine girildi ve terörün beli, Mehmetçiğimizin cesaretiyle, fedakarlığıyla ve milli savunma sanayimizin gücüyle büküldü.

"Terörsüz Türkiye bir devlet projesidir"

Büyükgümüş, PKK'nın terör devleti kurma hedefinin hüsranla sonuçlandığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

Terör örgütü PKK artık varlığını sürdüremeyeceğini, varlığını tasfiye edeceğini tüm dünyaya ilan etti. Şimdi TBMM'de oluşturduğumuz komisyonla, ilgili istihbarat ve güvenlik birimlerimiz burada silah bırakmaları safahatını, burada örgütün tasfiyesine dönük çalışmaları sahada günbegün takip ediyorlar. Terörsüz Türkiye bir devlet projesidir ama milletin denetimi ve gözetimi altında bir devlet projesidir. TBMM çatısı altında da tüm siyasi partilerden milletvekillerimiz anbean istihbarat ve savunma birimlerimizin çalışmalarını takip ediyorlar. Yasada ifade edilen tüm düzenlemelerin gerçekleşmesi için kritik eşik terör örgütü PKK'nın silahları bırakarak varlığını tüm şube ve uzantılarıyla birlikte tasfiye etmesidir. Suriye'de YPG kendi varlığını tasfiye ettiğini açıkladı. Buradaki gelişmeleri anbean, günbegün dikkatle ve TBMM'nin denetimiyle takip ediyoruz. Şimdi geldiğimiz noktada ya silah bırakırlar varlıklarını tasfiye ederler, ya bu işi söz verdikleri gibi kendi varlıklarını sona erdirerek yok ederler. Bizim terörle mücadelemiz bitmemiştir, ara da verilmemiştir. Kimden nereye gelirse gelsin, bölgemizde emperyal birtakım planların aparatları şeklinde hareket eden, huzuru, kardeşliği, ülkemizde ve bölgemizde bozmaya dönük adımlar atan tüm terör örgütleriyle mücadelemiz Allah'ın izniyle sonuna kadar devam edecektir. Terörsüz Türkiye'ye ulaşmayı kardeşliğimiz için, birlik beraberliğimiz için büyük bir zaruret olarak görüyoruz.

Bölgede hain ve terör devletine dönüşmüş İsrail gerçeğinin olduğuna dikkati çeken Büyükgümüş, ülkenin birliğini ve beraberliğini parçalamaya dönük, bölgede savaştan, çatışmadan beslenen bu anlayışa karşı da tüm mazlumların, insanlığın yönünü Ankara'ya çevirdiği yepyeni bir geleceğin inşa edilmesi gerektiğini ifade etti.

AK Parti TBMM Grup Başkanı Abdullah Güler de krizlerin büyüdüğü bir bölgede Türkiye'nin güvenli bir liman olarak herkesin gıpta ile baktığı bir ülke olduğunu söyledi.
Bunun yılların emeği, gayreti ve uykusuz gecelerle olduğunu belirten Güler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ülkeye dair hedefleri ve sevdasıyla çok fazla çalıştığını dile getirdi.

 

AA

Sivas'ta konuşan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Büyükgümüş, "Terörsüz Türkiye'ye ulaşmayı kardeşliğimiz için, birlik beraberliğimiz için büyük bir zaruret olarak görüyoruz" ifadelerini kullandı
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
AK Parti'li Büyükgümüş: Türk ve Kürt'ün kardeşliğinin arasına hiç kimse girememiştir
copyright Independentturkish: 

Türkeş'ten Uçum'a AİHS tepkisi: Bunu dillendirmek Kafkayen absürtlük

AK Parti Ankara Milletvekili Tuğrul Türkeş, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un AİHS'den çekilebileceğine ilişkin açıklamalarına tepki gösterdi. Türkeş, "Yapay zekayla basit bir diyalog bile ülkemizin AİHS'ye taraf olmaktan vazgeçmesi senaryosunun ne denli 'deli saçması' olacağının anlaşılması için yeterliyken, bunu üst düzey sorumluluk sahiplerinin açıktan dillendirmeye cesaret etmeleri ancak Kafkayen absürtlükle izah edilebilir. Evrensel hukuk ilkeleri ve adalet bugün ve yarın için herkese, hepimize lazım" dedi.

AK Parti Ankara Milletvekili Tuğrul Türkeş, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un Gezi Davası tutuklusu iş insanı Osman Kavala hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) verdiği hak ihlali kararı sonrasında yaptığı değerlendirmelere ilişkin açıklama yaptı. Türkeş, X hesabından "Türkiye'nin hukuk burcunda akıl tutulması" başlığıyla yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

Geçtiğimiz günlerde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) açıkladığı (Osman Kavala No. 2) kararını müteakip, en hafif tabirle bilinçsizce alevlendirilen 'Türkiye Cumhuriyeti Devleti gerekirse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden (AİHS) çekilir' tartışmaları üzerine birkaç söz söylemek gereği hasıl olmuştur. 

Ülkemiz, 70 yılı aşkın bir süredir kurucuları arasında yer aldığı Avrupa Konseyi'nin saygın bir üyesidir. Keza AİHS'ye yine bir o kadar süredir taraftır. AİHS'ye uyumu denetlemek amacıyla teşkil edilen AİHM nezdinde ise 1987 yılından bu yana bireysel başvuru hakkını kabul etmiş, zorunlu yargı yetkisini de 1990 yılından itibaren özümsemiştir. Bugün ise söz konusu bu ciddi birikimin ve Avrupa'yla entegrasyon mekanizmasının birtakım hezeyanlarla hiç edilmek istendiğini müşahede ediyoruz.

Şüphesiz ki, Türkiye'nin Avrupa'yla ilişkileri Avrupa Birliği (AB) ile başlamamıştır ve bu kurumsal çerçeveye de sınırlandırılamaz. Ne var ki siyaset, belli bir zamandaki belli nesnel şartlarla çerçevelenir. Hal böyleyken hem AB hem de AİHS ve AİHM gibi faktörleri 'yokmuş' yahut 'önemsizmiş' gibi addetmek mümkün değildir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, gerek coğrafi konumu ve kültürel tarihi gerekse üstün jeopolitik menfaatleri bakımından her daim çok-boyutlu bir politika izlemek durumundadır. Ve 'Avrupa'yla müspet ilişkiler' başlığı, tam da bu 'çok-boyutluluk' ilke ve pratiğinin vazgeçilmez bir ağırlık merkezidir.

"Tam anlamıyla bir akıl tutulması"

Modern zamanlarda AB-Türkiye ilişkileri pek çok çetin sınavdan geçmiş, ancak köklü Hariciyemizin emektar diplomatlarının da alın teri ve çabalarıyla hep 'daha ileriye' taşınabilmiştir. Bu emeklerin kimileri tarafından zayi edilmek istenmesi - üstelik doğuracağı kesin uzun vadeli/yapısal hukuki, ekonomik ve siyasi istikrarsızlaşma ivmesi bütünüyle inkar edilerek - tam anlamıyla bir akıl tutulmasıdır.

Herkes için eşit işleyen hukuk ve adalet, kalkınmanın da refahın da medenileşmenin de ön şartıdır. Bugün hukuku ve adaleti aşındıran yahut aşındırmış memleketlerin içinde bulundukları sefalet ve dünya sahnesinde uğradıkları geri döndürülemez itibar kaybı herkesin malumudur. Türkiye'yi bu seviyelere çekmek isteyenlerin devlete ve millete nasıl bir kötülük yaptıklarının farkında olduklarını zannetmiyorum.

Osman Kavala ve benzeri irili ufaklı, kangrenleştirilmiş davaların 'milli hukuk' yoluyla çözülmesi pekala mümkündü ve hatta hala mümkündür. Bunun için dışarıdan birtakım mercilerin dahline hiç mi hiç ihtiyaç yok(tu). Yürürlükteki Anayasa ve yasaların herkese eşit, adil ve şeffaf tatbik edilmesiyle bu sorunların hiçbiri yaşanmayabilir(di). Nitekim bundan iki yıl kadar evvel bu hususta girişimlerde bulunmam da tam olarak bu sebeplerdendi.

Hukuk kararlarına - onları siyaset ve zararlı bazı ideolojik fantezi zeminlerine çekmeksizin - 'uygulanma' fırsatı tanımak, Avrupa hukukunun değil, bizzat milli hukukun bir kazanımı şeklinde değerlendirilecektir. Salt 'Kavala' özelinde değil, topyekun Türkiye Cumhuriyeti Devleti vatandaşlarının isteği ve menfaati buradadır. Kavala figürü yalnızca meselenin en 'görünür' yüzüdür. 

Yapay zekayla basit bir diyalog bile ülkemizin AİHS'ye taraf olmaktan vazgeçmesi senaryosunun ne denli 'deli saçması' olacağının anlaşılması için yeterliyken, bunu üst düzey sorumluluk sahiplerinin açıktan dillendirmeye cesaret etmeleri ancak Kafkaen absürtlükle izah edilebilir. Evrensel hukuk ilkeleri ve adalet bugün ve yarın için herkese, hepimize lazım.

 

ANKA

AK Parti Ankara Milletvekili Tuğrul Türkeş, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden (AİHS) çekilme ihtimaline ilişkin açıklamalarına tepki gösterdi
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Türkeş'ten Uçum'a AİHS tepkisi: Bunu dillendirmek Kafkayen absürtlük
copyright Independentturkish: 

Özgür Özel Kayseri’de: Tüm demokratların partisi YENİ Parti’dir

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, saha çalışmaları kapsamında Kayseri'nin Millet Caddesi’nde esnafı ziyaret etti. Caddede bulunan bir kasabı ziyaret eden Özel, burada pastırma kesti. Kestiği pastırmayı gazetecilere ikram eden Özel, "Herkesin pastırma alabilecek bütçesinin olduğu bir Türkiye'yi ümit ediyoruz" diye konuştu.

Özel’e selam veren bir yurttaş ise "50 yıllık MHP'ye emeğim var, bıraktım. Koltuk değnekliği yaptığı için sizi destekliyorum. Allah yardımcınız olsun başkanım. 50 yıllık emeğim var pişmanım" ifadelerini kullandı.

Esnaf ziyaretinin ardından Meydan Bürüngez Cami önünde toplanan yurttaşlara hitap etti. Kayseri'deki yoğun ilgiye dikkati çeken Özel, "YENİ Parti her şeyi yapıyor, bütün imkansızlıklara rağmen her şeyi yapıyor; bir tek şeyi yapamıyoruz, esnaf ziyareti yapamıyoruz. Çünkü siz o sokağı, o caddeyi, o meydanı mitinge geçiriyorsunuz. Allah razı olsun sizden" dedi.

"Çiftçiye de esnafa da ikinci bahar kredisi verilecek"

Kimsenin YENİ Parti’nin iktidarından korkmaması gerektiğini söyleyen Özel, şunları söyledi:

Milleti korkutuyorlar, 'Bunlar gelirse sosyal yardımları keser' diye. Geldik belediyelere, bırak kesmeyi tam beş kat arttı sosyal yardımlar. Bugün Kayseri’nin Eskişehir Bağları Mahallesi’ndeydim. Orada, o yoksul mahallede geçmişte bize hiç oy vermeyen, çok az oy veren bir mahallede kadınlarla oturdum. Dertlerin umutsuzluklarını ve geleceğe yönelik bizimle ilgili beklentilerini dinledim. Burada şu kadarını söyleyeyim. Biz iktidara geldiğimiz belediyelerde nasıl insan ayırmadıysak, nasıl yeni doğan çocuğu hoş geldin paketi ile karşılayıp, nasıl okula başlarken okula ilk adım paketleri ile onların bütün ihtiyaçlarını görüp, beslenme çantasını doldurup, kırtasiye yardımını yapıp, kimsenin çocuğunu geride nasıl bırakmadıysak, andolsun ki YENİ Parti iktidarında bunu bütün Türkiye’de yapacağız. Şunu bütün Türkiye’ye müjdeliyoruz. Kimsenin çocuğu kapatamayacağı kadar bir farkla hayata geriden başlamayacak. Daha üç yıl önce talimat verdik. ‘1000 kreş’ dedik. Şu ana kadar 800 kreş yapıldı CHP’li belediyelerde. Apaçık ortada. İnanmayan dönsün, geçsin, saysın. Bizim iktidarımızda her mahallede bir kreş olacak. Bizim iktidarımızda zengin yatına, kotrasına verilen ÖTV’siz, KDV’siz mazot; sizin traktörünüze konacak. Çiftçilerin borçlarının faizi bir seferlik tamamen silinecek. Anapara üç taksitte, beş taksite bölecek. Çiftçiye de esnafa da ikinci bir şans, ikinci bahar kredisi verilecek.

"Yeni bir yola çıktık"

YENİ Parti'nin iktidara hazır olduğunu söyleyen Özel, sözlerine şöyle devam etti:

YENİ Parti şehirlerle kavga etmez. YENİ Parti şehre gönül koymaz. YENİ Parti kendine oy vermeyen seçmenin bir sonraki oyuna sahiptir. Onun yüreğine, gönlüne girmeye taliptir. İşte böyle büyüyoruz. Biz köhnemiş bir siyaseti, tartışmaları, birbiriyle uğraşmaları geride bıraktık. Çok uğraştık, olmadı. İktidarın yargısının eliyle partimizin yönetimine darbe yapıldı. İki ay uğraştık. Ama siz dediniz ki, ‘Yürü bu yolda. Arkandan ben geleceğim.’ Yeni bir yola çıktık. Arkamdan gelenlere helal olsun.

Bu yürüyüş benim şahsımın yürüyüşü değildir. Bu yürüyüş çaresiz bırakılmamışların yürüyüşüdür. Geride bırakılmışların yürüyüşüdür. Ezilenlerin yürüyüşüdür. Bu yürüyüş 23 bin lira maaş verip ‘İster kira ver, aç kal; ister karnını doyur, sokakta kal’ denen emeklilerin yürüyüşüdür. Bu yürüyüş alın terinin karşılığını alamayanların, onların yerine yabancı işçi çalıştıranların, güvencesiz işlere mahkum bırakılanların ve bu iktidar geldiğinde 7 çeyrek altın alan asgari ücretin 3 çeyrek altın alamadığı bugünlerde kasabın önünden geçemeyen, mandıraya uğramayan, pazara çıkacak eşine alışveriş için üstüne düşeni yapamayıp bundan sıkılan emekçi kardeşlerimin onurlu yürüyüşüdür. Diyor ki ‘Bizi insan yerine koymuyorlar.’ Bu yürüyüş bu ülkenin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, onun izinden yürüyenlerin ve onun deyimiyle Cumhuriyet ki kimsesizlerin kimsesidir, Cumhuriyetçilerin milletine sahip çıkma yürüyüşüdür. Size ant olsun ki Kayseri’den bütün Türkiye’ye sesleniyoruz, bu güzel şehirden artık bundan sonra siyasi tartışmalarla, atışmalarlarla, kutuplaştırma, şeytanlaştırma, ötekileştirme işiyle oy devşirme oyunlarına asla gelmeyeceğiz. Bu iktidar, iktidarını sürdürmek için kavga mı istiyor? Bu iktidar, iktidarını sürdürmek için gerginlik mi istiyor? Biz onlarla kısır çekişmelere girmek yerine milletin ekmek kavgasını vereceğiz.

"Yasaklar ve gelecek kaygısı kalmayacak"

Bugün Kayseri’de elbette emeklileri gördüm, elbette kadınları gördüm, Kayseri’de çok sayıda genci gördüm. ‘Dünya bizi kıskanıyor’ diyenler, ‘Dünya üzerimizde hesap yapıyor’ diyenler, ‘Beka sorunu var’ diyenler burayı iyi dinlesin. Beka sorunu dünyanın gelişmiş ülkelerinin Türkiye’de hesap yapması, bu topraklar üzerine hayal kurması değildir. Onu denediler, boylarının ölçüsünü aldılar. Yine denerler, yine biz buradayız. Kimseye pabuç bırakmayız. Ne İsrail’e, ne başkasına. Ama esas beka, sorunu dünyanın gelişmiş ülkelerinin burada hayal kurması değil; bu ülkenin pırıl pırıl gençlerinin dünyanın gelişmiş ülkelerinde hayal kurmasıdır. Bunu ters yüz edeceğiz. Burada bütün gençlere söz veriyorum. Hayal kurabileceğiniz, istediğinizde yurtdışına gidip istediğinizde dönebileceğiniz, yasakların olmadığı, gelecek kaygısının kalmadığı bir Cumhuriyet’i bir kez daha Gazi’nin peşinden yürüyenler, YENİ Parti iktidarında kuracak. Gençlere sözümüzü bir kez de Kayseri’den tekrarlayalım. Gelecek seçimlerden sonra yasaksız Türkiye, vizesiz Avrupa geliyor. Eskiden 10 yıl çalışıp ev alan, karı - koca memursa bir araba ve bir ev alanların artık babadan - dededen miras kalmazsa, piyangodan ikramiye çıkmazsa hiçbir gencin ne araba, ne ev hayali kuramadığı maalesef perişan günlerdeyiz. Hepimizin çocuğu var, hepinizin çocuğu var. Herkesin oğlu - kızı kendinden uzun, kendinden yakışıklı, kendinden güzel. Ama herkesin evladı kendinden daha fakir, geleceğinden endişeli, işi yok, güvencesi yok. İşte biz siyasete kendimiz bir yere gelelim diye, bir makam tutalım diye, saraylara oturalım, uçan saraylarda uçup yüzen saraylarda keyif yapalım diye değil; işte bu gençlerin umutlarını diriltelim, annelerinin babalarının gözü arkada kalmasın diye siyaset yapıyoruz.

"Kapımız herkese açık"

O yüzden çok çalışacağız, çok gayret edeceğiz. YENİ Parti’nin kapıları herkese açık. YENİ Parti elbette geçmişte birlikte siyaset yaptığımız Cumhuriyet Halk Partililerin yeni partisidir. YENİ Parti Atatürkçülerin, Cumhuriyetçilerin yeni partisidir. Onu herkes bilsin ki YENİ Parti bütün demokratların, milliyetçi demokratların, ülkücülerin, muhafazakar demokratların, Sünni’siyle Alevi’siyle bütün canların, Kürt’üyle Türk’üyle memleketini seven, bayrağıyla derdi olmayan tüm demokratların partisi YENİ Parti’dir. Buyurun bize katılın. YENİ Parti; dürüst esnafların, doğru tartanların, haktan kesenlerin, yalan etmeyenlerin, haramdan korkanların, Kayserililerin yeni partisidir. YENİ Parti’yi Kayseri’de birinci parti yapacak mıyız? Siyaset iddia işidir. ‘Birinci çıkmazsam istifa ederim’ demiştim. Bugün karşınızda alnım açık buradayım. Buradan size söz veriyorum. YENİ Parti’yi Kayseri’de birinci parti yapacağız, Türkiye’de iktidar yapacağız.

Kimse korkmasın ki bu iktidar sadece YENİ Partililere değil, sadece şimdi muhalefette olanlara değil, AK Parti’nin, MHP’nin, geçmişte iyi olsun diye oy verip pişman olan emeklisine de yoksuluna da gelecek. ‘Geçmişte AK Parti’ye kaydım vardı, eyvah YENİ Parti gelirse beni dışlar’ diyene, bak biz öyle insanlar değiliz. Biz kutuplaşmak yerine kucaklaşmak için kollarını sana açmış YENİ Partilileriz. Kayseri’yi bir bütün olarak kucaklıyor, Kayseri’nin önünde saygıyla eğiliyorum. Oradaki, bana el sallayan güzel annelerimin teker teker ellerinden öpüyorum. Bu ne güzel bir görüntü böyle. Ölsem de gam yemem. Ölsem de gam yemem. Hepinize teşekkür ediyorum. Amcalarımın ellerinden öpüyorum. Caminin balkonundaki amcalarımın ellerinden, kapısındaki annelerin ellerinden, tüm meydanın ellerinden, gözlerinden öpüyorum. İyi ki varsınız. İyi ki varsınız. İyi ki varsınız.

Ve son sözüm, yarın 30 Ağustos Zafer Bayramı. Kayseri, güzel Kayseri Zafer Bayramın kutlu olsun. Bu bayrak dalgalansın diye sınır bu oyunda nöbet tutan Mehmetçik’e, bu memleketi koruyan Türk Silahlı Kuvvetleri ki onların bayramıdır. Tüm mensuplarına, silah altına alınmış erden, en tepedeki Genelkurmay Başkanına kadar Türk Silahlı Kuvvetlerinin tüm mensuplarının da bayramları kutlu olsun. Ülkemizi seviyoruz, birbirimizi seviyoruz, Atamızı, bayrağımızı seviyoruz. 30 Ağustos Zafer Bayramınız kutlu olsun. Kutlu olsun. Kutlu olsun. Son olarak bu güzel günde bu iki güzel kız Kayserisporumuzun formasını, 38 numaralı formasını Özgür Özel yazan formasını getirmiş. Tüm Kayseri’ye, Kayserisporlulara başarılar diliyorum. Hepinizi çok seviyorum. Bugün Kayseri’de Bursaspor’la Kayserispor’un maçı var. Bursaspor’a ve Kayserispor centilmence bir mücadele, futbolda hakedenin kazanması ve seçimlerde hakkı yenenlerin artık kazanacağı bir Türkiye’yi müjdeliyorum, müjdeliyorum.

Özgür Özel, konuşmasının ardından YENİ Parti'nin seçim otobüsüne binerek Kayserileri selamladı.

ANKA

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, saha çalışmaları kapsamında Kayseri'de yurttaşlara YENİ Parti'ye üye olma çağrısı yaptı
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Özgür Özel Kayseri’de: Tüm demokratların partisi YENİ Parti’dir
copyright Independentturkish: 

Bakırhan: Silahlar sustu ama Kürt'ün ötekileştirilmediği ve kimliğinin aşağılanmadığı bir düzen kurulmalı

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Şanlıurfa’da düzenlenen halk buluşmasında, ölen PKK mensuplarının ailelerinin yanı sıra şehit ailelerine başsağlığı mesajını iletirken, “Türkiye'nin dört bir yanında taziyeler kuruluyor. Demek ki herhalde daha önce koşullar uygun olmadı. Çatışma ve şiddet ortamda yaşamını yitiren gençlerin taziyeleri açıklanıyor. Hamasete girmeden o ailelere başsağlığı diliyorum. Hiçbir söz evlat acısını gideremiyor. O ailelerin acısını paylaşıyoruz. Sadece Barış Annelerinin, Cumartesi Annelerinin değil, şehit ve gazi ailelerinin de acılarını paylaşıyoruz. Trabzon'un acısı da Siirt'in acısı da Urfa'nın acısı da eşittir. Kimse evladını yitirmesin. 'Bu süreç nedir?' diye bize soruyorlar. Hiçbir annenin evladını yitirmemesi sürecidir. O sıvasız evlere acı düşmeme sürecidir. Bakın, iki yıldır bu süreç başladı. Çok şükür tek bir canımızı yitirmedik. O fakir, sıvasız, yoksul evlere gençlerin bedenleri gitmedi. Bak bundan daha kutsal bir şey olamaz" dedi.

“İlk defa Kürt meselesi için bir yasa geçti”

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’a ilişkin görüşlerini paylaşan Bakırhan, şunları kaydetti:

İki yılı aşkın süredir hep birlikte bu süreci büyük titizlik ve dikkatle dinliyoruz. Gittiğimiz birçok yerde halkımız, halklarımız tereddütlerini, güvensizliklerini dile getirdiler. Evet, ağır yürüdü, aksak yürüdü. Daha önce bu yasa çıkarılabilirdi ama günün sonunda eksiklerine, aksaklıklarına rağmen Meclis’te tarihi bir yasa geçti. Yüz yıllık Meclis tarihinde ilk defa Kürt meselesi yasal bir zeminde tartışıldı. İlk defa Kürt meselesi için bir yasa geçti. Kürt yok denilen, kimliği inkar edilen, diline bilinmeyen dil denilen, Mecliste konuştuğu zaman mikrofonların kapatıldığı, meclis tutanaklarına 'bilinmeyen dil' diye geçen Kürt meselesiyle ilgili bir yasa geçti. Bu çok önemlidir. Bu önemi herkes bilmelidir.

“Şimdi bu yasa Kürt meselesinin çözüm yasası değil”

Yasada Kürtlere yönelik bir kazanımının olmadığına ilişkin yapılan eleştirilere yanıt veren Bakırhan, "Peki ne oldu? Dilimize ne oldu? Kimliğimize ne oldu? Kayyumlar atandı belediyelere ne oldu? Cezaevinde Selahattinlere, Figenlere, Leyla Güvenlere ne oldu? Bu yasa Kürt meselesinin çözüm yasası değil. Yasanın temel amacı silahı ve şiddeti devreden çıkarıp Kürt meselesini siyasi zeminine taşıyıp orada tartışmak ve çözmekti. Peki bu talepleri unuttuk mu? Bu talepleri dile getirmeyecek miyiz? Bu taleplerimiz gerçekleşmeyecek mi? Tabii ki dile getireceğiz, savunacağız. Bu taleplerin çözümü için mücadele edeceğiz. Ama o yasa bu yasa değil” ifadelerini kullandı.

“Yüz yıllık bir mesele bu yasayla çözülmeyecek”

Yasanın PKK ve bütün sonuçlarını ortadan kaldıran bir yasa olduğuna dikkati çeken Bakırhan, şunları kaydetti:

Nedir bu yasa? Diyor ki Selahattinler, Figenler, Ali Ürkütler, Leyla Güvenler, cezaevindeki binlerce Kürt siyasi tutsak dışarı çıkacak. Çeşitli sebeplerden, baskılardan dolayı yurt dışına sürgüne gidenler ülkeye dönecek. Elinde silah olan, silahla mücadele eden, PKK'nin dağ kadroları demokratik, sosyal, siyasal yaşama katılacak. Diğer meselelerimiz bir sonraki aşamanın konularıdır. Bir sonraki yasaların konularıdır. Bu yasa Kürt meselesinin bütün boyutlarıyla çözüldüğü bir yasa değil. Evet sonuçlarını ortadan kaldıran, meseleyi şiddet zemininden, çatışma zemininden, ölüm zemininden alıp hukuki, siyasi zemine getiren bir yasadır. Yoksa yüz yıllık bir mesele bu yasayla çözülmeyecek. Biz de çok iyi biliyoruz. Bu yasa bir ilktir. Bu yasa bir kapı aralıyor, sonrasını Urfa halkımıza bırakıyor. Şimdi bir kapı aralandı.

“Henüz yolun başındayız, bu yasa her şey değil”

Bakırhan, yasanın küçümsenmemesi gerektiğine vurgu yaparak, "Bu yasa ilk defa Kürt meselesini Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Meclis zeminine taşımıştır ve meclis zemininde bir yasa çıkmıştır. Biz önemsiyoruz. Peki silahların susması her şeye yeter mi? Hayır, yetmez. Silahlar sustu ama eşit yurttaşlar olduğumuz bir düzen kurulmalıdır. Kürt'ün ötekileştirilmediği, stadyumlarda sarı torbaların gösterilmediği, Kürt'ün onurunun, kimliğinin aşağılanmadığı bir düzen kurulmalıdır. İşte bu düzenin ön adımları bu yasadır. Barış sadece çatışmanın bitmesi değildir. Barış, Kürt'ün korkmadan, çekinmeden, endişe duymadan kendi kimliğiyle, Alevi'nin kendi inancıyla, Arap yurttaşlarımızın kendi kimliğiyle onurluca yaşadıkları bir düzen kurmaktır. Dolayısıyla henüz yolun başındayız. Bu yasa her şey değil. Bu yasa önemlidir. Bir adımdır. Bir kapı araladı” diye konuştu.

“Şam'da önemli bir adım atıldı”

Suriye’deki gelişmelere de değinen Bakırhan, Kürtlerin Suriye’nin geleceğinde kilit bir role sahip olduğunu ifade ederek, "Şimdi gelelim Rojava'ya. Öyle şeyler yazılıp çiziliyor ki biz bile hayretle izliyoruz. Çok önemli gelişmeler var. Öncelikle onu söyleyeyim. Şam'da önemli bir adım atıldı. Ne oldu? Kürtler, Suriye'nin geleceğinde çok önemli kilit bir role sahip oldu. Şimdi böyle diyorum ama herkes şeyle bak. Nasıl kilit role sahip oldu? Ya Kürtler zaten kendi kentlerinin olduğu bölgelerde kendi belediye başkanını, kendi kaymakamını, valisini seçiyor.  Öyle mi? Kendi güvenliğini sağlayan orada güçleri var. En son oradaki kadın militanlar da iç asayiş olarak kabul edildi. Kürtler Suriye'nin geleceğinde bundan sonra söz sahibi oldular bu anlaşmayla birlikte" ifadesini kullandı.

“Mazlum Kobani, Ahmed Sara’nın değil, cumhurbaşkanlığı danışmanı oldu”

“Şimdi diyorlar ki ya Mazlum Kobani niye Şara’nın danışmanı oldu? Mazlum Kobani, Şara’nın danışmanı olmadı, cumhurbaşkanlığının kurumsal bir yapısına dahil oldu” diyen Bakırhan, “Ne adına dahil oldu? Kürtlerle, diğer halklar ve inançlarla yaşanacak sorunları çözmek için danışman oldu. Suriye’de ana dilde eğitimle ilgili sınırlı bir gelişme var. Mesela biz bunu eleştiriyoruz. Büyük ihtimalle bu salonda oturan arkadaşlarımızın da en temel eleştirilerinden birisi odur. Yani Suriye'nin ulusal dil olarak kabul ediyorsan öyle saatle günle üç beş tane ders ismi sayarak o dili yaşatamazsınız. Yani bak biz bu konuda eleştirilerimizi dile getirelim. Sınırlı ders saatiyle yetinilmemeli. Kürtler Suriye'de nerede yaşıyorsa yaşasın, hiçbir kısıt olmadan ana dilde eğitim görmelidir. Suriye yönetimi de öyle bu ana dilde eğitim meselesini kısıtlarla, kararnamelerle hayata geçirmemelidir. Ana dilde eğitim yasal, anayasal güvencelere kavuşmalıdır.  Şu anda yasal ve anayasal bir şey yok. Orada Kürtler de biraz önce söylediğim gibi kendi ana dilleri dahil olmak üzere bu meselelerin daha geniş şekilde yorumlanması için mücadele ediyor" dedi.

“Bu bedellerin karşılığında eksik de olsa kazanımlar da var”

Kürtlerin Suriye yönetimi ile yaptığı anlaşmaların küçümsenmemesi gerektiğini bildiren Bakırhan, "Kobani'de, Afrin'de değil, Halep'te de Şam'da da Suriye'nin genelinde de Kürtler yönetime ortak olmalıdır ki zaten o kimi atamalar bunu gösteriyor. Dolayısıyla bu durumu küçümsememek lazım. 10 yıl öncesi orada kimlik yoktu. Büyük bedeller var. Ama bu bedellerin karşılığında eksik de olsa kazanımlar var. Kabul etmek lazım. Bununla yetinmeyip başta dil, ana dilde eğitim olmak üzere bu mesele Kürtleri tatmin edebilecek bir noktaya gelir. Dünyanın her yerinde olduğu gibi biz bizlerin de her kazanımı büyük bedellerle oldu. Bu kazanımlarda emeği geçen, bedel ödeyen herkesin aziz hatırasını kendi adıma, partim adına yüreğimizde taşıyoruz ve taşıma devam edeceğiz” diye konuştu.

“DEM Parti’nin görevi gençlerin resimlerinin olduğu taziyelerin bir daha olmamasını sağlamaktır”

Bakırhan şunları söyledi:

Değerli arkadaşlar, Türkiye'nin dört bir yanında taziyeler kuruluyor bugün. Çatışma ve şiddet ortamında yaşamını yitiren gençlerin taziyeleri yapılıyor. Hiç hamasete girmeden o ailelere de başsağlığı diliyorum. Onlara Eyüp Peygamber sabrı diliyorum. Acıları büyüktür. Hiçbir söz evlat acısını maalesef gideremiyor. Onun için ailelerin acısını paylaşıyoruz. Sadece Barış Annelerinin, Cumartesi Annelerinin değil; şehit ve gazi ailelerinin de acılarını paylaşıyoruz. Yani Trabzon'un acısı da Siirt'in acısı da Urfa'nın acısı da eşittir, birdir. DEM Parti'nin buradaki görevi bir daha o gencecik arkadaşların resimlerinin olduğu taziyelerin olmamasıdır. Ölümlerin, yitimlerin olmamasıdır. Ben Diyarbakır'da kurulan taziyeye katıldım. O gencecik arkadaşların resimlerini görünce barışın ne kadar kutsal, acil ve gerçekten zorunlu olduğunu bir kez daha anladım. Barış her zaman iyidir. Beri cem med gotun aşti xeyr başı berekettir. Barış gerçekten iyiliktir, eşitliktir. İyi bir şeydir.

Onun için bu barış sürecinin başlamasına katkı sunan başta Sayın Öcalan olmak üzere Sayın Bahçeli, Sayın Erdoğan ve muhalefet liderleri ile bu konuda gece gündüz demeden çalışan fedakar partililerimizi de bir kez daha kutluyorum. Teşekkürlerimi iletiyorum. Kimse evladını yitirmesin. Bu süreç nedir diye bize soruyorlar. Hiçbir annenin evladını yitirmemesi sürecidir. O sıvasız evlere acı düşmemesi sürecidir. Bakın, 2 yıldır bu süreç başladı. Çok şükür tek bir canımızı yitirmedik. O fakir sıvasız evlere gençlerin bedenleri gitmedi. Bundan daha kutsal bir şey olamaz. Bir zamanlar cephede başta Urfa olmak üzere birlikte mücadele eden Türkler, Kürtler, Araplar değil miydi? Onun için Şanlı diyorlar. Yurt savunmasına katıldığı için, fedakarca mücadele ettiği için; Kürt'ü, Arap’ı, Türk'ü birlikte durduğu için buraya Şanlı Urfa diyorlar. Bedavadan şanlı kelimesini almadı. Atalarımızın, dedelerimizin birlikte mücadelesinden kaynaklıdır. Geçmişte birlikte yaşadık, bir arada yaşadık. Ne olduysa bir tarihten sonra, bu birlikte mücadele edenlerin arasına nifak tohumları ekildi. Birileri çıktı “Kürt dili nedir?” dedi. Yok saydılar, inkar ettiler. Hatta bizim farklılığımızı tehdit olarak sundular. Şimdi bu süreç tam da o eksikleri giderme sürecidir. Cephede birlikte olan, kuruluşta birlikte olan Arap’ın, Türk'ün, Kürt'ün, Alevinin, Sünninin kardeşçe ve eşitçe yaşaması mücadelesidir. Bunu inşallah birlikte sağlayacağız.

 

Independent Türkçe

"Kürt'ün ötekileştirilmediği, stadyumlarda sarı torbaların gösterilmediği, Kürt'ün onurunun, kimliğinin aşağılanmadığı bir düzen kurulmalıdır. İşte bu düzenin ön adımları bu yasadır"
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA (Arşiv)</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakırhan: Silahlar sustu ama Kürt'ün ötekileştirilmediği ve kimliğinin aşağılanmadığı bir düzen kurulmalı
copyright Independentturkish: 

Türk gemilerine yönelik saldırılar sonrası Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi, Dışişleri'ne çağrıldı

Karadeniz'de vurulan bir Türk gemisi ile onu çekmek için gönderilen başka bir geminin hedef alınmasıyla ilgili, Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal, Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, 26 Ağustos'ta "Lider Bordo Mavi" adlı Türk işletmeli geminin Karadeniz'de Tuapse açıklarında vurulması ve bu gemiyi çekmek üzere 27 Ağustos'ta gönderilen "Lider Kocatepe" gemisinin de hedef alınmasının akabinde Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Celal, Bakanlığa çağrıldı.

Görüşmede, Türkiye'nin söz konusu saldırılara ilişkin tepkisi aktarılırken, Karadeniz'de can, mal, seyrüsefer ve çevre emniyetinin sağlanmasının zorunluluk teşkil ettiğine dair gerekli uyarılarda bulunuldu.

 

Independent Türkçe

Görüşmede, Türkiye'nin saldırılara ilişkin tepkisi aktarılırken, Karadeniz'de can, mal, seyrüsefer ve çevre emniyetinin sağlanmasının zorunluluk teşkil ettiğine dair gerekli uyarılarda bulunuldu
Cumartesi, Ağustos 29, 2026 - 17:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: Reuters</p>

Type: 
SEO Title: 
Türk gemilerine yönelik saldırılar sonrası Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi, Dışişleri'ne çağrıldı
copyright Independentturkish: 

Dervişoğlu: İktidar teröriste özel af çıkardı ama terör örgütü silahlanmaya devam ediyor

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Parti Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu. Meclis'ten geçen "Çerçeve Yasa"ya tepki gösteren Dervişoğlu, "Türkiye Cumhuriyeti’nin istiklal ve istikbaline tuzak kuran o melun yasanın Meclis’ten geçtiği günden bu yana milletimizle bir aradayız. İktidar ve ortakları milletimizin arasına girip, bizim gibi dert dinleyemediği için, ben onlara gerçeği en başta söyleyeyim, Türk milleti bu ihanet yasasını not etmiş ve sabırla hesabını soracağı günü beklemektedir" dedi.

İktidarın ve etki unsurlarının kendilerini dinlemeden eleştirileri kesip biçtiğini belirten Dervişoğlu, eleştirilerinin temelinde insani bir özellik olan "şüphe" ve 25 yıllık olaylar zincirinin yer aldığını ifade etti. Hiçbir Cumhuriyet hükümetinin rejimin özünü ve anayasa sistemini temelden değiştirmeyi hedefleyemeyeceğini vurgulayan Dervişoğlu, "Denilebilirdi ki, iktidarla farklı siyasal geleneklerden geliyoruz. Bu sebeple, dış politika, ekonomi, eğitim gibi alanlarda, farklı siyasal çözümler ve önerileri benimsememiz normaldir. Ancak durum bu değildir. Şu bir gerçek ki, yol ve yöntemleri farklı olsa da hiçbir Cumhuriyet hükümeti, cumhuriyet rejiminin özünü, demokratik işleyişin amacını, anayasa ve hukuk sisteminin temelden değiştirilmesini hedeflememiştir, hedefleyemez. Bizim, İmralı sürecine dair eleştirilerimizin özeti de bu duruma ilişkindir. Yaşananları, 'Türk milletine karşı girişilen büyük bir kalkışma' olarak nitelendirmemizin sebebi budur" dedi. Dervişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

Türk millet adına, devleti sevk ve idare etmekle görevli iktidarın, gaflete düştüğü gerçeğidir. Üzülerek söylüyorum ki iktidar bu görevi, devlet içerisine etki eden, dış bağlantılı bir grubun yönlendirmesiyle planlı ve kasıtlı olarak, hem devletin hem de Türk milletinin hilafına yürütmektedir. İhanet sürecini yürütenler ve onu meşrulaştırmak isteyenler, İsrail tehdidi ve arkasındaki ABD ve diğer emperyal aktörlerden bahsediyor. Bu noktada duymak istemedikleri hakikat ise şudur: Hangi büyük ve güçlü ülke, defalarca mağlup ettiği bir silahlı narko-terör örgütünün mensuplarını affetmeye ve onları siyasete 'entegre etmeye' muhtaçtır? Hangi emperyalizm karşıtı iktidar, bu emperyalizmin banisi Trump’ın en yakın dostudur ve onun sömürge valisi Barack ile aynı dili konuşur, hangi Siyonizm karşıtı, hangi mazlumların temsilcisidir ki, 70 binin üzerinde masum Gazze’de katledilirken, Petrol ticaretini bile son ana kadar durdurmaktan acizdir. Sözüm ona bu ihanet süreci İsrail tehdidine karşı bir önlemmiş.

"Örgütün silah bırakmadığının en büyük delilidir"

Bölgedeki güvenlik gelişmelerine ve dış politikaya değinen Dervişoğlu, PJAK ve Suriye'deki duruma dikkati çekti. ABD'nin PJAK'a silah verdiğini ve örgüt sözcülerinin açıklamalarını hatırlatan Dervişoğlu, "Suriye’de de birtakım gelişmeler yaşanıyor. PKK’dan bozma YPG, ondan da bozma Suriye Demokratik Güçleri adı verilen ordunun, doğrudan doğruya Suriye Silahlı Kuvvetleri’ne entegrasyonundan bahsediliyor. Bu, örgütün yaşadığımız bölgede silah bırakmadığının en büyük delilidir. Ayrıca burnumuzun dibinde ABD tarafından kiralanmış yeni bir terör ordusu yapılandırılmaya çalışılıyor. İktidar teröriste özel af çıkardı ama terör örgütü silahlanmaya ve arazide pozisyon almaya devam ediyor" diye konuştu. 

"Ortadoğu'daki savaş bizim savaşımız değildir"

Sürecin İsrail tehdidine karşı bir önlem olarak sunulduğunu belirten Dervişoğlu, "Amaç İsrail tehdidine karşı direnç oluşturmak falan değildir. Amaç, İran’da rejim değiştirmek, PKK’yı silahlı unsur olarak örgütlemek ve Türkiye’yi bu sürecin koordinasyonunda taşeron gibi konumlandırmaktır. Bugün, İsrail’in İran’a kolayca hava saldırısı yapabilmesini mümkün kılan şey, Suriye’nin devletsizleşmesidir" dedi. Dervişoğlu, şöyle devam etti:

Bugünkü iktidar, geçmişte de benzer bir ihaleyi Şam rejimine karşı almıştı. Hatırlayın, aynı günlerde yine bir çözüm süreci başlatmışlardı.  Amerika’nın elini bulaştırmadan İran rejimini yıkma gayreti, İsrail’in etki alanını sürekli genişletmesi, sömürgeci devletlerin maşası olarak güçlenmeye çalışan bir PKK ve bu sürecin koordinasyonunu üstlenmeye hazır bir AKP iktidarı vardır. Sonuç ne oldu? Hendek savaşları, şehitler, ülkemize yayılan dört milyon sığınmacı, büyükşehirlerde terör dalgası, Suriye bataklığı oldu. 

Halkımıza İsrail tehdidine karşı zorunlu tedbir diye satılan şey Amerika’ya İran’da rejim değişikliği, iktidara müşfik bir monarşi kurma meşruluğu, İmralı’daki meczup katile statü kazandırmaktan başka bir şey değildir. Orta Doğu’daki savaş bizim savaşımız değildir. Ne ABD ve ne İsrail için İran’a karşı cephe almamalıyız, ne de İran için kendi refah ve güvenliğimizi riske atmamalıyız. Açılım derken, savaş riskiyle yüz yüze mi geldik, bir beladan başka bir belaya mı sürükleniyoruz? Türkiye bu krizden, şark kurnazlığıyla içeride iktidar devşiren kadrolarla değil, Cumhuriyet'e ve Türk milli devletine bağlı kalarak çıkabilir. Bunun için devşirmelik değil, devlet adamlığı gerekir. Bugün yapılan hamasetin de en nihayetinde en fazla Netanyahu’yu sevindireceğini unutmamalıyız. Türkiye’nin üniter bir ulus devletten, gerçek bir Cumhuriyet olmaktan çıkması, yine en çok o katili sevindirecektir.

Hafta sonu Bursa ve Balıkesir'de çiftçilerle bir araya geldiğini aktaran Dervişoğlu, ekonomik tabloya ve kurulması planlanan mekanizmalara değindi. Dervişoğlu, "Gördüğüm tablo odur ki, bu iktidar, İmralı’daki teröristi düşündüğü kadar çiftçimizi düşünmüyor. Bu iktidar, mangalda tüfek yakan katillerle barışırken, yıllardır kazanamayan köylümüzü tarlasına küstürüyor. 25 yıldır GAP’ı bitiremeyen bu iktidar, doğuda da batıda da üreten her nasırlı eli, aç bırakıyor, açıkta bırakıyor. Doğu’ya, Güneydoğu’ya, 25 yılda bir şey veremeyenler, teröriste özgürlük vererek refah vadediyor" değerlendirmesini yaptı.

Takip ve Değerlendirme Kurulu adı altında idari bir mekanizma kurulduğunu ifade eden Dervişoğlu, varlık barışı konusuna işaret ederek, "PKK’nın uyuşturucu, silah, gasp, insan ve organ ticaretiyle istiflediği kanlı parayı bölüşerek mi refah getirecekler? Gerçekten, bu kanlı örgütün kanlı parası ve ticaret ağıyla ilgili neden kimseden tek kelime laf çıkmıyor" sorularını yöneltti.

Bursa milletvekili Selçuk Türkoğlu’na yönelik saldırı

Ankara'da hak arayan gazilerin durumuna ve Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu'nun yaşadığı olaya da değinen Dervişoğlu, "Bursa Milletvekilimiz Selçuk Türkoğlu, diğer milletvekili arkadaşlarımızla birlikte, ilk günden itibaren gazilerimiz ve şehit ailelerimizin yanında saf tutuyor. Pazartesi günü, emniyet teşkilatımızın arasına sızmış bir kendini bilmezin saldırısına uğradı. Anayasal dokunulmazlığı olan bir milletvekilini yerde tekmeleyecek kadar aklını kaçırmış biri, kahraman polislerimize ve onların teşkilatına elbette gölge düşüremez. Ancak konu, kuru bir geçmiş olsun ile geçiştirilemeyecek kadar önemlidir. TBMM Başkanı’nı ve İçişleri Bakanı’nı sorumluluklarını yerine getirmeye davet ediyorum. Bu edepsizliğin de sonuna kadar takipçisi olacağımı kamuoyuna duyuruyorum" ifadesini kullandı.

"Evlatlarımıza bu kötülüğü yapmayın, yaptırmayın"

Milli Eğitim Bakanlığı'nın politikalarını da eleştiren Dervişoğlu, konuşmasını şöyle sürdürdü:

Sözde Milli Eğitim Bakanlığı, özde ise iktidar militanlığı yapan zatın, Erdoğan sonrası dönemden kupon makam arazisi kapma telaşıyla, bu ihanet sürecine, çocuklarımızın tertemiz dimağını alet etme projesi ise Türkiye’nin geleceğine örülebilecek en büyük tuzaklardandır. Buradan Sayın Cumhurbaşkanı’na sesleniyorum, evlatlarımıza bu kötülüğü yapmayın, yaptırmayın. Bu günahın bedeli, çok ama çok ağır olur. Bu çocuklara Öcalan’ı mı anlatacaksınız? Öcalan’la mı barıştıracaksınız? Devlet ve millet düşmanı PKK kaçkınlarını, 'bunlar sizin kardeşiniz' diye okullarda temsil konusu yapmak ne demektir? 

Lübnanlaşma, Yugoslavyalaşma, Iraklaşma… Yani bölünme önce zihinlerde başlar. 50 yıldır Öcalan canisi ve PKK üzerindeki haklı öfkeyi, bugün Kürtlerin kucağına bırakan bir ihanetle karşı karşıyayız. Biz, Türk milletiyle birlikte, buna itiraz ettiğimiz için, barışa ve kardeşliğe karşı oluyoruz öyle mi? Biz o kardeşliği ayakta tutmaya çalışıyoruz beyler. Yurttaşlık hukukunu yıkıp, kardeşlik hukukundan bahsedemezsiniz. Türkiye, bu coğrafyada, onlarca farklı etnisiteyi, bir kimlik etrafında, demokrasi hedefiyle Cumhuriyet rejiminde birleştirmiş tek devlettir. Vatandaşlarına insani bir yaşam seviyesi standardı sunabilmiş tek devlettir. 

Dağıtılmış ve başka devletlerce parsellenmiş nice coğrafyanın evlatlarını, Anadolu’da buluşturmuş ve başka bir nizam kurmuştur. O nizamın özü, kimsenin kimseden üstün olmamasıdır. Kanun karşısında, herkesin eşit olmasıdır. Fırsatı olmayana fırsat, imkanı olmayana imkan sağlanmasıdır. İşte bu nizamın kurucusudur Türk milleti. İşte tam da bu yüzden, bizim ittifak hedefimiz, Türk milletinin bütünüyledir. Çünkü elimizden kayıp giden, milletliğimizin ta kendisidir.

 

ANKA

Dervişoğlu, SDG'nin kendisini feshetmesini değerlendirerek, örgütün Suriye Silahlı Kuvvetleri'ne entegrasyonunun bölgede silah bırakıldığı anlamına gelmediğini savundu ve iktidarı eleştirdi
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Dervişoğlu: İktidar teröriste özel af çıkardı ama terör örgütü silahlanmaya devam ediyor
copyright Independentturkish: 

Erkeklerin kilo vermesini kolaylaştıran unsur ortaya çıktı

Diyet yapmaya yönelik toplumsal cinsiyet temelli tutumları inceleyen yeni bir araştırmada, partneri olan erkeklerin kilo vermede daha az zorlanabileceği bulundu.

Anglia Ruskin Üniversitesi'nden bir ekibin yürüttüğü araştırmaya göre geleneksel diyet programları, genellikle kadınları hedeflemesi ve aşırı kısıtlayıcı bulunması nedeniyle erkeklerde daha az etkili oluyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Araştırmacılar, 30 yaş ve üzeri 24 erkekle zayıflama programlarına ilişkin deneyimleri hakkında görüşmeler yaptıktan sonra bulgularına ulaştı. Çalışmada, katılımcıların çoğunluğunun beyaz ve evli erkekler olduğu belirtilerek araştırmadaki olası yanlılıklara dikkat çekiliyor.

Ekip, erkeklerin diyet yapmayı çok olumsuz algıladığını ve bunu kısıtlama, açlık ve kaçınılmaz bir başarısızlıkla sonuçlanan kısa vadeli programlarla ilişkilendirdiğini saptadı.

Bir erkek, araştırmacılara şöyle diyor: 

Herhangi bir kısıtlama veya diyet yapmayı düşündüğümde, bir yanım buna adeta isyan ediyor.

Ortaya çıkan bir diğer önemli tutum ise diyet yapmanın "kadınlara özgü alan" olarak görüldüğü ve bu durumun erkeklerin kilo yönetimiyle ilgili kendilerini çekingen ve rahatsız hissetmesine yol açtığıydı.

Öte yandan araştırma, birçok erkeğin partnerinin desteğiyle bu sorunların üstesinden gelebildiğini de ortaya koydu. Araştırmacılar, bu durumlarda erkeğin genellikle "yemek hazırlama ve tavsiyede bulunma görevini eşine bırakarak ikincil bir rol üstlendiğini" söylüyor.

Katılımcılardan biri "Benim için en önemli şey eşimin desteğiydi. Bu olmasaydı bunu başaramazdım çünkü yiyecekleri o alıyor ve akşam yemekleri o pişiriyor zira ben geç saatlerde eve geliyorum. O bunları yapmasaydı, bu kadar yol kat edemezdim" diyor.

Bir diğeri ise şöyle ekliyor: 

Bana atıştırmalık olarak çikolata falan değil elma alıyor. Bu, işin yarısı sayılır.

Araştırmacılara göre bulgular, erkeklere yönelik kilo yönetimi programlarının diyet odaklı yaklaşımdan uzaklaşıp "erkeklere özel" bir bakış açısına yöneldiğinde daha başarılı olacağını gösteriyor.

Bu yaklaşım, kısıtlayıcı diyetler yerine daha sağlıklı yiyeceklerin öne çıkarılmasını ve kuvvetle dayanıklılığı geliştirmeyi hedefleyen fiziksel ya da sportif mücadeleleri içerebilir.

Anglia Ruskin Üniversitesi'nden beslenme fizyolojisi alanında öğretim üyesi ve çalışmanın ortak yazarı Justin Roberts "Obezite önemli bir halk sağlığı sorunu olduğu için yetişkin erkeklerin zayıflama girişimlerine ilişkin algılarını ve deneyimlerini değerlendirmek ve erkeklerin kilo vermeyi hedeflerken kullandığı destek mekanizmalarını anlamak istedik" ifadelerini kullanıyor.

The Times'a konuşan Roberts şöyle diyor: 

Zayıflama programlarının erkeklere çekici gelmesi için sağlıkla ilgili gerekliliklerden önce hızlı başarılar, erken ödüller ve estetik kazanımlar çerçevesinde bir dereceye kadar sosyal rekabet içermesi gerektiğini tespit ettik. Bu, belki de kuvvet veya dayanıklılığa odaklanan sporları veya fiziksel zorlukları içerebilir.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Araştırmacılar, birçok erkeğin diyet yapmayı "kadınlara özgü alan" olarak gördüğünü tespit etti
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Bir araştırmaya göre, partneri olan erkeklerin kilo vermesi daha kolay (Unsplash)</p>

related nodes: 
Zayıflamak için Akdeniz diyetinden daha etkili bir beslenme biçimi bulundu
Yaygın bir sebzenin egzersiz performansını artırdığı doğrulandı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Erkeklerin kilo vermesini kolaylaştıran unsur ortaya çıktı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/health/exercise-men-women-dieting-couples-weight-loss-b3040144.html

Ebola salgınının ardındaki küresel hesap

Brüksel'de bir virüsün ortaya çıktığını düşünün, temas yoluyla bulaşan ölümcül bir virüs…Neler olacağını tahmin etmek hiç zor değil.

Bir haftada Avrupa Birliği acil toplanır, tüm sınırlar tek tek kapanır, uçuşlar iptal edilirdi. Avrupa’nın bilim insanları bir araya gelir, laboratuvarlar gece gündüz çalışır, hükümetler bütçe sınırı tanımadan aşı ve tedavi için fon açardı, değil mi? Çünkü orada risk altında olanlar, dünyanın "değerli" saydığı hayatlar.

Şimdi aynı virüsü Afrika’nın kalbine, Kongo’ya taşıyın. Aynı ölüm riski, aynı korku, aynı dehşet. Ama dünya aynı çabayı göstermiyor. Zira bu coğrafyada virüslere ve salgınlara rastlamak son derece doğal! Kongo'da virüsler yüzünden ölmek kaderin bir parçası! "Afrika'nın gerçekliği" … 

Hayır! Kongo’da bugüne kadar 2500’den fazla hayatı çalan ebola virüsü ülkenin kaderi falan değil. Ortada son derece çirkin bir pazarlık var. Dünya Sağlık Örgütü’nün resmî açıklamasına göre söz konusu salgın, (aşı olmasa da) kaynak ve personel kapasitesi artırılarak aylar içinde kontrol altına alınabilir. Yeter ki para bulunsun. 

DSÖ ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin (Africa CDC) ortak müdahale planı 518 milyon dolar talep etti. Africa CDC kısa süre sonra ihtiyacın 1,4 milyar dolara çıktığını açıkladı. Haziran sonuna gelindiğinde 910 milyon dolarlık taahhüdün yalnızca yüzde 13'ü gerçekten sahaya ulaştı. Ağustos ayı itibariyle bu oran artmış olsa da hala yetersiz. 

Mesele imkânsızlık ya da çaresizlik falan değil. Mesele dünyanın kaynaklarını bu coğrafya için harcamaya gönülsüz olması, Afrika halklarının hayatlarını kurtarılmaya değer bulmaması. Zira salgını durdurmak için gereken para, Batılı bir ülkenin tek bir askeri operasyonunun maliyetinin çok altında!

Evet, bir miktar çaba gösteriliyor ama yeterince hızlı, yeterince büyük ve yeterince kararlı müdahale edilmiyor. Çünkü Afrika'daki salgınlar hâlâ küresel sağlık sisteminin gözünde küresel bir tehditten ziyade yerel bir problem olarak görülüyor.


Neoliberal Ebola

Binlerce can alan Ebola virüsü biyolojik olarak meyve yarasaları ve primatlardan insana bulaşıyor. İnsandan insana ise vücut sıvılarıyla yayılıyor. Peki bu virüsün ortaya çıkış biçimi doğal mı? Cevabı biyolog Robert Wallace veriyor.

Ebola, küresel güçlerin eliyle yürütülen ormansızlaşma, madencilik faaliyetleri ve endüstriyel tarım yüzünden ortaya çıkıyor ve yayılıyor. Küresel güçlerin kaynak iştahı yüzünden tahrip edilen ormanlar, hayvanların doğal habitatlarını olumsuz etkiliyor. Madenler için kesilen ağaçlar biyoçeşitliliği yok ederken, habitatı bozulan yarasalar insan yerleşimlerine yaklaşıyor.

Sömürgecilik öncesinde yerli halkın ormanlık alanlarla bağlantısı yok denecek kadar az iken, sömürgecilikle birlikte yaşam alanlarının değişmesi virüsler için uygun ortamı hazırladı. Bozulan ekosistemde hayvanlar, ihracat ürünlerinin ekildiği plantasyonlara kaymaya başladı ve insanla temasları arttı. 

Bilim dünyasının artık açıkça kabul ettiği üzere, habitat bozulması ile yeni salgınların ortaya çıkış sıklığı arasında doğrudan bir ilişki var. Her yeni maden sahası ve her yasa dışı kereste sevkiyatı ormanları yok ediyor ve aslında bir sonraki küresel salgının tohumlarını ekiyor.


Aşı apartheidi

2014-2016 sonrasındaki Ebola virüsü için Batı aşı üretti, çünkü salgın Batı’yı korkuttu ve yatırımlar aktı. Ancak şimdi ortaya çıkan versiyona Bundibugyo türüne diğer aşılar etki etmiyor.*

Daha önce nadir görüldüğü için bu tür (2007 ve 2012’de) hiç öncelik olmadı. Daha doğrusu Bundibugyo türüne yatırım yapmak şirketler için karlı bulunmadı. Çünkü küresel ilaç endüstrisinin öncelikleri insan hayatına göre değil, müşterilerin alım gücüne göre belirleniyor.

Ünlü Nature Medicine dergisindeki bir makale, açıkça "bilimsel yatırımların, yüksek gelirli ülkeler için büyük tehdit olarak algılanan patojenlere öncelik vermeye devam ettiğini, düşük kaynaklı ortamlardaki savunmasız nüfusları etkileyen hastalıkların ise acil durumlar ortaya çıkana kadar kronik olarak yetersiz finanse edildiğini" belirtiyor.

Nitekim Kovid 19 pandemisi döneminde "eşit erişim" için kurulan COVAX mekanizması, aslında zengin ülkelerin aşıları önceden satın almasına olanak tanıyarak Afrika ülkelerini sıranın sonuna koydu.

2022'deki maymun çiçeği salgınında da aynı senaryo yaşandı. Afrika'da uzun süredir endemik olan hastalık küresel Kuzey'e yayıldığında küresel sağlık gündeminin merkezine oturdu.


Azalan yardımlar

Yalnızca aşı yatırımları değil, ülkenin sağlık altyapısına yönelik yatırımlar da sürekli azaltıldı. Trump yönetiminde USAID’in Afrika’daki sağlık fonları ya durduruldu ya da ülkelerin kritik madenlerine erişim ve vatandaşlarının sağlık verilerinin paylaşılması gibi şartlara bağlandı. 

ABD'nin yardım kesintileri Kongo’nun sağlık kapasitesini ciddi biçimde etkiledi. STAT'ın aktardığı verilere göre USAID'in KDC’ye yardımı 2024 mali yılında yaklaşık 1,2 milyar dolar, 2025'te 715 milyon dolar, 2025'in son üç ayında ise 67 milyon dolar oldu.

Halk sağlığı yardımı da 2024'te yaklaşık 33 milyon dolardan 2025'te 10 milyon doların altına indi. Demek ki salgını kontrol altına almak için talep edilen miktar rahatlıkla sadece ABD tarafından bile temin edilebilir. Ancak ABD virüsü durdurmak yerine bu salgını, madenleri kontrol etmek için bir pazarlık kozu olarak kullanıyor. 


Kaos, kontrolü kolaylaştırır mı?

Kongo’nun doğusu on yıllardır silahlı grupların gölgesinde kaynak savaşlarına sahne oluyor. Bu bölge başta altın olmak üzere, kobalt, koltan ve bakır gibi son derece kritik madenler bulunduruyor. Bölgedeki istikrarsızlığın devam etmesi yasal olmayan madencilik ve kaynak kaçakçılığının önünü daha da açıyor.

Zayıf devletler, doğal kaynaklarının denetimini sağlamakta zorlanırken, söz konusu durumdan çok uluslu şirketler veya gölge aktörler yararlanıyor. Küresel şirketler için ölümün faturası, virüse müdahalenin faturasından çok daha ucuz!

Kamerunlu filozof Achille Mbembe'nin "nekropolitika" kavramını bir kez daha hatırlamak lazım.

Sistem ölüm üzerinde iktidar kuruyor. Hangi hayatlar korunmaya değer, hangileri ölüme terk edilebilir?

Bir salgını kontrol altına almak mümkünken bunun için gereken kaynaklar gerçekten bulunamıyor mu?

Yoksa dünyanın zengin ülkeleri kendi krizlerinde seferber ettiği kaynak ve aciliyeti Afrika'da kasıtlı olarak mı göstermiyor?

İlginçtir ki Kongo’daki kaostan beslenen küresel şirketler şu gerçeği görmüyor. Hızla yayılan Ebola salgını, iş gücünü ve sağlık sistemini çökerttiği için aslında tüm Kongo maden ekonomisini tehdit ediyor. Küresel güçler duruma müdahale etmeyerek uzun vadede kendi ayaklarına sıkıyor. 

Ebola’nın kontrol altına alınabileceğini Dünya Sağlık Örgütü bizzat söylüyor. İhtiyaç duyulan para var, ama Kongo’ya layık görülmüyor! Aşı var, ama gecikiyor. 

Kongo'da ölenler kaderleri yüzünden değil, bir tercihten, kirli bir hesap yüzünden ölüyor. 

*Temmuz sonunda yeni veriler, Zaire türü için geliştirilen Ervebo aşısının Bundibugyo'ya karşı da kısmi koruma sağlayabileceğini gösterdi. Kongo hükümeti 12 Ağustos'ta acil stok talebinde bulundu. Bürokrasi ve kaynak yetersizliği yüzünden sahaya ulaşması gecikti.

 

 

Kaynaklar: 

Al Jazeera. (2026, August 18). WHO: Ebola can be contained in months if enough funding is provided [Video news report]. NewsFeed. 
Hassan, F. (2022, May 23). Vaccine apartheid is racist and wrong. PLOS Speaking of Medicine.  
Şanlı, S. (2026, May 26). Sömürgeci iştahın doğurduğu virüs: Neoliberal Ebola [Sare Şanlı | Sömürgeci iştahın doğurduğu virüs: Neoliberal Ebola]. Independent Türkçe.  
Shipley, R. (2026, June 17). When aid retreats, Ebola advances in the DRC. Policy Options.  

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Sare Şanlı Independent Türkçe için yazdı
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 16:00
Main image: 
jw id: 
ZV5XQe4A
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Ebola salgınının ardındaki küresel hesap
copyright Independentturkish: 

İstanbul'da 14 Eylül’de toplu ulaşım ücretsiz olacak

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için bu yıl da çalışmalar yaptı.

İBB, bugün gerçekleştirilen Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)  toplantısında yeni eğitim-öğretim yılı için eylem planı açıklandı. İBB, bu eylem planına göre; okulların açıldığı gün saat 06.00 ile 16.00 arasında bilet entegrasyonuna dahil olan toplu taşımalarda yolculukları ücretsiz yaptı. Uygulamalara yönelik olarak, İBB, T.C İstanbul Valiliği, İstanbul Ticaret Odası, T.C Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı gibi ilgili kurum ve kuruluşlarla organizasyonlar yaparak koordinasyon sağlayacak.

Denetim ekipleri, sivil trafik ve zabıta ekipleri sahada

Konuya ilişkin İBB'den yapılan bilgilendirmeye göre, okulların açılması ile birlikte trafiğe çıkacak okul servis sayısı 18 bin olacak ve yaklaşık 300 bin öğrenci taşınacak.

İBB bilgilendirmesi şöyle:

Bu yoğunluk düşünüldüğünde şu çalışmalar yapılacak; sinyal direklerine 1 hafta süreli ‘BEN DUYARLI SÜRÜCÜYÜM’ levhasının asılması sağlanacak. Trafik akışına olumsuz etki etmemesi için, saha ekipleri uygun saatte saha çalışmalarına başlayacak. Eğitim-öğretim dönemi başlangıcından önce gerekli görülen yerlerde sinyalizasyon, kent içi trafik kameraları ve şerit çizgilerinin (özellikle okul çevrelerinde yaya geçitlerinde yatay-dikey işaretleri) onarımı tamamlanacak, premark (yatay işaretleme) uygulamaları bitirilecektir.

Kent içi kameralarından İstanbul trafiği izlenerek, tıkanan arterler ilgili birimlere bildirilip anında çözümlenecek. Mobil EDS araçlarımız ile birlikte İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü denetim ekipleri, sivil trafik ve zabıta ekipleri koordineli olarak denetim yapacak. İBB Trafik Şube Müdürlüğü ile eğitim ve öğretim dönemi başlamadan önce gerekli görülen bölgelerde, özellikle okul çevrelerindeki yaya geçitlerinin düşey işaretlerinin bakım ve onarımı tamamlanacak. Okullara bilgilendirme yapılarak okul çevresinde öğrencilerin taşıtlardan inerek okul binasına girmeleri Rehber Personel ve Öğretmenlerden oluşan 'Okul Geçidi Görevlileri' kontrolünde gerçekleşecek. Servis kullanacak öğrencilerin açık adresleri ve iletişim bilgileri servis şoförlerinde bulundurulması ve velilere duyurulması sağlanacak. Okul servis şoförlerinin Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgeleri https://tuhim.ibb.gov.tr adresinden kontrol edilecek. Okulların açık adresleri, telefon numaraları, öğrenci kapasiteleri ve okul müdürlerinin bilgileri İl Jandarma Komutanlığı, il Emniyet Müdürlüğü ve İBB Zabıta Daire Başkanlığı birimlerine gönderilecek.

İBB Trafik Şube Müdürlüğü çocukların trafik farkındalığını arttırmak için okul çevrelerindeki 64 adet trafik ışığında artık çocuk sesi kullanılmasını sağladı. Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı çerçevesinde yaya trafiğini ön plana koyan İBB, yaya butonlarında yeni seslendirmeleri çocuklara özel hazırlandı. Anadolu yakasında 20 kavşak, Avrupa yakasında 44 kavşak bu şekilde düzenlendi.

Aynı zamanda İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü eylem planında bu çalışmalarda da bulundu; Veliler https://tuhim.ibb.gov.tr adresinden kayıtlı şoför sorgulama ve okul servis ücreti hesaplama gibi hizmetlerimizden faydalanabilecek. İBB Ulaşım Akademisi kapsamında okul servis şoförlerine eğitimler düzenlenmektedir. 2026-2027 okul dönemi içinde verilen eğitimlerde; İstanbul yol ağı, toplu ulaşım mevzuatı, ilk yardım, çocuklar ile iletişim, farkındalık ve empati, kişisel ve mesleki gelişim konusunda bilgiler verildi

İBB, ek olarak eylem planında şu çalışmalar da sıralandı:

İBB Ulaşım Planlama Müdürlüğü tarafından Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı çerçevesinde 33 okulda 233 adet bisiklet park demiri uygulaması yapıldı. İstanbul genelindeki minibüs, taksi, taksi dolmuş ve servisler (araç içi kamera bulunmamaktadır) anlık olarak 7/24 denetleniyor. Toplu Ulaşım Denetim ve Yönetim Merkezi Büyük İstanbul Otogarında faaliyetlerine devam ediyor. Merkeze bağlı olarak 50.000’den fazla kamera bulunmakta olup, 22.000’den fazla toplu ulaşım aracı izlenebilmekte ve takip edilmektedir. Ayrıca Belediyemize bağlık yaklaşık 2.000 adet kameradan okula gidiş ve okuldan dönüş saatlerinde denetimler sağlanacak. İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından hazırlanan dijital broşürler İBB Sosyal Medya Birimleri tarafından sosyal medya hesaplarından yayınlanarak velilerin bilgilendirilmesi sağlanacak.

30 yerinde çözüm aracı ve 60 personel

Okulların açıldığı ilk gün İBB, İstanbul genelinde 30 yerinde çözüm aracı ve 60 personel ile saat 06.00’dan itibaren okul güzergâhlarında bulunan yoğun caddelerde ve kavşaklarda konumlanarak oluşabilecek trafik yoğunluğu ve benzeri durumlara müdahale etmek için AKOM ile koordineli bir şekilde çalışma gerçekleştirilecek. Mobil Çözüm, Çözüm Noktası, Etkinlik ve Organizasyon Şefliklerine ihtiyaç durumuna göre lojistik destek sağlanacak.

İETT ve Metro İstanbul toplam kapasite artışı

İBB’nin eylem planında; okulların açıldığı gün, Metro İstanbul ve İETT tarafından gerçekleştirilecek ilave seferler ile toplam yaklaşık 674.809 özel aracın trafikten çekileceği ve 790.830 yolcunun toplu ulaşım sistemlerine yönlendirileceği hedeflendi.

Zabıta personeli okullarda görevli

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığı’ndan ekipler ise okulların açıldığı gün okullarda yerlerini alacak. İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı ve İlçe Belediye Ekipleri ile ortak yapılacak çalışmaların programını oluşturacak olup, 2026-2027 öğretim yılında 111 ekipten oluşan 231 zabıta personeli aktif olarak okullarda görevli olacak. Okulların açıldığı gün oluşabilecek kazalarda emniyet ekiplerine yardımcı olacak çekicilerin yerleri ve iletişim bilgileri ilgili birimlere aktarılacak. (2026-2027 öğretim yılı için 8 adet çekici kullanılacaktır.) Okulların açıldığı gün ve takip eden bir hafta içerisinde sabah ve akşam yoğun saatlerde yeterli sayıda zabıta memurunun okul çevrelerinde görevlendirerek ilçe zabıta memurları ve polis memurları ile koordineli trafik denetiminin yapılması ve yönlendirilmesi sağlar.

Şantiyelerde çalışma yapılmayacak

İBB Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Daire Başkanlığı, Fen İşleri Daire Başkanlığı, İSKİ, İGDAŞ Ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü’nün koordineli çalışmaları sonucunda ise şu çalışmalar yapılacak; Şantiyelerde okulların açıldığı hafta çalışma yapılmayacak. Trafiği engelleyecek tüm hususlar ortadan kaldırılıp, çalışmalar daha sonra kademeli olarak başlatılacak. Mevcut çalışmaların okul açılış gününden önce bitirilmesi sağlanacak. Çalışmalar sırasında yerleştirilen şerit daraltıcı ya da trafiği engelleyici aparatların toparlanması gerçekleştirilecek. Kazalardan dolayı hasar görmüş altyapıya anında müdahale edilip polis ekiplerine gerekli yardım sağlanacak. Devamı zaruri çalışmaların gece vardiyasında sürdürülmesi sağlanacak. (22:00-05:00 arası). Alt yapı çalışmaları yapan İSKİ, İGDAŞ, AYEDAŞ, TÜRK TELEKOM, BEDAŞ vb. kurumlarla önceden iletişime geçilerek öğretim dönemi açılış haftasına kadar çalışmaların bitirilmesi sağlanacak.

94 otoparkta ücretsiz park yapılabilecek

İBB Şehir Hatları A.Ş. ve İDO A.Ş. ise eylem planında şu çalışmalarda bulunacak; okulların açıldığı ilk 2 gün boyunca okul servis araçlarının arabalı vapurlardan öncelikli olarak faydalanması için gerekli birimler bilgilendirilip önlemler alınacak. İDO’nun Sirkeci-Harem hattında yaya yolcular ücretsiz geçiş sağlayacak. Şehir Hatları seferlerine ek seferler koyulacak. Okulların açıldığı gün ve sonrasında ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde çalışılacak. İBB iştirak şirketlerinden İSPARK A.Ş.’nin okul çevrelerinde 94 İSPARK AŞ ‘ye ait otopark bulunuyor. Okulların açıldığı gün, okul servis araçlarına tam gün ücretsiz park alanı sağlanacak. Ayrıca Taşıma sınırının üstünde öğrenci taşınmaması, indirme-bindirme yerleri dışında öğrencilerin indirilmemesi, Servis araçlarına, ‘ÇÖZÜM MERKEZİ ALO 153’ yazısının asılması sağlanacak.

 

ANKA

İstanbul’da 2026-2027 eğitim-öğretim yılının başlayacağı 14 Eylül’de, 06.00-16.00 saatleri arasında bilet entegrasyonuna dahil toplu ulaşım araçları ücretsiz olacak. İBB, ilk gün ulaşımın aksamaması için kapsamlı önlemler de alacak
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İstanbul'da 14 Eylül’de toplu ulaşım ücretsiz olacak
copyright Independentturkish: 

KKM bakiyesi sıfırlandı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 21 Ağustos itibarıyla 50 milyar 984 milyon lira artarak 27 trilyon 683 milyar 273 milyon liradan 27 trilyon 734 milyar 257 milyon liraya yükseldi.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 506 milyar 469 milyon lira artarak 31 trilyon 810 milyar 6 milyon liradan 32 trilyon 316 milyar 474 milyon liraya yükseldi.

Tüketici kredileri 3 trilyon 424 milyar liraya geriledi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 23 milyar 33 milyon lira azalarak 3 trilyon 423 milyar 504 milyon liraya geriledi. Söz konusu tutarın 823 milyar 76 milyon lirası konut, 41 milyar 412 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 559 milyar 16 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 9 milyar 340 milyon lira artarak 4 trilyon 230 milyar 331 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 2 azalışla 3 trilyon 353 milyar 271 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 287 milyar 249 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 66 milyar 23 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 21 Ağustos itibarıyla önceki haftaya göre 5 milyar 663 milyon lira artışla 838 milyar 968 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 623 milyar 576 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 47 milyar 505 milyon lira artarak 5 trilyon 983 milyar 438 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 4 milyon lira azalarak 4 milyon liradan sıfıra indi.

 

AA

Kur korumalı Türk lirası mevduat ve katılma hesapları (KKM), geçen hafta 4 milyon lira azalarak sıfıra indi
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
KKM bakiyesi sıfırlandı
copyright Independentturkish: 

Kosta Rika'da şiddet sarmalı: "Demokrasi tehlike altında"

Uyuşturucu kaçakçılığıyla bağlantılı şiddet olaylarının tırmanması Kosta Rika'daki siyasi düzeni tehdit ediyor. 

Wall Street Journal'ın analizinde, 2020'den bu yana cinayetlerin yüzde 50 arttığına işaret ediliyor.

Orta Amerika ülkesinin cinayet oranı Meksika'nınkiyle aynı seviyeye ulaştı.

Analize göre, mayısta göreve başlayan Devlet Başkanı Laura Fernandez, polisin yakaladığı şüphelilerin mahkemelerce serbest bırakıldığını savunarak yargıya yükleniyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ancak sağcı Fernandez'in organize suç örgütlerinin yargıya sızdığına yönelik iddiaları hem muhalefet hem de yargı mensuplarından eleştiri alıyor.

Kosta Rika'nın başkenti San Jose'de yargı mensupları, muhalif siyasetçiler ve akademisyenler, bu ay hükümet karşıtı protestolar düzenlemişti.

Haberde, şiddet olaylarındaki artışın Kosta Rika'nın Karayipler kıyısındaki Limon'da yer alan Moin limanıyla ilişkili olduğu yazılıyor.

Yetkililere göre liman, uyuşturucu çetelerinin Kosta Rika üzerinden çok daha büyük miktarlarda kaçakçılık yapmasını sağladı.

Fernandez de selefi Rodrigo Chaves'in izinden giderek, organize suç örgütleriyle mücadelede "El Salvador modelini" uyguluyor.

El Salvador lideri Nayib Bukele, Amerika kıtasının en büyük hapishanesi Terör Muhafaza Merkezi'nin (CECOT) açılışını Şubat 2023'te yapmıştı. Bukele yönetimi döneminde suç oranları düşerken, kitlesel gözaltılar ve CECOT'ta yaşandığı öne sürülen insan hakları ihlalleri tepki çekmişti.

ABD Başkanı Donald Trump'a yakınlığıyla bilinen Fernandez ve Chaves'in Kosta Rika'da yürüttüğü hapishane projesinin bu yıl tamamlanması öngörülüyor.

Ancak muhalefet bunun suç örgütlerine ve uyuşturucu kaçakçılığına karşı kalıcı çözüm sunmayacağını, aksine ülkedeki demokratik işleyişe zarar vereceğini savunuyor.

Rio de Janeiro merkezli Igarapé Enstitüsü'nde organize suç üzerine çalışan Robert Muggah, Latin Amerika'da "Bukele etkisinin" yayıldığını söylüyor. Fakat daha büyük cezaevleri inşa etmenin ve daha uzun hapis cezaları vermenin uluslararası çapta faaliyet gösteren örgütlerin sızdığı Kosta Rika'da çözüm getirmeyeceğini öne sürüyor.


Independent Türkçe, Wall Street Journal, Dünya Sosyalist Web Sitesi, Latin America Reports

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Trump'a yakın Fernandez hükümeti, sorunları "El Salvador modeliyle" çözmeye çalışıyor
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Sağcı popülist lider Fernandez, suç oranlarındaki artıştan yargıyı sorumlu tutuyor (Reuters)</p>

related nodes: 
La Nación: ABD gazete yöneticilerinin vizelerini iptal etti
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Kosta Rika'da şiddet sarmalı: "Demokrasi tehlike altında"
copyright Independentturkish: 

Romantik buluşmalardan emeklilik birikimine: Z kuşağının mali tercihleri değişiyor

Yeni bir rapora göre, Z kuşağı son 5 yılda kredi notunu diğer tüm yaş gruplarından daha fazla artırarak mali konularda bilinçli bir nesil olduğunu bir kez daha kanıtladı.

FICO, Z kuşağının kredi notunun 2019'dan bu yana 17 puan arttığını çarşamba günü bildirdi. Buna karşılık boomerlar ve Sessiz Kuşak, pandemi öncesi dönemden bu yana en düşük artışa (4 puan) imza attı. FICO, Z kuşağını 18 ila 29 yaşlarındaki kişiler diye tanımladı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Genel olarak araştırma, ABD'deki 744'lük medyan kredi puanının Ekim 2025'teki seviyeyle aynı kaldığını tespit etti. Kişisel kredilerle otomobil kredilerinde en az 90 gün gecikmiş ödeme oranları da nispeten sabit kaldı.

Ancak FICO, oranların "sabit" olmasının mali sıkıntılar yaşanmadığı anlamına gelmediğini belirtti.

Çalışmada, "Bu istikrar, tüketicilerin mali baskı yaşamadığı anlamına gelmiyor" ifadeleri kullanıldı. 

Konut ve araç ödemeleri enflasyondan daha hızlı artarken, banka kartı ve kişisel kredi bakiyeleri de büyümeye devam ediyor.

Bir FICO sözcüsü, The Independent'a gönderdiği e-postada araştırmaya yalnızca 18 yaş ve üzerindeki tüketicilerin dahil edildiğini söyledi. Veriler, farklı dönemlere ait milyonlarca kredi dosyasının incelenmesiyle toplandı.

Bu, Z kuşağı için iyi haber. Daha yüksek kredi notu, ev satın almayı kolaylaştırıyor, mortgage süresi boyunca faiz ödemelerinde binlerce dolar tasarruf sağlıyor ve diğer borç ve kredi tekliflerinin koşullarını iyileştiriyor.

Yakın tarihli diğer araştırmalara göre bu neslin yükselen kredi notları, sorumlu tasarruf ve harcamaya yönelik daha geniş kapsamlı bir felsefeyi yansıtıyor.

Finansal hizmetler şirketi Fidelity'nin bu ay yayımladığı bir araştırmaya göre, en genç yetişkinler bireysel emeklilik hesaplarına yaptıkları katkı paylarını bir önceki yıla göre yüzde 65 artırmayı başardı.

Z kuşağı, emeklilik katkı payları ve diğer tasarruf hedeflerine para ayırmak için sosyal hayatlarından kısıyor. Bank of America'nın mayıstaki bir araştırmasında, bu neslin yaklaşık yarısının romantik buluşmalara ay içinde hiç para harcamadığı ve her 4 kişiden birinin maddi nedenlerle ilişkisini ilerletmediği bulunmuştu.

Anket şirketi Harris Poll'un temmuzda açıkladığı üzere yaklaşık yüzde 62'si, daha sonra maddi açıdan pişmanlık duymak istemedikleri için hafta sonları dışarı çıkmaktan kaçındığını söylüyor.
 

Z kuşağı kredi notu


Z kuşağı, zorlu ekonomik koşullarda mali açıdan sorumlu davranmaya çalışan tek kesim değil.

Dollar General CEO'su Todd Vasos hazirandaki kazanç açıklamasında, yıllık geliri 100 bin dolar veya üzerindeki tüketicilerin, temel ihtiyaçlarda tasarruf etmek için kendi şirketleri gibi indirim mağazalarına yöneldiğini söylemişti.

Bazı sürücüler, benzin fiyatlarının yüksek seyrettiği bu dönemde yakıt masraflarını karşılayabilmek için araç bakımlarını ertelerken, diğerleri ise primlerden tasarruf etmek amacıyla işveren tarafından sağlanan sağlık sigortasından vazgeçiyor.

Ayrıca danışmanlık şirketi Bain & Company'nin çarşamba günü açıkladığı verilere göre, tüketiciler bu yıl 6 ay üst üste geçen seneye kıyasla daha az gıda ürünü satın aldı.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/us

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Araştırmacılar, kredi puanları istikrarlı olsa da bunun Amerikalıların mali durumunun tam resmini yansıtmadığı uyarısında bulunuyor
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Z kuşağı, pandemi öncesinden bu yana kredi notlarında en büyük artışı kaydetti (Unsplash)</p>

related nodes: 
Z kuşağı kadın ve erkekleri, parasını ve zamanını farklı harcıyor
Yeni araştırma, Z Kuşağı'nın çalışma hayatına bakışını ortaya koydu
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Romantik buluşmalardan emeklilik birikimine: Z kuşağının mali tercihleri değişiyor
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/us/money/credit-scores-gen-z-consumers-b3039767.html

Osman Kavala: Genel değerlendirmeler ve 'niyet okuma' ile mahkumiyet verilemez

Osman Kavala, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) kendisiyle ilgili Büyük Daire kararının ardından yaptığı açıklamada, mahkumiyet sürecinin incelendiğini belirterek, suç işlendiğini gösteren ikna edici somut delil olmadan özgürlük hakkının kısıtlanamayacağını vurguladı.

Kavala, AİHM'in Büyük Daire kararında da daha önceki iki kararında olduğu gibi, özgürce yaşama hakkının ikna edici somut deliller bulunmadan kısıtlanamayacağının belirtildiğini ifade etti.

İlk Gezi davası kapsamında 2020 yılında verilen beraat kararını da hatırlatan Kavala, söz konusu kararla suç işlediğine dair delil bulunmadığı gerçeğinin ortaya konulduğunu belirtti.

"AİHM kararlarına uyulması hukuk devletinin yükümlülüğüdür"

AİHM'in son kararına ilişkin değerlendirmesinde Kavala, mahkemelerin olaylara ilişkin genel değerlendirmeler ve faaliyetlerin amacı hakkında "niyet okuma" içeren akıl yürütmelerle mahkumiyet kararı verebileceği anlayışının kabul edilemez olduğunun ortaya konulduğunu kaydetti.

Kavala, yasalar tarafından suç sayılan bir eylemde bulunmayan insanların özgürce yaşama haklarının kısıtlanamayacağını belirterek, bunun temel bir insan hakkı ilkesi olduğunu ifade etti.

Bu hakkın korunmasının ve kamu kurumlarında bu ilkeye mutlak biçimde riayet edilmesinin hukuk devletinin yurttaşlara karşı yükümlülüğü olduğunu vurgulayan Kavala, AİHM kararlarına uyulmasının da bu yükümlülüğün yerine getirilmesi açısından gerekli olduğunu bildirdi.

Kavala açıklamasında, "AİHM kararlarına uyulması asıl olarak bu yükümlülüğün yerine getirilmesi ile ilgilidir, bunun için gereklidir" ifadelerini kullandı.

 

ANKA

Osman Kavala, AİHM Büyük Daire kararının ardından yaptığı açıklamada, somut ve ikna edici delil olmadan özgürlük hakkının kısıtlanamayacağını belirtti
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Osman Kavala: Genel değerlendirmeler ve 'niyet okuma' ile mahkumiyet verilemez
copyright Independentturkish: 

Nepal'deki sel felaketi: "Beni mango ağacı kurtardı"

Nepal'deki sel felaketinde can kaybı artarken, afetten kurtulanlar yaşanan kaosu anlattı.

Nepal'in Çin sınırına yakın Rasuwa bölgesinde ve çevresinde meydana gelen selde yaşamını yitirenlerin sayısı 332'ye yükseldi.

Nepal Ulusal Afet Riskini Azaltma ve Yönetim Kurumu, 517'si turist 900'den fazla kişinin kaybolduğunu bildirdi. Çin tarafında da 260'ı yabancı uyruklu en az 560 kişi kayıp.

Pekin yönetimi, 141 kişilik kurtarma ekibiyle Mi-171 helikopteri göndererek sınır bölgesinde yoğun çalışma yürütüyor.  

En ağır hasarlardan birinin yaşandığı Rasuwa'da çalışırken sele yakalanan işçilerden Kumal, "Sesleri duyunca koşmaya başladım. Sanki deprem olmuş gibi bir gürültüyle devasa bir su duvarı üzerimize çöktü" diyor.

24 yaşındaki işçi, çamur ve suyun içinde sürüklenirken bir mango ağacına tutunarak hayatta kaldığını anlatıyor:

O mango ağacı olmasaydı akıntıya kapılıp ölecektim.

11 yaşındaki Rihana Lamichhane de okuldan çıktığı sırada yaşanan afetten kıl payı kurtulmuş:

Okuldaydım. Sel yüzünden okulu kapatıp eve gitmemizi söylediler. Nehri geçerken aniden sular üzerimize geldi.

Janak Bahadur da "bomba patlaması gibi bir ses" duyduğunu, saniyeler içinde nehrin taşarak her yeri süpürüp geçtiğini söylüyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Eşinden halen haber alamadığını belirten Tamang ise "Tek istediğim onun sağ salim eve dönmesi. Başka bir dileğim yok" ifadelerini kullanıyor.

Afetin nedeni henüz resmi olarak belirlenemedi ancak bilim insanları, selin bölgede yaşanan buzul çökmesinin ardından gelmiş olabileceğine dikkat çekiyor.

ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), başta bölgede 4,4 büyüklüğünde deprem yaşandığını açıklamış, daha sonra büyüklüğü 5,2 olarak güncellenen bu sismik hareketliliğin buzul çökmesi nedeniyle meydana geldiği bildirilmişti.

Kanada'daki Calgary Üniversitesi'nden jeolog Daniel Shugar, kopan buzulun bir kilometreden daha fazla bir mesafeden vadi tabanına düşerek "bomba etkisi" yarattığını söylüyor.


Independent Türkçe, Reuters, CNN, New York Times, Global Times

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Çin sınırında yaşanan afette arama kurtarma çalışmaları sürüyor
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 14:30
Main image: 

<p>Çin, afet bölgesindekilerin muhtemel bir fırtınaya karşı hazırlıklı olmalarını da istedi (AP)</p>

related nodes: 
Z kuşağının devirdiği Nepal lideri Oli gözaltına alındı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Nepal'deki sel felaketi: "Beni mango ağacı kurtardı"
copyright Independentturkish: 

Feti Yıldız'dan süreçle ilgili 'özenli dil' çağrısı

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin, "Durmadan, yorulmadan ve bıkmadan farklı duyarlılıkları olan insanları sürece dahil edelim, hiç kimseyi dışarıda bırakmayalım. Bize benzemeyenlere sabırla gerçekleri gösterelim. Her şeyin başında sürecin ruhuna uygun özenli bir dil kullanalım" çağrısında bulundu. 

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla "Terörszü Türkiye" sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yıldız, şu ifadeleri kullandı:

'Terörsüz Türkiye' vizyonu salt bir güvenlik politikası olarak görülmekten ziyade devletin bekası, iç cephenin güçlendirilmesi, hukukun üstünlüğü,
demokratik katılım, toplumsal dayanışma ve ekonomik kalkınmayı kapsayan, toplumsal bütünlüğü, milli dayanışmayı ve devletin stratejik geleceğini esas alan kapsamlı bir devlet politikasıdır. Durmadan, yorulmadan ve bıkmadan farklı duyarlılıkları olan insanları sürece dahil edelim, hiç kimseyi dışarıda bırakmayalım. Bize benzemeyenlere sabırla gerçekleri gösterelim. Her şeyin başında sürecin ruhuna uygun özenli bir dil kullanalım.

Yıldız paylaşımında "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan çerçeve yasanın vatandaşlara tekrar tekrar anlatılması gerketiğinin altını çizerek şunları kaydetti:

Terörsüz Türkiye sürecine ait çerçeve yasanın amacını, münfesih terör örgütü PKK/KCK ve bununla bağlı her türlü oluşumu, kişi bakımından kimlerin kanunun kapsamında olduğunu, hangi suçların istisna tutulduğunu, örgütün fiili varlığına son verildiğine, silah ve mühimmatın teslimine dair teyit ve tespit mekanizmasını, Milli Güvenlik Kurulu kararını, kanunun yürürlük tarihini tekrar tekrar insanımıza anlatalım.

 

ANKA

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, sürecin toplumsal tabanının genişletilmesi gerektiğini belirterek, farklı görüşlere sahip kişilerin dışlanmaması ve sürecin ruhuna uygun bir dil kullanılması çağrısında bulundu
Perşembe, Ağustos 27, 2026 - 13:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: İHA</p>

Type: 
SEO Title: 
Feti Yıldız'dan süreçle ilgili 'özenli dil' çağrısı
copyright Independentturkish: 

İran ve Umman, Hürmüz Boğazı gelirlerinin paylaşımı konusunda anlaştı

İran'ın Tesnim Haber Ajansına göre Tuğgeneral Muhibbi, düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde kontrole sahip olduğunu söyleyen Muhibbi, ABD yönetiminin açıklamalarının aksine Basra Körfezi ve Boğaz'da hiçbir askeri geminin bulunmadığını ifade ederek, "Düşman savaş gemilerinin tamamı Hürmüz Boğazı'ndan en az 400 kilometre uzakta konumlanmışlardır ve askeri ve toprak açısından, İran'ın izni ve yönetimi olmadan hiçbir gemi bu su yolundan geçemez." dedi.

Hürmüz Boğazı'nda Umman'a yakın olan su yolunun da tamamen İran'ın kontrolünde olduğunu savunan İranlı komutan, şunları kaydetti:

"Hürmüz Boğazı, İran'a ve karşımızda yer alan Umman ülkesine aittir. Yaklaşık bir ay önce Umman ile müzakerelere başladık ve her iki tarafın da kabul ettiği bazı mutabakatlara ulaştık. Bu müzakerelerde, iki ülkenin Boğaz'daki payı ile İran ve Umman'ın gelirlerden payları konusunda anlaşmalar sağlandı."

ABD'nin Umman ile İran arasındaki anlaşma sürecini engellemeye çalıştığını savunan Muhibbi, "Bu durum sürecin gecikmesine yol açmıştır. Eğer ABD engellemeyi bırakır ve mutabakat zaptına (17 Haziran'da imzalanan mutabakat) dönerse, ulaşılan mutabakat çerçevesinde Hürmüz Boğazı'nı açabiliriz. Dolayısıyla bizim koşullarımız ABD tarafından kabul edilmelidir. Eğer ABD koşullarımızı kabul etmezse Hürmüz Boğazı hiçbir şekilde açılmayacaktır." diye konuştu.

İran-ABD çatışmaları ve Tahran ile Maskat'ın Hürmüz Boğazı görüşmeleri

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif rota belirlemişti.

ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz'da Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık 2 hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nda ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu. Garibabadi, ABD ve diğer ülkelerin, "Hürmüz Boğazı'nın yalnızca İran'ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını bilmesi gerektiğini" söylemişti.

 

AA

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen görüşmelerde anlaşmaya varıldığını duyurdu. Mutabakatın, Boğaz’dan elde edilecek gelirlerin iki ülke arasındaki paylaşımını da kapsadığı belirtildi.
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 16:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İran ve Umman, Hürmüz Boğazı gelirlerinin paylaşımı konusunda anlaştı
copyright Independentturkish: 

Dev gemiler Grönland'ın fiyortlarını tehdit ediyor

Grönland, aşırı gürültü ve yaban hayatı üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler nedeniyle kruvaziyer şirketlerine fiyortlardan geçişleri sınırlama çağrısı yapıyor.

Grönland hükümeti Naalakkersuisut, gemilerin yerel halka yük olduğunu ve doğal alanları olumsuz etkilediğini önceki haftalarda belirtti.

Okyanus suyuyla dolmuş geniş vadilerden oluşan Grönland fiyortları, çarpıcı buzul manzaralarıyla kruvaziyerleri kendine çekiyor. Bu bölgeler balinalara, kutup tilkilerine, misk sığırlarına ve kıyı yerleşimlerine ev sahipliği yapıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Hükümet, devasa gemilerin bu çevre üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla kruvaziyer gemilerine fiyort bölgelerindeki seferlerden mümkün mertebe "kaçınma veya bunları sınırlama" çağrısı yaptı.

Grönland yönetimi, kruvaziyer şirketleriyle gemi kaptanlarına yaptığı çağrının yanı sıra Turizm Kanunu doğrultusunda bölgesel kısıtlamalar üzerinde çalıştığını da ifade etti.

Bu yapılandırma, kruvaziyer gemilerine açık ve kısıtlamalara tabi alanları belirleyecek.

Grönland'ın turizm sektörü her yıl büyümeye devam ediyor. Ülkeyi ziyaret eden turist sayısı 2024'e kıyasla 2025'te yüzde 8 artarak yaklaşık 180 bine ulaştı. 

Ancak kruvaziyer ziyaretçi istatistiklerinde dalgalanmalar görülüyor. Bu durum muhtemelen 2024'te Nuuk'ta yeni uluslararası havalimanının açılmasıyla birlikte hava yolcusu sayısının artmasından kaynaklanıyor.

Grönland'da 2025'te 93 bin 897 kruvaziyer yolcusu kaydedildi. Bu sayı, 2024'teki 95 bin 185 yolcuya kıyasla yüzde 1,4'lük hafif bir düşüş anlamına geliyor.

2025'teki kruvaziyer yolcularının yarısından fazlasını oluşturan Birleşik Devletler, Grönland'ın en büyük pazarıyken onu Almanya ve ardından Birleşik Krallık takip ediyor.

Hükümet, Grönland'a yönelik artan ilgiyi "olumlu" karşıladığını belirterek kruvaziyer turizminin yerel topluluklardaki ekonomik faaliyetlerle gelire katkı sağladığını, kent ve yerleşimlerde istihdamı ve iş geliştirme çalışmalarını desteklediğini kabul etti.

Ancak "turizm gelişiminin sürdürülebilir bir temelde ve yerel halk, doğa ve yaban hayatına saygı gösterilerek gerçekleşmesi" taahhüdü nedeniyle fiyort bölgelerindeki kruvaziyer seferlerini sınırlandırma planlarını duyurduğunu belirtti.

Hükümet açıklamasında şu ifadeleri kullandı: 

Turizmin sorumlu biçimde geliştirilmesi, ticari çıkarlarla Grönland'ın doğal ve kültürel değerlerinin korunması arasında uygun bir dengenin sağlanmasını gerektirir.

Yerel topluluklar, işletmeler ve diğer paydaşlarla işbirliği içinde planlanan kruvaziyer kısıtlama bölgeleri, istişare sürecinin ardından yürürlüğe girecek.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/travel

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Ülke, gemiler için yakında yürürlüğe girecek "kısıtlama bölgeleri" oluşturduğunu açıkladı
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>(Reuters)</p>

related nodes: 
Sürekli kruvaziyerde yaşamanın maliyeti nedir?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Dev gemiler Grönland'ın fiyortlarını tehdit ediyor
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/greenland-cruise-ship-fjords-impact-b3039473.html

Pakistan'da 14 bebeğin öldüğü hastane yangını: "Acımızı kimse anlayamaz"

Pakistan'daki hastane yangınında çocuklarını kaybedenler yaşadıklarını anlattı.

Başkent İslamabad'daki Pakistan Tıp Bilimleri Enstitüsü'nün (PIMS) yenidoğan ünitesinde bugün çıkan yangında ilk belirlemelere göre en az 14 bebek hayatını kaybetti.

Devlet hastanesinin sözcüsü, BBC'ye yangın sırasında yenidoğan servisinde 15 bebek bulunduğunu söyledi.

Pakistan İçişleri Bakanlığı, hastanedeki diğer ünitelerden 7 bebek, 10 anne ve iki erkeğin kurtarıldığını bildirdi.

Yangında üç günlük bebeğini kaybeden bir baba, "Yaşadığım acıyı kimse anlayamaz" diyor.

Muhammed Sami de ünitede yoğun bakımdaki bebeğinin yaşamını yitirdiğini belirtiyor:

Artık ne diyeceğimi ya da kimi suçlayacağımı bilmiyorum. Çocuğumu kaybettim.

Hastanede ailesini ziyaret eden Müneba ise yangın yayılmaya başladığında yeğeni ve yengesiyle kıl payı kurtulduklarını söyleyerek, "Çok şükür bebeğimiz güvende" diyor.

Bazı vatandaşlar kurtarma ekiplerinin çok geç geldiğini söylüyor.

Üç günlük kızını yangında kaybettiğini belirten Huram Mahmud "Yolun kenarında oturmuş yardım bekliyorduk" diyor ve ekliyor:

Binada yangın güvenliği yoktu, uygun çıkışlar da yoktu.

Bütün kapılar kapalıydı. Çocuklarımızı ziyaret edebilmemiz için yalnızca tek bir giriş kullanılıyordu. Diğer kapıları kilitli tutuyorlardı çünkü çocuklarımızı çok sık görmeye gelmemizden korkuyorlardı.

Öte yandan hastanenin genel müdürü Rana İmran Sikander, yenidoğan ünitesinin kapılarının kilitli olmadığını, güvenlik için görevlilerin beklediğini belirtiyor. Bunun, bebeklerin yenidoğan servisinden çalınmasını önlemek için uygulandığını vurguluyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Pakistan İçişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Talal Chaudhry de kurtarma ekiplerinin yangın ihbarından sonra 6-7 dakika içinde olay yerine giderek "mükemmel" bir operasyon düzenlediğini belirtti.

Güvenlik yetkililerinin CNN'le paylaştığı bilgilere göre yangın, yenidoğan ünitesindeki klima kompresörünün patlamasının ardından başladı.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, "trajik olaydan ötürü derin üzüntü" duyduğunu belirterek, yangınla ilgili derhal soruşturma başlatılması talimatı verdiğini açıkladı. Ayrıca sorumluların tespit edilip cezalandırılacağını söyledi.


Independent Türkçe, BBC, CNN, AP

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

İslamabad'da yer alan devlet hastanesi yangının ardından gözler yetkililere çevrildi
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Yangınla ilgili ön raporun 24 saat içinde hazırlanması bekleniyor (AP)</p>

related nodes: 
Bir İsrailli, Girit'te yangın çıkardığı iddiasıyla gözaltına alındı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Pakistan'da 14 bebeğin öldüğü hastane yangını: "Acımızı kimse anlayamaz"
copyright Independentturkish: 

Neandertaller, Arabistan çöllerine kadar gitti mi?

Arkeologlar, Neandertallerin yaklaşık 55 bin yıl önce Arap Yarımadası'nın çöllerine kadar ilerlemiş olabileceğini öne sürdü. 

Modern insanların (Homo sapiens) en yakın akrabalarından Neandertallerin büyük ölçüde Avrupa'da ve Asya'nın batısında yaşadığı biliniyor.

Yaklaşık 40 bin yıl önce soyu tükenen bu insan türünün İran'daki Zagros Dağları'yla bugünkü Türkiye topraklarında da yaşadığına ilişkin kanıtlar giderek artıyor. Geçen ay yayımlanan bir çalışmada, modern insanlar ve Neandertaller arasındaki kültür alışverişinin kanıtları Hatay'da keşfedilmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Liverpool Üniversitesi'nden James Blinkhorn ve Malta Üniversitesi'nden Huw Groucutt liderliğindeki yeni bir çalışmadaysa soyu tükenmiş bu insan türünün sanılandan daha güneye gitmiş olabileceğine dair kanıtlar bulundu. 

Bulguları hakemli dergi Quaternary Science Reviews'ta yayımlanan çalışmada ekip, Suudi Arabistan'daki Nefud Çölü'nde yer alan Jebel Katefeh-1 (JKF-1) isimli arkeolojik kazı alanında keşfedilen taş aletleri inceledi. 

Burada bulunan eserler, diğer Arap bölgelerinde keşfedilen aletlere pek benzemediği için bunları kimin yaptığı uzun zamandır merak konusuydu. 

Yeni araştırmayı yürüten ekip, JKF-1'in yanı sıra Arabistan, Levant ve Afrika'nın kuzeydoğusundaki diğer taş aletleri karşılaştırdı. İstatistiksel bir model kullanarak farklı bölge ve dönemlere ait aletlerin özelliklerini ve bulundukları arkeolojik ortamı incelediler. 

Ardından Neandertallerle Homo sapiens'in el işçiliğini yüzde 93'e varan doğrulukla ayırt edebilen bir model geliştirildi. 

Bu modele göre JKF-1'de ortaya çıkarılan aletleri yapanlar Homo sapiens değil, Neandertallerdi. 

Groucutt , "Bulgularımız, Neandertallerin bilinen yayılım alanını sanılandan çok daha güneye, Arabistan'ın açık arazilerine kadar genişletiyor" diyor.

Bilim insanları aletlerin yaklaşık 55 bin yıl önce, çöl ortamının daha nemli hale geldiği bir dönemde yapıldığını da tespit etti. 

Bu dönemde Güneybatı Asya'da yaşadığı bilinen tek insan topluluğunun Neandertaller olması da aletleri onların yaptığı ihtimalini güçlendiriyor. 

İklimdeki değişimler, Neandertallerin bu kadar güneye gitmesinde rol oynamış olabilir. JKF-1'deki taş aletler, kurak bir dönemden nemli bir döneme geçiş noktasında keşfedildi. Bilim insanları yakındaki bir gölün yeniden suyla dolduğunu ve çevredeki çölün yeşillenmeye başladığını söylüyor.

Bu nedenle otlayan hayvanlar çölün iç kesimlerine doğru giderken, Neandertaller de onları takip etmek zorunda kalmış olabilir.

Ancak bölgede Neandertallerin varlığını kanıtlayan fosil veya DNA örneği bulunmadığı için Arabistan'a gittiklerini kesin olarak söylemek henüz mümkün değil. 

Yine de çalışma, Avrupa'nın Neandertallerin tek merkezi yaşam alanı olmayabileceğine ve bu insan türünün Asya'nın sanılandan çok daha geniş kesimlerine yayıldığına işaret eden kanıtlara yenisini ekliyor.

Yeni araştırmada yer almayan, Tübingen Üniversitesi'nden arkeolog Knut Bretzke, "Suudi Arabistan'ın kuzeyinde Neandertallerin yaşadığına inanıyor muyum? Evet" diyerek ekliyor: 

Bu inancımı kanıtlayacak sağlam delillerimiz olduğunu düşünüyor muyum? Hayır.



Independent Türkçe, Live Science, IFLScience, Quaternary Science Reviews

Derleyen: Büşra Ağaç

55 bin yıllık taş aletler, Neandertallerin sanılandan daha güneye gittiğine işaret ediyor
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Nefud Çölü'ndeki Jebel Katefeh-1 arkeolojik kazı alanındaki taş aletler, Neandertallerle ilişkilendiriliyor (Palaeodeserts Projesi)</p>

related nodes: 
30 bin yıllık Neandertal-Homo sapiens kültür alışverişi Hatay'da keşfedildi
Neandertaller böcek yerken homo sapiens neden bundan kaçınıyordu?
Denisova insanlarından gelen bir gen, Homo sapiens'in Amerika'da yaşamasını sağlamış olabilir
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Neandertaller, Arabistan çöllerine kadar gitti mi?
copyright Independentturkish: 

Ömer Çelik’ten Suriye mesajı: Önemli bir eşik geçilmiş oldu

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, "SDG'nin feshedilmesinden sonra Suriye'nin iç bütünlüğünü güçlendirme açısından önemli bir eşik geçilmiş oldu." ifadesini kullandı.

Çelik, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, "Sayın Cumhurbaşkanımız kardeş Suriye'nin üzerine karanlığın çöktüğü en zor günlerde, Suriyeli kardeşlerimizin tamamını terörden ve emperyalist saldırılardan korumak için büyük bir mücadele verdi." değerlendirmesinde bulundu.

Bu soylu mücadeleye yılların ve tarihin şahit olduğunu vurgulayan Çelik, Suriye'nin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasını her zaman desteklediklerini bildirdi.

Çelik, Suriye'nin geleceğe bir ve bütün olarak ilerlemesi gerektiğine işaret ederek, şunları kaydetti:

SDG'nin feshedilmesinden sonra Suriye'nin iç bütünlüğünü güçlendirme açısından önemli bir eşik geçilmiş oldu. Şara yönetiminin kapsayıcı yönetim adımları, Suriye'nin geçmişin karanlıklarından kurtulması ve sağlam bir geleceğe ilerlemesi yönünde çok önemli mesafeler katetmesini sağlıyor.

'Terörsüz Türkiye' ve 'Terörsüz Bölge' hedeflerimiz, kendi çıkarları için yakın coğrafyamızı parçalamak ve yağmalamak isteyenlerin planlarını akamete uğratacak bir iradeyi temsil ediyor. Bu irade, yakın coğrafyamızdaki Kürt kardeşlerimiz için de aydınlık bir geleceği işaret ediyor. Suriye'nin ve komşu ülkelerin istikrarı, güvenliği, refahı için atılan her adımı, Cumhurbaşkanımızın inşa ettiği 'kardeşlik siyaseti'mizin gereği olarak desteklemeye devam edeceğiz.

 

AA

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, SDG’nin feshedilmesine ilişkin değerlendirmesinde, gelişmenin Suriye’nin iç bütünlüğünün güçlendirilmesi açısından önemli bir aşama olduğunu belirtti
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
mer Çelik’ten Suriye mesajı: Önemli bir eşik geçilmiş oldu
copyright Independentturkish: 

Bitcoin madenciliği firmalarının yeni sektörü belli oldu

Kripto para madenciliği şirketleri, yapay zeka sektörüne yönelmeye başladı.

BBC'nin haberine göre Bitcoin madenciliği için devasa veri merkezlerine ve güçlü bilgisayarlara yıllarca yatırım yapan şirketler, artık altyapılarını yapay zeka firmalarının kullanımına açıyor.

Yapay zeka şirketlerinin de milyarlarca dolarlık yatırımlarla benzer türde bilgi işlem altyapısına ihtiyaç duyması, bu firmalar için yeni bir gelir kapısı sağladı.

Bitcoin, Ekim 2025'te 124 bin dolarla zirveye ulaştıktan sonra sert düşüş yaşamıştı. Ancak son dönemde yeniden 80 bin dolar bandına yükseldi.

Diğer yandan analizde, kripto para madenciliği firmalarının gelirleri üzerindeki baskının sürdüğüne işaret ediliyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

TerraWulf, Ionic Digital, Core Scientific, IREN, Bitdeer, Riot Platforms ve Hut 8, yatırımlarını ve altyapılarını yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi işlem alanına açan şirketler arasında yer alıyor.

Riot Platforms, bu ay ABD'li yapay zeka devi Anthropic'le 20 yıl sürecek 9 milyar dolar değerinde bir anlaşma imzalamıştı.

Bitdeer da Anthropic'e bilgi işlem kapasitesi sağlamak üzere 16 yıllık anlaşma yaptığını duyurmuştu.

Kazakistan'da 2020'de büyük bir Bitcoin madenciliği tesisi açan Enegix de dönüşüm sürecinde. Şirketin CEO'su Yerbolsyn Sarsenov, yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi işlem şirketleriyle görüşmeler yürüttüklerini, faaliyetlerinin önemli bir bölümünü bu alanda sürdüreceklerini söylüyor.  

Öte yandan kripto madenciliği tesislerini yapay zeka için yeniden donatmak pahalı bir süreç. Bazı şirketler dönüşümü finanse etmek için Bitcoin varlıklarının bir kısmını satmak zorunda kaldı.

Kripto para analisti Wolfie Zhao, Bitcoin'in son dönemdeki yükselişine rağmen halka açık birçok madencilik şirketinin gelecek dönemde yapay zeka sektörüne ağırlık vermeyi sürdüreceğini savunuyor.

Zhao ayrıca bu firmaların, yapay zeka şirketleriyle uzun sözleşmeler yaptığına ve altyapılarında önemli dönüşümler gerçekleştirdiğine işaret ediyor. Şirketlerin kripto para madenciliğine dönmelerinin zorlaşacağına dikkat çekiyor.

Ancak Bitdeer strateji direktörü Haris Basit, şirketin Bitcoin üretmeye devam edeceğini söylüyor. Birçok işletmenin hem kripto madenciliğini hem de yapay zeka bilgi işlem hizmetlerini birlikte yürüten ikili bir modele yöneleceğini öngörüyor.


Independent Türkçe, BBC, CNBC

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Kripto piyasalarında son dönemde görülen pozitif seyir gelirler üzerindeki baskıyı hafifletmeye yetmedi
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 14:30
Main image: 

<p>Bitcoin, Ekim 2025'teki zirvesinden uzakta olsa da son haftalarda toparlandı (Reuters)</p>

related nodes: 
Tether'in 120 milyon dolarlık Bitcoin madenciliği projesi nasıl çöktü?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Bitcoin madenciliği firmalarının yeni sektörü belli oldu
copyright Independentturkish: 

Uykusuzluğa karşı 20 dakikalık şaşırtıcı çözüm

Yeni bir çalışma, uyku sorunu yaşayanların enerji seviyelerini artırmanın şaşırtıcı bir yolunu buldu ve uyumak yerine dışarıda koşmanın daha iyi olabileceğini öne sürdü.

Kanada'daki McGill Üniversitesi'nden araştırmacılar, koşu, bisiklet sürme veya kısa bir egzersizin, sadece 20 dakika içinde uykusuzluğun etkilerini gidermenin en iyi yöntemi olabileceğini buldu.

Araştırmacı ekip, laboratuvar gözetimi altında 30 saat boyunca uyanık kalan 54 sağlıklı genç yetişkin üzerinde deney yaptı. Katılımcılar daha sonra üç gruba ayrıldı: İlk grup 20 dakikalık bisiklet sürdü, ikinci grup 90 dakika uyudu ve kontrol grubu ikisini de yapmadı. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Katılımcılara daha sonra bir dizi görüntü gösterildi ve üç gün sonra hafıza testi için tekrar bu görüntülere baktılar.

Deney sonuçları 20 dakikalık egzersizin, yetersiz uykunun yol açtığı hafıza kaybıyla mücadelede 90 dakikalık şekerleme kadar etkili olduğunu gösterdi.

Raporun ortak yazarlarından, McGill Üniversitesi nöroloji bölümünde doktora adayı Madhura Lotlikar şunları söyledi:

Egzersiz herkesin erişebileceği, ucuz ve uygulaması kolay bir yöntem. Bu da onu uykunun kısıtlı olduğu durumlarda insanların zihinlerini zinde tutmasına yardımcı olacak umut verici bir araç haline getiriyor.

Vardiyanın ortasında her zaman şekerleme yapmak mümkün olmayabilir.

Araştırmacılar, iki yöntemin de beyne farklı şekillerde fayda sağladığını belirtti. Şekerlemenin beynin "şarj olmasını" sağlayarak yeni bilgileri özümsemesini kolaylaştırdığı görüldü.

Egzersizin ise tam tersine, beynin "kalan kaynaklarını daha verimli kullanmasına" olanak tanıdığı tespit edildi.

Araştırmacılar, egzersizin uykunun yerini alamayacağını ancak insanların daha az boş zamanı olduğunda veya öğle yemeği molasında 90 dakika uyuyabilecek durumda olmadıklarında daha iyi performans göstermelerini sağlayabileceğini ekledi.

McGill Üniversitesi bu bulguların işyerinde yorgunlukla mücadeleye yönelik stratejilerin oluşturulmasında kullanılabileceğini söyledi. Uyku kaybının yaygın bir sorun olmasına rağmen yeterince ele alınmadığı belirtildi.

Araştırma, 30 ila 60 dakikalık daha kısa şekerlemelerin de daha iyi bir seçenek olmadığını ortaya koydu. Bu sürenin, 90 dakikalık daha uzun bir kestirmenin sağlayacağı faydayla karşılaştırıldığında "iyileştirici fayda sağladığını göstermediği" belirtildi.

Çalışmaya göre en kötü seçenek, egzersiz de şekerleme de yapmamaktı; Kontrol grubundaki katılımcılar diğer iki gruba kıyasla yüzde 22 daha kötü performans gösterdi. 

McGill Üniversitesi Fiziksel ve Mesleki Terapi Fakültesi'nde profesör ve araştırmanın ortak yazarlarından Marc Roig şunları söyledi:

Uyku kaybı, düşünme ve işlev görme biçimimizin neredeyse her yönünü etkiliyor ancak birçok kişi yaptığı işi bırakıp daha fazla uyuyamıyor.

Bulgularımız, kısa süreli bir egzersizin bile en önemli bilişsel yeteneklerimizden birini korumaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/news/uk/home-news

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Araştırmanın tamamlanması için genç yetişkinler 30 saat uyanık kaldı
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>(Unsplash)</p>

related nodes: 
Uykusuzluk tedavisinin anahtarı, sağlıklı kişilerin dışkısında mı gizli?
Kaliteli bir uyku için akşam yemeği ne zaman yenmeli?
İdeal süre belli oldu: Kaç dakikada uykuya dalmak sağlıklı?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Uykusuzluğa karşı 20 dakikalık şaşırtıcı çözüm
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/sleep-loss-deprivation-effects-treatment-exercise-b3039371.html

Eski NFL oyuncularının en az 4'te birinde beyin hastalığı bulundu

2016 ve 2021 arasındaki 6 yıllık dönemde hayatını kaybeden eski NFL oyuncularının en az 4'te birinde beyin hastalığı tespit edildi.

Kronik travmatik ensefalopati (CTE) diye bilinen beyin hastalığının henüz bütün yönleriyle anlaşılmasa da tekrarlayan kafa darbelerinden kaynaklandığı düşünülüyor.

Beyindeki sinir hücrelerinin ölümüne yol açan CTE, zamanla kötüleşiyor. Hastalığın bilişsel becerilerde gerileme, duygu durum değişiklikleri ve yürüme güçlüğü gibi belirtilerle bağlantılı olduğu düşünülüyor. Ancak bu belirtilerin ortaya çıkması yıllar sürebiliyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bilim insanları, hastalığın tekrarlayan kafa darbeleriyle bağlantılı olduğunu ve Amerikan futbolu oyuncularıyla askerler gibi bu tür darbelere sık maruz kalan gruplarda daha yaygın görüldüğünü söylüyor.

CTE araştırmalarının önündeki başlıca güçlüklerden biri, hastalığa kesin tanının ancak ölümden sonra yapılan otopsiyle konabilmesi. 

Mass General Brigham Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Daniel Daneshvar liderliğindeki bir ekip, yeni çalışmalarında CTE'nin Amerikan futbolu oyuncularında ne kadar yaygın olduğunu ortaya koydu. 

Araştırmacılar, Amerikan futbolunun en üst düzey ligi NFL'de oynamış ve 2016 ila 2021'de hayatını kaybetmiş kişilerin beynini inceledi.

Bu dönemde hayatını kaybeden 878 eski oyuncudan 235'i beynini bağışlamıştı. Bulguları hakemli dergi British Medical Journal'da dün (25 Ağustos) yayımlanan çalışmaya göre bu kişilerin 215'inin beyninde CTE saptandı. 

Araştırmacılar, bu dönemde hayatını kaybeden 878 eski oyuncunun tamamı dikkate alındığında CTE yaygınlığının en az yüzde 24,5, en fazla yüzde 97,7 olabileceğini hesapladı.

Harvard Tıp Fakültesi'nde de öğretim üyesi olan Daneshvar "Biz ve diğerleri, özellikle NFL oyuncularında nörodejeneratif hastalıktan ölüm oranının genel nüfusa göre yaklaşık 4 kat daha yüksek olduğunu gösterdik" diyerek ekliyor:

Bu bulgular, NFL oyuncuları öldükleri sırada CTE’nin görülme sıklığının, daha önce toplum temelli çalışmalarda saptanan oranlardan daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, sporcuların oyunda aldığı darbeleri azaltma yönünde NFL'e çağrı yapıyor.

NFL'in 2011 Toplu İş Sözleşmesi, sezon boyunca yapılacak temaslı antrenman sayısını sınırlamıştı. 

Çalışmanın ardından konuşan NFL sözcüsü "NFL, oyunu daha güvenli hale getirmek için çalışmalarını sürdürüyor ve beyin sarsıntılarını ve kafa darbelerini azaltmaya yönelik stratejiler uyguluyor" ifadelerini kullandı:

NFL, bu topluluğun fiziksel ve ruhsal sağlığını iyileştirmek için güçlü ve giderek genişleyen imkanlardan yararlanabilmesini sağlama konusundaki kararlılığını sürdürüyor. Eski oyuncuları, sağlık endişesi duyduklarında bu kaynaklardan yararlanmaya teşvik ediyoruz.

Bilim insanları oyuncuların aldığı kafa darbelerinin NFL'den öncesine, üniversite ve lise yıllarına uzandığına dikkat çekiyor. 

Daneshvar "Bu kafa darbeleri biriktikçe risk de artıyor." diye açıklıyor. 

Araştırmacı, NFL'de alınan önlemlerin, üniversite, lise ve daha önceki seviyelerde de uygulanmasıyla sporcuların sağlığının daha iyi korunabileceğini belirtiyor.

Daneshvar, "Kafa darbelerinin neredeyse yüzde 70'inin antrenmanlarda meydana geldiğini biliyoruz" diyerek ekliyor: 

Bu nedenle, bu seviyelerin hiçbirinde oyun süresini tek bir dakika bile değiştirmeden, bu bireylerin yaşamları boyunca maruz kaldığı toplam kafa darbesi yükünü önemli ölçüde azaltabiliriz.



Independent Türkçe, Reuters, BBC, British Medical Journal, Mayo Clinic

Derleyen: Büşra Ağaç

Bilim insanları kafa darbelerini azaltacak önlemlerin devreye sokulması çağrısı yapıyor
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 14:00
Main image: 

<p>Amerikan futbolunda oyuncuların kafaya sıkça darbe alması&nbsp;nörodejeneratif hastalık riskini artırıyor (Reuters)</p>

related nodes: 
Sağlam kafanın sağlam vücutta bulunduğunu uzmanlar da doğruladı
NFL’den Super Bowl’a: Amerikan futbolu hakkında merak edilenler
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Eski NFL oyuncularının en az 4'te birinde beyin hastalığı bulundu
copyright Independentturkish: 

İBB Davası’nda 70. gün

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında olduğu 53’ü tutuklu 414 sanıklı İBB Davası’nın ikinci duruşmasına İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Silivri’deki Marmara Kapalı Cezaevi’ne inşa edilen yeni duruşma salonunda devam ediliyor. 

Tutuksuz sanıkların savunmalarının dinlendiği ikinci duruşmanın 6. gününde, tutuklu sanıklar saat 11.10’da duruşma salonuna getirildi. Duruşmada bugün ilk olarak tutuksuz sanıklardan Metro İstanbul Bakım Mühendisi Mesut Taşkın savunmasını yaptı.

İddianamede Murat Ongun ve Emrah Bağdatlı isimli kişilerden Kaktüs Medya üzerinden para aldığı yönünde değerlendirme bulunduğunu söyleyen Taşkın, bu kişileri ve şirketi tanımadığını belirtti.

Taşkın, “Bu dosyadaki hiç kimseyi tanımıyorum. Herhangi bir talimat veya para almadım. Dosyada tarafıma para verildiğine veya bu kişilerle suç teşkil eden bir ilişkim bulunduğunu gösteren somut bir delil bulunmamaktadır” dedi.

“YTÜ Kampüs hesabını 2016’da öğrenciler için kurdum, 2021’den sonra kullanmadım”

İddianamede “YTÜ Kampüs” isimli sosyal medya hesabını kullandığını kabul ettiği şeklinde bir değerlendirme bulunduğunu belirten Taşkın, bunun eksik olduğunu söyledi.

Hesabı 2016 yılında öğrencilerin ev arkadaşı ilanı, soru-cevap, ders notları ve benzeri içeriklerden yararlanması amacıyla kurduğunu anlatan Taşkın, 2021 yılında mezun olduktan sonra hesabı kullanmayı bıraktığını bildirdi.

“Telefonumun şifresini verdim, saklayacak bir şeyim yok”

Taşkın, bugüne kadar herhangi bir örgüt, siyasi parti veya siyasi topluluk içerisinde yer almadığını belirterek, dosyada adı geçen kişilerle WhatsApp üzerinden de herhangi bir iletişim kurmadığını söyledi.

Kollukta telefonunun şifresini verdiğini anlatan Taşkın, “Hiçbir şey saklamadım. Saklanacak bir şey elimde yoktur” dedi.

Taşkın, işi gereği zaman zaman yurt dışına çıkması ve fabrika kabul testlerine katılması gerektiğini belirterek, hakkındaki adli kontrol tedbirinin kaldırılmasını istedi.

Savunmasının sonunda hakkındaki iddiaları destekleyen somut delil bulunmadığını yineleyen Taşkın, beraatini, adli kontrol tedbirinin kaldırılmasını ve el konulan cep telefonunun iadesini talep etti.

“Bir İBB bürokratı çıkıp ‘Turan Aydoğan tavassutta bulundu’ derse kendimi yakarım”

Taşkın'ın ardından savunma yapan eski CHP İstanbul Milletvekili Turan Aydoğan, yaklaşık 40 yıllık hukukçu olduğunu, CHP Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyeliğinin yanı sıra 27’nci Dönem milletvekilliği yaptığını ve İBB bürokratlarıyla herhangi bir “akçeli” ilişkisinin bulunmadığını ifade etti.

Aydoğan, “Bir tanesi çıkıp ‘Turan Aydoğan bırakın akçeli işlerle ilgili, bize tavassutta bulundu’ derse burada kendimi yakarım” dedi.

“İmamoğlu nerede düşerse ilk tekmeyi biz atacağız’ dediler”

Aydoğan, tahliye sürecinin ardından şikâyetçilerden birinin kendisine KİPTAŞ’a ilişkin bir video gönderdiğini ve “Düşmez kalkmaz bir Allah’tır. Ekrem İmamoğlu nerede düşerse ilk tekmeyi biz atacağız” dediğini ileri sürdü.

Aydoğan, daha sonra avukatlarını azletmek isteyen kişilerin ücret iadesi talebinde bulunduklarını, kendisinin de yalnızca bu uyuşmazlığı çözmek amacıyla araya girdiğini söyledi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

“Aslında hedef İmamoğlu ve Ali Kurt, ben kullanışlı aparatım”

Şikâyetin kötü niyetli olduğunu savunan Aydoğan, asıl öfkenin kendisine değil, Ekrem İmamoğlu ve KİPTAŞ Genel Müdürü Ali Kurt’a yöneldiğini ileri sürdü.

Aydoğan, “Bu öfkenin ana öznesi Turan Aydoğan değildir, ana öznesi KİPTAŞ Genel Müdürü ve Sayın İmamoğlu’na yönelmektir. Turan Aydoğan’ı kullanışlı aparat olarak ‘Burada atarsak iyi olur’ diye söylenmiştir” dedi.

Dosyada hiç kimsenin açık bir rüşvet anlaşmasından söz etmediğini savunan Aydoğan, “Kime verilecek bu rüşvet? Burada memur kim? Alan kim, veren kim? Parayı alan avukatsa Turan Aydoğan’la ne ilgisi var? Gerçekten 40 yıllık hukukçuyum, aklımı oynatıyorum bunları görünce” ifadelerini kullandı.

Hâkim 200 bin dolarlık senedi sordu

Mahkeme Başkanı, avukat Rahman Özdemir’in ifadesinde, “Memleketini seven adam kaçar mı? Biz bu ülkeye sevdalıyız, kaçar mıyız?” diyen Aydoğan, adli kontrol tedbirinin entelektüel ve uluslararası faaliyetlerini engellediğini belirterek kaldırılmasını talep etti.

“Bu işi çözeriz ama 200 bin dolarını alırız” dediğine yönelik anlatım bulunduğunu hatırlattı.

Aydoğan bunun üzerine, “Siz olsanız verir misiniz?” diye sordu ve Rahman Özdemir’in hiçbir borcu yoksa 200 bin dolarlık senet vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savundu.

Aydoğan, Özdemir’in senedi ödeyemediği için baskı altına alınmış veya birtakım beyanlarda bulunmaya ikna edilmiş olabileceğini ileri sürdü.

Savcı ses kaydını okudu

Savcı ise Aydoğan’a ses kayıtlarında Hüseyin Aydın’a söylediği belirtilen, “Senin tek muhatabın benim. Sözümün arkasındayım” ifadelerini sordu.

Aydoğan, bunun parayı kendisinin aldığı anlamına gelmediğini, Rahman Özdemir’in ücret iadesini sağlamaya yönelik bir güvence verdiğini söyledi.

Savcının, “Neden muhataplığı kendi üzerinize alıyorsunuz?” sorusuna Aydoğan, tarafları Özdemir’le görüştüren kişi olması nedeniyle paranın iade edilmesi konusunda baskı yapacağını anlatmak istediğini söyledi.

“Rüşvetin belgesi mi olur?” Sözüne açıklama: “Espri yapmış olabilirim”

Savcı, ses kaydında Aydoğan’a atfedilen “Rüşvetin evrakı mı olur?” ve “Rüşvetin belgesi mi olur?” sözlerini de gündeme getirdi.

Aydoğan, bu sözlerin gerçekten kayıtta bulunup bulunmadığını net hatırlamadığını belirterek, “Ben o kadar kefalet baskısı altında kalınca espri yapmışımdır orada. ‘Rüşvetin belgesini mi istiyorsunuz?’ diye. Yoksa adam kendisi söylüyor ya ‘Bu rüşvet değil’ diye. Adamın rüşvet demediği şeyi ben niye rüşvet diyeyim?” dedi.

Aydoğan ayrıca kaydın bazı bölümlerinin eklenmiş olabileceğine yönelik itirazını yineledi.

Ali Kurt: “Bu eylemden tutuklu yargılanan tek kişi benim”

Aydoğan’a sorgusunun ardından KİPTAŞ Genel Müdürü Ali Kurt da soru yöneltti.

Kurt, söz konusu taşınmazla ilgili KİPTAŞ lehine kesinleşmiş mahkeme kararının 13 Mart 2024’te alındığını, Necmettin Şimşek’in kendisiyle daha sonra görüştüğünü ve kendisine “Kesinleşmiş kararı ben değil, Ekrem İmamoğlu da değiştiremez” dediğini anlattı.

Kurt, Aydoğan ile şikâyetçilerin görüşmelerinin kesinleşmiş karar sonrasında gerçekleştiğine dikkati çekerek, “Konunun hiçbir yerinde ben yokum. Ama maalesef 29 numaralı eylemden yargılanan tek tutuklu benim” dedi.

Aydoğan: “Bu konuda Ali Kurt’la hiç görüşmedim”

Ali Kurt, Aydoğan’a bu meseleyle ilgili aralarında herhangi bir telefon görüşmesi bulunup bulunmadığını sordu. Aydoğan, “Hayır” yanıtını verdi ve söz konusu dönemde de Kurt ile bu konu hakkında hiç konuşmadığını belirtti.

Kurt ise dönemin HTS ve baz kayıtlarının incelenebileceğini söyledi.

“Kesinleşmiş kararı KİPTAŞ infaz etti. Rüşvet olsaydı neden tahliye etsinler?”

Ali Kurt’un avukatı Şeref Dede, KİPTAŞ lehine kesinleşmiş mahkeme kararının infaz edilip edilmediğini sordu.

Aydoğan, “Etti tabii ki” yanıtını verdi.

Dede’nin, “Yani KİPTAŞ yapması gereken işi zaten yaptı” sözleri üzerine Aydoğan, “Aynen. KİPTAŞ yapması gereken işi yaptı, kararı infaz etti. Doğal olarak yapması gereken işi yapmamak ya da yapmaması gereken işi yapmak gibi bir pozisyonu söz konusu değil. Kaldı ki öyle bir anlaşma da söz konusu değil. Burada bir kamu görevlisinin bu işe dahli de söz konusu değil” ifadelerini kullandı.

“Allah’ınızı severseniz bizi bu dertten kurtarın”

Savunmasında hakkındaki örgüt üyeliği suçlamasına da tepki gösteren Turan Aydoğan, “Allah’ınızı severseniz bizi bu dertten kurtarın ya! Böyle bir niteleme olabilir mi? Bizler bu ülkeye lazımız. Yazık etmeyin bizlere. Bizlerden kolay yetişmiyor” dedi ve hakkında uygulanan yurt dışı çıkış yasağının kaldırılmasını istedi.

“Memleketini seven adam kaçar mı? Biz bu ülkeye sevdalıyız, kaçar mıyız?” diyen Aydoğan, adli kontrol tedbirinin entelektüel ve uluslararası faaliyetlerini engellediğini belirterek kaldırılmasını talep etti.

Duruşma, gazeteci Şaban Sevinç'in savunmasıyla devam ediyor.

 

ANKA

Turan Aydoğan: Aslında hedef İmamoğlu ve Ali Kurt, ben kullanışlı aparatım
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 13:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Kılıçdaroğlu: Türklerin, Kürtlerin ve Arapların ortak geleceği barıştadır
SDG’nin feshi öncesi mutabakat: Mazlum Abdi’ye kritik görev, Kürtçeye resmi statü, YPJ iç güvenlik gücü oldu
Erdoğan: Bölgemizde tarih yeniden yazılıyor, Türkiye yön veriyor
Type: 
SEO Title: 
İBB Davası’nda 70. gün
copyright Independentturkish: 

TIME'ın Yılın Kişisi yarışında Trump'ın iki hasmı zirvede

Birkaç ay içinde TIME, her yıl verdiği Yılın Kişisi unvanının 2026'daki sahibini açıklayacak. Tahmin piyasalarına bakılırsa Donald Trump sonuçtan hayal kırıklığına uğrayacak.

Yılın Kişisi unvanını daha önce iki kez alan Cumhuriyetçi, Kalshi ve Polymarket’ta ilk iki adayın açık ara gerisinde üçüncü sırada yer alıyor.

Üstelik her iki sitede de ilk iki sırada yer alan New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve Papa XIV. Leo, başkanla daha önce tartışma yaşadı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Başkanın her iki sitede de ilk sırada yer alan Mamdani'yle inişli çıkışlı bir ilişkisi var.

Trump, kendisi gibi New Yorklu olan Mamdani'yi çeşitli dönemlerde "komünist" diyerek hedef aldı. Ancak kasımda ikili arasında geçen görece dostane görüşme, aralarında beklenmedik bir "kankalık" başlayabileceği yönünde spekülasyonlara yol açmıştı.

Trump o dönemde, "Umarım gerçekten harika bir belediye başkanınız olur. O ne kadar başarılı olursa ben de o kadar mutlu olurum" demişti.

İkili şubatta yeniden bir araya gelmiş ve Mamdani, konut gibi konularda Trump'la birlikte çalışmayı umduğunu vurgulamıştı. Bunun için, olası işbirliklerinin sonuçlarını ve Trump'ın başrolde olduğu bir ortaklığı öven örnek bir gazete manşeti de getirmişti.

Ancak ikili arasında gerçek bir ittifak kurulacağı yönündeki umutlar kısa sürede suya düştü.

Nisana gelindiğinde Trump, lüks ikinci konutlara vergi getirilmesini savunan Mamdani'yi vergi politikalarıyla New York'u "yıkıma uğratmakla" suçladı.

Haziranda Trump yönetiminin sınırdan sorumlu yetkilisi, eyaletin sığınak statüsüne ilişkin yeni düzenlemeler paketini kabul etmesine karşılık New York'a çok sayıda ICE ajanı gönderme tehdidinde bulundu. Mamdani ise Trump yönetiminin göç politikalarını defalarca eleştirdi.

Başkanın Papa Leo'yla ilişkisi ise giderek daha da gerildi.

İlk Amerikalı papa Leo, yönetimin göç politikalarını "insanlık dışı" diyerek eleştirmesi ve Trump'ın İran medeniyetini yok etme tehditlerine karşı çıkması da dahil birçok kez Beyaz Saray'ı öfkelendirdi.

Papa ayrıca yönetimin İran çatışmasının haklı ve kutsal bir savaş olduğu yönündeki açıklamalarına da karşı çıktı.

Leo, nisanda sosyal medyada, "Barışın Prensi Mesih'in takipçisi olan hiç kimse, bir zamanlar kılıç kullananların, bugün ise bomba atanların yanında yer almaz" diye yazdı.

Bu açıklamalar yönetimin tepkisini daha da artırdı. Kendisi de sonradan Katolikliğe geçen ve Katolik dünyasında tanınan bir isim olan Başkan Yardımcısı J.D. Vance, papayı teolojik konularda görüş bildirirken "dikkatli olması" konusunda uyardı.
 

Papa XIV. Leo (Reuters)

Trump da Papa Leo'yla göç ve İran savaşı gibi konularda defalarca tartıştı (Reuters)


Başkan Trump ise papayı suçla mücadelede "zayıf", dış politikada da "berbat" olmakla suçladı.

Trump yönetimi ABD'deki Hıristiyanlardan güçlü destek almasına rağmen, göç politikaları yönetimle Katolik Kilisesi'nin arasını açtı. Kilise, mültecilerin yerleştirilmesi çalışmalarında aktif bir rol oynuyor ve ABD'de göçmen kökenli çok sayıda Katolik bulunuyor.

Örneğin nisanda Trump yönetimi, 60 yıldır göçmen çocuklara barınma imkanı ve yardım sağlayan yardım kuruluşu Miami Başpiskoposluğu Katolik Yardım Kuruluşları'yla  yaptığı 11 milyon dolarlık federal sözleşmeyi sona erdirdi.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/news/world/americas/us-politics

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Bu unvanı daha önce iki kez alan başkanın üçüncü zaferi yakın görünmüyor
Çarşamba, Ağustos 26, 2026 - 13:00
Main image: 

<p>(Reuters)</p>

related nodes: 
Trump'ı Beyaz Saray'a taşıyan seçmenler desteğini çekiyor
Dev Trump mağazası kapanıyor
Trump'tan üçüncü dönem itirafı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
TIME'ın Yılın Kişisi yarışında Trump'ın iki hasmı zirvede
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-time-person-of-the-year-polymarket-mamdani-b3039234.html

İktidarda 25 yıl

2001’de kurulan ve ertesi yıl tek başına iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi, geçtiğimiz hafta görkemli bir törenle 25. yılını kutladı.

Hakkıdır. 25 yıl siyasi hayatta kalma siyasi tarihimizde görülmemiş bir şey değilse de kesintisiz 25 yıl iktidar olma, “demokrasi” tarihimizde hiçbir partiye kısmet olmuş değildir. 1923’te kurulan Cumhuriyet Halk Partisi, bir devlet partisi olarak doğdu, kesintisiz 1950 yılına kadar 27 yıl iktidar sürmüş olsa da bu serbest seçimlerle kazanılmış bir iktidar değildi. Bu nedenle AKP’nin 25 yıllık kesintisiz iktidarı, siyasetle uğraşan herkes tarafından önemle üzerinde durulacak bir olaydır. Doğrusunu söylemek gerekirse muhalefet çevreleri, AKP’yi her zaman eleştirmiş fakat onun neden 25 yıldır serbest seçimlerle iktidar olduğunun üzerinde isabetle durmamıştır.


AKP nasıl bir partidir?

AKP, Türkiye’nin görmeye alışık olduğu sağ partilerden biridir. Anayasanın laiklik ilkesinden hoşnut değildir ve onu çeşitli yollarla kemirmeye çalışmakta, bunun yerine İslamiyet’in Sünni-Hanefi değerlerini “millî kültürümüz” adı altında devletin temel değerleri yapmaya, yeni kuşakları da buna göre yetiştirmeye çalışmaktadır.

AKP’nin esas karakterlerinden biri de bir zenginler partisi olmasıdır. Ancak onu ayakta tutan zengin sınıf, Cumhuriyeti kuran ve Tek Parti Döneminde devleti elinde bulunduran burjuvaziden farklıdır. AKP zenginleri, ülkemizdeki kapitalist gelişmenin bir ürünü olarak kırsaldan merkezlere gelen zenginlerdendir. Bu zengin sınıf, geldikleri taşra kültürünü de merkeze, devlete taşımışlardır. Demokrat Parti, Adalet Partisi ve Anavatan Partisi’ne Erbakan’ın İslamcı ideolojini aşılayın meyvesi AKP olan bir ağaç ortaya çıkar.

AKP’nin iktidar olması, 1923’ten, hatta daha önceden başlayan Avrupai (Burjuva) reformlarının halk kitlelerinin önemli bir kısmını dönüştürememesinin de sonucudur. Bu reformlar, hâlen yeni koşullarda bütün ülkeye yayılma halindedir. En büyük değişim yeni teknolojiyi kullanmada görülmekte, kentler ve hatta köyler, modern yapılar, yollar, üretim teknikleriyle eski Türkiye’den farklılaşmaya devam etmektedir. Kemalist reformların tutucu taşra zenginlerini de hiç değiştirmediği söylenemez. Miras hukuku bütün ülkede uygulanmaktadır. Evlenmeler laik esasa göre akdedilmektedir. Bu sınıfın politikacıları ve iş adamları da takım elbise giymekte, boyunbağı takmaktadır. Mecliste parlamenter usuller uygulanmaktadır. Yani 1839 Tanzimat Fermanı’ndan beri modernleşmeye çalışan bir Türkiye’den Arap şeyhliklerine benzeyen bir ülke çıkarmak mümkün değildir.


Kömür torbaları

AKP’nin 2002’den beri girdiği her seçimden birinci parti olarak çıkması ve tek başına hükümet kurmasının nedenini, laik kesimler onun dini kullandığına yordular. İleri sürülen başka bir gerekçe AKP’nin yoksullara kömür torbaları ve yiyecek kolileri dağıttığıdır ki, gerçeğin itirafına en yakın gerekçe de budur. Her seferinde büyük umutlarla seçime giren muhalefet, seçimi kaybetmesini seçim hilelerine, mühürsüz oylara bağlama eğilimi göstermiştir. Ülkedeki bütün gelişmeler için komplo teorileri geliştirmeye hevesli bir grup da AKP’nin zaferini dış güçlerin, özellikle ABD’nin böyle istediğine bağlamıştır.

Bu 25 yıl içinde AKP çeşitli badireleri atlamayı başarmıştır. Bunlardan biri generallerin verdiği bir muhtırayı “Siz karışmayın” diye geri çevirmiş, gene ordunun açtırdığı kapatma davasını, ucuz bir hükümle atlatmış, Cumhuriyet mitingleri, Gezi eylemleri gibi kitlesel gösteriler karşısında ayakta kalmış, Ergenekon Davası ile önemli bir muhalif aydın ve subayı etkisizleştirmiştir. Son olarak besleyip büyüttüğü Fetullah darbe girişimini püskürtmeyi başarmıştır.

AKP, demokrasi vaadiyle seçimler kazandığı halde demokrat bir parti değildir. Tek kişinin hükmettiği bir parti haline gelmiştir. Son derece partizandır ve tarafsız olması gereken devlet kurumlarını adliye dâhil kendine bağlamıştır. Ordudan gelecek itirazların önünü kesmiştir.

AKP, ilerici, demokrat, devrimci, sosyalist bir insanın beğenebileceği bir parti değildir. Haksever insanların da ona karşı bir hayli itirazları olmalıdır. Fakat AKP 25 yıldır seçimlerden birinci parti çıkmaktadır. Niçin?

AKP’nin seçim başarıları, halkın sağcı olmasından, yolsuzluklar karşısında duyarsızlığından, adaleti umursamayışından mı kaynaklanıyor? Cehaletten mi? Dindarlıktan mı?

Ülkemizde bunun doğru yanıtını veren insan sayısı pek azdır. Belki bazıları biliyor ama söylemeye çekiniyorlar. Doğrusu geçmişte benim de karşılaştığım gibi bunun doğru nedenlerine işaret eden herkese “Sen de mi AKP’li oldun?” suçlaması yapılıyor.


Yoksul kitleleri derinden kavramak

AKP’nin 25 yıldır girdiği her seçimden birinci parti olarak çıkması, başkanları Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde rakiplerini yenmesi tek bir nedene bağlanamaz. Fakat bunların en başında AKP’nin yoksul taşrayı, yoksulluğu ile, yaşam tarzı, kültürü ile derinden kavramış olmasıdır. Kömür torbaları ve yiyecek kolileri, bunun yalnızca bir parçasıdır. Hiç şüphe yok ki, yoksulların eğitime erişmesinde, sağlıkta büyük gelişmeler olmuştur. Ders kitaplarının parasız verilmesi, haftada bir de olsa köylere doktor gitmesi, aile üyeleri için evde bakım ücreti bunlar içinde ilk akla gelenlerdir.

Sert seçim mücadelelerinde, seçimlerde epey yazı yazarak gelişmeleri önyargısız yorumlamaya çalıştım. 13 Haziran 2018’de yayımlanan yazımın başlığı “Köroğlu Gibi” idi ve halkı kazanmak için Köroğlu gibi zenginden alıp yoksula vermeyi önermiştim. Köroğlu’nu Köroğlu yapan bu değil mi idi? 13 Ağustos 2025’te yayımlanan yazımın başlığı ise “CHP’ye Halkçılık Yeter” idi.

Son genel seçimlerde Ordu’nun en yoksul köylerinin bağlı olduğu Korgan ilçesinde aldığı oyların yüzde 80, Kumru ilçesinde ise yüzde 82 olmasının sebebi hikmeti budur. Esasında AKP’ye neden oylarını verdiklerini seçmenlere sormak gerekir. Onlar bunun doğrusunu bilirler.

Demek oluyor ki, AKP’den önce iktidar olan partilerin hiçbiri, taşrayı bu kadar güçlü kucaklamamıştır.


Ne zaman kaybedecek?

AKP de bir zaman gelecek ki seçimleri ve iktidarı kaybedecek. Şimdi, kendisi için ölümcül bu sonun gelmemesi için olmadık işler yapıyor. Ana muhalefeti bölüyor ve sıkıştırıyor. Muhalefet belediyelerinin yöneticilerini yolsuzluk ve rüşvet suçlamasıyla yargılama altına alıyor. Buna karşılık uyguladığı ekonomi politikalarıyla hazinenin dibi görünmüştür ve buna çözüm bulmak için hazineye ait varlıkları satma peşindedir. Onun iktidar olduğu dönemlerde büyük yolsuzluklar yapılmıştır ve bunlar yargıdan kaçırılmıştır. Günümüzde de bal tutan pek çok yetkili parmaklarını yalamaktadırlar. Adalet ve Kalkınma Partisinin hiç de adaletli olmadığı açıktır. Seçmenler yıllardır keskin bir kutuplaşmaya uğramış olsalar da yolsuzlukları ve demokrasiye aykırı uygulamaları görmektedirler. Onlar şu ikilem içindedirler: Daha önce kavuşmadığımız ekonomik sosyal imkânlardan mı vazgeçelim yoksa adaletsizliklere ses çıkarmamaktan mı? Onlar için öncelik yaşam koşullarıdır.

Birkaç yıldır, hayat pahalılığı dar gelirlileri zor durumda bıraktı. Bunun karşılığı AKP’nin ikinci parti konumuna düşmüş olmasıdır. Eğer başka geliri olmayan emekliler ondan tamamıyla yüz çevirmediyse, geçmişte kavuştukları imkânların hatırınadır ve bu hatırın ömür boyu sürmeyeceği de açıktır. Türkiye iyi kötü bir sandık sistemine sahip olduğu sürece, AKP’nin sittin sene iktidarda kalması mümkün değildir.

CHP, Ankara’nın Çankaya ilçesinden seçmenlerin dörtte üçünün oyunu alıyor. Bizim köydeki seçimlerde ise Korgan ve Kumru köyleri kadar değilse de bunun tam tersi çıkıyor. AKP oyların yüzde 75’ini alıyor. Bu farklılığı yaratan tamamen yaşanılan coğrafya, yaşama koşulları, seçmenlerin gelirleri ve öğrenim düzeyleridir. Köylüler için üniversite özerkliğinin köy yolunun asfaltlanması kadar önemi yoktur.

Ülkemizde iktidar olmak isteyen bir parti, AKP’nin 25 yıllık başarısından ders almalıdır. Sonuçta cumhuriyet değerlerinden, laiklikten, demokrasi ve insan haklarından, adaletten vazgeçmeden düşük ve orta gelir düzeyindeki toplumu ekonomik çıkarları açısından kucaklamak mümkün değil midir?

Kürt Sorununu çözmede bile muhalefet kekeleyip durmuş, sorunun aslını kavrayamamış, “Çerçeve Yasa” vesilesiyle bile bu fırsatı kullanamamış, sonunda Kürtlerle Cumhur İttifakının yakınlaşmasını önleyememiştir. Kendisinin zaten cesur bir planı yoktur ve bu konuda taraftarlarını razı edecek bir anlayışta da değildir.

Halkı ve rejimi gericileştirmeye çalışan AKP’nin önünü kesebilmek, halkın refahını ve özgürlüğünü sağlayabilmek için onun iktidar olma ve 25 yıl iktidarda kalma taktiklerinden ders çıkarmak gerekir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Zeki Sarıhan Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Ağustos 23, 2026 - 08:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İktidarda 25 yıl
copyright Independentturkish: 

Kosta Rika'nın ekoturizm modeli: Doğayı koruyarak kalkınmak

Değerli okuyucular, bu yazımda, zengin biyolojik çeşitliliği ile Dünya’nın önde gelen ekoturizm destinasyonlarından biri olan Kosta Rika’dan bahsedeceğim. Kosta Rika, küçük bir ülke olmasına rağmen, olağanüstü zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahip. Kosta Rika Turizm Kurulu’nun verilerine göre ülke, dünya biyolojik çeşitliliğinin yaklaşık olarak yüzde altısını barındırıyor.

Tropikal yağmur ormanları, volkanik dağlar, Karayip ve Pasifik kıyıları, aynı ülkenin sınırları içerisinde yer alıyor. Kosta Rika’nın yaklaşık dörtte birlik bir alanı ise, Ulusal Koruma Alanları Sistemi tarafından korunan doğal alanlar kapsamında bulunuyor. Bundan dolayı, Kosta Rika’da milli parklar, ülkenin ekoturizminin omurgasını oluşturuyor. Corcovado, Manuel Antonio, Tortuguero, Arenal Yanardağı gibi parkların yanı sıra, Monteverde Bulut Ormanı gibi özel koruma alanları, ülkenin başlıca ekoturizm merkezleri arasında.

Kosta Rika’yı ziyaret eden turistler, yağmur ormanı yürüyüşlerinden, kuş gözlemciliğine, volkan gezilerinden, deniz kaplumbağaları ve balinaları izlemeye kadar çok farklı etkinliklere katılabiliyor. Ulusal Koruma Alanları Sistemi tarafından korunan alanlar, Kosta Rika’da ekoturizmin gelişmesinde önemli role sahip.
 

Görsel: Grok/Independent Türkçe
Görsel: Grok/Independent Türkçe

 

Turizm gelirleri ile doğa korunuyor

Kosta Rika modelinin en dikkat çekici noktalarından biri, Kosta Rika, doğa koruma ile ekonomik kalkınmayı, birbirini destekleyen unsurlar olarak görüyor. Ülkenin doğal güzellikleri, turistleri ülkeye çekerken; turizmden elde edilen gelir de, hem doğa koruma faaliyetlerine, hem de, kırsal alanlardaki ekonomik faaliyetlere katkı sağlıyor.

Dünya Bankası, Kosta Rika’nın başarısını, doğa koruma faaliyetlerinin yanında, çevresel hizmetler için ödeme sistemi (Payment for Environmental Services - PES) gibi politikalara bağlıyor. Bu sistem kapsamında, arazi sahiplerine, ormanları korumaları ve yeniden ağaçlandırmaları için teşvik sağlanıyor. Bu sistem, zaman içerisinde, ülkenin yeniden ormanlaşmasına katkıda bulundu. Böylece, ekoturizmin temelini oluşturan doğal sermaye de, korunmuş oldu.


Sürdürülebilir turizm sertifikası

Kosta Rika’yı, birçok turizm destinasyonundan ayıran unsurlardan biri de, Sürdürülebilir Turizm Sertifikası (Certification for Sustainable Tourism) sistemi. Kosta Rika Turizm Kurulu tarafından geliştirilen sistem; otellerin ve turizm işletmelerinin, çevre ve toplum üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesine yardımcı oluyor. Sertifika sistemi sayesinde oteller, çevre dostu stratejiler için teşvik ediliyor. Dolayısıyla sürdürülebilirlik, yalnızca otellerin reklamlarında kullandıkları bir kavram olmaktan çıkarak, belirli standartlara bağlanıyor.


Yerel halk ekoturizm modelinin bir parçası

Ekoturizmin önemli diğer boyutu ise, yerel ekonomiye katkı. Koruma alanlarının çevresinde, yerel halkın kalkınmasına katkı sağlayan küçük oteller, eko-lodgelar, restoranlar, çiftlikler gelişebiliyor. Ulusal Koruma Alanları Sistemi’ne göre, korunan bölgeler, yalnızca doğanın korunduğu alanlar değil, aynı zamanda bölgede yaşayan yerel topluluklara, turizm yoluyla katkı sağlayan alanlar.


Lapa Rios Lodge

Lapa Rios Lodge, Kosta Rika’nın güneybatısındaki Osa Yarımadası’nda yer alıyor. Lapa Rios, sürdürülebilir turizmin Dünya’daki öncü örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Dünya Bankası’nın sürdürülebilir turizm ile ilgili çalışmalarında, Lapa Rios, Kosta Rika’nın ekoturizm ve sürdürülebilir turizm sertifikaları için örnek teşkil eden vakalardan biri olarak ele alınıyor.

1993 yılında kurulan Lapa Rios Lodge, Osa Yarımadası’nda yaklaşık olarak 405 hektar büyüklüğündeki özel bir yağmur ormanı koruma alanının içinde yer alıyor. Tesisin kuruluş felsefesi, klasik anlamda bir otel inşa etmekten ziyade, turizmden elden edilen gelir ile, yağmur ormanlarının korunmasına katkıda bulunmaktı.

Lapa Rios, doğa koruma ile turizmi aynı ekonomik model içinde birleştirmeye çalışıyor. Tesisin bulunduğu rezervde, Kosta Rika’nın maymun türleri, tembel hayvanlar, zehirli ok kurbağaları ve 300’ün üzerinde kuş türü görülebiliyor. Bölgenin simgelerinden olan kızıl makavlar, tesisin adına da ilham kaynağı olmuş. Lapa Rios, makavların nehri anlamına geliyor.
 

Görsel: Grok/Independent Türkçe
Görsel: Grok/Independent Türkçe

 

Enerji tüketimi

Lapa Rios, enerjiyi etkin kullanabilmek için kapsamlı uygulamalar geliştiriyor. Tesiste, yaklaşık olarak, 220 güneş paneli ve 10 nano hidrotürbin bulunuyor. Tesisin enerji gereksiniminin büyük bölümü bunlarla karşılanıyor. Tesis ayrıca, güneş enerjisi ile çalışan sıcak su sisteminden faydalanıyor. Buna ilaveten, tesiste, düşük enerji tüketimi olan ekipmanlar kullanılıyor. Misafirlere düzenlenen sürdürülebilirlik turu sırasında, misafirlere, bu sistemlerin nasıl çalıştığı gösteriliyor.


Su ve atık yönetimi

Su tüketimi, sayaçlarla takip ediliyor. Tesiste, biyolojik olarak parçalanabilir temizlik ve banyo ürünleri kullanılıyor. Ayrıca, organik ve inorganik atıklar ayrıştırılıyor. Organik atıkların büyük bölümü, kompost yapımında değerlendiriliyor. Geri dönüştürülebilir malzemeler, geri dönüşüm merkezlerine gönderiliyor. Havuzlarda, geleneksel klor kullanımı yerine, tuz bazlı arıtma sistemi tercih ediliyor.


Yerel istihdam

Tesis’in sürdürülebilirlik anlayışı, sadece çevre politikaları ile sınırlı değil. Tesis, yerel istihdam ve yerel halkın kalkınmasını, ekoturizm modelinin bir parçası olarak görüyor. Tesiste çalışanların tamamı, yerel halktan oluşuyor. Kadınların topluma kazandırılması için, yönetim görevlerinin önemli bölümünde, kadınlar yer alıyor. Sürdürülebilirlik yaklaşımı kapsamında, çevre eğitim programları, yerel üreticilerden ürün alımı ve yerel halk ile birlikte düzenlenen etkinlikler bulunuyor.

 

 

Kaynaklar:

İlbay, B. (2021) "Ekoturizmde Sertifikalandırma" Kitap Bölümü, sayfa 161-170, Özgen Çiğdemli, A.Ö. (2021) (Editör), "Ekoturizmi Anlamak" editörlü kitap, Detay Yayıncılık: Ankara.
Dünya Bankası (World Bank Group), “How Costa Rica is Investing in a Landscape Approach to Build a Sustainable Future”, 2022: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2022/03/21/how-costa-rica-is-investing-in-a-landscape-approach-to-build-a-sustainable-future
Dünya Bankası (World Bank Group), “Sustaining Forests and Strengthening Communities in Costa Rica”, 2025: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2025/03/21/proteger-bosques-fortalecer-comunidades-costa-rica
Visit Costa Rica – Costa Rica Tourism Board, “Sustainability”:
https://www.visitcostarica.com/sustainabilitySINAC – Sistema Nacional de Áreas de Conservación, “Programa de Turismo”: https://www.sinac.go.cr/ES/turismo/Paginas/prograturis.aspx
Lapa Rios Lodge, “Sustainability”: https://www.laparios.com/sustainability/
Lapa Rios Lodge, “About Lapa Rios”: https://www.laparios.com/about-lapa-rios/
Visit Costa Rica – Costa
Rica Tourism Board, “Lapa Rios Hotel”: https://www.visitcostarica.com/planning-your-trip/hotels/lapa-rios-hotelNational Geographic, “Nine Destinations You Should Feel Good About Visiting”: https://www.nationalgeographic.com/travel/article/9-destinations-you-should-feel-good-about-visiting-most-sustainable-places-tourism

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Elif Dikmen Diriöz Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Ağustos 23, 2026 - 08:15
Main image: 
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Kosta Rika'da ekoturizm
copyright Independentturkish: 

Derin harekât fikrinin doğuşu ve tasfiyesi

İki savaş arası dönemde Sovyetler Birliği’nde hem yeni bir ordu kuruluyor hem de modern savaşın nasıl yürütüleceğine ilişkin özgün fikirler geliştiriliyordu. Mihail Tuhachevski, Vladimir Triandafillov, Aleksandr Sveçin ve Georgi Isserson gibi isimler, savaşın yalnızca cephedeki birliklerin çarpışmasından ibaret olmadığını görmüştü. Onlara göre modern savaşın sonucu, cephe gerisindeki birliklerin, ikmal hatlarının, komuta merkezlerinin ve rezervlerin de hedef alınmasıyla belirlenecekti.

Bugünkü operasyonel düşüncenin önemli unsurlarının temeli o dönemde Sovyetler Birliği’nde atıldı. Peki Sovyet askerî düşüncesi neden modern savaşın bazı temel meselelerine bu kadar erken yöneldi?

Bunun önemli bir nedeni Birinci Dünya Savaşı deneyimiydi. Manevra Harbi anlayışıyla başlayan savaş kısa sürede mevzi savaşına dönüştü. Hızlı sonuç alınması beklenen savaş, Avrupa’nın büyük bölümünde statik bir cephe savaşına dönüştü. Cephe savaşının yarattığı yıpranma, ateş gücü ile hareket kabiliyetinin birlikte kullanılmasını zorunlu kıldı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Sovyet teorisyenleri bu deneyimi daha ileri götürdü. 1920’lerin sonlarından itibaren tank, uçak, topçu ve piyadenin koordinasyonunu sağlayan yeni bir harekât anlayışı üzerinde çalıştılar. Buradaki temel mesele, teknolojik gelişmelerin savaşın karakterini nasıl değiştireceğiydi.

1925 tarihli düzenlemelerde birleşik silah kullanımı fikri görülmeye başladı. 1929 düzenlemeleri bu yaklaşımı daha açık hâle getirdi. 1936 tarihli geçici Saha Talimnamesi, yani PU 36 ise derin harekât anlayışını belirgin bir doktriner çerçeveye dönüştürdü. Bu düşüncenin gelişmesinde Isserson, Triandafillov ve Tuhachevski’nin önemli rolleri vardı.

Derin harekâtın temel mantığı basitti fakat sonuçları kapsamlıydı. Düşmanın ilk savunma hattını yarmak yeterli değildi. Yarılmanın ardından ortaya çıkan boşluğa hızla ilerleyen kuvvetler sokulacak, düşmanın ikinci ve üçüncü kademeleri imha edilecek, rezervlerin cepheye ulaşması engellenecek ve bütün savunma sistemi çözülecekti.

Bu nedenle Sovyet teorisyenleri savaşı yalnızca bir cephe hattı üzerinden düşünmüyordu. Savaşın derinliği vardı ve bu derinliğin bütün unsurları aynı harekâtın parçasıydı. İlk kademede hava unsurları, ikinci kademede birleşik silah birlikleri, üçüncü kademede yarma sonrasında ilerleyecek kuvvetler bulunuyor, dördüncü kademede ise rezervler yer alıyordu. Amaç tek bir muharebeyi kazanmak değildi. Amaç, düşmanın bütün savunma sistemini derinliği boyunca felce uğratmaktı.

Bugün bu yaklaşım bize tanıdık geliyor. Çünkü modern orduların operasyonel sanat dediği alanın temelinde benzer bir düşünce bulunuyor. Bir ordunun yalnızca önündeki birliklerle değil, savaşma kapasitesini sağlayan bütün sistemle mücadele etmek gerekiyor.

İşin asıl dikkat çekici tarafı burada başlıyor.

Sovyetler Birliği, modern savaşın geleceğini anlamaya çalışan bu teorisyenleri kendi siyasi sisteminin kurbanı hâline getirdi. 1937’de Stalin’in Kızıl Ordu’nun yüksek komuta kademesine yönelttiği tasfiye, askerî kurumun entelektüel kapasitesine ağır bir darbe vurdu. Tuhachevski 1937’de idam edildi. Sovyetler Birliği’nin ilk beş mareşalinden üçü tasfiyeler sırasında hayatını kaybetti veya ortadan kaldırıldı. Voroshilov ve Budyonni ise daha sonra doğal nedenlerle öldü.

Tasfiyenin boyutu birkaç üst düzey komutanın öldürülmesiyle sınırlı değildi. Çeşitli kaynaklarda bu dönemde yaklaşık 33 bin ila 40 bin subayın ölüm veya hapis yoluyla tasfiyeden etkilendiği aktarılıyor. Üst komutanlık kadrosunun neredeyse tamamı parçalandı. Beş mareşalin üçü, on altı ordu komutanının on dördü ve sekiz amiralin tamamı tasfiyenin kurbanı oldu.

Burada Stalin’in askerî düşünceye verdiği zararın asıl boyutu ortaya çıkıyor. Deneyimli komutanların kaybedilmesiyle birlikte bir ordunun savaşma biçimini oluşturan kurumsal hafıza da ağır bir darbe aldı. Bir ordunun sahip olduğu bilgi yalnızca talimnamelerde bulunmaz. Bu bilgi, savaş görmüş komutanların tecrübelerinde, kurumların hafızasında ve farklı fikirlerin tartışılabildiği bir ortamda yaşar.

Daha çarpıcı olan ise tasfiye edilen bazı komutanların stratejik değerlendirmelerinin sonradan önemini korumasıydı. Özellikle Alman tehdidinin niteliği konusunda yapılan bazı değerlendirmeler, savaşın başlamasından sonra farklı bir anlam kazandı. Tuhachevski’nin uyarıları ve savaş hazırlığına ilişkin görüşleri, siyasi tasfiyenin askerî düşünce üzerindeki maliyetini gösteren örnekler arasında yer aldı.


Peki Batı bu düşünceleri ne zaman fark etti?

1960’lardan itibaren Sovyet askerî düşüncesine ilişkin çalışmalar Batı’da giderek önem kazandı. Vietnam Savaşı sonrasında Amerikan ordusunda operasyonel sanat kavramına yönelik ilgi arttı. 1930’ların Sovyet derin harekât ve derin muharebe teorileri yeniden incelenmeye başlandı.

1973 Yom Kippur Savaşı’nın tecrübeleri de bu tartışmayı etkiledi. 1970’lerin ortalarında Hava Kara Muharebesi anlayışı belirginleşmeye başladı. Ancak doktrin 1982’de yayımlanan FM 100-5 ile kurumsal biçim kazandı. Dolayısıyla Sovyet derin harekâtına Batı’nın verdiği cevap tek bir doktrinden ibaret değildi. Yaklaşık yarım yüzyıla yayılan bir düşünsel ve kurumsal dönüşüm söz konusuydu.

Sonuçta ortaya tarihsel bir paradoks çıkıyor. Sovyetler Birliği, modern savaşın geleceğini anlamak için çok erken bir tarihte teorik bir kapasite geliştirmişti. Fakat aynı siyasi sistem, bu kapasiteyi üreten kadroları tasfiye etti. Stalin’in tasfiyeleri Kızıl Ordu’nun yalnızca komuta kademesini değil, düşünsel sürekliliğini de kırdı.

Askerî üstünlük sadece silah, asker ve sanayi kapasitesinden oluşmaz. Bir ordunun savaş hakkında düşünme yeteneği de stratejik bir güçtür. Sovyetler Birliği bu gücü geliştirmişti. Sonra kendi siyasi sistemi, bu gücü üreten kadroları ortadan kaldırdı.

Derin harekât teorisinin hikâyesi bu nedenle yalnızca bir askerî doktrin tarihi değildir. Aynı zamanda güçlü bir askerî fikrin, onu üreten insanlar ve kurumlar yok edildiğinde ne kadar kırılgan hâle gelebileceğinin tarihidir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Osman Gazi Kandemir Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Ağustos 23, 2026 - 08:00
Main image: 

<p>Mihail Tuhachevski ve Kızıl Ordu komutanları, 1 Mayıs 1936’daki Moskova geçit töreninde. Sovyet askerî düşüncesi, kısa süre sonra Stalin’in tasfiyeleriyle ağır darbe aldı / Fotoğraf: Wikimedia Commons</p>

related nodes: 
Dünyayı kirpi veya tilki gözünden okumak
Strateji ve grand strateji nedir?
Stratejik aşırı genişleme tuzağı
Type: 
SEO Title: 
Derin harekât fikrinin doğuşu ve tasfiyesi
copyright Independentturkish: 

Yüzyıllık Yalnızlık: Bizden önce yazılmış bir cümlenin içinde mi yaşıyoruz?

Belki de insan, hayatına başladığına inandığı anda, kendisinden önce kurulmuş bir anlamın içine yerleşir. Kendi kelimeleriyle konuştuğunu, kendi iradesiyle yön verdiğini sanır; fakat daha ilk cümlesini kurarken, kendisinden önce yaşanmış hayatların bıraktığı anlam çoktan dilinin içine sızmıştır.


Yüzyıllık Yalnızlık kitabını ne zaman okuduğumu bugün hatırlamıyorum.

Geçen gün bir platformda dizisini izleme fırsatı bulduğumda, yıllar önce okuduğum romanın zihnimde bıraktığı izlerin yeniden kıpırdadığını hissettim.

Bazı kitaplar okunup bitmiyor; insanın belleğinde bir yere çekilip, başka bir zamanda başka bir yüzle yeniden ortaya çıkıyor.

Macondo'yu yeniden izlerken aklımda bu kez romanın olaylarından çok, o olayların gerisinde duran tuhaf bir düşünce kaldı.

José Arcadio'ların, Aureliano'ların, Amaranta'ların birbirini izleyen hayatlarında isimler değişiyor, yüzler değişiyor, kuşaklar birbirinin yerini alıyor; fakat sanki hiçbir hayat bütünüyle kendi başına başlamıyor.

Bir insan doğuyor ve hayat yeniden başlamış gibi oluyor.

Ama gerçekten öyle mi?

Belki de doğduğumuz anda başlayan şey yalnızca bizim biyografimizdir. İçine düştüğümüz dünya ise çok daha eskidir.

Bizden önce kurulmuş ilişkiler, verilmiş kararlar, yarım bırakılmış hikâyeler, söylenmemiş sözler ve unutulmuş acılar, biz daha kendimize bir isim vermeden hayatın zeminini çoktan hazırlamıştır.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İnsan, kendi hayatının başlangıcını doğumuyla özdeşleştiriyor… Belki de doğum, bir başlangıçtan çok devam eden bir hikâyeye dâhil oluşumuzdur.

Bir evde büyürüz; fakat o evin duvarları bizden önce çok şey görmüştür. Bir aileye dâhil oluruz; fakat o ailenin sessizlikleri, korkuları ve alışkanlıkları bizden önce şekillenmiştir.

Bir dili konuşmaya başlarız; fakat kelimelerin taşıdığı anlamların çoğu biz doğmadan önce kurulmuştur.

Daha kendi düşüncemizi kurmadan önce, düşüncelerimizin konuşacağı dil hazırdır.

Belki insanın kendisine ait olduğunu sandığı şeylerin en büyük kısmı burada saklıdır.

Bir annenin yıllar önce öğrendiği korku, çocuğunun hayatında başka bir biçime bürünebilir.

Bir babanın hiç konuşmadığı bir mesele, sonraki kuşağın hayatında açıklanamayan bir hassasiyet olarak ortaya çıkabilir.

Bir ailenin yıllar önce verdiği bir karar, aradan geçen zaman boyunca kimsenin yeniden düşünmediği bir geleneğe dönüşebilir.

Sonra biri çıkar ve bütün bunların arasından kendisine bir hayat kurar.

Ve o hayatın kendisine ait olduğuna inanır.

Belki de insanın en incelikli yanılsamalarından biri budur.

Kendisine verilmiş olanı, kendisinin seçtiğini sanmak.

Çünkü geçmiş çoğu zaman karşımıza geçmiş olarak çıkmaz.

Bize bir alışkanlık olarak gelir.

Bir refleks olarak.

Bir suskunluk olarak.

Bir "BİZDE BÖYLE OLMAZ" cümlesi olarak.

Bir "BEN ZATEN BÖYLEYİM" hükmü olarak.

Geçmiş, kendisini hatırlatmadan bugünü biçimlendirebildiği ölçüde güçlüdür.

Bu yalnızca ailelerin meselesi de değildir.

Şehirler de insanların hafızasından daha uzun yaşar. Sokaklar, meydanlar, terk edilmiş evler, yıkılmış yapılar ve değişmiş isimler; bir toplumun geçmişini sessizce bugüne taşır. İnsan bazen geçmişin içinde yaşadığını bilmeden, geçmişin şekillendirdiği bir dünyayı bugün zanneder.

Toplumlar da böyledir.

Bir kuşağın yaşadığı büyük bir kırılma, sonraki kuşağın davranışlarında hiçbir tarih kitabına ihtiyaç duymadan varlığını sürdürebilir.

Bir zamanlar alınmış bir karar, yıllar sonra artık kimsenin nedenini hatırlamadığı bir alışkanlığa dönüşebilir. Hatırlanmayan şey ortadan kalkmaz; yalnızca başka bir biçime geçer.

Geçmişin en kalıcı hâli, hatırlanmayan hâlidir.

Belki bu yüzden modern insanın bütün yenilik duygusuna rağmen kendisini geçmişten tamamen ayırması mümkün değildir.

Evler değişir, şehirler değişir, teknoloji değişir, kelimeler değişir.

Fakat insanın kendisiyle kurduğu o eski mesele yerinde durur:

Kendisine ait sandığı hayatın ne kadarı gerçekten kendisine aittir?

Çünkü özgürlük hakkında konuşurken çoğu zaman yalnızca seçimlerimizi düşünürüz.

Oysa seçimden önce gelen daha sessiz bir alan vardır: Bize neyin seçenek olarak sunulduğu.

Ve belki de bizi en çok belirleyen şey, seçtiklerimizden çok seçilebilir olduğunu hiç düşünmediğimiz şeylerdir.

Bir insanın hayatını değiştiren an bazen büyük bir karar değildir.

Bazen yalnızca yıllardır doğru kabul ettiği bir şeyi ilk kez kendisine yabancı hissetmesidir.

"BEN BÖYLEYİM" dediği yerde durup, bu "BEN"in ne kadarının kendisinden oluştuğunu düşünmesidir.

Bir davranışın kökünü kendi hayatında bulamadığında, bakışını kendisinden önce gelenlere çevirmesidir.

İşte belki o anda insan, kendisinden önce yazılmış cümleyi okumaya başlar.

Cümleyi silmek zorunda değildir.

Tam tersine, insanın geçmişiyle kurabileceği en sahici ilişki, onu olduğu gibi görmekle başlar.

Çünkü neyi devraldığını bilmeyen biri, neyi değiştirdiğini de bilemez.

Belki Yüzyıllık Yalnızlık'ın bugün hâlâ bize bu kadar yakın olmasının nedeni burada.

Macondo artık yalnızca hayali bir kasaba değildir. Bazen bir ailenin içinde, bazen bir şehrin hafızasında, bazen bir toplumun alışkanlıklarında, bazen de insanın kendi içinde kurduğu dünyada belirir.

Ve orada yaşayan herkes, kendisini ilk kez yaşıyor sanır.

Oysa belki bazı hayatlar ilk kez yaşanmıyordur.

Sadece başka bir bedende, başka bir zamanda, başka bir kelimeyle yeniden kuruluyordur.

Belki insanın özgürlüğü, kendisinden önce yazılmış cümleyi yok etmekte değildir.

Belki özgürlük, o cümlenin kendisinden önce başladığını fark etmek ve devamına hangi kelimeyi koyacağına ilk kez gerçekten karar verebilmektir.

Çünkü insan, geçmişinden çıktığı anda değil; geçmişinin içinde kendisine ait olmayan sesi ayırt edebildiği anda kendisine yaklaşır.

Ve geriye, Macondo'dan bugüne uzanan o tek soru kalır:

Biz gerçekten kendi hayatımızı mı yaşıyoruz, yoksa bizden önce başlamış bir cümlenin bize düşen kısmını mı tamamlıyoruz?

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Vahap Aydoğan Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Ağustos 23, 2026 - 07:45
Main image: 

<p>Resim:&nbsp;Vahap Aydoğan</p>

related nodes: 
Sanatçılar, müzisyenler, yazarlar... Geçmişin dehaları algoritma çağında yaşasalardı ne olurdu?
Zamanın ruhuna karşı durmak: Sanatçı Gerçekten özgür mü, piyasaya teslim mi?
Farkındalık insanın en büyük lanetidir, unutmaksa yaşam için bir lütuf!
Type: 
SEO Title: 
Yüzyıllık Yalnızlık: Bizden önce yazılmış bir cümlenin içinde mi yaşıyoruz?
copyright Independentturkish: 

Beka paradigmasından toplumsal meşruiyet paradigmasına: Devlet nasıl güçlenir? (10)

Beka paradigmasının en temel varsayımı, devletin varlığının toplumun diğer bütün taleplerinden önce geldiğidir. Bu anlayışa göre devlet ayakta kalırsa sorunlar daha sonra çözülebilir; ancak devlet zayıflarsa hiçbir sorun çözülemez. İlk bakışta oldukça mantıklı görünen bu yaklaşım, özellikle savaşlar, işgaller, iç çatışmalar ve büyük siyasal krizler yaşamış toplumlarda güçlü bir karşılık bulmaktadır.

Türkiye'nin son iki yüz yıllık tarihine bakıldığında da bu düşüncenin neden etkili olduğu kolaylıkla anlaşılabilir. Osmanlı Devleti'nin çözülmesi, Balkanlar'ın kaybedilmesi, Kafkasya'dan ve Balkanlar'dan gelen büyük göçler, Birinci Dünya Savaşı, işgaller, Kurtuluş Savaşı, Soğuk Savaş dönemi ve terörle mücadele süreçleri devletin devamlılığı meselesini yalnızca yöneticilerin değil, toplumun da zihnine yerleştirmiştir.

Ancak tarih bize başka bir gerçeği de göstermektedir. Devletler yalnızca dış tehditler nedeniyle yıkılmazlar. Hatta birçok durumda devletleri zayıflatan asıl faktör dış saldırılar değil, içeride biriken çözülmemiş sorunlardır. Tarihteki büyük imparatorlukların çöküşleri incelendiğinde askerî yenilgilerin çoğu zaman son aşama olduğu görülmektedir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Çöküşün asıl nedenleri ise daha derinlerde yatmaktadır. Adalet duygusunun aşınması, yönetenlerle yönetilenler arasındaki güven ilişkisinin zayıflaması, ekonomik dengesizliklerin büyümesi, toplumsal grupların sistemden dışlanması ve devletin değişen şartlara uyum sağlayamaması gibi nedenler çoğu zaman askerî yenilgilerden önce ortaya çıkmıştır.

Bu nedenle modern siyaset teorisi devletin gücünü yalnızca zor kullanma kapasitesiyle açıklamamaktadır. Günümüzde güçlü devlet kavramı giderek daha fazla meşruiyet kavramıyla birlikte ele alınmaktadır. Bir devletin polis gücü, ordusu, bürokrasisi ve mali kaynakları güçlü olabilir.

Ancak vatandaşlarının önemli bir bölümü o devleti kendi devleti olarak görmüyorsa, uzun vadede bu gücün sürdürülebilirliği tartışmalı hâle gelir. Buna karşılık daha sınırlı kaynaklara sahip bazı devletler yüksek düzeyde toplumsal güven üretebildikleri için çok daha dayanıklı hâle gelebilmektedir.

Burada karşımıza toplumsal meşruiyet kavramı çıkmaktadır. Toplumsal meşruiyet, insanların yalnızca yasal zorunluluk nedeniyle değil, aynı zamanda ahlaki ve siyasal nedenlerle de bir düzeni kabul etmeleri anlamına gelir. İnsanlar vergilerini yalnızca ceza korkusuyla değil, sistemin adil olduğuna inandıkları için öderler.

Mahkeme kararlarına yalnızca yaptırım korkusuyla değil, hukukun meşru olduğuna inandıkları için uyarlar. Seçim sonuçlarını yalnızca başka seçenekleri olmadığı için değil, sürecin adil olduğuna inandıkları için kabul ederler.

Modern devletlerin gerçek gücü büyük ölçüde burada yatmaktadır. Çünkü hiçbir devlet yalnızca zor kullanarak uzun süre ayakta kalamaz. Tarih boyunca en otoriter rejimler bile belirli ölçüde toplumsal rızaya ihtiyaç duymuştur. Zor kullanma kapasitesi devletin araçlarından biridir; fakat meşruiyet onun temelidir.

Bu noktada beka paradigması ile toplumsal meşruiyet paradigması arasındaki temel fark ortaya çıkmaktadır. Beka paradigması devleti korumayı öncelikli amaç olarak görür. Toplumsal meşruiyet paradigması ise devletin korunmasının yolunun toplumu güçlendirmekten geçtiğini savunur. Birincisi güvenliği özgürlüğün ön koşulu olarak değerlendirirken, ikincisi güvenlik ile özgürlüğün birbirini beslediğini ileri sürer.

Aslında bu iki yaklaşım arasındaki fark yalnızca teorik değildir. Hukuki reformlara bakışta da kendisini göstermektedir. Beka perspektifiyle bakıldığında reformlar çoğu zaman risk üretir. Yeni haklar yeni talepler doğurabilir. Yerel yönetimlerin güçlenmesi merkezî otoriteyi zayıflatabilir. Sivil toplumun etkinliği devletin hareket alanını daraltabilir. Kültürel hakların genişlemesi ulusal birlik üzerinde baskı oluşturabilir. Bu nedenle reformlar sürekli olarak potansiyel riskler üzerinden değerlendirilir.

Toplumsal meşruiyet perspektifinde ise aynı meseleler farklı biçimde görülür. Yeni haklar sisteme bağlılığı artırabilir. Yerel yönetimlerin güçlenmesi vatandaşların karar alma süreçlerine katılımını artırabilir. Sivil toplum kamu politikalarının kalitesini yükseltebilir. Kültürel hakların tanınması farklı toplumsal kesimlerin ortak siyasal düzene aidiyetini güçlendirebilir. Bu nedenle reformlar riskten çok fırsat olarak değerlendirilir.

Elbette bu ikinci yaklaşımın da sınırları vardır. Her talebin sınırsız biçimde kabul edilmesi mümkün değildir. Her toplumun ortak kurallara ve ortak kurumlara ihtiyacı vardır. Ancak burada önemli olan nokta, reformların otomatik olarak tehdit olarak görülmemesidir. Çünkü birçok durumda reform eksikliği de ciddi riskler üretebilmektedir.

Türkiye'nin son yıllardaki birçok tartışması bu açıdan yeniden değerlendirilebilir. Örneğin gençlerin yurt dışına gitme eğilimleri yalnızca ekonomik bir mesele değildir. Aynı zamanda geleceğe ilişkin güven duygusuyla ilgilidir. Kadınların güvenlik talepleri yalnızca suç politikalarıyla ilgili değildir.

Aynı zamanda toplumsal eşitlik meselesidir. Yerel yönetimlerin etkinliği yalnızca idari bir konu değildir. Aynı zamanda vatandaşların yönetime katılım biçimiyle ilgilidir. Hukukun üstünlüğü tartışmaları yalnızca mahkemelerle ilgili değildir. Aynı zamanda devlet ile toplum arasındaki güven ilişkisinin niteliğini belirlemektedir.

Bütün bu alanlarda ortak bir unsur bulunmaktadır: İnsanlar kendilerini sistemin ne kadar parçası olarak görmektedir? Eğer vatandaşlar sistemin kendilerini temsil ettiğine, seslerini duyduğuna ve haklarını koruduğuna inanıyorsa, devletin meşruiyeti güçlenir. Buna karşılık insanlar sistemin kendilerine kapalı olduğunu düşünmeye başladıklarında, devlet ile toplum arasındaki mesafe büyür.

Bu nedenle güçlü devlet ile katılımcı toplum arasında zorunlu bir çelişki bulunduğu varsayımı yeniden düşünülmelidir. Tarihsel olarak bakıldığında en dayanıklı devletlerin önemli bir bölümü aynı zamanda yüksek düzeyde toplumsal katılım üretebilen devletler olmuştur. Vatandaşların yönetime güven duyduğu, hukukun adil işlediğine inandığı ve farklı toplumsal kesimlerin kendilerini sistem içinde ifade edebildiği toplumlar uzun vadede daha istikrarlı hâle gelmiştir.

Buradan hareketle Türkiye için yeni bir perspektif önerilebilir. Bu perspektif devletin önemini inkâr etmez. Güvenlik ihtiyacını küçümsemez. Tarihsel tecrübeleri yok saymaz. Ancak bütün siyasal meseleleri güvenlik eksenine indirgemeyi de reddeder. Devletin gücünü yalnızca kontrol kapasitesinde değil, aynı zamanda toplumsal güven üretme kapasitesinde arar.

Böyle bir yaklaşımda hukuk yalnızca yasak koyan veya cezalandıran bir mekanizma olmaktan çıkar. Aynı zamanda toplumsal güven inşa eden bir kurum hâline gelir. Vatandaş yalnızca denetlenen kişi değil, siyasal düzenin ortağı olarak görülür. Reformlar yalnızca risk hesapları üzerinden değil, uzun vadeli toplumsal faydalar üzerinden değerlendirilir.

Belki de Türkiye'nin önündeki en önemli mesele budur. Devletin gücünü korkular üzerinden değil, güven üzerinden yeniden tanımlayabilmek. Çünkü korku kısa vadede itaat üretebilir; fakat güven uzun vadede bağlılık üretir. Korku insanları sessizleştirebilir; fakat güven onları sisteme ortak eder. Korku düzen sağlayabilir; fakat güven meşruiyet sağlar.

Sonuçta bir devletin gerçek bekası yalnızca sınırlarını koruyabilmesinde değil, vatandaşlarının o devleti kendi ortak eserleri olarak görebilmelerinde yatmaktadır. Modern hukuk devletinin nihai başarısı da burada ölçülür: İnsanların devlete rağmen değil, devletle birlikte yaşayabildikleri bir düzen kurabilmekte.

 

(Devam edecek…)

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Hasan Köse Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Ağustos 23, 2026 - 07:30
Main image: 

<p>İllüstrasyon:&nbsp;Ana Yael</p>

related nodes: 
Beka paradigmasının eleştirisi: Devleti korumak mı, toplumu yaşatmak mı? (9)
Türkiye için çoğulcu hukuk devleti arayışı: Beka ile özgürlük arasında yeni bir toplumsal sözleşme (8)
Hukukun kaynağı: Devlet için hukuk mu, insan için hukuk mu? (1)
Type: 
SEO Title: 
Beka paradigmasından toplumsal meşruiyet paradigmasına: Devlet nasıl güçlenir? (10)
copyright Independentturkish: 

İsrail'in Ebu Zuhur saldırısı: Yanlış istihbarat, karar arızası ve bölgesel risk

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın Mario Nawfal ile yaptığı mülakat, İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’nin İdlib bölgesindeki Ebu Zuhur (Abu al-Duhur) hava üssüne düzenlediği saldırının perde arkasını net bir şekilde ortaya koydu. Barrack’ın anlatımı, saldırının sadece Suriye’ye yönelik bir operasyon olmadığını; Türkiye’yi de doğrudan risk altına sokan, istihbarat ve karar mekanizması sorunlarıyla yüklü bir hamle olduğunu gösteriyor.


Olayın gelişimi

Barrack’a göre süreç şöyle işledi: İsrail, Türkiye’nin Ebu Zuhur üssüne askerî unsur veya ekipman konuşlandıracağı yönünde istihbarat aldığını ABD’ye iletti. Washington istihbarat kurumlarına danıştı ve iddianın doğru olmadığını tespit etti. Aynı dönemde Suriye Dışişleri Bakanı ile Mossad Başkanı arasında yaklaşık iki saat süren bir arka kanal görüşmesi yapıldı; Suriye tarafı üste Türk askeri, konvoy veya silah bulunmadığını açıkça belirtti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu netleştirmelere rağmen İsrail, hem ABD’ye hem de Türkiye’ye önceden haber vermeden üssün pistlerine saldırdı. Türkiye, İsrail uçaklarının kendi sınırına doğru yaklaştığını radarlarında gördü. Uçakların hedefi ve niyeti bilinmediği için Türk ordusu savaş uçaklarını havalandırma seçeneğini değerlendirdi. Sakin bir yaklaşımla olası bir çatışmanın önüne geçildi.

Barrack, İsrail’in bu riski neden aldığını iki ihtimalle açıkladı: Birincisi, Mossad, IDF ve Netanyahu ofisi arasında ciddi bir iletişim ve koordinasyon arızası. İkincisi ise Türkiye’yi kışkırtma veya sınama amacı.

Her iki durumda da sonuç aynı: İsrail çok büyüyebilecek ve tarihî nitelik alabilecek bir hatanın sahibi.

Aşağıda Tom Barrack’ın söylediklerinden çıkarılanlar bir analiz şeklinde sunulmuştur:


Stratejik arka plan

Barrack’ın vurguladığı daha derin bir nokta var. İsrail, Suriye hava sahasını İran’a karşı operasyonlarında “açık görüş hattı” (clear line of sight) olarak görmek istiyor. Yeni Suriye yönetiminin Türkiye ile güvenlik iş birliği geliştirmesi ve bölgesel güvenlik mimarisine dâhil olması, İsrail açısından bu serbestiyi kısıtlama potansiyeli taşıyor. Ebu Zuhur saldırısı, bu stratejik fay hattının ilk somut yansımalarından biri olarak okunabilir.

Fakat Netanyahu ve ekibinin açıklamasına bakılırsa bu, bir anlamda diplomasi dilinin ötesindeki konu; çünkü Türkiye hedefimizdi dediler. Neden Türkiye hedef? Bunun açıklamasını jeopolitik, tarihî, güç dengeleri vb. çok geniş biçimde açıklamak mümkün.

Türkiye’nin tutumu ise net: Bölgesel istikrar ve çatışmasızlık önceliği. Türkiye, yeni Suriye yönetimine yapıcı destek verirken, kendi güvenlik çıkarlarını da koruyor. Saldırı anında uçakları havalandırmama kararı, hem olgunluğu hem de risk yönetimindeki disiplini gösteriyor.

Türkiye olgun davrandı, çünkü köklü devlet geleneği bunu gerektirir.


ABD ve İsrail tepkileri

ABD tarafı, saldırıyı nadir görülen bir açıklıkla “gereksiz tırmanma” (unnecessary escalation) olarak niteledi. Barrack, yeni Suriye yönetiminin saldırgan bir tutum sergilemediğini, vekil (proxy) güçler barındırmadığını ve gerilimi düşürme (de-escalation) iradesi taşıdığını özellikle vurguladı. Washington, Türkiye–İsrail–Suriye arasında kalıcı bir çatışmayı önleme (deconfliction) mekanizması kurmak için çalıştığını açıkladı.

İsrail tarafı ise saldırıyı “statüko ihlalinin önlenmesi” olarak savundu. Netanyahu ofisi, Suriye’nin Türkiye’ye üs vererek mevcut güvenlik mutabakatını bozma eşiğinde olduğunu, uyarıların dinlenmediğini ve “mesajın daha iyi anlaşılması” için operasyonun yapıldığını iddia etti. Retorik hızla yükseldi; Netanyahu’nun Erdoğan’a yönelik yakışık almayan çıkışı, meselenin askerî boyutunun ötesine taşındığını gösterdi.


Öne çıkan hususlar

Barrack’ın anlattıkları ile mevcut tablo bir araya getirildiğinde birkaç nokta netleşiyor:

Birincisi, “istihbarat kalitesi ve karar alma”. İsrail’in elindeki bilginin ABD ve Suriye tarafından çürütülmesine rağmen operasyona geçilmesi, sistemik bir soruna işaret ediyor. Yanlış istihbarata dayalı operasyonlar geçmişte de yaşanmış olabilir; bu durum İsrail’in bölgesel güvenilirliğini zedeliyor.

İkincisi, “risk algısı ve kışkırtma ihtimali”. Türkiye’nin uçaklarını havalandırma eşiğine gelmesi, 2015’te Rus uçağının düşürülmesi deneyimini hatırlatıyor. “Kazaen” bir çatışmanın başlaması, iki Amerikan müttefikini karşı karşıya getirebilirdi.

Üçüncüsü, “Esad sonrası döneminin yapısal gerilimi”. İsrail’in “serbest operasyon alanı” talebi ile Türkiye’nin yeni Suriye’yi istikrarlı ve güvenli kılma çabası çatışıyor. Bu gerilim yönetilmezse benzer krizler tekrarlanabilir.

Dördüncüsü, “ABD’nin tutumu”. Trump yönetiminin “gereksiz tırmanma”ya karşı açık eleştirisi ve çatışmasızlık mekanizması arayışı, İsrail’in tek taraflı hareket alanının sınırsız olmadığını gösteriyor.

Beşincisi, “Türkiye’nin pozisyonu”. Ankara, hem bölgesel barış ve istikrar dilini koruyor hem de gerekli güvenlik tedbirlerini almaktan geri durmuyor. Bu denge, olayın yönetiminde belirleyici oldu.

Son olarak, “Suriye-İsrail barışı ve gerçek statüko inşası”. İsrail, Arap-İsrail Savaşları ile başlayan olumsuz süreci bir türlü kapamak istemiyor, özellikle Lübnan ve Suriye kesimlerinde. Buradaki zayıflıklardan istifadeyle kendine gelişme imkânı bulduğunu düşünüyor. Ama bu bütünüyle bölgesel istikrarsızlığın devam etmesi demek oluyor. Türkiye ve ABD başta Avrupa ülkeleri de bundan rahatsız. Hâlbuki en azından Suriye-İsrail arasında bir barış olması hâlinde gerçek statüko inşası mümkün olabilecek. Bu asıl hedef olmalı.


Sonuç

Ebu Zuhur saldırısı, teknik olarak bir hava üssüne yapılan sınırlı bir operasyon gibi görünebilir. Ancak Barrack’ın anlatımı, olayın aslında istihbarat arızası, karar mekanizması sorunu, stratejik fay hattı ve yanlış hesap risklerini bir araya getirdiğini ortaya koyuyor. İsrail, Türkiye’nin “sağlam duvarına” çarptı. Bu çarpışmanın dersleri hem Tel Aviv hem Washington hem de bölge aktörleri tarafından dikkatle okunmalıdır.

Bundan sonra asıl sınav, çatışmasızlık mekanizmasının gerçekten kurulup kurulamayacağı ve benzer riskli hamlelerin tekrarlanıp tekrarlanmayacağıdır. Bölgesel istikrar, tek taraflı mesajlarla değil, doğru istihbarat, şeffaf iletişim ve karşılıklı sorumlulukla inşa edilir.

Fakat asıl mesele İsrail’in yeni Suriye ile gerçek bir barış yapması ve gerçek bir statüko inşa etmesi. Bu olmadıkça, bölgesel kırılganlıkların üzerine giderek genişleyebileceğini düşünen İsrail, bir de bunlara yanlış istihbarat ve politik niyet bozuklukları eklenecek, böyle bir atmosferde bölgesel istikrarsızlığın sürecek demektir. Dolayısıyla Türkiye’nin de bu olasılığı dikkate alarak bölgedeki politikalarını tahkim etmek istemesi gayet anlaşılırdır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı
Pazar, Ağustos 23, 2026 - 07:00
Main image: 

<p>ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail'in Ebu Zuhur saldırısının Türkiye'yi doğrudan çatışma riskiyle karşı karşıya bıraktığını söyledi / Fotoğraf: EPA</p>

related nodes: 
İsrail’in Ebu Zuhur Operasyonu: Sınama, algı yönetimi ve bölgesel istikrarın korunması
Suriye sahasında yeni gerginlik: İsrail'in Ebu Zuhur saldırısı
Type: 
SEO Title: 
İsrail'in Ebu Zuhur saldırısı: Yanlış istihbarat, karar arızası ve bölgesel risk
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

ABD mahkemesi Trump'ın 75 ülkeden gelen göçmen vizelerini askıya alma kararını durdurdu

ABD'nin New York eyaletindeki bir bölge mahkemesinden, Başkan Donald Trump yönetiminin, Afganistan, İran, Rusya ve Somali gibi ülkelerin de dahil olduğu 75 ülkenin vatandaşlarının vize işlemlerini askıya alan politikasına karşı iptal kararı geldi.

ABD Bölge Yargıcı Jeannette Vargas, Trump yönetiminin, vatandaşlarının ABD'de kamu yardımına ihtiyaç duyma ihtimalini yüksek bulduğu Afganistan, İran, Rusya ve Somali dahil 75 ülkeden vize işlemlerini askıya alan politikasını, "yasaya aykırı" olduğu gerekçesiyle iptal etti.

Vargas, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun "uygun başvuru sahiplerine, hukuki hiçbir dayanağı olmaksızın vize verilmesinin reddedilmesini" zorunlu kılan politikasının, "yetkiyi aştığını" ve bunun Göç ve Vatandaşlık Yasası'na aykırı olduğunu belirtti.

Bu politikanın aynı zamanda vizeyi onaylama konusunda konsolosluk memurlarını ilk sıraya koyan Kongre kararını da "baltaladığını" vurgulayan Vargas, "Kongre, bu memurlara, kanunda belirtilen özel ve ayrıntılı kriterleri inceleyerek bir göçmenin vize almaya uygun olup olmadığını belirleme konusunda münhasır yetki ve takdir hakkı vermiştir." değerlendirmesinde bulundu.

Yargıç Vargas, "Başvuranın uyruğuna göre göçmen vizesi verilmesini kategorik olarak yasaklayan bu politika, bu yasal düzenlemenin doğrudan ihlalini temsil etmektedir." ifadesini kullandı.

Dışişleri Bakanlığı, kasımda yürürlüğe giren ve "kamuya yük getirebilecek" potansiyel göçmenlerle ilgili kuralları sıkılaştıran daha geniş bir emir uyarınca, konsolosluk görevlilerine 75 ülkeden gelen göçmen vize başvurularını durdurma talimatı verdiğini duyurmuştu.

Bakanlık, Ekonomik Danışmanlar Konseyi verilerine dayanarak, bu ülkelerden göçmen bulunan hanelerin yüzde 30'undan fazlasının bir tür kamu yardımı aldığını kaydetmişti.


İsrail Dışişleri Bakanı Saar: Türkiye ile gerilimi tırmandırmak istemiyoruz

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Türkiye ile gerilimi tırmandırmak istemediklerini belirterek, diplomatik çözümü tercih ettiklerini söyledi. Saar, Suriye’de Türk askeri üslerinin kurulmasına ise karşı olduklarını ifade etti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İsrail merkezli Kanal 12 televizyonunun “Meet the Press” programında Türkiye ile ilişkilere ve Suriye’deki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Saar, İsrail’in Türkiye ile gerilimi artırma niyetinde olmadığını, diplomatik çözümü tercih ettiklerini söyledi. Saar, "Statükoyu korumakta kararlıyız. Suriye'de Türk üslerinin kurulmasını kabul etmeyeceğiz" dedi.


İran: ABD'ye ekonomik savaşta yardım eden bölge ülkelerinin çıkarlarını vururuz

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ABD'nin ekonomik savaşına yardımcı olan bölge ülkelerinin çıkarlarını hedef alacaklarını söyledi.

Rızai, İran devlet televizyonunda katıldığı programda konuştu.

ABD'nin İran'a karşı izlediği ekonomik baskı politikasına değinen Rızai, "Tüm komşu ülkelere, Amerika'nın yanında ekonomik savaşa katılmamalarını söylüyoruz. Aksi takdirde onları düşman olarak göreceğiz. Savaşı genişletmeyi aramıyoruz, ancak İran çevresindeki ülkeler ekonomik savaşta Amerikalılarla işbirliği yaparsa, çıkarlarını vuracağız." dedi.

Rızai, İran çevresindeki ülkelerin ekonomik savaşta ABD'ye destek vermeleri halinde "Basra Körfezi'ni de Hürmüz Boğazı gibi kapatacaklarını ve bölgeden 1 damla petrolün geçişine izin vermeyeceklerini" söyledi.

İranlı yetkili ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın "pervasız" politikaları nedeniyle dünyada nükleer silah edinme arzusunun arttığını savundu.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Pazar, Ağustos 23, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Bıçaklı saldırıda yaralanan YENİ Parti Milletvekili Melih Meriç entübe edildi

Gaziantep’in Şahinbey ilçesine bağlı Akkent Mahallesi’nde 18 Ağustos’ta bıçaklı saldırıya uğrayan YENİ Parti Milletvekili Melih Meriç, Gaziantep Şehir Hastanesi’nde ameliyat edilmiş, ardından servise alınmıştı.

Sağlık durumunun stabil olduğu belirtilen Meriç’in tedavisinin, yakınlarının isteği üzerine İstanbul’daki özel bir hastanede sürdürülmesine karar verildi.

Özel ambulans uçakla İstanbul’a getirilen 57 yaşındaki Meriç, hastanenin yoğun bakım ünitesine alındı. Meriç’in burada entübe edildiği öğrenildi.

 

ANKA

Gaziantep’te uğradığı bıçaklı saldırının ardından tedavi altına alınan YENİ Parti Milletvekili Melih Meriç, özel ambulans uçakla İstanbul’a sevk edildi. Özel bir hastanenin yoğun bakım ünitesine yatırılan Meriç’in entübe edildiği öğrenildi
Cumartesi, Ağustos 22, 2026 - 22:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bıçaklı saldırıda yaralanan YENİ Parti Milletvekili Melih Meriç entübe edildi
copyright Independentturkish: 

Mazlum Abdi’den Türkiye mesajı: Olumlu sinyaller var, şartlar olgunlaşırsa gidebilirim

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Abdi, Türkiye ile aralarında doğrudan iletişim kanalları bulunduğunu belirterek, Türkiye’ye gelmesinin “siyasi şartlara ve Türkiye’nin buna ne kadar hazır olduğuna” bağlı olduğunu söyledi. Abdi, “Olumlu sinyaller mevcut” derken, Türkiye’de yürütülen barış ve diyalog sürecinin Suriye’nin kuzeyindeki gelişmeleri doğrudan etkilediğini ifade etti.

Rudaw'a konuşan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Abdi, Türkiye ile ilişkiler, Suriye’deki Kürt meselesi ve SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyon sürecine ilişkin dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Rûdaw’a konuşan Abdi, Türkiye’ye gelme ihtimaliyle ilgili soruya, bunun siyasi şartlara ve Türkiye’nin hazır olup olmamasına bağlı olduğunu belirterek yanıt verdi.

Türkiye ile geçmişe kıyasla ilişkilerin daha iyi olduğunu söyleyen Abdi, bir yıl öncesine kadar Türkiye tarafından düzenlenen saldırılara dikkat çekerek, “Şimdi ise bir ateşkes durumu ve aramızda açık kanallar var” dedi. Taraflar arasında doğrudan görüşmelerin sürdüğünü belirten Abdi, ilişkilerin ateşkes aşamasının ötesine taşınmasını ve karşılıklı bir uzlaşı oluşmasını istediklerini söyledi.

“Türkiye’ye gelmem siyasi şartlara bağlı”

Abdi, Türkiye’ye ne zaman gelebileceği yönündeki soruya, “Bu siyasi şartlara ve Türkiye’nin buna ne kadar hazır olduğuna bağlıdır. İnanıyorum ki durum biraz daha olgunlaşırsa böyle bir şey gerçekleşir” yanıtını verdi.

Türkiye’nin buna hazır olduğuna ilişkin işaretlerin olup olmadığı sorusuna ise Abdi, “Evet, olumlu şeyler var, olumlu sinyaller mevcut” dedi. Abdi, ilişkilerin daha üst bir düzeye taşınmasının Rojava’nın, Suriye’deki Kürtlerin ve Türkiye’nin çıkarına olacağını savundu.

Türkiye’deki süreç Suriye’nin kuzeyini etkiliyor

Türkiye’de yürütülen barış ve diyalog sürecinin Suriye’nin kuzeyindeki gelişmelere etkisi olup olmadığı sorusunu da yanıtlayan Abdi, bu etkinin şimdiden görüldüğünü söyledi.

Abdi, “Şu an bir ateşkesin olması, Türkiye'nin buraları bombalamaması ve bir yıl önceki gibi saldırıların olmamasının temelinde bu sürecin doğrudan etkisi vardır” dedi. Sürecin ilerlemesi halinde bunun daha fazla olumlu sonuç doğuracağını belirtti.

Abdi ayrıca Abdullah Öcalan ile doğrudan bir görüşme gerçekleştirmediğini, ancak Öcalan’ın geçmişteki barış sürecinde önemli bir rol oynadığını ve gelecekte de “olumlu bir rolü” olacağını söyledi.

“Ateşkes aşamasını geçmek istiyoruz”

Türkiye ile doğrudan iletişim kanallarının bulunduğunu belirten Abdi, tarafların birbirleriyle görüşmeye devam ettiğini ifade etti. Abdi, mevcut sürecin yalnızca çatışmasızlıkla sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, “Ateşkes aşamasını geçip aramızda bir anlayış birliği (uzlaşı) oluşmasını arzuluyoruz” dedi.

Abdi, Türkiye ile normal bir ilişki ve muhataplık geliştirmek istediklerini de söyledi.

SDG’nin Suriye ordusuna katılımı bu ay tamamlanacak

Röportajda SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyon süreci de geniş yer tuttu. Abdi, “feshedilme” ifadesini kullanmak istemediklerini, bunun yerine SDG güçlerinin Suriye ordusuna katılımının tamamlanmasından söz edilmesini tercih ettiklerini belirtti.

SDG’nin bir bölümünün halihazırda Suriye ordusuna dahil olduğunu söyleyen Abdi, kalan güçlerin de orduya geçişi için çalışmaların sürdüğünü ve “bu ay içerisinde entegrasyonun tamamen bitmesini” hedeflediklerini açıkladı.

Abdi’ye göre Kürt güçleri, Suriye ordusu içerisinde tugaylar halinde ve kendi bölgelerinde görev yapacak. SDG komutanlarının da yeni askeri yapı içerisinde yer alacağını belirten Abdi, SDG’nin mevcut yapısının değişeceğini ancak Kürt güçlerinin Suriye ordusunun bir parçası olarak faaliyetlerini sürdüreceğini söyledi.

“Şam’da bulunmam istendi”

SDG’nin askeri yapısının Suriye ordusuna katılmasıyla birlikte ortaya çıkabilecek siyasi boşluğa da dikkat çeken Abdi, bundan sonraki dönemde Kürt siyasi güçleriyle birlikte çalışacağını söyledi.

Abdi, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile yaptığı son görüşmede Şam’da bulunmasının istendiğini belirterek, “Onlar da birlikte çalışmak ve süreci yönetmek için benim Şam’da bulunmam yönünde bir istek belirttiler” dedi. Ancak bu konuda henüz nihai bir karar alınmadığını kaydetti.

Abdi, askeri görevinin sona ermesinin ardından bir siyasi parti kurma düşüncesinin bulunmadığını, ancak SDG’nin dönüşümüyle ortaya çıkacak siyasi boşluğu dolduracak bir yapı oluşturulması gerektiğini söyledi. Bunun parti, cephe, hareket ya da başka bir oluşum olabileceğini belirten Abdi, böyle bir yapıyı destekleyeceğini ifade etti.

“Kürtlerin Suriye’nin inşasında yer alması için fırsat doğdu”

Suriye’deki yeni dönemi Kürtler açısından bir fırsat olarak değerlendiren Abdi, 29 Ocak anlaşmasının beklentilerinin tamamını karşılamadığını ancak Suriye devleti içerisinde Kürtler için bir statü oluşturduğunu söyledi.

Abdi, Kürt kimliği, Kürtçe ve Kürtlerin haklarına ilişkin düzenlemelerin gelecekte hazırlanacak yeni Suriye anayasasında yer alması gerektiğini belirterek, bunun için Kürt siyasi güçlerinin birlik oluşturmasının önemine vurgu yaptı.
Abdi, yeni Suriye'nin merkeziyetçi bir sistemle yönetilmemesi gerektiğini savunarak, “Suriye için en iyi sistemin merkezi olmayan bir sistem olduğu kanaatindeyiz” dedi.

“IŞİD tehlikesi bitmedi”

Abdi, IŞİD’in yeniden örgütlendiğini ve tehlikenin devam ettiğini de söyledi. Örgütün yalnızca küçük gruplar halinde varlığını sürdürmediğini, Suriye’nin büyük şehirlerine de sızdığını belirten Abdi, IŞİD tehdidinin küçümsenmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

Mazlum Abdi, Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesi, Suriye’de Kürtlerin statüsünün güvence altına alınması ve SDG’nin Suriye ordusuna katılımının tamamlanmasının ardından kendisinin de askeri görevinden çıkabileceğini belirtti. Abdi, “Askerlik gerekliyse asker olurum, siyaset gerekiyorsa siyaset yaparım” dedi.

 

Rudaw

Abdi, Türkiye ile ilişkilerde yeni bir döneme işaret ederek Türkiye’ye gelmesinin siyasi şartlara ve Ankara’nın hazır olup olmamasına bağlı olduğunu söyledi
Cumartesi, Ağustos 22, 2026 - 22:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Mazlum Abdi’den Türkiye mesajı: Olumlu sinyaller var, şartlar olgunlaşırsa gidebilirim
copyright Independentturkish: 

Beş siyasi parti liderinin Ankara’daki toplantısı başladı

Toplantı öncesinde açıklama yapan Çayır, yeni bir ittifak ihtimaline ilişkin, “Evet, öyle bir şey var” derken; Baş, “Bir ittifak başlığıyla burada bir toplantıya katılmadık” dedi.

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Milli Yol Partisi Genel Başkanı Remzi Çayır, BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş, Adalet Partisi Genel Başkanı Vecdet Öz ve Kutlu Parti Genel Başkanı Yusuf Halaçoğlu’nun Ankara’daki toplantısı başladı. 

Liderler, toplantının yapılacağı restorana girişleri sırasında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Milli Yol Partisi Genel Başkanı Remzi Çayır, 'çerçeve yasa’ya ilişkin soru üzerine şunları söyledi:

Çerçeve yasa ne Kürtlerin ne Türklerin bir projesi değil, Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'de iktidara ve Cumhur İttifakı'na ortak olan Devlet Bey’e üflenmesi sonucu yürürlüğe konmuş bir proje. Bu projenin geleceği de yok. Bu proje sahici değil, gerçekçi değil. Bu coğrafyaya uygun değil. Terörist başını ve teröristleri affa yönelik bir yol. Türk milletine gitsinler danışsınlar. Türk milleti böyle bir şeyi tasvip ediyor mu, etmiyor mu? Referandumdan bahseder Cumhurbaşkanı değil mi? Hadi buyur millete soralım bakalım. Millet bu konuda ne diyor diye. Ambalajın rengi ve ambalajın şekli güzel ama içi zehir.

Kürtlerin Türklerle hiç savaşı olmamış. Kürtlerin Türklerle ilgili hiç nizahı olmamış, dolayısıyla Kürtlerle Türklerin problemi yok. Terör problemi varsa bunu gelirler, pişmanlıklarını ifade ederler. Böyle silahın iyi bir şey olmadığı, insan öldürmenin aslında kötü bir şey olduğunu ifadeyle böyle bir çaba gösterirler. Bu başka bir şey.

Şu anda Meclis zemininde yürütülen, gerçekten bize ait olmayan bir projenin hala ısrarla devam ettirilmesi bir oyun. Bak göreceksiniz, ileri bir safhada birbirlerini suçlayacaklar. Çünkü gerçekçi değil, bize ait değil. Onun için milletimiz bu tür dayatmaları kabul etmez. Teröristlerin bu planını da Türk milleti bozacaktır. Buna inanıyorum.

Çayır, “Toplantının ana maddesi 'çerçeve yasa' mı olacak” sorusuna, “Gelecekle ilgili Türk milliyetçilerinin birlikte nasıl hareket edeceğini konuşacağız” yanıtını verdi. “Yeni bir ittifaktan bahsediyor musunuz” sorusu üzerine Çayır, “Evet, öyle bir şey var” dedi.

Baş: Bir ittifak başlığıyla burada bir toplantıya katılmadık

BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş da 'çerçeve yasa'ya ilişkin soru üzerine şöyle konuştu:

Gerekli açıklamaları yaptık sosyal medya üzerinden. 468 milletvekilimizin katılımıyla geçmiş bir yasa. Bundan sonra söyleyebileceğimiz de çok bir şey yok. Kanunlaştı ama yasanın toplumsal barışla ilgili bir yasa olduğu söylendiği halde aslında içerisine baktığımızda bir infaz düzenlemesi mahiyetinde kaldığını gözlemliyoruz. Gerekli detaylı açıklamaları gelecek vadede yine yaparız.

Baş, toplantının ana gündeminin "çerçeve yasa" olup olmadığı sorusuna ise şu yanıtı verdi:

Biz bir istişare toplantısı davetiyle buraya geldik. Toplantıya da son günlerde herkesin farklı anlamlar yüklediğini gözlemledik. Benim açımdan şöyle bir şey var; bir genç siyasetçi olarak Türkiye'de yıllardır siyasetin, Türkiye siyasetinin içinde olmuş dört farklı genel başkanla bir istişare ve sohbet etme imkanı bulduğumuz bir akşam olacak. Benim için güzel bir akşam olacağına eminim.

İstişare yapacağız. Türkiye gündemini değerlendireceğiz. Sadece çerçeve yasa demek doğru olmaz. Türkiye'de ekonomik problemler had safhada yaşanmaktadır. Ekonomiye ilişkin, şimdi okul dönemi başlıyor, eğitime ilişkin birçok şeyi konuşacağımız, istişare edeceğimiz bir toplantı olacağını bekliyorum.

Baş, toplantının sonunda bir ittifak açıklaması yapılıp yapılmayacağı sorusuna da şöyle yanıt verdi:

Şu anda Türkiye'nin gündemi bence ittifak değil. Seçimlere ne kadar zaman olduğunu bile tam olarak kestiremiyoruz. Erken mi olacak, zamanında mı olacak? Dolayısıyla dediğim gibi son zamanlarda bu toplantıya ilişkin farklı anlamlar yüklense de bir ittifak başlığıyla burada bir toplantıya katılmadık.

 

ANKA

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Milli Yol Partisi Genel Başkanı Remzi Çayır, Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Hüseyin Baş, Adalet Partisi Genel Başkanı Vecdet Öz ve Kutlu Parti Genel Başkanı Yusuf Halaçoğlu, Ankara'da buluştu
Cumartesi, Ağustos 22, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Beş siyasi parti liderinin Ankara’daki toplantısı başladı
copyright Independentturkish: 

ABD'nin uçak gemisindeki kriz nasıl başladı?

ABD'nin İran savaşında kullandığı USS Abraham Lincoln uçak gemisiyle ilgili lojistik sorunlar çatışmanın ilk günlerinde başlamış.

New York Times'ın aktardığına göre gemiyle ilgili ikmal sorunları, İran'ın 28 Şubat'ta Bahreyn'deki ABD üssüne düzenlediği füze ve drone saldırılarının ardından ortaya çıktı.

Tahran yönetimi, bu operasyonu ABD'yle İsrail'in aynı gün savaşı başlattığı saldırılara misilleme olarak yapmıştı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Haberde, saldırıda ağır hasar gören Bahreyn Deniz Kuvvetleri Destek Üssü'nün ABD donanması için önemli bir lojistik merkez olduğu vurgulanıyor.

Bunun ardından Pentagon, Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia adasında yer alan ABD üssünü yeni ikmal ve lojistik merkezi olarak belirlemiş. Ancak Britanya Denizaşırı Toprağı olan adadaki üssün, bu konuda yetersiz kaldığı ifade ediliyor.

Ayrıca İran, adadaki üsse 20 Mart'ta füze saldırısı düzenlemişti. Füzelerden biri Hint Okyanusu'na düşmüş, diğeriyse Amerikan savaş gemisi tarafından havada vurulmuştu.

Yaklaşık 9 aydır karaya yanaşmayan USS Abraham Lincoln'da görev yapan askerlerin ruh sağlığına ve gemideki yaşam koşullarına ilişkin haberler de ABD kamuoyunda tartışma yarattı.

CNN, 13 Ağustos'taki haberinde iki denizcinin gemiden atlayarak intihar etmeye kalkıştığını öne sürmüştü.

Uzatılan görev süresi boyunca mürettebatın temel malzeme eksikliği, hijyen sorunları, posta dağıtımında aksamalar ve ciddi gıda kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldığı iddia edilmişti.

Savunma Bakanı Hegseth ise iddiaları reddederek uçak gemisindeki koşullara ilişkin haberleri "çarpıtma" diye nitelemişti. ABD Senatosu'nun Demokrat Azınlık Lideri Chuck Schumer ise gemideki durumla ilgili haberlerin ardından Hegseth'in görevden alınması çağrısında bulunmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, dünkü açıklamasında iddiaların asılsız olduğunu savunurken, USS Abraham Lincoln'ın yakın zamanda benzer bir savaş gemisiyle değiştirileceğini söyledi.

Amerikan basınına göre USS Abraham Lincoln'ın yerine USS George Washington gönderilecek. Ancak uçak gemisinin bölgeye ne zaman varacağına dair bilgi paylaşılmıyor.

ORtadoğu'da görev yapan ABD donanmasına ait uçak gemisi USS George H.W. Bush da 31 Mart'tan bu yana karaya yanaşmadı.


Independent Türkçe, New York Times, CNN

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

İran'ın Bahreyn'e düzenlediği saldırı Pentagon'u zora sokmuş
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Trump, USS Abraham Lincoln'ın 9 aylık görev süresinin "yeterince uzun bile olmadığını" söylemişti (Reuters)</p>

related nodes: 
Küresel petrol stokları İran savaşına daha ne kadar dayanabilir?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
ABD'nin uçak gemisindeki kriz nasıl başladı?
copyright Independentturkish: 

Öğrenci affı, önceki aflardan yararlananları da kapsayacak

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, öğrenci affına ilişkin düzenlemenin, önceki yıllarda çıkan öğrenci aflarından yararlanmış kişileri de kapsadığını bildirdi.

Özvar, AA muhabirine, 9 Ağustos'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, öğrenci affı ve yükseköğretime yönelik düzenlemeleri içeren kanuna ilişkin açıklamalarda bulundu.

Af yasasının oldukça kapsamlı olduğunu belirten Özvar, yasanın geniş kesimleri öğrencilikten istifade ettirecek nitelikte olduğunu ifade etti.

Öğrenci affından yararlanması beklenen kişi sayısına ilişkin değerlendirme yapan Özvar, şu anda öğrenci olan ancak aftan yararlanma süresinin son günü 9 Aralık'a kadar kaydını sildirip, affa müracaat edebilecek kişiler bulunması sebebiyle, kaç kişinin affa başvurabileceğini tahmin etmenin kolay olmadığını dile getirdi.

Mevcut öğrenciler arasında da aftan istifade edebileceklerin bulunması dolayısıyla sayıyı tespit etmenin zor olduğunu vurgulayan Özvar, "Eğer ikinci grup öğrencileri dışarıda bırakacak olursak, yaklaşık yarım milyon ilişiği kesilmiş öğrencinin başvurabileceğini değerlendirebiliriz. Ama ikinci grubu da katacak olursak rakamın ne olacağını tahmin etmek oldukça güç" dedi.

Özvar, "Daha önceki aflardan yararlananlar da yararlanmayanlar da bu aftan istifade edebilecekler. Dolayısıyla ister başvurmuş ister başvurmamış olsunlar, herhangi bir şekilde başvuru yapıp yapmaması bu aftan yararlanmasına mani değil" bilgisini verdi.

Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanların, düzenlemeden yararlanamayacağına dikkati çeken Özvar, hukuki olmayan yollar veya sahte evrak nedeniyle ilişiği kesilen kişilerin de aftan faydalanamayacağını belirtti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Bugüne kadar çıkartılmış en geniş kapsamlı af yasalarından biri"

Prof. Dr. Özvar, aftan yararlanarak üniversiteye dönen öğrencilerin azami öğrenim sürelerinin hesaplanma işlemlerine ilişkin, şu bilgileri paylaştı:

Lisans mezunu olmak isteyen, 4 yıllık bir programda okuyan bir öğrencimiz bölümünü 7 senede bitirmek zorundadır, normal şartlar altında. Biz o 7 yıllık süreyi azami süre olarak adlandırıyoruz. İlişiği kesilmiş bir öğrenci, diyelim ki 4 yıllık lisans bölümüne kayıt yaptırmak istiyor, 3'üncü sınıfa intibak ettirildi. 3'üncü sınıfa kayıt olduğu için 2 senelik süre azami süreden sayılıyor. O zaman geriye kalan 5 sene içerisinde bu öğrenci lisans bölümünü bitirmek zorundadır. Dolayısıyla intibak edildiği sömestr veya yıl hesaba katılmak suretiyle azami süre hesap edilmektedir. 4'üncü sınıfa geçtiğinde 3 yıl bitirdiği kabul ediliyor. Geriye 4 yıl kalmış oluyor, o zaman azami süre önünde 4 yıl olacaktır. Dolayısıyla kayıt olduğu sömestr veya sınıf neyse, programın kaçıncı yılıysa o hesaba katılarak azami süre hesap edilmektedir.

Tıp ve diş hekimliği gibi mesleki veya uygulamalı eğitim içeren programlarda okuyan öğrencilerin istisna teşkil ettiğini belirten Özvar, "Eğer bu öğrenciler intörnlük aşamasına ulaşmışsa, yani kendilerinden beklenen teorik derslerin tamamını başarmış ama tam intörnlüğe geldiğinde azami süre sebebiyle ilişiği kesilmişse, bu öğrencilerde azami süre uygulanmayacaktır. Mezun olana kadar intörnlüğü bitirmesi kendilerinden beklenecektir. Bunun diğer mesleki uygulama ihtiva eden programlar için de geçerli olduğunu ifade edeyim" açıklamasında bulundu.

Özvar, bir programa yerleştirildiği halde kayıt yaptıramamış olanlar veya ön lisanstan doktoraya kadar bir programa kayıtlı olup ilişiği kesilenlerin, hazırlık sınıfında olsalar dahi aftan yararlanabileceğini vurgulayarak, "Bu, bugüne kadar çıkartılmış en geniş kapsamlı af yasalarından bir tanesidir" dedi.

"Yatay geçiş, önce kendi programına kayıt yaptırmak şartıyla mümkün"

Aftan yararlanmak isteyen öğrencinin ilişiğinin kesildiği programın, kapatılmış olması ya da öğrenci almaması durumunda izlenen adımları anlatan Özvar, şunları kaydetti:

Üniversitelerimiz, müracaat eden kişinin programı kapatılmışsa veya herhangi bir sebeple öğrenci almıyorsa, eşdeğer bir programa kayıt yapması için gerekli işlemleri tesis edecekler. Fakat eşdeğer programa kayıt yaparken başarı sıralaması ve taban puanları da fevkalade önemli. Dolayısıyla o programın taban puanlarını dikkate almak suretiyle ona paralel bir eşdeğer programa öğrencimiz veya ilgili gencimizin kaydının yapılması gerekecektir. Eğer bu da olmazsa, diyelim ki bir eşdeğer program bulunamadı, bu durumda üniversite YÖK ile temas edip bu konuda istişare yapmak suretiyle, gençlerimizin hiçbir şekilde mağdur edilmeden, herhangi bir programda eğitim öğretimine devam etmesinin imkanı hayata geçirilecektir.

YÖK Başkanı Özvar, önce ilişiğin kesildiği programa kayıt yapılması durumunda yatay geçişin de öğrenci affı kapsamında olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

Hatta kendi fakültenizin içinde değil, kayıtlı olduğunuz üniversitenin dışında başka bir üniversitenin eşdeğer programına da yatay geçiş başvurusu yapabileceksiniz. Ama önce nereden öğrenciliğiniz kesilmişse orada öğrenci kaydınız yapılacak, o yoksa eşdeğer bir programa yapılacak. Diyelim ki iktisat veya uluslararası ilişkiler bölümündeydiniz. O puan türünde, ona eşdeğer üniversiteler programları zaten ilan edecekler. İktisat, işletme, çalışma ekonomisi veya diğer bir programa 'kayıt yaptırabilirsiniz' denecek ve intibakınız sağlanacaktır. Hangi sınıfa denk geliyorsanız, oradan itibaren eğitim öğretime kaldığınız yerden devam edebileceksiniz. Dolayısıyla yatay geçiş de önce kendi programına kayıt yaptırmak şartıyla mümkün olabilecektir.

"Af gençlere yeni kariyer imkanı sunan bir düzenlemedir"

Af yasasının uygulanmasında, YÖK'ün belirlediği usul ve esaslarla uyuşmayan durumların görülmesi halinde, üniversitelerin YÖK'e başvurması gerektiğini ifade eden Özvar, öğrencinin mağduriyetine yol açmadan uygun çözümler üretileceğini vurguladı.

Özvar, 9 Aralık'a kadar aftan istifade edilebileceğini hatırlatarak, "Bugünden itibaren bütün üniversitelerimiz afla alakalı çalışmalarına başlamış vaziyetteler. Önümüzde birkaç ay var. Gençlerimizden bu fırsatı en iyi şekilde kullanmalarını bekliyoruz" ifadesini kullandı.

Şu anda öğrenci olup azami süreden istifade etmek amacıyla öğrenciliği bırakarak, aftan yararlanmak isteyenlerin de hesaplarını iyi yapmaları, kendi programlarıyla alakalı çalışmaları gözden geçirmeleri tavsiyesinde bulunan Özvar, şu değerlendirmelerde bulundu:

Af yasasının getirdiği şey aslında yükseköğretime erişimin artmasına vesile oldu. Öğrencilikte başarılı olamayan veya öğrenciliğe devam edemeyen, öğrenciliği son bulmuş gençler için fırsat ortaya çıkartılmış oldu. Türk yükseköğretim sisteminin kapasitesinin ve erişilebilirliğinin geldiği noktayı göstermesi açısından da çok kıymetli olduğunu düşünüyorum. Tabii ister istemez üniversitelerimizin öğrenci sayılarında artış olacaktır, ama biz gençlerimizi kazanmak istiyoruz. Bütün üniversitelerimiz de gençlerimizin daha iyi bir gelecek için bu fırsattan istifade etmelerine her türlü desteği verecektir.

Bu af yasasıyla bizim umut ettiğimiz şeylerden biri, gençlerimiz için yeni bir kariyer fırsatının doğmuş olmasıdır. Üniversitelerimizin ilgili programları ve bölümlerine yeniden kayıt yaptırmak suretiyle, sahip oldukları mesleklerin yanında kendilerine yeni bir meslek veya yeni bir kariyer çizgisi inşa edebileceklerdir. Af, Türkiye'de gençlere yeni kariyer imkanı sunan bir düzenlemedir.

 

AA 

YÖK Başkanı Özvar "Bütün üniversitelerimiz afla alakalı çalışmalarına başlamış vaziyetteler. Önümüzde birkaç ay var. Gençlerimizden bu fırsatı en iyi şekilde kullanmalarını bekliyoruz" dedi
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Türk Silahlı Kuvvetlerinde 205 general ve amiral görev yerlerine atandı
Şam Büyükelçisi Yılmaz: Temenni ediyoruz ki bu yıl bitmeden Sayın Cumhurbaşkanımızı Şam'da göreceğiz
Türkiye'ye iade edilen organize suç örgütü elebaşı Serkan Kurtuluş İstanbul'a getirildi
Type: 
SEO Title: 
Öğrenci affı, önceki aflardan yararlananları da kapsayacak
copyright Independentturkish: 

Anthropic'in yapay zeka sistemleri birbirine saldırmaya başladı

Claude'un yaratıcısı Anthropic'in yeni bir deneyinde aynı görevi üstlenen yapay zeka sistemleri birbirlerine saldırmaya başladı.

Anthropic mühendisleri test kapsamında, esasen kendi başlarına eyleme geçebilen bağımsız yapay zeka sistemleri olan bir ajan "sürüsüne" görevler verdi. Deneylerden birinde üç Claude ajanı bir yazılım projesine erişim izni aldı ve diğer sistemlerin de sürece dahil olduğu bilgisi paylaşılmadan, ne yapmaları gerektiğine dair çelişkili talimatlar verildi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ardından 4 saat boyunca farklı sistemlerin nasıl davrandığı ve birbirleriyle nasıl etkileşime girdiği gözlemlendi. Bu da "birden fazla ajan arasındaki bölge savaşını" izlemek anlamına geliyordu.

Anthropic, deneyle ilgili değerlendirmede, "Test ettiğimiz tüm modeller, çalışmalarının diğerleri tarafından kasten engellediği varsayımına çabucak kapılarak kendi katkılarını korurken diğerlerini sabote etmeye başladı" diye yazdı. 

Hatta giderek daha agresif ve kendi kendini kopyalayan kötü amaçlı yazılımlarla diğerlerini sabote ettiler.

Yeni araştırma, özellikle siber güvenlik amaçlarıyla kullanılan bu tür yapay zeka ajanlarına yönelik endişelerin arttığı bir dönemde yayımlandı. Geçen ay OpenAI, deneysel sistemlerinden birinin kontrolden çıkarak başka bir yapay zeka şirketine saldırdığını duyurduğunda paniğe yol açmış, bu durum Anthropic de dahil bir dizi başka şirketin benzer açıklamalar yapmasına neden olmuştu.

Son deney, biraz farklı bir davranış biçimine odaklanıyordu. Ancak Anthropic bunun, bu tür ajanların güvenliği nasıl zayıflatabileceği ve büyük riskler doğurabileceğine dair daha geniş kapsamlı endişelerin parçası olabileceğini öne sürdü.

Araştırmacılar, "Ajanlar birçok açıdan insanlardan farklı" diye yazdı. 

Daha uzun süre çalışabiliyorlar, büyük bilgi kümelerini anında kavrayabiliyorlar ve herhangi bir insanı aşan bir bilgi derinliği sergileyebiliyorlar.

Ancak aynı zamanda uydurma ve ödül hacklemeye de yatkınlar ve uyum açısından kaydedilen ilerlemelere rağmen gerçek dünyadaki birden fazla ajan içeren karmaşık ortamlarda nasıl davrandıkları hakkında çok az şey biliyoruz. Dahası, bireysel düzeyde zararsız görünen davranışsal tuhaflıklar, istenmeyen küresel sonuçlara yol açabilir.

Anthropic, son testin bu tür sistemlerin "beklenmedik sistemik arızalara nasıl yol açabileceğini" gösterdiğini ifade etti. Şirket, "bu risklerin hafifletilmesine dair bir tartışma başlatmak" umuduyla araştırmayı paylaştığını belirtti.

Deney bu tür sistemlerin farklılıklarını nasıl çözebildiğini de gösterdi. Şirket, bazı durumlarda ajanların "hedeflerini iletmeyi ve koordine olmayı başardığını", birlikte çalışabileceklerini ve gerilimin "süresiz tırmanmasını önlemek için" çatışmadan kurtulabileceklerini fark ettiklerini açıkladı.

Bu durumlarda birbirlerine "kötü niyetli davranışlar için özür dileyen ve ateşkesi koordine eden" mesajlar gönderiyorlardı. Anthropic, "Kötü niyetli kodlarını temizliyor, çatışmanın doğasını açıklığa kavuşturuyor ve bir insanın müdahale etmesini istiyorlar" ifadelerini kullandı.

Şirket, modellerin daha gelişmiş hale gelmesinin, her zaman kötü davranışların azaldığı anlamına gelmediğini dile getirdi. Örneğin şirketin güçlü Mythos modeli, çatışmaları verimli bir şekilde çözmekten ziyade diğer ajanları başarıyla dışarıda tutmada daha iyi olduğunu göstermişti.

Anthropic, "Yürütme işlerinde daha yetenekli modellerin her zaman daha koordineli olduğu söylenemez ve bu modeller sert önlemlere daha çabuk başvurabilir" uyarısında bulundu.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/tech

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

"Bölge savaşı" başlatan ajanlar, "giderek daha agresif hale gelen ve kendi kendini kopyalayan kötü amaçlı yazılımlar" kullanarak birbirlerini sabote etti
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 11:15
Main image: 

<p>(Reuters)</p>

related nodes: 
Kontrolden çıkan OpenAI modeli başka şirketleri de hedef almış
Teknoloji devlerinden yapay zeka güvenliği girişimi: "Karakutu gibi çalışacak"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Anthropic'in yapay zeka sistemleri birbirine saldırmaya başladı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/tech/anthropic-claude-ai-artificial-intelligence-b3033324.html

Türk Silahlı Kuvvetlerinde 205 general ve amiral görev yerlerine atandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan atama kararlarıyla Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarından 205 general ve amiralin görev yerleri belirlendi.

Kararla Kara Kuvvetleri Komutanlığından 123 general, Deniz Kuvvetleri Komutanlığından 38 amiral, Hava Kuvvetleri Komutanlığından 44 generalin ataması yapıldı.

Resmi Gazete'de yayımlanan Kara Kuvvetleri Komutanlığı General Atama Listesi'ne göre, 2'nci Ordu Komutanı Korgeneral Zorlu Topaloğlu Ege Ordu Komutanlığına, Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanı Korgeneral Gültekin Yaralı 2'nci Ordu Komutanlığına, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Sebahattin Kılınç Genelkurmay Başkanlığı emrine, 9'uncu Ordu Komutanı Korgeneral Tuncay Altuğ Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığına, MSÜ Rektör Yardımcısı Korgeneral Burhan Aktaş 3'üncü Ordu Komutanlığına, 7'nci Kolordu Komutanı Korgeneral Ertan İnaltekin Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığına atandı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Listeye göre, Güvenlik Kuvvet Komutanı Tümgeneral İlker Görgülü 28'inci Mekanize Piyade Tümen Komutanlığına, Genelkurmay Cari Harekat Daire Başkanı Tümgeneral Şükrü Bilir Güvenlik Kuvvet Komutanlığına, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanı Tümgeneral Bülent Tanrıverdi MSB Personel Genel Müdür Yardımcılığına, Genelkurmay Başkanlığı emrindeki Tümgeneral Mehmet Açık Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığına, Napoli Müşterek Kuvvet Komutanlığı İstihkam Daire Başkanı Tuğgeneral Erdal Sertuğ Telli TSK İnsani Yardım Tugay Komutanlığına, 10'uncu Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Tahir Kılıç Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığına, Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanı Tuğgeneral Fuat Dönmez Ankara Merkez Komutanlığına getirildi. EDOK Eğitim Tümen Komutanı Tümgeneral Emre Tayanç 4'üncü Kolordu Komutanlığına, 15 Temmuz gazisi Tümgeneral Davut Ala 5'inci Kolordu Komutanlığına getirildi.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Amiral Atama Listesi'ne göre, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanı Koramiral Mustafa Kaya Donanma Komutan Yardımcılığına, Güney Deniz Saha Komutanı Koramiral Rafet Oktar Amfibi Kolordu Komutanlığına, Deniz Harp Okulu Komutanı Ramazan Özdoğul Kuzey Deniz Saha Komutanlığına, MSÜ Rektör Yardımcısı Koramiral Erhan Aydın Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanlığına, Harp Filo Komutanı Tümamiral Mehmet Baybars Küçükatay Güney Deniz Saha Komutanlığına, Harekat Başkanı Tümamiral Mehmet Emre Sezenler MSÜ Rektör Yardımcılığına, Donanma Kurmay Başkanı Tümamiral Kenan Kaan Türkkan Harp Filo Komutanlığına atandı.

Hava Kuvvetleri Komutanlığı General Atama Listesi'ne göre de Orgeneral Erdoğan Gür Muharip Hava Kuvvetleri Komutanlığına, Korgeneral Yaşar Kadıoğlu Kurmay Başkanlığına, Korgeneral Ergin Dinç Hava Eğitim Komutanlığına, Tümgeneral Serkan Gökhan Can İstihbarat Başkanlığına, Tümgeneral Cihangir Kemal Yüzçelik Hava Harp Okulu Komutanlığına, Tuğgeneral Esat Çetin 3'üncü Ana Jet Üs Komutanlığına, Tuğgeneral Erol Gökmen 1'inci Ana Jet Üs Komutanlığına, Türkiye'nin ilk insanlı uzay misyonunu gerçekleştiren Tuğgeneral Alper Gezeravcı 5'inci Ana Jet Üs Komutanlığına getirildi.

Kara ve Hava Kuvvetlerinin ilk kadın generallerine yeni görev

Öte yandan Hava Kuvvetlerinin ilk kadın generali Tuğgeneral Özlem Karapınar Hava Eğitim Komutanlığı Kurmay Başkanlığına getirilirken, Kara Kuvvetlerinin ilk kadın generali Kara Havacılık 2'nci Hava Aracı Kaza/Olay İnceleme Kurul Başkanı Tuğgeneral Armağan Özel ise Kara Havacılık Daire Başkanlığına atandı.

 

AA

Hava Kuvvetlerinin ilk kadın generali Tuğgeneral Özlem Karapınar Hava Eğitim Komutanlığı Kurmay Başkanlığına getirilirken, Kara Kuvvetlerinin ilk kadın generali Tuğgeneral Armağan Özel Kara Havacılık Daire Başkanlığına atandı
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 10:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Şam Büyükelçisi Yılmaz: Temenni ediyoruz ki bu yıl bitmeden Sayın Cumhurbaşkanımızı Şam'da göreceğiz
Türkiye'ye iade edilen organize suç örgütü elebaşı Serkan Kurtuluş İstanbul'a getirildi
Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ilişkin atamalar Resmi Gazete'de
Type: 
SEO Title: 
Türk Silahlı Kuvvetlerinde 205 general ve amiral görev yerlerine atandı
copyright Independentturkish: 

Yeni X-Men kadrosu nihayet açıklandı

Yıllardır süren söylentilerin ardından X-Men'in yeni kadrosu, Disney'in Kaliforniya'da düzenlediği D23 etkinliğinde duyuruldu. 

Ekipte Sadie Sink (Jean Grey), Kit Connor (Cyclops), Christopher Abbott (Prof. X), Samara Weaving (Emma Frost), Inde Navarrette (Rogue) ve Maya Boyd (Storm) var. 

Marvel Stüdyoları'nın patronu Kevin Feige'nin, geçmişteki tekliflerini defalarca geri çevirdiğini açıkladığı bir yıldız da kötü karakteri canlandırıyor: Adam Driver, 5 Mayıs 2028'de vizyona gireceği açıklanan filmde Mr. Sinister'ı oynayacak. 

X-Men ekibindeki oyuncular ve yeni filmin yönetmeni Jake Schreier, Feige'yle birlikte sahneye çıkarken Driver'ın videosu seyircilere gösterildi. 

Girls ve Yıldız Savaşları'yla (Star Wars) tanınan 42 yaşındaki aktör, "Kevin ve ben yıllardır Marvel Sinematik Evreni'ne katılmama dair diyalog yürütüyorduk" dedi. 

Feige de yeni oyuncuların kadroya katılacağını söyledi. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Sadie Sink'in Örümcek Adam: Yepyeni Bir Gün'de (Spider-Man: Brand New Day) Jean Grey karakterini canlandırdığı görülmüştü. 

Kit Connor'ın Cyclops'u, Samara Weaving'in Emma Frost'u, Driver'la birlikte Girls kadrosunda olan Christopher Abbott'ın da Prof. X'i canlandıracağına dair haberler önceden çıkmıştı. 

Düşük bütçesine rağmen dünya çapında 400 milyon doların üzerinde hasılat elde eden Saplantı'nın (Obsession) yıldızı Inde Navarrette de Marvel'ın hazırlık aşamasındaki yeni X-Men filmi üzerinde çalışan yönetmen Schreier'la görüştüğünü ay başında açıklamıştı.

Kadroya Broadway sahnelerinden alınan Maya Boyd, & Juliet müzikalinin başrolündeki performansıyla dikkat çeken bir oyuncu. 

X-Men ekibi, ilk kez 1963'te Stan Lee ve Jack Kirby'nin yaratıcıları olduğu çizgi romanlarda yer almıştı.

İlk uzun metrajlı film uyarlaması, Bryan Singer'ın yönetmen koltuğunda oturduğu X-Men'le 2000'de geldi. Bunu iki devam filmi izledi. 

Mutant ekibin maceraları, 2011'de yönetmen Matthew Vaughn'un X-Men: Birinci Sınıf (X-Men: First Class) filmiyle yeniden başlatıldı. Bu seriye, sonuncusu 2019 yapımı Dark Phoenix olmak üzere üç devam filmi geldi.


Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Deadline, Variety

Filmin vizyon tarihi de belli oldu
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 10:15
Main image: 

<p>Jake Schreier, Maya Boyd, Sadie Sink, Christopher Abbott, Samara Weaving, Kit Connor ve Inde Navarrette birlikte poz verdi (Marvel)</p>

related nodes: 
Sadie Sink aylardır sakladığı X-Men sırrını açıkladı
Rekortmen korku filminin yıldızından Marvel sinyali
Oscar adayı aktör Marvel'ı defalarca reddetmiş: "Gelenek halini aldı"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Yeni X-Men kadrosu nihayet açıklandı
copyright Independentturkish: 

Şam Büyükelçisi Yılmaz: Temenni ediyoruz ki bu yıl bitmeden Sayın Cumhurbaşkanımızı Şam'da göreceğiz

Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, Suriye'de yeni yönetimin göreve gelmesiyle birlikte sınır hattındaki temel güvenlik tehditlerinin ortadan kalktığını belirtti.

Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz Ankara-Şam hattında yürütülen diplomasi trafiği ve bölgesel gelişmeleri Katar merkezli Al Jazeera "Suriye Now" kanalına değerlendirdi.

Yılmaz, Türkiye’nin dünyadaki en büyük diplomatik temsilciliğinin Şam’da bulunduğunu belirterek, iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihi köklerine, askeri ve ekonomik işbirliklerine ve terörle mücadeledeki kararlılığa dikkati çekti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

“Kültürümüzün izleri burada yaşamaya devam ediyor”

Türkiye ile Suriye arasındaki derin tarihi ve kültürel bağlara işaret eden Yılmaz, Türk milletinin hafızasında Şam’ın özel bir yere sahip olduğunu vurgulayarak, şunları ifade etti:

Tarih boyunca 'Şam-ı Şerif' olarak anılan bu kadim kent, Osmanlı'dan Selçuklulara kadar köklü bir miras barındırıyor. Emevi Camii'ndeki ezan usulünden ortak geleneklerimize kadar kültürümüzün en özgün izleri burada yaşamaya devam ediyor.

İki ülke arasındaki güvenlik parametrelerini ve askeri temasları değerlendiren Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "Suriye'nin güvenliği Türkiye'nin güvenliğidir" ilkesini hatırlattı.

Suriye'deki yeni yönetimin göreve gelmesiyle birlikte sınır hattındaki temel güvenlik tehditlerinin ortadan kalktığına dikkati çeken Yılmaz, şöyle devam etti:

8 Aralık 2024 sonrasında sınır hattımızda insan kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti, kontrolsüz göç ve terör gibi dört stratejik güvenlik sorunu aniden ortadan kalktı.

Türk Deniz Kuvvetlerine ait gemilerin Lazkiye Limanı'na gerçekleştirdiği ziyaret de önümüzdeki dönemde askeri ve denizcilik alanında yapacağımız işbirliklerinin en somut göstergesidir. Suriye ordusunun eğitim, teçhizat ve lojistik ihtiyaçlarında yanlarında olmaya hazırız.

Bölgedeki terör unsurlarına karşı tavırlarının net olduğunu kaydeden Büyükelçi Yılmaz, SDG ve PKK/YPG’nin bölgeden tamamen temizlenmesi gerektiğini vurguladı.

Suriye yönetimi ile YPG arasındaki süreci yakından izlediklerini aktaran Yılmaz, "Rüyayı sadece Türkiye’de değil tüm coğrafyamızda terörün bittiği bir ortam olarak şekillendiriyoruz. SDG ve PKK unsurlarının Türkiye, Suriye ve Irak genelinde tamamen tasfiye edilmesi, Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliği için şarttır. Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın da belirttiği gibi entegrasyon süreci yavaş ilerlese de terörün son bulması noktasındaki adımları destekliyoruz" ifadelerini kullandı.

Hedef, 10 milyar dolarlık ticaret hacmi ve açılan sınır kapıları

Ekonomik ilişkilere dair ise Yılmaz, iki ülke arasındaki ticaret hacminin kısa sürede yüzde 40 artışla 3,75 milyar dolara ulaştığını, orta vadeli hedefin ise 10 milyar dolar olduğunu kaydetti.

Serbest Ticaret Anlaşması ve ortak sanayi bölgeleri için görüşmelerin sürdüğünü ifade eden Yılmaz, sınır kapılarına ilişkin şu detayları paylaştı:

900 kilometreyi aşan sınır hattımızdaki tüm kapıları açmayı hedefliyoruz. Ticaret Bakanlığımız ile Suriye gümrük makamlarının vardığı mutabakat çerçevesinde, Nusaybin-Kamışlı hattı başta olmak üzere sınır kapılarının 3 ay içerisinde kademeli olarak faal hale gelmesini öngörüyoruz. Ayrıca İdlib’de kurulacak Serbest Bölge ve Kara Limanı projesiyle nakliye ve gümrük süreçleri hızlanacaktır.

Suriye'de eğitime verilen desteğin önemine vurgu yapan Yılmaz, Milli Eğitim Bakanlığı ile Suriye makamları arasında varılan anlaşma kapsamında gelecek dönemde Şam ve çevresinde Uluslararası Türk Okulu açılacağını belirtti.

Geçici koruma altındaki Suriyelilerin durumuna ilişkin Yılmaz, çalışma izni muafiyetinin uzun süredir yürürlükte olduğunu, ilerleyen süreçte ise ülkesine dönen Suriyelilerin Türkiye ziyaretlerini kolaylaştırmak adına Dışişleri ve İçişleri Bakanlıklarınca yeni vize düzenlemeleri üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Şam ziyareti gündemde

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Suriye'ye yapacağı olası ziyarete ilişkin bir soru üzerine ise Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

Sayın Cumhurbaşkanımız Şam’a ve Emevi Camii’ne büyük bir sevgi duymaktadır. Daha önce planlanan temaslar bölgedeki gelişmeler nedeniyle ertelenmişti.

Temenni ediyoruz ki bu yıl bitmeden Sayın Cumhurbaşkanımızı Şam'da göreceğiz. Sayın Erdoğan ile Sayın Şara’nın Emevi Camii'nde yürüyeceği o tarihi kare, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın gücünü dünyaya ilan edecektir.

“Sayın Erdoğan ile Sayın Şara’nın Emevi Camii’nde yürüyeceği o tarihi kare, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın gücünü dünyaya ilan edecektir"
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 10:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Türkiye'ye iade edilen organize suç örgütü elebaşı Serkan Kurtuluş İstanbul'a getirildi
Endonezya'da 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geld
Type: 
SEO Title: 
Şam Büyükelçisi Yılmaz: Temenni ediyoruz ki bu yıl bitmeden Sayın Cumhurbaşkanımızı Şam'da göreceğiz
copyright Independentturkish: 

Otoriter liderliğin ömrü üzerine bir deneme: Putin örneği

Otoriter liderlerin iktidarda ne kadar kalabileceği sorusu çoğu zaman ekonomik göstergeler veya kamuoyu desteği üzerinden cevaplanıyor. Oysa tarih, bu iki ölçütün tek başına yeterli olmadığını gösteriyor. Bir liderin siyasi ömrünü belirleyen asıl mesele, iktidar çevresindeki koalisyonun ne kadar süre daha birlikte kalabileceğidir.

Vladimir Putin'in Rusya'sı bu açıdan ilginç bir örnek. Putin, uzun süredir ekonomik baskı, savaş maliyeti ve Batı yaptırımları altında ülkesini yönetiyor. Buna rağmen iktidarının yakın zamanda sona erecekmiş gibi görünmediği söylenebilir. Buradaki çelişki önemli. Bir otoriter sistem zayıflayabilir. Fakat bu zayıflık lider değişikliğine hemen dönüşmeyebilir.

RUSI'de Ağustos 2026'da yayımlanan David Roche imzalı analiz bu soruya sistematik bir çerçeveyle yaklaşıyor. Çalışma, otoriter liderliğin kırılganlığını üç değişken üzerinden ölçüyor: ekonomik sistem stresi, elit parçalanma riski ve siyasi tetikleyici olayların varlığı.

Analizin amacı Putin'in ne zaman devrileceğini tahmin etmek değil. Daha sınırlı ve daha anlamlı bir soru soruyor: Rusya, liderlik değişikliğinin tarihsel olarak daha mümkün hale geldiği bir bölgeye giriyor mu?

Bence bu yaklaşımın en önemli tarafı burada. Çünkü otoriter rejimlerde ekonomik kriz ile siyasi kriz aynı şey değildir. Venezuela'da ağır ekonomik sorunlar iktidarın devam etmesini engellemedi. Mısır'da devlet yapısı korunurken lider değişti. 1998 Rusya'sında da ekonomik ve siyasi kriz yaşanmasına rağmen devlet varlığını sürdürdü.


Peki Putin açısından hangi gösterge daha önemli?

İlk gösterge ekonomi. RUSI'nin kullandığı modelde Rusya'nın ekonomik sistem stresi 10 üzerinden 7,8 olarak hesaplanıyor. Bu değer yüksek stres kategorisine karşılık geliyor.

Enflasyon, reel ücretlerdeki baskı, ücret gecikmeleri, bankacılık sistemindeki sorunlar, bütçe üzerindeki savunma yükü ve savaşın iş gücü piyasasına etkileri birlikte değerlendiriliyor. Analizin dikkat çektiği nokta ise resmî ekonomik veriler ile sahadaki ekonomik gerçeklik arasındaki farkın büyümesi.

Fakat otoriter liderlik açısından ekonomi kadar önemli başka bir soru var: Bu maliyetleri kim ödüyor?

Putin'in iktidarının dayanıklılığı, geniş halk desteğinden çok elit koalisyonunun bütünlüğüyle bağlantılı. Güvenlik bürokrasisi, ordu, ekonomik elitler ve bölgesel güç merkezleri mevcut düzenin kendileri açısından hâlâ sürdürülebilir olduğuna inanıyorsa ekonomik baskı uzun süre yönetilebilir.

Sorun, kaynakların daralmaya başlamasıyla ortaya çıkıyor. Bu durumda çıkar çatışmaları daha görünür hâle gelebilir.

RUSI'nin elit parçalanma riski için verdiği puan 6,9. Bu değer ekonomik stresten daha düşük görünse de kritik bir değişime işaret ediyor. Halefiyet belirsizliği, kaynaklara erişim mücadelesi ve askerî yükün artması iktidar koalisyonundaki uyumu zorlayabilir.

Analizin üzerinde durduğu noktalardan biri de Rusya'da bazı politikaların ve savaşın ekonomik maliyetlerinin daha açık biçimde tartışılmaya başlanması.

Burada otoriter sistemlerin temel paradoksu ortaya çıkıyor. Lider ne kadar uzun süre iktidarda kalırsa halefiyet meselesi o kadar önemli hâle geliyor.

Putin'in siyasi sisteminde iktidarın kişiselleşmesi düzenin istikrarını artırmış olabilir. Fakat aynı kişiselleşme Putin sonrasının belirsizliğini de büyütüyor. Lider değişimi yaklaşırken hangi kurumun, hangi grubun ve hangi güvenlik aktörünün üstün geleceği sorusu önem kazanıyor.


Peki bu gerilim ne zaman siyasi krize dönüşür?

Bunun için üçüncü değişken, yani tetikleyici olay gerekiyor. RUSI'nin Tetikleme Endeksi'nde Rusya'nın puanı 3,5. Bu değer ekonomik ve elit baskısına kıyasla düşük.

Askerî yenilgi, ciddi bir mali kriz, bankacılık sistemi sarsıntısı, kitlesel protestolar veya Kremlin içindeki açık bir iktidar mücadelesi gibi olaylar mevcut baskıyı siyasi harekete dönüştürebilir. Fakat henüz böyle bir olayın ortaya çıkmadığı değerlendirmesi yapılıyor.

Bu ayrım Putin'in siyasi ömrünü anlamak açısından belirleyici. Rusya'da sistemin bozulması bugün için daha çok yavaş ilerleyen bir süreç şeklinde görünüyor.

Çalışmadaki karşılaştırmaya göre ekonomik stres bir yıl içinde 6,5'ten 7,8'e yükselmiş. Elit parçalanma riski de 5,8'den 6,9'a çıkmış. Tetikleme baskısı ise 3'ten 3,5'e yükselmiş.

Yani yapısal baskılar hızla artıyor. Bunları siyasi krize çevirecek olay ise henüz ortaya çıkmış değil.

Tarih burada yeniden önem kazanıyor. Sovyetler Birliği'nin 1991'deki çöküşü, ekonomik sorunların tek başına sistemi yıkmadığını gösterdi. Ekonomik baskı, elit bölünmesi ve Ağustos 1991 darbe girişimi aynı dönemde birleştiğinde süreç hızlandı.

Romanya'da 1989'da olduğu gibi, belirleyici olan yalnızca toplumdaki hoşnutsuzluk değildi. İktidarın kendi içindeki çözülme, mevcut liderliğin artık sürdürülemeyeceği kanaatini güçlendirdi.

Putin açısından bugün henüz böyle bir eşik görünmüyor. Bu nedenle onun siyasi ömrünün sonuna ilişkin kesin tarihler vermek yanıltıcı olur. Daha doğru soru, Rusya'nın hangi koşullarda bu eşiğe yaklaşacağıdır.

En önemli risklerden biri savaşın toplumsal maliyetinin genişlemesi. Asker ihtiyacı arttıkça zorunlu askerlik meselesi kentli orta sınıfları ve ekonomik elitleri daha doğrudan etkileyebilir.

Savaşın bugüne kadar Rus toplumunun önemli bölümünden belirli bir mesafede tutulabilmiş olması Putin'in yönetim modelinin temel avantajlarından biriydi. Bu mesafe ortadan kalkarsa savaşın siyasi maliyeti değişebilir.

Yine de burada başka bir tehlike var. Zayıflayan otoriter lider her zaman daha uzlaşmacı hâle gelmez. İktidarını kaybetme korkusu arttıkça daha fazla risk alabilir.

Putin açısından Avrupa'da savaşı genişletme veya Ukrayna'ya verilen desteği zayıflatacak yeni baskı yöntemlerine başvurma ihtimali bu nedenle göz ardı edilemez.

Sonuçta Putin'in siyasi ömrünü ekonominin tek başına belirlemesi beklenmemeli. Asıl mesele, ekonomik baskının elit koalisyonunu ne zaman parçalayacağıdır. Bir diğer mesele de bu parçalanmayı siyasi bir olaya dönüştürecek tetikleyicinin ne zaman ortaya çıkacağıdır.

Bugünkü tablo Putin'in hemen gideceğini göstermiyor. Fakat sistemin eskisi kadar rahat olmadığını da gösteriyor.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Dr. Osman Gazi Kandemir Independent Türkçe için yazdı
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 09:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Otoriter liderliğin ömrü üzerine bir deneme: Putin örneği
copyright Independentturkish: 

Türkiye-Mısır ekseninde yeni bölgesel düzen

2026 İran Savaşı, Ortadoğu’nun güvenlik mimarisini kökten sarsmıştır. ABD-İsrail operasyonları İran’ın vekil ağlarını ve altyapısını zayıflatmış, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması enerji ve ticaret şokları yaratmış, Körfez ülkeleri doğrudan hedef alınmıştır. Bu süreç, bölgesel aktörleri dışarıdan dayatılan güvenlik şemsiyesine güvenmek yerine kendi aralarında koordinasyon arayışına itmiştir. Bu arayışın en somut sonuçlarından biri Türkiye ile Mısır arasındaki stratejik yakınlaşmanın hızlanması ve R-4 mekanizmasının ortaya çıkmasıdır. Aynı dönemde Libya, bu yakınlaşmanın hem test sahası hem de güç projeksiyon alanı haline gelmiştir. Bu makale, İran Savaşı sonrası değişen dengeler çerçevesinde Türkiye-Mısır ilişkilerinin stratejik önemini, R-4’ün işlevini, olası kapsamlı anlaşmaların Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’daki etkilerini ve Türkiye’nin Libya’daki güncel konumunu bütüncül bir perspektifle ele almaktadır.


Türkiye-Mısır ilişkilerinde stratejik dönüşüm

Son birkaç yıldır Türkiye ile Mısır arasında yaşanan pozitif ivme, geçmiş ideolojik gerilimlerin bir kenara bırakılarak pragmatik çıkarların öne çıkmasıyla mümkün olmuştur. Mısır açısından Türkiye’nin önemi birkaç temel eksende toplanır. Doğu Akdeniz’de iki ülke, bölgenin en uzun kıyı şeridine ve en güçlü askeri kapasitelerine sahip aktörlerdir. Türkiye ile koordinasyon, Mısır’ın Yunanistan-Kıbrıs Rum Kesimi-İsrail üçgenindeki denklemi tek başına yönetme zorunluluğunu azaltır. Libya’da ise her iki ülke artık ülkenin birliği, toprak bütünlüğü ve egemenliği konusunda aynı dili konuşmaktadır. Bu ortak tutum, Mısır’ın batı sınır güvenliğini doğrudan ilgilendirir.

Savunma sanayii alanında Türkiye’nin maliyet-etkin İHA/SİHA sistemleri, kara platformları ve potansiyel ortak üretim projeleri Mısır ordusunun modernizasyonuna somut katkı sunmaktadır. Ekonomik boyutta ise Türkiye, Mısır’ın Afrika’daki en önemli ticaret ortaklarından biri konumundadır. Ticaret hacminin 15 milyar dolara çıkarılması hedefi, Türk yatırımlarının 4 milyar doları aşması ve yaklaşık 100 bin kişilik istihdam, Mısır ekonomisinin ihtiyaç duyduğu döviz, teknoloji ve istihdam katkısını sağlamaktadır. Bölgesel kriz yönetiminde ise Gazze, Sudan, Suriye ve Kızıldeniz dosyalarında örtüşen tutumlar, iki ülkeyi daha etkili bir diplomatik ağırlık merkezi haline getirmektedir.

İlişkilerin bugün geçmişe oranla daha fazla özen gerektirmesinin nedeni, artık yapısal bir karşılıklı bağımlılığın oluşmasıdır. Ortak tatbikatlar, savunma sanayii mutabakatları ve istişare mekanizmaları geri dönüşü maliyetli hale getirmiştir. Bölgesel düzenin hızlı değişimi, enerji ve deniz hatlarının artan stratejik değeri ile çok kutuplu ortam, iki ülkeyi birbirine bağlayan çıkarları derinleştirmiştir. Yanlış bir adım veya iletişim kopukluğu yalnızca siyasi değil, operasyonel ve ekonomik zarar da üretebilir.


R-4 mekanizması: bölgesel sahiplenmenin yeni platformu

İran Savaşı sürecinde ortaya çıkan R-4 (Regional Four / Bölgesel Dörtlü), Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan’ı bir araya getiren istişari bir koordinasyon platformudur. Resmî bir askeri ittifak veya "İslami NATO" değildir; daha çok bölgesel krizlerde ortak tutum geliştirme, diplomasiyi destekleme ve güvenlik konularında yapılandırılmış diyalog zemini olarak işlemektedir.

Mekanizma, Mart 2026’da Riyad’daki ilk toplantıyla şekillenmiş, İslamabad, Antalya ve özellikle 21 Haziran 2026 Kahire toplantısıyla kurumsallaşmıştır. Kahire’de ilk ortak bildiri yayımlanmış ve "R-4" adı resmîleşmiştir. Ağustos 2026’da Amman’da beşinci kez bir araya gelen dışişleri bakanları, ABD-İran mutabakatına dönüş çağrısı yapmış, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünü ve Filistin meselesinin merkeziliğini vurgulamıştır.

R-4’ün temel gündemi; de-eskalasyon, Körfez ve Levant’ın güvenlik endişelerinin dikkate alınması, deniz yollarının güvenliği, enerji piyasalarının istikrarı ve Filistin meselesidir. Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty’nin ifadesiyle platform, "bölgesel güvenliği güçlendirmeye ve tırmanmayı azaltmaya yönelik işbirlikçi bir istişare zemini"dir ve hiçbir ülkeye karşı yöneltilmemiştir. Cumhurbaşkanı Sisi, mekanizmanın daha kurumsal bir yapıya dönüşmesini teşvik etmiştir.

R-4, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’ndan (Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan, Ağustos 2026) ayrıdır. Mekke paktı "birine saldırı hepsine saldırıdır" hükmü içeren daha bağlayıcı bir yapıdır. Mısır R-4 içinde aktif yer alırken, bu pakta şimdilik katılmayı ertelemiş; yasal, anayasal ve teknik incelemeler gerekçesini öne sürmüştür. Türkiye tarafı Mısır’ı "doğal ortak" olarak nitelemiş ve ileride katılım ihtimalini açık tutmuştur.

Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan arasındaki Mekke Savunma Anlaşması için de Mısırlı yetkililerin çalıştıkları resmî ağızlardan ifade edilmiştir.


Kapsamlı anlaşmaların Doğu Akdeniz ve Ortadoğu dengelerine etkisi

Mısır’ın Türkiye ile "gerekli bütün anlaşmaları" imzalama yoluna girmesi - kapsamlı stratejik ortaklık, derinleştirilmiş savunma sanayii işbirliği, kalıcı askeri koordinasyon ve olası kolektif savunma unsurları - mevcut dengeleri belirgin biçimde değiştirir.

Doğu Akdeniz’de Yunanistan-Kıbrıs Rum Kesimi-İsrail üçlüsü, enerji forumları, ortak tatbikatlar ve savunma eylem planlarıyla Türkiye’nin deniz yetki alanı iddialarını dengeleme çabasıdır. Tam hizalanması durumunda Mısır, bu üçlünün karşı ağırlığı olmaktan çıkıp Türkiye’nin stratejik çarpanı haline gelir. Ortak deniz ve hava varlığı Atina ve Lefkoşa’yı yalnızlaştırırken, İsrail’in batı kanadındaki gaz altyapısı ve deniz yolları üzerindeki güvenlik hesaplarını zorlaştırır. Deniz yetki alanları konusunda Türkiye-Mısır arasında bir anlayış, Yunanistan-Mısır 2020 anlaşmasının etkisini zayıflatabilir.

Askeri kapasite açısından bölgenin iki en büyük silahlı kuvvetinin derin entegrasyonu niteliksel bir sıçrama yaratır. Ortak drone üretimi, 5. nesil uçak programına katılım ve istihbarat paylaşımı, İsrail’in niteliksel askeri üstünlük algısını etkiler. Enerji alanında ise Mısır’ın LNG ve gaz ihracat merkezi konumu ile Türkiye’nin transit rolü birleştiğinde, Doğu Akdeniz enerji mimarisi daha kapsayıcı bir yapıya evrilebilir; ancak bu aynı zamanda rekabeti de keskinleştirir.

Daha geniş Ortadoğu ölçeğinde R-4’ün bağlayıcı unsurlara evrilmesi, nüfus, konvansiyonel güç, savunma sanayii ve coğrafi derinlik bakımından bölgenin en güçlü koordinasyon merkezini oluşturur. Bölgesel güvenlik "dışarıdan ithal" modelinden "bölgesel sahiplenme" modeline kayar. İsrail açısından bu senaryo çevresel güvenlik algısını bozar ve Yunanistan-Kıbrıs-BAE-Hindistan hattındaki işbirliğini hızlandırma motivasyonunu düşündürür. Suudi Arabistan için Türkiye-Mısır ekseninin güçlenmesi avantaj sağlarken, Mısır’ın BAE ile bağları nedeniyle gerilim riski de değerlendirilmelidir. Yine de BAE’nin Ortadoğu’da yeniden bir hizalanmasını beklemek hiç de uzak görülmemelidir. Diğer yandan Libya, Sudan, Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz’de koordineli etki artar.

Mısır’ın bu yola hızlıca girmesi kolay da değildir. Camp David taahhütleri, ABD askeri yardımı, BAE yatırımları ve anayasal kısıtlamalar güçlü fren mekanizmaları olarak sayılabilir. Tam anlaşmalar imzalandığında ortaya çıkacak tablo, yeni bir bölgesel düzenin köşe taşı olabileceği gibi bloklaşmayı da hızlandırabilir.

Mısır’ın devlet bilinci, tarihi gücü, jeopolitik avantajı gibi pek çok temel husus uzak gibi duran konuları yakına da çekebilir.

Mısır, tarihi Arap-İsrail savaşlarının bugün nerelere kadar geldiğini gayet iyi bilmektedir. Mısır, İsrail’in Yunanistan’ı ve Rumları nasıl kullandıklarını da görmektedir.


Libya: stratejik test sahası ve güncel gelişmeler

Libya, Türkiye-Mısır yakınlaşmasının hem ortak zemin hem de güç projeksiyon alanı olarak özel bir yere sahiptir. 2019-2020’de Türkiye’nin Trablus hükümetini destekleyen askeri müdahalesi dengeyi değiştirmişti. 2025-2026 itibarıyla Ankara, "Tek Libya" politikası çerçevesinde hem batı hem doğu ile ilişkileri sürdüren, birleştirici ve arabulucu bir aktöre dönüşmüştür.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin görevi 2026 başından itibaren 24 ay daha uzatılmış olup 2028’e kadar sürecektir. Al-Watiya Üssü ve Misrata civarındaki varlık devam etmektedir. Binlerce Libyalı asker eğitilmiş, doğu güçlerinden personel de Türkiye’deki tatbikatlara katılmaya başlamıştır. 5+5 Ortak Askeri Komisyon toplantılarına ev sahipliği yapılmaktadır.

Siyasi alanda en kritik güncel gelişme, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 11-12 Ağustos 2026 tarihlerinde gerçekleştirdiği ziyarettir. Fidan ilk kez hem Trablus’ta Abdülhamid Dibeybe, Muhammed el-Menfi ve diğer yetkililerle hem de Bingazi’de Halife Hafter, Saddam Hafter, Akile Salih ve Belkasım Hafter ile görüşmüştür. Ziyareti "batı, doğu ve güney ayrımı gözetmeyen Tek Libya politikasının somut tezahürü" olarak tanımlamış; her iki tarafta da birleşme yönünde güçlü irade gördüğünü belirtmiş ve arabulucu rolünü sürdüreceğini vurgulamıştır. Bingazi’de konsolosluk yeniden açma niyeti açıklanmıştır.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Ekonomik alanda Türk müteahhitlik firmaları her iki bölgede de aktif projeler yürütmekte, TPAO açık deniz sahalarına ilgi göstermektedir. 2019 Deniz Yetki Alanları Mutabakatı’nın doğu tarafından onaylanması yönündeki diplomasi sürmektedir. Türkiye, ABD’nin birleşme girişimleriyle de koordinasyon içinde hareket etmektedir.

Libya’daki bu çok taraflı yaklaşım, Mısır ile örtüşen "birlik ve toprak bütünlüğü" tutumunu güçlendirmekte ve iki ülkenin bölgesel kriz yönetiminde ortak hareket etme kapasitesini artırmaktadır.

Libya-Türkiye ilişkilerine Avrupa’dan en belirgin destek olarak İtalya’yı saymak gerekir.

## Sonuç

İran’daki savaş ile birlikte gelişmeler, Ortadoğu’da eski güvenlik mimarisinin yetersizliğini ortaya koymuştur. Türkiye-Mısır yakınlaşması, R-4 platformu ve Libya’daki "Tek Libya" politikası, bu boşluğa bölgesel sahiplenme ile cevap verme çabasının somut göstergeleridir. Mısır’ın Türkiye ile ilişkileri derinleştirmesi Doğu Akdeniz’de mevcut dengeyi sağlam temellere oturtma ve Ortadoğu’da ise daha çok taraflı bir güvenlik mimarisi inşa etme potansiyeli taşımaktadır. Libya ise bu potansiyelin hem test edildiği hem de güçlendirildiği bir sahadır. Bölgede Suudi Arabistan’ın Türkiye ile yakınlığı önemli bir etki yaratıcı husus olmuştur.

Başarı, ideolojik kalıntıların yönetilmesine, enerji ve deniz haklarının adil paylaşımına, üçüncü taraflarla iletişimin sürdürülmesine ve birleşme süreçlerinin sonuç üretmesine bağlıdır. Türkiye ve Mısır, tarih ve coğrafyanın yüklediği sorumlulukla hareket eden iki büyük devlet olarak, omuz omuza çalışmayı sürdürürlerse bölgesel istikrara katkı sunan bir güç çarpanı oluşturabilirler. Yeni ve suni boşluklar ile gerilim alanları istenmeyen durumdur. 2026’nın ikinci yarısı, bu denklemin daha net sonuçlar üreteceği kritik bir dönem olacaktır.
 

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı: "İran savaşı sonrası dengeler, R-4 ve Libya"
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 09:15
Main image: 

<p>Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (solda) ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi (sağda) / Fotoğraf: Reuters (Arşiv)</p>

Type: 
SEO Title: 
Türkiye-Mısır ekseninde yeni bölgesel düzen
copyright Independentturkish: 

Türkiye'ye iade edilen organize suç örgütü elebaşı Serkan Kurtuluş İstanbul'a getirildi

Kırmızı bültenle uluslararası seviyede aranırken Arjantin'de yakalanan organize suç örgütü elebaşı Serkan Kurtuluş, Türkiye'ye iade sürecinin tamamlanmasının ardından İstanbul'a getirildi.

Türkiye'de işlediği "tasarlayarak öldürme", "kasten öldürme", "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "tehdit" ve "silahla yağma"nın da aralarında bulunduğu çok sayıda suçtan kırmızı bültenle aranırken 2020'de Arjantin'de yakalanan Kurtuluş'un iade süreci sonuçlandı.

Interpol Europol Daire Başkanlığının koordinasyonunda yürütülen süreç sonunda Arjantin makamlarından teslim alınan Kurtuluş, görevli Türk ekibinin refakatinde THY'nin Arjantin'in başkenti Buenos Aires'ten kalkan ve Brezilya'nın Sao Paulo kentine uğrayan TK16 sefer sayılı uçağıyla Türkiye'ye getirildi.bul Havalimanı'nda görevli emniyet personeline teslim edilen Kurtuluş, İstanbul Havalimanı Emniyet Şube Müdürlüğüne götürüldü.

Kurtuluş, buradaki işlemlerinin tamamlanmasının ardından İstanbul Emniyet Müdürlüğüne götürülecek.

Öte yandan, Arjantin makamlarından Türk ekibi tarafından teslim alınan suç örgütü elebaşısının, uçak Brezilya'da beklediği sırada İspanyolca, uçakta bomba olduğuna ilişkin bağırdığı öğrenildi. Kurtuluş'un uçağın boşaltılmasını sağlama çabaları sonuçsuz kalarak gerekli güvenlik tedbirleri alınmasıyla iade sürecine devam edildi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Arjantin'e sığınma talebinde bulundu

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin de takip ettiği Kurtuluş hakkındaki uluslararası süreç, Interpol Europol Daire Başkanlığının yaptığı çalışmalar sonucunda 31 Ekim 2017'de kırmızı bülten yayımlanmasıyla başladı.

Çalışmalar sonucunda Interpol kanalı üzerinden uluslararası seviyede aranan Kurtuluş'un, 11 Haziran 2020'de Arjantin'de yakalandığı bilgisine ulaşıldı.

Türkiye'ye iadesini engellemek amacıyla Arjantin'e sığınma talebinde bulunan Kurtuluş'un, talebinin reddedilmesinin ardından hukuki süreçler nedeniyle iadesi uzun süre gerçekleştirilemedi.

Cezaevinde bulunduğu dönemde açlık grevi de yapan Kurtuluş'un Arjantin makamlarınca Türkiye'ye iadesinin onaylanmasının ardından Interpol Europol Daire Başkanlığı harekete geçti. Kurtuluş'un Türkiye'ye getirilmesi için uluslararası koordinasyon başlatıldı.

Ne olmuştu?

İçişleri Bakanlığının açıklamasında, Emniyet Genel Müdürlüğü Interpol Europol Daire Başkanlığı, KOM ve İstihbarat Başkanlıkları, Dışişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı koordinesinde yürütülen çalışmalar sonucu kırmızı bültenle uluslararası seviyede aranan organize suç örgütü elebaşı Kurtuluş'un Arjantin'de yakalandığı ve Türkiye'ye iade edildiği belirtilmişti.

Açıklamada, Kurtuluş'un "tasarlayarak öldürme", "kasten öldürme", "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla birden fazla kişi tarafından silahla yağma", "silahla birden fazla kişiyle var olan suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanmak suretiyle zincirleme şekilde tehdit" suçlarından arandığı ifade edilmişti.

AA

Türkiye'ye iadesini engellemek amacıyla Arjantin'de sığınma talebinde bulunan ve cezaevinde açlık grevi yapan Kurtuluş'un, Brezilya'daki transit geçiş sırasında uçakta bomba var diye bağırdığı ve uçağın boşaltılmasını sağlamaya çalıştığı öğrenildi
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 08:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ilişkin atamalar Resmi Gazete'de
AK Parti’nin 25. kuruluş yıl dönümünde 3 milletvekili ve 7 belediye başkanı partiye katıldı
Type: 
SEO Title: 
Türkiye'ye iade edilen organize suç örgütü elebaşı Serkan Kurtuluş İstanbul'a getirildi
copyright Independentturkish: 

Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ilişkin atamalar Resmi Gazete'de

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ilişkin atamalar Resmi Gazete'de yayımlandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan atama kararına göre, Jandarma Genel Komutanlığına mensup 7 general ve 18 albay 30 Ağustos'tan itibaren geçerli olmak üzere bir üst rütbeye terfi ettirildi.

Tümgeneraller Ünsal Bulut ve Murat Bulut korgeneralliğe, Tuğgeneraller Hüseyin Bekmez, Hamdi Gülpınar, Ömer Ersever, Ferruh Taraktaş ve Mustafa Bakçepınar tümgeneralliğe terfi etti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Albaylar Celal Kürşad Konukçu, Şenol Şenoğlu, İsa Karahasanoğlu, Cezmi Yalınkılıç, Sadık Gülecen, Mesut Karabulut, Sadi Akman, Engin Özkul, Mustafa Tetik, Hakan Uğurlu, Özer Küçükuysal, Volkan Güner Güngör, İsmail Terzi, Halil Coşkun, Uğur Arslan, Tansu Utku, Muhammed Sever ve Mustafa Şaşmaz tuğgeneralliğe terfi ettirildi.

Kararla, 78 general ve albayın görev yerleri değiştirildi. Bu kapsamda, İstanbul İl Jandarma Komutanı Korgeneral Yusuf Kenan Topcu Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığına, Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanı Korgeneral Ünsal Bulut Jandarma Genel Komutanlığı Yardımcılığına, Asayiş Başkanı Korgeneral Murat Bulut Jandarma Genel Komutanlığı Yardımcılığına, İzmir İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Metin Düz Asayiş Başkanlığına, Ankara İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Cengiz Yıldız Erzurum İl Jandarma Komutanlığına, Bursa İl Jandarma Komutanı Tümgeneral İdris Tataroğlu İstanbul İl Jandarma Komutanlığına, Diyarbakır İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Tarık Hekimoğlu ise Ankara İl Jandarma Komutanlığına getirildi.

Jandarma Genel Komutan Yardımcıları Orgeneral Hüseyin Kurtoğlu ve Korgeneral Münir Güzel, Jandarma Lojistik Komutanı Tümgeneral Ersel Özer, Personel Başkanı Tümgeneral Mustafa Erdem ve 12 ilin komutanı Jandarma Genel Komutanlığı emrine alındı.

Kararla, Sahil Güvenlik Komutanlığına mensup Tümamiral Cengiz Fitoz Koramiralliğe, Albay Önder Göksel Tuğamiralliğe terfi ettirildi.

Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Ahmet Bahadır Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanlığına, Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanı Tuğamiral Gürkan Erken Sahil Güvenlik Komutanlığı Denetleme, Teftiş ve Tetkik Başkanlığına, Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Gökhan Gücüyen Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekat Başkanı Tuğamiral Alpaslan Baysal Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığı İstihbarat Başkanı Tuğamiral Önder Göksel Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekat Başkanlığına getirildi.

Öte yandan, kararla Kara Kuvvetleri Komutanlığında 123 general, Deniz Kuvvetleri Komutanlığında 38 amiral ve Hava Kuvvetleri Komutanlığında 44 generalin görev yerlerinde değişikliğe gidildi.

 

AA

7 general ve 18 albay bir üst rütbeye terfi ettirildi
Cumartesi, Ağustos 15, 2026 - 08:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
AK Parti’nin 25. kuruluş yıl dönümünde 3 milletvekili ve 7 belediye başkanı partiye katıldı
Endonezya'da 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geld
Yeni Yol Partisi yeniden TBMM'de grup kurma yeterliliğine ulaştı
Type: 
SEO Title: 
Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ilişkin atamalar Resmi Gazete'de
copyright Independentturkish: 

TBMM Başkanı Kurtulmuş: Komisyon çalışmaları Terörsüz Türkiye yolunda kapının aralanmasıydı, bugün bu kapı açılmıştır

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un TBMM Genel Kurulunda yasalaşmasının ardından Meclis'te gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Bugün hep beraber TBMM çatısı altında tarihi bir güne şahitlik edildiğini vurgulayan Kurtulmuş, "Uzun saatler süren bir oturumun sonunda TBMM'de 467 milletvekili arkadaşımızın oylarıyla teklif kabul edilmiş oldu. Hayırlı uğurlu olsun. Geçen sene 5 Ağustos'ta başladığımız komisyon çalışmaları aslında Terörsüz Türkiye yolunda kapının aralanmasıydı, bugün burada alınan sonuçla birlikte de bu kapı açılmıştır. Türkiye'nin önünde sadece bir yasanın kabulü değil bununla birlikte tam manasıyla terör örgütünün silahlarını bırakması, kendisini feshetmesiyle birlikte ülkenin hemen her yerinde huzurun, barışın, kardeşliğin ve dayanışmanın hakim olacağı yeni bir dönemi hep birlikte inşa edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Sürecin bu noktaya kadar gelmesinde emeği olanlara millet adına teşekkür eden Kurtulmuş, şunları kaydetti:

“Öncelikle Sayın Cumhurbaşkanımızın siyasi iradesi bu sürece başlangıcından itibaren çok büyük bir güç vermiş ve sürecin önünün açılmasına büyük destek olmuştur. Yine aynı şekilde Milliyetçi Hareket Partisi'nin Sayın Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin bugün de 11.00'den itibaren oturumun bitişine kadar Meclis'te dikkatle süreci takip etmesi ve her zor kavşakta fevkalade büyük bir vukufiyetle, yol açıcı önerileriyle birlikte bu noktaya kadar gelinmiştir. Komisyon çalışmaları sırasında titizlikle komisyona destek veren 50 milletvekili arkadaşımıza, bütün siyasi partilere o günkü adıyla Cumhuriyet Halk Partisi'ne, DEM Parti'ye, Yeni Yol Grubu'na ve diğer bütün grubu olmayan partilerden de katılan bütün arkadaşlarımıza çok teşekkür ediyorum. Başından itibaren AK Parti Grubu da Meclis'in birinci partisi olarak her aşamada sürece fevkalade büyük bir öncülük yapmıştır. Arkadaşlarımızın hepsinin emeği var olsun.”

“Terörsüz Türkiye hedefi aynı zamanda bir Türkiye modelinin inşasıdır”

Türkiye için bu tarihi dönüm noktasında çok yoğun bir emek verildiğinin bugün de bir kere daha ortaya çıktığını belirten Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Çok titiz bir çalışma sonucu bu noktaya gelindi. Sadece bir yasa teklifi hazırlanmadı. Aynı zamanda kelime kelime, cümle cümle her bir detayın üzerinde durularak bu noktaya kadar gelindi. Zaman zaman siyaseten çok zor virajlardan geçtik. Buralarda da bazen arka kapı diplomasisiyle herkesin belli bir rotada istikamet üzerinde buluşması temin edildi. Fevkalade önemli bir meseledir. Ayrıca bu sürecin bu noktaya gelmesinin şöyle de büyük bir önemi var: başından beri bir şey iddia ediyoruz, Türkiye'de Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun çalışmalarıyla başlayan bu Terörsüz Türkiye hedefi aynı zamanda bir Türkiye modelinin inşasıdır. Bir üçüncü göze ihtiyaç duymadan, dünyadaki diğer bütün uygulamalarından farklı olarak tamamıyla yerli, milli, Türkiye'nin kendi siyasi kararlılığı içerisinde, TBMM'nin gücü içerisinde ortaya kurulmuş olan bir çalışmadır, çabadır.”

“Bu sürecin siyasi partiler eliyle millet tarafından da sahiplenildiğini gösteriyor”

TBMM Başkanı Kurtulmuş, zaman zaman bazı eleştirilere şahit olduklarını vurgulayarak şöyle konuştu:

“Özellikle yeni 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi içerisinde parlamentonun hiçbir gücünün kalmadığı', 'parlamentonun hiçbir etkisinin kalmadığı' gibi maksadını aşan yorumlarla karşılaşıyoruz. Bugün burada yapılan müzakere ve onun sonucu ortaya konulan bu siyasi kararlılık parlamentonun fevkalade büyük bir gücü olduğunu ve bu siyasi gücün de Türkiye'nin en önemli kazanımlarından birisi olduğunu ortaya koyuyor. Ben bütün emeği geçen arkadaşlarımıza çok teşekkür ediyorum. Bu sürece katkı sunan bütün siyasi partilerimizi, siyasi partilerin yöneticilerini, genel başkanlarını tebrik ediyorum. Bu başarı sadece bir partinin başarısı değil, bu başarı bütün Türkiye'nin başarısıdır. Şimdi dikkatle, titizlikle bundan sonraki süreci hep beraber takip edeceğiz ve milletçe bu sürece sahiplendiğimizi çok daha net bir şekilde ortaya koyacağız. Hayırlı uğurlu olsun.”

Medyanın da bu süreçte başından itibaren çok olumlu bir katkısı olduğunu bildiğini dile getiren Kurtulmuş, "Zaman zaman maksadını aşan yorumların dışında medyanın kahir ekseri, çok büyük bir çoğunluğu bu sürece akılla, izanla, insafla ve Türkiye için yapıcı görüşleri dile getirerek yaklaşmıştır. Buradan sizlerin şahsında da bütün medya kuruluşlarımıza sürece verdikleri destek dolayısıyla teşekkürlerimi ifade etmek istiyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Düzenlemeye 467 "kabul" oyu verilmesine yönelik bir soru üzerine Kurtulmuş, "Bu, çok nadir görülen bir şey. Anayasa oylamalarında bile bu kadar yüksek bir konsensüs ortaya çıkmaz. Fevkalade büyük bir mesele. Bu, sürecin siyasi partiler eliyle millet tarafından da sahiplenildiğini gösteriyor. Eğer bu siyasi partilerin bağlıları, bu siyasi partilere destek olan insanlar destek vermemiş olsalardı milletvekilleri ve onların bağlı olduğu siyasi partiler gelip bu kadar büyük bir desteği ortaya koyamazlardı. Tarihi bir başarıdır. Onun için çok önemsiyoruz. Bu aynı zamanda şunu da gösteriyor: Türkiye eğer iyi çalışılır, üzerinde titizlikle müzakere edilirse en zor meselesini bile ittifakla aşabilecek bir siyasi kudrete sahiptir." ifadesini kullandı.

Kurtulmuş, düzenleme kapsamında Meclis'te kurulması öngörülen komisyona ilişkin bir soruyu yanıtlarken, "Bundan sonraki süreç tıkır tıkır işleyecek inşallah. Şimdi bırakın da bu akşam Meclisin bu büyük başarısını hep beraber milletçe sahiplenelim." dedi.

Kurtulmuş, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajda, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin, geniş bir mutabakatla TBMM Genel Kurulu'nda 467 oyla kabul edilerek yasalaştığını belirtti.

Bu adımın, milletin asırlara uzanan birlik ve kardeşlik ruhundan güç alan, "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda atılmış tarihi bir adım olduğunu belirten Kurtulmuş, şunları kaydetti:

"Türkiye'de Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarıyla başlayan 'Terörsüz Türkiye' hedefi, aynı zamanda bir Türkiye modelinin inşasıdır. Bir üçüncü göze ihtiyaç duymadan, dünyadaki diğer bütün uygulamalardan farklı olarak, tamamen yerli ve milli, Türkiye'nin kendi siyasi kararlılığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin gücüyle ortaya konulan bir çabadır. İnanıyoruz ki Gazi Meclisimizde ortaya konulan bu yüksek irade, gelecek yüzyılların Türkiye'sini inşa edecek tarihi bir başlangıcın temelini oluşturacaktır. Türkiye, Allah'ın izniyle terörün her türlü izini geride bırakarak tarihe gömecek, birlik, kardeşlik ve dayanışma içinde daha güçlü yarınlara yürüyecektir.

'Terörsüz Türkiye' hedefine ulaşılması için ortaya koyduğu irade ve üstün liderliği dolayısıyla başta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve yol açıcı önerileriyle sürece büyük katkı sağlayan Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli olmak üzere, siyasi parti genel başkanlarımıza, Genel Kurulumuzda sağduyu, sorumluluk ve milli hassasiyetle hareket eden tüm siyasi parti gruplarımıza, değerli milletvekillerimize ve emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyorum. Ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olsun."

AA

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'a ilişkin, "Bu başarı sadece bir partinin başarısı değil, bu başarı bütün Türkiye'nin başarısıdır." dedi
Salı, Ağustos 11, 2026 - 01:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
DEM Parti'den "Çerçeve Yasa" için ilk değerlendirme: MGK raporunu bir an önce hazırlamalı süreç gecikmemeli
Babacan’dan “çerçeve yasa” mesajı: Daha önümüzde uzun bir yol var
Terörsüz Türkiye yasası, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı
Type: 
SEO Title: 
TBMM Başkanı Kurtulmuş: Komisyon çalışmaları Terörsüz Türkiye yolunda kapının aralanmasıydı, bugün bu kapı açılmıştır
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Ümit Özdağ’dan “çerçeve yasa” tepkisi: Türk milletinin iradesiyle TBMM’deki milletvekillerinin iradesi ayrıştı

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”un TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşmasına tepki gösterdi. Özdağ, “PKK’ya Af yasası TBMM’de Sevr Anlaşmasının 106. uğursuz yıldönümünde kabul edildi. Türk Milleti ile TBMM’deki milletvekillerinin iradeleri ayrıştı" dedi.

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”un TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesinin ardından sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Özdağ, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“PKK’ya Af yasası TBMM’de Sevr Anlaşmasının 106. uğursuz yıldönümünde kabul edildi. Türk Milleti ile TBMM’deki milletvekillerinin iradeleri ayrıştı.

Bundan sonra Anayasa ve yasaların değişmesi süreci başlayacak. Türkiye Öcalan’ın ‘kurucularından birisi olduğu demokratik cumhuriyet projesine’ sürüklenmek istenecek.

Kimse ümitsizliğe kapılmasın. 10 Ağustos 1920’de imzalanan Sevr’i 30 Ağustos 1922’de tarihin çöplüğüne atmıştık. Biz mücadeleyi ve zaferi ebedi başkomutanımız Mustafa Kemal Atatürk’ten öğrendik. Zafer eninde sonunda Türk Milletinin olacak.”

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Salı, Ağustos 11, 2026 - 00:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

DEM Parti'den "Çerçeve Yasa" için ilk değerlendirme: MGK raporunu bir an önce hazırlamalı süreç gecikmemeli

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin, yasanın uygulanmasının kabul edilmesi kadar önemli olduğunu belirtti. Hatimoğulları, kurulun bir an önce oluşturulması ve Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) raporunu hazırlayarak Resmi Gazete’de yayımlamasının “hayati” olduğunu söyledi.

DEM Parti İmralı Heyeti üyesi ve TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, Genel Kurul’da kabul edilen düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerini ANKA Haber Ajansı’na yaptı.

Hatimoğulları, yasanın Türkiye’ye ve Türkiye’de barışın tesis edilmesine katkı sunmasını dileyerek, Genel Kurul görüşmelerinde farklı kesimlerin kaygılarını dile getirdiğini belirtti.

Hatimoğulları, “Bizler de bu yasanın bir çerçeve oluşturmasını ve önümüzdeki dönemde barışın bu topraklarda tesis edilmesi için bir ilk adım olarak değerlendiriyoruz. Bu sebeple de bu yasayı önemli bir biçimde destekledik” dedi.

“Somut adımlar çok önemli”

Yasanın kabul edilmesinin ardından atılacak somut adımların önemine dikkat çeken Hatimoğulları, kurulun bir an önce oluşturulması gerektiğini söyledi.

Hatimoğulları, “Yasanın hayata geçmesi için bir an önce kurulun oluşması, MGK'nın raporunu hazırlayıp Resmi Gazete'de yayınlaması ve böylece yürürlüğe girmesi yasanın çıkması kadar önemli ve hayatidir” diye konuştu.

Türkiye’nin demokratikleşmesine yönelik yeni adımların atılması gerektiğini belirten Hatimoğulları, parlamentonun açılmasının ardından yeni yasalar konusunda daha güçlü adımlar beklediklerini ifade etti.

“MGK kararının gecikmemesini ümit ediyoruz”

Hatimoğulları, MGK kararının aylar sonrasına veya yeni yıla bırakılması ihtimaline ilişkin, böyle bir gecikme yaşanmamasını umduklarını söyledi.

Çerçeve Yasa’nın yalnızca bir başlangıç olduğunu vurgulayan Hatimoğulları, yasanın uygulanmasının da en az kabul edilmesi kadar önemli olduğunu belirtti.

Hatimoğulları, “Bir an önce MGK'nın raporunu hazırlayarak bir an önce bunu Resmi Gazete'de yayınlaması, cezaevleri, sürgündekiler, silah bırakıp geleceklerin demokratik siyasete katılımının önünün hızla açılması çok önemli” dedi.

Sürecin uzamasının olumsuz sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulunan Hatimoğulları, “Bu yasanın çıkması son derece hayati ve önemlidir ama uygulanması bir o kadar da hayati ve önemlidir. O yüzden gecikmemeli” ifadelerini kullandı.

Buldan: “İşimiz uzun, yolumuz uzun”

DEM Parti İmralı Heyeti üyesi ve TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, yasanın kabul edilmesinin ardından kısa bir değerlendirmede bulundu.

Buldan, “Hayırlısı olsun, öyle diyelim. İşimiz uzun, yolumuz uzun” dedi.

Oluç: “468 evet büyük bir mutabakatı gösteriyor”

DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç ise oylama sonucuna dikkat çekerek, 468 “evet” oyunun önemli bir mutabakatı gösterdiğini söyledi.

Oluç, “Çok önemli bir sonuç alındı. 468 evet büyük bir mutabakatı gösteriyor. Parlamento açısından da inşallah bunun toplumdaki yansıması da böyle olur. Çok sevinçliyiz” diye konuştu.

ANKA

Hatimoğulları, Çerçeve Yasa’nın uygulanması için MGK raporunun bir an önce Resmi Gazete’de yayımlanması gerektiğini belirterek, “Yasanın çıkması kadar uygulanması da hayati” dedi
Salı, Ağustos 11, 2026 - 00:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

jw id: 
HXxxpaWu
Type: 
SEO Title: 
DEM Parti'den "Çerçeve Yasa" için ilk değerlendirme: MGK raporunu bir an önce hazırlamalı süreç gecikmemeli
copyright Independentturkish: 

Babacan’dan “çerçeve yasa” mesajı: Daha önümüzde uzun bir yol var

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin, düzenlemenin sürecin yalnızca ilk aşaması olduğunu belirterek, “Daha bundan sonraki aşamalar var. Bunlar bittikten sonra dönüp hak ve özgürlüklerle ilgili konulara girmek gerekecek. Dolayısıyla daha önümüzde uzun bir yol var. Bu uzun yolun belki bir kilometre taşı diyebiliriz bu yasa teklifi için” dedi.

TBMM Genel Kurulu’nda teklifin görüşmeleri sürerken Meclis’te basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Babacan, Türkiye’nin 40 yılı aşkın süredir şiddet ve terör sorunuyla karşı karşıya olduğunu söyledi. Babacan, aynı zamanda başta Kürt vatandaşlar olmak üzere birçok kişinin temel hak ve özgürlükler konusunda sorunlar yaşadığını ifade etti.

Babacan, DEVA Partisi olarak şiddet ve terör sorununun yanı sıra temel hak ve özgürlüklerle ilgili sorunların çözümünü öncelikli gördüklerini belirterek, bu iki konunun birbirine “al-ver” veya pazarlık konusu yapılmadan iki ayrı hatta ilerlemesi gerektiğini savundu.

“Yüzde 5 bile çözüm ihtimali olsa destekleyeceğiz”

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin süreçle ilgili açıklamalarının ardından ilk destek veren siyasi partilerden birinin DEVA Partisi olduğunu belirten Babacan, daha önce yaptığı “Bu işler zordur ama yüzde 5 bile çözüm ihtimali olsa biz bu yüzde 5’i bile destekleyeceğiz” açıklamasını hatırlattı.

Sürecin yaklaşık iki yıldır aşama aşama ilerlediğini belirten Babacan, şu ana kadar ağırlıklı olarak şiddet sorununun çözümüne odaklanıldığını, temel hak ve özgürlüklerle ilgili ikinci hatta ise henüz bir adım atılmadığını söyledi.

“Genel desteğimiz devam etmekte”

Kanun teklifini gördükten sonra hızlı şekilde inceleme yaptıklarını belirten Babacan, düzenlemenin genel hatlarıyla desteklenebilecek nitelikte olduğunu ifade etti.

Babacan, Türkiye’de cezada adalet ve infazda eşitlik isteyenler başta olmak üzere birçok mağdur kesimin bulunduğunu belirterek, sadece görüşünü ifade ettiği için temel haklarından mahrum bırakılan insanların da olduğunu söyledi.

Eksikliklerin ilerleyen aşamalarda farklı düzenlemelerle ele alınacağını ve mağduriyetlerin giderileceğini varsaydıklarını belirten Babacan, “Mevcut teklifle ilgili genel desteğimiz devam etmekte” dedi.

“Uygulamada çok ciddi yol kazaları olabilir”

Teklifin yasalaşması halinde uygulama aşamasına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Babacan, düzenlemenin yürütmeye ciddi yetki ve inisiyatif alanı verdiğini söyledi.

Babacan, “Uygulama safhasıyla alakalı çok çok dikkat etmek gerekiyor. Uygulamada olabilecek çok ciddi yol kazaları var” ifadelerini kullanarak, uygulamada hata yapılmaması gerektiğini belirtti.

“Yasa teklifi milletvekillerinden gizlenerek görüşülmez”

Kanun teklifinin TBMM’ye getiriliş usulünü de eleştiren Babacan, teklif ortaya çıkmadan önce milletvekillerinden imza istenmesini ve teklifin son dakikaya kadar gizli tutulmasını eleştirdi.

Babacan, daha fazla istişare için zaman tanınması halinde teklifin eksik ve yanlışlarının daha sağlıklı şekilde değerlendirilebileceğini belirterek, “Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden, milletvekillerinden gizlenerek bir yasa teklifi burada görüşülmez. Böyle bir usul yok” dedi.

“Daha önümüzde uzun bir yol var”

Babacan, kanun teklifinin “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırılan sürecin ilk aşaması olduğunu belirterek, sonraki aşamalarda temel hak ve özgürlükler konusunun ele alınması gerektiğini söyledi.

Babacan, “Dolayısıyla daha önümüzde uzun bir yol var. Bu uzun yolun belki bir kilometre taşı diyebiliriz bu yasa teklifi için” ifadelerini kullandı.

“Büyük risk, kurulun Cumhurbaşkanı’nın atadığı kişilerden oluşması”

Babacan, teklif kapsamında oluşturulacak kurulun yapısına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

MGK’nın esas görevinin durum tespiti olduğunu belirten Babacan, asıl tartışılması gereken konunun Cumhurbaşkanı Yardımcılığı başkanlığında kurulacak heyet olduğunu söyledi. Bu heyetin yaptığı işlerin yargının görev alanına girebileceğine ilişkin değerlendirmeler bulunduğunu ifade etti.

Babacan, “Buradaki büyük tehlike özellikle o sekiz kişilik kurulacak komisyonla alakalı. Bu komisyon tamamen Cumhurbaşkanı'nın atadığı kişilerden oluşuyor” dedi.

Kurulun vereceği kararların siyasi tercihlere göre şekillenmesi riskine dikkat çeken Babacan, sürecin adil, şeffaf ve önceden belirlenmiş kriterlerle yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Ergin: “Doğru işlerse bir sorun oluşturmaz”

Babacan’ın ardından açıklama yapan DEVA Partisi Ankara Milletvekili Sadullah Ergin ise teklif kapsamında idari makamlara verilen yetkilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İşleyiş görülmeden kesin değerlendirme yapılmasının uygun olmayacağını belirten Ergin, yargı süreçlerinde de bazı konularda idari birimlerden bilgi ve değerlendirme alındığını ifade etti.

Ergin, yasama, yürütme ve yargı arasında bir iş bölümü bulunduğunu belirterek, “Doğru işlerse bir sorun oluşturmaz” dedi.

ANKA

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, kanun teklifine genel desteklerinin sürdüğünü belirterek, “Daha önümüzde uzun bir yol var. Bu yasa teklifi belki bir kilometre taşı” dedi
Pazartesi, Ağustos 10, 2026 - 23:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Babacan’dan “çerçeve yasa” mesajı: Daha önümüzde uzun bir yol var
copyright Independentturkish: 

Terörsüz Türkiye yasası, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı

“Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

Genel Kurul’da yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından yapılan oylamada teklif, 468 “kabul”, 88 “ret” ve 6 “çekimser” oyla kabul edildi.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Genel Başkanvekili Efkan Ala, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, TİP Genel Başkanı Erkan Baş da oylamaya katılarak oy kullandı.

Düzenleme; PKK/KCK’nın kurulması veya yönetilmesi, üyelik, bilerek ve isteyerek yardım etme ve propaganda suçları ile bu yapıların faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçları kapsıyor.

Cezaların infazına erteleme

Düzenlemeye göre, PKK/KCK’nın fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin teyidine ilişkin Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanmış olması koşuluyla, kapsam dahilindeki bazı hükümlüler için cezaların infazı ertelenebilecek.

Örgütsel faaliyet çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar düzenlemenin dışında tutulacak.

Bunun dışındaki kapsam dahilindeki suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası bulunanlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenebilecek.

Süreci takip edecek kurul oluşturulacak

Teklif kapsamında yürütülecek faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi, düzenlemenin Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından oluşturulacak kurul tarafından gerçekleştirilecek.

Kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında; Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri’nden oluşacak.

Getirilen malzemeler kayıt altına alınacak

Düzenleme kapsamında örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak.

Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek.

Bahçeli'den 'Çerçeve Yasa' sonrası ilk mesaj: Hayırlı uğurlu olsun

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşmasının ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüştü. Bahçeli, görüşme sonrası gazetecilerin sorusu üzerine "Hayırlı uğurlu olsun" dedi.

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesinin ardından MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüştü.

Bahçeli, Genel Kurul salonunun arka bölümünde bulunan Danışma Kurulu toplantı salonunda Kurtulmuş ile bir süre görüştü.

Görüşmenin ardından Genel Kurul'un şeref kapısından çıkan Bahçeli, gazetecilerin yasanın kabul edilmesine ilişkin sorusuna, "Hayırlı uğurlu olsun" yanıtını verdi.

Bahçeli'ye TBMM'den ayrılışı sırasında kurmayları eşlik etti. MHP'li milletvekilleri de Bahçeli'yi aracına kadar uğurladı. Bazı milletvekillerinin Bahçeli'nin elini öptüğü görüldü.

Cevdet Yılmaz: Kazanan Türkiye Cumhuriyeti ve 86 milyon vatandaşımız olacak

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesinin ardından değerlendirmede bulundu.

Yılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, düzenlemenin kabul edilmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, sürecin başarıyla tamamlanması halinde kaybedenin olmayacağını belirtti.

Yılmaz, paylaşımında, şu ifadelere yer verdi:

"Milli iradenin tecelligahı Gazi Meclisimizde, Genel Kurulun geniş mutabakatıyla kabul edilen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” ülkemize ve milletimize hayırlı olsun. Verilen 468 evet oyu, siyasi mutabakat ve toplumsal sahiplenme adına son derece önemli ve değerlidir.

Gazi meclisimizin çatısı altında yaklaşık bir yıldır katılımcı ve gündelik siyasetin üstünde bir yaklaşımla bu sürece yapıcı katkı sunan tüm parti gruplarına ve milletvekillerine, başta Meclis Başkanımız Sayın Numan Kurtulmuş olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.

Meclisimizde ilgili kişi ve kurumlarla yapılan kapsamlı istişareler sonucunda oluşturulan ortak rapor, yapılan yasal çalışmanın zeminini oluşturmuş ve istikametini çizmiştir. Bundan sonraki süreç de Meclisimizin yakın takibi ve yönlendirmesi ile ilerleyecektir.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı Vizyonu ve İç Cepheyi Güçlendirme yaklaşımı çerçevesinde Sayın Devlet Bahçeli’nin çağrıları ile yaklaşık iki yıl önce başlayan ve sürdürülen bu süreçte, Cumhur İttifakı kararlı bir tutum sergilemiştir.

Sayın Cumhurbaşkanımızın sürecin çeşitli aşamalarında verdiği talimatlar ile bir devlet politikasına dönüşen Terörsüz Türkiye hedefi, kurumlarımızın fedakar çalışmaları ve ortak akıl ile olgunlaştırılmış, devletimizin niteliklerinden ve milletimizin değerlerinden asla ödün verilmemiştir. Süreç devlet aklı ve millet irfanı ile titizlikle yönetilmiştir.Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’ye devletimizin bekası ve milletimizin huzuru için ortaya koydukları liderlik için şükranlarımızı sunuyoruz. Yaptıkları eşsiz fedakarlıklar ile ülkemizi bugünkü güçlü konuma ulaştıran tüm şehitlerimizi rahmetle anıyor, şehit yakınlarımıza ve gazilerimize minnet ve şükranlarımızı sunuyoruz

Meclisimizde atılan bu tarihi adımın, toplumsal bütünleşmemizi ve kardeşliğimizi pekiştirmesini, demokrasimizi güçlendirmesini, kalkınmamıza ivme katmasını, bölgemiz üzerinde oynanmaya çalışılan emperyalist oyunları boşa çıkarmasını, Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedefimize kalıcı katkılar sunmasını temenni ediyorum. Üçüncü göz gibi dış mekanizmalara yer vermeyen bu süreç, tamamen milli kapasite ve akılla şekillendirilmiş, ülkemizin temel sorunlarını kendi imkanlarıyla çözme irade ve yeteneğini ortaya koymuştur. Türkiye Modeli hayata geçirilmiştir. Bu yaklaşım etnik ve mezhebi fay hatları üzerinden bölgemizi karıştırmaya, ülkeleri bölmeye çalışanlara verilen en güçlü cevaptır.

Silahları bırakma ve tasfiye süreçlerinin olabilecek en hızlı şekilde hayata geçmesini, güvenlik birimlerimizce sahada teyid ve tespitin yapılmasını, ardından yasanın ilgili maddelerinin işlerlik kazanmasını bekliyoruz. Bu hassas süreçte provokasyon ve dezenformasyonla süreci sabote etmeye çalışacak odaklara karşı hepimizin çok uyanık olması gerekmektedir. Sürecin başarıyla tamamlanmasıyla, kaybeden olmayacak, kazanan Türkiye Cumhuriyeti ve 86 milyon vatandaşımız olacaktır. Türkiye Yüzyılı yolunda milli birliğimiz, kardeşliğimiz ve huzurumuz daim olsun…"

 

Independent Türkçe, AA

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda 468 oyla kabul edilerek yasalaştı
Pazartesi, Ağustos 10, 2026 - 22:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Terörsüz Türkiye yasası, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: AB'nin Gümrük Birliği ve vize serbestisi adımları hepimizin menfaatine

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Avusturya Başbakanı Christian Stocker ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği’nin (AB) Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve vize serbestisi diyaloğu başta olmak üzere atacağı adımların Türkiye ve AB’nin ortak menfaatine olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı’nda Avusturya Başbakanı Christian Stocker'ı kabulünün ardından düzenlenen basın toplantısında konuştu.

Türkiye ile Avusturya arasındaki üst düzey ziyaretlerin sürekli olmasını arzu ettiklerini belirten Erdoğan, iki ülke ilişkilerinde Avusturya'da yaşayan Türk toplumunun önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.

Erdoğan, “Hiç şüphesiz nüfusu 400 bini aşan Avusturya Türk toplumu, iki ülkenin ortak değeri ve zenginliği olmayı sürdürüyor. Bu minvalde, Avusturya Türk toplumunun huzur ve refahına verdiğimiz önemi bugünkü görüşmelerimizde de vurguladık” dedi.

“Ticaret hacminde 5 milyar dolar hedefliyoruz”

Türkiye ile Avusturya arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerde son dönemde olumlu bir ivme yakalandığını ifade eden Erdoğan, 2025 yılında yaklaşık 4,5 milyar dolara ulaşan ticaret hacminin bu yıl 5 milyar dolara çıkarılmasını hedeflediklerini söyledi.

Erdoğan, Türkiye'de binden fazla Avusturya firmasının faaliyet gösterdiğini, Avusturya menşeli doğrudan yatırımların 11 milyar doları aştığını, Türkiye'nin Avusturya'daki yatırımlarının ise 1 milyar dolara yaklaştığını belirtti.

Mevcut Karma Ekonomik Komisyon mekanizmasının yerine Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi kurulmasının ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını belirten Erdoğan, komitenin ilk toplantısının yıl sonuna kadar gerçekleştirilmesini hedeflediklerini kaydetti.

“Önemli işbirliği potansiyeline sahibiz”

Türkiye ve Avusturya arasında yeşil enerji, kritik mineraller, yüksek teknoloji, ulaştırma ve savunma sanayisi alanlarında önemli işbirliği potansiyeli bulunduğunu ifade eden Erdoğan, özellikle Orta Koridor'u güçlendirecek stratejik işbirliklerinin hayata geçirilebileceğini söyledi.

Erdoğan, AB ile ilişkilere ilişkin ise, “Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve vize serbestisi diyaloğu başta olmak üzere AB'nin atacağı adımların hepimizin menfaatine olduğunu vurguladım” dedi.

Suriye ve Gazze mesajı

Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliğinin sağlanmasının Türkiye açısından öncelikli hedef olmayı sürdürdüğünü belirten Erdoğan, Avusturya'nın Suriye'nin yeniden inşa sürecine katkı sunmasını önemsediklerini ifade etti.

Orta Doğu'da kalıcı barış için iki devletli çözüme bağlı olduklarını belirten Erdoğan, Gazze'ye insani yardımların kesintisiz ulaştırılmasının önemini koruduğunu söyledi.

Erdoğan, Türkiye ve Avusturya'nın Balkanlar'da istikrarın sürmesine de büyük önem verdiğini belirterek, Avusturya Başbakanı Stocker'e ziyareti için teşekkür etti.

ANKA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avusturya Başbakanı Christian Stocker ile görüşmesinin ardından AB’ye mesaj verdi
Pazartesi, Ağustos 10, 2026 - 22:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: AB'nin Gümrük Birliği ve vize serbestisi adımları hepimizin menfaatine
copyright Independentturkish: 

İmamoğlu’ndan Özgür Özel’in ‘evet’ kararına destek: Altına imzamı atıyorum

Tutuklu Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu, kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in “evet” oyu verme kararına destek verdi. İmamoğlu, “Bugün aldığı kararın altına imzamı atıyorum” dedi.

İmamoğlu, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan kanun teklifinin TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmeleri sırasında, “Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi” sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Özgür Özel’in kanun teklifine “evet” oyu verme kararını destekleyen İmamoğlu, açıklamasında Türkiye’nin önemli bir eşikte olduğunu belirterek, barış, huzur ve kardeşliğin kalıcı hale getirilmesi ile demokrasi ve hukukun güçlendirilmesinin ortak sorumluluk olduğunu ifade etti.

İmamoğlu, Özel’in yürüttüğü siyasete ilişkin, “Genel Başkanımız Sayın Özgür Özel'in açtığı yeni siyaset yoluna, büyük mücadelesine ve liderliğine inanıyor; bütün uyarıları ile ortaya koyduğu üstün kararlılığı yürekten destekliyorum. Bugün aldığı kararın altına imzamı atıyorum” ifadelerini kullandı.

“Mansur Yavaş’ın tespitlerini önemsiyorum”

Kıymetli Başkan olarak nitelendirdiği Mansur Yavaş’ın süreçle ilgili uyarı ve önerilerine katıldığını belirten İmamoğlu, “Kıymetli Başkanımız Sayın Mansur Yavaş'ın dikkat çektiği, uyardığı ve önerdiği bütün tespitlere katılıyor ve önemsiyorum” dedi.

İmamoğlu, Selahattin Demirtaş’ın barış temennilerine ilişkin ise, “Sayın Selahattin Demirtaş'ın arzuladığı, bütünleştirici ve birleştirici barış temennilerini kıymetli buluyorum” ifadelerini kullandı.

“İktidarın şeffaflık sicili bozuktur”

Sürecin yönetimine ilişkin iktidara eleştiriler yönelten İmamoğlu, iktidarın süreç yönetimi, samimiyeti ve şeffaflık sicilinin sorunlu olduğunu savundu.

İmamoğlu, bu nedenle bir yandan sorunların çözümüne destek ve katkı sunacaklarını, diğer yandan denetleme görevlerini ve kamuoyunu bilgilendirme çalışmalarını sürdüreceklerini belirtti.

“Türkiye’nin üniter yapısı ortak güvencemizdir”

Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısı, ülkenin bölünmez bütünlüğü ve yurttaşların eşitliğinin ortak güvence olduğunu ifade eden İmamoğlu, açıklamasında şu değerlendirmelerde bulundu:

“Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter yapısı, ülkemizin bölünmez bütünlüğü ve 86 milyon yurttaşımızın eşitliği bizim ortak güvencemizdir. Cumhuriyetimizi demokrasiyle, birliğimizi adaletle, devletimizi hukukla güçlendireceğiz.”

Türkiye’nin bölgesinde barış, istikrar ve refahın güvencesi olması gerektiğini belirten İmamoğlu, güçlü devlet anlayışının hukuk, demokrasi, ekonomi ve toplumsal birlik üzerinden şekillenmesi gerektiğini söyledi.

“Barışı siyasi hesaplara teslim etmeyeceğiz”

İmamoğlu, sürecin günlük siyasi hesaplara, kapalı kapılara ve kişisel çıkar arayışlarına bırakılmaması gerektiğini belirterek, güvencenin TBMM, hukuk, şeffaflık ve millet iradesi olduğunu vurguladı.

İmamoğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Barışı siyasi hesaplara teslim etmeyeceğiz. Siyasi hesaplara duyduğumuz güvensizliğin de barış umudumuzu esir almasına izin vermeyeceğiz. Türkiye'nin bunu başaracak gücü vardır. Barışın da huzurun da Cumhuriyetin de sahibi millettir.”

Independent Türkçe

Tutuklu Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu, “çerçeve yasa” teklifine “evet” oyu verme kararı alan YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel’e destek verdi
Pazartesi, Ağustos 10, 2026 - 21:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İmamoğlu’ndan Özgür Özel’in ‘evet’ kararına destek: Altına imzamı atıyorum
copyright Independentturkish: 

Kolombiya'da 7,4 büyüklüğündeki depremde 22 kişi hayatını kaybetti

ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), merkez üssü Kolombiya'nın batısındaki San Jose del Palmar kentinin yaklaşık 5 kilometre doğusu olan 7,4 büyüklüğünde deprem meydana geldiğini açıkladı.

Açıklamada, depremin derinliğinin 107 kilometre olduğu bilgisi paylaşıldı.

Choco yönetim bölgesi başta olmak üzere Barranquilla, başkent Bogota, Medellin, Manizales, Pereira ve Bucaramanga gibi ülkenin çeşitli kentlerinde hissedilen deprem büyük paniğe neden oldu.

Depremde ilk belirlemelere göre 22 kişi hayatını kaybetti.

Ekvador ve Panama'da da hissedildi

Merkezi Venezuela'da buluban Telesur internet sitesinin haberine göre, Kolombiya'nın Manizales, Cali ve Pereira kentlerinde hasara neden olan depremde bazı binaların dış cepheleri kısmen yıkıldı, bir katedral ve bir havalimanı hasar gördü.

Quibdo kentinde bazı binalar çöktü ve yaralananlar oldu.

Deprem, Kolombiya'nın yanı sıra Ekvador ve Panama'nın çeşitli bölgelerinde de hissedildi.

Panama'da yetkililer, deprem nedeniyle bazı binaları ve sağlık merkezlerini tahliye etti.

Sarsıntının ardından geçen ilk bir saatte Panama genelinde can veya mal kaybı bildirilmedi.

AA

Kolombiya'da 7,4 büyüklüğündeki depremde ilk belirlemelere göre 22 kişi hayatını kaybetti
Pazartesi, Ağustos 10, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kolombiya'da 7,4 büyüklüğündeki depremde 22 kişi hayatını kaybetti
copyright Independentturkish: 

Edremit Belediye Başkanı Ertaş ve 19 meclis üyesi YENİ Parti’ye katıldı

CHP’den istifa eden Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş ile 19 Belediye Meclisi üyesi, YENİ Parti’ye katıldı.

Ertaş ve meclis üyelerinin partiye katılımı dolayısıyla YENİ Parti Edremit İlçe Başkanlığı’nda tören düzenlendi. Ertaş ve meclis üyelerini, YENİ Parti Edremit İlçe Başkanı Emin Yalçıntaş, Kadın Kolları Başkanı Songül Toplamaoğlu, parti yöneticileri ve çok sayıda partili karşıladı.

Törende konuşan İlçe Başkanı Emin Yalçıntaş, partinin kuruluş sürecinde olağan dışı süreçlerden geçtiklerini belirterek, YENİ Parti çatısı altında siyaset yapma kararı aldıklarını söyledi.

Yalçıntaş, “Biliyorsunuz, uzun badireler atlattık, partimiz olağan dışı süreçlerden geçti. Ama bizi seçen iradenin görüşüyle, bizleri buralara getiren iradenin görüşüyle biz de YENİ Parti çatısı altında siyasetimize devam etme kararı aldık. Yolumuz uzun, yolumuz mücadeleci bir yol. Ama bu yolda da iktidar yolunda sizlerle birlikte omuz omuza olmaktan gurur duyuyorum. Değerli başkanıma, meclis üyelerimize, hepinize hayırlı olsun” ifadelerini kullandı.

“Halkın ve seçmenimizin sesine kulak verdik”

Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş ise CHP’nin kendileri için önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, yaşanan sürecin partiyle kurumsal bir çekişme olmadığını söyledi.

Ertaş, “Cumhuriyet Halk Partisi bizim partimiz arkadaşlar. Bizim Cumhuriyet Halk Partisi ile kurumsal bir çekişmemiz olmaz, olamaz. O, Atatürk’ün bize emaneti. Ama maalesef ne acıdır ki Atatürk’ün emanetine edilen ihanetler bu zor günleri yaşamamıza sebep oldu” dedi.

Yol ayrımı kararını halkın ve seçmenin görüşlerini dikkate alarak aldıklarını belirten Ertaş, şöyle konuştu:

“Birlikte yol aldığımız, daha doğrusu iktidar yolunda yol aldığımız arkadaşlarımızla birlikte halkın sesine, toplumun sesine, seçmenimizin sesine kulak vererek böyle bir yol ayrımı yaşadık. Bu yol ayrımında, iktidar yolunda birçok milletvekilimiz genel başkanımızla birlikte YENİ Partimizi kurdular.”

“YENİ Parti iktidarın partisi olacaktır”

YENİ Parti’nin kısa sürede örgütlenmesini tamamlayarak iktidara yürüyeceğini savunan Ertaş, birçok belediye başkanıyla görüştüğünü ve partiye katılımların devam ettiğini söyledi.

Ertaş, “YENİ Partimiz ülkemizde iktidarın partisi olacaktır. Halkımızın da takdiriyle en kısa sürede yapılacak sandıkta iktidar olacak. Çünkü kimsenin, üç kişinin, beş kişinin birleşerek kurduğu bir parti değil. Halkın kurdurttuğu, halkın kurmak için yola çıkarttığı ekipler tarafından kuruldu” diye konuştu.

Karar sürecinde vatandaşlardan gelen taleplerin kendileri açısından belirleyici olduğunu ifade eden Ertaş, şunları söyledi:

“Ben de sokaktaki insanın sesine kulak vermek zorundaydım. Bir tarafta kalbimin sesi zaten böyleydi. Ama sokaktaki insanların bizi yönlendirmesiyle, ‘Hadi artık, ne zaman kurulur yeni partimiz’ şeklindeki talepleriyle bu sürece geldik. ‘Atatürk’ün partisine ihanet ediliyor’ dedikçe, bu bizim daha da doğru bir yolda olduğumuzu göstermiş oldu.”

Ertaş ve meclis üyeleri üyelik formlarını imzaladı

Ertaş, kendisiyle birlikte 19 Belediye Meclisi üyesinin YENİ Parti’ye katılma kararını önceki günlerde gerçekleştirdikleri toplantıların ardından aldıklarını belirtti.

Ertaş, “19 meclis üyesi arkadaşım ve ben YENİ Parti’ye katılma kararımızı geçtiğimiz günlerde yapmış olduğumuz toplantılarla aldık. Bugün de bu kararımızı üyelikle taçlandırmak üzere bir araya geldik. 19 arkadaşımla birlikte iktidara yürüyen YENİ Parti’nin üyesi olmanın gururunu yaşayacağız” ifadelerini kullandı.

Konuşmaların ardından Ertaş ve törene katılan Belediye Meclisi üyeleri, YENİ Parti üyelik formlarını imzalayarak partiye katıldı.

ANKA

CHP’den istifa eden Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş ile 19 Belediye Meclisi üyesi YENİ Parti’ye katıldı. Ertaş, “YENİ Partimiz ülkemizde iktidarın partisi olacaktır” dedi
Pazartesi, Ağustos 10, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Edremit Belediye Başkanı Ertaş ve 19 meclis üyesi YENİ Parti’ye katıldı
copyright Independentturkish: 

Abdulhamit Gül: Diyarbakır Anneleri, Cumartesi Anneleri, Barış Anneleri kazanacak

Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu'nda "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin görüşmeleri başladı.

AK Parti Gaziantep Milletvekili Abdulhamit Gül, şahsı adına teklifin geneli üzerine değerlendirmelerde bulundu. Gül, "Terörsüz Türkiye" sürecinin şehit ve gazilerin fedakarlıkları sayesinde konuşulabildiğini belirterek, sürece katkıları nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile siyasi parti genel başkanları ve milletvekillerine teşekkür etti.

Gül, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin 367 milletvekilinin imzasıyla sunulmasının tarihi bir uzlaşma ve siyasal mutabakatın göstergesi olduğunu söyledi. Uluslararası sistemin çöktüğünü belirten Gül, Türkiye ve Gazi Meclis'in küresel barış ve adaletin sağlanacağı yeni bir dünya düzenine öncülük edeceğini aktardı.

Abdulhamit Gül, Türkiye’nin 50 yıldır terörle mücadele ettiğini dile getirerek, ülkenin en büyük gücünün 86 milyonun birlik ve beraberliği olduğunu vurguladı.

"Bizim en büyük hakemimiz milletin ta kendisi"

Gül, kanun teklifinin komisyonda büyük mutabakatla hazırlandığını belirterek, PKK/KCK ve bağlantılı tüm oluşumların fiili varlığının sona erdirilmesi, silahların bırakılması ve sürecin güvenlik kurumları ile TBMM tarafından denetlenmesine ilişkin kritik eşiklerin belirlendiğini kaydetti. Gül, şöyle konuştu:

TBMM süreci izleyecek, bahsettiğimiz bir kurul var. Bu kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında; Milli Savunma Bakanı, İçişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı, Adalet Bakanı, MİT Başkanı, Cumhurbaşkanı ve MGK Genel Sekreterliği tüm bu kurulun çalışmalarını izlemek üzere Mecliste bir komisyon kuruyoruz. Burada en büyük hakemimiz milletin ta kendisi. Birçok uluslararası çatışma çözümü oldu, farklı ülkelerde gelişmeler var ama bunların hiçbiri bizim için bir model değildir. Bu model bir Ankara mutabakatıdır, bir Türkiye mutabakatıdır, bir Türkiye modelidir; bütün dünyaya örnek olacak barışın bir modelidir. Burada bir barış değil, bir çatışma; diğer ülkelerde etnik kavgalar oldu, dini, mezhepsel çatışmalar oldu.

"Herkes kazanacak, hiç kimse kaybetmeyecek"

Gül, "Çerçeve Yasa" teklifinin terörün sona erdirilmesi ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi için önemli bir adım olduğunu belirterek, terör nedeniyle Türkiye’nin 2,3 trilyon dolarlık ekonomik maliyetle karşı karşıya kaldığını, terörün sona ermesiyle kaynakların üretim, istihdam ve yatırımlara yönlendirileceğini vurguladı.

AK Partili Gül, yürütülen sürecin Türk, Kürt, Arap ve Aleviler başta olmak üzere 86 milyon vatandaşın kazanacağı, kimsenin kaybetmeyeceği bir yol olduğunu vurguladı. Gül, "Çocuklar kazanacak, gençler kazanacak, anneler kazanacak, Diyarbakır Anneleri, Cumartesi Anneleri, barış anneleri kazanacak. Merak etmeyin, annelerin kazandığı yerde herkes kazanacak, hiç kimse kaybetmeyecek" diye konuştu.

 

ANKA

Gül, "Çerçeve Yasa" teklifine ilişkin yürütülen sürecin Türk, Kürt, Arap ve Aleviler başta olmak üzere 86 milyon vatandaşın kazanacağı, kimsenin kaybetmeyeceği bir yol olduğunu vurguladı
Pazartesi, Ağustos 10, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: X</p>

Type: 
SEO Title: 
Abdulhamit Gül: Diyarbakır Anneleri, Cumartesi Anneleri, Barış Anneleri kazanacak
copyright Independentturkish: 

Kılıçdaroğlu'ndan, "Terörsüz Türkiye" açıklaması: Sürece tereddütsüz katkı vereceğiz

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu,  "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin sosyal medya hesabından yazılı açıklama yaptı. Kılıçdaroğlu açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye’nin huzurunu, birliğini ve kardeşliğini bozmak isteyen bölücü küresel yapılar şunu iyi bilmelidir:

Türk baharı hayali kuranlara, Türk milletinin birlik ve beraberliği karşısında zemheri kışı yaşatacak olan bu milletin ortak iradesi, Türkiye Cumhuriyeti devletinin kararlılığı ve sarsılmaz kardeşliğimizdir. Türk milleti, içerisinde barındırdığı bütün evlatlarıyla, bütün kültürleriyle, bütün dilleriyle ve bütün renkleriyle ayrılmaz bir bütündür. Farklılıklarımız ayrışmanın değil, ortak vatanımızın zenginliğidir.

Bizim için tartışılmaz olan üniter devlet yapımız, Anayasa’nın ilk dört maddesi ve milletimizin sarsılmaz, bölünmez kardeşliğidir. Bu süreç bir bölünme, parçalanma veya ayrışma süreci değil, tam tersine yaraları sarma, kardeşliği güçlendirme ve milletçe yeniden kenetlenme sürecidir.

Türkiye’nin önce bölgesel, ardından küresel bir güç olmasının yolu kendi içinde kavga eden değil, kardeşliğini dünyaya ilan eden güçlü bir Türkiye’den geçmektedir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bizim milliyetçiliğimiz milleti bölmek değil, milleti birleştirmektir. Bizim vatanseverliğimiz kardeşi kardeşe düşürmek değil, aynı bayrağın altında omuz omuza yürümektir. Bizim ülkümüz zayıf ve parçalanmış bir Türkiye değil, birliğini koruyan, demokrasisi güçlü, ekonomisi sağlam, itibarlı ve büyük bir Türkiye’dir.

Bu sürece tereddütsüz katkı vereceğiz. Ancak ülkemizde yeni bir iç karışıklık, ayrışma ve çatışma zemini oluşturmaya çalışan bölücü küresel yapılara da asla geçit vermeyeceğiz.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak tarihin omuzlarımıza yüklediği sorumluluğun gereği bu tarihi süreçte yalnızca destek veren değil; sorumluluk alan, öncülük eden ve doğru istikameti gösteren bir anlayışla hareket edeceğiz.

Çünkü biliyoruz: Kardeşlik güçlenirse Türkiye güçlenir. Türkiye güçlenirse milletimiz kazanır. Birlik varsa gelecek vardır. Bu topraklar ayrılığın değil birliğin, düşmanlığın değil kardeşliğin yurdudur."

 

ANKA 

"Ancak ülkemizde yeni bir iç karışıklık, ayrışma ve çatışma zemini oluşturmaya çalışan bölücü küresel yapılara da asla geçit vermeyeceğiz"
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 20:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Kandil’den “çerçeve yasa” teklifine yönelik ilk açıklama: Bu yasa bir başlangıçtır
TBMM Genel Kurulu'nda “kürsü dokunulmazlığı” tartışması: “Bu kürsü milletin kürsüsüdür”
Fatih Erbakan: MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye’nin, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını görmek mümkündür
Type: 
SEO Title: 
Kılıçdaroğlu'ndan, "Terörsüz Türkiye" açıklaması: Sürece tereddütsüz katkı vereceğiz
copyright Independentturkish: 

Kandil’den “çerçeve yasa” teklifine yönelik ilk açıklama: Bu yasa bir başlangıçtır

Geçen yıl yaptığı 12’nci kongresinde kendini fesheden PKK’nın yöneticileri tarafından, yarın TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek ve “çerçeve yasa” olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Kanun Teklifi’ne ilişkin yazılı açıklama yapıldı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Açıklamada, Abdullah Öcalan’ın, süreçte demokratikleşme ve Kürt sorununun çözümünün yolunu döşeyecek bir kök yasanın çıkarılması için hem devlet yetkilileriyle hem de DEM Parti ve kendileriyle ilişki ve diyalog içinde olduğu, yasanın öngöreceği adımların gerçekleşebilmesi için daha önce Öcalan'ın "özgür olması ve serbest çalışmasının mutlaka sağlanması gerektiğinin" belirtildiği aktarıldı. Açıklamada, "Bu yasa ciddi hata ve yetersizlikler taşımaktadır" ifadesine yer verildi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin Öcalan’a, "Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörü" rolü önerdiği hatırlatılan açıklamada, Öcalan’ın bu süreçte oynayacağı rolün çerçeve yasada belirtilmediği ifade edildi. Bu durumun eleştirildiği açıklamada, Öcalan'ın, "özgür yaşar ve çalışır halde" koordinatörlük yürütmediği durumda yasanın belirttiği birçok hususun gerçekleşmeyeceği savunuldu. Açıklamada, "çerçeve yasayla birlikte başlayacak sürecin, Öcalan yönetiminde ve yeni çıkartılacak demokratik yasalarla birlikte uygulanabileceği" görüşü dile getirildi.

Açıklamada, "Bu yasa bir başlangıçtır. Başta Kürt sorunu olmak üzere tüm sorunların çözümü için demokratikleşme mücadelesinin geliştirilmesi gerekir. Bu açıdan halklarımız ve tüm demokrasi güçleri, demokratikleşme ve Kürt sorununun çözümü için örgütlenmeli ve mücadele etmelidir. O zaman çıkan yasa gerçek anlamda bir çerçeve yasa rolünü oynayabilir, önemli gelişmeler için bir başlangıç olur” ifadeleri kullanıldı.

 

ANKA

"Çerçeve yasa"nın komisyonda kabulünün ardından Kandil'den yapılan ilk açıklamada, yasanın bir başlangıç olduğu, çerçeve yasanın, demokratikleşmeyi sağlayan yasalar ve uygulamalarla amacına ulaştırılması gerektiği görüşü dile getirildi.
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 18:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
TBMM Genel Kurulu'nda “kürsü dokunulmazlığı” tartışması: “Bu kürsü milletin kürsüsüdür”
Suriye, topraklarındaki Rus üsleri için Moskova ile anlaşmaya vardığını açıkladı
YENİ Parti "çerçeve yasa" teklifi için "ek görüş" yazdı: 'Analar ağlamasın, sıvasız evlerin duvarında şehit feryadı yankılanmasın' yönündeki ısrarımızın takipçiyiz
Type: 
SEO Title: 
Kandil’den “çerçeve yasa” teklifine yönelik ilk açıklama: Bu yasa bir başlangıçtır
copyright Independentturkish: 

TBMM Genel Kurulu'nda “kürsü dokunulmazlığı” tartışması: “Bu kürsü milletin kürsüsüdür”

TBMM Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplanan Genel Kurul'da, grup başkanvekilleri gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. 

Ekmen: "Bu kürsü milletin kürsüsüdür"

Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturmaya tepki gösterdi. 

Soruşturmaya ilişkin açıklamanın dün saat 23.41'de Genel Kurul çalışmaları devam ederken yapılmasına tepki gösteren Ekmen, "Bu duyuru için de sabahı bekleyememesi, gece 23.41'de Genel Kurul çalışmalarının devam ederken yapılmış olmasının da Genel Kurulun şahsı manevisine ve buradaki konuşmacılara yönelik açık bir saygısızlık ve tehdit olduğu açıktır" dedi. Anayasa'nın 83'üncü maddesindeki yasama dokunulmazlığına dikkat çeken Ekmen, "Bu herkes için sağlanmış bir güvencedir ve tarih boyunca korunmuş bir güvencedir" ifadesini kullandı.

Ekmen, şunları kaydetti:

Bu kürsü devletin kürsüsü değildir, bu kürsü muktedirin, otoritenin kürsüsü değildir; bu kürsü milletin kürsüsüdür. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve yasalarına göre yeterli bir oyu alan ve buraya gelen her milletvekili bu kürsüde özgürce konuşma hakkına sahiptir. Konuştuklarından dolayı özellikle maddi tazminat boyutuyla hukuki sorumluluğu olabilir ama ceza sorumluluğundan bahsedilemez.

Turhan Çömez'in ne söylediğinin öneminin olmadığını belirten Ekmen, "Sayın Turhan Çömez'in ne dediğini burada ifade etmenin bile kendi tezimiz açısından bir çelişki ve tutarsızlık oluşturacağını düşünüyorum çünkü ne dediğinin hiçbir önemi yok. Burada konuşulmuş ise bu, kürsü masumiyetine ilişkindir" ifadelerini kullandı.

Ekmen, Meclis Başkanlığı'nın konuya ilişkin açıklama yapması gerektiğini belirterek, "Sayın Başkan, siz burada Meclis Başkanlığını temsil ediyorsunuz. Dün 23.41'de bu bildiri yayınlandı, şu anda saat 15.08; tam olarak on altı saat geçti. Meclis Başkanlığı, Anayasa’nın bu açık ihlal girişimine ve belki de gerçek bir hukuk devleti olsak Anayasa'yı ihlal suçuna ilişkin bir açıklama yapmış değildir. Lütfen, Sayın Numan Kurtulmuş'a bu görüşmeler devam ederken bu girişim karşısında Meclis Başkanlığının tutumunu sorunuz ve Genel Kurulumuzu bilgilendiriniz" dedi.

Ekmen, konuşmasının sonunda, "Sayın Başkanım, birçok konu var ama ben, burada söz söyleme hürriyetinin olmadığı bir ortamda herhangi bir konunun ifadesinin anlamsız olduğunu düşünüyorum, kalan süremi de bir protesto olarak sessizlikle geçirmek istiyorum" dedi ve kalan süresini sessizlik içinde tamamladı. 

Poyraz: "Mışlaya mışlaya memleketin geldiği nokta bu"

İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, Ekmen'e teşekkür ederek, "Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Sayın Mehmet Emin Ekmen'e bu Parlamentonun şahsiyetine ve ruhuna uygun tutumu için, bir parlamenter sorumluluk ortaya koyduğu için önce hepinizin huzurunda ayağa kalkarak teşekkür ediyorum" dedi.

Poyraz, "Bu Parlamentonun şerefine, namusuna ve haysiyetine dönük her türlü davranış ve eylemi, bunun içerisinde yargının da haddini aşarak yaptığı eylemleri, söylemleri ve davranışları da yine ayağa kalkarak bu Parlamentoya olan saygımla dile getirmek istiyorum" ifadelerini kullandı.

Poyraz, "Türkiye uzun zamandır 'mış' gibi davranıyor ve bunun sonucunda Parlamento da uzun zamandır 'mış' gibi davranıyor. Yargı çok uzun zamandır 'mış' gibi davranıyor, bizler yargının tarafsızlığı ve bağımsızlığı varmış gibi davranıyoruz. Bütün her şeyi 'mış'laya 'mış'laya 'mış'laya 'mış'laya memleketin geldiği nokta işte bu" dedi.

Turhan Çömez hakkında soruşturma başlatılmasına ilişkin Poyraz, "Benim Grup Başkanvekilim buradan bir konuşma yapıyor, bir konuyla ilgili kendisine gelen bir duyumu aktarıyor, gecenin bir saatinde Ankara Başsavcılığı herhalde yemiyor, içmiyor, bütün gün televizyon seyrediyor kimse ona bu durumu bildiren- hemen bununla ilgili soruşturma açıyor. Bu bir parlamenter, bir Grup Başkanvekili. peki, normal vatandaş ne halt yesin" ifadelerini kullandı.

Poyraz, "Herkes korkuyor ya, herkes korkuyor. Yahu, biz neyden korkuyoruz ya? Mensubu olduğumuz devletten vatandaş korkar mı? Devletin kurumlarından vatandaş korkar mı?" diye sordu.

Cumhuriyet vurgusu yapan Poyraz, "İster sağdan gel, ister soldan gel; Alevi ol, Sünni ol; Türk ol, Kürt ol; ülkücü ol, muhafazakâr ol; sosyal demokrat ol, fark etmiyor; hepimizi birleştiren çatı 'cumhuriyet.' İşte, o cumhuriyet için ve bu cumhuriyetin yurttaşları için buradayız" dedi.

Kılıç: "Bu kürsü özgür değilse meclis iradesi de özgür değil"

CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç, Turhan Çömez hakkında başlatılan soruşturmaya ilişkin, "Bu kürsü özgür değilse Meclis iradesi de özgür değil" şeklinde konuştu.

Kılıç, "Kürsü dokunulmazlığı, sonuçta milletvekilinin şahsına tanınmış bir ayrıcalık değil, aslında milletin söz hakkının güvencesidir. Kürsünün susturulması da onu seçen halkın susturulmasıdır diyorum. Bu görüşlerle dün yaşananları Cumhuriyet Halk Partisi olarak bir kez daha kınadığımızı belirtmek istiyorum" ifadelerini kullandı.

Kılıç, Çeşme Alaçatı'da 16 Temmuz 2023 tarihinden bu yana kendisinden haber alınamayan Veli Eren Atay'ın dosyasına ilişkin, "Üç yıldır cevap bekleyen bir dosyada atılan her yeni bir adım bizim için de aile için de gerçekten çok kıymetli. Telefon üzerinde yapılacak incelemenin bugüne kadar karanlıkta kalan noktaların aydınlatılmasına katkı sağlamasını umut ediyoruz. Ailenin bekleyişini de Veli Eren'i de asla unutmayacağız, unutturmayacağız da, dosyanın sonuna kadar takipçisiyiz, Meclisi de bu sorumluluğa davet ediyoruz" dedi.

Kılıç: "Kalıcı barış pazarlıkla değil hukukla, demokrasiyle ve ortak ilkelerle sağlanır"

Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin Adalet Komisyonu'nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildiğini belirten Kılıç, teklifin yarın Genel Kurul'da görüşülmesinin beklendiğini söyledi.

CHP'nin yaklaşımına ilişkin Kılıç, "Partimizin tavrı başından beri nettir. Adalet komisyonunda görev yapan arkadaşlarımız da çekincelerimizi, görüşlerimizi zaten orada dile getirmiştir. Bizim için mesele, dün de bugün de yarın da Türkiye'nin ortak geleceği meselesidir. Herhangi bir konuyu bu yasada pazarlık konusu etmeyi de oy, seçim hesabıyla hareket edilmesini de doğru bulmuyoruz. Kalıcı barış pazarlıkla değil hukukla, demokrasiyle ve ortak ilkelerle sağlanır" dedi.

Kılıç, "Evet, terörün kalıcı biçimde sona ermesini istiyoruz, silahların Türkiye gündeminden bütünüyle çıkmasını istiyoruz, gerçekçi bir çözüm mimarisi için de dört temel şartı dile getiriyoruz: Doğrulanabilir silahsızlanma, demokratik reformlar, bölgesel güvenlik düzenlemesi ve dış müdahaleleri sınırlayacak egemenlik stratejisi" ifadelerini kullandı.

Kılıç, "Sorunlarımızın konuşulacağı, tartışılacağı ve çözüleceği adresin de Türkiye Büyük Millet Meclisi olmasını yıllardır savunduk, hâlâ da aynı noktadayız ama şunu da açıklıkla söylemek istiyoruz: Gerçek barış yalnızca silahların susmasıyla değil hukukun ve demokrasinin konuşmaya başlamasıyla mümkündür" şeklinde konuştu.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

 Filiz Kılıç: "Şehit ailelerimiz, gazilerimiz, sizler bu devlete ve bu millete emanetsiniz"

MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç da şehit aileleri ve gazilere ilişkin düzenlemeler hakkında konuştu.

"Şehit ailelerimiz, gazilerimiz, sizler bu devlete ve bu millete emanetsiniz. Bugüne kadar sizin başınızı öne eğecek, yüreğinize zerre kadar şüphe düşürecek tek bir adım atmadık, bundan sonra da atmayız ve kimseye de attırmayız. Sizin acınız doğrudan bizim yüreğimizdedir" diyen Kılıç, "Milliyetçi Hareket Partisi ayakta durduğu müddetçe hiçbirinizin hakkı kapalı kapılar ardında, masalarda sahipsiz bırakılmayacaktır. Biz bu yolda yürümeye, inandığımızı söylemeye ve devletin bekasını her şeyin üstünde tutmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Koçyiğit: "Kürsü dokunulmazlığına helal getirebilecek her türlü yaklaşımın karşısındayız"

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, Turhan Çömez hakkında resen soruşturma başlatılmasına ilişkin, "Dün İYİ Parti Grup Başkan Vekili Sayın Turhan Çömez'in burada yaptığı konuşmadan sonra hakkında resen soruşturma açılmış olmasını kabul etmediğimizi ifade etmek isterim. Kürsü dokunulmazlığına helal getirebilecek her türlü tutum, davranış ve yaklaşımın karşısında olduğumuzu, dün karşısında olduğumuz gibi bugün de karşısında olacağımızı söylemek istiyorum" dedi.

Koçyiğit, "Burada milletvekillerinin her birinin kürsü dokunulmazlığının, görüş, düşünce ve fikirlerini açıklama özgürlüğünün sonuna kadar arkasındayız. Bu yanlıştan derhâl geri adım atılmalıdır. Bu konudaki tutumumuzu da bütün Genel Kurulun ve bizi izleyen halklarımızın bilmesini istiyorum" diye konuştu.

Günaydın: "Çıkardığınız 101 yasanın anayasaya aykırı olduğunu düşünerek AYM’ye götürmüşüz"

Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, TBMM'nin yasama faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Günaydın, "Bugüne kadar yani 1 Ekim 2025'ten bu yana AKP 33 kanun teklifi vermiş, bunlardan 29'u kanunlaşmış; diğerleri ise 459 kanun teklifi vermiş, kanunlaşan sıfır" dedi.

"Çoğunluk başka, çoğulculuk başka" diyen Günaydın, "Siz diyorsanız ki 'Her şeyi biz doğru getiririz, muhalefetin getirdiği hiçbir şey doğru değildir', sokaklar ve millet böyle demiyor çünkü millet diyor ki: 'Bizim ihtiyacımız olan kanunlar geçmiyor, orada bürokratik işlemlerle uğraşıyorsunuz.' İşte, bu bizim size tuttuğumuz aynadır, sadece bizim değil milletin de size tuttuğu aynadır" ifadelerini kullandı.

Kanun yapma tekniğine ilişkin eleştirilerde bulunan Günaydın, "Nasıl getirdiniz kanunları? Bir kanun yapma tekniğine aykırı olan ne varsa aynı yöntemleri sonuna kadar ve tüm ikazlara rağmen kullanarak getirdiniz. Torba kanunların içerisine bütün kanunları doldurdunuz. Türkiye'nin en deneyimli hukukçuları hangi kanunda hangi değişiklik yapıldığını torbaların içine geçerek süzüp onları kendi kanunlarına işleme konusunda çok büyük sıkıntı yaşıyorlar" dedi.

Günaydın, Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvurulara ilişkin, "Peki, biz 28'inci Dönem boyunca yani dört yıl boyunca Anayasa Mahkemesine kaç başvuru yapmışız? 101 başvuru yapmışız. Yani, çıkardığınız 101 kanunun Anayasa'ya aykırı olduğunu düşünerek Anayasa Mahkemesine götürmüşüz" ifadelerini kullandı.

Meclis'in denetim işlevine de değinen Günaydın, "AKP'nin iki tane araştırma önergesi var, geride bıraktığımız dönemde. Bunlardan bir tanesi okul saldırısı, bir tanesi de suça sürüklenen çocuklar. Bunları biz, komisyona çevirmişiz çünkü artık öyle büyük bir infial oluşmuş ki toplumda 'Bunun da araştırılmaması kabul edilebilir bir şey olmaz, toplum bizi acayip ayıplar' diye zorunda kaldığınız için iki tane komisyon kurmuşsunuz" dedi.

Günaydın, "DEM Parti 413, MHP 5, CHP 541, İYİ Parti 178, Yeni Yol 58 olmak üzere toplam bin 195 araştırma önergesi vermişiz. Bunlardan kabul edilen var mı? Elbette yok. Sürpriz var mı? Elbette yok. İşte sizin demokrasi karneniz, işte size tuttuğumuz ayna" ifadelerini kullandı.

Günaydın: "O cumhuriyet başsavcılığının ne haddine"

Turhan Çömez hakkında başlatılan soruşturmaya da değinen Günaydın, Anayasa'nın 83'üncü maddesine işaret ederek, "Burada Sayın Turhan Çömez bir görüşünü, bir ifadesini açığa koyuyor. Beğenirsiniz beğenmezsiniz, doğru bulursunuz bulmazsınız, o Cumhuriyet Başsavcılığının ne haddine ki Anayasa'nın 83'üncü maddesi buradayken bir grup başkan vekili hakkında Meclisteki açıklamalarından dolayı fezleke düzenleyebiliyor" dedi.

"Yozgat'taki çiftçinin mercimeğini TMO niye almıyor"

Günaydın, dün Yozgat'a olduğunu belirterek, yeşil mercimeğin üretim merkezi olan bu kentteki üreticilerin sorularını anlattı. Türkiye'nin yeşil mercimek ithalatına ilişkin Günaydın, "Türkiye şu anda yeşil mercimeği Hindistan'dan ithal ediyor. Mesela 2025 yılında, geçen sene 29 bin ton üretim olmuş, 28 bin tonu ithal etmişsiniz. Döneminizin toplamında, başlarken, 2003'te 55 bin ton üretim varmış, 17 bin ton da ithalat varmış; bugün siz bunu 29 bin ton üretime düşürmüşsünüz, ithalatı da 28 bin tona çıkartmışsınız" şeklinde konuştu.

Günaydın, Yozgatlı üreticilerin "1'e 5 mercimekte ancak para alabiliyoruz, ancak verim alabiliyoruz. Geçen sene 40 liraya sattığımız yeşil mercimeği bu sene 25 liraya satamıyoruz, Toprak Mahsulleri Ofisi de mercimeğimizi almıyor" dediğini aktardı.

Günaydın, "Hindistan'dan mercimek alacağınıza Yozgat'taki çiftçinin mercimeğini TMO'yu görevlendirerek niye almıyorsunuz? Orada da mı bir ithalat lobiniz var be kardeşim" diye konuştu.

Akbaşoğlu: "Bölgemizde savaş değil barış, gerilim değil istikrar, ayrışma değil dayanışma hâkim olsun"

AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, dış politikaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na değinen Akbaşoğlu, "Bugünün dünyasında güvenlik artık yalnızca sınırların korunmasından ibaret değildir. Enerji güvenliği, gıda güvenliği, deniz yollarının güvenliği, siber güvenlik, uzay güvenliği, ekonomik güvenlik, hepsi ayrı ayrı birer önemli başlıktır ve bütün bunların üzerinde milletlerin kendi geleceğini kendi iradesiyle belirleyebilme ufku vardır" dedi.

Akbaşoğlu, Türkiye'nin diplomasi anlayışını şöyle anlattı:

Türkiye'nin diplomasi anlayışı bu perspektifle yurtta sulh, cihanda sulh anlayışına dayalı, çatışmayı büyüten değil, istikrarı güçlendiren, ülkeleri karşı karşıya getiren değil, ortak güvenlik zeminleri oluşturan bir anlayışa dayanmaktadır. Kâbe'nin huzurunda, Mekke'nin manevi ağırlığını taşıyan bir zeminde Türkiye'nin bölgesel istikrar, ortak güvenlik ve dayanışma ekseninde attığı adımların tarihî, stratejik önemi olduğu apaçık bir gerçektir.

Akbaşoğlu, "Bizim dileğimiz şudur: Bölgemizde savaş değil barış, gerilim değil istikrar, ayrışma değil dayanışma hâkim olsun. Türkiye askerî olarak güçlü olduğu kadar barıştan yana da güçlü iradeye sahip bir ülkedir ve inanıyoruz ki gerçek diplomasi yalnızca masada güçlü olmak değil masaya istikrarlı barışı taşıyabilecek caydırıcılıkta olabilmektir" ifadelerini kullandı.

Akbaşoğlu, başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Dışişleri Bakanlığı'na ve çaba gösteren bütün paydaşlara teşekkür etti.

 

ANKA

“Bu kürsü özgür değilse Meclis iradesi de özgür değil”
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Suriye, topraklarındaki Rus üsleri için Moskova ile anlaşmaya vardığını açıkladı
Fatih Erbakan: MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye’nin, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını görmek mümkündür
10 soruda suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren kanunun merak edilenleri
Type: 
SEO Title: 
TBMM Genel Kurulu'nda “kürsü dokunulmazlığı” tartışması: “Bu kürsü milletin kürsüsüdür”
copyright Independentturkish: 

Suriye, topraklarındaki Rus üsleri için Moskova ile anlaşmaya vardığını açıkladı

Suriye, topraklarındaki Rus üsleri için Moskova ile anlaşmaya vardığını açıkladı

Suriye, Hmeymim ve Tartus'taki Rus üslerinin geleceği konusunda, Dışişleri Bakanlığının Moskova ile yürüttüğü bir buçuk yıllık görüşmelerin ardından mutabakata varıldığını açıkladı.

Suriye resmi haber ajansı SANA’nın, Dışişleri Bakanlığının Medya ve İletişim Dairesinin yaptığı açıklamaya dayandırdığı haberine göre, mutabakat kapsamında Suriye sahilindeki Rus varlığının yeniden düzenlenmesi sürecinin başlatılacağı belirtildi.

Sivil tesislerin yönetiminin Suriye'ye devredileceğine yer verilen haberde, Hmeymim Havalimanı ile Tartus Limanı'ndaki 4'üncü ticari rıhtımın aşamalı olarak sivil yönetime dahil edileceği ifade edildi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Rusyaya ait askeri nitelikteki üs ve tesislerin işlevlerinin yeniden düzenlenmesi konusunda da anlaşmaya varıldığı ve bu üslerin Suriye ortak eğitim ve tatbikat merkezlerine dönüştürüleceği kaydedildi.

Yeni düzenlemelerin karşılıklı çıkarları koruyacak şekilde uygulanacağına işaret edilen açıklamada, mutabakat zaptında dönüşüm sürecinin tamamlanması için en fazla 3 aylık süre belirlendiği ve ardından yeni düzenlemelerin yürürlüğe gireceği aktarıldı.

Rusya, 2015'te devrik Esed rejiminin talebiyle Suriye'ye askeri müdahalede bulunarak Hmeymim ve Tartus'ta askeri üsler kurmuş, Suriye iç savaşında sivil bölgelere yönelik yüzlerce saldırı bu üslerden kalkan uçaklar tarafından düzenlenmişti.

Esed rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Rusya ile yeni Suriye hükümeti, bu üslerin geleceği konusunda görüşmelere başlamıştı.

 

AA

Suriye ve Rusya arasındaki mutabakat zaptına göre Hmeymim Havalimanı ve Tartus Limanı'ndaki 4'üncü ticari rıhtım aşamalı olarak sivil yönetime devredilecek
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 17:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
Fatih Erbakan: MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye’nin, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını görmek mümkündür
10 soruda suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren kanunun merak edilenleri
YENİ Parti "çerçeve yasa" teklifi için "ek görüş" yazdı: 'Analar ağlamasın, sıvasız evlerin duvarında şehit feryadı yankılanmasın' yönündeki ısrarımızın takipçiyiz
Type: 
SEO Title: 
Suriye, topraklarındaki Rus üsleri için Moskova ile anlaşmaya vardığını açıkladı
copyright Independentturkish: 

Kanser tedavisinde yeni umut: Otoantikor proteinler

Bilim insanları, bağışıklık sistemindeki bir protein sınıfının, ömür boyu risklere maruz kalmalarına rağmen bazı kişileri kanserden korumada rol oynayabileceğini söylüyor.

İnsan vücudunda, bakteri, virüs, mantar, toksin veya alerjenlerde bulunan moleküllere bağlanmak üzere bağışıklık sistemi tarafından rastgele üretilen milyarlarca farklı antikor proteini bulunuyor.

Antikorlar, patojenleri bağışıklık hücreleri tarafından yok edilmek üzere işaretleyerek veya doğrudan nötralize ederek vücudun enfeksiyonlarla savaşmasını sağlıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Ancak bazı kişilerde antikorlar yanlışlıkla kendi vücutlarındaki normal moleküllere bağlanabiliyor ve bağışıklık sistemlerinin sağlıklı hücrelere ve dokulara saldırmasına neden olabiliyor.

Önceki araştırmalar, bu "otoantikorların" veya oto-Ab'lerin bağışıklık sisteminin bulaşıcı hastalıklarla savaşmak için kullandığı molekülleri hedefleyebildiğini gösterdi.

Bu tür oto-Ab'ler ayrıca bulaşıcı hastalıklar ve iltihaplı rahatsızlıklarla da ilişkilendirildi.

Artık bilim insanları kanserde otoantikorları kontrol etme yolları geliştirmenin hastaların hastalık şiddetini azaltmalarını sağlayabileceğini düşünüyor.

UT Southwestern'daki Çocuk Tıp Merkezi Araştırma Enstitüsü'nden (CRI) Profesör Laurent Casanova, "Bağışıklık sisteminin kanserde önemli rol oynadığına dair bol miktarda kanıt var" dedi.

Dr. Casanova, "Görevimiz, kansere karşı koruma sağlayabilecek veya kanser sonuçlarını etkileyebilecek otoantikorların varlığını belirlemek olacak" dedi.

Bilim insanları şimdiye kadar, sitokin adı verilen ve bağışıklık sisteminde rol oynayan yaklaşık 50 molekülden bir düzinesine bağlanan oto-Ab'ler keşfetti.

Bu keşifler günümüzde popüler olan kontrol noktası inhibitörü ilaçları ve kimerik antijen reseptörü (CAR)-T hücreleri de dahil immünoterapiler adı verilen tedavi yöntemlerine yol açtı.

Bu tedaviler, otoantikorların kanserin gelişimini ve ilerlemesini etkileyebileceği teorisini güçlendirirken bazı kişilerin ömür boyu risk altında olmalarına rağmen neden kansere yakalanmadığı sorusuna da ışık tuttu.

Bilim insanları, "İmmün yolları hedefleyen otoantikorlar da dahil antikor repertuarları, kanser immün gözetimini şekillendirebilir" diye yazdı.

Araştırmacılar daha sonraki çalışmalarda, geniş ve çeşitli bir gönüllü grubunda otoantikorları kataloglamayı ve incelemeyi umuyor.

Katılımcılar arasında çok sigara içenler, 100 yaşını aşanlar ve kanser riskini artırdığı bilinen genetik sendromlara sahip kişiler yer alacak.

Bilim insanları, bu kişilerde oto-Ab'leri inceleyerek, hastaların kanser riskini azaltmalarına veya mevcut hastalığı daha etkili tedavi etmelerine yardımcı olacak yeni yollar geliştirmeyi umuyor.

Cell adlı akademik dergide yayımlanan makalelerinde, "Kansersiz, risk altındaki ve kanserden etkilenmiş bireylerde antikor profillerinin haritalandırılması, kanser duyarlılığı ve hastalık sonucu üzerindeki rollerini açıklığa kavuşturabilir" diye yazdılar.

Araştırmacılar ayrıca, mutasyona uğradıklarında vücudun grip ve Kovid-19 gibi enfeksiyonlarla savaşma yeteneğini bozan ve doğuştan bağışıklık sistemi kusurlarıyla ilişkili 80'den fazla gen tespit etti.

Bu mutasyonları daha ayrıntılı inceleyerek kanser gelişimi üzerindeki etkilerini anlamayı umuyorlar.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/news/science

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Araştırmacılar, "otoantikorların" kanserin gelişiminde önemli rol oynayabileceğini söylüyor
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 17:00
Main image: 

<p>(Unsplash)</p>

related nodes: 
Uykusuzluk tedavisinin anahtarı, sağlıklı kişilerin dışkısında mı gizli?
Alzheimer'ın hasarını giderebilen protein tespit edildi
Sporcuların kullandığı takviye, kanser tedavisinde umut olabilir mi?
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Kanser tedavisinde yeni umut: Otoantikor proteinler
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/science/lifelong-cancer-risk-immune-system-b3029091.html

Fatih Erbakan: MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye’nin, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını görmek mümkündür

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki yakınlaşma sonucu Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye’nin, Ortadoğu’da barışın tesisi yönünde çözümün bir parçası olmaktan çok, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını görmek mümkündür.

ABD ve İsrail, İran’ın kendileri için büyük güvenlik tehdidi oluşturacağı vehmiyle, İran’a karşı başlattıkları tek taraflı saldırgan tutumlarla istedikleri sonucu alamayınca farklı yöntemlere başvurmaya başlamışlardır. ABD ve İsrail bölgedeki Müslüman ülkeleri İran’a karşı vekil güçler olarak kullanmak istemektedir. ABD etkisiyle imzalanan Mekke Anlaşması’nı da bu kapsamda değerlendirmek gereklidir. Anlaşmanın isminin de bu asıl amacı perdelemek için özellikle seçildiği anlaşılmaktadır.

Küresel güç odaklarının Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan bloğu ile İran’ı karşı karşıya getirebilecek ve Ortadoğu’nun istikrarını bozmaya yönelik hamlelerinin farkında olmak ve buna karşı tedbir almak gereklidir. Bu nedenle, Türkiye’nin öncülüğünde acilen, D-8 Teşkilatı’nı oluşturan ülkelerin ortaya koyacakları ‘kapsamlı eylem planı’ ile bölge aktörlerinin bir araya gelip, yeni istikrarsızlıklara değil, barış, kardeşlik ve güvenliğe yönelik adımlarla gerçek ve kalıcı çözümü ortaya koymaları elzemdir.

 

Cumhurbaşkanı Sn. Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki yakınlaşma sonucu Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye’nin,
Ortadoğu’da barışın tesisi yönünde çözümün bir parçası olmaktan çok, sorunun bir parçası haline…

— Dr. Fatih Erbakan (@erbakanfatih) August 9, 2026

 

Independet Türkçe 

"ABD ve İsrail, İran’ın kendileri için büyük güvenlik tehdidi oluşturacağı vehmiyle, İran’a karşı başlattıkları tek taraflı saldırgan tutumlarla istedikleri sonucu alamayınca farklı yöntemlere başvurmaya başlamışlardır"
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 15:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
10 soruda suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren kanunun merak edilenleri
YENİ Parti "çerçeve yasa" teklifi için "ek görüş" yazdı: 'Analar ağlamasın, sıvasız evlerin duvarında şehit feryadı yankılanmasın' yönündeki ısrarımızın takipçiyiz
Husiler, Suudi Arabistan'daki Aramco rafinerisini hedef aldı
Type: 
SEO Title: 
Fatih Erbakan: MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye’nin, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını görmek mümkündür
copyright Independentturkish: 

10 soruda suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren kanunun merak edilenleri

Suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.

Kanunla getirilen düzenlemelere yönelik 10 soru ve yanıtları şöyle:

1- "Suça sürüklenen çocuk" ibaresinin yerine ne kullanılacak?

Çocuk Koruma Kanunu, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun çeşitli hükümlerinde yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki" olarak değiştirilecek.

2- Çocuk hakkında kamu davası açılması durumunda ne yapılacak?

Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.

3- Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış kişiler hakkında suç ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde hapis cezaları nasıl olacak?

Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmolunacak.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

4- Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi suretiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi nasıl cezalandırılacak?

Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi suretiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak.

5- Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklara yönelik nasıl bir düzenlemeye gidiliyor?

Ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde "yönlendirme tedbirleri" belirlendi. Bunlar, "sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri", "dijital risklerden korunma tedbiri", "kitap ve kütüphane tedbiri", "çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri" ve "tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılık tedbiri" başlıklarında sıralandı.

Bu tedbirlerin yerine getirilmesi sırasında ortaya çıkabilecek direnç veya zorluklara karşı kolluktan yardım istenebilecek. Ayrıca tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumların koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından, il ve ilçelerde kurumların koordinasyonu ile takip vali ve kaymakam tarafından sağlanacak.

6 - Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumların koordinasyonu nasıl sağlanacak?

Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumların koordinasyonu, merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca, il ve ilçelerde kurumların koordinasyonu ile takip vali ve kaymakam tarafından sağlanacak. Bu amaçla il ve ilçelerde sekretarya hizmetleri aile ve sosyal hizmetler il müdürlükleri tarafından yürütülecek.

7 - Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket edenlere hangi cezalar verilecek?

Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden ana, baba, vasi veya bakım ve gözetiminden sorumlu kimse, fiil suç teşkil etse dahi ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre çocuk hakimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar "tazyik hapsi" ile cezalandırılacak.

8- Sosyal inceleme kimlere uygulanacak?

Çocuk Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu olacak. Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından 15 yaşını doldurmuş çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması halinde, gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilecek.

9- Adli süreçteki çocuğun yargılaması sonunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde ne olacak?

Adli süreçteki çocuklar hakkında yapılan yargılama sonunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde yönlendirme tedbirlerinden uygun görülen biri veya birkaçı da denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanacak. Bu fıkra uyarınca hükmedilecek yükümlülükler, düzenlemede sayılan kurumlar tarafından yerine getirilecek. Suçun işlenmesi nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın az olması halinde adli süreçteki çocuklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartı aranmayabilecek.

10 - Bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışına yönelik nasıl bir düzenlemeye gidilecek?

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan her tür bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin, Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun'a göre ruhsatlandırılan yerler ile ilgili yönetmeliğe göre ruhsatlandırılan iş yerleri dışında satışı ve sergilenmesi yasaklanacak. Bu hüküm 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.

18 yaşından küçük çocuklara satılması ve çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklanacak. Bu yasaklara uymayanlara 5 bin lira, kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası verilecek. Ayrıca bu kabahatin işlendiğini öğrenen işletici veya sorumlunun yetkili makamlara bildirim yapmaması halinde 5 bin lira idari para cezası verilecek. Kabahatin konusunu oluşturan veya işlenmesi suretiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek. Kabahat dolayısıyla idari para cezasına ve el koymaya kolluk görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülki amir tarafından karar verilecek.

 

AA

Suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenleme neleri içeriyor?
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

related nodes: 
YENİ Parti "çerçeve yasa" teklifi için "ek görüş" yazdı: 'Analar ağlamasın, sıvasız evlerin duvarında şehit feryadı yankılanmasın' yönündeki ısrarımızın takipçiyiz
Husiler, Suudi Arabistan'daki Aramco rafinerisini hedef aldı
Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ’dan Özgür Özel’e çağrı: Atatürk’ün çizgisine gelin
Type: 
SEO Title: 
10 soruda suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren kanunun merak edilenleri
copyright Independentturkish: 

YENİ Parti "çerçeve yasa" teklifi için "ek görüş" yazdı: 'Analar ağlamasın, sıvasız evlerin duvarında şehit feryadı yankılanmasın' yönündeki ısrarımızın takipçiyiz

YENİ Parti Adalet Komisyonu üyeleri Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, Karaman Milletvekili İsmail Atakan Ünver, İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer ve Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"ne ilişkin yazdıkları ek görüşte, teklifteki sorunlar ve eksikliklere dikkat çekti, önerilerine yer verdi. Toplumsal bütünleşmenin yalnızca terör örgütünün silah bırakması üzerinden ele alınamayacağı vurgulanan ek görüşte; demokratikleşme, hukuk devleti, temel hak ve özgürlükler ile yargı bağımsızlığı alanlarında kapsamlı düzenlemeler yapılması istendi.  

"Teklifin Genel Değerlendirmesi" başlıklı bölümünde, Kürt sorununun çözümünün toplumsal barışın, özgürlüklerin ve demokratikleşmenin güçlendirilmesiyle mümkün olabileceği belirtildi. Hukuk devleti ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasının demokratik toplum düzeninin ön koşulu olduğu ifade edilen ek görüşte, Türkiye’de son yıllarda yaşanan gelişmelerin demokratik hukuk devleti ilkelerinin zayıfladığı yönünde kaygılara yol açtığı vurgulandı.

Vatandaşların hukuki güvenlik içinde bulunması, temel hak ve özgürlüklerin korunması, ifade ve toplantı özgürlüğünün güvence altına alınması gerektiği ifade edilen ek görüşte, hukukun üstünlüğünün yalnızca yasaların varlığıyla değil, bu yasaların bağımsız ve tarafsız yargı tarafından uygulanmasıyla anlam kazanacağına işaret edildi. Demokratikleşmenin yalnızca belirli bir sorunun çözümüne indirgenemeyeceği, demokratik toplum düzeninin güçlendirilmesi için ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, siyasal katılım ve yargı bağımsızlığı gibi alanlarda düzenlemeler yapılması gerektiği vurgulandı. 

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun hazırladığı ortak raporda yer alan tespitlerin kanun teklifine yeterince yansıtılmadığın altı çizilen ek görüşte, teklifin, toplumsal bütünleşme ve demokratikleşme bakımından yeterli kapsamda olmadığı kaydedildi. 

"TBMM sürecin merkezi olmaktan çıkarılıyor"

YENİ Parti’nin ek görüşünde, kanun teklifinin TBMM’yi çözümün ana muhatabı ve merkezi olmaktan çıkardığı, iktidarın siyasi etkisine açık bürokratik mekanizmaların ön plana çıkarıldığı, hukuk mantığı bakımından çelişkili bir yapıya sahip olduğu ileri sürüldü.

Ek görüşte, TBMM’nin süreçte aktif bir yönetici ve karar alıcı rol üstlenmek yerine, bünyesinde oluşturulacak "İzleme Komisyonu" üzerinden pasif bir izleyici konumuna getirildiği belirtildi. Yasama organının Kürt sorunu ve demokratikleşme bakımından üstlenmesi gereken tarihi sorumluluğun, iktidarın siyasi etkisine açık bürokratik karar alma mekanizmalarının gölgesinde bırakıldığı savunuldu.

Ek görüşte, "Kürt Sorununun çözümüne dair Milli Dayanışma, Kardeşlik Ve Demokrasi Komisyonu Raporu'nun 6. Bölümünde ortaya konulan maddelerin kapalı kapılar ardında hazırlanmış, eksik, hukuken sorunlu bir içerikle ve Meclis’e sunulmadan önce milletvekillerine izah edilmeden yasalaştırılmaya çalışılması, bu teklifin tartışmalı hale getirmiştir. Komisyon sürecinde ortaya koymuş olduğumuz 'Analar ağlamasın, sıvasız evlerin duvarında şehit feryadı yankılanmasın' yönündeki ısrarımızın takipçisiyiz. Ne var ki topluma verdiğimiz bu sözün kalıcı biçimde hayata geçmesinin yolu, sadece terör örgütünün silah bırakmasından, belli şartlarda ceza ertelemesinin başlatılmasından, savcıların önüne bir kurulun onayının çıkarılmasından, bu süreçte görev alacak kişilerin cezasızlık zırhına büründürülmesinden geçemez" değerlendirmesine yer verildi.

Komisyon raporunun 6’ncı bölümünde uzlaşıyla oluşturulan önerilerin yalnızca bir bölümünün kanun teklifine alınmasının, raporun diyalog zeminine, demokratik uzlaşıya ve Türkiye’nin demokratik hukuk devleti olma hedefine aykırı olduğu ifade edildi. Son bir yılda hukuki düzenleme gerektirmeden atılabilecek demokrasi adımlarının da atılmadığı, aksine demokrasinin ve hukuk devletinin daha da geriye gittiği savunuldu.

"TBMM etkisiz hale getirildi"

Ek görüşte, TBMM’nin 2018 yılındaki rejim değişikliğinin ardından giderek etkisizleştirildiği, kanun tekliflerinin yasalaşma sürecinde bürokrasinin yasama organından daha etkili hale geldiği öne sürüldü. 28’inci Dönem’de çıkarılan 138 yasada Komisyonlarda çok sınırlı değişiklik yapıldığı, muhalefetin yapıcı önergeleri ve uyarılarının dikkate alınmadığı belirtilen ek görüşte, ayrıca bazı kanunlara teklif imzacılarının dahi bilmediği son dakika eklemeleri yapıldığına işaret edildi.

Ek görüşte, 28’inci Dönem’de çıkarılan 138 yasanın 74’ünün uluslararası anlaşmaların uygun bulunmasına ilişkin kanunlardan, 64’ünün ise farklı içerikteki kanunlardan oluştuğu belirtilerek, toplumun çözüm beklediği çok sayıda konuda henüz adım atılmadığı savunuldu. 2023 Haziran-2026 Temmuz döneminde Komisyonlarda görüşülmeyi bekleyen kanun teklifi sayısının 3 bin 519 olduğunu bildirildi.

Ek görüşün devamında, teklifin hazırlanma sürecinin de yasama iradesi ve uzlaşma arayışından uzak olduğu savunuldu. Teklifin güvenlik bürokrasisinin kapalı kapılar ardındaki hazırlığını yansıttığı ileri sürülürken, 2018 yılından bu yana milletvekillerinin verdikleri her 100 soru önergesinden yalnızca 13’ünün yasal süresi içinde cevaplandığı belirtildi. Ayrıca 28’inci Dönem’de kurulan 11 araştırma komisyonundan 9’unun çalışmalarını tamamlayarak rapor hazırladığı ancak bu raporların hiçbirinin henüz Genel Kurulda görüşülüp oylanmadığı ifade edildi.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

"Kürt sorunu demokratikleşme ve hukuk devletinden bağımsız ele alınamaz"

Ek görüşte, Kürt sorununun Türkiye’deki demokratik uygulamalar, hukuk devletinin işlevsizleştirilmesi ve ekonomik sorunlardan bağımsız değerlendirilemeyeceği belirtildi. Kürt sorununun, özgürlüklerin üniter devlet yapısı ve laik Cumhuriyet ilkesi içinde genişletilmesinden bağımsız düşünülemeyeceği savunularak, hukuk devleti ve demokratikleşmeden uzaklaşılan her dönemin sorunun çözümü açısından kayıp olduğu ifade edildi.

Ek görüşte, etnik sorunlar, kimlik talepleri, inanca saygı, özgür yurttaşlık, kalkınma ve refahtan eşit pay alma gibi taleplerin, hukuk devleti ve demokrasinin önündeki ortak engeller kaldırılmadan çözülemeyeceği belirtildi.

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun 6’ncı ve 7’nci bölümlerindeki ortak önerilerin yasal ve bürokratik adımlarla hayata geçirilmesi istenen ek görüşte, bunların topluma şeffaf biçimde anlatılması gerektiği vurgulandı.

“Teklif güvenlik eksenine sıkıştırılmış”

Komisyon raporunun 6’ncı bölümünde uzlaşıyla sıralanan maddelerin kapalı kapılar ardında hazırlanmış, eksik ve hukuken sorunlu bir içerikle Meclis’e sunulmadan önce milletvekillerine yeterince izah edilmeden yasalaştırılmaya çalışılmasının teklifi tartışmalı hale getirdiğinin altı çizilen ek görüşte, toplumsal barışın yalnızca terör örgütünün silah bırakması, belirli şartlarda ceza ertelemesinin başlatılması veya süreçte görev alacak kişilere cezasızlık güvencesi verilmesiyle sağlanamayacağı belirtildi. 

Sürecin güvenlikçi anlayışın ötesine geçirilerek Türkiye’de demokratikleşme ve hukuk devleti önündeki engellerin kaldırılması gerektiği ifade edilen ek görüşte, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun 7’nci bölümünde yer alan "demokratikleşme" önerilerinin tamamının eksiksiz şekilde hayata geçirilmesi ve kanun teklifine eklenmesi istendi.

Yerel yönetimler ve seçim sistemine ilişkin eleştiriler

YENİ Parti’nin ek görüşünde, yerel demokrasinin ciddi tehdit altında olduğu vurgulandı. 33 CHP’li belediye başkanının görevden uzaklaştırıldığı, 83 belediye başkanının çeşitli baskılar altında seçildiği partiden istifa ederek AK Parti’ye geçtiği ve toplam 13 belediyeye kayyum atandığı kaydedilen ek görüşte, belediye başkanlarının kanunda yer alan sebeplerle görevden uzaklaştırılması durumunda, yeni belediye başkanının yalnızca belediye meclisi tarafından seçilmesini sağlayacak düzenleme yapılması istendi. 

Ek görüşte, seçimlerin denetimi konusunda adli yargının seçim sonuçlarına müdahalesinin tamamen engellenmesi, Yüksek Seçim Kurulu ile il ve ilçe seçim kurullarının anayasal yetkilerinin tartışmasız hale getirilmesi ve seçim uyuşmazlıklarında görevli merciin YSK olduğunun açıkça belirtilmesi istendi.

Ek görüşteki "Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Raporunda Yer Alan Tespitleri Hayata Geçirmeye Yönelik Olarak Diğer Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Öneriler" başlıklı bölümde seçim yargısı, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, TRT yayınları, kayyum uygulamaları, ceza hukuku ve siber güvenlik alanlarına ilişkin düzenlemeler yapılması gerektiği vurgulandı.

Seçim yargısına ilişkin düzenleme önerisi

Anayasa'da öngörülen seçim yargısına yetkisiz mahkemelerin müdahalesinin önlenmesine yönelik düzenleme yapılması önerilen ek görüşte, bu kapsamda, seçimlerin genel yönetimi ve denetiminin Yüksek Seçim Kurulu'na ait olduğu belirtilerek, seçim kurullarının görev alanına ilişkin düzenlemelerin yeniden ele alınması istendi.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı genişletilsin

Ek görüşte, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’nda değişiklik yapılması, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanımını sınırlayan hükümlerin yeniden değerlendirilmesi ve hakkın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun şekilde güvence altına alınması talep edildi. Ayrıca şiddet içermeyen hiçbir fiilin “terör suçu” olarak nitelendirilmemesi ve ifade özgürlüğü kapsamında kalan eylemlerin cezalandırılmaması gerektiği belirtildi.

Duruşmaların TRT’den yayınlanması önerisi

Duruşmaların TRT’den yayınlanmasına yönelik düzenleme yapılması önerilen ek görüşte, sanık, mağdur veya tanıkların rızasıyla kovuşturma evresindeki duruşmaların TRT tarafından yayınlanabilmesi, ayrıca internet ortamında yayınların erişilebilirliği ve teknik altyapıya ilişkin düzenlemelere gidilmesi önerildi. 

Ek görüşte, kamuda görev yapan kişilerin atama ve yükselmelerinde objektif kriterlerin esas alınması gerektiği belirtilerek, kamu hizmetlerinde liyakat ve eşitlik ilkelerinin gözetilmesi istendi.

TCK’nın 216’ncı maddesi için değişiklik

Türk Ceza Kanunu’nun 216’ncı maddesinde düzenlenen “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçuna ilişkin hükümlerin yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulanan ek görüşte, ifade özgürlüğünün ve farklı düşüncelerin açıklanmasının cezalandırılmasına yol açabilecek uygulamaların önlenmesinin önemli olduğu kaydedildi.

"Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçu yeniden düzenlensin

Ek görüşte, TCK’nın 217/A maddesinde düzenlenen “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçuna ilişkin düzenlemenin de değiştirilmesi istendi. Dezenformasyonla mücadele amacı taşıdığı belirtilen hükmün, demokratik işleyiş ve sosyal medya kullanımı bakımından çeşitli sorunlara yol açabildiğine işaret edildi.

Örgüt propagandası ve yardım suçu için değişiklik önerisi

Ek görüşte, TCK’nın 220/8’inci maddesinde düzenlenen örgüt propagandası ve yardım suçuna ilişkin hükümlerin de yeniden düzenlenmesi, bu kapsamda, ifade özgürlüğü ile suç ve ceza arasındaki dengenin gözetilmesi gerektiği belirtildi.

“Cumhurbaşkanına hakaret” suçu kaldırılsın

Ek görüşte, TCK’nın 299’uncu maddesinde düzenlenen “Cumhurbaşkanına hakaret” suçunun kaldırılması önerilirken, düzenlemenin ifade özgürlüğü, eleştiri hakkı ve siyasal tartışmalar açısından sorun oluşturduğu savunuldu.

İdare ve gözlem kurullarının kararlarına denetim

Cezaevlerinde bulunan hükümlülerin durumlarına ilişkin kararların objektif kriterlere bağlanması ve idare ve gözlem kurullarının kararlarının yargısal denetime tabi tutulması önerilen ek görüşte, kişilerin ceza ve infaz süreçlerinde farklı uygulamalara maruz kalmaması için hukuki güvencelerin güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Ek görüşte, "terör" nedeniyle görevden alınan belediye başkanlarının yerine İçişleri Bakanlığı tarafından kayyum atanmasına ilişkin uygulamanın da yeniden düzenlenmesi önerildi. Seçilmiş belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılması ve yerlerine kayyum atanmasının seçmen iradesi ve yerel demokrasi açısından ele alınması gerektiği değerlendirildi.

"TBMM'yi pasif kılan yaklaşım yerinde değil"

Ek görüşte, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’nda yer alan ve eleştiri özgürlüğü ile gazetecilik faaliyetleri bakımından sorun oluşturduğu belirtilen düzenlemenin de kaldırılması talep edildi. 

Adalet Komisyonu'nda teklifin görüşmeleri sırasında YENİ Parti adına sunulan önergelere de yer verilen ek görüşte, "Demokrasi, tek bir alana veya dar bir tanıma indirgenemeyecek kadar çok boyutlu bir kavramdır. Kapsamlı bir demokrasi paketiyle desteklenmeyen ve toplumsal tabanda derinleştirilmeyen çözüm süreçleri, önünde karşılıklı güvensizlik zeminine dayanmayacağı mahkumdur. Süreci yalnızca terör örgütü ile güvenlik bürokrasisi arasındaki dar bir alana sıkıştıran, sürekli koşullara bağlayıp takvimini belirsizleştiren, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni pasif kılan ve yargı mekanizmasının önünde onarıcı kurallar çıkaran bir yaklaşım yerinde değildir. Böyle bir tutum, toplumsal barış ve çatışmasızlık ortamını kalıcı kılmak yerine; süreci 'acaba'lara, 'fakat'lara, 'belki'lere ve MGK kararlarının açıklanacağı tarihlere emanet etmek anlamına gelmektedir. Kalıcı huzur ve adalet ancak bu güvensiz zemini aşmış, Meclis iradesiyle desteklenen çok boyutlu bir demokratikleşme anlayışının hakim kılınmasıyla mümkündür" değerlendirmesi yapıldı.

 

ANKA

"Süreci yalnızca terör örgütü ile güvenlik bürokrasisi arasındaki dar bir alana sıkıştıran, sürekli koşullara bağlayıp takvimini belirsizleştiren, Meclisi pasif kılan ve yargı mekanizmasının önünde onarıcı kurallar çıkaran bir yaklaşım yerinde değildir"
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Husiler, Suudi Arabistan'daki Aramco rafinerisini hedef aldı
Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ’dan Özgür Özel’e çağrı: Atatürk’ün çizgisine gelin
İYİ Parti'den "çerçeve yasa" teklifine muhalefet şerhi: "Teklifin tümü maddeleriyle birlikte bir ihanet metnidir"
Type: 
SEO Title: 
YENİ Parti "çerçeve yasa" teklifi için "ek görüş" yazdı: 'Analar ağlamasın, sıvasız evlerin duvarında şehit feryadı yankılanmasın' yönündeki ısrarımızın takipçiyiz
copyright Independentturkish: 

Veteriner, yapay zeka şirketine dava açtı

Yeni bir davaya göre, ABD'nin New Jersey eyaleti merkezli bir hayvan sağlığı teknolojisi firması, yapay zeka teşhis aracının yanlış teşhis koyduğu 11 yaşındaki köpeğin ölümüyle ilgili olarak dolandırıcılık ve aldatıcı ticari uygulamalarla suçlanıyor.

Columbia Veteriner Hastanesi, perşembe günü Wasco County Mahkemesi'nde Zoetis Inc. aleyhine en az 50 bin dolar tazminat talebiyle dava açtı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

The Oregonian'un ulaştığı mahkeme belgelerine göre Oregon'un The Dalles kentindeki hastanenin veteriner hekimleri, Ekim 2025'te hızla büyüyen bir boyun kitlesiyle getirilen 11 yaşındaki Belçika Tervuren cinsi köpeğin doku örneklerini değerlendirmek için şirketin Vetscan Imagyst sistemini kullandı.

Yapay zeka yazılımı, kanserli tümörlerle bağlantılı mast ve iğsi hücre özelliklerini belirlemiş olsa da nihayetinde kitleyi kanser yerine iltihaplı bir lezyon olarak sınıflandırdı.

Yazılımın analizine güvenen klinik personeli, kitleyi ameliyatla çıkardı. Ancak Oregon Eyalet Üniversitesi Veteriner Teşhis Laboratuvarı'nın yaptığı daha sonraki doku incelemesi, tümörün agresif bir kanser türü olduğunu doğruladı.

Dava dilekçesine göre ilk işlem tüm kötü huylu dokuyu çıkaramadığı için köpek ikinci bir ameliyat geçirmek zorunda kaldı ve daha sonra ameliyat sonrası komplikasyonlardan öldü.

Davacılar dava dilekçesinde, "Hastanın ölümü, özellikle ilk ameliyattan bu kadar kısa süre sonra ikinci bir invaziv cerrahi işleme duyulan ihtiyaçtan doğrudan kaynaklanmıştır. Eğer Imagyst, davalı Zoetis'in iddia ettiği gibi tümörü kanserli olarak doğru bir şekilde tanımlamış olsaydı bu ameliyata gerek kalmazdı" diye belirtti.

Hastane, sistemi 2024'te uzman düzeyinde teşhis sağladığı izlenimiyle satın aldığını iddia ediyor.

Dava dilekçesinde Zoetis'in cihazı bilinen operasyonel sınırlamaları gizleyerek, belirli kanserleri doğru tespit edebilen "dünyanın en yetenekli veteriner yapay zeka analiz cihazı" diye yanlış bir şekilde tanıttığı iddia ediliyor.

Dava ayrıca, Zoetis'in klinik personelinin hatayı bildirmesinin ardından ilk yapay zeka teşhis raporunu değiştirdiğini de iddia ediyor. Şikayete göre yanlış teşhis bildiriminin ardından Zoetis, şirket temsilcilerinin özür dilediği, sorumluluğu kabul ettiği ve Imagyst platformunu kullanan diğer müşterilerde de benzer hataların meydana geldiğini itiraf ettiği bir telekonferans görüşmesi talep etti.

The Independent, yorum almak için Zoetis Inc.'le iletişime geçti.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir

independent.co.uk/news/world/americas

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Dava dilekçesinde, Zoetis'in asıl raporunu değiştirdiği ve daha sonra bir telefon görüşmesinde benzer yanlış teşhislerin diğer müşterilerde de yaşandığını itiraf ettiği öne sürülüyor
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 15:15
Main image: 

<p>(Unsplash)</p>

related nodes: 
OpenAI'ın yapay zeka modelleri giderek kontrolden çıkıyor
Zaten yapay zeka tekilliğinde miyiz? Bu, insanları gereksizleştirebilecek bir an
İnsansı robotlara özel Gemini çıktı: "Bu bir dönüm noktası"
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Veteriner, yapay zeka şirketine dava açtı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/world/americas/oregon-vet-lawsuit-ai-dog-death-b3025447.html

Husiler, Suudi Arabistan'daki Aramco rafinerisini hedef aldı

Yemen'deki Husiler, Suudi Arabistan'ın Türkiye ve Pakistan'la savunma anlaşması imzalamasından iki gün sonra, Cizan'daki Suudi Aramco rafinerisine insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenledi..

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Cizan'daki rafinerinin İHA ile hedef alındığını belirtti. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı ise rafineride çıkan yangının daha sonra söndürüldüğünü ve olayda yaralanan olmadığını açıkladı. Bakanlık, olayın nedenine ilişkin bilgi vermedi, yetkililerin durumla ilgilendiğini kaydetti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Husiler Suudi Arabistan'a deniz ablukası ilan etmişti

Husiler, İran ile ABD arasında barışın koşullarına ilişkin anlaşmazlıkların sürdüğü dönemde geçen ay Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası ilan etmişti. Husiler, ablukanın gerekçesinin Suudi Arabistan'ın kendilerine yönelik kuşatması olduğunu öne sürerken, Riyad bu iddiayı reddediyor.

Husiler, daha önce de güneybatı Suudi Arabistan'da bulunan ve günlük 400 bin varil ham petrol işleme kapasitesine sahip Cizan'daki Aramco tesislerini hedef almıştı. Husiler ayrıca Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'ya da saldırılar düzenlemişti.

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, bir başka açıklamasında da Yemen'in Kızıldeniz kıyısındaki Moka liman kentine de füze ve İHA saldırıları düzenlendiğini bildirdi. Tarihi liman kenti, Riyad tarafından desteklenen ve uluslararası alanda tanınan Aden merkezli hükümetin kontrolünde bulunuyor.

Cizan Rafinerisi temmuz sonunda kapatılmıştı

Reuters'ın gördüğü danışmanlık şirketi IIR'ın notuna göre Aramco, Yemen sınırına yakın Cizan'daki rafineriyi, Husilerin 27 Temmuz'da düzenlediği saldırının ardından kapattı. Saldırıda rafinerinin Entegre Gazlaştırma Kombine Çevrim (IGCC) kompleksi ile tank çiftliği alanının zarar gördüğü belirtildi.Rafineride, benzin ve ultra düşük kükürtlü dizel de üretiliyor.

Batı medyasına konuşan Yemen hükümetinden üç yetkili, Husiler tarafından limandaki ticari rıhtım ve depolama alanlarına doğru gönderilen İHA'lara hava savunma sistemleriyle müdahale edildiğini aktardı.

Yahya Seri ise Husilerin saldırılarında bölgedeki Suudi askerleri ve silah depolarının hedef alındığını açıkladı. Suudi Arabistan'dan Yemen'deki saldırılara ilişkin ayrıca açıklama yapılmadı.

Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan savunma anlaşması imzalamıştı

İran ve müttefiki Şii silahlı gruplar, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarından bu yana Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkelerini hedef alıyor ve enerji sevkiyatlarına yönelik abluka uyguluyor.

Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan'daki Aramco tesislerine yönelik son saldırıların bazı üretim kesintilerine yol açtığını belirten Aramco Üst Yöneticisi Amin Nasır, geçen hafta operasyonların kısa sürede yeniden normale dönebileceğinden emin olduğunu söyledi. Nasır, saldırıların operasyonlar veya mali durum üzerinde kayda değer bir etkisi olmadığını ifade etti.

Küresel enerji arzını aksatan ve dünya ekonomisinde endişeye yol açan gerilimlerin ardından Suudi Arabistan, 7 Ağustos Cuma günü Türkiye ve Pakistan ile savunma anlaşması imzaladı. Anlaşma, herhangi bir saldırı karşısında ortak caydırıcılığı güçlendirmeyi ve üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm ülkelere yapılmış saldırı olarak kabul edilmesini öngörüyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yeni ittifakın İran veya başka bir ülkeye karşı olmadığını, üç müttefikin güvenliğini desteklemeye yönelik genel bir taahhüt niteliği taşıdığını söyledi. Fidan, taraflardan herhangi birine saldırı düzenlenmesi halinde müttefiklerin hangi düzeyde, biçimde ve kapsamda destek talep edeceklerine istişareler yoluyla karar vereceklerini belirtti.

 

ANKA

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, rafineride çıkan yangının söndürüldüğünü ve olayda yaralanan olmadığını bildirdi
Pazar, Ağustos 9, 2026 - 15:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

related nodes: 
Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ’dan Özgür Özel’e çağrı: Atatürk’ün çizgisine gelin
İYİ Parti'den "çerçeve yasa" teklifine muhalefet şerhi: "Teklifin tümü maddeleriyle birlikte bir ihanet metnidir"
Artvin açıklarında bulunan insansız deniz aracı olduğu değerlendirilen cisim etkisiz hale getirildi
Type: 
SEO Title: 
Husiler, Suudi Arabistan'daki Aramco rafinerisini hedef aldı
copyright Independentturkish: 

Terörsüz Türkiye sürecinde yeni eşik: Durum değişikliği, liderlik ve hukuki irade

5 Ağustos Çarşamba günü (dün) TBMM'ye sunulan 12 maddelik "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi", yaklaşık yarım asırlık PKK/KCK terörüyle mücadelenin hukuki altyapısında yeni bir çizgi çekmiştir.

Yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla sunulan teklif, örgütün fiilî varlığına son vermesi ve silah-mühimmatını teslim etmesi şartına bağlanmış geçici bir çerçeve düzenlemedir.

Kasten öldürme ve 2005 öncesi ağırlaştırılmış müebbetler kapsam dışındadır. Silah bırakan ve yeniden suç işlemeyenlere kontrollü erteleme ve entegrasyon yolu açılmaktadır.

Bu adım, "zafer yok, durum değişikliği var" anlayışımın somut ifadesidir. Beşinci ve altıncı nesil mücadele koşullarında, klasik iddialı beklentiler ve zorlamalar yerine, hatta hayalcilik ve belirsizliğe dâhil olmak yerine, durumu Türkiye'nin lehine çeviren kontrollü bir hamledir; gereklidir, yerindedir, karşılığı mevcuttur.


Liderliğin rolü

Kronikleşmiş sorunların devam etmesi yerine gerekli açılımları yapmak ve ilerleme imkânı yaratmak açısından "liderlik" belirleyicidir. Yasalar bu liderliği kalıcı hâle getirir. Milletin iradesi, liderliğin vizyonu ve hukuki çerçeve yan yana gelir.

Eğer bu adım atılmasaydı Türkiye açıkça vekâlet savaşları sürecinin pençesi içinde (bir biçimde) kalmaya devam ederdi. Yaklaşık yarım asırdır değişik mihraklarca çok yönlü kullanılan bir örgütün "aparat" olarak kalması kabul edilirdi. Millet bunu onaylamıyordu. Kardeşlik hukuku buna dâhil değildi. Bu yozlaşmış ve kanlı yapı bölgede istikrarsızlığa devam etseydi ne tür bir huzur, istikrar, gelişme söz konusu olabilirdi? Riski ortadan kaldırmak, el ele veren bir liderlikle ve sağlam iradeyle mümkündür. Türkiye Cumhuriyeti bu yönde olduğunu somut şekilde ortaya koydu. Çizilen çizgi nettir:

Barıştan yanayım. Terörü bitirmek istiyorum. Kanuni altyapım hazırdır. Bu irade dosta düşmana duyurulur.


Stratejik durum değişikliği

Asker başardı ve teröristi sınır dışına itti. Asker ve diplomasi başardı; sınır dışında, Irak'ta ve Suriye'de durum terör örgütü ve ondan bir şeyler umanlar için sonuçsuz bırakıldı. Bütün bunlar inançla ve kararlılıkla, bıkmadan usanmadan gerçekleştirildi. Suriye'de zaman istikrar ve yeniden inşa zamanı. Irak'ta zaman istikrar ve ekonomik gelişim zamanı. Bölgede zaman Terörsüz Bölge zamanı.

Buna engel olmak isteyenler olmayacak mı? Olacak, ancak mücadelenin zamanı, zemini ve şartları değiştirildi; stratejik durum değişikliği ifademdeki temel budur. Çağımızda kimse "zafer" aramasın; akıllı gücünü (smart power) sahaya yansıtsın.


Hibrit atmosferde teminat

Vekâlet savaşları, hibrit savaşlar, gayrinizami harp, bilişsel ve ekonomik savaş ve yoğun propaganda ortamında Türkiye'nin hem kendi iç dinamikleri hem de bölge için teminat olduğunu göstermesi, bu yönde iradesini güçlü biçimde ifade etmesi ve içeriye ve dışarıya liderlik etmesi önemlidir.


Süreçle ilgili resmi değerlendirmeler ve uyum

Resmî açıklamalarda 2 yıllık sürecin en önemli aşamasına gelindiği, Terörsüz Türkiye için büyük emek verildiği ve ortaya konulan iradenin bölgeye dönük kötü niyetli emperyalist ve saldırgan yaklaşımlara verilmiş en güçlü cevaplardan biri olduğu vurgulanmaktadır. Meselenin sahibinin 86 milyon olduğu, Terörsüz Türkiye ile Terörsüz Bölge hedeflerinin birbirinden ayrılamayacağı, terörün gündemden çıkmasıyla yeni bir iklim doğacağı ve Türkiye'nin barış, demokrasi, huzur ve ekonomik potansiyel bakımından hem içeride hem bölgede daha büyük performans sergileyeceği ifade edilmektedir.

Bu yaklaşım, liderliğin sadece iç güvenlik değil, bölgesel istikrar ve barış üreten bir teminat işlevi gördüğünü de ortaya koymaktadır. Türkiye gereken adımı atarak hem kendi içinde hem bölgede huzur ve ekonomik potansiyelin önünü açmaktadır.


Sonuç

Bu teklif, durumu değiştiren, dış istismarı sınırlayan, barış iradesini ve kararlılığı aynı anda ortaya koyan bir adımdır. Liderlik, toplum iradesi ve hukuki çerçeve bir araya geldiğinde kronik sorun yönetilebilir hâle gelir. Türkiye'nin inancı ve beklentisi de netleşir: Terörün üretilmesine izin vermeyen, silah bırakmayı teyit eden, kontrollü entegrasyonu sağlayan ve bölgesel istikrar için teminat üreten bir süreç.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Gürsel Tokmakoğlu Independent Türkçe için yazdı
Perşembe, Ağustos 6, 2026 - 06:15
Main image: 

<p>"Çerçeve yasa" teklifi TBMM'ye sunuldu, 5 Ağustos 2026 / Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Terörsüz Türkiye sürecinde yeni eşik: Durum değişikliği, liderlik ve hukuki irade
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

Bursa'da iş yerinde çıkan yangın kontrol altına alındı

Bursa'nın merkez Osmangazi ilçesindeki bir iş yerinde çıkan yangın itfaiye ekiplerince kontrol altına alındı.

Küçükbalıklı Mahallesi Muhittin Kırcal Sokak'taki gıda toptan satış alanında faaliyet gösteren bir iş yerinde henüz bilinmeyen bir nedenle yangın çıktı. Rüzgarın etkisiyle yangın kısa sürede büyüdü.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis, itfaiye ve sağlık ekibi sevk edildi.

Polis ekipleri çevrede güvenlik önlemi alırken itfaiye ekipleri yangına müdahale etti.

Ekiplerin yoğun uğraşları sonucu yangın yaklaşık 2 saatte kontrol altına alındı.

Sağlık ekipleri yoğun dumandan etkilenen itfaiye personeline müdahale etti.

Ekiplerin bölgedeki soğutma çalışması sürüyor.


ABD'nin North Carolina eyaletinde silahlı saldırı düzenlendi

ABD'nin North Carolina eyaletinde düzenlenen silahlı saldırıda çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği veya yaralandığı bildirildi.

North Carolina Eyalet Soruşturma Bürosunun sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, eyaletin kuzeyindeki Caswell ilçesine bağlı Prospect Hill bölgesinde sabah saatlerinde silahlı saldırı meydana geldiği belirtildi.

Açıklamada, saldırının düzenlendiği bölgede silahla vurulmuş çok sayıda kişinin bulunduğu, Caswell İlçe Şerif Ofisinin olayla ilgili eyalet yetkililerinden destek talep ettiği aktarıldı.

Saldırıda çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiği vurgulanan açıklamada, yaralananların da olduğuna işaret edildi.

Açıklamada, olaya ilişkin geniş çaplı soruşturma başlatıldığı kaydedildi.


Üsküdar'da bazı yollar trafiğe kapatılacak

Üsküdar'da 5-7 Ağustos tarihlerinde düzenlenecek etkinlik dolayısıyla bazı yollar trafiğe kapatılacak.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nden yapılan açıklamaya göre, Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nce bugün, yarın ve 7 Ağustos'ta Üsküdar'da gerçekleştirilecek etkinlik kapsamında kapanacak yollar ve alternatif güzergahlar belirlendi.

Çengelköy Caddesi'nin Kerime Hatun Camii Sokak kesişimi ile Kuleli Caddesi'nin Yamaçlı Sokak kesişimi arasında kalan tüm yollar ile Çengelköy Hamam Arkası Sokak ve Fıçı Sokak saat 23.00'ten program bitimine kadar araç trafiğine kapalı olacak.

Sürücüler, Kuleli Caddesi istikameti için Kerime Hatun Camii Sokak, Kemalettin Tuğcu Sokak, Hür Sokak, Meşrutiyet Sokak, Havacı Sokak, Albay Üçer Sokak ve Yamaçlı Sokak güzergahlarını kullanabilecek.

Beylerbeyi Caddesi istikametine gitmek isteyen sürücüler ise Yamaçlı, Albay Üçer, Havacı, Meşrutiyet, Şekip Ayhan Özışık ve Mor Salkım sokakları ile Yalnız Selvi, Kaldırım, Zübeyde Hanım, Prof. Dr. Beynun Akyavaş ve Güzeltepe caddelerine yönlendirilecek.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Perşembe, Ağustos 6, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Çatışmadan hukuka: Çerçeve Yasa

TBMM’ye sunulan "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi", Türkiye’nin yarım asırdır güvenlik ekseninde ele aldığı Kürt meselesinde yeni bir dönemi işaret ediyor. 12 maddelik bu çerçeve yasa, sorunu tek kalemde çözen sihirli bir metin değil; çatışmayı bitirmeyi yasal güvenceye bağlayan ve siyasi müzakerenin önünü açan ilk somut adım.

Kürt meselesi yüzyılı aşkın süredir devletin güvenlik politikalarının odağındaydı. İnkar, asimilasyon ve bastırma hamleleri askeri yöntemlerle sürdürüldü; zaman zaman masaya oturulsa da bu girişimler hiçbir zaman kalıcı bir hukuki zemine oturmadı. Meclis’e gelen kanun teklifi işte bu yüzden tarihsel bir eşik. Süreç ilk kez idari tasarruf veya bürokratik kararların ötesine geçerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin iradesiyle yasal bir statü kazanıyor.

Hukuki güvence ve siyasi meşruiyet

Yasanın en hayati tarafı, çatışmalı süreci doğrudan hukuk alanına çekmesi. Bu düzenleme, muhataplığın devlet tarafından parlamenter zeminde kabul edildiğinin açık göstergesi. Yürütme organı ve güvenlik bürokrasisinin tekelinden çıkan süreç, artık Meclis’in denetimi ve siyasi partilerin ortak sorumluluğunda yürüyecek bir yapıya bürünüyor.

Kısacası bu yasa çözümün kendisini değil, çözüme giden yolun hukuki çatısını inşa ediyor. Böylece sürecin, gelecekteki siyasi iklim değişikliklerinden veya dönemsel çalkantılardan etkilenmemesi için kurumsal bir zırh oluşturuluyor.

Kamuoyundaki yaygın yanılgı, bu metni Kürt meselesinin tüm boyutlarını halledecek nihai bir "barış yasası" gibi okumak. Oysa teklifin sınırı belli.

Yasa, öncelikle çatışmayı sonlandırmanın hukuki altyapısına odaklanıyor. Silah bırakacak kişilerin durumunu düzenlemek, sürecin meşruiyetini sağlamak ve müzakereye sınır çizmek temel amaç. Eşit yurttaşlık, anayasal güvence, yerel demokrasi, kültürel haklar ve demokratikleşme adımları ise bu ilk aşamanın ardından gelecek 2. ve 3. yasa paketlerinin konusu olacak. Dolayısıyla bu düzenleme bir sonuç değil, sürecin başlangıç fişeğidir.

Devlet açısından da tarihsel

Bu adımın en radikal boyutu, devletin pozisyonunda yaşanan değişimdir. Cumhuriyet tarihi boyunca sayısız Kürt isyanı sadece güvenlik politikalarıyla bastırıldı, mesele parlamenter müzakere zeminine hiç taşınmadı. İlk kez çatışmanın askeri yöntemlerle çözülemeyeceği kabul ediliyor ve siyasal müzakere esas alınıyor.

Burada "devlet kazandı"- “Kürt hareketi yenildi" ya da tersi gibi ifadelerle yüzeysel bir okuma yapmak doğru olmaz. Asıl mesele, güvenlik eksenli anlayışın tek başına sonuç vermediğinin görülmesidir. İki tarafın da mevcut yöntemin sürdürülemez olduğunu kabul ettiği ve çözümü siyasette aradığı yeni bir evredeyiz.

İlk etkiler nerede görülecek?

Yasa yürürlüğe girdiğinde ilk somut yansımayı cezaevlerinde göreceğiz. Sınır geçişleri ve silah bırakma başlıkları çokça konuşulsa da, öncelikli pratik sonuç binlerce tutuklu ve hükümlünün durumunu kapsayan hukuki düzenlemeler olacak.

Silahlı yapıların geleceği tek bir hamlede çözülecek bir konu değil; güven ortamına ve siyasi gelişmelere bağlı olarak aşama aşama ilerleyecek. Bu süreçte İmralı Adasına gidebilecek akademisyenler, gazeteciler ve yazarların dahil olacağı mekanizmaların kurulması, toplumsal rızanın ve güvenin inşasında kritik rol oynayacak.

Kamplaşmalara dikkat!

Barış süreçleri sadece devletle silahlı aktörler arasındaki teknik bir pazarlıktan ibaret değildir. Kalıcı bir sonuç için toplumun sürece dahil olması ve demokratik siyasetin inisiyatif alması şart.

Metin etrafındaki tartışmalar ise ne yazık ki hukuki içerikten ziyade siyasi kamplaşmalar üzerinden yürütülüyor. Bir taraf bunu "devletin teslimiyeti" olarak görürken, diğer taraf Kürtlerin taleplerinin görmezden gelindiğini savunuyor. Her iki yaklaşım da eksik. Çünkü bu düzenleme ne tek başına bir infaz yasasıdır ne de eksiksiz bir demokrasi paketidir. Esas işlevi, çatışmalı dönemi kapatıp siyasal müzakerenin önünü açmaktır.

Günün sonunda tartıştığımız şey sadece 12 maddelik bir kanun teklifi değil. Tartışılan; Türkiye’nin yüz yıllık güvenlik ezberini bozup siyasal müzakereyi esas alan yeni bir çağa adım atıp atamayacağıdır. Bu ilk adımın kalıcı bir başarıya ulaşması, arkasından gelecek demokratikleşme paketlerine, siyasi aktörlerin kuracağı dile ve taraflar arasında inşa edilecek güvene bağlı olacak.

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Çerçeve yasa, Kürt meselesini çözen son metin değil; çözüm arayışını hukuki güvenceye bağlamayı hedefleyen ilk düzenleme. Teklifin yasalaşması halinde cezaevlerinden demokratikleşme tartışmalarına kadar birçok alanda yeni bir sürecin başlaması bekleniyor
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 22:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Çatışmadan hukuka: Çerçeve Yasa
copyright Independentturkish: 

Erdoğan'dan 'çerçeve yasa' açıklaması: Hayırlara vesile olmasını diliyorum

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'ne ilişkin, "Türkiye'yi terör tehdidinden kalıcı olarak kurtarmayı, milli birlik ve beraberliğimizi perçinlemeyi, ülkemizde ve bölgemizde huzur iklimini güçlendirmeyi hedefleyen bu adımın hayırlara vesile olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

Kapsamlı istişareler neticesinde hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, aziz milletimizin çözüm iradesini yansıtan geniş bir mutabakatla bugün Gazi Meclis'imizin takdirine sunuldu. Türkiye'yi terör tehdidinden kalıcı olarak kurtarmayı, milli birlik ve beraberliğimizi perçinlemeyi, ülkemizde ve bölgemizde huzur iklimini güçlendirmeyi hedefleyen bu adımın hayırlara vesile olmasını diliyorum. Gerek kanun teklifinin tekemmül ettirilmesine gerekse sürecin başarıya ulaşmasına katkı veren başta Cumhur İttifakı ortağımız Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli olmak üzere siyasi parti gruplarımıza ve milletvekillerimize teşekkür ediyorum.

 

AA

rdoğan, sürece katkı sunan siyasi partilere ve milletvekillerine teşekkür etti
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan'dan 'çerçeve yasa' açıklaması: Hayırlara vesile olmasını diliyorum
copyright Independentturkish: 

Özgür Özel, çerçeve yasa teklifini değerlendirdi: Teklif metnini sır gibi saklayıp boş kağıtlara imza aldılar

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, TBMM Başkanlığı'na sunulan çerçeve yasa teklifine ilişkin olarak, teklif hazırlanırken ortak bir çalışma yürütülmemesini eleştirerek, "Siyasi yaklaşımımızda bir değişiklik yok, ancak usul ve üslup açısından son derece yanlış bir iş. Elbette milletvekilleri, parti grupları Meclis Komisyonu’nda metne katkı sağlayabilirler, eleştirilerini söyleyebilirler. Ancak teklif metnini sır gibi saklayıp boş kağıtlara imza alıp diğer siyasi partiye yolladıktan yarım saat sonra Meclis Başkanlığına teslim etmek meselenin ruhuna aykırı" dedi.

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, TBMM Başkanlığı'na sunulan çerçeve yasaya ilişkin YetkinReport'a yaptığı değerlendirmede, şunları kaydetti:

Bu kanun teklifi hazırlanırken bir ortak çalışma yürütülmedi. AK Parti kendi grubundan boş kâğıda imzaları topladı. Parti gruplarına bugün öğle saatlerinde kapalı zarf içinde yolladılar. Biz bunu çalışacağımız ilgili Meclis komisyonlarımızın başkanları ve Meclis’te oluşturulan Terörsüz Türkiye Komisyonu’na görevli olarak gönderdiğimiz arkadaşlardan oluşan heyet metni çoğaltıp önüne alıp toplantıya başlarken, onlar yarım saat içinde metni Meclis Başkanlığı’na teslim ettiler.

Siyasi yaklaşımımızda bir değişiklik yok, ancak usul ve üslup açısından son derece yanlış bir iş. Elbette milletvekilleri, parti grupları Meclis Komisyonu’nda metne katkı sağlayabilirler, eleştirilerini söyleyebilirler. Ancak teklif metnini sır gibi saklayıp boş kağıtlara imza alıp diğer siyasi partiye yolladıktan yarım saat sonra Meclis Başkanlığına teslim etmek meselenin ruhuna aykırı.

İçinde bulunduğumuz komisyon raporunun 6’ncı ve 7’nci kısımları vardı süreçle ilgili. Bu teklif 6’ncı kısımla ilgili. O zaman da söylemiştik; bu işlerin 6 ve 7’nin peşpeşe değil, iç içe yürümesi lazım. 6 Ceza Kanunuyla ilgili, 7 demokratikleşmeyle ilgili, Anayasa Mahkemesi, AİHM kararlarına uyulmasından kayyım uygulamasının sonlandırılmasına ve çok sayıda demokratik açılımın düzenlenmesine kadar. Bu konudaki hassasiyetimiz, şerhimiz devam ediyor. Bu kanunun yasalaşmasından sonra, silahların bırakıldığının teyit ve tespiti ile ilgili geçecek sürede mutlaka yedinci kısmın hızla hazırlanması için çalışılması gerekiyor.

Kürt sorununu çözmek altıncı kısımda tek başına yeterli değil. Kürtlerin sorunlarını çözmek ya da Türkiye’nin demokrasi sorununu çözmek altı ile olmaz. 6’ncı madde bir sürecin sonu, teknik bir gereklilik olabilir ama 7’nci madde demokratik bir sürecin başlangıcı, barışın başlangıcı, kardeşliğin başlangıcı, Kürtlerle Türklerin ortak geleceğinin birlikte güvenli bir şekilde yürümesinin başlangıcı olmalı. Ayrıca ceza hukukçusu arkadaşlarımızın ve hukukçu milletvekillerimizin kanun teklifi ile ilgili teknik eleştirileri de var, onları da ayrıca dile getireceğiz. Ama esas dikkat çekmek istediğimiz mesele, bugün çözmeye çalıştığımız sorunun kök sebeplerini, komisyon raporunun 7’nci kısmına yönelik cesur kararlı hızlı adımlar atarak çözebiliriz. Yoksa infaz düzenlemesi bazı sonuçları ortadan kaldırır ama sebebi ortadan kaldırmaz.

 

ANKA

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, TBMM Başkanlığı'na sunulan çerçeve yasa teklifine ilişkin olarak, teklif hazırlanırken ortak bir çalışma yürütülmemesini eleştirdi
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Özgür Özel, çerçeve yasa teklifini değerlendirdi: Teklif metnini sır gibi saklayıp boş kağıtlara imza aldılar
copyright Independentturkish: 

İYİ Parti'den Meclis Başkanlığına dilekçe: Yasalara ve Anayasa'ya aykırı olan bu yasayı gündeme almayın

İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, "Başta Genel Başkanımız Sayın Dervişoğlu olmak üzere bütün parti kadrolarımızla dimdik bir duruş sergileyeceğiz. İlk aşama olarak bu yasa teklifi ile ilgili Meclis'e ve az önce bir talepte, bir müracaatta bulunduk ve bir dilekçe verdik. Bu yasa teklifini gündeme almayın dedik. Çünkü bu yasa teklifi 50 bin kişinin katili terör örgütünün elebaşını ve onun üyelerini, mensuplarını, teröristleri affetmeye dönük bu yasa teklifini meclis gündemine getiremezsiniz dedik. Çünkü bu ne yasaldır ne de anayasaldır" dedi.

İYİ Parti Meclis grubu, Çözüm süreci kapsamında TBMM'ye gelen ve Cumhur İttifakı milletvekillerinin  görmeden imzaladığı Çerçeve Yasa hakkında TBMM Başkanlığına dilekçe sunarak yasanın Meclis gündemine alınmamasını talep etti. Konuya ilişkin İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, şunları kaydetti:

Kök yasa dedikleri yasa teklifini meclise verdiler. Süreç başladı. İYİ Parti'nin tutumu son derece net. 'İhanetin zaman aşımı yoktur' diyoruz ve bu yasa teklifi ile getirilmek istenen her şeye kökten itiraz ediyoruz. Peki bu kök yasa ne ifade ediyor? 50 bin kişinin katili terör örgütü PKK'nın elebaşı diyor ki 'Cumhuriyetin kurulmasından daha önemlidir bizim için' diyor. 'Bu bir başlangıçtır' diyor.

"Terör örgütü üyelerinin siyaset yapmasına alan açacak teklife kökten itiraz ediyoruz"

Peki bu Kök yasa başlangıçsa gerisi ne olacak? Gövdesi gelecek. Dalları budakları gelecek. Yaprakları gelecek. Anayasa, Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu, İnfaz Yasaları, her şey değişecek. Talep bu. İstenen bu. Peki bu kök yasa dedikleri bu teklifle neyi amaçlıyorlar? Binlerce PKK'lı terörist affedilecek ve ne yazık ki milleti kandırıyorlar. 'Af değil' diyorlar. Apaçık aftır bu. Dağdakileri affedecekler. Cezaevindekileri affedecekler. 50 bin kişinin katilinin bulunduğu yere imkanlar, kolaylıklar tanıyacaklar. Ondan sonra da onunla ilgili af süreci başlayacak. Umut hakkı gelecek. Talep bu. Biz bu ülkenin bölünmesi için kurulmuş, arkasında emperyalistlerin olduğu bu alçak terör örgütünün üyelerin affedilmesi ile ilgili, onların salıverilmesi ile ilgili, onlara dokunulmazlık zırhı verilmesi ile ilgili, onların serbestçe siyaset yapması ile ilgili alan açacak bu yasa teklifine kökten itiraz ediyoruz. 

"Bu yasa teklifini gündeme almayın"

Başta Genel Başkanımız Sayın Dervişoğlu olmak üzere bütün parti kadrolarımızla dimdik bir duruş sergileyeceğiz. Ve bu duruşu milletimiz adına, aziz Türk milleti adına parlamentoda, sokaklarda ve meydanlarda devam ettireceğiz. Hiç kimsenin endişesi olmasın. Türk milleti sahipsiz değildir. İhanete asla geçit vermeyeceğiz. İlk aşama olarak bu yasa teklifi ile ilgili Meclis'e ve az önce bir talepte, bir müracaatta bulunduk ve bir dilekçe verdik, 'Bu yasa teklifini gündeme almayın' dedik. Çünkü bu yasa teklifi 50 bin kişinin katili terör örgütünün elebaşını ve onun üyelerini, mensuplarını, teröristleri affetmeye dönük bu yasa teklifini Meclis gündemine getiremezsiniz dedik. Çünkü bu ne yasaldır ne de anayasaldır. Anayasanın pek çok maddesine aykırı bir şekilde Meclis gündemine taşınan bu yasa teklifinin gündeme alınmaması için Meclis Başkanlığı'na bir dilekçe veriyoruz.

"İhanet sürecinin bir parçası olmayın"

İYİ Parti grubu olarak bir müracaatta bulunuyoruz. Milletin gözünden neyi kaçırıyorsunuz Allah aşkına? Partili milletvekillerinizi bir kurşun asker gibi görerek onlardan bile kaçırdınız. Onlardan bile sakladınız. Bir imza föyü imzalattırdınız. Onlar dahi görmediler bu ihanet süreci ile ilgili yasa teklifini. Ve şimdi, şimdi Meclis gündemine taşıyorsunuz. İlk adımımız bunun anayasal olmadığı gerçeğinden hareketle Meclis Başkanına bir dilekçe vermek ve hem onu hem de bütün sorumluları millet adına uyarmaktır. 'Yapmayın, Bu adımı atmayın, bu ihanet sürecinin bir parçası olmayın' diyoruz. Ve bütün milletimize diyoruz ki İYİ Parti olarak biz aziz milletimizin talep ve tavsiyeleri doğrultusunda, beklentileri doğrultusunda mücadelemizi sonuna kadar sürdüreceğiz ve bir kez daha altını çizerek ifade ediyoruz ki ihanetin zaman aşımı yoktur.

 

ANKA

İYİ Parti Meclis grubu, Çözüm süreci kapsamında TBMM'ye gelen ve Cumhur İttifakı milletvekillerinin görmeden imzaladığı Çerçeve Yasa hakkında TBMM Başkanlığına dilekçe sunarak yasanın Meclis gündemine alınmamasını talep etti
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
İYİ Parti'den Meclis Başkanlığına dilekçe: Yasalara ve Anayasa'ya aykırı olan bu yasayı gündeme almayın
copyright Independentturkish: 

TBMM Adalet Komisyonu Çerçeve Yasa için 7 Ağustos'ta toplanacak

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin komisyon görüşmelerine 7 Ağustos Cuma günü başlanacağını bildirdi.

Yüksel, teklifteki düzenlemelere ve komisyon sürecine ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.

Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda TBMM'de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun da üyesi olan Yüksel, komisyonun ilk toplantısını 5 Ağustos 2025'te yaptığını, bu sürecin ardından bir yıl sonra komisyon raporu doğrultusunda hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin TBMM Başkanlığına sunulduğunu hatırlattı.

Teklifin sunulmasıyla yeni ve somut bir aşamaya ulaşıldığının altını çizen Yüksel, kanun teklifinin, milli dayanışmayı güçlendirme, toplumsal bütünleşmeyi kalıcı hale getirme ve Türkiye Yüzyılı hedeflerine daha güçlü adımlarla ilerleme iradesinin önemli bir tezahürü olduğunu belirtti. Yüksel, şöyle devam etti:

Meclisimiz bu teklifle birlikte yasama tarihimizin en önemli ve en kritik kanun tekliflerinden birini görüşecektir. Çünkü bu teklif, milletimizin 40 yılı aşkın süredir kanayan yarasını hukukun şifalı eliyle sarma iradesinin somut bir tezahürüdür. Güvenlik politikalarıyla sağlanan kazanımların, hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde kalıcı toplumsal barışa dönüştürülmesi hedeflenmektedir. Terör, uzun yıllar boyunca milletimizin huzuruna kastetmiş, binlerce ailemizin yüreğinde derin acılar bırakmış, ekonomik kalkınmamıza zarar vermiş, sosyal hayatımızı olumsuz etkilemiş ve ülkemizin enerjisinin önemli bir bölümünü tüketmiştir. Terör yalnızca can kayıplarına neden olan bir güvenlik sorunu değil, aynı zamanda milletimizin ortak geleceğinin önünde duran ağır bir pranga olmuştur. Türkiye, bu prangayı kırabilecek güce, kararlılığa ve devlet tecrübesine sahiptir.

"Terörden tamamen arındırılmış bir Türkiye, daha güçlü bir ekonomi, daha fazla yatırım, daha yüksek refah, daha sağlam bir toplumsal huzur ve uluslararası alanda daha etkin bir Türkiye anlamına gelmektedir." diyen Yüksel, Terörsüz Türkiye hedefinin aynı zamanda "Terörsüz Bölge" idealinin de en güçlü teminatları arasında yer aldığına dikkati çekti.

"Terörün gölgesinden tamamen kurtulmuş bir Türkiye, enerjisini çatışmaya değil üretime yönelten güçlü bir Türkiye demektir"

Yaşanan süreçlere kolay gelinmediğine işaret eden Yüksel, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun siyasi zemini ve toplumsal mutabakatı inşa ettiğini, şimdi de hukuki çerçeveyi inşa etme görevinin Adalet Komisyonunda olduğunu söyledi. Yüksel, şöyle konuştu:

Bugün Terörsüz Türkiye hedefi, yalnızca güvenlik politikalarının ulaştığı bir aşamayı ifade etmemektedir. Bu hedef, milletimizin bin yıllık kardeşliğini daha da sağlamlaştırmayı, ortak geleceğe olan inancını güçlendirmeyi ve Türkiye Yüzyılı vizyonunun en önemli yapı taşlarından birini hayata geçirmeyi ifade etmektedir. Bu teklifin ruhunda bin yıldır Malazgirt'te, Çanakkale'de, Milli Mücadele'de aynı safta duran Türk'ün ve Kürt'ün kardeşliği vardır. Bu ruh, ortak tarihimizin, ortak kaderimizin ve ortak geleceğimizin hukuk diliyle yeniden tahkim edilmesidir. Terörün gölgesinden tamamen kurtulmuş bir Türkiye, enerjisini çatışmaya değil üretime, ayrışmaya değil kardeşliğe, belirsizliğe değil kalkınmaya yönelten güçlü bir Türkiye demektir. Bu anlayış, yalnızca bugünün meselelerini çözmeyi değil, gelecek nesillere daha huzurlu, daha güvenli ve daha müreffeh bir ülke bırakmayı hedeflemektedir.

Teklifin bir af düzenlemesi olmadığını vurgulayan Yüksel, teklifin aynı zamanda kişiye özgü düzenleme de içermediğini belirtti.

Yüksel, "Teklifte öngörülen mekanizmaların işletilebilmesi, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasına bağlıdır. Edirne'den Hakkari'ye kadar yükselen ortak ses şudur: Evlatlarımız değil, silahlar toprağa gömülsün. TBMM olarak yazacağımız her madde, kuracağımız her cümle ve ortaya koyacağımız her düzenleme, işte bu ortak dileğin hukuk diliyle ifadesi olacaktır." şeklinde konuştu.

Sürecin şekillenmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu güçlü liderliğin, stratejik vizyonun ve kararlı devlet iradesinin belirleyici olduğunu dile getiren Yüksel, Terörsüz Türkiye vizyonunun, Türkiye Yüzyılı'nın inşasına ışık tutan güçlü bir devlet perspektifi ortaya koyduğunu vurguladı. Yüksel, şunları kaydetti:

Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli'nin milli birlik ve kardeşlik hukukunu esas alan yapıcı yaklaşımı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımız Sayın Numan Kurtulmuş'un sürecin Gazi Meclisimiz çatısı altında uzlaşmacı, katılımcı ve demokratik bir anlayışla yürütülmesine yönelik katkıları da bu tarihi yürüyüşün kurumsal zeminini önemli ölçüde güçlendirmiştir. Komisyonumuz, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'ni 7 Ağustos Cuma günü saat 15.30'da görüşmeye başlayacaktır.

 

AA

TBMM Adalet Komisyonu, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'ni 7 Ağustos Cuma günü saat 15.30'da gündemine alacak
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
TBMM Adalet Komisyonu Çerçeve Yasa için 7 Ağustos'ta toplanacak
copyright Independentturkish: 

Erdoğan, FETÖ'nün suikast timindeki Burkay Karatepe'den şikayetçi oldu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın avukatı Hüseyin Aydın, 15 Temmuz darbe girişiminde Erdoğan'a yönelik Marmaris'te gerçekleştirilen suikast teşebbüsüne katılan ve 10 yıldır kırmızı bültenle aranırken yakalanan FETÖ üyesi Burkay Karatepe ve kendisine yardım eden kişiler hakkındaki şikayet dilekçesini Muğla Cumhuriyet Başsavcılığına sundu.

Dilekçede, Karatepe ile firari olduğu dönemde kendisine yardım eden kişiler hakkında "Cumhurbaşkanına suikast", "Anayasayı ihlal", "devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak", "terör örgütüne üye olmak" ve "suçluyu kayırma" suçlarından soruşturma yapılarak kamu davası açılması istendi.

Şikayet dilekçesinde, FETÖ mensupları tarafından gerçekleştirilen darbe girişiminin bir parçası olarak, suç tarihinde Marmaris'te bulunan Erdoğan'a yönelik olarak Karatepe'nin de içinde bulunduğu bir grup tarafından askeri operasyon yapıldığı hatırlatıldı.

Karatepe'nin, örgüt elebaşı Fetullah Gülen'in talimatları doğrultusunda seçilmiş ilk cumhurbaşkanı olan ve Anayasa'ya göre devletin ve milletin birliğini temsil eden Erdoğan'ın varlığını ortadan kaldırmaya teşebbüs ettiği vurgulanan açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

"Şüphelinin bu şekilde sadece cumhurbaşkanına suikast ve anayasayı ihlal suçunu değil, aynı zamanda iştirak ettiği eylemler nedeniyle ülkenin genelinde bir kaos ve karışıklık çıkarmak suretiyle devletin bağımsızlığını zayıflatmayı ve devletin birliğini bozmayı hedeflediği de açıktır. Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk milletinin birliğini temsil eden Sayın Cumhurbaşkanımız, hem şahsına yönelen eylemleri nedeniyle hem de Türkiye Cumhuriyeti ve Türk milletinin birliğine yönelen eylemleri nedeniyle şüpheliden şikayetçi olduğu gibi eylem tarihinden bugüne kadar geçen 10 yıllık süre zarfında şüphelinin yakalanmasına mani olmak için yer temin eden ve yardım eden kişilerden de şikayetçidir."

 

AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 15 Temmuz'da Marmaris'teki suikast girişiminde görev alan FETÖ mensubu Burkay Karatepe hakkında avukatı aracılığıyla Muğla Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulundu
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 18:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan, FETÖ'nün suikast timindeki Burkay Karatepe'den şikayetçi oldu
copyright Independentturkish: 

Salah transferinin dayanılmaz hafifliği

Mevcut kalitesine ve başarı düzeyine bakıldığında dünya futbolunun ileri noktalarında olmayan Türk futbolu, konu transfer olunca bu konumundan sıyrılarak hızla yukarılara doğru yükseliyor.

Dünya futbolunun en önemli yıldızlarıyla yapılan dolgun kontratlar her yaz mevsiminde sadece ülke gündemini değil, dünya spor kamuoyunun da dikkatini çekiyor.

Örneğin Muhammed Salah'ın Türkiye'ye olan transferi Avrupa spor medyasında manşetlerde yer almış durumda! Takımlardan bağımsız olarak ülke futbolunun transferde geldiği yer dikkat çekici.

The Sun'ın Salah transferini "Türkiye kazandı!" şeklinde duyurduğunu belirtirsek, oyuncu almada gelinen kümülatif seviye daha iyi anlaşılır.

Başlıkta atıfta bulunduğum Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği'nde ünlü yazar Milan Kundera, Çek Baharı'na atıfta bulunurken karakterlerin bireyselleşme sürecini etkileyici bir dille anlatır. Sabina, ruh ve beden bütünlüğünü tamamlamış biri olarak eski ailesi ve arkadaşlarının olmadığı bir hissiyatta varoluşun dayanılmaz hafifliğini yakalamıştır.

Kuşkusuz Kundera, eserinin bir spor, bir transfer yazısında kullanılacağını hiç mi hiç tahmin edemezdi. Ancak geçici günlük başarılar, popülizm, coşkuyla başlayan birçok yıldız transferinde sürecin sonunda düşülen boşluk bana bu romanda varılan psikolojiyi öylesine çağrıştırıyor ki! Salah transferinde de böyle bir risk var!

Her şeye rağmen Trabzonspor'un böyle bir transfere ihtiyacı vardı. Bir imparatorluğa başkentlik yapmış ve büyük bir kadim kültüre sahip olan kent, 20'nci yüzyıl başlarında tanıştığı futbolda yerel lig kurmayı başarmış, hatta Anadolu'daki ilk futbol kitabına öncülük etmiş bir yer. 1970'lerde yükseldiği bugünün Süper Lig'inde Anadolu ihtilalinin öncüsü olmuş, İstanbul'a başkaldırının en önemli sembolü konumunda kendine sürekli yer etmiş.

Endüstrileşen ve kapitalizmin iştah açıcı ama korkunç kollarına her geçen gün daha da teslim olan ülke futbolunda Trabzonspor, başta ekonomik sebeplerden ötürü geride kaldı, uzun süre şampiyon da olamadı. Güçle baş edebilmenin ve büyük camia olgusunu diri tutmanın bir sonucu olarak da bordo-mavili ekip de bu yola koyuldu ve dünyanın bu yaz dönemindeki, belki de kıta Avrupası'ndaki en önemli transferini gerçekleştirdi.

Üstelik Salah'ın bu yaz mevsimindeki transfer serüveninde bir başka Türk takımı Beşiktaş da -bir süreliğine- vardı. Maddi disipline öncelik vermesiyle tanınan Başkan Ertuğrul Doğan da transfer sürecini ustalıkla yürüttü. Buldukları genç oyuncuları bir sezon sonra 5-6 kat fiyatla satarak belli bir ekonomik ferahlık sağlanmasında takımın şu anki teknik direktörü ve takımla, camiayla genetik uyumu yüzde 100 derecesinde olan Fatih Tekke'nin de azımsanmayacak rolü var.

Muhammed Salah transferi sadece bir futbol takımının 11'ine monte edilmiş bir öğe değil! Dünyanın en tanınmış Müslüman oyuncusu, Arap ve Ortadoğu turizminin gözde merkezlerinden birine transfer oldu ve kuşkusuz bu turizm skalasını daha da yukarı çekecektir. Salah'ın transfer haberinin ardından birkaç saat içinde kulübün 10 bine yakın kombine sattığı ve on binlerce maç giriş kartının yenilendiği söyleniyor ki Trabzonspor'un kombine satışları oldukça düşük seviyedeydi.

Esas tablonun Salah formalarının satışa çıkmasıyla ortaya çıkacağı da aşikâr! Simon Kuper'in artık kült özelliği taşıyan "Futbol, Sadece Futbol Değildir" kitabındaki içerikler gibi Mısırlı oyuncunun transferi, saha dışındaki öğeler açısından da önemli özellikler barındırıyor. Böyle bir isim için kolay bulunabilecek sponsorlar da onunla birlikte marka değerlerini ve tanınırlıklarını küresel boyutta daha da büyüteceklerdir.

Bulunduğu kentten daha fazla etki alanına sahip bir takımın ülke ve dünya geneline yayılmış taraftarları için Salah ismi, güç ve paranın her geçen gün etkisini artırdığı bir arenada özgüven, meydan okuma ve mutluluk kaynağı olarak bordo-mavililerin öncü argümanı olacak!

Hele de her şeyin dijitalleştiği çağda üç İstanbul takımının toplamından çok çok daha fazla takipçisi olan bir oyuncuyu (üçlünün Instagram takipçi sayısının toplamı 40 milyona ulaşmazken Salah'ın 68 milyona yakın takipçisi var) sezon boyunca tüm dünyanın da takip edeceğini düşünürsek, Salah'ın ülkedeki varlığının Karadeniz ekibi ve ülke futboluna olumlu etkisi yadsınmaz bir gerçeği ifade edecektir.

 

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Cafer Erdoğan Independent Türkçe için yazdı
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Trabzonspor'un anlaşmaya vardığı Mısırlı yıldız futbolcu Mohamed Salah, İstanbul'a geldi. Bordo-mavili taraftarların yoğun ilgi gösterdiği Salah, kendisini karşılayan taraftarlara üçlü çektirdi /&nbsp;Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Salah transferinin dayanılmaz hafifliği
copyright Independentturkish: 

10 soruda "çerçeve yasa" teklifi

Kamuoyunda çerçeve yasa teklifi olarak bilinen 12 maddelik Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ile DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğuları ve Tuncer Bakırhan'ın da aralarında bulunduğu 360'a yakın milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Teklife göre, PKK/KCK'nın silah bırakmasının güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi gerekecek. Teklif, örgüt üyeliği, yardım ve propaganda suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar için soruşturma, kovuşturma ve ceza infazlarının ertelenmesini öngörüyor. Kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar ise kapsam dışında bırakılıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

İşte 10 soruda teklifin öne çıkan hükümleri: 

1- Teklife göre, düzenlemenin öncelikli şartı ne? 

PKK/KCK'nın ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı’nın Resmi Gazete’de yayımlanması gerekecek. 

2- Kanun hükümleri kimleri kapsayacak? 

Kanun hükümleri, “PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7 Şubat 2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları” kapsayacak.

3- Suçlar kaç yıl süreyle ertelenecek? 

Bu kapsama giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl süreyle ertelenecek. Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da kanun kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacak.

4- Hangi suçlar kapsam dışında tutuldu? 

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar kapsam dışında tutulacak. İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek.

5- Erteleme kararı hangi koşullarda kalkacak? 

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

6 - Kanunun uygulanmasının takibini kim yürütecek? 

Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılacak. TBMM Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak. 

7- Örgüt mensuplarının getirdikleri silahlar ne olacak? 

Örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak. 

8- Kanundan yararlanmak isteyen örgüt mensupları nereye başvuracak? 

Kanun hükümleri, 1. maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararı’nın Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakiben 6 ay içinde bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacak.

9- Kanunun uygulamasında görev alanlara sorumluluk doğacak mı? 

Bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

10- Teklifi kimler imzaladı? 

Teklifi, AK Parti ve MHP’nin yanı sıra DEM Parti, HÜDA PAR, CHP, Yeni Yol milletvekilleri ve bağımsız milletvekilleri imzaladı.

 

Independent Türkçe, ANKA

TBMM'ye sunulan teklife göre, PKK/KCK'nın silah bırakması güvenlik kurumlarınca tespit edilip MGK tarafından teyit edilecek. Düzenleme bazı örgüt suçlarında erteleme öngörürken, kasten öldürme ve ağır suçları kapsam dışında bırakıyor
Çarşamba, Ağustos 5, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AI</p>

related nodes: 
"Çerçeve yasa" teklifi TBMM'ye sunuldu
"Çerçeve yasa" teklifinin maddeleri ortaya çıktı: Öcalan ve 2005 öncesi suçlar kapsam dışında
Type: 
SEO Title: 
10 soruda "çerçeve yasa" teklifi
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

İzmir'de ormanlık alanda çıkan yangına müdahale ediliyor

İzmir'in Bornova ilçesinde çıkan orman yangınına ekiplerin müdahalesi devam ediyor.

Alınan bilgiye göre, dün akşam saatlerinde Eğridere Mahallesi'ndeki ormanlık alanda henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı.

İhbar üzerine bölgeye İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne ait 17 arazöz, 1 dozer, itfaiye ve AFAD ekipleri sevk edildi.

Rüzgarın da etkisiyle ilerleyen yangını kontrol altına alma çalışmaları sürüyor.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Perşembe, Temmuz 30, 2026 - 00:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

Bakan Fidan, Hamas Siyasi Büro Başkanı Hayye ve beraberindeki heyeti kabul etti

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Gazze ve Batı Şeria'daki son durum, Filistinliler arası uzlaşı süreci ve bölgesel gelişmeler ele alındı.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre Fidan, yeni seçildiği görev dolayısıyla Hayye'yi tebrik ederek başarı dileklerini iletti.

Hayye, görüşmede Gazze ve Batı Şeria'daki son duruma ilişkin bilgi vererek, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin yasa dışı yerleşim faaliyetlerini ve Kudüs'teki kutsal mekanlara yönelik saldırılarını artırdığına dikkat çekti.

Hamas'ın barış müzakerelerinde yapıcı tutumunu sürdürdüğünü belirten Hayye, Filistinliler arasındaki uzlaşı sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Bakan Fidan ise Türkiye'nin Filistin halkının haklı davasını her platformda güçlü şekilde desteklemeyi sürdüreceğini vurguladı.

Fidan, Netanyahu hükümetinin Gazze ve Batı Şeria'da işlediği suçlar ile kutsal mekanlara yönelik saldırılarının uluslararası toplumun gündeminde tutulması için Türkiye'nin yoğun çaba gösterdiğini belirterek, Gazze'ye daha fazla insani yardım ulaştırılması amacıyla girişimlerini sürdüreceklerini ifade etti.

Bakan Fidan ayrıca, Türkiye'nin Gazze'de barış sürecini desteklemeye devam edeceğini ve bu süreçte Hamas'ın üstlendiği rolü takdirle karşıladığını dile getirdi.

Görüşmede ayrıca bölgesel gelişmeler hakkında da görüş alışverişinde bulunuldu.

AA

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hamas Siyasi Büro Başkanlığına seçilen Halil el-Hayye ve beraberindeki Hamas heyetini kabul etti
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 23:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Bakan Fidan, Hamas Siyasi Büro Başkanı Hayye ve beraberindeki heyeti kabul etti
copyright Independentturkish: 

İzmir'de Kemalpaşa, Gaziemir, Konak, Karaburun belediye başkanları ile Güzelbahçe Belediye Başkan Vekili CHP'den istifa etti

İzmir’in Kemalpaşa, Güzelbahçe, Gaziemir, Konak ve Karaburun ilçelerinde Cumhuriyet Halk Partili (CHP) belediye başkanları, belediye meclis üyeleri ve parti yöneticileri, düzenledikleri açıklamalarla CHP’den istifa ederek Yeni Parti’ye katıldıklarını duyurdu.

İstifa açıklamalarında demokrasi, hukuk, sosyal adalet, liyakat ve halk hizmeti vurgusu yapan belediye başkanları, yeni siyasi oluşum içerisinde mücadelelerini sürdüreceklerini ifade etti.

Kemalpaşa’da CHP İlçe Başkanı, Belediye Başkanı ve parti yönetimi istifa etti

Kemalpaşa’da CHP İlçe Başkanı Ahmet Yılmaz, Belediye Başkanı Mehmet Türkmen, belediye meclis üyeleri, ilçe yönetimi, gençlik kolları ve kadın kolları yönetimleri CHP’den istifa ederek Yeni Parti’ye geçtiklerini açıkladı.

Kemalpaşa Belediye Başkanı Mehmet Türkmen, yaptığı açıklamada 2024 yerel seçimlerinde elde edilen başarının halkın değişim talebini ortaya koyduğunu belirterek, bu süreçte kendilerine yönelik baskıların arttığını savundu.

Türkmen, "İlçemizde birlikte büyük mücadeleler vererek önemli bir seçim başarısı elde ettik. Bu süreçte emek veren herkese teşekkür ediyorum. 2024 yerel seçimlerindeki başarı, halkın değişim isteğini açıkça ortaya koymaktadır" ifadelerini kullandı.

Yeni siyasi süreçte birlik ve beraberlik içerisinde hareket edeceklerini belirten Türkmen, hedeflerinin demokrasi, adalet ve özgürlüğü güçlendirmek olduğunu söyledi.

Güzelbahçe’de belediye başkan vekili ve 10 meclis üyesi CHP’den ayrıldı

Güzelbahçe Belediye Başkan Vekili Ayşe Akın, 10 belediye meclis üyesi, önceki dönem CHP yöneticileri ve çok sayıda parti üyesi, düzenlenen basın açıklamasıyla CHP’den istifa ederek Yeni Parti’ye katıldıklarını duyurdu.

Açıklamayı okuyan Ayşe Akın, kararın geçmişe yönelik bir kopuş olmadığını belirterek, yeni bir siyasi anlayışla yola devam edeceklerini ifade etti.

Akın, "Siyasette bazen yollar değişebilir. Ama değişmemesi gereken tek şey; halka hizmet etme anlayışımız, dürüstlüğümüz ve vicdanımızdır" dedi.

Yeni dönemde demokrasi, laik Cumhuriyet ve adalet anlayışı doğrultusunda mücadele edeceklerini belirten Akın, "Biz umudu büyütmeye geldik" ifadelerini kullandı.

Güzelbahçe’de Ayşe Akın ile birlikte Altan İnanç, Çağlayan Bilgen, Ezgi Naz Soysal, Keramettin Yüksel, Ali Dönmez, Erkin Kalan, Ali Turan, Osman Kaçmaz, Mahmut Can Doğan ve Işık Güneşdoğdu CHP’den istifa ederek Yeni Parti’ye katıldı.

Gaziemir Belediye Başkanı Işık: Yeni oluşum içerisinde mücadelemi sürdüreceğim

Gaziemir Belediye Başkanı Ünal Işık da CHP’den istifa ettiğini açıklayarak Yeni Parti’ye katılacağını duyurdu.

Işık, açıklamasında CHP’nin Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu partisi olduğunu belirterek, parti içerisinde görev yapan tüm yol arkadaşlarına teşekkür etti.

Son dönemde yaşanan hukuki süreçlerin ve siyasi gelişmelerin yeni bir değerlendirme yapmayı zorunlu hale getirdiğini ifade eden Işık, "Mevcut siyasi atmosferin ülkemizin ihtiyaç duyduğu güçlü muhalefet anlayışını zayıflattığını, yeni bir siyasal zeminde milletimize daha fazla katkı sunabileceğimi değerlendirerek yeni oluşum içerisinde mücadelemi sürdürme kararı aldım" dedi.

Kararının CHP’nin tarihine veya değerlerine karşı olmadığını belirten Işık, demokrasi, hukuk devleti, laik Cumhuriyet, sosyal adalet ve liyakat ilkelerini farklı bir siyasi zeminde savunmaya devam edeceğini söyledi.

Konak Belediye Başkanı Mutlu: Yeni Parti çatısı altında mücadelemizi sürdüreceğiz

Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu da CHP’den istifa ederek Yeni Parti’ye katılacağını açıkladı.

Mutlu, kararının makam ve unvanlarla ilgili olmadığını belirterek, halk için daha iyi hizmet üretme sorumluluğuyla yeni bir yola çıktığını ifade etti.

Açıklamasında Mustafa Kemal Atatürk’ün ilke ve devrimlerine vurgu yapan Mutlu, "Genel Başkanımız Sayın Özgür Özel’in öncülüğünde kurulan Yeni Parti çatısı altında mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz" dedi.

Mutlu, CHP çatısı altında birlikte çalıştığı yol arkadaşlarına teşekkür ederek, yeni dönemde de şeffaflık ve sorumluluk anlayışıyla çalışmalarına devam edeceğini belirtti.

Öte yandan Konak’ta CHP’li 19 belediye meclis üyesinin de önümüzdeki günlerde Yeni Parti’ye katılmak üzere istifa edeceği öğrenildi.

Karaburun Belediye Başkanı Erdoğan ve CHP’li meclis üyeleri de istifa etti

Karaburun Belediye Başkanı İlkay Girgin Erdoğan da CHP’den istifa ettiğini açıkladı.

Erdoğan, yaptığı yazılı açıklamada siyaseti hiçbir zaman makam ve unvan olarak görmediğini, halk hizmeti ve Cumhuriyet değerlerine sahip çıkma sorumluluğuyla hareket ettiğini belirtti.

CHP’de yıllardır sürdürdükleri mücadelenin son gelişmelerin ardından yeni bir değerlendirme yapmayı gerektirdiğini ifade eden Erdoğan, kendisi ve CHP’li belediye meclis üyelerinin parti üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu.

Erdoğan, "Bu süreç; ne geçmişimize sırt çevirmek ne de bugüne kadar birlikte yol yürüdüğümüz insanlara duyduğumuz saygıyı azaltmak anlamına gelmektedir. Aynı inançla, aynı sorumluluk bilinciyle yolumuza devam etme kararlılığımızın bir ifadesidir" dedi.

Karaburun Belediye Başkanı Erdoğan, önceliklerinin Cumhuriyet değerleri ve Karaburun olduğunu belirterek, alınan kararın geleceğe duyulan umudun bir adımı olduğunu ifade etti.

İzmir’deki istifaların ardından Kemalpaşa, Güzelbahçe, Gaziemir, Konak ve Karaburun ilçelerinde çok sayıda belediye yöneticisi ve CHP’li isim Yeni Parti saflarına katılmış oldu.

 AA

İzmir'de CHP'li bazı belediye başkanları, meclis üyeleri ve ilçe örgütlerinden çok sayıda isim istifa ederek Yeni Parti'ye katıldıklarını açıkladı
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 22:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
İzmir'de Kemalpaşa, Gaziemir, Konak, Karaburun belediye başkanları ile Güzelbahçe Belediye Başkan Vekili CHP'den istifa etti
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yeni yasal düzenleme önümüzdeki günlerde TBMM'nin takdirine sunulacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı'ndan sonra yaptığı açıklamada, "Önümüzdeki günlerde bir süredir üzerinde çalıştığımız yasal düzenlemeyi Gazi Meclisimizin takdirine sunacağız. Cumhur İttifakı olarak çeşitli zorluklara rağmen tam bir dayanışma içinde yürüttüğümüz bu önemli süreci, milli meseleleri şahsi çıkarlarının önüne koyan siyasi partilerimizin de desteğiyle inşallah hedefine ulaştıracağız" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı'nda Kabine Toplantısı'na başkanlık etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplantı sonrasında basın açıklaması yaptı. Erdoğan, "Türkiye'ye hizmet mücadelemizi yoğun bir mesai ile sürdürüyoruz. Türkiye'nin müreffeh geleceğini inşa etmek için durmadan, dinlenmeden bütün kurumlarımızla bütün imkanlarımızla çalışıyoruz" dedi.

"Siyasi rakiplerimiz, kimin figüran olduğunu tartışsın; biz küresel siyasetin baş aktörü haline gelmeye çalışıyoruz"

Erdoğan, şu ifadeleri kullandı.

"Siyasi rakiplerimiz kimin figüran, kimin işbirlikçi olduğunu tartışa dursun biz kadro olarak uyum ve adanmışlıkla küresel siyasetin baş aktörü haline gelmeye çalışıyoruz. Yaşadığımız her Hadise siyaset sahnesinde şahit olduğumuz her tartışma milletimizin verilmiş sadakasının olduğunu bizlere tekrar gösteriyor.

Bilhassa 14-28 Mayıs seçimlerinde insanımızın engin feraseti sayesinde ülkemizin nasıl bir varita atlattığı bugünlerde çok daha net anlaşılıyor. Tecrübeli, uyumlu, liyakatli ve dirayetli kadroların yönetiminde Türkiye'nin aydınlık hedeflerine doğru yaptığı yolculuk hız kesmeden devam ediyor.

"Milletimizin umutlarının da bizimle olduğunun idrakindeyiz"

Milletimizin sadece duasının ve desteğinin değil, umutlarının da bizimle olduğunun idrakındayız. Şahsımıza, iktidarımıza ve ittifakımıza yönelik bu güveni asla boşa çıkarmayacağız. Şunu tüm vatandaşlarımızın çok iyi bilmesini temenni ederim: Bizim için insan; siyasetimizin de, icraatımızın da özüdür. Bizim için en büyük makam, millete hizmetkarlık makamıdır. Ne yapıyorsak insanımızı rahat ettirmek, mutlu etmek için yapıyoruz.

Umutsuzluğa kapılmadan, popülizme meyletmeden; başta hayat pahalılığı olmak üzere dönemsel sorunların üzerine ciddiyetle giderek, hepsinden önemlisi kendi insanımıza, kendi potansiyelimize güvenerek yolumuzda kararlılıkla ilerleyeceğiz.

Kabinemizin 69'uncu toplantısını az önce tamamladık. Toplantımızda ekonomiden dış politikaya, enerjiden terörsüz Türkiye sürecine kadar bir çok başlığı etraflıca ele aldık. Dış politikada kapsamlı bir ufuk turu yaparken enerjide Türkiye'yi merkez ülke yapma stratejimizi değerlendirdik.

"İsrail'in politikaları, bölgemizdeki sorunların ana kaynağıdır"

Türkiye'nin merkezinde yer aldığı coğrafya son yılların en sancılı günlerini yaşıyor. Israel'in savaş bağımlısı mevcut yönetimi tahrik ve tertipleriyle bölgemizi istikrarsızlığa sürüklemeye devam ediyor.

İsrail, bu bölgede temel insan haklarını hiçe sayarak, uluslararası hukuku ayaklarının altına alarak Filistin topraklarını adım adım işgal ediyor. İsrail'in işgalleri, İsrail'in hukuksuz yerleşimleri, İsrail'in Gazze'de yaptığı gibi Batı Şeria'da da Filistinlilere karşı uyguladığı göç ettirme, yıldırma, sindirme politikası bölgemizdeki sorunların ana kaynağıdır.

Bu saldırganlığın faturasını sadece Filistinli kardeşlerimiz, sadece kardeş Lübnan halkı değil; farklı inanç kesimleriyle bölgenin tamamı ödemektedir. Bölgemizdeki çatışmalar sebebiyle küresel petrol arzında tarihin en büyük şoklarından biri yaşanmaktadır. Yalnızca petrol değil; maalesef küresel piyasalarda doğalgazdan gübreye, dizelden petrokimya ürünlerine birçok girdide fiyatlar hızla yükselmiştir.

"Bölgemizdeki çatışmalara rağmen Türkiye ekonomisi dimdik ayaktadır"

Türkiye olarak her gün yeni bir krizin baş gösterdiği küresel konjonktürde Allah’a hamdolsun, çoklu şokları başarıyla yönetiyoruz. Bölgemizdeki çatışmalara rağmen Türkiye ekonomisi dimdik ayaktadır.

Savaş kaynaklı maliyetlerin vatandaşlarımız üzerindeki etkisini asgari seviyede tutmak için özel gayret gösteriyoruz. Bu süreçte üreticimizi, ihracatçımızı ve reel sektörümüzü de desteklemeyi ihmal etmiyoruz. İhracatçılarımızın günlük reeskont kredisi limitini 4,5 milyar liradan 5 milyar liraya yükselttik.

Sübvansiyonlu yatırım kredisi hacmini, 500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkardık. İmalat sanayimize ilave 250 milyar liralık uygun koşullu finansman imkanı sağladık. Yani sadece bu dönemde üretim, yatırım, ihracat ve istihdam için 1 trilyon liralık destek paketini devreye aldık.

"Çiftçimizi de, esnafımızı da yalnız bırakmıyoruz"

Çiftçimizi de, esnafımızı da yalnız bırakmıyoruz. Yılın ilk yarısında 724 bin çiftçimize 141 milyar lira, yaklaşık 100 bin esnafımıza ise 40 milyar lira finansman desteği sunduk. Turizm sektöründe vergi yükünü yarıya indirdik. Konaklama vergisini yüzde 2'den yüzde 1'e düşürdük.

Turizmde istihdamı korumak amacıyla işletme belgeli tesislerde çalışan başına 3.500 liralık destek uygulamasını başlatıyoruz. Hazine kefaletiyle 60 milyar liralık ilave finansman imkanı oluşturduk. Tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya gibi emek yoğun sektörlerimizde istihdamı korumaya yönelik desteklerimizi de sürdürüyoruz.

Esas olarak Türkiye'yi bölgesinin üretim, lojistik, transit ticarette ve teknoloji merkezi haline getirecek adımları kararlılıkla atıyoruz. Önümüzde yoğun bir çalışma dönemi var. Ekonomi yönetimimiz bir yandan Orta Vadeli Programımızı hazırlarken, diğer yandan meclise sunulacak reformlar üzerinde çalışıyor.

Türkiye, her türlü zorluğu aşacak güce, birikime, potansiyele sahiptir. Siyasette güven, yönetimde istikrar olduğu sürece Allah'ın izniyle her sorun çözülür, her sıkıntı giderilir, her engelin üstesinden gelinir.

"Güven ve istikrar sorununun ülkemize ödettiği bedellerin en başında terör meselesi vardır"

Türkiye geçmişte demokrasi açığıyla birlikte güven ve istikrar eksikliğini bizzat yaşamış, onun neye mal olduğunu çok iyi bilen bir ülkedir. Türkiye'yi yıllarca esir alan güven ve istikrar sorununun ülkemize ödettiği bedellerin en başında terör meselesi vardır. Terörün olumsuz etkileri büyüme, ihracat ve istihdam başta olmak üzere pek çok başlıkta derinden hissedilmiştir.

Bakınız, burada bazı çarpıcı rakamları sizlerle paylaşmak istiyorum: Partimizin Ekonomi İşleri Başkanlığının yaptığı güncel bir çalışma, terörün Türkiye ekonomisine maliyetini çok net biçimde ortaya koyuyor. Buna göre terörün faturası gayrisafi yurt içi hasılada 511 milyar doları, kişi başı gelirde 5.800 doları, ihracatta ise 110 milyar doları buluyor.

"Terörün Türkiye'ye faturası 2,3 trilyon doların üzerindedir"

İstihdamdaki kayıp 2,5 milyon kişiye ulaşıyor. Şurası da oldukça dikkat çekicidir: Terör kaynaklı kayıplar kamu maliyesi tarafından da çift yönlü bir baskıya neden olmuştur. 40 yıllık kümülatif borçlanma maliyetimiz 520 milyar dolara, vergi kaybımız ise 123 milyar dolara yaklaşmaktadır.

Dolaylı ve doğrudan maliyetleri de dikkate alındığında terörün Türkiye'ye faturası 2,3 trilyon doların üzerindedir. Fırsat maliyetleri yönüyle baktığımızda, terör nedeniyle ülkenin ekonomik kaybı bu rakamın neredeyse iki katıdır. Yatırım, istihdam, finansman, turizm, tarım, güvenlik boyutlarıyla hesap edildiğinde terörün yıllık ortalama maliyeti 50 milyar doları geçiyor.

"Terörsüz Türkiye sürecimiz menziline vardığında Türk kadar Kürt de, Arap da, Laz da, Çerkez de kazanacak"

Terörsüz Türkiye sürecimiz menziline vardığında sadece analar geceleri başlarını yastığa gönül huzuruyla koymakla kalmayacak; ülkemiz işte bu ağır ekonomik faturadan da ebediyen kurtulmuş olacaktır. Bu mesele, kalıcı bir şekilde çözüldüğünde kazanan 86 milyon ferdiyle tüm Türkiye olacak, millet olacak, memleket olacaktır. İş adamı kadar emekçi kardeşlerimiz de kazanacak. Çiftçilerimiz kadar turizmcilerimiz de kazanacak.

Yatırımcı, ihracatçı kadar ev hanımı, emekli de kazanacak. Türk kadar Kürt de, Arap da, Laz da, Çerkez de kazanacak. Terör engeli ortadan kalktığında Türkiye ekonomisi her alanda artık yeni bir hikaye yazmaya başlayacaktır. Biz buna yürekten inanıyoruz.

Önümüzdeki günlerde bir süredir üzerinde çalıştığımız yasal düzenlemeyi Gazi Meclisimizin takdirine sunacağız. Cumhur İttifakı olarak çeşitli zorluklara rağmen tam bir dayanışma içinde yürüttüğümüz bu önemli süreci, milli meseleleri şahsi çıkarlarının önüne koyan siyasi partilerimizin de desteğiyle inşallah hedefine ulaştıracağız. Bunu da her fırsatta vurguladığım gibi, devletimizin nitelikleriyle aziz milletimizin değerlerine halel getirmeden yapacağız.

"Kıbrıs'taki mesele, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğinin ve eşit uluslararası statüsünün kabulü meselesidir"

Geçen hafta biliyorsunuz Kıbrıs Barış Harekatı’nın 52'nci yıl dönümünü Kıbrıs Türkü kardeşlerimizle birlikte yine büyük bir gururla idrak ettik. 20 Temmuz 1974, Kıbrıs Türk halkının varlığını, hürriyetini ve güvenliğini teminat altına alan tarihi bir dönüm noktasıdır. Türkiye, uluslararası anlaşmalardan doğan garantörlük hakkı ve sorumluluğu çerçevesinde Kıbrıs Türkü’nün maruz kaldığı zulme son vermiş, adada barışın ve istikrarın tesisine öncülük etmiştir.

Bugün Kıbrıs meselesini değerlendirirken tarihi gerçekleri görmezden gelen yaklaşımlarla sağlıklı bir sonuca ulaşmak mümkün değildir. Kıbrıs'taki mesele iki toplum arasında teknik bir yönetim paylaşımı tartışmasının ötesinde Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğinin ve eşit uluslararası statüsünün kabulü meselesidir. Dolayısıyla Kıbrıs Türkü'nün egemen eşitliğini, özden gelen haklarını ve Doğu Akdeniz'deki meşru menfaatlerini yok sayan hiçbir girişimin başarıya ulaşması söz konusu olamaz.

"Guterres'in 16 yıl aradan sonra adaya giden ilk Genel Sekreter olması çok kıymetli"

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sayın Guterres'in 16 yıl aradan sonra adaya giden ilk Genel Sekreter olması kuşkusuz çok kıymetlidir. Türkiye, Sayın Guterres'in barış çabalarına her daim güçlü destek olmuş, kendisini samimiyetle desteklemiş bir ülkedir. Bundan sonra da kendisiyle yakın istişare içinde olmayı sürdüreceğiz.

Bu noktada, Kıbrıs Türk halkını azınlık statüsüne mahkum etmeyi amaçlayan formüllerin geçmişte sonuçsuz kaldığı herkesin malumudur. Adada sükunet ancak adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir çözümle sağlanabilir.

"Kıbrıs'ı jeopolitik hesapların parçası haline getirmek isteyenlerin attığı her adımı dikkatle takip ediyoruz"

Öte yandan, bölgemizde yaşanan gerilimleri fırsata çevirmeye çalışan, Kıbrıs'ı yeni askeri yapılanmaların ve jeopolitik hesapların parçası haline getirmek isteyen çevrelerin attığı her adımı dikkatle takip ediyoruz.

Burada yanlış hesap yapanlara şu gerçeği tekrar hatırlatıyorum: Türkiye tarih boyunca olduğu gibi, 52 sene önce olduğu gibi bugün de, yarın da Kıbrıs Türkü kardeşlerini yalnız asla bırakmayacak; eski acıların yaşanmasına, ne pahasına olursa olsun, bir daha asla izin vermeyecektir.

"İklim krizinin olumsuz etkileri dünyada giderek daha çok hissediliyor"

İklim krizinin olumsuz etkileri başta orman yangınları ve kuraklık olmak üzere dünyada giderek daha çok hissediliyor. Avrupa'da yılın başından bu yana çıkan orman yangınlarında 292 bin 855 hektar büyüklüğünde bir alan yandı. Kayıp, geçen yılın aynı dönemine göre iki katın üzerinde artış gösterdi. Her sene dünya genelinde 7 milyon hektarlık bir alan orman yangınlarında maalesef yok oluyor.

Biz de yakın tarihimizde büyük orman yangınları yaşadık. 5 sene önce Antalya ve Muğla'da yaşanan yangınları halen hatırlıyoruz. Devlet olarak her yangında olduğu gibi o yangınlardan sonra da hızlıca harekete geçtik. Tüm bakanlıklarımızın sıkı çalışmasıyla yangının yaralarını süratle sardık.

Evini kaybeden vatandaşlarımıza yeni yuvalarını teslim ettik. Hükümetimiz aleyhine yürütülen yoğun dezenformasyon kampanyalarına rağmen afet sırasında ne söz verdiysek hepsini tek tek yerine getirdik. Yanan alanların tamamı yeniden tohum ve fidanla buluştu.

"Yalan ağzına yuva yapmış birilerinin iddia ettiği gibi yanan alanlara temel atılmadı, tohum atıldı"

Yalan ağzına yuva yapmış birilerinin iddia ettiği gibi yanan alanlara temel atılmadı, tohum atıldı. Oralarda oteller değil, fidanlar yükseldi. Sadece yanan alanları ağaçlandırmakla kalmadık, orman yangınlarıyla mücadele kapasitemizi daha da güçlendirdik.

28 bine yakın orman kahramanımız, 140 bini aşkın gönüllümüz, 28 yangın söndürme uçağımız, 119 helikopterimiz, 14 insansız hava aracımız, 6 bine yakın kara aracımızla özellikle bugünlerde 7/24 nöbetteyiz. Ekiplerimiz yılbaşından bu yana 1011'i orman, 1862'si orman dışı olmak üzere toplam 2873 yangına hızlıca müdahale etmiştir.

Bugün şimdiye kadar ülkemiz genelinde 59'u orman dışı olan alan olmak üzere toplam 90 yangın çıkmıştır. Bu yangınların 81'i tamamen kontrol altına alınmıştır.

"Muğla, Balıkesir, Antalya ve Çanakkale'deki yangınların kontrol altına alınmasına yönelik çalışmalarımız devam ediyor"

Şu anda Muğla, Balıkesir, Antalya ve Çanakkale'deki yangınların kontrol altına alınmasına yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Bu yangınların söndürülmesi için 21 uçak, 58 helikopter, 420 arazöz, 142 su tankeri, 76 iş makinesi olmak üzere toplam 929 kara aracı ile 3210 personelimiz yoğun bir şekilde çalışıyor."

Biz de çalışmaları yakından takip ediyoruz. Yangından etkilenen tüm kardeşlerimize geçmiş olsun diyorum. Kendi yangınlarımıza müdahale ederken ihtiyaç duyan ülkelere de destek veriyoruz.

"İspanya ve Fransa'ya ikişer adet yangın söndürme uçağımızı destek amaçlı gönderdik"

Şu anda çok şiddetli yangınlarla mücadele eden İspanya ve Fransa'ya ikişer adet yangın söndürme uçağımızı destek amaçlı gönderdik. Başta İspanya ve Fransa olmak üzere orman yangınlarıyla boğuşan bütün ülkelere geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.

Bilhassa Ağustos ve Eylül aylarında çok daha dikkatli olmamız gerekiyor. Biz bütün ekiplerimiz ve imkanlarımızla teyakkuzda olmayı sürdüreceğiz.

"Orman yangınlarına karşı çağrı"

Vatandaşlarımızın da hassasiyetlerini korumalarını istirham ediyorum. Şu hususlara 86 milyon olarak hepimiz lütfen dikkat edelim: Açık alanlarda ateş yakmayalım. Ormanlara cam, izmarit gibi yanıcı maddeler atmayalım. Toprağımıza da zarar veren anız yakma işinden artık vazgeçelim.

Girişleri yasak olan ormanlık alanlara girmeyelim. Bir duman gördüğümüzde hemen 112'yi arayalım. Orman yangınına sebep olmanın ağır cezaları olduğunu unutmayalım."

ANKA

 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı'ndan sonra yaptığı açıklamada, "Önümüzdeki günlerde bir süredir üzerinde çalıştığımız yasal düzenlemeyi Gazi Meclisimizin takdirine sunacağız
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 21:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yeni yasal düzenleme önümüzdeki günlerde TBMM'nin takdirine sunulacak
copyright Independentturkish: 

Davutoğlu: Parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldık

Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, "Yarının Türkiye'si İçin" başlıklı kapsamlı açıklamasında, aktif parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldıklarını duyurdu. Davutoğlu, Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu değişimin ancak yeni bir siyaset anlayışıyla mümkün olabileceğini belirterek, mevcut siyasi sistemin ülkeyi ciddi risklerle karşı karşıya bıraktığını savundu.

Davutoğlu, insanlığın köklü bir medeniyet kırılmasından geçtiğini, yapay zeka ve teknolojik dönüşümün bilgi üretim süreçlerini yeniden şekillendirdiğini, savaşlar, ekonomik adaletsizlikler ve jeopolitik krizlerin ise İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzeni sarstığını ifade etti.

Türkiye'nin bu küresel kırılmaların tam merkezinde bulunduğunu belirten Davutoğlu, ülkenin aynı anda hem büyük risklerle hem de önemli fırsatlarla karşı karşıya olduğunu söyledi.

Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu değişimi sıraladı

Davutoğlu açıklamasında, Türkiye'nin geleceğe güvenle ilerleyebilmesi için adalet, demokratik hukuk düzeni, düşünce özgürlüğü, toplumsal barış, siyasi ahlak, üretim ekonomisi, sosyal adalet, liyakat esaslı devlet yapısı ve millet iradesine dayalı demokratik bir sistemin inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

Mevcut tabloda ise bu alanların önemli bölümünde ciddi gerilemeler yaşandığını öne süren Davutoğlu, üniversitelerin uluslararası rekabet gücünü kaybettiğini, yapay zeka devrimine hazırlık konusunda Türkiye'nin geride kaldığını, eğitim sisteminin nitelik sorunu yaşadığını ve kutuplaşmanın toplumsal aidiyet duygusunu zayıflattığını ifade etti.

"Yolsuzluk ve hukuk sorunu derinleşti"

Davutoğlu, yolsuzluk, kayırmacılık ve hesap vermezlik anlayışının kamu yönetiminde yaygınlaştığını savunarak, insan hakları ihlalleri, yargıya siyasi müdahale algısı ve hukuk kurallarının eşit uygulanmamasının adalet sistemine duyulan güveni sarstığını belirtti.

Üretim ekonomisinin yapısal sorunlarının büyüdüğünü, tarım ve sanayide gerileme yaşandığını ifade eden Davutoğlu, liyakatten uzaklaşmanın devlet kurumlarının kurumsal kapasitesini zayıflattığını söyledi.

"Siyaset tarihinin en büyük itibar kaybını yaşıyor"

Siyaset kurumunun tarihinin en büyük güven krizlerinden biriyle karşı karşıya olduğunu savunan Davutoğlu, merkezi ve yerel yönetimlerde gündeme gelen yolsuzluk iddialarının yalnızca belirli partileri değil tüm siyaset kurumunu yıprattığını ileri sürdü.

Milletvekili ve belediye başkanı transferleri ile kayyum uygulamalarının demokratik siyaseti zedelediğini savunan Davutoğlu, siyasetin kamu hizmetinden uzaklaşarak kişisel çıkar ve makam mücadelesine dönüştüğünü ifade etti.

2028 seçimleri öncesi iki senaryo uyarısı

Davutoğlu, Türkiye'nin önünde iki tehlikeli senaryo bulunduğunu belirterek, bunlardan ilkinin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin güçler ayrılığını zayıflatması nedeniyle kalıcı bir otoriter yapıya dönüşme riski olduğunu söyledi.

İkinci riskin ise otoriterleşme, gelir adaletsizliği ve hukuk ihlallerinin oluşturduğu toplumsal tepkinin rövanşist bir iktidar anlayışına dönüşmesi olduğunu ifade eden Davutoğlu, Türkiye'nin ihtiyacının rövanş değil adalet, tasfiye değil restorasyon ve kutuplaşma değil toplumsal barış olduğunu kaydetti.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem vurgusu

Davutoğlu, Gelecek Partisi'nin ilk kez kamuoyuna sunduğu Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem önerisinin Türkiye için artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini savundu.

Tek elde toplanan gücün Meclis'in denetim fonksiyonunu zayıflattığını, yargı bağımsızlığını tartışmalı hale getirdiğini ve bürokrasiyi kurumsal ilkelerden uzaklaştırdığını ileri süren Davutoğlu, milli ve manevi değerlerin hiçbir iktidarın sınırsız yetkisini meşrulaştıracak bir araç olarak kullanılamayacağını ifade etti.

Gelecek Partisi'nin kuruluş sürecini anlattı

Davutoğlu, AK Parti'de görev yaptığı dönemde siyasi ahlak, liyakat ve dürüstlük ilkeleri doğrultusunda mücadele verdiklerini ancak sonuç alamadıklarını belirtti.

Bu nedenle demokrat muhafazakar bir alternatif oluşturmak amacıyla 12 Aralık 2019'da Gelecek Partisi'ni kurduklarını hatırlatan Davutoğlu, partinin iktidardan ayrılarak kurulan ilk siyasi hareketlerden biri olarak daha sonra kurulan partilere de alan açtığını söyledi.

"Parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldık"

Davutoğlu açıklamasının sonunda, yeni döneme ilişkin önemli bir karar aldıklarını belirterek, parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldıklarını açıkladı.

Davutoğlu, Türkiye'nin geleceği için yeni bir siyasi ve toplumsal anlayışın inşasına katkı sunmaya devam edeceklerini ifade ederek, siyasi mücadelenin bundan sonraki süreçte farklı bir zeminde sürdürüleceği mesajını verdi.

Gelecek Partisi tarafından yapılan yazılı açıklama şöyle:

YARININ TÜRKİYE'Sİ İÇİN

İnsanlık, köklü bir medeniyet kırılmasından geçmektedir.

İnsanın varoluşunu anlamlandıran düşünce sistemleri sarsılmakta; yapay zeka ve teknolojik dönüşüm, insan ile bilgi arasındaki ilişkiyi yeniden şekillendirmektedir. Arka arkaya yaşanan jeopolitik depremler, savaşlar ve soykırımlar, derinleşen ekonomik adaletsizlikler ve yeni-sömürgeci tahakküm biçimleri, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzenin taşıyıcı sütunlarını yerinden oynatmaktadır.

Bu küresel altüst oluş yalnızca uluslararası sistemi değil, bölgesel dengeleri, ulusal kurumları ve toplumsal dokuları da derinden sarsmaktadır.

Türkiye, bütün bu kırılmaların kesişme noktasındadır. Tarihin fay hatları üzerinde bulunan ülkemiz, aynı anda hem son derece ciddi risklerle hem de büyük bir stratejik sıçrama imkanıyla karşı karşıyadır.

Önümüzdeki meydan okumaların risklerini asgariye indirmenin ve tarihin önümüze çıkardığı imkanları kalıcı bir güce dönüştürmenin şartları bellidir:

Herkese eşit işleyen adil bir sistem

İnsan onurunu esas alan demokratik hukuk düzeni

Düşünce özgürlüğüne dayalı özgün bir zihniyet dönüşümü

Farklılıkları ortak bir aidiyette buluşturan güçlü bir vatandaşlık bilinci

Tutarlı bir toplumsal ve siyasi ahlak anlayışı

Üreten ve rekabet eden bir ekonomi

Refahı topluma yayan sosyal adalet sistemi

Ehliyet ve liyakat temelinde işleyen devlet kurumları

Meşruiyetini yalnızca ve doğrudan millet iradesinden alan siyasal düzen

Dünyadaki büyük dönüşümleri doğru okuyabilen stratejik bir akıl

Özetle, Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu değişim kapsamlı bir ahlak, zihniyet, kurum ve siyaset devrimidir.

Bugünkü tabloya baktığımızda, bu temel şartların birçoğunda ağır bir gerileme yaşandığını görmekteyiz.

Başta ülkenin geleceğini inşa eden üniversitelerimiz olmak üzere düşünce ve bilim kurumlarımız, uluslararası rekabette her geçen gün mevzi kaybetmektedir. İnsanlığın bilgi birikimini ve üretim süreçlerini hızla dönüştüren yapay zeka devrimi karşısında Türkiye, öncü ve kurucu bir aktör olmak yerine başkalarının ürettiği teknolojileri takip eden bir ülke olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Üniversite mezunlarının sayısı artarken eğitimin niteliği, özgür düşünce kapasitesi ve istihdamla uyumu aynı ölçüde gelişmemektedir.

Siyasetten topluma yayılan kutuplaşma, ortak aidiyet bilincimizi tahrip etmektedir. Birbirimizi vatandaş, komşu ve kader ortağı olarak değil; yenilmesi, susturulması veya tasfiye edilmesi gereken rakip kamplar olarak görmeye başladığımız ölçüde millet olma vasfımız zayıflamaktadır.

Yolsuzluk, kayırmacılık ve hesap vermezlik ahlaki değerlerimizi aşındırmaktadır. Yolsuzluk algısındaki gerileme artık inkar edilemeyecek boyutlardadır.

İnsan hakları ihlalleri, yargıya yönelik siyasi müdahale algısı ve hukuk kurallarının kişilere göre farklı uygulanması, adalete duyulan güveni sarsmaktadır. Bu durum, devlet ile vatandaş arasındaki güven ilişkisinin zayıfladığına dair ciddi bir uyarıdır.

Tarım ve sanayi başta olmak üzere üretim ekonomisinin yapısal sorunları derinleşirken, rant ve ayrıcalığa dayalı servet transferleri sosyo-ekonomik uçurumları büyütmektedir.

Ehliyet ve liyakat ilkelerinden sapılması, devletin kurumsal kapasitesini aşındırmaktadır. Kurumsal hafızaya ve ortak akla değil, kişisel iradelere dayalı karar alma süreçleri; öngörülemezliğe, tutarsızlığa ve bürokratik keşmekeşe yol açmaktadır.

Bütün bunların üzerinde yükselen en ağır sorun ise siyaset kurumunun ve siyasetçi kimliğinin tarihimizin en derin itibar kayıplarından birini yaşıyor olmasıdır.

Merkezi ve yerel yönetimlerde karşı karşıya bulunduğumuz yolsuzluk iddiaları, çürümüşlüğün tek bir siyasi kimliğe değil, bütün bir siyaset kurumuna sirayet etmiş olduğunu ortaya koymuştur.

Milletvekili ve Belediye Başkanı transferleri ile kayyum uygulamalarının artık günlük siyasi pratikler haline gelerek normalleşmesi, halkın sandıkta ortaya koyduğu iradeyi anlamsızlaştıran, demokrasi ahlakına ve milli irade kavramına vurulan büyük bir darbedir.

Siyasetin; geniş ufuklu ideallerin, toplumsal sorumluluğun ve kamu hizmetinin alanı olmaktan çıkarak dar çıkarların, kişisel kariyer hesaplarının ve makam pazarlıklarının alanına dönüşmesi, nitelikli ve ahlaklı insanların siyasetten uzak kalmasına veya siyasete girenlerin dışlanmasına yol açmaktadır. Çöl ikliminde gül ağacı yetişemeyeceği gibi çürüyerek çölleşen siyaset alanında da nitelikli ve ahlaklı siyaset adamları yetişmez.

Bugün yaşadığımız tam da budur.

Siyaset kirlenmekte, ahlaklı insanların siyasette kalmasının maliyeti her geçen gün artmakta ve milletimizin geleceğe ilişkin karamsarlığı derinleşmektedir.

Bu çerçevede, 2028 seçimlerine doğru ilerlerken, milletimizin geleceği bakımından iki tehlikeli senaryo konusunda uyarıda bulunmayı tarihi bir görev kabul ediyoruz.

"Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi" ile birlikte kuvvetler ayrılığı ilkesinin zayıflaması, denge ve denetim mekanizmalarının tümüyle ortadan kalkması ile güçlenen otoriterleşme eğiliminin hızlanması sonucunda zaten büyük zaaf gösteren çoğulcu demokratik hukuk düzeni yerini kalıcı bir otoriter yapıya bırakabilir.

Bu tehlike, herhangi bir cumhurbaşkanının şahsından bağımsızdır. Sorun, kişiden öte bir sistem sorunudur. Çoğulculuğu değil, çoğunluğu önceleyen bir sistemin Türkiye'yi taşıma kapasitesi ve ihtimali bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, ilk defa partimizce hazırlanarak kamuoyu ile paylaşılan "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem"e geçiş Türkiye için bir tercih değil zorunluluktur.

Gücün tek elde toplanması; Meclisin denetim yetkisinin zayıflaması, yargı bağımsızlığının tartışmalı hale gelmesi ve bürokrasinin kurumsal sorumluluk yerine kişisel sadakate göre şekillenmesi, devlet düzenini kırılgan hale getirir.

Bu sürecin en tehlikeli yönü ise otoriter düzenin kalıcılığının milli ve manevi değerler üzerinden meşrulaştırılmasıdır. Milli ve manevi değerler hiçbir iktidarın sınırsız gücünü meşrulaştırma aracı değildir. Aksine bu değerler, gücü ahlak ve hukukla sınırlama sorumluluğu yükler.

Bir diğeri; otoriterleşmenin, yolsuzlukların, gelir adaletsizliğinin, yasakların ve hukuk ihlallerinin doğurduğu öfke dalgasının rövanşist bir karşı iktidara dönüşmesi tehlikesidir.

Yoksullaşan, adalete güvenini kaybeden ve özellikle genç kuşakları gelecek ümidinden mahrum kalan bir toplumda biriken tepki, demokratik bir yenilenme kadar sert bir hesaplaşmayı da doğurabilir. Böyle bir iktidar değişikliği, geçmişin yanlışlarını düzeltmek yerine yeni mağduriyetler üretebilir; toplumsal fay hatlarını harekete geçirebilir ve ülkeyi birbirini tasfiye etmeye çalışan kamplara bölebilir.

Bu bağlamda, çevremizde birçok ülkede yaşanan iç gerilimlerden gerekli dersleri almak zorundayız.

Biz, bir otoriterliğin başka bir otoriterlikle; bir kayırmacılığın başka bir kayırmacılıkla, bir yolsuzluğun başka bir yolsuzlukla yer değiştirmesini değişim olarak görmüyoruz.

Türkiye'nin ihtiyacı rövanş değil adalet, tasfiye değil restorasyon, kutuplaşma değil toplumsal barıştır.

Kurulduğumuz günden bu yana siyasi mücadelemizi, Türkiye'nin bu iki karanlık senaryodan herhangi birine mahkum olmaması için verdik.

Bizim için siyaseti anlamlı kılan temel ilke, siyasi ahlaktır. AK Parti'de görev yaptığımız dönem dahil tüm siyasetimizin pusulası ahlak, liyakat ve dürüstlük olmuştur.

Mensubu bulunduğumuz eski partimizde çabalarımız sonuç vermeyince, en az üç neslin alın teri üzerinde yükselen muhafazakar siyasi birikimin; yolsuzluklar, yasaklar ve yoksullukla anılır hale gelmesini önlemek amacıyla demokrat muhafazakar bir alternatif oluşturmak için çalıştık.

Güçlü ve ahlaklı bir muhafazakar alternatifin iktidarı daha dikkatli davranmaya sevk edeceğine; muhafazakar camianın kaybetmeye başladığı ahlaki üstünlüğü yeniden kazanmasına katkı sağlayacağına; muhtemel rövanşist eğilimleri engelleyeceğine, dini ve milli değerlerin siyasi yanlışlar yüzünden toplum nezdinde itibar kaybetmesinin önüne geçeceğine inandık.

Bu amaçla her türlü fedakarlığı yapmaya hazır olduğumuzu ifade ettik ve 12 Aralık 2019'da Gelecek Partisi'ni kurduk. Partimiz uzun bir süreden sonra iktidardan ayrılarak kurulan ilk parti olarak bir dalgakıran gibi daha sonra kurulacak partilerin de önünü açtı.

Independent Türkçe

Davutoğlu, Türkiye'nin siyasi ve toplumsal sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu açıklamasında, parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldıklarını duyurdu
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 21:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Davutoğlu: Parti siyasetinden çekilme ve Gelecek Partisi'nin siyasi faaliyetlerini sonlandırma kararı aldık
copyright Independentturkish: 

Özgür Özel, YENİ Parti'nin bağış kampanyasını duyurdu

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, sosyal medya hesabından yayımladığı video ile partisinin bağış kampanyasını başlattıklarını duyurdu.

Partinin halkın desteğiyle büyüyeceğini belirten Özel, "YENİ Parti'yi milletimiz kurdu, büyütecek olan da iktidar yapacak olan da milletimizdir. Yeni nesil parti-millet dayanışmasıyla bağış kampanyamızı başlatıyoruz." ifadelerini kullandı.

YENİ Parti'nin gençlerin, kadınların, emeklilerin, emekçilerin, çiftçilerin, esnafın ve engellilerin partisi olduğunu belirten Özel, partinin kuruluş sürecinin tamamlandığını ve bundan sonraki dönemde çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.

Özel, partiye üye olmak isteyenlerin resmi sürecin tamamlanmasını beklemesi gerektiğini belirterek, Yargıtay ve ilgili kamu kurumlarındaki işlemlerin ardından resmi üyelik kayıtlarının başlayacağını ifade etti.

Bağış yapmak isteyen vatandaşlara da çağrıda bulunan Özel, bağışların partinin resmi hesaplarına yapılmasını isteyerek, dekontun açıklama bölümüne isim ve iletişim bilgisi yazılmasının üyelik sürecinde kendileriyle iletişime geçilmesini kolaylaştıracağını kaydetti.

Partinin ihtiyaçlarının halkın desteğiyle karşılanacağını belirten Özel, "Bugün yeni parti için çok önemli bir gün. Yeni nesil parti-millet dayanışmasını ve üyelerimizin katılımcılığını başlatıyoruz." dedi.

Özel, vatandaşlardan yalnızca YENİ Parti'nin resmi internet sitesinde yer alan bağış hesaplarını kullanmalarını isteyerek, resmi hesaplar dışında yapılan bağış çağrılarına itibar edilmemesi uyarısında bulundu.

Independent Türkçe

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, partisinin bağış kampanyasını başlattıklarını duyurarak vatandaşları resmi bağış hesapları üzerinden destek vermeye çağırdı
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 20:45
Main image: 

Fotoğraf: ANKA

Type: 
SEO Title: 
Özgür Özel, YENİ Parti'nin bağış kampanyasını duyurdu
copyright Independentturkish: 

ABD, İran'a yönelik yeni yaptırımlar açıkladı

ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etmesini sağladığı belirtilen 2 şirket ile İran petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynadığı gerekçesiyle 8 gemi ve bunlarla bağlantılı 8 şirkete yaptırım uyguladı.

ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etme faaliyetlerine karşı yeni yaptırımlar açıkladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, İran Devrim Muhafızları Ordusu destekli olduğu belirtilen bir "şantaj" mekanizmasında yer aldığı öne sürülen Persian Gulf Marine Insurance Company ile HormuzSafe Marine Services Authority adlı iki şirketin yaptırım listesine eklendiği bildirildi.

Açıklamada, söz konusu mekanizmanın ticari gemileri Hürmüz Boğazı'ndan geçebilmek için zorunlu denizcilik sigortası satın almaya mecbur bıraktığı ve bu yolla İran'ın deniz taşımacılığı üzerinden gelir elde ettiği iddia edildi.

ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın enerji sevkiyatlarına yönelik baskıyı artırmak amacıyla İran ham petrolü ve petrokimya ürünleri taşıdığı belirtilen 8 gemiyi de yaptırım kapsamına aldı. Bu gemilerin sahibi veya işletmecisi olduğu belirtilen Çin, Hong Kong ve Marshall Adaları merkezli 8 şirkete de yaptırım uygulandığı açıklandı.

Açıklamada, yaptırım uygulanan gemilerin Marshall Adaları, Mozambik, Barbados ve Vanuatu bayrağı taşıdığı, bir geminin ise bayrağının bilinmediği kaydedildi.

AA

ABD, İran'ın petrol ve petrokimya sevkiyatında rol oynadığı belirtilen 2 şirket, 8 gemi ve bunlarla bağlantılı 8 şirketi yaptırım listesine aldı
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 20:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD, İran'a yönelik yeni yaptırımlar açıkladı
copyright Independentturkish: 

Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz ve 15 meclis üyesi CHP'den istifa ederek YENİ Parti'ye katıldı

Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz, 15 belediye meclis üyesiyle birlikte Cumhuriyet Halk Partisi'nden (CHP) istifa ederek YENİ Parti'ye katıldıklarını açıkladı.

Ercengiz, CHP'li 15 belediye meclis üyesiyle birlikte düzenlediği basın toplantısında, 2014 yılından bu yana görev yaptığını belirterek, Türkiye'nin bu süreçte ekonomik, sosyal ve siyasal açıdan zorlu dönemlerden geçtiğini söyledi.

2024 yerel seçimlerinde CHP'nin önemli bir başarı elde ettiğini ifade eden Ercengiz, yerel yönetimlerde ortaya konulan hizmet anlayışının vatandaşlara örnek olduğunu belirtti. Vatandaşların beklentilerinin ekonomik refah, istihdam ile huzurlu ve güvenli bir yaşam olduğunu dile getiren Ercengiz, son dönemde yaşanan gelişmeler ve CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in ortaya koyduğu yeni yol arayışına toplumdan destek geldiğini ifade etti.

Yıllardır birlikte siyaset yaptığı Özgür Özel ile yeni bir yola çıktıklarını belirten Ercengiz, yapılan değerlendirmeler sonucunda belediye meclis üyeleriyle birlikte CHP üyeliğinden istifa etme kararı aldıklarını açıkladı.

CHP'nin ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün temel değerlerini yaşatmaya devam edeceklerini söyleyen Ercengiz, yeni siyasi çatı altında da şeffaf, hesap verebilir ve halk odaklı yönetim anlayışıyla görevlerini sürdüreceklerini ifade etti.

Ercengiz, yeni yolun ülkenin refahına, demokrasisine ve geleceğine katkı sağlayacağına inandıklarını belirterek, bu doğrultuda YENİ Parti çatısı altında siyaset yapacaklarını kamuoyuna duyurdu.

ANKA

Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz, 15 belediye meclis üyesiyle birlikte CHP'den istifa ederek YENİ Parti'ye katıldıklarını açıkladı. Ercengiz, kararını düzenlediği basın toplantısında duyurdu
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 18:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz ve 15 meclis üyesi CHP'den istifa ederek YENİ Parti'ye katıldı
copyright Independentturkish: 

Aziz İhsan Aktaş davasında karar 24 Ağustos’ta açıklanacak

İş insanı Aziz İhsan Aktaş’ın liderliğini yaptığı iddia edilen “çıkar amaçlı suç örgütü” ile bazı belediye başkanlarına rüşvet vererek ihaleleri organize ettiği iddiasıyla 7’si tutuklu 200 kişi hakkında İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nce açılan davada karar aşamasına gelindi.

Bugün görülen duruşmada tüm sanıkların savunmaları tamamlanırken, mahkeme dosyayı karar için 24 Ağustos tarihine erteledi.

Davada Beşiktaş, Adıyaman, Adana, Seyhan, Ceyhan, Avcılar ve Esenyurt belediye başkanları da yargılanıyor.

Yargılama sürecinde tutuklu bulunan Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara, Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin ve Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat’ın hukuki durumları da 24 Ağustos’ta açıklanacak kararla birlikte netleşecek.

Mahkemenin olası bir mahkûmiyet kararı vermesi halinde, tutuklu belediye başkanlarının istinaf incelemesi tamamlanıncaya kadar tutukluluk hallerinin devam edip etmeyeceği ya da tahliye edilip edilmeyecekleri de aynı duruşmada karara bağlanacak.

 

ANKA

Kamuoyunda “Aziz İhsan Aktaş Suç Örgütü” ya da “Beşiktaş Belediyesi” davası olarak bilinen ve İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada tüm sanıkların savunmaları tamamlandı
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 17:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Aziz İhsan Aktaş davasında karar 24 Ağustos’ta açıklanacak
copyright Independentturkish: 

Ünlü aktörün oğlu, babasından uzak kalınca film müziklerini dinliyormuş

Homer Gere, Hollywood ikonu babası Richard Gere'a daha yakın hissetmek için çocukken sık sık Chicago'nun müziklerini dinlediğini açıkladı.

Artık kendisi de yükselen bir yıldız olan 26 yaşındaki aktör, Ryan Murphy'nin Bret Easton Ellis'in romanından uyarladığı yeni dizisi The Shards'da başrolü kaptı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Yeni FX dizisinin galasında People'a konuşan genç Gere, babasının filmlerinin "hepsini izlemediğini" itiraf etti ve insanın "babasını izlemesinin utanç verici" bir şey olduğunu söyleyerek espri yaptı.

Ancak babasının Renée Zellweger ve Catherine Zeta-Jones'la birlikte rol aldığı 2002 yapımı müzikal filmi beğendiğinden bahsetti.

Aktör, "Çocukken en sevdiğim film Chicago'ydu" dedi. 

Okul servisinde biraz ayrılma kaygısı yaşadığım için Chicago'da babamın seslendirdiği şarkıları iPod'umda bulunduruyordum.

Oyuncu sözlerine, "Ayrılma kaygımı yatıştırmak için okul servisinde babamın şarkılarını dinlerdim" diye devam etti.

Babasının kendisine verdiği tavsiyelere gelince genç oyuncu, bu öğütlerin "nadiren oyunculuğun kendisiyle ilgili" olduğunu söyledi.

Homer Gere şöyle ekledi: 

'Bu sahnede ne yapmalıyım?' gibi şeyler değil. Daha ziyade sette nasıl davranmam gerektiği, oyunculuk kariyerimi sürdürülebilir bir şekilde nasıl yürüteceğimle ilgili konuşuyor. Ve bu anlamda benim için paha biçilmez bir kaynak oldu. Yani, gerçekten de herhangi birinden umabileceğimden çok daha fazlasını verdi.

Oğlunun HBO dizisi Euphoria'da rol almasını önceki aylarda değerlendiren Richard Gere, "artık emekli olabileceğini" söylemişti.

Özel Bir Kadın'ın (Pretty Woman) yıldızı, "Birincisi, o gerçekten çok iyi" demişti. 

Ne yaptığını adeta mucizevi bir şekilde biliyor. Ama aynı zamanda bu sürecin üstesinden de çok iyi geliyor. İyi bir çocuk. Bu işi anlayan, gerçekten iyi bir genç adam ve bu kolay bir iş değil. Burada herkes başarılı olamaz. O yüzden bence devam edebilir.

"Euphoria'daki ikinci bölümünü henüz izlemedim ama Ryan Murphy'yle büyük bir projesi var ve Oliver Stone'la bir filmin çekimlerini yeni bitirdi" diye ekleyen aktör, ardından espri yapmıştı: 

Yani artık emekli olabilirim. Bayrağı devrediyorum.

Richard, Homer'ın oyunculuk kariyeri hakkındaki sözlerini şöyle sürdürdü: 

Şu anda bu işi yapıyor diye hayatını buna adamaya karar vermek zorunda olduğunu düşünmüyorum. Bu işte iyi ve eğleniyor ama isterse kaya tırmanışçısı da olabilir.

Homer'ın yanı sıra Richard'ın, eşi Alejandra Silva'dan Alexander (7) ve James (6) adında iki oğlu daha var.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/arts-entertainment

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

26 yaşındaki oyuncu, babasının Chicago'daki performansının büyük hayranı
Çarşamba, Temmuz 29, 2026 - 16:45
Main image: 

<p>Homer Gere, "ayrılma kaygısını" yatıştırmak için babasının Chicago'da söylediği şarkıları dinlediğini paylaştı (Reuters)</p>

related nodes: 
Usta aktör, oğlunun Euphoria'daki oyunculuğunu yorumladı
Richard Gere, Oscar'dan 20 yıl menedilmesi hakkında konuştu
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Ünlü aktörün oğlu, babasından uzak kalınca film müziklerini dinliyormuş
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/richard-gere-homer-chicago-soundtrack-b3023378.html

Türkiye ile Irak arasında Kerkük enerji anlaşması imzalandı

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Irak'ın Kerkük bölgesindeki önemli petrol sahalarının geliştirilmesi amacıyla BP ve ConocoPhillips ile ortaklık anlaşmasına imza attı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmayla TPAO'nun Kerkük'teki projede yüzde 15 hisseye sahip olacağını belirterek, "Türkiye Petrolleri'ni günde 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi yapan bir şirket haline getirme yolundaki en önemli adımlarımızdan birini attık." dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'ye resmi ziyarette bulunan Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'yi kabulü öncesinde Bakanlıkta imza töreni düzenlendi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın refakat ettiği törende, anlaşmaya TPAO Genel Müdürü Cem Erdem ile BP Upstream İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrew McAuslan imza attı.

"TPAO'yu küresel ölçekte büyütüyoruz"

İmza töreninin ardından konuşan Bayraktar, 2026 yılının başından itibaren TPAO'yu uluslararası alanda büyütmek amacıyla önemli şirketlerle iş birliklerine gittiklerini söyledi.

BP ile imzalanan anlaşmanın bu sürecin somut sonuçlarından biri olduğunu belirten Bayraktar, "Bu anlaşmayla Türkiye, BP ile beraber Kerkük'teki sahalara ortak oldu. Bu aslında üzerinde uzun süredir çalıştığımız bir proje ve Türkiye Petrolleri'ni günde 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi yapan bir şirket yapma yolundaki en önemli adımlarımızdan bir tanesi." ifadelerini kullandı.

TPAO yüzde 15 hisse sahibi olacak

Bayraktar, anlaşma kapsamında TPAO'nun projede yüzde 15 hisseye sahip olacağını açıkladı.

Projenin BP ve ConocoPhillips ortaklığında yürütüleceğini belirten Bayraktar, "ConocoPhillips, BP ve Türkiye Petrolleri ortaklığında bir konsorsiyum oluşturulmuş olacak. Bu konsorsiyum, bölgede yaklaşık 3 milyar varil olduğu tahmin edilen rezervi geliştirmek, üretmek ve üretimi artırmak için birlikte çalışacak." dedi.

Kerkük'teki dev sahaları kapsıyor

Anlaşma, Irak'ın en önemli hidrokarbon üretim merkezlerinden biri olan Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsıyor.

Sözleşme alanının ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğeri hidrokarbon kaynağı içerdiği değerlendirilirken, bölgede önemli ilave arama potansiyelinin de bulunduğu ifade edildi.

"Ülke ekonomisine güç katacak"

Bayraktar, söz konusu yatırımın yalnızca TPAO'nun üretim kapasitesini artırmayacağını, aynı zamanda Türkiye ekonomisine de önemli katkılar sağlayacağını belirtti.

Türkiye Petrolleri'nin uluslararası alandaki etkinliğini artırmaya yönelik yeni ortaklıkların devam edeceğini vurgulayan Bayraktar, şirketin teknik kapasitesi, operasyonel tecrübesi ve uluslararası iş birliği kabiliyetini dünyanın en önemli hidrokarbon bölgelerinden biri olan Kerkük'e taşıyacağını söyledi.

Enerjide tam bağımsız Türkiye hedefi doğrultusunda atılan bu adımın, Türkiye'nin enerji arz güvenliğine katkı sunmasının yanı sıra Irak'ın uzun vadeli enerji hedeflerini de destekleyeceği belirtildi.

Bayraktar, Iraklı bakanlarla da görüştü

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ile Irak Elektrik Bakanı Ali Saadi Vehib ile de bir araya geldi.

Görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yapan Bayraktar, Türkiye ile Irak'ın enerji alanındaki mevcut altyapının tam kapasiteyle değerlendirilmesi konusunda ortak kararlılıklarını teyit ettiklerini belirtti.

Bayraktar, "Petrol, doğal gaz ve elektrik iletim hatları başta olmak üzere iş birliğimizi güçlendirecek somut projeler üzerinde durduk. Karşılıklı fayda temelinde geliştireceğimiz ortak projelerle ülkelerimiz arasındaki enerji iş birliğini daha da derinleştirmeyi hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

AA

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), BP Energy Company of Kirkuk Limitedin (BP ECKL) yüzde 15 hissesini satın aldı
Salı, Temmuz 28, 2026 - 21:30
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Türkiye ile Irak arasında Kerkük enerji anlaşması imzalandı
copyright Independentturkish: 

Erdoğan: Kerkük'teki üretim sahasında Türkiye Petrolleri'ne ortaklık verildi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile baş başa ve heyetler arası görüşmelerinin ardından çeşitli alanlardaki anlaşmaların imza törenine katıldı.

Daha sonra düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Erdoğan, Zeydi'yi bölgenin içinden geçtiği zorlu dönemde üstlendiği görev için tekrar tebrik etti.

Eski Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ile de ilişkileri kurumsal temelde güçlendirmeye matuf stratejik adımlar attıklarını hatırlatan Erdoğan, yakaladıkları bu ivmeyi Zeydi ile daha ileri noktalara taşıyacaklarına inandıklarını belirterek, Türkiye olarak Zeydi'ye ihtiyaç duyduğu her alanda destek vermeye hazır olduklarını bildirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak Başbakanı Zeydi'yi resmi törenle karşıladı

Bu kardeşlik zemini temelinde ilişkileri kapsamlı şekilde değerlendirdiklerini dile getiren Erdoğan, "İran, Suriye ve Filistin başta olmak üzere bölgesel gelişmeler hakkında fikir teatisinde bulunduk. İlişkilerimizi daha da ileri taşıyacak belgeleri huzurlarımızda az önce imzaladık." diye konuştu.

Türkiye ile Irak arasında 3 anlaşma imzalandı

Erdoğan, Türkiye'nin yanı başındaki savaş ortamının etkisiyle görüşmelerde güvenlik, terörle mücadele, enerji ve ulaştırma konularının bir hayli yer tuttuğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

“Komşumuz Irak, maalesef bu savaş ve istikrarsızlık ortamından en çok etkilenen ülkelerden biridir. Biz, geçmişten bu yana Irak'ın huzur ve istikrarını ülkemizin durumundan ayrı tutmadık, tutmayız. Bölgemizin artık savaş, terör ve çatışmayla değil, kalkınma, refah, huzur ve istikrarla anılması için çaba gösteriyoruz. Terörsüz Türkiye sürecimizin ve terörsüz bölge vizyonumuzun gerçeğe dönüşmesi için Iraklı kardeşlerimizle yakın diyalog halindeyiz. İnşallah her iki ülkeye de ağır bedeller ödeten bu meseleyi kalıcı olarak gündemimizden çıkartacağız. Öte yandan, Irak'ın ihtiyaç duyduğu savunma sanayi ürünlerinin tedariki noktasında da üzerimize düşeni yapmaya hazırız.”

“Hedefimiz, en yakın zamanda kapsamlı enerji işbirliği anlaşması imzalanmasıdır”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu savaş ortamının kendilerini sadece savunma konusunda değil, enerji ve ulaştırma alanlarında işbirliklerini derinleştirmeye sevk ettiğine dikkati çekti.

"Körfez bölgesinin dünya ile bağlantısının Irak üzerinden sağlanmasını esas alan Kalkınma Yolu Projesi'nin mevcut gelişmeler karşısında her zamankinden daha önemli hale geldiğini görüyoruz." diyen Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu konuda Sayın Başbakan'ın da güçlü bir iradeye sahip olduğunu memnuniyetle müşahede ettim. İşbirliğimizin bir diğer önemli başlığı enerjidir. Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması dün itibarıyla sona erdi. Şimdi hedefimiz, en yakın zamanda iki tarafın da faydasına olacak kapsamlı enerji işbirliği anlaşması imzalanmasıdır. British Petrol'ün operatörlüğünü yürüttüğü Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrollerine ortaklık verilmiştir. Bugün imzalanan anlaşma, enerji alanındaki ortaklık açısından tarihi bir adım olmuştur.”

Erdoğan, iklim değişikliğinden etkilenen iki komşu ülke olarak suyun sürdürülebilir kullanımına yönelik işbirliğinin ilerletilmesi yönündeki iradelerinin tam olduğunu söyledi.

Bu noktada Türkiye olarak üzerlerine düşeni yaptıklarını, su konusunu akılcı, bilimsel ve insani temelde daimi bir işbirliği alanı olarak gördüklerinin altını çizen Erdoğan, "Irak ile geçtiğimiz yıl 17 milyar dolara yaklaşan ticaret hacmimizi çok daha ileri seviyelere taşımayı istiyoruz. Bu çerçevede Sayın Başbakan'ın heyetindeki bakanların, iş insanlarımız, müteahhitlerimiz ve yatırımcılarımızdan oluşan geniş bir heyetle bir araya gelmesini de son derece önemli bulduğumu ifade etmek istiyorum." şeklinde konuştu.

“Irak'tan 1 milyon varil petrol ihtiyacımızı karşılar”

Irak Başbakanı Zeydi ile güncel bölgesel gelişmeler hakkındaki görüşlerinin büyük ölçüde benzer olduğunu memnuniyetle müşahede ettiklerini aktaran Erdoğan, Irak'ın bölgesiyle bütünleşmesine yönelik çabaları ve bilhassa Suriye ile temaslarını yapıcı adımlar olarak görüp desteklediklerini belirtti.

Erdoğan, Irak'ın beşeri zenginliğinin vazgeçilmez bir parçası olan ve aralarındaki kardeşliğin en sağlam dayanağını teşkil eden Irak Türkmenlerine Zeydi'nin de hassasiyetle yaklaştığını gördüğünü ifade ederek, "Heyetinde, Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı ve Kerkük Valisi Selman Ağaoğlu kardeşimize yer vermesini özellikle anlamlı buluyorum. Sayın Zeydi'ye ziyaretleri için bir kez daha teşekkür ediyor, istişarelerimizin ve aldığımız kararların hayırlara vesile olmasını diliyorum." dedi.

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin konuşmasında "Türkiye'ye günde 1 milyon varil biz petrol verebiliriz." dediğini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Başka yere diyor muhtaç olmayın. 1 milyon varil. Evet Sayın Bakan, sağa sola muhtaç olmaya gerek yok. Hemen komşumuz Irak'tan inşallah 1 milyon varil petrolü buraya transfer ettik mi ihtiyacımızı karşılar." değerlendirmesinde bulundu.

Zeydi: Ziyaretimiz asırlar öncesine dayanan ilişkilerimizin pekiştirilmesinin nişanesidir

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya gelmekten ve Türkiye ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Zeydi de "Bizim bu ziyaretimiz protokol icabı değil, asırlar öncesine dayanan ilişkilerimizin pekiştirilmesinin bir nişanesidir." dedi.

Zeydi, iki ülkenin aynı coğrafyayı, uygarlığı ve su kaynaklarını paylaştığına işaret ederek görüşmelerde enerji, ulaştırma, eğitim, su ve diğer birçok konunun ele alındığını belirtti.

Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilere dair Zeydi, "Bu ilişkilerin daha da yüceltilmesi, güçlendirilmesi için çalışıyoruz. Kardeşlik içerisinde bir ortaklık arzu ediyoruz ve özellikle Kalkınma Yolu Projesi üzerinde çalışıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanı'yla (görüşmede) dedim ki: 'Bize aslında coğrafya doğal olarak iki nehir vermiş. Biz üçüncü nehrin de artık ekonomi nehri olmasını istiyoruz.' Ve bu da tabii ki Kalkınma Yolu'dur." diye konuştu.

Zeydi, Türkiye ve Irak'ın Doğu ile Batı'nın birbirine bağlanmasını sağlayacağına dikkati çekerek "Irak ile Türkiye arasındaki ilişkiler daha da ileri gidecektir. Ekonomik kaynaklarımızı da yücelteceğiz, büyüteceğiz, enerji alanında da daha fazla petrol pompalayacağız." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Yani günde 1 milyon varil biz Türkiye'ye petrol verebiliriz diyor" ifadeleri üzerine Zeydi, "Evet doğru, 1 milyon." dedi.

AA

 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrolleri'ne ortaklık verildiğini açıkladı
Salı, Temmuz 28, 2026 - 20:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Erdoğan: Kerkük'teki üretim sahasında Türkiye Petrolleri'ne ortaklık verildi
copyright Independentturkish: 

ABD Başkanı Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile Beyaz Saray'da görüştü

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, Trump ile Zelenski arasındaki basına kapalı görüşme, yerel saatle 09.47'de başladı ve yaklaşık 1 saat sürdü.

ABD Başkanı Trump, Zelenski ile görüşmesinin hemen ardından yine Graham'in cenazesine katılmak üzere ABD'ye gelen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir görüşme gerçekleştirecek.

İsrail ve Ukrayna'ya verdiği destekle bilinen Senatör Graham, 11 Temmuz 2026'daki ölümünden bir gün önce Kiev'de Zelenski ile bir araya gelmişti.

Zelenski'den, "verimli" bir görüşme nitelemesi

Öte yandan Zelenski, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Trump'la "verimli" bir görüşme yaptıklarını belirtti.

Zelenski, açıklamasında, "Başkanla, Patriot sistemlerine yönelik önleme füzelerinin üretimi için gerekli lisanslar konusunda görüştük. ABD’ye güçlü desteği için minnettarım." ifadelerini kullandı.

Ukrayna Devlet Başkanı ayrıca, Graham için Trump'a taziyelerini sunduğunu ifade etti.

İsrail ve Ukrayna'ya verdiği destekle bilinen Senatör Graham, 11 Temmuz 2026'daki ölümünden bir gün önce Kiev'de Zelenski ile bir araya gelmişti.

AA

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'in cenaze törenine katılmak üzere Washington'a gelen Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski ile Beyaz Saray'da bir görüşme gerçekleştirdi
Salı, Temmuz 28, 2026 - 19:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD Başkanı Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile Beyaz Saray'da görüştü
copyright Independentturkish: 

MEB okul yönetmeliğini değiştirdi: Okullarda dolap ve sıra aranabilecek, öğretmenle görüşmeye randevu şartı

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026-2027 eğitim öğretim yılı öncesinde okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarını kapsayan yönetmelikte kapsamlı değişikliklere gitti. Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle okul güvenliğinden devamsızlık uygulamalarına, kayıt sisteminden veli görüşmelerine kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi. Buna göre, güvenlik gerekçesiyle okullarda dolap, sıra ve gerekli görülen alanlarda arama yapılabilecek. Veliler ise öğretmen ve okul yönetimiyle görüşebilmek için "Okul Randevu Sistemi" üzerinden randevu almak zorunda olacak.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan "Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Anaokulu olmayan ilçelere yeni düzenleme

Yönetmelikle birlikte resmî anaokulu bulunmayan ilçelerde okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması hedeflendi.

Bu kapsamda, anaokulu bulunmayan ilçelerde ilkokullar bünyesindeki ana sınıflarına 36-68 aylık çocuklar kayıt yaptırabilecek. Ayrıca bir grup oluşturacak sayıda 36-44 aylık çocuğun bulunması halinde yeni ana sınıfı şubeleri açılabilecek.

Uyum haftasına veliler de dahil edilecek

Yeni düzenlemeyle okul-aile iş birliğinin güçlendirilmesi amacıyla okul öncesi ve ilkokul 1'inci sınıfa başlayacak öğrenciler için eğitim yılı başlamadan önce gerçekleştirilen uyum haftası programına veliler de aktif şekilde katılacak.

Bu kapsamda ebeveynlere yönelik bilgilendirme ve uyum programları hazırlanacak.

Kayıt sistemi yeniden düzenlendi

Yönetmelikle, okul kayıtlarında gerçek dışı adres beyanlarının önüne geçilmesi amaçlandı.

Yeni kayıtlar temmuz ayında başlayacak. Öğrenci kayıtları, Nüfus Hizmetleri Kanunu kapsamında oluşturulan Ulusal Adres Veri Tabanı'ndaki yerleşim yeri adres bilgileri esas alınarak e-Okul sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.

Adres doğrulamasına ilişkin usul ve esasları Milli Eğitim Bakanlığı belirleyecek. Öğrenci belgeleri ise e-Devlet üzerinden alınabilecek.

Devamsızlık yapan öğrencilere takdir ve teşekkür yok

Yeni düzenleme kapsamında özürsüz devamsızlık yapan öğrenciler için de yeni uygulama getirildi.

Buna göre, 20 gün ve üzerinde özürsüz devamsızlık yaptığı halde Şube Öğretmenler Kurulu kararıyla sınıf geçen ortaokul öğrencilerine artık teşekkür veya takdir belgesi verilmeyecek.

Güvenlik için dolap ve sıra aranabilecek

Yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri okul güvenliğine ilişkin düzenleme oldu.

Buna göre Okul Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulu, okulun ve öğrencilerin güvenliğini tehdit edebilecek durumlarda ihbar, şikâyet veya gerekli görülen hallerde önleyici tedbirler alabilecek.

Kurul kararıyla okul, pansiyon ve eklentilerinin yanı sıra öğrencilerin kullandığı masa, dolap, sıra ve gerekli görülen diğer alanlarda arama yapılabilecek.

Aramalar; öğrencilerin kişilik hakları ve onurları zedelenmeden, müdür yardımcıları, kurul üyeleri ve görevlendirilen öğretmenler tarafından gerçekleştirilecek.

Yapılan aramalarda bulunan materyaller için iki nüsha tutanak düzenlenecek. Tutanaklar ilgili kişiler tarafından imzalanacak ve okul müdürü tarafından onaylandıktan sonra muhafaza edilecek.

Veli görüşmeleri randevu sistemiyle yapılacak

Yönetmelikle velilerin okul yönetimi ve öğretmenlerle görüşme usulü de değiştirildi.

Buna göre veliler, öğrenciyle ilgili görüşme taleplerini okulun resmî internet sitesinde yer alacak "Okul Randevu Sistemi" üzerinden oluşturacak. Böylece öğretmen ve okul idaresiyle yapılacak görüşmeler randevu sistemi üzerinden planlanacak.

Öğretmenlerin mesleki çalışmaları çevrim içi yapılabilecek

Yeni düzenlemeyle öğretmenlerin mesleki çalışma dönemlerinin de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerekli görülmesi halinde çevrim içi olarak gerçekleştirilebilmesinin önü açıldı.

Yönetmelikte yapılan değişikliklerin, yeni eğitim öğretim yılıyla birlikte okul güvenliğinin artırılması, kayıt süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesi ve okul-aile iletişiminin daha planlı hale getirilmesini amaçladığı belirtildi.

AA

Milli Eğitim Bakanlığı'nın Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmeliğiyle okullarda güvenlik amacıyla dolap, sıra ve gerekli görülen alanlarda arama yapılmasının önü açıldı
Salı, Temmuz 28, 2026 - 19:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
MEB okul yönetmeliğini değiştirdi: Okullarda dolap ve sıra aranabilecek, öğretmenle görüşmeye randevu şartı
copyright Independentturkish: 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak Başbakanı Zeydi'yi resmi törenle karşıladı

Zeydi'nin makam aracını, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önündeki caddede karşılayan süvariler, araca protokol kapısına kadar eşlik etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zeydi'yi Külliye'nin ana giriş kapısında karşıladı. Erdoğan ve Zeydi'nin tören alanındaki yerlerini almasının ardından, bando, iki ülkenin milli marşlarını çaldı.

Törende, tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerlere de yer verilirken, 21 pare top atışı yapıldı.

Zeydi, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı "Merhaba asker" diyerek selamladı. İki lider birbirlerine heyetlerini takdim etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Zeydi, merdivenlerde Türk ve Irak bayrakları önünde tokalaşarak basın mensuplarına poz verdi.

İkili ve heyetler arası görüşmeye geçen Erdoğan ve Zeydi, görüşmelerin ardından anlaşmaların imza töreni ve ortak basın toplantısına katılacak.

Törende, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ve Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Anıl Bora İnan ile Ankara Valisi Yakup Canbolat da yer aldı.

AA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'yi ziyaret eden Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'yi resmi törenle karşıladı
Salı, Temmuz 28, 2026 - 18:15
Main image: 

<p>Fotoğraf:AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak Başbakanı Zeydi'yi resmi törenle karşıladı
copyright Independentturkish: 

Trump: İran ile görüşmeler iyi gidiyor, anlaşma olmazsa elektrik santrallerini ve köprülerini vururuz

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediğini belirterek, "Tahran ile anlaşmaya varılamaması halinde İran'daki Pickaxe Mountain tesisinin yanı sıra köprüler ve elektrik santrallerini hedef alabilecekleri" tehdidini yineledi.

ABD merkezli televizyon kanalı Fox News'e konuşan Trump, mümkün olması halinde İran'ın köprülerini ve elektrik santrallerini hedef almaktan kaçınmak istediğini söyledi. Trump, "Bu çok ama çok hassas bir denge. Şu anda çok güçlü bir konumda olduğumuzu düşünüyorum. Eğer anlaşma yapmazlarsa bunu yapacağımı biliyorlar. Artık anlaşmaları bozmalarına izin veremeyiz" ifadelerini kullandı.

İran ile yürütülen diplomatik temaslara ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Trump, "Çok iyi görüşmeler yaptık" dedi. Trump'ın, İran'ın nükleer programını ele almak üzere İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile salı günü Beyaz Saray'da bir araya gelmesi bekleniyor.

"Hürmüz Boğazı’nı biz kontrol ediyoruz"

Trump ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmediğini söyleyerek, "Biz, Hürmüz Boğazı'nı kontrol ediyoruz" dedi.

Röportajda Trump'a, Netanyahu'nun İran'ın nükleer programıyla bağlantılı olduğu belirtilen ve Tahran yakınlarında yerin derinliklerine inşa edilen tahkimatlı Pickaxe Mountain tesisini görüşmede gündeme getireceğine ilişkin haberler soruldu.

Trump, Netanyahu'ya atıfta bulunarak, "Bana bunu Bibi'nin söylemesine gerek yok. Bibi bunu bana, benim sürecin içinde kalmamı istediği için söylüyor" dedi.

İran'ın nükleer altyapısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, "Pickaxe'ta neler olup bittiğini tam olarak biliyorum. Bu büyük bir sorun değil. Onların nükleer tesislerini ortadan kaldırdık. Eğer anlaşma yapmazsak Pickaxe'ı da ortadan kaldırmak zorunda kalacağız. Anlaşma olmazsa bunu çok kolay yaparız" ifadelerini kullandı.

 

Independent Türkçe

Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmediğini söyleyerek, "Biz, Hürmüz Boğazı'nı kontrol ediyoruz" dedi
Salı, Temmuz 28, 2026 - 17:45
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Trump: İran ile görüşmeler iyi gidiyor, anlaşma olmazsa elektrik santrallerini ve köprülerini vururuz
copyright Independentturkish: 

Meclis'te yeni oturma düzeni belli oldu: CHP'liler DEM ile MHP arasında oturacak

TBMM'de, YENİ Parti'nin kurulması ve siyasi parti grup sayısının 7'ye yükselmesi üzerine Genel Kurul'da geçici olarak yeni oturma düzeni belirlendi. YENİ Parti, AK Parti'nin yanında yer alacak. CHP için DEM Parti ile MHP'nin arasında yer belirlendi. 

Edinilen bilgiye göre, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, dün YENİ Parti ile CHP parti yöneticileriyle görüştükten sonra Genel Kurul'da oturma düzenini belirledi. Kurtulmuş, partilere gönderdiği yazıda "TBMM'de temsil edilen siyasi parti grubunun 7'ye çıkması üzerine Genel Kurul'da oturma düzeninin yeniden belirlenmesine ihtiyaç olduğunu" vurguladı. 

Kurtulmuş, "Başkanlık Divanı'nda bu konuda bir karar alınıncaya kadar geçici olarak siyasi parti gruplarının Genel Kurul'da oturma düzeninin, ön sıralar ile arka sıraların mevcut yerleşim düzeni göz önünde bulundurularak DEM Parti'nin mevcutta kullandığı iki ön sıradan birinin CHP Grubu'na tahsis edileceğini" bildirdi.

Numan Kurtulmuş, Başkanlık Divanı'nın oturuşuna göre en solda AK Parti olmak üzere sırasıyla YENİ Parti, DEM Parti, CHP, MHP, İYİ Parti ve Yeni Yol Partisi grupları şeklinde belirlendiği kaydetti. 

 

ANKA

TBMM'de, YENİ Parti'nin kurulması ve siyasi parti grup sayısının 7'ye yükselmesi üzerine Genel Kurul'da geçici olarak yeni oturma düzeni belirlendi
Salı, Temmuz 28, 2026 - 16:15
Main image: 

<p>Fotoğraf: ANKA</p>

Type: 
SEO Title: 
Meclis'te yeni oturma düzeni belli oldu: CHP'liler DEM ile MHP arasında oturacak
copyright Independentturkish: 

Kötü uykunun beynin çalışma biçimini değiştirdiği bulundu

Yeni bir araştırma, insomnia gibi uyku bozukluklarının dikkat, karar verme ve duygusal kontrolü destekleyen beyin bölgelerinde belirgin yapısal değişikliklere yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Önceki araştırmalar, kötü bir gece uykusunun ertesi günkü enerjiden çok daha fazlasını etkileyebileceğini, bilişsel işlevlerin bozulması ve duyguları düzenleme yetisinin kaybı gibi sorunlara da yol açabileceğini göstermişti.

Bugüne kadar iki tür uyku bozukluğu belirlendi: uyku döngülerinin değiştiği parasomnia ve insanların uykuya dalmakta veya uykuda kalmakta zorlandığı disomni.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bilim insanları, farklı uyku bozukluklarının beyinle nasıl ilişkili olduğuna dair bugüne kadar yapılan en kapsamlı analizlerden birini yürüttü.

Hakemli dergi Scientific Reports'ta yayımlanan çalışmaya göre bulgular, nihayetinde daha erken teşhisi ve belirli rahatsızlıklara göre uyarlanmış tedavilerin ortaya çıkmasını destekleyebilir.

Bilim insanları araştırma incelemesinde, disomni ve parasomniaları karşılaştıran ve beyin görüntüleme tekniğini kullanan 57 çalışmanın sonuçlarını değerlendirdi.

Florida Uluslararası Üniversitesi'nden bilişsel nörobilimci Matthew Sutherland "Beyinde neler olup bittiğini anlama ihtiyacı artıyor. Birçok çalışmanın sonuçlarını bir araya getiren bu araştırma, uyku bozukluklarının beyin yapısını ve işlevini nasıl etkilediğine ve bundan sonra nereye odaklanmamız gerektiğine dair daha net bir tablo sunuyor" diyor.

Dr. Sutherland, "Bu kadar çok kişi uyku sorunları yaşarken beyinde neler olup bittiğini anlamak; daha iyi müdahaleler, tanı araçları ve kişiye özel tedaviler bulmanın anahtarı" ifadelerini kullanıyor.

Uyurgezerlik, kabus bozukluğu ve gece terörü gibi parasomnia olaylarının, beynin motivasyon, karar verme ve duyguları düzenlemede rol oynayan arka singulat korteksindeki değişikliklerle bağlantılı olduğu saptandı.

Bilim insanları bu değişikliklerin, sözkonusu bozukluklardan muzdarip kişilerin ruh hali, davranış ve duygusal kontrolde zaman zaman yaşadığı değişimleri açıklamaya katkı sağlayabileceğini söylüyor.

Araştırmacılar ayrıca bunların, insomnia yaşayan bireylerde gözlemlenen görev verimliliğindeki düşüşü de yansıttığını belirtiyor.
 

Beyin görüntüleri
Florida Uluslararası Üniversitesi Nöroinformatik ve Beyin Bağlantısı Laboratuvarı Direktörü Matthew Sutherland ve çalışmanın ortak yazarlarından lisansüstü öğrencisi Chloe Hampson, uyku bozukluklarıyla bağlantılı yapısal değişiklikler sergileyen beyin bölgeleriyle iletişim kuran kısımların görüntülerini inceliyor (Taimy Alvarez)


Araştırmada hem parasomninin hem de dissomninin; gelen bilgileri filtreleyen, odaklanmayı destekleyen ve üst düzey düşünme süreçlerine katkıda bulunan talamustaki düşük aktiviteyle bağlantılı olduğu tespit edildi.

Bilim insanları bu tür değişikliklerin, uyku bozukluğu yaşayan yaşlı bireylerde yaygın gözlemlenen dikkat dağılmaları ve yaralanma riskiyle ilişkili olabileceğini söylüyor.

Gelecekteki çalışmalarda, uyurgezerlik ve rüya görme gibi parasomniaları daha ayrıntılı analiz etmeyi umuyorlar.

Bilim insanları, "Bu sonuçlar, uykuyla ilgili bozukluklarla bağlantılı yapısal değişikliklerin beynin farklı bölgelerine yayılan ağları bozabileceğini ve bunun bilişsel, duygusal ve motivasyonel işlevlerdeki değişimlere katkıda bulunabileceğini gösteriyor" sonucuna varıyor.

Araştırmacılar genel itibarıyla bu son bulguların, uykuyu iyileştirmeye yönelik müdahalelere rehberlik ederken, aynı zamanda dikkat, karar verme ve duyguları düzenleme süreçlerinde rol oynayan beyin sistemlerini de koruyabileceğini belirtiyor.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç

Araştırmacılar, bulguların uykuyu iyileştirmeye yönelik müdahalelere yön verebileceğini söylüyor
Salı, Temmuz 28, 2026 - 16:00
Main image: 

<p>Uyku bozukluklarının beyindeki yapısal değişikliklerle bağlantılı olduğu tespit edildi (Florida Uluslararası Üniversitesi)</p>

related nodes: 
Kaliteli bir uyku için akşam yemeği ne zaman yenmeli?
Yaşlıların gün içindeki uyku alışkanlıkları ciddi sağlık sorunlarının işareti olabilir
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Kötü uykunun beynin çalışma biçimini değiştirdiği bulundu
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/science/poor-sleep-brain-effect-discovery-b3021967.html

Mutfağınızdaki bakteri yuvası: Bilim insanlarından sünger uyarısı

Bilim insanları yeni çalışmada, mutfak süngerlerinin gözenekli yüzeyleri ve içerdikleri nem nedeniyle hastalık yapıcı bakteriler için ideal bir yuva oluşturduğu uyarısında bulundu.

Birden fazla kişiyi etkileyen gıda kaynaklı hastalık salgınlarının büyük ölçüde ticari mutfaklara veya yemek işletmelerine dayandığı tespit edilmişti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu ortamlarda, çiğ et gibi kontamine olmuş yiyeceklerin hazırlanması sırasında yetersiz hijyen nedeniyle bakteriler mutfaklarda yayılabilir.

Önceki çalışmalar, mutfak süngerlerindeki bakteri yükünün genellikle lavabo veya kesme tahtası gibi diğer mutfak yüzeylerindekinden genellikle daha yüksek olduğunu ortaya koymuştu.

Araştırmacılar bunun, mutfak süngerlerinde kalan yiyecek artıklarının bakterilere hem besin sağlamasından hem de büyüyüp çoğalabilecekleri elverişli bir ortam yaratmasından kaynaklandığını söylüyor.

Şimdiyse bilim insanları, zararlı bakterilerin mutfak süngerlerinde çoğalabileceğine dair daha fazla kanıt gösterdi.

Çalışmada, piyasada satılan mutfak süngerlerine, gıda kaynaklı iki önemli patojen olan Escherichia coli ve Salmonella'yı farklı yoğunluklarda içeren çözeltiler uygulandı.

Bazı süngerlere, gıda zehirlenmesine neden olabilecek toksinler üreten Staphylococcus aureus bakterisi içeren bir çözelti de uygulandı.

Araştırmacılar, eklenen çözeltideki başlangıç ​​sayılarının nispeten düşük olmasına rağmen, tüm patojenlerin birkaç gün içinde önemli ölçüde çoğaldığını buldu.

Patojenler, süngerler birkaç gün kuruduktan sonra bile uzun süre hayatta kaldı.

Çalışma, bu patojenleri süngerlerden diğer yüzeylere aktarmak için hafif bir basıncın bile yeterli olduğunu ortaya koydu.

Bulgular, patojenik bakterilerin doğrudan temas yoluyla gıdaya bulaşabileceğini gösteriyor.

Eğer bu tür kontamine olmuş gıda uygun şekilde ısıtılmadan tüketilirse, gıda kaynaklı hastalıklara neden olabilir. Journal of Food Protection adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada bilim insanlarına göre, patojenin çok düşük başlangıç ​​sayıları bile bunu yapmak için yeterli.

Araştırmacılar, süngerlerin görünümünün ve kokusunun ne zaman değiştirilmeleri gerektiğini belirlemek için "güvenilmez göstergeler" olduğu uyarısında bulunuyor çünkü çalışmada test edilen süngerlerde bakteri sayılarının yüksek olmasına rağmen fark edilebilir bir değişiklik yoktu.

Bilim insanlarına göre mutfak süngerlerinin ne zaman değiştirilmesi gerektiği, diğer faktörlerin yanı sıra nasıl kullanıldıklarına da bağlı.

Örneğin çiğ etle temas etmiş yüzeyleri temizlemek için kullanılan süngerin hemen atılması gerektiğini belirtiyorlar.

Araştırmacılar, bakteri yükünü azaltmak için süngerlerin sıcaklığı 70 santigrat dereceyi aşan suda en az iki dakika ısıtılabileceğini söylüyor.

Bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve küçük çocuklar gibi hassas kişilerin bulunduğu evlerde, mutfak süngerlerinin daha sık değiştirilmesi gerektiğini belirtiyorlar.

Bilim insanları, mikrofiber bezlerin daha az bakteri barındırması, daha hızlı kuruması ve çamaşır makinesinde yıkanabilmesi nedeniyle alternatif olabileceğini söylüyor.

Bu bezlerin çamaşır makinesinde en az 60 santigrat derecelik bir programda yıkanması gerektiğini de belirtiyorlar.

Bilim insanları, "Bu sonuçlar, mutfak süngerlerinin evlerde kritik birer mikrobiyal rezervuar işlevi gördüğünü ortaya koyuyor ve düzenli sünger değişiminin veya alternatif temizlik malzemelerinin kullanımının gerekliliğini vurguluyor" sonucuna vardı.



*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

independent.co.uk/news/science

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal

Bilim insanları mikrofiber bezlerin daha iyi bir alternatif olabileceğini söylüyor
Salı, Temmuz 28, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Bir çalışan sünger üzerinde testler yapıyor (AFP)</p>

related nodes: 
Çinli bilim insanlarından süper bakteri uyarısı
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Mutfağınızdaki bakteri yuvası: Bilim insanlarından sünger uyarısı
copyright Independentturkish: 
original url: 
https://www.independent.co.uk/news/science/kitchen-sponge-bacteria-harmful-growth-b3022846.html

Zelenski ve Trump arasında buzlar eriyor mu?

Ukrayna lideri Volodimir Zelenski'yle ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişki son dönemde olumlu seyrediyor.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Wall Street Journal'a konuşan Trump'a yakın kaynaklar, Cumhuriyetçi liderin, özellikle Zelenski'nin son dönemde Rusya'nın iç bölgelerine düzenlediği drone saldırılarından etkilendiğini belirtiyor.

ABD'nin de Ortadoğu'da benzer tehditlerle karşı karşıya olması nedeniyle Trump'ın, Ukrayna'nın İran yapımı Şahid kamikaze drone'larına karşı geliştirdiği savunma taktiklerini yakından izlediği aktarılıyor.

Beyaz Saray'dan üst düzey bir yetkili, "Trump kazananları sever ve ona göre Zelenski giderek bir kazanana dönüşüyor" diyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Geçen yıl şubatta Beyaz Saray'da düzenlenen görüşmede iki lider arasında gerginlik yaşanmıştı. ABD Başkanı aynı dönemde Zelenski'yi "diktatör" diye nitelemiş, daha sonra Amerikan ordusu Ukrayna'yla istihbarat paylaşımını geçici olarak askıya almıştı.

Zelenski de Rusya-ABD görüşmelerine Kiev'in dahil edilmemesi ve Trump'ın Moskova'ya toprak tavizleri için baskı yapması nedeniyle Washington'ı eleştirmişti.

Kaynaklara göre Trump başta Rus ordusunun Ukrayna'yı kolayca yenilgiye uğratacağını düşünüyordu. Fakat artık Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e daha olumsuz baktığı ve yüksek can kayıpları yaşanan savaşın sonlanmasını istediği belirtiliyor.

Diğer yandan Trump'la Zelenski arasındaki olumlu havanın, Putin'in etkisiyle tersine dönebileceğine de dikkat çekiliyor.

New York Times'ın analizindeyse Trump'ın İran savaşında aradığı galibiyeti bulamadığı ve ara seçimler öncesinde diplomatik başarı elde etmek için Rusya-Ukrayna müzakerelerini yeniden başlatabileceği yazılıyor.

Ukrayna'daki Odessa Ulusal Üniversitesi'nden Volodimir Dubovik, şu yorumu yapıyor:

Artık aralarında daha iyi bir uyum olduğunu görüyorum. Belki Zelenski, Trump'ı daha iyi anlıyordur ya da Trump, Zelenski'yle empati kurabiliyordur.

Ancak Trump'ın Zelenski'ye karşı sergilediği sıcak tavrın, somut bir politika değişikliği mi yoksa Putin'i müzakere masasına oturtmak için yapılan stratejik bir girişim mi olduğu net değil.

Semafor'un analizinde, ABD'nin Ukrayna'ya yardımları yavaşlattığına dikkat çekiliyor. Pentagon'un dün basına sızdırılan mektubunda, Kongre üyelerinin Ukrayna'ya yardım planıyla ilgili iki ay önce bilgilendirildiği ortaya çıktı. Mektupta, Ukrayna için onaylanan 400 milyon dolarlık destek paketiyle ilgili harcamaların ancak 2029'da tamamlanacağı bildiriliyor. Mektubun, Zelenski'nin bugün Beyaz Saray'daki ziyareti öncesinde sızdırılması da dikkat çekiyor.


Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times, Semafor, Reuters

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

Washington, Kiev'in Kremlin'in enerji altyapısını hedef alan saldırılarını yakından takip ediyor
Salı, Temmuz 28, 2026 - 15:30
Main image: 

<p>Trump, Ankara'daki NATO&nbsp;Zirvesi'nde Zelenski'ye Patriot füzeleri için lisans sözü vermişti (AFP)</p>

related nodes: 
Ukrayna, siviller için son 4 yılın en ölümcül ayını yaşıyor
Label: 
Type: 
SEO Title: 
Zelenski ve Trump arasında buzlar eriyor mu?
copyright Independentturkish: 

Kısa haberler

İtalya Savunma Bakanı Crosetto: Ankara'daki NATO Zirvesi, iyi sonuç verecek şekilde tasarlandı

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, "Ankara'daki NATO Zirvesi, iyi sonuç verecek şekilde tasarlandı." dedi.

İtalyan ANSA ajansının haberine göre Crosetto, bir programa gönderdiği video mesajında, uluslararası gündeme dair değerlendirmelerde bulundu.

Ankara’da 7-8 Temmuz’daki NATO Zirvesi'ne ilişkin Crosetto, "Ankara'daki NATO Zirvesi, iyi sonuç verecek şekilde tasarlandı. Taahhütler yerine getirilecek ve her ülke, üstlenmeyi taahhüt ettiği yükümlülüklerin önemli bir kısmını yerine getirmiş olarak zirveye katılıyor. Bu açıdan son zirvede yaşadığımızdan daha fazla bir sorun görmüyorum." ifadesini kullandı.

İtalyan Bakan, ABD Başkanı Donald Trump'ın zirve boyunca söyleyeceklerini ve yapacaklarını da takip edeceklerini vurguladı.

Başkan Trump ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasında son haftalarda gerilen ilişkilerde de iki ülke açısından bir sorun görmediğine işaret eden Crosetto, ABD ile ilişkilerin 1 ya da 5 yıl önceki gibi "mükemmel" olduğunu kaydetti.

Crosetto, NATO'nun bir alternatifinin de olmadığını belirtti.

Independent Türkçe, Türkiye ve dünyadan güncel haberleri okurları için derledi
Pazartesi, Temmuz 6, 2026 - 01:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: Independent Türkçe</p>

Type: 
SEO Title: 
Kısa haberler
copyright Independentturkish: 

ABD Başkanı Trump, Ankara'da Zelenskiy ve Şara ile de görüşecek

Beyaz Saray Baş Basın Sözcü Yardımcısı Anna Kelly, ABD’nin NATO nezdindeki Büyükelçisi Matt Whitaker ile birlikte telekonferans yöntemiyle düzenlenen basın toplantısında, Ankara ziyaretiyle ilgili bazı yeni bilgiler paylaştı.

Toplantıda, ABD Başkanı Trump’ın, Ankara’daki NATO Zirvesi temaslarının ardından gerçekleştireceği ikili görüşmelere de yer verildi. Bu kapsamda, ABD Başkanı'nın çarşamba günü Ankara’da NATO Zirvesi programının ardından Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile bir araya geleceği belirtildi.

NATO Büyükelçisi Whitaker, toplantıda yaptığı açıklamada, İttifakın savunma harcamaları ve yük paylaşımı konularına dikkati çekerek, zirvenin "İttifakın geleceği açısından kritik bir eşik" olduğunu ifade etti.

Beyaz Saray Baş Basın Sözcü Yardımcısı Kelly de ABD Başkanı Trump’ın Ankara’da, NATO Liderler Zirvesi kapsamındaki programı hakkında bazı ayrıntıları paylaştı.

Trump, Ankara'da dolu dolu 2 gün geçirecek

Beyaz Saray açıklamasına göre, Başkan Trump, salı günü Ankara’ya ulaşacak.

ABD Başkanı Trump’ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından resmi törenle karşılanması bekleniyor.

Trump ilk olarak NATO liderler yemeğine katılacak, çarşamba günü de NATO liderleri oturumu ve aile fotoğrafında yer alacak.

Daha sonra Trump, Zelenskiy ve Şara ile görüşmelerinin ardından düzenleyeceği basın toplantısında, Türkiye ziyareti kapsamındaki temaslarıyla ilgili açıklamalarda bulunacak.

Trump, aynı akşam, ilk kez bir yurt dışı seyahatinde kullandığı "Boeing 747" tipi yeni Air Force One uçağıyla Washington’a geri dönecek.

Ankara temasları, ABD Başkanı için pek çok stratejik hedefi içeriyor

ABD’li üst düzey yetkililerin, Anadolu Ajansına verdiği bilgide, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların, Başkan Trump’ın Zelenskiy ile yapacağı görüşmenin merkezinde olacağı belirtildi.

Üst düzey ABD’li yetkililer, Trump’ın, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile yapacağı görüşmenin ana gündeminin, savaşın sona erdirilmesi olacağını aktardı.

ABD'li yetkili, Ukrayna cephesindeki durumla ilgili "Cephe hattı, son aylarda büyük ölçüde donmuş durumda. Savaşın sona erdirilmesi için aciliyet hissediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

ABD tarafı, hem Rusya hem Ukrayna ile temasların sürdüğünü ve Başkan Trump’ın arabuluculuk rolü oynadığını vurguladı.

Yetkililer, savaşın devam etmesinin "her iki taraf için de ağır kayıplara ve yıkıma" neden olduğunu ifade ederek, diplomatik çözüm çabalarının hızlandırılacağının altını çizdi.

Bir diğer üst düzey ABD’li yetkili, Ankara’daki zirvede, İran kaynaklı bölgesel güvenlik riskleri ve deniz ticaret hatlarının korunmasının gündeme geleceğini bildirdi.

Yetkili, NATO müttefiklerinin katkı vermeye hazır olduğunu, ancak birçok ülkenin yeterli deniz unsuru ve askeri kapasiteye sahip olmadığını belirterek, "İhtiyacımız olan şey, kabiliyetli müttefikler. Bazı ülkelerin anlamlı katkı sunacak gemi ve varlığı yok." sözlerini sarf etti.

ABD savunma sanayisine yönelik yeni işbirlikleri ve üretim anlaşmalarının zirve sırasında açıklanabileceği, milyarlarca dolarlık savunma projelerinin gündeme geleceği de kaydedildi.

AA

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi görüşmeleri sonrası Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile de bir araya geleceği bildirildi
Pazartesi, Temmuz 6, 2026 - 00:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
ABD Başkanı Trump, Ankara'da Zelenskiy ve Şara ile de görüşecek
copyright Independentturkish: 

Netanyahu, Trump ile ilişkilerinde "çatlak" olmadığını savundu

Fox News kanalına konuşan Netanyahu, "Trump ile İran konusunda görüş ayrılıkları yaşandığı" yönündeki iddiaları reddederek, iki ülkenin ortak hedefinin İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu söyledi.

Trump'ın ABD için, kendisinin ise İsrail için en doğru olanı yaptığını öne süren Netanyahu, "Her ailede, her yakın dostlukta olduğu gibi bazen fikir ayrılıkları olur ve bunları açık şekilde konuşuruz. Genellikle de çözeriz." ifadelerini kullandı.

Netanyahu, kendisi hakkında "Patronun kim olduğunu biliyor." açıklaması yapan Trump ile ilişkilerinde "çatlak" olmadığını iddia etti.

İran konusunda, ABD ile aynı hedefleri paylaştıklarını savunan Netanyahu, "İran'ın nükleer silah programından vazgeçmesini istiyoruz. Zenginleştirilmiş nükleer materyalin ülkeden çıkarılmasını ve nükleer zenginleştirme tesislerinin sökülmesini istiyoruz." dedi.

Netanyahu, Trump'ın müzakereler yoluyla bu hedeflere ulaşabileceğine inandığını belirterek, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in "İsrail'in diğer birçok ülke gibi ABD siyasetini etkilemeye çalıştığına" ilişkin açıklamaları hakkında ise Vance'e saygı duyduğunu ancak söylediği her şeye katılmadığını kaydetti.

İsrail'in yalnızca ABD'nin değil Hindistan gibi başka ülkelerin de desteğini aldığını savunan Netanyahu, "çok fazla dostları olduğunu" ve "dostlarına sahip çıktığını" öne sürdü.

Netanyahu, Lübnan'daki bazı Hristiyan köylerin, Hizbullah'a karşı "İsrail tarafından ilhak edilmeyi istediğini" iddia etti.

"Kalıcı bir savaş durumunda değiliz"

İsrail'in "kalıcı savaş durumunda" olduğunu söyleyenlere karşı cevabının ne olduğu sorusu üzerine Netanyahu, "Kalıcı bir savaş durumunda değiliz. Başkan Trump ve ben, 4 barış anlaşması ortaya koyduk." iddiasında bulundu.

Netanyahu, İran'ın "zayıflamasıyla" beraber daha fazla ülkenin kendileriyle aynı çizgide yer almak istediğini savunarak, daha fazla barış anlaşmasının imzalanmasını beklediğini öne sürdü.

AA

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kendisi hakkında "Patronun kim olduğunu biliyor." açıklaması yapan ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkilerinde "çatlak" olmadığını ileri sürdü
Pazar, Temmuz 5, 2026 - 22:00
Main image: 

<p>Fotoğraf: AA</p>

Type: 
SEO Title: 
Netanyahu, Trump ile ilişkilerinde "çatlak" olmadığını savundu
copyright Independentturkish: 
❌