Ayasofya restorasyonunda 420 metre tünel hattı temizlendi














“Kayra” adıyla tanınan rap sanatçısı Onur İnal, Türkçe rapte farklı müzikal tarzlara yönelik ön yargıların arttığını söyledi. AA’ya konuşan İnal, geçmişte rapin toplumdan gördüğü ayrımcılığın bugün rap dünyasının kendi içinde yapıldığına dikkat çekti. İnal, “Rape karşı geçmişte yapılan ayrımcılık, bugün rapin kendi içinde yapılıyor” dedi.
İnal, yalnızca müziği sevilmediği ya da “cool” görünmediği için sanatçıların yıllardır oluşturdukları şeylere hakarete varan ifadelerin kullanıldığını söyledi. Bunun işin ruhuna en aykırı davranış olduğunu, bunu bizzat rap dinleyicisinin yaptığını belirtti. Ön yargının belirli sanatçılarla sınırlı olmadığını, kendisinden değil genel olarak herkesten söz ettiğini vurgulayan İnal, kişiler hakkında iki satır bilmeyenlerin rahatça ahkâm kesebildiğini anlattı.
İnal, rapin geçmişte kendi dinleyicileri tarafından bile kabul görmekte zorlandığını söyledi. O dönemde benzer tarzların daha yaygın olduğunu, biraz farklı işler yapanların çok fazla ayrımcılığa uğradığını, içeriğine bakılmadan reddedildiğini belirtti. “Underground” kavramının o dönemde “ana akımsa hemen reddedelim” noktasında olduğunu, bunun doğru olmadığını ifade etti.
İnal, rap kültürünün müzikle birlikte giyim tarzı ve yaşam biçimi üzerinden de yargılandığını söyledi. “Rap kültürünün bir parçası olan bol pantolon giymenin bile ‘öteki’ olarak algılandığı bir dönemi yaşadık” diyen İnal, özellikle küçük şehirlerde ve taşra kültürünün sürdüğü yerlerde bunun baskıya dönüşebildiğini anlattı. Üniversite yıllarında rapin diğer alternatif türler kadar kabul görmediğini, 2000'lerin başında ciddiye bile alınmadığını ve alt kültür unsuru olarak lanse edildiğini ekledi.
İnal, üniversitede insanların müzik türleri üzerinden birbirini hor görmesine şaşırdığını, bunu olgunlaşmamış bulduğunu söyledi. Birçok kişinin o yıllarda dinlediklerini bugün dinlemediğini, inandıklarına bugün inanmadığını belirtti. Sanatçıların ya da müzikal yaklaşımların aşırı yüceltilmesinin veya aşağılanmasının doğru olmadığını söyleyen İnal, “Herkesi anlamak için ona biraz zaman vermek lazım. O kadar ön yargılı olmaya gerek yok” dedi.

Çankırı’da sanatçı Şükrü Özgür’ün “Ateşin Ahşaba, Boyanın Tuvale Dokunuşu” adlı ilk kişisel sergisi, Çankırı Müzesi’nde düzenlenen törenle açıldı. Sergide tamamı Özgür’e ait 21 eser yer alıyor. Açılışta sanatçı sergi hakkında bilgi verdi, ardından protokol üyeleri eserleri gezdi.
Açılış kurdelesi Vali Hüseyin Çakırtaş, Çankırı Belediye Başkan Vekili Abdullah Aslan, Ilgaz Kaymakamı Ahmet Karatepe, İl Kültür ve Turizm Müdürü Muharrem Ovacıklı ve Çankırı Müze Müdürü Demet Göçer Yıldız’ın katılımıyla kesildi.
Özgür, 2022'de emekli olduktan sonra sanatsal çalışmalara hobi olarak başladığını, lise yıllarından beri resme ilgi duyduğunu söyledi. Emekli olduktan sonra zamanını nasıl değerlendireceğini düşündüğünü, kahvehanelerde boş vakit geçiren gençlere ve vatandaşlara örnek olmak istediğini anlattı. Doğum gününde çocuklarının şövale ve boya hediye ederek teşvik etmesiyle yaklaşık 40 yıl sonra yeniden resim yapmaya başladı.
Özgür önce akrilik boyayla 5-6 çalışma yaptığını, başarabileceğini görünce özgüveninin arttığını ve yağlı boyaya geçtiğini söyledi. Sincan’daki Kültür Park’ta açılan yağlı boya kursuna katıldı. Ardından ahşap yakma sanatını denedi ve bu alanda da eserler üretmeye başladı.
İlk kez sergi açmanın mutluluğunu yaşadığını belirten Özgür, destekleri için İl Kültür ve Turizm Müdürü Ovacıklı ile Müze Müdürü Yıldız’a teşekkür etti. “Gençlerimize ve emekli olan Çankırılı hemşehrilerime bir nebze de olsa örnek olabildiysem ne mutlu bana” dedi.

Theatre national de Strasbourg’un (TNS) ilk kadın direktörü Caroline Guiela Nguyen imzalı “Lacrima”, İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) düzenlediği 30. İstanbul Tiyatro Festivali’nin açılış gösterisi olarak 22-23 Ekim’de Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde izleyiciyle buluşacak. ENKA Vakfı’nın açıklamasına göre oyunun gösteri sponsoru vakıf.
Latince “gözyaşı” anlamına gelen oyun, bir İngiliz prensesinin düğünü için sipariş edilen gelinliğin Paris’ten Mumbai’ye uzanan üretim sürecine odaklanıyor. Üretimin beraberinde getirdiği vicdani sorumlulukları ve görünmeyen emeği ele alan yapım, ideallerin peşinden giderken ödenen bedelleri sorguluyor, birlikte yaşamanın ve üretmenin anlamı üzerine düşündürüyor.
Avignon Festivali’ndeki prömiyerin ardından dünyanın önde gelen sahnelerine ve festivallerine davet edildi.
Vakfın İstanbul Tiyatro Festivali ile iş birliği bu yıl 20. yılını geride bırakıyor. İş birliği çerçevesinde her yıl uluslararası bir yapımın Türkiye’de izleyiciyle buluşması sağlanıyor.

Garanti BBVA'nın kurucusu ve destekçisi olduğu Öğretmen Akademisi Vakfı'nın (ÖRAV) düzenlediği ÖRAV Eğitim Şenliği, ekim ayında 11 ilde öğretmenlerle buluşacak. Öğretmenlerin mesleki ve kişisel gelişimini desteklemeyi amaçlayan şenlikte yapay zekâdan sanata, sürdürülebilirlikten kapsayıcı eğitime kadar pek çok konuda atölye ve panel düzenlenecek. Şenlik için başvurular başladı.
Ekim programı kapsamında Şanlıurfa, Ordu, Erzurum, Eskişehir, Tunceli, Aksaray, Kayseri, Tekirdağ, Trabzon, Afyonkarahisar ve Antalya'da buluşmalar gerçekleştirilecek.
Şenlikte sanat, spor, felsefe, yaratıcı düşünme, sürdürülebilirlik, kapsayıcı eğitim ve sınıf içi iletişim gibi konular ele alınacak. Eğitimde dijital dönüşüm de programın öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Öğretmenler, yeni nesil öğrenme ortamları, artırılmış gerçeklik uygulamaları ve yapay zekâ destekli görsel ve video tasarımı gibi konularda atölyelere katılabilecek. Panel ve atölyeler, öğretmenlere yeni uygulamaları deneyimleme ve öğrendiklerini sınıflarına taşıma imkânı sunuyor.
ÖRAV Genel Müdürü Arzu Atasoy, eğitimde kalıcı bir dönüşümün öğretmenlerin gelişimine yapılan sürekli yatırımla mümkün olacağına inandıklarını söyledi. Nisan ayından bu yana öğretmenlerle bir araya geldiklerini belirten Atasoy, "Her şehrin kendi eğitim deneyimini, ihtiyaçlarını ve birikimini bu buluşmalara taşıması, şenliğimizi zenginleştiren en önemli unsurlardan biri" dedi.

Dünyanın farklı şehirlerinde bu hafta festivallerden konserlere, sinemadan sergilere kadar pek çok etkinlik sanatseverleri ağırlayacak. Güney Kore'de 31. Busan Uluslararası Film Festivali başlarken, ABD'de Austin City Limits Müzik Festivali 25. yılını kutlayacak. Berlin ise Işık Festivali'yle dev bir açık hava galerisine dönüşecek. Güney Kore'deki Gwangju Bienali'nde Türk sanatçı İnci Eviner de eserleriyle yer alıyor.

Sakarya'nın Karapürçek ilçesinde yaklaşık bir yıldır faaliyet gösteren Eli Bereketli Kadın Kooperatifi'nde çalışan kadınlar, hazırladıkları yöresel ürünleri internet üzerinden Türkiye'nin dört bir yanına ve yurt dışına gönderiyor. Sonbaharla birlikte kışlık hazırlıkların hız kazandığı kooperatifte kadınlar, büyük kazanların başında saatlerce çalışarak domates salçası ve acıka yapıyor. Kooperatif, gelen siparişlere yetişmekte zorlanıyor.
Kooperatifte süt reçeli, salça, erişte, kuru yufka, tarhana ve acıka başta olmak üzere çok sayıda yöresel ürün hazırlanıyor. Kooperatif Başkanı Müzeyyen Uçar, bunların yanı sıra sos ve menemen gibi ürünler de ürettiklerini söyledi. Kadınlar, üretimde doğal ve geleneksel yöntemleri tercih ediyor.
Uçar, ürünlere yönelik talebin beklentilerinin çok üzerinde olduğunu söyledi. Uçar, "Siparişlerimiz ciddi anlamda çok fazla. Yetiştirmekte zorlanıyoruz. Bazen gelen siparişleri zamanında karşılayamıyoruz" dedi. Kooperatifte 15 kadının çalıştığını belirten Uçar, yoğun dönemlerde çevredeki kadınlardan da destek aldıklarını anlattı.
Kooperatifte çalışan Hacer Yüksel, elde ettikleri gelirle aile bütçesine katkı sağladıklarını ve kooperatifte çalışmanın kendileri için önemli bir fırsat olduğunu söyledi. Aysel Keskin ise "Bu kesinlikle tek başına yapılabilecek bir iş değil, tamamen ekip işi. Ürünlerimizi yurt dışına da kargoyla gönderiyoruz. Güzel geri dönüşler alıyoruz. Burada çalışarak ev ekonomimize de katkıda bulunuyoruz" dedi.

Akbank Sanat ve BKM iş birliğiyle düzenlenen 36. Akbank Caz Festivali, "Şehrin Caz Hali" temasıyla İstanbul'un farklı sahnelerinde müzikseverleri ağırlıyor. Çağdaş cazdan Afro-Küba müziğine, elektronik müzikten Akdeniz ezgilerine uzanan festivalde, 10 Grammy ödüllü trompetçi Arturo Sandoval ve ud virtüözü Dhafer Youssef gibi dünyaca ünlü isimler sahne alacak. Usta trompetçi İmer Demirer ise 50. sanat yılını özel bir konserle kutlayacak.
Festivalde konserlerin yanı sıra söyleşi ve dinleti etkinlikleri de düzenleniyor. 10 Ekim'de Can Sürmen'in katılımıyla ritim ve ritim algısı üzerine "Kusurlu Zamanlar: Groove'un İnsan Hali" dinleme etkinliği yapılacak. 11 Ekim'de ise sanatçı Sibel Köse ve TRT İstanbul Radyosu Hafif Müzik ve Caz Orkestrası Şefi Cem Tuncer, cazın gelişiminde yayıncılık kurumlarının rolünü konuşacak.

Osmanlı İmparatorluğu'nun 1847'de İrlanda'daki Büyük Kıtlık sırasında gönderdiği yardımla başlayan Türkiye-İrlanda dostluğu beyaz perdeye taşınıyor. Hayriye Savaşçıoğlu'nun yönettiği "An Gorta Mor: Yıldız ve Hilal" belgeseli, bu tarihi dayanışmanın yanı sıra Trabzonspor ile İrlanda kulübü Drogheda United arasındaki kardeşliği de anlatacak. Belgeselin ilk çekimleri, 1 Ekim'de Trabzon'da oynanan iki takım arasındaki dostluk maçında yapıldı.
İrlandaca "An Gorta Mor" olarak bilinen Büyük Kıtlık, 1845-1851 yılları arasında İrlanda'da yaşandı. Kıtlıkta yaklaşık 1 milyon kişi hayatını kaybetti, 2 milyon kişi ise ülkesini terk etmek zorunda kaldı. Bu dönemde Osmanlı Padişahı Sultan Abdülmecid, İrlanda halkına yardım gönderdi. Savaşçıoğlu, bu yardımın İrlanda'da unutulmadığını söyledi.
Belgeselde Osmanlı ve İrlanda arşivlerinden mektuplar ve belgelerin yanı sıra akademisyenlerin araştırmalarına yer verilecek. Belgesel ayrıca bordo-mavi renkleri paylaşan Trabzonspor ile armasında hilal ve yıldız bulunan Drogheda United arasındaki kardeşliğin öyküsünü de anlatacak.
İlk çekimleri Trabzon'da yapılan belgeselin çekimleri İstanbul, Drogheda, Dublin ve New York'ta sürecek. İstanbul'da Osmanlı arşivleri ve Topkapı Sarayı'nda çekim yapılacak, tarihçilerle röportajlar gerçekleştirilecek. Yaklaşık 40 dakikalık tek bölüm olarak hazırlanan belgeselin çekimlerinin 2027'de tamamlanması ve 2028'de festivallere katılması hedefleniyor.
Belgeselin yönetmeni ve yapımcısı Hayriye Savaşçıoğlu, "Drogheda United ve Trabzonspor arasında oynanan dostluk maçının temelleri de aslında bu tarihsel sürece dayanıyor. Ben de bu tarihsel süreci öğrendiğimde çok ilgimi çekti çünkü insanlık hâlâ aynı sorunlarla sınanmakta" dedi. Savaşçıoğlu, yaklaşık 180 yıl önce başlayan bu dostluğa ilişkin kalıcı bir belgesel yapmak istediklerini söyledi.
Drogheda United Başkanı Conor Hoey, yaklaşık 20 yıl önce kulübün ciddi mali zorluklar yaşadığı dönemde Trabzonspor'un ve Trabzon halkının kendilerine destek olduğunu hatırlattı. Hoey, kulübün armasındaki ay ve yıldızın İrlanda tarihinde 13. yüzyıla dayandığını, Türkiye ile ilişkinin ise Büyük Kıtlık dönemine uzandığını söyledi. Trabzon'a ilk kez gelen Hoey, "Biraz İrlanda'yı andırıyor aslında. Havası da iklimi de aynı şekilde. İnsanları da çok arkadaş canlısı. Dolayısıyla evdeymişim gibi hissediyorum" dedi.

İstanbul'daki Rami Kütüphanesi'nde düzenlenen AileFest, Türk pop müziğinin sevilen isimlerini müzikseverlerle buluşturuyor. Festivalde yarın Eda-Metin Özülkü, Ümit Sayın ve Ferda Anıl Yarkın sahne alacak. Sanatçılar, sevilen şarkılarıyla festivale katılanlara keyifli bir müzik akşamı yaşatacak.
AileFest, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın genelgesiyle ilan edilen "Aile ve Nüfus On Yılı" kapsamında düzenlenen bir festival. Her yaştan ziyaretçiye yönelik kültür, sanat ve eğlence etkinliklerinin yer aldığı festival, farklı kuşakları bir araya getirerek aile bağlarının güçlenmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
AileFest, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile İstanbul Valiliği'nin destekleriyle Rami Kütüphanesi'nde düzenleniyor.

TRT, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının ve ablukasının üçüncü yılında televizyon, radyo ve dijital platformlarında özel yayınlar sunacak. Yayınlarda bölgede yaşanan insani felaket, hayatını kaybeden siviller, yıkılan şehirler ve yerinden edilen ailelerin yaşam mücadelesi anlatılacak. "tabii"nin orijinal dizisi "Sumud", 7 Ekim'de ilk kez TRT 1 ekranında yayınlanacak.
Filistin kökenlerini keşfeden genç bir doktorun bölgedeki vahşetle yüzleşmesini ve geçirdiği dönüşümü konu alan "Sumud", 7 Ekim Çarşamba saat 23.15'te TRT 1'de izleyiciyle buluşacak. Dizinin ilk iki bölümü TRT 1'de yayınlandıktan sonra diğer bölümleri "tabii" platformunda izlenebilecek.
TRT 2'de Filistin sineması ve edebiyatına yönelik programlar yapılacak. Yönetmen Mişel Helifi'nin konuk olacağı "Sinema +" programının yanı sıra "Fotoğraflar-Filistin Özel" ve "Edebiyat Söyleşileri-Filistin Edebiyatı" programları ekrana gelecek. Kanalda ayrıca "Öğretmen" ve "Wajib-Düğün Davetiyesi" filmleri yayınlanacak. TRT Türk'te ise "Haberin Olsun" programının Filistin özel bölümü yer alacak.
TRT Kürdi, "Gazze'nin Çığlığı", "Fotoğraflarla Gazze" ve "Sessiz Çığlık" belgesellerinin yanı sıra 7 Ekim'de canlı "Gazze Özel Yayını" yapacak. TRT Arabi'de 25 bölümlük "Sumud Hikâyeleri" röportaj serisi, TRT World'de ise gün boyu sürecek özel yayın ekrana gelecek. TRT Radyo 1'de de "İnsanlığın Sınavı Gazze" ve "Zeytin Ağacının Gölgesinde" programları dinleyicilerle buluşacak.

Tuz Gölü'nün Aksaray'ın Eskil ilçesi sınırlarındaki bölümünde suların çekilmesiyle ortaya çıkan, mantarı andıran tuz kütleleri fotoğraf tutkunlarının yeni gözdesi oldu. Karla kaplı bir arazi görüntüsü veren beyaz oluşumlar, günün farklı saatlerinde güneş ışığıyla farklı renklere bürünüyor. Ziyaretçiler, tuz tabakasının üzerinde yürüyerek bu doğal oluşumları yakından görüyor.
Yaz aylarındaki yüksek sıcaklıkların etkisiyle Tuz Gölü'ndeki sular azaldı ve göl yüzeyindeki tuz tabakası kristalleşti. Suların çekildiği alanlarda farklı şekillerde tuz kütleleri oluştu. Beyaz görüntüsüyle kar örtüsünü andıran oluşumlar, güneş ışığının açısına göre gün boyunca farklı görüntüler ortaya çıkarıyor.
Bölgeye fotoğraf çekmek için gelen Nazmi Meral, gölü yaklaşık bir aydır takip ettiklerini ve her gelişlerinde farklı görüntülerle karşılaştıklarını söyledi. Meral, "Doğanın, suyun ve tuzun oluşturduğu manzara çok güzel. Tuzun üzerinde yürürken adeta karda yürüyormuş hissi veriyor. Suyun üzerinde yürüyormuş gibi farklı ve güzel bir görüntü ortaya çıkıyor" dedi.
Yöre sakinlerinden Mustafa Güdendede, Tuz Gölü'nü genellikle daha düz ve sulu hâliyle gördüklerini belirterek, "Suların çekilmesiyle oluşan mantar şeklindeki tuz kütleleri gerçekten güzel bir manzara oluşturmuş. Fotoğraf tutkunları için şu anda burada kaçırılmayacak görüntüler var" dedi. Mehmet Meral ise "Adeta saklı bir cennet gibi. Beyaz tuz oluşumları Pamukkale'yi andıran görüntüler oluşturuyor" diye konuştu ve herkesi bu güzellikleri görmeye davet etti.
Ankara, Konya ve Aksaray sınırları arasında yer alan Tuz Gölü, Türkiye'nin Van Gölü'nden sonra en büyük ikinci gölü. Türkiye'nin tuz ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayan göl, flamingolar başta olmak üzere birçok kuş türüne de ev sahipliği yapıyor.

Artweeks Istanbul'un "Collector's" edisyonu kapsamında koleksiyonculuk, sanat eserlerinin korunması ve sanat dünyasındaki değişimlerin konuşulacağı "Collector's Talks by Listnivo" panel serisi düzenlenecek. Harvard Business Review Türkiye ve Listnivo iş birliğiyle düzenlenen paneller, 4 Ekim-1 Kasım tarihlerinde Akaretler Sıraevler'de ücretsiz ve herkese açık olarak yapılacak.
Panel serisinde yapılacak oturumlar şöyle:
Panellerde koleksiyonerler, sanatçılar, küratörler ve sanat dünyasından isimler bir araya gelecek. Programda Burcu Şirin, Nazan Yılmaz, Hakan Çarmıklı, Sinan Eren Erk, Banu Çarmıklı, Sabiha Kurtulmuş, Tansa Mermerci, Yasemin Özcan, Şebnem Alp Alkın, Öner Kocabeyoğlu, Levent Çalıkoğlu, Gözde Mimiko Türkkan, İbrahim Akdağ, Serdar Turan, Bahar Kızgut, Yağmur Doğan ve Elif Tanrıyar konuşmacı ya da moderatör olarak yer alacak.
Bilgili Sanat vizyonu ve Kalebodur'un ana partnerliğinde düzenlenen Artweeks Istanbul'un "Collector's" edisyonunda 300'den fazla eser sergileniyor.

Aslen İngiltere'de işlenmiş olmasına rağmen yüzyıllar boyunca Fransa'da özenle muhafaza edilen 70 metre (230 fit) uzunluğundaki tarihi Bayeux Halısı, evi olan topraklara görkemli bir dönüş yapıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Temmuz 2025'teki İngiltere devlet ziyareti sırasında iki ülke arasındaki sarsılmaz ortaklığın bir nişanesi olarak duyurduğu bu tarihi adım nihayet gerçekleşti. Dev şaheser, 10 Eylül'den itibaren Temmuz 2027'ye kadar Londra'daki British Museum'da kamuoyunun ziyaretine açık olacak.
BBC Kültür ve Medya Editörü Katie Razzall'ın da mercek altına aldığı, 1066 yılındaki Norman İstilası'nı ve kader belirleyici Hastings Muharebesi'ni ilmek ilmek anlatan bu eşsiz eserde, ziyaretçilerin mutlaka dikkat etmesi gereken ikonik sahneler şunlar:
Kral Harold'ın Gözünden Vurulduğu An
Halının şüphesiz en çok bilinen ve tarihe kazınan sahnesi, son Anglo-Sakson Kralı Harold'ın Hastings Muharebesi'nin en hararetli anında gözüne saplanan bir okla öldürüldüğü bölümdür. İngiltere'nin kaderini değiştiren bu trajik ölüm, eserin en dramatik ve çarpıcı görsellerinden birini oluşturur.
Gökyüzündeki Felaket Habercisi: Halley Kuyrukluyıldızı
İşlemede, İngiliz halkının gökyüzünde beliren gizemli ve alevli bir yıldıza dehşet içinde parmaklarıyla işaret ederek baktığı ünlü bir sahne bulunur. Bugün Halley Kuyrukluyıldızı olarak bildiğimiz bu gök olayı, o dönemde Anglo-Saksonlar tarafından yaklaşan bir yıkımın (Norman İstilası) ilahi bir habercisi olarak yorumlanmıştır.
Manş Denizi'ni Aşan Norman Donanması
Fatih William'ın emriyle devasa bir donanmanın inşa ediliş süreci tüm detaylarıyla resmedilir. Ağaçların kesilmesinden gemilerin yapımına, ardından atlar, zırhlar ve silahlarla tıklım tıklım dolu Viking tarzı uzun gemilerin (longships) İngiltere kıyılarına doğru yelken açtığı sahneler, dönemin askeri lojistiğini adeta bir belgesel gibi aktarır.
Şövalyelerin ve Atların Kanlı Çarpışması
Eserin sonlarına doğru Hastings Muharebesi'nin kanlı ve kaotik atmosferi doruğa ulaşır. Zırhlı Norman süvarilerinin meşhur İngiliz kalkan duvarına (shield wall) amansızca saldırdığı, atların tepetaklak olduğu, kopan uzuvların ve savaş alanında yatan askerlerin resmedildiği sahneler, 11. yüzyıl savaş sanatının ne kadar acımasız olduğunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne serer.
