❌

Normal görünüm

Yeni makaleler mevcut. Sayfayı yenilemek için tıklayın.
Dün — 20 Kasım 2026Ana akış

18 yaşından önce sigorta girişi olanlar dikkat: Yargıtay’dan emeklilik kararı

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından emeklilik başvurusu yapan bir kişinin 18 yaşından önceki çalışma süresiyle ilgili açtığı dava, Yargıtay’a taşındı.

İHA’nın haberine göre; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), başvurucunun babasına ait iş yerinde çalıştığı dönemin sigortalılık başlangıcında dikkate alınamayacağını savunurken, Yargıtay eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle yerel mahkemenin kararını bozdu.

Davacı, 12 Mayıs 1998 ile 25 Temmuz 1998 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında bildirilen 68 günlük 4/a hizmetinin sigortalılık başlangıcında esas alınmasını istedi.

SGK’nin talebi kabul etmemesi üzerine yargı yoluna giden kişi, emeklilik koşullarını sağladığının tespit edilmesini ve kendisine yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etti.

SGK, 18 YAŞ ÖNCESİ ÇALIŞMANIN ŞARTLARINA DİKKAT ÇEKTİ

Dava sırasında savunma yapan SGK, davacının 60 yaş ve 7 bin prim günü koşullarını karşılamadığını belirterek emeklilik talebinin reddedilmesini istedi. Kurum, anne veya babaya ait iş yerinde çalışan küçüklerin sigortalı sayılabilmesi için özel hukuki koşulların bulunduğunu hatırlattı.

SGK’nin savunmasına göre, ilgili dönemde ayırt etme gücüne sahip küçüklerin anne veya babalarının iş yerinde çalışabilmesi için yasal temsilcinin katılımıyla yazılı olarak düzenlenmiş ve hakim tarafından onaylanmış bir hizmet sözleşmesi bulunması gerekiyordu.

Kurum ayrıca 506 sayılı Kanun’un 60/G maddesine dayanarak, 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurdukları tarih olarak kabul edildiğini bildirdi.

Davacı adına işe giriş bildirgesi düzenlenmiş olmasının tek başına fiili çalışmayı kanıtlamayacağını savunan SGK, ilgili döneme ait aylık bildirge ve bordroların kurum kayıtlarında bulunmadığını da belirtti.

YEREL MAHKEME EMEKLİLİK TALEBİNİ KABUL ETTİ

İlk derece mahkemesi, davacının talebini kabul ederek 3 Mart 2023 tarihli başvurusu itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verdi. Mahkeme, emekli aylığının 1 Nisan 2023 tarihinden itibaren ödenmesine hükmetti.

SGK’nin karara yaptığı itiraz Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi. Kurumun temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesince incelendi.

YARGITAY FİİLİ ÇALIŞMANIN ARAŞTIRILMASINI İSTEDİ

Dosyayı değerlendiren Yargıtay, sigortalılığın kabulü için hizmet sözleşmesinin yanı sıra fiili çalışmanın da kanıtlanması gerektiğine işaret etti. İncelemede, davacının babasına ait iş yerinde çalıştığı döneme ilişkin 12 Mayıs 1998 tarihli işe giriş bildirgesinin 11 Haziran 1998’de kuruma verildiği ve 68 günlük hizmet bildirimi yapıldığı belirlendi.

Ancak iş yerinin sicil bilgileri ile ilgili döneme ait bordroların dosyada bulunmaması nedeniyle çalışmanın gerçekliği konusunda yeterli araştırma yapılmadığı değerlendirildi.

Yargıtay, davacının belirtilen tarihlerde iş yerinde fiilen çalışıp çalışmadığının açıklığa kavuşturulması için kapsamlı inceleme yapılmasını istedi. Bu kapsamda ilgili dönemin bordrolarında adı bulunan çalışanların ve tarafsız tanıkların tespit edilerek ifadelerinin alınması, tanıklara ait hizmet cetvellerinin SGK’den getirtilmesi gerektiği belirtildi.

Bordro tanıklarına ulaşılamaması ya da alınan ifadelerin yeterli bulunmaması halinde ise SGK, zabıta, maliye, meslek odaları ve muhtarlık aracılığıyla araştırma yapılması istendi. Komşu iş yerlerinde çalışanların ve iş yeri sahiplerinin bilgilerine başvurulması gerektiği vurgulandı.

SİGORTALILIK BAŞLANGICI 1999 OLARAK HESAPLANDI

Yargıtay kararında, 18 yaşından önceki hizmetin fiilen gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasının yanı sıra sigortalılık başlangıcının hangi tarihe göre belirleneceği de ele alındı.

506 sayılı Kanun’un 60/G maddesi kapsamında davacının sigortalılık başlangıcının 11 Ağustos 1999 olarak kabul edilmesi gerektiği belirtildi. Bu durumda 25 yıllık sigortalılık süresinin 11 Ağustos 2024 tarihinde tamamlanacağına dikkat çekildi.

Dolayısıyla davacıya 1 Nisan 2023’ten itibaren emekli aylığı bağlanması yönündeki yerel mahkeme kararının da hukuki açıdan hatalı olduğu ifade edildi.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, eksik araştırma ve incelemeyle hüküm kurulduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesinin kararını ortadan kaldırarak ilk derece mahkemesinin kararını oy birliğiyle bozdu.

KARAR KÜÇÜK YAŞTAKİ ÇALIŞMALAR İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Karar, 18 yaşından önce anne veya babasına ait iş yerinde çalıştığını belirten kişilerin sigortalılık iddialarında yalnızca işe giriş bildirgesinin yeterli olmayabileceğini ortaya koyuyor. Fiili çalışmanın somut delillerle kanıtlanması ve ilgili döneme ait kayıtların ayrıntılı biçimde incelenmesi gerekiyor.

Dünden önceki günAna akış

Milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor: Yargıtay’dan ‘yıllık izin’ kararı

Tam 9 senedir gümrük müşavir yardımcısı olarak çalıştığı şirketten; ihtiyacı olduğu zamanlarda hiçbir şekilde yıllık izinleri kullanamadığını, işverenin işlerin yoğun olduğu bahanesiyle yıllık izin kullanma taleplerinin reddedildiğini öne süren personel istifa etti.

Yapılan görüşmeler neticesinde haklarını alamayan müşavir, İş Mahkemesi’nin kapısını çaldı. Bir seferde en fazla 6 gün üst üste yıllık izin kullandırıldığını, davalı işverenlikçe çalıştığı 9 senelik süreçte kullanmadığı yıllık izinlerinin karşılığının da ödenmediğini, 68 günlük yıllık izin ücreti alacağının bulunduğunu dile getirdi.

İHA’nın haberine göre; yıllık izinlerinin davalı işverenlik tarafından kullandırılmaması sebebiyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, hak kazandığı prim alacaklarının da ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin ve prim alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etti. Davalı işveren; davacının istifa etmek suretiyle işten ayrıldığını, davacının bir kısım yıllık izinlerini kullandığını, kullanılmayan izinlerin karşılığının ise davacıya ödendiğini, işyerindeki prim ödemelerinin süreklilik arz etmediğini, prim ödemelerinin performansa ve karlılığa göre değişkenlik gösterdiğini, davacının ödenmeyen prim alacağının da bulunmadığını savunarak davanın reddini istedi.

Davacının 82 gün yıllık izin hakkının olduğunun anlaşıldığını hatırlatan İş Mahkemesi, davacı işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğinin kabulü ile kıdem tazminatının hüküm altına alınması gerektiğine karar verdi. Davacının prim alacağını ispat edemediğinden ilgili talebin reddi gerektiği gerekçesiyle kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının kabulüne, prim alacağının reddine dair davanın kısmen kabulüne karar verildi. Davalı kararı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi, itirazları reddetti. Davalı kararı temyiz etti.

’10 GÜNDEN AZ OLMAMASI GEREKLİ’

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi emsal nitelikte bir karara imza attı. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 56’ncı maddesine göre yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemeyeceği, tarafların anlaşmasıyla bölünmesi durumunda ise izinlerden birinin 10 günden az olmaması gerektiği vurgulandı. Somut olayda izin belgelerinde yer alan sürelerin 10 günden kısa olduğunu kabul eden Daire, bu izinlerin işçinin talebi ve rızasıyla bölündüğünü belirledi.

Kararda şöyle denildi:

“Her ne kadar yıllık izin belgelerine göre kullanılan izin süresi 10 günden az olsa da söz konusu sürenin davacının talebi ve rızası ile bölündüğü, davacının kullanmak istediği zamandan en az bir ay önce işverene yazılı olarak daha fazla sürelerle kullanmak istenildiği bildirilip de işverence daha az sürelerle yıllık izin kullandırıldığı hususunun davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmaktadır. Talep döneminin bir kısmında yürürlükte olan 4857 sayılı Kanun’un 56/3 hükmüne göre izinlerin 10 günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullandırılabileceği öngörülmüş ise de, bu konuda Dairemizin yerleşik uygulaması yıllık iznin işçinin talebiyle 10 günden az da kullandırılsa geçerli olduğu yönündedir. Diğer yandan davacı tarafça işverenin çok uzun süre hiç izin kullandırmaması ya da talep edildiği hâlde gerekçesiz olarak izin kullandırılmaması hususlarının da ispatlanmadığı görülmektedir. Davacı işçi tarafından gerçekleştirilen feshin haklı nedene dayanmadığı anlaşılmaktadır. Kıdem tazminatı istemi yönünden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.”

Öte yandan, kararla birlikte yıllık izin belgelerinde 10 günden kısa izin sürelerinin bulunması, her durumda işçiye haklı fesih hakkı vermeyecek. Kısa süreli izinler işçinin talebi ve rızasıyla kullandırılmışsa geçerli kabul edilebilecek.

Kredi borcu olanlara Yargıtay’dan emsal karar

İçtihat Bülteni Uygulaması’ndan edinilen bilgiye göre, Sakarya’da davacı bir özel okulun vekili, çekilip erken kapanan 3 ayrı kredi ile ilgili banka tarafından tahsil edilen ücretlere ilişkin sözleşme hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olduğunu beyanla kredi sözleşmelerine bağlı olarak istihbarat ve erken kapama ücreti adı altında tahsil edilen tutarlardan fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000.00 TL’lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etti.

İHA’nın haberine göre davalı banka vekili, davanın reddini talep etti. İlk Derece Mahkemesi, davanın kısmen kabulüne karar vererek fazlaya ilişkin talebin reddine karar verdi. İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulundu. Bölge Adliye Mahkemesi, tarafların İstinaf başvurularının esastan reddine karar verdi.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz talebinde bulundu.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi şu kararı verdi:

“Kredi kullanım esnasında alınmayan istihbarat ücretinin erken ödeme nedeniyle alınması da mümkün değildir. Davacıya 18.08.2016, 25.05.2017, 12.06.2017 tarihlerinde kredi kullandırılmış bu esnada istihbarat ücreti alınmamıştır. Daha sonra Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından 10.02.2020 tarih, 2020/4 sayılı tebliğ ile getirilen düzenleme neticesinde Bankalar tarafından tahsil edilen istihbarat ücreti uygulamasına son verilmiştir. Kredi kullanım esnasında alınmayan istihbarat ücretinin erken ödeme nedeniyle alınması da mümkün değildir. İstihbarat ücreti davacıdan alınamayacağına göre, istihbarat ücretine uygulanarak tahsil edilen BSMV ücretinin de alınmaması gerekir. Bu nedenle, istihbarat ücretine uygulanan BSMV’nin de davacıya iadesi gerekirken BSMV hariç istihbarat ücretinin iadesine karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.”

❌
❌